Belediye Hizmetlerinde Pazarlama

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Belediye Hizmetlerinde Pazarlama"

Transkript

1 Belediye Hizmetlerinde Pazarlama Ömer TorZak * Birlikte yaşamak durumunda olan insanlarııı toplumsal hayatı geliştirmeye yönelik arayışları, bir yandan toplumsal hayatı düzenleyen kurumların düzenlenmesini gündeme getirirken, diğer yandan da bireysel ve toplumsal ihtiyaçların çeşitlenmesine neden olmaktadır. Bu arayışlar doğrultusunda, toplumsal hayatı düzenleyen kurumların merkezi olmaktan çok yerelolmasının daha uygun olduğu da ortaya çıkmış bulunmaktadır. Çünkü, gelişen ve çeşitlenen insan ve toplum ihtiyaçlarının yerel ölçekteki kurumlar vasıtasıyla karşılanmasının, hem zaman, hem de maliyet bakımından elverişli olduğu herkes tarafından kabul e dilmektedir. Bu çerçevede, yerel bir yönetim birimi olarak belediyelerin önemi de özellikle yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren belirgin bir şekilde görülmüştür. Belediyeler, artan ve farklılaşan toplumsal hizmetleri sunan kurumlar olarak, önemli işleri yerine getirmektedirler. Bu yüzden özeııikle 19S0'lerden itibaren dünyada belediyelerin yeniden düzenlenmelerine yönelik faaliyetler yoğunluk kazanmıştır. Belediyelerin yeniden düzenlenmesi çalışmalarında, yerel yönetim otoritelerinin siyasi olarak düzenlenme ihtiyaçları dışlilda ayrıca, insanlara sunulan hizmetlerin düzenlenmesinden, coğrafi olarak genişleyen işlemlerdeki artışlar da etkili olmuştur. Bu düzenlemede belki de en önemı: etkenin, şehirlerdeki nüfus değişimleri ve şehir merkezleri ile merkez dışmda genişleyen yerleşim yerlerine aynı ölçek ve eşitlikte hizmetlerin ulaştırılması ihtiyacının olduğunu söylemek mümkündür. ı Zira, aynı dönemlere rastlayan iletişim ve haberleşme olanaklarındaki gelişmeler sayesinde, merkez dışında olan insanlar da olaylardan daha kısa sürede haberdar olabilmektedirler. Bu ise, kendilerine sunulan hizmetlerdeki farklılık sonucu yönetime tepki gösterebilecek bir insan topluluğunun oluşturulması anlamı taşımaktadır. Öte yandan, gerçek anlamıyla uygulanmasa da, serbest pazar şartları çerçevesinde insanların göreli olarak seçme özgürlüğü içinde mal ve hizmet ihtiyaçlarını karşılamaya çalıştığı, pazar ve tüketici yaklaşımjı yönetim anlayışının hakim olduğu bir dönemde, kamu hizmeti sunan kurumlarm da bu anlayıştan et Yrd. Doç. Dr.. Kırıkkale Üniversitesi, iibf Işletme Bölümü Öğretim Üyesi. ı Howard Elcoek, Local Government-Policy and Management in Local Authorities, Third Ed., Routledge, London, t994, s. 32. Çağdaş Yerel Yönetimler. Cilı 8 ",'ayı 1 Ocak 1999, s

2 Belediye Hizmetlerinde Pazar/ama 97 kilenmemeleri mümkün değildi. Nitekim, kamu hizmetine muhatap olan insanların, pazar ve tüketici odaklı pazarlama uygulamalarının etkisi altında özellikle 1960' lardan itibaren, kendilerine sunulan her türlü hizmette de hizmet sunan kurumları daha kaliteli ve tüketici yönlü olmaya zorlamaları gündeme gelmiştir. Bu koşullar altında kamu yönetimi sunan birer kurum olarak belediyeler de, pazar ve tüketici odaklı uygulamaları dikkate almak durumundadırlar. Bu zorunluluk, merkezi yönetimlerden siyasi ve ekonomik olarak daha fazla kaynak ve inisiyatif elde etme yolunda belediyeleri harekete geçirmiştir. Ayrıca belediyeler kendi bünyelerinde de, gerek yönetim anlayışı ve gerekse hizmet sunma anlayışı olarak, yeniden düzenleme faaliyetlerine hız vermişlerdir. Bu amaçla belediyelerde 1974' den sonra "birlikte yönetim" hareketi başlamıştır. 2 Ülkemizde de bu gelişmelerin biraz gecikmeyle de olsa yaşandığını görmekteyiz. Planlı kalkınma dönemlerinde yönetimlerin yeniden tanımlanması çalışmaları, özeııikle 1980'li yıllarda yerel yönetimlerde yeniden düzenleme ve büyükşehir belediye yönetimlerinin kurulması ile, belediyelerin az da olsa daha güçlü bir yerelotorite olma noktasında bazı ilerlemelerin sağlanınasına yol açmıştır:' Ancak, özellikle nüfus hareketlerinin oldukça yoğun yaşandığı ve şehirleşmenin çarpık geliştiği koşullar dikkate alındığında, bu ilerlemelerin yeterli olmadığı rahatlıkla söylenebilir. Öte yandan, insanların hizmet beklentilerinin dikkate alınması noktasında belediyelerin daha fazla geride oldukları da ortadadır. Kuşkusuz bu noktada, belediyelerin özellikle ekonomik ve insan kaynakları yönünden yetersizliklerini de dikkatten kaçırmamak gerekir. Tüm olanaksızlıklara karşın, pazarlama yaklaşımının getireceği fırsatların değerlendirilmesi ile, belediye hizmetlerinde kalite ve miktar bakımından ilerleme olacağı kesindir. Çünkü, pazarlama yaklaşımı çerçevesinde kaynaklar, hizmet önceliklerine göre en uygun şekilde değerlendirilirken, tüketici yönlü olmakla da gelişen ve çeşitlenen hizmetlerin daha kısa sürede farkına varılmasıyla, gereksiz kaynak israfının önüne geçilmiş olacaktır. Böyle bir yaklaşım şekli ayrıca, belediyelerle hizmet bekleyen insanların daha fazla yakınlaşmalarını ve birbirlerine destek olmalarını da sağlayacaktır. Belediye Hizmetlerinde Pazarlama Yaklaşımı 1960'lardan itibaren hızla gelişen pazarlama yaklaşımı sayesinde, işletme yönetimlerinde pazar ve tüketici odaklı olma anlayışı ön plana çıkmıştır. Bu anlayışa uygun hareket etmeyen işletmelerin uzun sürede başarılı olamadıkları ve 2 David Farnham and Sylvia Horton, "Managing Private and Publie Organizations", Managing The New Public Service, (Eds. D. Famham, S. Horton), Second Ed.. McMillan. London, 1996, s. 40.., Vcysel Atasoy, Türkiye'de Mahalli İdarelerin Yapısı ve Yeniden Düzenlenmesi. Türk Dünyası Araştır maları Vakfı Yayını, No: 87. istanbul, s

3 98 Çağdaş Yerel Yönetimler, 8 (i) Ocak 1999 hatta piyasadan çekilmek durumunda kaldıkları, pazarlama yaklaşımı çerçevesinde hareket eden işletmelerin ise kısa sürede karlı görülmemekle birlikte, u zun süreli hayatta kalabildikleri açıkça anlaşılmıştır. Öte yandan, gelişen pazarlama anlayışının bugün ulaşmış olduğu noktada, bu yaklaşımın aynı zamanda sosyal yönünün de olduğu, işletme faaliyetlerinin çevre ve İnsan sağlığına uygun olmasının bir zorunluluk olduğu da, vazgeçilemez bir gerçek olarak görülmüştür. Yine, pazarlama yaklaşımının yalnızca kar a maçlı işletmelerde değil, aynı zamanda kar amaçsız organizasyonlarda da rahatlıkla uygulanabileceği ortaya çıkmıştır. Şekil 1: Belediye Hizmetlerinde Pazarlama Yaklaşımı L... i BELEDİYE i~ ~ Pazarlama Yaklaşımı -Pazarın Tanımlanması -Hedef Pazar Belirleme ~,. ~,. Pazarlama Stratejileri -Hizmet Stratejileri -Fiyatlandırma Stratejileri -Dağıtım Strat~jileri -Tutundurma Stratejileri Pazarlama Bilgi Sistemi.4~ ~L + i..j Pazarlama Kontrolü HİzMET... 1 i i i + i... KAMU (TÜKETİCİLER)... i Gen Besleme Gelinen bu noktada artık, esas itibariyle kar amaçsız bir kurum olarak belediyelerin de pazarlama yaklaşımı ile yönetilmesinin ve bu anlayışa uygun olarak, sunulan hizmetlerde kamuya pazar ve tüketici anlayışı ile yaklaşılmasının, daha uygun ve yararlı olacağını rahatlıkla iddia edebiliriz. Bu iddiayı destekleme noktasında bu makalenin amacı, genelolarak pazarlama yaklaşımının belediye

4 Belediye Hizmetlerinde Pazar/ama 99 hizmetlerinde nasıl uygulanabileceği konusunda bazı ipuçları vermek ve belediye yönetimlerine yeni bir ufuk, farklı bir bakış açısı kazandırabilmektir. Bu doğrultuda, şekill'de belediye hizmetlerinde pazarlama yaklaşımının temel a dımları gösterilmektedir. Şimdi, bu adımlar ve İlişkileri açıklamaya çalışahm. Pazarın Tanımlanması Belediye hizmetlerinde pazarlama yaklaşımının uygulanabilmesinin ilk adımı, belediye hizmetlerinin sunulduğu pazarın tanımlanmasıdır. Belediye hizmetlerinin sunulduğu pazar, o belediyenin sınırları içerisinde yaşayan ve geçici olarak bulunan bütün insanlardan oluşur. Ancak, her bir hizmetin talep edicileri farklı olduğundan, sunulan her hizmet için ayrıca daha dar kapsamlı pazar tanımı yapılabilir. Bu anlayış kapsamında bir pazar, kişi ve/veya kurumların çıkarları için değiştirmek istedikleri ya da değişme kabiliyetinde oldukları değerlerini değiştirme yeri olarak tanımlanabilir. Bu tan!ma göre, bir belediye kamu ile değişebileceği bir takım değerleri olduğunu düşünmeye başladığında, kamuya bir pazar bakış açısı ile yaklaşılmış olacaktır. 4 Bu şekilde harekete başlayan bir belediye yönetimi, hizmet sunulan İnsanları birer tüketici olarak görmeye başlayacak ve bu tüketicilerin pazarda seçme hakları olması gereken insanlar olarak sunulacak hizmetlerde onların kabullerine önem verilmesi gerektiğini anlayacaktır. Böylece, hizmet sunulan bölgenin 'tamamının bir pazar, bölgede bulunan insanların ise birer tüketici oldukları, yönetim uygulamalarının temelini oluşturacaktır. İfade etmeye çalıştığımız bu durumun bir kamu kurumu özelliğinde olan belediye yönetimlerinde uygulama güçlüğünün farkında olduğumuzu hatırlatmakta fayda görmekteyiz. Ama ö nemli olanın, bu anlayışı benimsemek ve mümkün olduğunca uygulayabilmek olduğunu söylemeden de geçemeyiz. Çünkü kamu sektöründe pazarlama, özel sektördeki anlamından farklılaşmaları ile birlikte dikkate alınmalıdır. Bu şekilde, belediye hizmetlerinde de tüketicinin arzu ve istekleri ile işe başlanmış olmalıdır. Her ne kadar özel sektör tüketicisinin sahip olduğu seçme ve kontrol özgürlüğüne belediye hizmetlerinin tüketicileri sahip olmasa da, öncelikle tüketici anlayışı ile hareket etmek önernlidir. 5 4 Philip Kotler, Marketing for Nonprofit Organizations, Prentice-Hall Ine., New kr~~y, 1975, <:. n 5 Carol Vielba, "Marketing and Local Government: A Contradiction in Terms?", Local Government Studies, Vol. 12, No: 6. NovemberlDecember 1986, s. 16.

5 100 Çağdaş Yerel Yönetimler, 8 (1) Ocak 1999 Dolayısıyla belediyeler, kendi pazarlarını coğrafi, iklim koşulları, yerleşim alanları ve özellikleri, ulaşım olanakları vb. yönleriyle ele almak durumundadırlar. Öte yandan, hizmet sunulan belde insanlarının demografik, kültürel, sosyal, ekonomik ve siyasal özelliklerinin de bilinmesi, pazarın tanımlanması başlığı altında yerine getirilmesi gereken ikinci önemli adımı oluşturmaktadır. Pazar yapısı ile ilgili özel1iklerin bilinmesi ile, pazara sunulacak hizmetlerin ulaşım yeri, zamanı, miktarı konularının ne derece yerine getirilebildiğinin ölçülebilmesi mümkün olacaktır. Halbuki, böyle ayrıntılı bir pazar tanımı yapılmadığında, hizmetlerin sunulması esnasında dikkatten kaçan birçok kaynak ve zaman israfı söz konusu olacaktır. Pazarda bulunan tüketicilerin özelliklerinin bilinmesi ise, hangi hizmetlerin hangi miktarda, hangi zamanda ve hangi koşullarda kimlere ulaştırılması gerektiği konusunda detaylı bilgileri yönetime sağlayacaktır. Bu bilgilerin elde e dilmesiyle de, belediye yönetimleri hizmet sunması gerektiği tüketicilerin genel özelliklerini tanımış olmakla, onlara sunulacak hizmetleri ni~elik ve nicelik olarak uygun bir şekilde geliştirmeye çahşacaktır. Hedef Pazarın Belirlenmesi Daha ö~ce de ifade etmiş olduğumuz gibi, belediyeler çok farklt yapı ve ö zellikteki hizmetleri sunmak durumunda olan kamu kurumlarıdır. Bu özellikleri dikkate al ındığında, belediyelerin sunacakları her hizmet ya da hizmet grubu ile ilgili hedef pazarları belirlemeleri, bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır. Çünkü belediyelerde pazarlamanın etkin olarak uygulanabilmesi bunu gerektirmektedir. Aksi takdirde, sunulan hizmetlerin etkinliğini arttırmak çok güç o lacaktır. Hedef pazar tespiti ile aynı zamanda, her pazar bölümünün hizmet öncelikleri belirlenmiş olacak ve örneğin, içmesuyu problemini yoğun bir şekilde yaşayan bir pazar bölümüne spor alanları hizmetinin ancak bu zorunlu ihtiyaç karşılandıktan sonra götürülmesi gerektiği anlaşılmış olacaktır. Oysa, hizmetler bakımından hedef pazar tespiti yapılmaksızın yerine getirilecek faaliyetlerde, yanlış yer ve zamanlarda yanlış insanlarla yanlış hizmetlerin buluşturulması gibi ö nemli yanhşitklar yaşanacaktır. Pazarın yapısını ve tüketicilerin özelliklerini belirleyerek işe başlayan bir belediye yönetimi, ikinci adımda, sunulan hizmetlerin özelliklerine göre pazarı bölümlere ayıracaktır. İşte bu şekilde, hizmetlere göre bölümlendirilmiş pazar bölümleri, hizmetler için hedef pazarlar olarak görülecektir. Kuşkusuz, yapılan bu 'pazar bölümleme işlemi statik bir işlem olarak görühnemelidir. Pazarın yapısındaki değişikliklerin sürekli izlenmesi sonucu, hedef pazarlarda olabilecek

6 Belediye 1Ih::metlerinde Pazar/ama ı o1 değişimler de dikkate alınmalıdır. Çünkü pazarın yapısı ve tüketicilerin özellikleri ile beklentilerindeki değişiklikler, hizmetler için hedef pazarların yapılarını da değiştirecektir. Hedef pazarların belirlenmesi ve hedef pazarlardaki değişimin sürekli izlenmesi sonucu, belediyelerde pazarlama uygulamalarının başarısı kesin olarak etkilenecektir. Çünkü, pazarlama çabalarının başarısı, doğru insanlarla ilişki değişimine, temas kurmaya bağlıdır. 6 Yanlış insanlarla, yanlış yer ve zamanda, yanlış koşullarda kurulacak ilişkiler ve yapılacak ilişki değişimleri, pazarlama uygulamalarını başarısız kılacaktır. Bunu önleyebilmenin yolu ise, hedef pazarı doğru belirlemek ve hedef pazardaki değişiklikleri zamanında izleyebilmekten geçmektedir. Hedef pazar belirlenmesi ve değişikliklerin zamanında izlenmesiyle, belediye hizmetlerinde önem sırası anlayışının da gündeme gelmesi mümkün olacaktır. Bu şekilde, çok sayıda kişi ve grupla ilişki halinde bulunan bir kamu organizasyonu olarak belediyeler, kuracakları ilişkilerdeki problemleri de şu şekilde aşabileceklerdir: 1- Hedefleri zenginleştirmeye yardım edecek ve hizmet üretimleri için daha fazla destek sağlayacak, birinci derecede önemli kişi ya da grupların belirlenmesi. 2- Gözlemler, araştırma ve incelemeler, kamuoyunda söylenenler ile uzman görüş ve tahminlerinin değerlendirilmesi. 7 Bu sıralamadan da görüleceği üzere, hedef pazar ile hizmetlerle doğrudan muhatap olanların belirlenmesi ilişki kurmada birinci öncelik olurken, hedef pazardaki değişimleri ve ilişkilerin durumunu gözleme bakımından da hedef pazarla birinci ve ikinci derecede ilgili kişi ya da gruplarla kurulacak temasların önemi açıkça anlaşılmış olmaktadır. Pazarlama Bilgi Sisteminin Oluşturulması Kar amaçlı kuruluşlarda olduğu gibi kar amaçsız organizasyonlarda da, pazara dayalı bir yönetim anlayışının, yani tüketici odaklı bir pazariama anlayışının etkin bir şekilde uygulanabilmesi ve istenilen sonucun alınabilmesi ancak sağlıklı bilgi ve verilerle mümkündür. İşte bu veri ve bilgileri işletmelere ve kurumlara sunacak şekilde, işletmelerdekinin benzeri olarak belediyelerde de pazarlama bilgi sisteminin oluşturulması gerekmektedir. ÇünkU, hem pazarda hem de tüketici istek ve ihtiyaçlarındaki değişimlerin sürekli ve sağlıklı bir şekilde 6 Gary J. Stern, Marketing Workbook for Nonprofit Organizations, Fourth Ed" Amh~rst H. Wilder Foundation, St. Paul, Minnesota, 1994, s A.k" s. 47.

7 102 Çağdaş Yerel Yönetimler, 8 (1) Ocak 1999 izlenerek belediyelerin hizmet performanslarının arttırılabilmesi, hızlı, zamanlı, yeterli ayrıntıda bilgi desteğine bağlıdır. Bu yüzden belediyeler, tüketicilerin ne istediklerini sürekli olarak anlamaya çalışmalı ve yapacakları gözlem ve sağlıklı araştırmaları ile tüketici tercihlerindeki değişimleri ölçmelidirler.1! Belediyelerde oluşturulacak pazarlama bilgi sistemine bilgi ve veri aktarımım farklı şekillerde düşünmek de faydalı olacaktır. Bilgi sistemine aktarılacak bilgiler, genelolarak üç türlü olabilir: ı - Hizmet sunulan tüketicilerin doğrudan talepleri, şikayetleri ve müracaatları sonucu gelen bilgiler, 2- Hizmetin özelliğine göre hizmet sunma sırasıııda toplanacak bilgiler, 3- Tüketiciler arasında yapılacak gözlem, anket vb. yöntemlerle toplanacak bilgiler. Her üç yoldan elde edilen bilgiler, pazarlama bilgi sistemi içerisinde değerlendirilerek, en süratli bir şekilde, yeterli zamanda, ayrıntıda ve doğru adrese ulaşabilir özellikte raporlar haline getirilmelidirler. Bu şekilde, ilgili yönetim birimlerine ulaştırılan bilgi ve raporlar, tüketici ve pazar odaklı olarak eğitilmiş ve pazarlama anlayışını benimsemiş yöneticiler tarafından, en kısa sürede değerlendirilerek sonuçlandırılmalıdır. Tüketici yönlü olmanın bir gereği olarak, tüketicinin kısa sürede cevap beklediği durumlarda i se, tüketicileri tatmin edici genel veya özel açıklamalar yapılmalıdır. Bu bilgi ve raporlar aynı zamanda, belediyenin uygulamakta olduğu ya da uygulayacağı pazarlama stratejilerinin de temel dayanaklarıdır. Çünkü, pazar temelli kamu hizmet yönetimi, sunulmuş hizmetlerin detaylı bilgileri elde etme sonucu, yönetime stratejik yaklaşımlar, yöneticilere bilgi imkanı sağlar ve hizmetleri fiili olarak sunan yöneticilere organizasyonel değişmelere karşı politika belirlemede kendine güven duygusu verir." Yeter ki, yöneticilere pazar temelli yaklaşım kazandırılabilmiş olsun. Yöneticilere böyle bir yaklaşım kazandırılmış olmakla, bilgiye olan kapalı değişecek ve hangi bilgilere, hangi zaman, miktar ve biçimde ihtiyaç Bu noktadan sonra pazarlama bilgi sisteminin tutumları duydukları belirlenmiş olacaktır. çalışması kolaylaşacak, hızlanacak ve yöneticileri stratejik ve taktik kararlarıni! Andy Hancox, us Worrall and John Pay, "Developing a Customer Orientated Approach to Service Delivery: The Wrekin Approach", Local Government Studies, Vol. 15, No: 1, JanuaryIFebnıary ı 989, s. 2 ı 22. " Kieron Walsh, "The Impact of Competition", Marketing, Competiton and The Public Sector-Key Trends and Issues, (Ed. Henry Tam), Longman, London, 1994, ı 50.

8 Belediye Hizmetlerinde Pazar/ama 103 da destekleyecek ve onlara güven verecek bilgileri en uygun şekilde sunmuş o lacaktır. Özellikle kar amaçsız olmaları, hizmet sunmaları ve ayrıca siyasal ve sosyal yönlerini dikkate aldığımızda, belediyelerde oluşturulacak pazarlama bilgi sistemlerinin, fazlasıyla dinamik bir süreç olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Öte yandan, bürokratik özelliklerini de hesaba katarsak, belediyelerde gerçekten pazar yönlü olacak ve sağlıklı çalışacak bir pazarlama bilgi sistemini kurmanın çok da kolayolmayacağını belirtmekte yarar vardır. Bu olumsuz gibi görünen faktörlere rağmen, günümüz dünyasında kar amaçlı işletmelerde olduğu gibi, belediyelerde de tüketicilerin tercihlerinin dikkatle izlenmesi kaçınılmaz bir gerçektir. Dolayısıyla, belediyelerde de ifade etmeye çalıştığımız biçimde çalışacak ve yönetime karar desteği sağlayacak bir pazarlama bilgi sistemi mutlaka oluşturulmalıdır. Belediyelerde Pazarlama Yaklaşımına Uygun Stratejilerin Geliştirilmesi Belediye hizmetlerinde yeni yönetim anlayışı. yeni tarzlar, yeni kamu hizmetleri vb. şeklinde ifade edilen stratejileri geliştirme ve uygulamanın birinci adımı, belediye hizmetlerinde pazarlama yaklaşımının kabul edilmiş olmasıdır. Yukarıda genel hatlarıyla belirtmeye çalıştığilnız üzere, böyle bir anlayışı benimsemeden ya da tam yerleştirmeden geliştiri lecek ve uygulanacak stratej ilerin başarılı olmaları şansa bağlt kalacaktır. Çünkü, belediye hizmetlerinde pazariama yaklaşımlt stratejilerin uygulanabilmesi ve başarılı olabilmesi ancak, pazar yaklaşım1ı yönetim anlayışının tam anlamıyla benimsenmiş olmasına bağlıdır. Bu çerçevede benimsenmiş bir yönetim anlayışı ile pazar ve tüketicileri tanımlanmış, pazar ve tüketiciler hizmetler bakımından böıümlenmiş ve hem pazarda hem de tüketicilerdeki değişimlerin zamanında izlenebilmesine yönelik pazarlama bilgi sistemi oluşturulmuş belediye yönetimlerinde, başarı şansı yüksek ve tüketicilerde daha fazla tatmin sağlayacak pazarlama stratejilerini geliştirmek daha rahat ve anlamlı olacaktır. Öte yandan, özellikle 1980 ortalarından itibaren hizmet sunma ve hizmetlerin yönetimi üzerinde pazar merkezli olma temel eğilimi, gerek kendilerince, gerekse üst1enicilerce kamuya hizmet sunma durumundaki belediyelerin sunacakları hizmetlerde pazar eğilimli olma yönünde, etkin maliyetlerne üzerinde ö nemle durmalarını gerektirmiştir. Çünkü, pazar temeııi olma, aynı zamanda hizmet sunan diğer özel işletmelerle rekabete hazır olma anlamını taşımaktadır. ın HI Howard Ekoek, a.g.k., s. 1i 0- ı ii.

9 106 Çağdaş Yerel Yönetimler. 8 (i) Ocak 1999 bir bakış açısı içerisinde hizmet kalitesini geliştirme fırsatını verir. Bu durum, karar alıcılara tüketicilerin hizmete karşı tutumlarında neyin önemli olduğunu ve işletmenin hizmet sisteminin iyi ve kötü yönlerini de göstermiş olur. Böyle bir hizmet-kalite bilgi sistemi ayrıca, hizmetlerin etkin planlanması ve kaynakların dağıtımıııa da yardımcı olury İşte böylesine elverişli bir şekilde bilgi alışverişine sahip olabilen belediye yönetimleri, kendilerinin ve hizmet kullanıcılarının bilgilerini arttırmak ve dolayısıyla hizmet kalite değerleme güçlüklerini de azaltmak suretiyle, tablol'deki "ortak bilgilenme" hanesine geçme şanslarını arttırmış olacaklardır. Kalite değerleme güçlüğü nisbeten aşılabilmiş hizmetlerde artık, kullanıcıların ihtiyaç ve beklentileri doğrultusunda düzenlemeler yapmak mümkün hale gelecektir. Böylece, hizmetin sunuluş şekli, zamanı, yeri, hizmet sunanların davranışları, hizmet sunumu esnasında kuııanılan araç ve gerecin özellikleri vb. unsurlar itibariyle mevcut hizmetlerin kalitelerinin, kullanıcıların ihtiyaç ve beklentilerine göre düzenlenmesi mümkün olacaktır. Mevcut Hizmetlerde Farklılaştırma Stratejileri: Mevcut hizmetlerin kalitelerinin yükseltilmesine yönelik olarak yukarıda ifade etmeye çalıştığımız biçimde, hizmet-kalite bilgi sisteminden elde edilen bilgilerle belediye yönetimleri aynı zamanda, mevcut hizmetlerde farklılaştırma stratejileri için de veri elde etmiş olacaklardır. Zaten pazarlama yaklaşımı çerçevesinde yeni yönetim anlayışını benimsemiş olan belediye yönetimleri, bir yandan topluma karşı daha fazla sorumlu olmaya uğraşırlarken, diğer yandan da ihtiyaçların değişimine göre farklılaştırılmış hizmetleri sunmaya çalışmalıdırlar. '4 Bu duruma göre, belediyelerin hizmetlerle ilgili ikinci grup stratejileri, mevcut hizmetlerde tüketicilerin istek ve ihtiyaçları doğrultusunda yapacakları farklılaştırmalardan oluşacaktır. Ancak hemen belirtelim ki, mevcut hizmetlerde farklılaştırmalar, sadece gösteriş veya değişiklik olması için değil, kullanıcıların ihtiyaçlarını tatmine yönelik olmalıdır. Aksi takdirde, yapılan farklılaştırmaların başarısızlıkla sonuçlanma ihtimali yüksek olacağı gibi, getireceği ek maliyetler de kaynak israfına sebep olacaktır. İster mallarda ister hizmetlerde, başarılı bir farklılaştırma stratejisi, üç özelliğe sahip olmalıdır: 1- Tüketici değerlerinden meydana gelmelidir, 2- Kavranmış değerleri sunmalıdır, 3- Taklit edilmesi zor olmalıdır. 13 Leonard L. Berry and A. Parasuraman, "Listening to The Consumer-The Concep! of a Service Quality Information System". Sloan Management Review, Vol. 38, No. 3. Spring ı 997. s Howard Eleock, "Loeal Govemment", Managing The New Public Service, (Eds. D. Famham and S. Hofton), Second Ed., MacMillan, London, s. 196.

10 Belediye Hizmetlerinde Pazar/ama ı 07 Birinci özellik, başarıh bir farklilaştırma stratejisinin işletmenin bakışından ziyade tüketici perspektifinden farklılaştırmanın geliştirilmiş olmasını vurgulamaktadır. İkinci özellik, farkhlaştırmada kullanılacak değerlerin tüketiciler tarafından kavranmış değerlerin olmasını ifade etmektedir. Üçüncü ve son özellik i se, yapılan farklılaştırmalarm çok kısa süred_ taklit edilemeyecek ölçüde zor olmasmı desteklemektedir. Fakat bu son özellik aynı zamanda, farklılaştırmalarm maliyetli olacağını da ortaya koymaktadır. IS Etkin bir farklılaştırma stratejisinin güç ve maliyetli olması, özellikle belediye hizmetlerinde bu stratejinin uygulanmasını daha da zorlaştırmaktadır. Fakat zor da olsa, mevcut hizmetlerde farklılaştırma stratejilerinin uygulanması gerekmektedir. Mevcut hizmetlerde farklılaştırma stratejileri, hizmetin kendisinden ziyade, sunuş şekli, yeri, zamanı ve araçları üzerinde yoğunlaşacaktır. Örneğin, eğitimle ilgili farklı istek ve taleplere uygun farklılaştırılmış eğitim kurumları, farklı yerlerde kullanıcılara sunulmak suretiyle, mevcut olan eğitim hizmetlerinde farklılaştırma sağlanmış olacaktır. Yeni Hizmet Geliştirme Stratejileri: Mamullerde olduğundan daha çok, hizmetlerde yeni hizmet geliştirme stratejilerinin zorluğu tahmin edilebilir. Gerçekten de hizmetleri mamullerden farklılaştıran, görülememe, elle tutulamama, hissedilememe vb. gibi özellikler dikkate almdığında, yeni bir hizmetin geliştirilme güçlüğü daha kolayanlaşılabilir. Zira her şeyden önce, yeni hizmeti talep edenlerin istek ve beklentilerinin analizi çok güçtür. Ayrıca kullanıcıların hizmet beklentilerinin mallara oranla çok daha farklı ve heterojen bir yapıda olması da, yeni hizmet geliştirme stratejilerinin zorluğunu arttıran diğer bir faktör olarak sayılabilir. Çok geniş yelpazede ve çok farklı coğrafik, demografik ve sosyo-kültürel ö zellikteki insanlara hizmet sunma durumunda olan belediye yönetimleri açısından, yeni hizmet geliştirme stratejisi ele alındığında zorluğun ne derece yüksek olduğu daha iyi anlaşılacaktır. Bu nedenle, pazarlama yaklaşımı olmaksızın herhangi bir belediye yönetiminin böyle bir strateji uygulamasını beklemek hayal olur. Şayet böyle bir anlayışa sahip olmaksızın, bir belediye yönetimi, yeni bir hizmet geliştirme stratejisi uygulamışsa, bu durum ya siyasi bir sebebe dayanmakta ya da tesadüflerden kaynaklanmaktadır. Çünkü, çoğu zaman böyle bir stratejinin sunuluş zamanı, yeri veya biçiminde yanlışlık olduğu görülebilir. Örneğin, yeni bir hizmet geliştirme adına, şiddetle içmesuyu hizmeti bekleyen ve gelir seviyesi düşük insanlarm yaşadığı bir bölgeye, içmesuyu ihtiyacını kar 15 David A. Aaker, Strategic Market Management, Fourth Ed., John Wiley and Sons Ine" New York, 1995, s ,

11 108 Çağdaş Yerel Yönetimler, 8 (i) Ocak 1999 şılama ve yeni hizmet sunma adına, içmesularının şişelenerek sunulması ya da yeni bir hizmet olarak oda tiyatrosunun açılması, eğer politik gerekçelerle izah edilemiyorsa, büyük bir yanlışlıktan başka bir şeyolmasa gerektir. Pazarlama yaklaşımı, sadece mal ve hizmetin kendisi ile değil, onun fiyatı, dağıtımı ve tutundurulması ile de ilgilenilmesini ve pazarlama uygulamalarında bütün bunların birlikte dikkate alınmasını gerektirir. Bu çerçevede, sırasıyla belediye hizmetleri açısından fiyatlandırma, dağıtım ve tutundurma stratejilerine de genelolarak bakmaya çalışalım. Fiyatlandırma Stratejileri Farklı yerlerde, farklı biçimlerde ve farklı zamanlarda, farkli kişi ya da kurumlara sunulan hizmetlerin fiyat1andırılmalarınm da zor olacağı muhakkaktır. Üstelik, esas itibariyle kar amaçsız kuruluşlar olmaları, belediye yönetimlerinin fiyatlandırma stratejilerinde daha fazla zorlanacaklarını göstermektedir. Kamu hizmetlerinin pazarlama uygulamalarmda en çok dikkat edilmesi gereken konu fiyattır. Çünkü birçok hizmet bedelsiz sunulmakta, fiyatlandırmada siyasal koşullar etkili olabilmekte ve rekabetten uzak bir şekilde, hizmetlerin fiyatları belirlenmektedir. lti Pazarlama yaklaşımınm benimsenmiş olması, belediye yönetimlerine fiyatlandırına stratejilerinde bu güçlüklerin aşılması için büyük bir fırsat tanıyacaktır. Bu arada fiyatlandırma stratejilerinde kullanılabilecek maliyet bilgilerinin sıhhatli şekilde elde edilmesi ihtiyacı da unutulmamalıdır. Bundan sonra yapilacak olan, pazarlamanın sunduğu fiyat1andırma stratejilerinden uygun o lanların tek tek ya da karma bir şekilde, belediye hizmetlerinde nasıl kullanılabileceklerini belirlemektedir. Bu çerçevede belediye hizmetlerinin fiyatlandırılmasında uygulanabilecek belli başlı fiyatlandırma stratejilerini şöylece belirtebiliriz: 1- Temel hizmetlerde maliyet ya da maliyet altı fiyatlandırma 2- Fiyat farklılaştırma stratejileri. Kısaca bu stratej ileri açıklamaya çalışalım. Temel Hizmetlerde Maliyet ya da Maliyet Altı Fiyatlandırma: Toplu ulaşım, içmesuyu, genel eğitim, toplum sağlığı, genel kültüret, sosyal ve spor hizmetleri gibi, hemen tüm İnsanların kullandığı hizmetlerin fiyatlandırılmasmda mümkün olan en alt sınırın kuııanılmasında fayda vardır. Belediye yönetimleri bu hizmetlerle ilgili bu alt sınırı kullanmış olmakla, bu tür genel ve asgari hizmetlerden hemen herkesin faydalanmasını sağlamaya çalışmahdırlar. Zaten belediye 16 Richard Christy and mı Brown, "Marketing", Managing The New Puhlic Services, s. lo

12 Belediye Hizmetlerinde Pazar/umu ı 09 lerin varlık sebepleri de, asgari olarak bu hizmetleri sağlamak olduğundan belki de bu hizmetlerin bir kısmından ücret alınmama yolu da tercih edilebilir. Bu stratejinin uygulanabilmesi, hizmetler ve kullanıcılarına ait sağlıklı bilgilerin elde edilebilmesi, değişikliklerin zamanında izlenebilmesine bağlı olduğu kadar~ hizmetlerin dağıtım stratejileri ve hizmet bekleyenlerle iyi bir ilişki kurulabilmesi ile de yakından ilgilidir. Çünkü, ancak yeterli ve zamanlı bilgi ile hangi hizmetin, hangi miktar ve zamanda nerelerde sunulması gerektiği konusu aydınlık kazanırken, pazarlamanıd diğer bir aracı olan dağıtımın desteğiyle böyle bir fiyatlandırma stratejisinin uygulanabilme şansı artacaktır. Diğer taraftan, hizmet bekleyen insanlarla iyi bir iletişim kurularak, onlara sunulan hizmetlerde yapabilecekleri tasarrufu n yine kendileri yararına olacağı, yani hizmetlere düşük bedelle sahip olabilecekleri tanıtımının yapılması da, bu tür fiyatlandırına stratejisine destek sağlayacaktır. Fiyat Fark/ı/aştırma Stratejileri: Özelliği olan ve talep edeni az sayıda bulunan kültür, sanat, eğitim, spor vb. bazı hizmetler bakımından fiyat farklılaştırmalan, belediyelerin uygulayabilecekleri diğer temel fiyatlandırma stratej isi o larak karşımıza çıkmaktadır. Bu tür bir fiyatlandırma stratejisi, bir taraftan bu hizmeti isteyenlerin talebini karşılarken, bir yandan da belediyelerin sundukları diğer hizmetlerin finansmanına katkıda bulunmuş olacaktır. Örneğin, gelir seviyesi yüksek olan bir bölgede daha yüksek kaliteli ve dolayısıyla daha pahalı bir eğitim kurumunun açılmış olmasıyla, hem bu hizmeti bekleyenler tatmin edilmiş, hem de bu hizmet karşılığı elde edilen gelirin bir kısmı ile normal eğitim hizmetlerine artı bir katkı sağlanmış olacaktır. Fiyat farklılaştırma stratejilerini farkh kriterlere göre uygulamak mümkündür. Hizmetlere uygulanacak fiyat farklılaştırmajarı, bölgesel, hizmet kalitesi, kullanıcıların demografik özellikleri (örneğin yaşları, öğrenci olup olmadıkları, herhangi bir işe sahip olup olmadıkları) vb. ölçütlere göre yapılabilir. Hangi hizmetlerde fiyat farklılaştırmalarınm yapılıp yapılamayacağı ve hangi ölçüt ya da ölçüdere göre yapılabileceği, hem hizmetin özelliğine hem de sunulan hizmetin kullanıcılarının özelliklerine göre değişecektir. Dağıtım Stratejileri Belediyelerin sunmuş oldukları hizmetlerin kullanıcılarmın geniş bir alana yayılmış olması ve ayrıca farklı hizmetlerin tüketicilerinin farklı yer ve zamanda bu hizmetleri beklemeleri, hizmetlerin dağıtımının önemini arttırmaktadır. Bu kısa açıklamadan da anlaşılacağı üzere, belediye yönetimleri pazarlama anlayışını benimsemiş olmakla, hizmetin yalnızca bir yönü ile değil, bütünleşmiş

13 110 Çağdaş Yerel Yönetimler. 8 (i) Ocak /999 bir pazarlama stratejisi sayesinde başarılı olabileceklerdir. İşte dağıtım stratejileri de, pazar. yönlü belediye yönetimlerinin diğer pazarlama stratejileri ile birlikte kullanabilecekleri ve onları destekleyecek unsur olarak algılanmalıdır. Şurası da unutulmamalıdır ki, en kaliteli ve iyi düşünülmüş ve fiyatı uygun olan hizmetler, etkin bir dağıtım olmaksızın başarılı olamazlar. Yani, hizmet ve fiyat stratejilerinin başarısı, onların istenilen zamanda, istenilen yerde ve İstenilen şartlarda bulunmasına bağlıdır. Kamu kurumlarınca sunulan mal ve hizmetlerin genişlemesi, farklılaştırılmış pazarlama stratejilerini gerektirmektedir. Bunun için ilk yapılması gereken, pazar bölümleme işlemi sayesinde, hangi hizmetlerin hangi pazar bölümü için olduğuna karar vermektir. Çünkü, farklı hizmet sunan kamu kurumu olarak belediyeler, çok sayıda farklı pazar bölümüne çok sayıda farklı hizmetleri sunmaktadırlar. Farklı hizmetler, onların sunulacağı kullanıcılara göre, aşağıdaki gibi farklı yaklaşımlarla dağıtılacaktır. >Kitle pazarlaması; sokak lambaları gibi, tüm pazar bölümlerine hitap eden hizmetlerde kitle pazarlama yaklaşımı uygulanacaktır. >Farklılaştırılmış pazarlama~ örneğin çocuklar ve yaşlılar gibi farklı grupların beklediği farklı sosyal hizmetler, farklı bölümlere, farklılaştırılmış yaklaşımla sunulacaktır. > Yoğunlaştırılmış pazarlama; örneğin kolej ve lise eğitimi gibi bir pazar bölümüne bir hizm, tin sunulmasında yoğunlaşılmış olacaktır. Pazar bölümleri ve hizmetler arasındaki uyumsuz karşılaşmalar, bölgenin temel problemleri dikkate alınarak çözülmelidir. 17 Bu farklı pazarlama uygulamaları, doğalolarak elverişli dağıtım stratejilerinin varlığı ile mümkün olacaktır. Bu doğrultuda bakıldığında, belediye hizmetlerinin pazarlanması açısından, belediye yönetimlerinin esas olarak şu dağıtım stratejilerini uygulamaları gerekecektir: ı -Yoğun dağıtım stratej isi 2- Seçici dağıtım stratej isi. Kısaca, bu iki dağıtım stratejisini açıklamaya çalışalım. Yoğun Dağıtım Stratejisi: Özellikle içmesuyu, temizlik, ulaştırma, eğitim vb. gibi genel hizmetlerin tüketicilerine ulaştırılmasında yoğun dağıtım stratejisini uygulamak gerekmektedir. Bu tür dağıtım stratejisinde önemli olan, bu genel hizmetleri en düşük birim maliyetle ve en süratli bir şekilde kullanıcılara ulaş 17 Kieron Walsh, Marketing in Local Government, Longman. London. 1994, s. 86

14 Belediye Hizmetlerinde Pazar/amıı i ı ı tırmaktır. Bunun için dağıtım etkinliğini arttırıcı çabalarla birlikte mevcut dağıtım sistemindeki aksaklıkların en kısa sürede giderilmesine ihtiyaç olacaktır. Hemen ifade edelim ki, belirtmeye çalıştığımız şekilde dağıtım stratejilerini belediye yönetimlerinde uygulamak çok güçtür. Bir yandan hizmetlerin çok fazla noktaya ulaştırılacak olması, diğer yandan da bu hizmetlerin İnsanlar ve a raçlar vasıtasıyla sunuluyor olması, gerçekten de belediye hizmetlerinin dağıtımının ne derece zor olduğunun anlaşılmasını kolaylaştırmaktadır. Özellikle yoğun dağıtım stratejisinde belediye yönetimleri, İnsan kaynaklarını ve dağıtım a raçlarını optimum bir şekilde kullanma becerisini göstermek durumundadırlar. Seçid Dağıtım Stratejisi: Yukarıda belirttiğimiz genel hizmetler dışında kalan ve talep edenlerin istek ve beklentileri doğrultusunda sunulmaya çalışılan kültürel, sportif, özel eğitim, inşaat vb. hizmetler için bu tür bir dağıtım stratejisi izlemek daha uygun olacaktır. Bu tür hizmetlerin bir kısmı, yoğunlukla istenilen yerlerde diğer bir kısmı ise hizmetin en iyi sunulabileceği yerlerde seçici olarak sunulmakla, hem bu tür hizmetlerin kullanıcı larının daha fazla tatmin olması sağlanacak hem de belediye gelirlerine azami katkı yapılmış olunacaktır. Belediye hizmetlerinin dağıtımı ile ilgili olarak bu iki tür stratej inin yanında düşünülmesi gereken konu, bazı hizmetlerin belediye dışındaki özel kurumlar tarafından dağıtımıdır. Bu noktada özellikle son yıllardaki, belediye hizmetlerinden bir kısmının özelleştirilmesi ile ilgili gelişmeler dikkat çekicidir. Bu ö zelleştirme çabaları, belediye yönetimlerine getirdiği ya da getirebileceği, pazar odaklı rekabet anlayışı bakımından da önemlidir. Dağıtım stratej isi açısından bu konu, bazı hizmetlerin dağıtımında farklı bir dağıtım kanalı ~.eçimi ve farklı dağıtım kurumlarının kullanılması olarak da değerlendirilebilir. Belediye yönetimleri bu farklı dağıtım kanalı ile olumlu bir rekabet havası içerisinde olduğu müddetçe, hizmetlerin dağıtım etkinliği artacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken husus, belediye hizmetleri kullanıcılarının mağdur duruma düşmemesi için, pazar ve tüketici yönlü olmanın bir gereği olarak da, gereken önlemlerin alınmış olmasıdır. Tutundurma Stratejileri Belediye yönetimlerinin en çok zorlandıkları ve belki de en yanlış kullandıkları bir pazarlama aracı olarak tutundurma vasıtaları, pazarlama yaklaşımı çerçevesinde uygun kullanıldıklarında aslında, belediye ile belde halkı arasındaki en elverişli iletişim araçlarıdırlar. Fakat, gerek bilgi iletişiminin eksikliği, gerek bürokratik ve siyasi yaklaşımlar ve gerekse tutundurma araçlarının yanlış kullanımı, bu haberleşme araçlarının performansını düşürınektedir.

15 112 Çağdaş Yerel Yönetimler, 8 (i) Ocak /999 tutun Belediye yönetimlerini pazar yönlü olmada destekleyecek belli başlı durma stratejileri, kısaca şöyle açıklanabilir. Reklam Stratejileri: Belediyeler kendi kurumları ve hizmetlerini en iyı şekilde tanıtmak durumundadırlar. Tanıtılamayan ya da duyurulamayan hizmet ve hizmeti sunan kurumlar, istenen performansı gösteremezler Bu açıdan bakıldığında, belediyelerin kendi kurum kimliklerini ön plana çıkarıcı ve sunulan hizmetleri tanıtıcı reklamları kullanmasında fayda olacaktır. Çünkü, kamu sektörü reklamlarında kurum kimliği önemli roloynar. Bu sebeple, bu konuda yönetimler reklamlarının nasıl göründüğü üzerinde hassasiyetle durur.ll! Reklam stratejisinde belediyeler, kendi bünyelerinde her halükarda bir reklam birimi oluşturmalı, ancak politik ve bürokratik davranmamak şartıyla dışarıdan uygun bir reklam ajansı ile de işbirliğine gitmelidirler. Yine bu konu ile ilgili, reklam satışı konusunda da belediyeler, hem ekonomik çıkarlarını azamileştirmeye gayret etmelj hem de kamu yararını gözetmelidirler. Yani, belediyeler sahip oldukları, özellikle açık hava reklam ortamlarını en ekonomik olarak değerlendirirken, toplumsal değerleri de gözardı etmemelidirler. Promosyon Stratejileri: Belediye hizmetlerinin bir kısmında hizmet kullanıcılarına bazı promosyonlar vermek söz konusu olabilir. Özellikle, özelleştirilmiş bazı hizmetlerde rekabetin bir gereği olarak, promosyon stratejileri belediye yönetimlerinin kullanabileceği uygun bir tutundurma aracı olarak görülebilirler. Bu tür stratejilerde unututmaması gereken, promosyonların belediye yönetimlerince özellikle kısa dönemli satış araçları olarak anlaşılmış olmasıdır. Bazen promosyonlar tüketici beklentilerini karşılamada, umulan normal etkisinden daha uzun süreli etkili olsa da yöneticiler bunları kısa süreli taktik araçlar olarak kullanmal ıdırlar. 1'.1 Kişisel Satış Stratejileri: Ulaştırma, temizlik, kütüphane, büro hizmetleri vb. gibi birçok belediye hizmetinde, hizmeti sunan kişi ya da gruplarla hizmetin kullanıcıları yüzyüze olmak durumundadırlar. Bu nedenle, bu tür karşılaşmalarda hizmeti sunanlar, kişisel satış personeli olarak değerlendirilmelidirler. Pazarlama anlayışına sahip bir belediye yönetimi, bu çeşit hjzmetleri sunan personelini veya özelleştirjlmiş hizmetlerle ilgili hizmet sunan organizasyonları, kişisel satış elemanı olarak hizmet içi eğitimle eğitmelidir. Böylece, hem 18 Gene Wonnacott, "Achieving Effective Advertising", Marketing, Competition and The Public Sector Key Trends and Issues, s '.1 Donald W. Cowdl. "Sales Prornotions and The Marketing of uıcal Government Recreation and Leisure Services", European Journal of Marketing, Vol. ı 8. No. 2, 1984, s ı 20.

16 Belediye Hizmetlerinde Pazar/ama!! 3 hizmet kalitesinin arttırılması hem de belediye yönetimine elverişli bilgilerin sağlanması çok daha kolay hale gelecektir. Halkla İlişkiler Stratejileri: Nihayet dördüncü ve son bir tutundurma aracı olarak, halkla ilişkiler stratejilerini saymak mümkündür. Aslında pazar ve tüketici yönlü olmanın bir gereği olarak belediye yönetimleri, en üst yönetim kademesinden en alt kademe çalışanına kadar her personelini birer halkla ilişkiler elemanı olarak görmek ve buna göre strateji geliştirmek durumunda olmalıdır. Yani bir başka ifade ile, her bir belediye çalışanı, gerek hizmet sunma gerekse diğer durumlarda, bir yandan bilgi toplama bir yandan da kununu temsil özelliğine sahip olarak yetiştirilmeye çalışılmalıdır. Özellikle toplum yararına olarak bazı harçlar ve sınırlamalarla çerçevelenmiş karakteristik belediye hizmetlerinin (örneğin kapalı alanlarda sigara içilmemesi gibi) pazarlanmasında, haberleşme kampanyalarının kamuyu bilgilendirme açısından önemi büyüktür. Çünkü, kamuoyu bir kamu kuruluşu olarak belediyenin kurum imajı ve sunduğu hizmetleri her zaman doğru olarak tanımlayamaz. 2u Bu yüzden halkla ilişkiler, belediye yönetimlerinin daha fazla önem vermeleri gereken tutundurma stratejileri olarak algılanmalıdırlar. Tutundurma stratejileri, hizmetin ve kullanıcıların özelliklerine uygun olarak, en uygun bir bileşimde ve birbirlerini destekler biçimde kullanılmalıdırlar. Ayrıca, hizmeti en iyi şekilde tanıtmalı ve benimsetmelidirler. Bunun yanında, tutundurma stratejilerinin bir başka görevi de, hizmet sunanlar olarak belediye çalışanları ve özel sektör organizasyonlarını, dağıtım kurumlarını ve destek sağlayıcı kuruluşları desteklemek olmalıdır. Belediye Hizmetlerinde Pazarlama Kontrolü ve Sorumluluk Belediyelerin kamu hizmeti sunuyor olmaları onlara sosyal sorumluluk yüklerken, kamuyu temsil özellikleri ise ayrıca pol itik sorumluluk yüklemektedir. Öte yandan, açıklamaya çalıştığımız şekilde, pazarlama anlayışı çerçevesinde yönetim biçimini benimseyen bir belediyenin de her koşulda pazarlama sorumluluğu taşıması beklenecektir. Bu sorumluluklan yerine getirebilmesi için bir belediye yönetiminin, finansal olarak faaliyet kontrolunü, davranış olarak performans kontrolunü ve sunulan hizmetler bakımından da kalite kontrolunü yapması gerekir. Faaliyet kontrolü ile, genelolarak yıllık ve daha alt zaman dilimleri itibariyle gelir-gider dengesi, bütçe kontrolü, maliyet kontrolü gibi konular üzerinde du 2t1 Patrick Butler and Nei! Collins, "Marketing Public Sectür Services: Concepts and Characıeristic~', Journal of Marketing Management, Vol. i!, ı 995, s. 87.

17 ı 14 Çağdaş Yerel Yönetimler, 8 (1) Ocak /999 rulacak ve kaynakların en etkin bir şekilde kullanılması için gelecek dönem planlamalarına sağlıklı veriler sunulmuş olacaktır. Performans kontrolü ile, gerek belediye personelinin gerekse özel hizmet sunan kuruluşların hizmet üretme, sunma ve hizmet sonrası halkla ilişkilerindeki olumlu ve olumsuz durumlar ortaya çıkarılmaya çalışılacaktır. Böylece, aksayan durumların kısa sürede tespit edilebilme imkanı yakalanmış ve kamuoyunda oluşabilecek rahatsızlıkların daha kısa sürede önüne geçilebilmiş olacaktır. Kalite kontrolü ise, hizmet stratejilerinde değinildiği üzere, en zor kontrol konusunu oluşturmaktadır. Çünkü, özellikle hizmetler bakımından tüketicilerin tatmin olma düzeylerini ölçmek çok güçtür. Özellikle çok fazla sayıda hizmet sunan belediyeler yönünden olaya baktığımızda, bunun daha da güç olacağı kesindir. Ancak bu güçlük, kalite kontrolunün yapılmasını da engellememelidir. Bu kontrollerin yapılmasında düzenli ve hızlı çalışan bir pazarlama bilgi sisteminin önemini tekrar hatırlatmakta yarar vardır. Belediye yönetimleri her üç yoldan kontrol faaliyetlerini surekli şekilde sürdürmeyi, sosyal ve siyasal sorumluluklarının da bir gereği olarak görmelidirler. Bunu başarabilmek için, kamuya hem hizmet sunulan tüketici, hem de kendilerini kontrol edici bir bakış açısı ile yaklaşılmasına ihtiyaç vardır. Bir başka biçimde konuya yaklaşırsak; belediye yönetimleri kendi evlerine hizmet ediyor olma bilinci ile hareket etmelidirler. Sonuç Belediye hizmetlerinde pazarlama yaklaşımını açıklamaya çalıştığımız bu makalede, her şeyden önce, belediye yönetimlerinin pazar ve tüketici yönlü olmalarını zorunlu kılan pazarlama bilincini yakalamış olma gereğini vurgulamaya özen gösterdik. Çünkü, bu bilinçle hareket etme, yani belediye hizmetlerinde pazarlama stratejilerini uygulama çabası içerisinde olma, hem belediyelerin hizmet etkinliğini ve performansını arttıracak, hem de hizmet kullanıcılarının tatmin olma düzeylerini yükseltecektir. Kar amaçlı kuruluşlarda hızla gelişme gösteren, özellikle pazar ve tüketici o daklı yönetim anlayışının, kar amacı gütmeyen ve kamu hizmeti sunan kuruluşlarda, dolayısıyla belediyelerde de uygulanabileceği kabul edilen bir gerçek olmuştur. Bu çerçevede ülkemizde de belediye yönetimlerinin bu anlayış doğrultusunda yapacakları uygulamaların olumlu değişme ve gelişmelerle sol1uçlanacağını iddia edebiliriz.

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Pazarlama Nedir? Pazarlama: Müşteriler için değer yaratmayı, bunu tanıtma ve sunmayı; örgütün ve paydaşlarının yararına olacak şekilde müşteri

Detaylı

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014 Haşmet GÖKIRMAK Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014 Bu Bölümde Stratejik Planlamanın Aşamaları Şirket seviyesinde Bölüm, ürün ve pazar seviyesinde Şirket Misyonunun belirlenmesi Şirket amaç ve hedeflerinin belirlenmesi

Detaylı

Stratejik Pazarlama 7. Hafta. Doç. Dr. Hayrettin Zengin

Stratejik Pazarlama 7. Hafta. Doç. Dr. Hayrettin Zengin Stratejik Pazarlama 7. Hafta Doç. Dr. Hayrettin Zengin Pazar Fırsatları Ölçümü ve Pazar Çekiciliği Analizi Pazar fırsatı Mevcut ve gelecekteki olası değişimler sonucunda tüketicilerde ortaya çıkabilecek

Detaylı

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ Girişimcinin Gündemi GİRİŞİMCİLER VE KOBİ LER AÇISINDAN MARKA VE ÖNEMİ Günal ÖNCE Günümüzde markalara, Amerikan Pazarlama Birliği nin tanımladığının yanı sıra sadece sahip oldukları

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI. Pazarlama nedir? PAZARLAMA, iki veya daha fazla taraf arasında gerçekleşen bir değişim/mübadele sürecidir.

TURİZM PAZARLAMASI. Pazarlama nedir? PAZARLAMA, iki veya daha fazla taraf arasında gerçekleşen bir değişim/mübadele sürecidir. TURİZM PAZARLAMASI Genel Olarak Pazarlama Pazarlama nedir? PAZARLAMA, iki veya daha fazla taraf arasında gerçekleşen bir değişim/mübadele sürecidir. kişisel ve örgütsel amaçlara ulaşmayı sağlayabilecek

Detaylı

www.canancetin.com 1

www.canancetin.com 1 www.canancetin.com 1 www.canancetin.com 2 canancetineylul@gmail.com esincanmutlu@gmail.com www.canancetin.com 3 www.canancetin.com 4 Yeni kurulan ARMADA Pazarlama Şirketi, dünyada ve Türkiye de hızla gelişen

Detaylı

PERFORMANS DEĞERLEME VE KARİYER YÖNETİMİ

PERFORMANS DEĞERLEME VE KARİYER YÖNETİMİ PERFORMANS DEĞERLEME VE KARİYER YÖNETİMİ «Hiçbir müşteri ürünü satın almaz, ürünün kendisi için yapabileceklerini satın alır.» P.F. Drucker 2 Hayat adeta bir ölçüm ve değerleme sürecidir. Performans Değerleme;

Detaylı

Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha. sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, örgütler ve bireyler tarafından örgütsel

Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha. sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, örgütler ve bireyler tarafından örgütsel Pazarlama Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha geniş ş olarak toplum için, değeri ğ olan Pazar sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, ulaştırılması ve değişimine yönelik olarak, örgütler ve

Detaylı

11/10/14. Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri

11/10/14. Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi

Detaylı

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI Bölgesel Yenilik Stratejisi Çalışmaları; Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi İstanbul Bölgesel Yenilik Stratejisi Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi Önemli Not: Bu anketten elde

Detaylı

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Wilson Learning in yaptığı araştırma, Evet e Doğru Müzakere eğitiminin satış performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Detaylı

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama Tutundurma Karması Reklam Kişisel satış Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama İşletmelere tarihsel olarak, tutundurma metotları içinde önce kişisel satıştan; sonra reklâmlardan; daha sonra,

Detaylı

HEDEF PAZAR SEÇİMİ STRATEJİLERİ

HEDEF PAZAR SEÇİMİ STRATEJİLERİ HEDEF PAZAR SEÇİMİ STRATEJİLERİ Farklılaştırılmamış Pazarlama ya da TÜM PAZAR stratejisi ; Yoğunlaştırılmış Pazarlama ya da TEK BÖLÜM stratejisi ; Farklılaştırılmış Pazarlama ya da ÇOK BÖLÜM stratejisi.

Detaylı

Planlama Nedir? Planlama Ne Değildir? Başarılı Bir Plan. www.eminkaya.net 1. Pazarlama Planlaması

Planlama Nedir? Planlama Ne Değildir? Başarılı Bir Plan. www.eminkaya.net 1. Pazarlama Planlaması 2 Pazarlama Planlaması Planlama Nedir? Plan, bir amaca ulaşmada izlenecek yol ve davranış biçimini gösterir. Planlama ise, bir yöneticinin ileriye bakmasına ve kendine açık olan seçenekleri bulmasına yardım

Detaylı

Üye Memnuniyet ve Beklenti Anketi Sonuçları Eylem Planı SAKARYA TİCARET BORSASI. Hazırlayan: Dr. Yüksel VARDAR

Üye Memnuniyet ve Beklenti Anketi Sonuçları Eylem Planı SAKARYA TİCARET BORSASI. Hazırlayan: Dr. Yüksel VARDAR Üye Memnuniyet ve Beklenti Anketi Sonuçları Eylem Planı SAKARYA TİCARET BORSASI Hazırlayan: Dr. Yüksel VARDAR SAKARYA TİCARET BORSASI ÜYE BEKLENTİ VE MEMNUNİYET ANKETİ SONUÇLARI VE EYLEM PLANI BORSANIN

Detaylı

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar:

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar: Kadın Dostu Kentler Projesi İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün ulusal ortağı ve temel paydaşı olduğu Kadın Dostu Kentler Projesi, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu-UNFPA ve Birleşmiş Milletler

Detaylı

PAZARLAMA YÖNETİMİNDE SATIŞ PROMOSYONU

PAZARLAMA YÖNETİMİNDE SATIŞ PROMOSYONU PAZARLAMA YÖNETİMİNDE SATIŞ PROMOSYONU Tutundurma karmasının tekrar hatırlayacak olursak Satış promosyonu, tutundurma karmasının bir bileşenidir. Tutundurma elemanları: 1. Reklam, 2. Halkla ilişkiler (PR),

Detaylı

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır?

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Alvin Toffler in endüstrinin gelişmesi yaklaşımı Pazarlama nedir? Kullanımı neden önemlidir? Pazarlama olanaklarının kullanımı, eğitim ve geliştirme

Detaylı

Street Smart Marketing

Street Smart Marketing Tek bir hedef için tasarlanmış kamu hizmeti şirket programları. Başarı. Street Smart Marketing Müşterilerinizi cezbeden pazarlama kampanyaları 30 yıllık deneyim Tasarlarız. Yakalarız. İlerleriz. 1.4 milyon

Detaylı

PAZARLAMA. İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir.

PAZARLAMA. İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir. 1 PAZARLAMA İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir. 2 Pazarlama İşlevi Mevcut ve potansiyel alıcılara istek tatmin edici ürün, hizmet ve bilgileri sunmak üzere planlama, fiyatlandırma,

Detaylı

KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM

KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM SÜHEYLA ŞENOĞLU Müşteri İlişkileri Yöneticisi 1 21. yüzyılı yaşamaya başladığımız, şaşırtıcı ve hızlı değişimlerin yaşandığı dünyada geleneksel pazarlama anlayışını değiştirmek

Detaylı

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013 TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ Tutundurma, mal ya da hizmetleri satışını arttırabilmek için, alıcıları satın almaya ikna edebilmeye yönelik satıcı tarafından başlatılan tüm çabaların koordinasyonu

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM TURİZM PAZARLAMASI Turizm Pazarlamasında Tutundurma REKLAM Reklâm; belirli bir ücret karşılığında ve ücretin kimin tarafından ödendiği bilinecek biçimde; bir turizm işletmesinin ve turizm bölgesinin ürünlerinin

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 PAZARLAMANIN KONUSU, KAPSAMI, GELİŞİMİ VE MODERN PAZARLAMA YÖNETİMİ...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 PAZARLAMANIN KONUSU, KAPSAMI, GELİŞİMİ VE MODERN PAZARLAMA YÖNETİMİ... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 PAZARLAMANIN KONUSU, KAPSAMI, GELİŞİMİ VE MODERN PAZARLAMA YÖNETİMİ... 1 1.1. PAZARLAMANIN KONUSU VE KAPSAMI... 3 1.2. PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMA ANLAYIŞI... 7 1.2.1. Üretim Anlayışı

Detaylı

PAZARLAMA MÜŞTERİNİZLE İLETİŞİMİNİZİ GÜÇLENDİRİN!

PAZARLAMA MÜŞTERİNİZLE İLETİŞİMİNİZİ GÜÇLENDİRİN! PAZARLAMA MÜŞTERİNİZLE İLETİŞİMİNİZİ GÜÇLENDİRİN! Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN İSMMMO Yayınları 155 Grafik ve Uygulama: Evren Günay Baskı ve Cilt True Colors Communications TCC Renk Çözümleri Matbaa Rekl.San.ve

Detaylı

ISL 201 Pazarlama İlkeleri. Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN

ISL 201 Pazarlama İlkeleri. Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN ISL 201 Pazarlama İlkeleri Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN Pazarlama Bilgi Sistemi (PBS) Bir işletmenin pazarlama ile ilgili kararlarının alınmasına yardımcı olacak bilgilerin toplanması, işlenmesi, saklanması

Detaylı

Prof. Dr. Ahmet Hamdi İSLAMOĞLU

Prof. Dr. Ahmet Hamdi İSLAMOĞLU i Prof. Dr. Ahmet Hamdi İSLAMOĞLU TURİZM PAZARLAMASI Bu çalışma; Allah-u Ekber dağlarında, Çanakkale de, Sakarya da, Dumlupınar da bizler için kan döken gazilerimizin, can veren şehitlerimizin aziz hatıralarına

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar.

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar. İletişim mesajlarına gösterilen tepkiler açısından; amaçlar değişik modellerle açıklanmaya çalışılmıştır. A.I.D.A modeli olarak da adlandırılan bu model dört aşamalıdır.[8] 1. 2. 3. 4. Dikkat İlgi Arzu

Detaylı

İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesi Uygulama Kılavuzu

İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesi Uygulama Kılavuzu 1. GİRİŞ İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesi Uygulama Kılavuzu Bu doküman İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği nin (SKD) Binalarda Enerji Verimliliği

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Bileşenleri Tedarik zincirlerinde üç temel bileșenden söz edilebilir: Aktörler: Tedarik zinciri

Detaylı

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U)

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) 1 KISA

Detaylı

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) 6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU İslam Ülkelerinde Çok Boyutlu Güvenlik İnşası ( 06-08 Mart 2015, Serena Hotel - İslamabad ) Güvenlik kavramı durağan değildir.

Detaylı

4/20/2015. Müşteri Değeri Tabanlı Fiyatlandırma. Maliyet tabanlı fiyatlandırma üretim, dağıtım ve satış maliyetlerinin üstüne prim eklenmesidir.

4/20/2015. Müşteri Değeri Tabanlı Fiyatlandırma. Maliyet tabanlı fiyatlandırma üretim, dağıtım ve satış maliyetlerinin üstüne prim eklenmesidir. Kullanılan Kaynaklar: -Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi -Altunışık, R., Özdemir, Ş. & Torlak, Ö. (2014). Pazarlama İlkeleri ve Yönetimi. Beta Basım:İstanbul. -Kotler, Philip & Armstrong,

Detaylı

Strateji Analizi 1/20

Strateji Analizi 1/20 Strateji Analizi Deniz GümüşelG REC TürkiyeT 1/20 Strateji Nedir? Strateji Analizi Önceden belirlenen bir amaca ulaşmak için tutulan yol. Strateji Analizi Nedir? Paydaşların, sorun ve hedeflerin aratırıldığı

Detaylı

2015 YILI AKADEMİK PERSONEL MEMNUNİYET ANKET SONUÇLARI

2015 YILI AKADEMİK PERSONEL MEMNUNİYET ANKET SONUÇLARI T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ 2015 YILI AKADEMİK PERSONEL MEMNUNİYET ANKETİ SONUÇ RAPORU Üniversitemizde 2015 yılında 30.06.2015-15.07.2015 tarihleri arasında yapılan akademik personel memnuniyet

Detaylı

FATİH PROJESİ OKUL TEKNOLOJİ PLANI

FATİH PROJESİ OKUL TEKNOLOJİ PLANI OKUL TEKNOLOJİ PLANI 1-Liderlik ve Vizyon 2-Öğrenme ve Öğretme 3-Üretkenlik ve Üstlenilen Görevler 4-Destek Yönetim ve İşlemler 5-Değerlendirme 6-Sosyal Yasal ve Etik Konular Kısa Vade Orta Vade Uzun Vade

Detaylı

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

Belediyeler İçin Performans Ölçüt ve Kriterlerinin Belirlenmesi

Belediyeler İçin Performans Ölçüt ve Kriterlerinin Belirlenmesi Belediyeler İçin Performans Ölçüt ve Kriterlerinin Belirlenmesi Doç. Dr. Yüksel Demirkaya, ydemirkaya@marmara.edu.tr Marmara Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi Bu çalışma TÜBİTAK 113K427 nolu proje

Detaylı

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ 11 1.1. İşletme Fonksiyonu Olarak Pazarlama Fonksiyonu 13 1.1.1. Pazarlama Fonksiyonları 14 1.2. Pazarlamanın Tanımı 15 1.3. Pazarlamanın

Detaylı

Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları. Yrd.Doç.Dr. Levent VURGUN Turgut Özal Üniversitesi

Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları. Yrd.Doç.Dr. Levent VURGUN Turgut Özal Üniversitesi Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları Yrd.Doç.Dr. Levent VURGUN Turgut Özal Üniversitesi Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları MOTİVASYON İŞ FİKRİ ÇALIŞMA PROGRAMI ÖN DEĞERLENDİRME

Detaylı

YEREL YÖNETİMLERDE İNTERNET KULLANIMI ve BULDAN BELEDİYE Sİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLERDE İNTERNET KULLANIMI ve BULDAN BELEDİYE Sİ ÖRNEĞİ YEREL YÖNETİMLERDE İNTERNET KULLANIMI ve BULDAN BELEDİYE Sİ ÖRNEĞİ Öğr. Gör. Özlem FEDAİ DENİŞ Pamukkale Üniversitesi, İ.İ.B.F GİRİŞ Türkiye de yerel yönetimlerin kamu bütünü içindeki payı 1950 li yıllardan

Detaylı

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 Eyül 2011 Bu yayın Avrupa Birliği nin yardımlarıyla üretilmiştir. Bu yayının içeriğinin sorumluluğu tamamen The Management Centre ve Dikmen Belediyesi ne

Detaylı

TUTUNDURMA STRATEJİLERİ

TUTUNDURMA STRATEJİLERİ TUTUNDURMA STRATEJİLERİ Tüm işletmeler ürün ya da hizmetleri hakkında mevcut ve muhtemel tüketicilerini bilgilendirmek, belirli ürün ya da hizmet markalarını tercih etmeleri için ikna etmek ya da işletmenin

Detaylı

( Yeniden Yapılanma)

( Yeniden Yapılanma) REORGANİZASYON ( Yeniden Yapılanma) ÇAĞDAŞ YÖNETİM İLKELERİ DERSİ 2013 Yrd.Doç.Dr. Levent VURGUN DEĞİŞİM -Yönetim Felsefesi -Organizasyon Yapısı -Çalışanların Tam Katılımı Bu Organizasyon niçin var? (MİSYON)

Detaylı

Pazarlama Otomasyonu Kullanırken Unutulmaması Gereken 5 Nokta

Pazarlama Otomasyonu Kullanırken Unutulmaması Gereken 5 Nokta f Pazarlama Otomasyonu Kullanırken Unutulmaması Gereken 5 Nokta Reklamın satmadığı dönemlere çoktan girdik. Markalar satış ve pazarlama stratejilerini bunun üzerine kurduğu, odaklandırdığı devirler de

Detaylı

Pazarlama Taktikleri Kut 470, 16 Mart 2005. Pazarlama Taktikleri. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.

Pazarlama Taktikleri Kut 470, 16 Mart 2005. Pazarlama Taktikleri. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu. Pazarlama Taktikleri Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazarlama Taktikleri Halkla ilişkiler Doğrudan posta Telepazarlama Reklam (Walters 1992) Internet Halkla İlişkiler

Detaylı

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 7 Mart 2014

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 7 Mart 2014 Haşmet GÖKIRMAK Yard. Doç. Dr. 7 Mart 2014 Pazarlama nedir? Piyasa ve Müşteri İhtiyaçlarının Anlaşılması Müşteri Odaklı Pazarlama Stratejisi Bütünleşmiş Pazarlama Plan ve Programının Hazırlanması Müşteri

Detaylı

YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI

YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI İçindekiler Koçluk Mini MBA... Motivasyon Toplantı Yönetimi Zaman Yönetimi ve Stratejik Önceliklendirme... Aile Şirketlerinde Kurumsallaşma Koçluk K im le r k a t ı

Detaylı

ŞİRKETLERDE STRATEJİK YÖNETİM NEDEN ÖNEMLİDİR?

ŞİRKETLERDE STRATEJİK YÖNETİM NEDEN ÖNEMLİDİR? ŞİRKETLERDE STRATEJİK YÖNETİM NEDEN ÖNEMLİDİR? Dr. Murat K.BEZİRCİ CEO / Stratejist 1 Bugün ve gelecekte artık, yöneticilerin kurumlarını yönetmeleri eskisi kadar kolay değildir. Sürekli değişen çevre

Detaylı

GENEL İŞLETME. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN KURULUŞ YERİ SEÇİMİ

GENEL İŞLETME. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN KURULUŞ YERİ SEÇİMİ GENEL İŞLETME Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN KURULUŞ YERİ SEÇİMİ KURULUŞ YERİ İşletmenin faaliyette bulunduğu yerdir. Çeşitli alternatifler arasında en uygun kuruluş yerine karar verme önemli ve zor bir karardır.

Detaylı

Entegre Kirlilik Önlenmesi ve Kontrolü. İdari Özet Ekonomi ve Çapraz Medya Etkilerine İlişkin Referans Dokümanı Haziran 2005

Entegre Kirlilik Önlenmesi ve Kontrolü. İdari Özet Ekonomi ve Çapraz Medya Etkilerine İlişkin Referans Dokümanı Haziran 2005 AVRUPA KOMİSYONU GENEL MÜDÜRLÜK - JRC ORTAK ARAŞTIRMA MERKEZİ (JRC) Geleceğe Yönelik Teknolojileri Araştırma Enstitüsü Endüstri, Enerji ve Ulaşımda Sürdürülebilirlik Avrupa IPPC Bürosu Entegre Kirlilik

Detaylı

Araştırma Yöntemleri. Üretim Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar

Araştırma Yöntemleri. Üretim Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar Dersin kodu İŞL 501 Araştırma Yöntemleri Öğrencilerin araştırma becerilerini geliştirip tez safhasına hazırlamak Araştırma temel araçları, özellikleri, yöntemlerin belirlenmesi, veri toplama Dersin kodu

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz...iii

İÇİNDEKİLER. Önsöz...iii İÇİNDEKİLER Önsöz...iii BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK PAZARLAMA 1.1. Pazarlamanın Tanımı ve Kapsamı... 1 1.2. Pazarlamanın Özellikleri... 3 1.3. Pazarlamanın Temel Kavramları... 3 1.4. Pazarlamanın Diğer

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Neden? Bir ișletme sistemi için en kilit etken MÜȘTERİdir. Müșteri açısından ișletmeleri etkileyen güncel etkiler: Müșteri sayısı artmaktadır.

Detaylı

Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri

Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri Kütüphaneler kullanıcılarının gereksinimlerini anlamak ve bu gereksinimleri karşılamada etkin bir rol üstlenebilmek amacıyla pazarlama stratejilerinden

Detaylı

Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler

Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler Proje Adı: TÜKETİCİ İÇGÖRÜSÜ VE MARKA KONUMLANDIRMA ARAŞTIRMASI Araştırma Şirketi: ERA RESEARCH & CONSULTANCY Araştırma Veren: İNCİ DERİ MAMULLERİ SAN. VE TİC.

Detaylı

0216 693 08 08 info@ph1istanbul.com

0216 693 08 08 info@ph1istanbul.com 0216 693 08 08 info@ph1istanbul.com Adını aldığı Ph1 gezegenin sahip olduğu 4 güneşi Kalite, Uzmanlık, Güven ve Yenilikçi olarak yörüngesine koyarak, markanızı 4 koldan saracak ve sizi gezegen savaşlarına

Detaylı

ANTROPOLOG TANIM A- GÖREVLER

ANTROPOLOG TANIM A- GÖREVLER TANIM Antropolog, evrenin ve dünyanın oluşumu, yaşamın başlangıcı ve gelişimi, insanın biyolojik evrimi, ırkların doğuşu, insan topluluklarının fiziki yapı, kültür ve davranış özelliklerini ve diğer topluluklarla

Detaylı

Dünyanın en çok tercih edilen koçluk okulu CTI ın Co-Active Koçluk Programı 2016 Eğitim Takvimi İngilizce ve Türkçe Dil Seçenekleri

Dünyanın en çok tercih edilen koçluk okulu CTI ın Co-Active Koçluk Programı 2016 Eğitim Takvimi İngilizce ve Türkçe Dil Seçenekleri Dünyanın en çok tercih edilen koçluk okulu CTI ın Co-Active Koçluk Programı 2016 Eğitim Takvimi İngilizce ve Türkçe Dil Seçenekleri Elemental - Value, CTI Co-Active Koçluk programlarının Türkiye temsilcisidir.

Detaylı

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler İşlevsel Stratejiler İşletmedeki yönetim düzeylerine göre yapılan strateji sınıflamasında orta veya alt yönetim düzeylerinde hazırlanmakta ve uygulanmakta olan stratejilerdir. KURUMSAL STRATEJİLER İş Yönetim

Detaylı

Kurs Dışı Eğitsel Etkinlikler, yaygın eğitim faaliyetlerinin geniş kesimlere taşınmasında çok önemli bir unsurdur.

Kurs Dışı Eğitsel Etkinlikler, yaygın eğitim faaliyetlerinin geniş kesimlere taşınmasında çok önemli bir unsurdur. KURS DIŞI EĞİTSEL ETKİNLİKLER Kurs Dışı Eğitsel Etkinlikler, yaygın eğitim faaliyetlerinin geniş kesimlere taşınmasında çok önemli bir unsurdur. Kişilerin kültür ve sanat alanındaki yeteneklerini geliştirmek,

Detaylı

VE GAYRİMENKUL DANIŞMANINIZ

VE GAYRİMENKUL DANIŞMANINIZ GAYRİMENKULÜNÜZÜN PAZARLANMASI VE GAYRİMENKUL DANIŞMANINIZ HAKKINDA HERŞEY Aysın Reisoğlu Gayrimenkul Danışmanı Gayrimenkulünüzün Pazarlanması ve Gayrimenkul Danışmanınız Hakkında Bilmek İstediğiniz Her

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

ŞİRKET TANITIM DOSYASI

ŞİRKET TANITIM DOSYASI ŞİRKET TANITIM DOSYASI Serçeönü Mah.Ahmet Paşa Cad. Uğur Plaza Kat:1 No:5 Kocasinan / KAYSERİ Tel & Fax: 0352 220 0 155 e-mail: bilgi@uzgrup.com HİZMETLERİMİZ GAYRİMENKUL ALIŞ, SATIŞ ve KİRALAMADA PROFESYONEL

Detaylı

Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu

Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu 20.12.2013 Kurumsal Bilgi Sistemleri Satış ve Pazarlama Bilgi Sistemleri Muhasebe ve Finans Bilgi Sistemleri İnsan Kaynakları Bilgi Sistemi Üretim

Detaylı

Türkiye de Kırsal Kalkınma Politikaları ve Geleceği

Türkiye de Kırsal Kalkınma Politikaları ve Geleceği 2023 Vizyonu Çerçevesinde Türkiye Tarım Politikalarının Geleceği Çalıştayı Türkiye de Kırsal Kalkınma Politikaları ve Geleceği Dr. Yurdakul SAÇLI Kalkınma Bakanlığı İktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel

Detaylı

Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması

Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 Pazar Bölümlendirmesi Bir kurumun ürün ve hizmetlerine talep gösteren bireylerin oranı ile kurumun ürün

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

Satış Reklam Dağıtım İkna etme İnsanları kandırma becerisi Satış kolaylaştırıcı faaliyetler 9/28/2015

Satış Reklam Dağıtım İkna etme İnsanları kandırma becerisi Satış kolaylaştırıcı faaliyetler 9/28/2015 Pazarlamanın Konusu ve Kapsamı Pazarlamanın Gelişimi, Pazarlama Anlayışı ve Toplumsal Pazarlama Anlayışı Pazarlama İle İlgili Son Gelişmeler Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri.

Detaylı

KOBİLERE YÖNELİK BİR PAZARLAMA ETKİNLİK SEMİNERİ DİZAYNI PROF.DR.MURAT FERMAN YRD.DOÇ.DR.EMRAH CENGİZ

KOBİLERE YÖNELİK BİR PAZARLAMA ETKİNLİK SEMİNERİ DİZAYNI PROF.DR.MURAT FERMAN YRD.DOÇ.DR.EMRAH CENGİZ KOBİLERE YÖNELİK BİR PAZARLAMA ETKİNLİK SEMİNERİ DİZAYNI PROF.DR.MURAT FERMAN YRD.DOÇ.DR.EMRAH CENGİZ Işık Üniversitesi, Maslak, İstanbul İstanbul Üniversitesi, Beyazıt, İstanbul Giriş Küçük ve orta boy

Detaylı

28.10.2014. Pazar bölümlendirme Pazar Hedefleme Farklılaştırma ve Konumlandırma

28.10.2014. Pazar bölümlendirme Pazar Hedefleme Farklılaştırma ve Konumlandırma Pazar bölümlendirme Pazar Hedefleme Farklılaştırma ve Konumlandırma Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi - Kotler, Philip & Armstrong, Gary (2014), Principles

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI KAMU İÇ KONTROL KONTROL ORTAMI İç kontrolün temel unsurlarına temel teşkil eden genel bir çerçeve olup, kişisel ve mesleki dürüstlük, yönetim ve personelin etik değerleri, iç kontrole yönelik destekleyici

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARSUS TİCARET BORSASI Ülkemizde yetiştirilen tarımsal ürünlerden, tarımsal üretimin bir kısmı doğrudan tüketilirken, bir kısmı sanayide hammadde olarak işlenerek değişik gıdalara dönüştürülmektedir. Tarımsal

Detaylı

Ürün Fiyatlandırılması

Ürün Fiyatlandırılması Ürün Fiyatlandırılması Ürünümüzün üretilmesi ve paketlenmesi kararı verilirken karşımıza çıkacak satış fiyatı için: Sabit masraflar, form masrafları, değişken masraflar, giderler, kâr göz önünde bulundurulur.

Detaylı

Fiyat nedir? Müşterilerin Değer Algısı FİYATLANDIRMA 5/21/2013. Copyright 2005 Brainy Betty, Inc. 1

Fiyat nedir? Müşterilerin Değer Algısı FİYATLANDIRMA 5/21/2013. Copyright 2005 Brainy Betty, Inc. 1 Fiyat nedir? Dar anlamda, mal ya da servis için ödenen para miktarı. FİYATLANDIRMA Geniş anlamda, tüketicilerin mal ya da hizmeti kullanmak ya da sahip olmak için takas ettikleri değerlerin toplamı Copyright

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

2 Çözümlerin Ortak Şifresi: Sinerji

2 Çözümlerin Ortak Şifresi: Sinerji GİRİŞ Sinerji yaşamın akışı içerisinde her nokta da her yerde gerekliliği daimi olan bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Doğaya baktığımızda; göçmen kuşların v şeklinde uçarak hava akımı yaratıp birbirlerinin

Detaylı

Doğruların buluştuğu adres...

Doğruların buluştuğu adres... M E D I A Doğruların buluştuğu adres... İletişim Sanattır Firmaların kıyasıya rekabet ettikleri Etnik Pazar sürekli yeniliklere açıktır. Reklam stratejileri yapılırken hedef kitlenin doğru bir şekilde

Detaylı

INTERNATIONAL SEMINAR ON AWARENESS AND EDUCATION RELATIVE TO RISKS AND INSURANCE ISSUES. Swissôtel, Istanbul 13 April 2007

INTERNATIONAL SEMINAR ON AWARENESS AND EDUCATION RELATIVE TO RISKS AND INSURANCE ISSUES. Swissôtel, Istanbul 13 April 2007 Sponsored by the Japanese Government INTERNATIONAL SEMINAR ON AWARENESS AND EDUCATION RELATIVE TO RISKS AND INSURANCE ISSUES Swissôtel, Istanbul 13 April 2007 Role of institutes and training centers Turkish

Detaylı

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Amaç Kurumsal iletişim bir kuruluşun hedeflediği kitleye

Detaylı

Pazarlama İlkeleri. Editör Yrd. Doç. Dr. Serpil YILMAZ

Pazarlama İlkeleri. Editör Yrd. Doç. Dr. Serpil YILMAZ Pazarlama İlkeleri Editör Yrd. Doç. Dr. Serpil YILMAZ Yazarlar Yrd. Doç Dr. Ali GÜLÇUBUK Yrd.Doç.Dr.Akif ALTINBIÇAK Yrd.Doç.Dr. Berrin YÜKSEL Yrd.Doç.Dr. Emin Akkılıç Yrd Doc. Dr. Gülnur ETİ İÇLİ Yrd.

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME. 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME. 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME 1 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: 3 İşletme bir ekonomik kuruluştur. 3 İşletme bağımsız bir kuruluştur. 3 İşletme sosyal bir kuruluştur. 3 İşletme

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK Küçük İşletmelerde Pazarlama İşlevi Pazarlama sadece bir satış eylemi değildir. Üretimden önce yapılan Pazar

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON OFİSİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON OFİSİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç Madde 1- (1) Bu yönergenin amacı, ulusal ve uluslararası bilimsel araştırma ve geliştirme

Detaylı

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir.

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. PAZARLAMA İLETİŞİMİ İLETİŞİM NEDİR? İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. -SÖZLÜ -SÖZSÜZ *İletişimden Söz Edebilmek

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 13 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI KEMAL KILIÇDAROĞLU NUN KONUK KONUŞMACI OLDUĞU TOPLANTI YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI 1 ARALIK 2014 İZMİR Cumhuriyet Halk Partisi nin çok değerli Genel Başkanı ve çalışma arkadaşları,

Detaylı

MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Denizli Verimliliği Artırma Projesi

MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Denizli Verimliliği Artırma Projesi MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Denizli Verimliliği Artırma Projesi Verimlilik ve Toplam Kalite Yönetimi 10 Nisan 2010 Hatice EKSEN Uzman MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Ülke ekonomisinin

Detaylı

PERSONEL İYİLEŞTİRME EĞİTİM VE MARKALAŞMA PLANI

PERSONEL İYİLEŞTİRME EĞİTİM VE MARKALAŞMA PLANI 2014-2015 YILI PERSONEL İYİLEŞTİRME EĞİTİM VE MARKALAŞMA PLANI A.Hakan BAŞARAN 2 1 - DANIŞMANLIK STRATEJİSİ MARKANIN İNCELENMESİ Markanın geldiği nokta analiz edilerek kendi içindeki mevcut durumu belirlemek,

Detaylı

Avrupa Yeşil Çevre Eğitimi Ağı: GREEEN

Avrupa Yeşil Çevre Eğitimi Ağı: GREEEN Avrupa Yeşil Çevre Eğitimi Ağı: GREEEN İklim değişikliği eğitimi, öğrencilerin küresel ısınmanın günümüzdeki etkileri üzerine düşünmelerine yardımcı olur ve gelecekte daha sürdürülebilir bir dünyaya sahip

Detaylı

Hedef 1.3: Henüz eğitim öğretime başlamamış olan yeni akademik birimleri etkinleştirmek Hedef 1.4: Engelsiz bir üniversite olmak

Hedef 1.3: Henüz eğitim öğretime başlamamış olan yeni akademik birimleri etkinleştirmek Hedef 1.4: Engelsiz bir üniversite olmak UYGULANMAKTA OLAN STRATEJİK PLANIN DEĞERLENDİRİLMESİ Kalkınma Bakanlığınca yayımlanmış olan Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik in 7 nci maddesinin 3 üncü

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

Aslında, benim perakende sektöründeki kariyerim bir anlamda 12 yaşında sahibi olduğumuz süpemarkette yaz tatillerinde çalışmamla başladı.

Aslında, benim perakende sektöründeki kariyerim bir anlamda 12 yaşında sahibi olduğumuz süpemarkette yaz tatillerinde çalışmamla başladı. Değerli Basın Mensupları, Kıymetli Konuklar, İstanbul, 14 Temmuz 2008 Öncelikle Real Hipermarketleri Türkiye Genel Müdürü olarak gerçekleştirdiğimiz ilk basın toplantımıza katılımınız için çok teşekkür

Detaylı

ŞARAP ÜRETİM TEKNİKERİ

ŞARAP ÜRETİM TEKNİKERİ TANIM Kaliteli üzüm yetiştirme ve üzümden şarap, sirke vb. ürünlerin imali konularında çalışan kişidir. A- GÖREVLER - Şarap üretiminde çalışır, - Bağ bakımı ve kontrolünü yapar, - Şarap kalite kontrolü

Detaylı

Duru. Girişim. İnsan Kaynakları Yönetim Sistemleri

Duru. Girişim. İnsan Kaynakları Yönetim Sistemleri Duru Girişim İnsan Kaynakları Yönetim Sistemleri İçindekiler 3 4 5 7 9 11 13 14 15 Hakkımızda Hizmetlerimiz İnsan Kaynakları 360 Pazarlama OSGB Proje Geliştirme Hekim Menajerliği Hastane Açılış Projeleri

Detaylı

KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen

KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM SEVGİ ÖÇVER Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen 1 Stratejik yönetim, uzun vadeli planlamalar ve kararlar ile konaklama isletmelerinin en üst düzeyde etkin ve verimli

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI 2012 YILI MALİ DESTEK PROGRAMLARI

ANKARA KALKINMA AJANSI 2012 YILI MALİ DESTEK PROGRAMLARI ANKARA KALKINMA AJANSI 2012 YILI MALİ DESTEK PROGRAMLARI Ankara Kalkınma Ajansı, 2012 yılı teklif çağrısı kapsamında, mali destek programı ile dört ayrı başlıkta toplam 27.000.000 TL tutarında destek sağlayacaktır.

Detaylı

KADIN DOSTU KENTLER - 2

KADIN DOSTU KENTLER - 2 KADIN DOSTU KENTLER - 2 KADIN DOSTU KENT NEDİR? KADINLARIN Sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere İstihdam olanaklarına Kaliteli, kapsamlı kentsel hizmetlere (ulaşım, konut vb) Şiddete maruz kaldıkları takdirde

Detaylı