ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 7.HAFTA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 7.HAFTA"

Transkript

1 ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 7.HAFTA 1

2 14. POTAS TUZLARI Mineralojik, kimyasal ve fiziksel özellikler Potasyum (K) bitkilerin gelişmesi için en önemli elementlerden biridir. Potas kelimesi K2O anlamında kullanılır ve bu oksitin eldesi için kullanılan minerallere de potas tuzları denir. 2

3 En yaygın potas tuzu silvin olup kimyasal bileşimi KCl dür, % K2O içerir. Bu mineral küp sisteminde kristallenir, renksiz, beyaz, gri, mavimsi veya kırmızımsı renklerde olabilir. Sertliği ve özgül ağırlığı 2, cam parlaklığında ve tadı acıdır. 3

4 4

5 5

6 6

7 14.2. Oluşum ve bulunuş şekilleri Potasyum, yeryüzünde hemen her tip kayaçta bulunmaktadır. Magmatik, metamorfik ve sedimanter kayaçların hepsi potasyum içerir. Ortalama % 2.6 olarak yeryüzünde bulunmaktadır. Ancak potas rezervlerinin % 95 gibi büyük bir bölümü çeşitli tuz yataklarında, eski denizlerin buharlaşması sonucu sığ lagünlerde meydana gelmişlerdir. 7

8 Geri kalan % 5'i ise genç pleistosen tatlısu göllerinde gelişen tabii tuzlu sularda veya günümüzdeki tuz göllerinde veya denizel evaporit yataklarındaki adi tuzlardan doğal olarak oluşan acısularda bulunmaktadır. 8

9 Dünyanın bazı yerlerinde ise, deniz suyunun buharlaştığı yataklardan NaCl'ün üretimi sonucu oluşan salamuralar, potas içermektedir. Ülkemizde İzmir-Çamaltı tuzları da böyle bir konumdadır ve şu anda Türkiye'de potas üretebilecek kaynakların en başında yeralmaktadır. 9

10 Potas minerallerinin belirli zenginleşmeler oluşturduğu denizel evaporitler, ki bunlarda potas mineralleri tabii bir sıralanma ile zuhur ederler (buharlaşma kalıntısı), dünyanın birçok bölgesinde yaygındır ve çok büyük kalınlıklar arzetmektedir. 10

11 Bu evaporitlerde depolanan tuz miktarları, okyanuslarda bugün çözelti halinde bulunan tuz miktarlarından çok daha fazladır. Evaporit yataklarının tümünde çökelmeden sonra üst kısımlarda potas zenginleşmeleri olduğundan bu yataklar, potas yatakları bakımından da önem kazanmaktadır. 11

12 Potas tuzlarının en önemlisi olan silvin, suda en çok çözünen minerallerden biri olduğu için evaporasyonun son evresinde çökelmektedir. Çoğu durumda buharlaşmanın tamamlanması için zaman yetmez ve potas tuzları çökelemezler, çökelebilen tabakalar da yüzey sularında çözünürek kaybolurlar. 12

13 Bazen, potas tuzlarının üzeri kaya tuzu tabakaları ile örtülmektedir ve korunmaktadır. Bu sebeple silvin tabakaları her zaman halit tabakaları ile ardalanmalı olarak bulunmaktadır. 13

14 14.3. Teknolojik özellikleri kullanım alanları fiyatları Gübreler, modern ziraat için çok elzemdir. Çünkü ziraat, bir mineral tüketme işlemidir. Birleşik devletler potas tüketiminin yaklaşık % 94'ü zirai gübrelemede, kalan % 6'sı endüstriyel sektörde kullanılır. 14

15 Zirai olmayan alanlarda potasın kullanım alanları kimya, sabun, deterjan, cam, seramik, tekstil, boya, tıbbi malzeme ve klorin üretimidir. 15

16 14.4. Dünya potas rezervleri ve üretim Dünya potas rezervleri 10 milyar tonu görünür olmak üzere 28 milyar ton olarak hesaplanmaktadır. Dünya üretimi milyon ton arasında değişmektedir. Potas ve potas ürünlerinin fiyatları $/ton arasında değişmektedir. 16

17 14.5. Türkiye potas rezervleri ve üretim Türkiye de hiçbir doğal kaynak potas üretimi için işletilmemektedir. Tersiyer yaşlı tuzlu-jipsli formasyonlar Türkiye de geniş alanlarda mostra vermekte olup potas araştırmalarına hedef teşkil etmektedir. 17

18 Özellikle Kars ve Siirt teki tuzlu seriler ile Konya Bolluk ve Tersakan, Denizli Acıgöl, Burdur ve Van Göllerinin suları önemli potas potansiyellerine sahiptirler. 18

19 Dünyanın bazı yerlerinde ise, deniz suyunun buharlaştığı yataklardan NaCl'ün üretimi sonucu oluşan salamuralar, yüksek oranda potas içermektedir. Ülkemizde İzmir-Çamaltı tuzlası da böyle bir konumdadır ve şu anda Türkiye'de potas üretebilecek kaynakların en başında yer almaktadır. 19

20 15. DOĞAL YAPITAŞLARI Mineralojik, kimyasal ve fiziksel özellikler Doğal taş deyimi ticareti yapılan yada yapılmayan ve doğada olduğu gibi bulunan her türlü kayaçlar için kullanılan çok genel bir tanımdır. Ticari doğal taşlar yasal izinle üretilerek işlemeden ve/veya işleyerek yada boyutlandırmadan yada boyutlandırılarak piyasada işlem gören kayaçlar olarak anlaşılmalıdır. Doğal yapıtaşları adı altında ticari değeri olanlar incelenecektir. 20

21 Bu terim çok genel bir kavram olup yapı sektöründe kullanılan, her türlü kayaç anlaşılabilir. Çünkü kireçtaşından tutun mermer ve granite kadar çoğu kayaçlar yapı sektörü için üretilmekte ve ticareti yapılmaktadır. Günümüzde ise parlatılabilme yeteneği önemli bir husus olduğundan mermerler bu gruptan ayrı olarak değerlendirilmektedirler. 21

22 Dolayısı ile doğal yapıtaşları başlığı altında; parlatılmadan hatta yüzeyleri pürüzlendirilerek değişik boyutlarda sadece elmas disklerle kesilerek yada el aletleri ile şekillendirilerek veya yontularak, yapılarda ve çevre düzenlemelerinde kullanılan ticari doğal taşlar anlaşılmalıdır. 22

23 23

24 24

25 Daha açık ifadelerle yapı temellerinde ve duvarlarında, dış kaplamalarda, bahçe duvarlarında, park ve bahçe düzenlemelerinde, kaldırım, yol ve yaya yolu döşemelerinde, tarihi eserlerin restorasyonunda, cami, minare ve peyzaj mimari gibi çalışmalarda kullanılan ticari doğal taşlar ele alınacaktır. 25

26 Ülkemizin bu konuda oldukça zengin ve çeşitli ticari doğal yapı taşlarına sahip olduğu açık olarak bellidir. Buna anlamak için hemen en yakın tarihi yapılara bakmak yeterlidir. Belli başlı doğal yapıtaşları aşağıda verilmiştir. Kireçtaşı ve dolomitin başka kullanım alanları da olduğu için daha ayrıntılı olarak incelenecektir. 26

27 Bazalt : İnce taneli, yoğun, sert, dayanıklı ve koyu renkli (siyah) bir magmatik kayaç olan bazalt gabro grubunun volkanik türüdür. Homojen yapısı nedeniyle düzgün kırılma yüzeyleri vermesi açısından yapıtaşları konusunda özellikle yaya ve yolların döşenmesinde zartaşı olarak üretimi açısından aranan bir kayaçtır. 27

28 En önemli özelliklerinden biri arazide altıgen prizmalar şeklinde ve sütunlar halinde meydana gelmiş olmasıdır. 28

29 29

30 30

31 Granit : Magmatik kökenli olan granit iri taneliden ince taneli feldspat ve kuvars mineralleri içeren sert bir kayaçtır. Feldspat rengine bağlı olarak değişik renkler alabilmektedir. Yapıtaşı olarak granitlerde orta ve özellikle ince mineral taneli olmasına ilaveten düzgün kırılabilme özelliği aranmaktadır. 31

32 Yörelere göre farklı özelikler veren granitlerin özellikle gri renkli, ince mineral taneli olanları parke taşı imalatında kullanılmaktadır. İri mineral taneli ve farklı renkli granitler daha çok mermer gibi parlatılarak plakalar şeklinde kullanılmaktadır. 32

33 33

34 34

35 35

36 36

37 Andezit : Volkanik kökenli olan andezit kayaçları renk, doku ve sertlik açısından uygun olan bazı türlerinden parke taşı, döşeme taşı, kaplama taşı ve yapılarda değişik amaçlı olarak mimari tasarımlarda ve tarihi yapılarda kullanılmaktadır. 37

38 Su emmeyen, suda dağılmayan özelliği, sıkı dokulu ve arzu edilen renklerde olmasının yanı sıra kırıldığında ve disk kesicilerle kesildiğinde düzgün yüzey veren andezitler, aranan özellikleridir. İç Anadolu Bölgesinde (Ankara, Çankırı, Afyon) andezit üretimi son yıllarda büyük artış göstermiştir. 38

39 39

40 40

41 41

42 Kumtaşı : Kumtaşı silisli veya kum taneciklerinin çökelmesi ve bunların çimentolanması ile oluşmuş sert bir kayaçtır. Özellikle ince taneli ve gri renkli olan ve silisce zengin tabakalı kumtaşları parke taşı olarak tercih edilmektedir. Türkiye deki üretimi küçük ölçekte olup iç piyasaya yöneliktir. 42

43 Tüfler : Volkanik küllerin pekişmesiyle oluşmaktadırlar. Özellikle volkaniklere bağlı riyolit dasit türü tüfit kayaçlar ilgi görmektedir. Bünyelerinde serbest olarak kuvars mineralleri bulunabilir. 43

44 Tüfler sedimanter kayaçlar gibi tabakalanma gösterebilmektedir. Doğal olarak değişik renkteki özellikle beyaz, pembe, sarı-kırmızı desenli ve yeşil renklerin hakim olduğu tüfler üretilmektedir. 44

45 45

46 46

47 47

48 48

49 Kayağan taşı (Kayraktaşı, sleyt, arduvaz) : Metamorfik bir kayaç olan kayağan taşı, çamurtaşları, silttaşları, şeyller ve volkanik küllerin farklı kompozisyonlarını içerir. Metamorfizma nedeniyle oluşan klivaj yapıları, bu taşların doğal olarak plaka halinde ayrılmasına sebep olur. 49

50 Çok farklı mineral ve kompozisyonları nedeniyle, değişik renkler ve desenler verebilmektedir. İhraç potansiyeli yüksek olan kayağan taşı çatı kaplamalarında, döşemelerde ve dış kaplamalar ile birlikte peyzaj mimari amaçlı olarak kullanılmaktadır. 50

51 Arduvaz (sleyt) 51

52 52

53 53

54 54

55 Diabaz : Sert bir kayaç olan diabaz hem mermer hem de yapıtaşı olarak işlem görmektedir. Ülkemizin değişik yörelerin de diabaz oluşumları (Tokat, Adana, Antalya) bilinmesine rağmen sadece sınırlı oranda Gemlik te üretim bulunmaktadır. 55

56 56

57 Yukarıda yaygın olarak bilinen yapıtaşlarına ilaveten siyenit, diyorit, gabro, gnays, grovak, şist ve değişik özelliklerde kumtaşları da olabilir. Bunların dışında da yeni yapıtaşlarının ortaya çıkması her zaman mümkündür. 57

58 Granit, diyorit, siyenit vb. gibi mermer olarak da kullanılabilecek niteliklerdeki magmatik orijinli kayaçlar eski kristalin masiflerle ilgili olarak bulunur. 58

59 Bazı kıtalarda örneğin; Kuzey Avrupa'da, İsveç, Finlandiya ve Güney Afrika'da olduğu gibi çok geniş alanlarda Granit oluşumlarının bulunduğu jeolojik olarak bilinmektedir. Siyenit adı ise Mısır'daki Siena'dan gelmekte olup, Piramitler Eski Mısırlılar tarafından siyenitlerden inşa edilmişlerdir. 59

60 60

61 61

62 Kireçtaşı ve Dolomit 62

63 Kireçtaşı ve dolomitler için çeşitli sınıflamalar yapılmakla birlikte; kimyasal, biyokimyasal veya kırıntılı sedimanter kayaçlardan % 90 dan fazla CaCO3 içerenlere kireçtaşı, % 90 dan fazla MgCO3 içerenlere de dolomit denir. Bu ikisi arasında dolomitik kireçtaşı ve kalkerli dolomit gibi geçiş kayaçları bulunmaktadır. 63

64 Saf kireçtaşı CaCO3 bileşimli kalsit minerallerinden oluşur ve % 56 CaO ve % 44 CO2 içerir. Özgül ağırlığı 2,3-2,5 gr/cm³ arasında olup, sertliği kalsitin serlik derecesi olan 3 tür. 64

65 Saf dolomit kendisi ile aynı adı taşıyan CaMg(CO3)2 bileşimli dolomitten oluşur. Saf dolomit % 30,4 CaO, % 21,7 MgO ve %47,9 CO2 bileşimindedir. Özgül ağırlığı 2,8 gr/cm³, sertliği 3,5-4 arasındadır. 65

66 Kullanım alanlarına göre Ca ve Mg oksit oranları farklılıklar göstermektedir. Yapıtaşı olarak kullanılacak kireçtaşı ve dolomitlerde yabancı maddelerin miktarları fazla önem taşımazken, cam sanayinde kullanılacak kireçtaşının en az % 97 CaCO3 tan meydana gelmesi ve yine yüksek kaliteli bir dolomitin en az % 20 MgO içermesi gerekir. 66

67 Bu kayaçların; kristal boyutu, dokuları, renkleri, tabakalanma ve laminalanma özellikleri, homojen olup olmamaları, erime boşluklarına sahip olmaları vb. özellikleri onların ticari değerlerini ve kullanım alanların belirler. Kil, kum, çört, demir oksitler ve organik malzemeler istenmeyen unsurlardır. 67

68 15.2. Oluşum ve bulunuş şekilleri Kireçtaşı ve dolomitler kimyasal, evaporitik, biyokimyasal (organik) ve kırıntılı oluşumlara sahip sedimanter kayaçlardır. Tabakalı ve bazen de masif olarak bulunurlar. 68

69 15.3. Teknolojik özellikleri kullanım alanları fiyatları Kireçtaşı ve dolomitler yapıtaşı olarak ; yapı temellerinde ve duvarlarında, dış kaplamalarda, bahçe duvarlarında, park ve bahçe düzenlemelerinde, kaldırım, yol ve yaya yolu döşemelerinde, tarihi eserlerin restorasyonunda, cami, minare ve peyzaj mimari gibi çalışmalarda kullanılırlar. 69

70 İstanbul daki tarihi yapıların pek çoğunda, Bakırköy Formasyonu oluşturan, mactralı kireçtaşları kullanılmıştır. Diğer kullanım alanları aşağıdadır. 70

71 71

72 Çimento sanayi: Kil ve kuvars bakımından zengin kireçtaşları çimento sanayiinde kullanılmaktadırlar. % 80 kireçtaşı ve % 20 kil veya şeyl kalsine edilip klinker elde edilir.daha sonra jips ile karıştırılır ve öğütülür. Bu alanda kullanılacak kireçtaşları % 3 ten az dolomit ve % 1,5 tan az alkali içermelidirler. 72

73 Metalurji: Yüksek fırınlarda demir cevherlerinden demir elde edilirken, cevherin bileşimindeki P, Al, Si ve S ün uzaklaştırılması için ve ayrıca ergime sıcaklığını düşürmek için kireçtaşı ve dolomit kullanılır. Bunun için kireçtaşının % 5 ten az S, % 1 den az P ve mümkün olduğunca az Al ve Si içermesi istenir. 1 ton pik demir için 400 kg kireçtaşı ve dolomite ihtiyaç vardır. 73

74 Kırmataş (agrega): Betonlarda agrega, karayolu yapımında mıcır, demiryolu yapımında balast şeklinde büyük miktarlarda kireçtaşı ve dolomit kullanılır. Ayrıca liman ve dalga kıranlarda da büyük kireçtaşı veya dolomit blokları tercih edilmektedir. 74

75 Bu tür kullanımlarda kil, çört, organik madde ve demir minerallerinin mümkün olduğunca düşük oranlarda olmaları istenir. 75

76 76

77 77

78 78

79 79

80 80

81 81

82 82

83 83

84 Tarım: Ca ve Mg ca fakir topraklarda ve asiditesi fazla topraklarda kireçtaşı ve dolmit kullanılarak bitkilerin gelişmeleri sağlanır. 84

85 Kireç imali: Kireçtaşı ve dolomit C sıcaklıklarda pişirilerek CaO ve MgO şeklinde kirece dönüşür. Bunlar su ile karıştırıldığında eksotermik bir reaksiyon sonucunda Ca ve Mg hidroksit ortaya çıkar. 85

86 CaCO3 + ısı kalsit kireç CaO + CO2 86

87 Kireç inşaatlarda sıva ve harç yapımında ve ayrıca kimya sanayinde kullanılır. Kireç imal edilecek kayaçlarda kil oranı % 5 in altında olmalıdır. Kireç üretiminde bu malzemeler neredeyse % 50 oranında kütle kaybına uğrarlar. 87

88 Diğer kullanım alanları: Cam sanayinde % 98,5 ve daha üzeri Ca ve Mg karbonat içeren kireçtaşı ve dolomitler kullanılır. Şeker sanayinde kirletici unsurları uzaklaştırmak için şuruba % 1,2 oranında öğütülmüş kireçtaşı katılır. Kimya sanayinde kalsiyum ve mağnezyum kimyasalları için kireçtaşı ve dolomit kullanılır. 88

89 15.4. Dünya kireçtaşı ve dolomit rezervleri ve üretim Rezervler çok büyük olduğundan bu konuda ayrıca bir çalışma yapılmamıştır li yıllarda dünya kireç üretimi 120 milyon ton olmuştur. Çimento üretimi için 2 milyar ton kireçtaşı kullanılmıştır. Dolomit üretimi ise 100 milyon ton civarındadır. 89

90 15.5. Türkiye kireçtaşı ve dolomit rezervleri ve üretim Türkiye nin de büyük kireçtaşı ve dolomit rezervleri vardır li yıllarda çimento üretimi için 40 milyon ton, kireç üretimi için 8 milyon ton kireçtaşı üretilmiştir. Ayrıca 500 bin ton dolomit üretilmektedir. 90

JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR

JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR Bir nehir kenarında gezerken çakılların renk ve biçim bakımından birbirlerinden farklı olduğunu görürüz. Bu durum bize, kayaçların farklı ortamlarda oluştuğunu gösterir.

Detaylı

TOPRAK ANA MADDESİ Top T rak Bilgisi Ders Bilgisi i Peyzaj Mimarlığı aj Prof. Dr Prof.. Dr Günay Erpul kar.edu.

TOPRAK ANA MADDESİ Top T rak Bilgisi Ders Bilgisi i Peyzaj Mimarlığı aj Prof. Dr Prof.. Dr Günay Erpul kar.edu. TOPRAK ANA MADDESİ Toprak Bilgisi Dersi 2011 2012 Peyzaj Mimarlığı Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Toprak Ana Maddesi Topraklar, arz kabuğunu oluşturan kayalar, mineraller ve organik maddelerin

Detaylı

ÜNÝTE - 1 TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR

ÜNÝTE - 1 TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR Doðal Sistemler ÜNÝTE - 1 TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR...12 Ölçme ve Deðerlendirme...14 Kazaným Deðerlendirme Testi...16 Ünite Deðerlendirme Testi...18 Doðal Sistemler ÜNÝTE - 2 LEVHA

Detaylı

SEDİMANTER KAYAÇLAR (1) Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I

SEDİMANTER KAYAÇLAR (1) Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I SEDİMANTER KAYAÇLAR (1) Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I KAYAÇ ÇEŞİTLERİ VE OLUŞUMLARI soğuma ergime Mağmatik Kayaç Aşınma ve erosyon ergime Sıcaklık ve basınç sediment

Detaylı

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR Magmatik (Püskürük) Kayaçlar Ýç püskürük Yer kabuðunu oluþturan kayaçlarýn tümünün kökeni magmatikdir. Magma kökenli kayaçlar dýþ kuvvetlerinin etkisiyle parçalara ayrýlýp, yeryüzünün çukur yerlerinde

Detaylı

KIRKLARELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

KIRKLARELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI KIRKLARELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Kırklareli ili Marmara Bölgesinin kuzeybatısında yer almakta olup, Dereköy sınır kapısıyla Türkiye yi Bulgaristan a bağlayan geçiş yollarından birine sahiptir.

Detaylı

SEDİMANTER (TORTUL) KAYAÇLAR

SEDİMANTER (TORTUL) KAYAÇLAR SEDİMANTER (TORTUL) KAYAÇLAR Kayaçların her çeşit şartlar altında fiziksel, kimyasal ve biyolojik ayrışma sonucu bozuşması ve dağılması, daha sonra oldukları yerde veya değişik yollarla taşınarak belirli

Detaylı

2015 YILI SU SONDAJLARI

2015 YILI SU SONDAJLARI T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Jeoteknik Hizmetler ve Yeraltısuları Dairesi Başkanlığı 2015 YILI SU SONDAJLARI BİRİM FİYAT CETVELİ FORMASYON POZ NO: FORMASYONUN YAPISI 10

Detaylı

MAGMATİK KAYAÇLAR. Magmanın Oluşumu

MAGMATİK KAYAÇLAR. Magmanın Oluşumu MAGMATİK KAYAÇLAR Magmanın Oluşumu Taş hamuru veya taş lapası anlamına gelen magma,yer kabuğundaki yükselişleri sırasında meydana gelen olaylarla Magmatik Kayaçlara dönüşür. Magma, ergime sıcaklıkları

Detaylı

YAPI MALZEMESİ. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su içi inşaatlarında kullanılmıştır.

YAPI MALZEMESİ. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su içi inşaatlarında kullanılmıştır. Bilinen en eski bağlayıcılardan birisi olan kireç, eski Babil, Mısır, Finikeliler, Hitit ve Persler tarafından hava kireci olarak yapıda kullanılmıştır. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su

Detaylı

FİZİK. Mekanik İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ KAYAÇLARIN MÜHENDİSLİK ÖZELLİKLERİ. Mekanik Nedir? Mekanik Nedir?

FİZİK. Mekanik İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ KAYAÇLARIN MÜHENDİSLİK ÖZELLİKLERİ. Mekanik Nedir? Mekanik Nedir? İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ 14.04.2015 KAYAÇLARIN MÜHENDİSLİK ÖZELLİKLERİ Dr. Dilek OKUYUCU Mekanik Nedir? Mekanik: Kuvvetlerin etkisi altında cisimlerin davranışını inceleyen bilim dalıdır.

Detaylı

KAYAÇLARDA GÖRÜLEN YAPILAR

KAYAÇLARDA GÖRÜLEN YAPILAR KAYAÇLARDA GÖRÜLEN YAPILAR Kayaçların belirli bir yapısı vardır. Bu yapı kayaç oluşurken ve kayaç oluştuktan sonra kazanılmış olabilir. Kayaçların oluşum sırasında ve oluşum koşullarına bağlı olarak kazandıkları

Detaylı

1.Bölüm: Kayaçlar vetopoğrafya

1.Bölüm: Kayaçlar vetopoğrafya 1.Bölüm: Kayaçlar vetopoğrafya KAYAÇ (TAŞ) :Bir ya da birden fazla. doğal olarak birleşmesiyle oluşan katılardır. PAna kaynakları..' dır, P ana malzemesini oluştururlar, PYer şekillerinin oluşum ve gelişimlerinde

Detaylı

ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 9.HAFTA

ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 9.HAFTA ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 9.HAFTA 17. ZİRKON 17.1. Mineralojik, kimyasal ve fiziksel özellikler Zirkonyum ( Zr ) elementi periyodik cetvelin 4. grubunda olup, atom numarası 40, atom ağırlığı 91.22 dir. Doğada

Detaylı

ANAKAYALARIN TOPRAK VERME ÖZELLĠKLERĠ ve AĞAÇLANDIRMA AÇISINDAN YORUMLANMASI. AGM Etüt ve Proje ġube Müdürlüğü

ANAKAYALARIN TOPRAK VERME ÖZELLĠKLERĠ ve AĞAÇLANDIRMA AÇISINDAN YORUMLANMASI. AGM Etüt ve Proje ġube Müdürlüğü ANAKAYALARIN TOPRAK VERME ÖZELLĠKLERĠ ve AĞAÇLANDIRMA AÇISINDAN YORUMLANMASI AGM Etüt ve Proje ġube Müdürlüğü Anakayalar oluşum şekline göre 3 gurupta toplanır. 1 Püskürük (Volkanik) Anakayalar 2 Tortul

Detaylı

TİCARİ BOR MİNERALLERİ

TİCARİ BOR MİNERALLERİ TİCARİ BOR MİNERALLERİ Esma CARUS, Sinem ARIĞ Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 55139 Kurupelit-Samsun e.carus19@hotmail.com.tr, sinem.arq@hotmail.com Bu çalışmada

Detaylı

YAPI MALZEMESİ AGREGALAR

YAPI MALZEMESİ AGREGALAR YAPI MALZEMESİ AGREGALAR 1 YAPI MALZEMESİ Agregalar en önemli yapı malzemelerinden olan betonun hacimce %60-%80 ini oluştururlar. Bitümlü yol kaplamalarının ağırlıkça % 90-95, hacimce %75-85 ini agregalar

Detaylı

Doç. Dr. Cengiz ÇETİN, BEK166 Taş Malzeme Bilgisi ve Bozulmalar Ders Notu DERS 4 1. KAYAÇ TÜR VE TEMEL ÖZELLİKLERİ

Doç. Dr. Cengiz ÇETİN, BEK166 Taş Malzeme Bilgisi ve Bozulmalar Ders Notu DERS 4 1. KAYAÇ TÜR VE TEMEL ÖZELLİKLERİ DERS 4 1. KAYAÇ TÜR VE TEMEL ÖZELLİKLERİ Resim1. Ankara Cenabı Ahmet Paşa Camii. () 1.1. 3. METAMORFİK (BAŞKALAŞIM) KAYAÇLARI Metamorfik kayaçlar yerkabuğunun derinliklerinde kayaçların yüksek ısı, basınç

Detaylı

Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I

Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I Mağmatik Kayaç Dokuları Coarse-grained Fine-grained Porphyritic Glassy Vesicular Pyroclastic GRANİT GRANODİYORİT SİYENİT DİYORİT GABRO

Detaylı

ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 8.HAFTA

ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 8.HAFTA ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 8.HAFTA 16. MERMER 16.1. Mineralojik, kimyasal ve fiziksel özellikler Mermerin bilimsel ve ticari olmak üzere iki ayrı tanımı yapılmaktadır. Bilimsel tanım: Başkalaşım (metamorfizma)

Detaylı

TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI

TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI Toprak Bilgisi Dersi Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Toprak Oluşumunda Kimyasal Ayrıştırma Etmenleri Ana kayanın kimyasal bileşimini değiştirmek

Detaylı

SEDİMANTER KAYAÇLAR (1) Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I

SEDİMANTER KAYAÇLAR (1) Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I SEDİMANTER KAYAÇLAR (1) Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I KAYAÇ ÇEŞİTLERİ VE OLUŞUMLARI soğuma ergime Mağmatik Kayaç Aşınma ve erosyon ergime Sıcaklık ve basınç sediment

Detaylı

2. Bölüm: TOPRAK ANA MADDESİ

2. Bölüm: TOPRAK ANA MADDESİ 2. Bölüm: TOPRAK ANA MADDESİ Topraklar, yerküresinin en üst bölümünde bulunan kayalar, mineraller ve organik maddelerin çeşitli doğal faktörlerin etkileriyle parçalanması, ayrışması ve ayrışan bir kısım

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇAN TAŞI EKONOMİSİ İsmail TEKİN Kasım, 2009 İZMİR ÇAN TAŞI EKONOMİSİ Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi Maden Mühendisliği

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ AUZEF

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ AUZEF İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ AUZEF Tüm yayın ve kullanım hakları İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesine aittir. Hiçbir şekilde kopyalanamaz, çoğaltılamaz ya

Detaylı

TOPRAK ANA MADDESİ KAYAÇLAR. Oluşumlarına göre üç gruba ayrılırlar 1. Tortul Kayaçlar 2.Magmatik Kayaçlar 3.Metamorfik (başkalaşım) Kayaçlar

TOPRAK ANA MADDESİ KAYAÇLAR. Oluşumlarına göre üç gruba ayrılırlar 1. Tortul Kayaçlar 2.Magmatik Kayaçlar 3.Metamorfik (başkalaşım) Kayaçlar TOPRAK ANA MADDESİ KAYAÇLAR Oluşumlarına göre üç gruba ayrılırlar 1. Tortul Kayaçlar 2.Magmatik Kayaçlar 3.Metamorfik (başkalaşım) Kayaçlar 1. Magmatik Kayaçlar Magmanın arz kabuğunun çeşitli derinliklerinde

Detaylı

1 PÜSKÜRÜK ( MAGMATİK = KATILAŞIM ) KAYAÇLAR :

1 PÜSKÜRÜK ( MAGMATİK = KATILAŞIM ) KAYAÇLAR : Kayaçlar Nelerdir Kayaçlar su, gaz ve organik varlıkların dışında yerkabuğunu meydana getiren unsurlardır. Yol yarmaları, maden ocakları ve taş ocakları gibi yerlerle, toprak veya enkaz örtüsünden yoksun

Detaylı

MAGMATİK KAYAÇLAR DERİNLİK (PLUTONİK) KAYAÇLAR

MAGMATİK KAYAÇLAR DERİNLİK (PLUTONİK) KAYAÇLAR DERİNLİK (PLUTONİK) KAYAÇLAR Tam kristalli, taneli ve yalnızca kristallerden oluşmuştur Yalnızca kristallerden oluştuklarından oldukça sağlam ve dayanıklıdırlar Yerkabuğunda değişik şekillerde Kütle halinde

Detaylı

Bazı Endüstriyel Hammaddeler İçin Sanayide Aranan Koşullar

Bazı Endüstriyel Hammaddeler İçin Sanayide Aranan Koşullar Bazı Endüstriyel Hammaddeler İçin Sanayide Aranan Koşullar Maden Y, Müh, Î8MAÎL ALP } Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara, ÖZ : Jeolojik etüd ve aramaların amacı bir yandan bilimsel olarak konuları

Detaylı

1. Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere ne ad verilir?

1. Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere ne ad verilir? Soru - Yanýt 15 1. Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere ne ad verilir? Yanýt: Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere kayaç denir.

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 7 Seramikler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 7 Seramikler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 7 Seramikler Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı Aşınmaya dayanıklı parçalar Kesici takımlar Dekorasyon ve sanat Yalıtkan malzemeler Elektronik http://www.flickr.com

Detaylı

İLERİ YAPI MALZEMELERİ-4-2016 DOĞAL TAŞLAR,KİLLER,SERAMİKLER

İLERİ YAPI MALZEMELERİ-4-2016 DOĞAL TAŞLAR,KİLLER,SERAMİKLER İLERİ YAPI MALZEMELERİ-4-2016 DOĞAL TAŞLAR,KİLLER,SERAMİKLER Doğal Taşlar Doğal taş çeşitleri Oluşum Şekillerine göre Magmatik (Kökeni mağma olan kayaçlardır) Sedimanter ( Sedimanter kayalar kum, çakıl

Detaylı

İçindekiler. Baskı Beton (4-28) Baskı Sıva (29) İnce Yüzey Kaplama (30) Özel Yüzey Boyama (31) Parlak Yüzeyli Beton (32)

İçindekiler. Baskı Beton (4-28) Baskı Sıva (29) İnce Yüzey Kaplama (30) Özel Yüzey Boyama (31) Parlak Yüzeyli Beton (32) İçindekiler Baskı Beton (4-28) Baskı Sıva (29) İnce Yüzey Kaplama (30) Özel Yüzey Boyama (31) Parlak Yüzeyli Beton (32) 03 Baskı Beton Uygulama Alanları Otoparklar Dog al taşların eşsiz görünümü ile betonun

Detaylı

AR& GE BÜLTEN. Türkiye de Maden Sektörü

AR& GE BÜLTEN. Türkiye de Maden Sektörü Türkiye de Maden Sektörü Hande UZUNOĞLU Temel sanayi girdilerine ham madde sağlayan bir sektör olan Madencilik, ülkemiz temel sektörleri arasında önemli bir yer teşkil ediyor. Nitekim ülkemiz hem çeşitlilik

Detaylı

Çorum Yöresi Tuğla Topraklarındaki Çözünebilir Alkali Tuzların Olumsuz Etkilerinin BaCO 3 ve SrCO 3 ile Giderilmesi

Çorum Yöresi Tuğla Topraklarındaki Çözünebilir Alkali Tuzların Olumsuz Etkilerinin BaCO 3 ve SrCO 3 ile Giderilmesi Çorum Yöresi Tuğla Topraklarındaki Çözünebilir Alkali Tuzların Olumsuz Etkilerinin BaCO 3 ve SrCO 3 ile Giderilmesi Atilla Evcin a *, Mürüvvet Bıyık a, Abdullah Küçük a ÖZET a Afyon Kocatepe Üniversitesi,

Detaylı

KAYAÇLAR KAYA DÖNGÜSÜ KAYA TİPLERİNİN DAĞILIMI 03.11.2014 GİRİŞ. Su-Kaya ve Tektonik Döngü. 1. Mağmatik kayalar. 2. Tortul kayalar

KAYAÇLAR KAYA DÖNGÜSÜ KAYA TİPLERİNİN DAĞILIMI 03.11.2014 GİRİŞ. Su-Kaya ve Tektonik Döngü. 1. Mağmatik kayalar. 2. Tortul kayalar Tekonik Yükselme 03.11.2014 GİRİŞ KAYAÇLAR Yerkabuğunu oluşturan kayalar, çeşitli minerallerin veya tek bir mineralin, kayaç parçacıklarının ya da hem mineral hem de kayaç parçacıklarının birlikte oluşturdukları

Detaylı

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI 1. 2. Kalker gibi tortul kayaçların metamorfik kayaçlarına dönüşmesinde etkili olan faktörler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir (5 puan)? A. Soğuma - Buzullaşma B. Ayrışma - Erime C. Sıcaklık - Basınç

Detaylı

MADEN SEKTÖRÜ/ AKSARAY

MADEN SEKTÖRÜ/ AKSARAY MADEN SEKTÖRÜ/ AKSARAY Ramazan ÖZDEMİR T.C.AHİLER KALKINMA AJANSI AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ İçindekiler 1. MADENCİLİK... 3 1.1. Aksaray ın Maden Potansiyeli... 3 1.2. Aksaray daki Maden Kaynaklarının

Detaylı

ALANLARI AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ

ALANLARI AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ MERMER TOZU VE ATIKLARININ KULLANIM ALANLARI Doç Dr İsmail DEMİR Doç. Dr.İsmail DEMİR AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ GİRİŞ Bilindiği gibi ülkemiz Avrupa Birliği uyum süreci içindedir

Detaylı

ALÇI ALÇI Tabiatta bazen anhidrit (susuz kalsiyum sülfat) bazen de jips (%21 kadar su taşıyan kalsiyum sülfat) minerali olarak karşımıza çıkan alçıtaşı en fazla ihmal edilen hammadde kaynaklarımızdandır.

Detaylı

YERKABUĞUNU OLUŞTURAN MİNERALLER İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ. Yerkabuğunun Yapısı. Yerkürenin Yapısı. Dr.

YERKABUĞUNU OLUŞTURAN MİNERALLER İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ. Yerkabuğunun Yapısı. Yerkürenin Yapısı. Dr. İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ 17.03.2015 YERKABUĞUNU OLUŞTURAN MİNERALLER Dr. Dilek OKUYUCU Yerkürenin Yapısı Yerkabuğunun Yapısı 1 Yerkabuğunun Yapısı ~100 km ~10 km Yerkabuğunun Yapısı Yerkabuğunu

Detaylı

Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Đnci MORGĐL Hazırlayan: Ebru AYSAN 20338408

Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Đnci MORGĐL Hazırlayan: Ebru AYSAN 20338408 PUDRAMDAKĐ MĐNERAL PUDRAMDAKĐ MĐNERAL Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Đnci MORGĐL Hazırlayan: Ebru AYSAN 20338408 Günlük Yaşam Olayı: Günlük hayatta kullandığımız talk pudranın içerdiği mineralden yola çıkarak

Detaylı

YAPI MALZEMESİ VE LABARATUVARI DOĞAL TAŞLAR

YAPI MALZEMESİ VE LABARATUVARI DOĞAL TAŞLAR YAPI MALZEMESİ VE LABARATUVARI DOĞAL TAŞLAR Sakarya Üniversitesi Teknoloji Fakültesi DOĞAL TAŞLAR Dünya üzerinde her yerde görülen, elle dokunulunca sertlik gösteren ve yer kabuğunun yapısında bulunan

Detaylı

Doç. Dr. Cengiz ÇETİN, BEK166 Taş Malzeme Bilgisi ve Bozulmalar Ders Notu DERS 2 1.1. KAYAÇ TÜR VE TEMEL ÖZELLİKLERİ

Doç. Dr. Cengiz ÇETİN, BEK166 Taş Malzeme Bilgisi ve Bozulmalar Ders Notu DERS 2 1.1. KAYAÇ TÜR VE TEMEL ÖZELLİKLERİ DERS 2 1.1. KAYAÇ TÜR VE TEMEL ÖZELLİKLERİ 1.1. 1. MAGMATİK (VOLKANİK) KAYAÇLAR Magma, çeşitli madde ve minerallerin dünyanın manto, özellikle astenosferde yüksek sıcaklık ve basınç altında ergimesi ve

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği

Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği 2012-2013 Derinlik kayaçlarının Yapı Taşı Kullanımı Ve Endüstriyel Kullanım Alanları Emre ŞİŞMAN 20100804056 Derinlik Kayaçlar( Magmatik

Detaylı

Betonda Dayanıklılık Sorunları ve Çözümleri Alkali Silika Reaksiyonu (ASR) Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

Betonda Dayanıklılık Sorunları ve Çözümleri Alkali Silika Reaksiyonu (ASR) Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Betonda Dayanıklılık Sorunları ve Çözümleri Alkali Silika Reaksiyonu (ASR) Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Betonda Dayanıklılık - Betonda Dayanıklılık - Alkali Silika Reaksiyonu - Alkali Silika Reaksiyonuna

Detaylı

en.wikipedia.org Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi

en.wikipedia.org Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi METAMORFİZMA VE METAMORFİK KAYAÇLAR I en.wikipedia.org Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi KAYAÇ DÖNGÜSÜ VE METAMORFİK KAYAÇLAR METAMORFİZMA Metamorfizma; Yunanca değişme anlamına gelen meta ve

Detaylı

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bölüm 4 TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra Magnezyum, kalsiyum, stronsiyum, baryum ve radyumdan

Detaylı

İçindekiler. Baskı Beton (4-28) Baskı Sıva (29) İnce Yüzey Kaplama (30) Özel Yüzey Boyama (31) Parlak Yüzeyli Beton (32) www.endustriyelyapi.com.

İçindekiler. Baskı Beton (4-28) Baskı Sıva (29) İnce Yüzey Kaplama (30) Özel Yüzey Boyama (31) Parlak Yüzeyli Beton (32) www.endustriyelyapi.com. www.endustriyelyapi.com.tr İçindekiler Endüstriyel Yapı Ltd. Şti. Kurulduğu 2005 yılından itibaren uygulamış olduğu 500.000 m² yi aşkın baskı beton zemin ve sıva tecrübesiyle, bugün özellikle Samsun ve

Detaylı

KAYSERİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

KAYSERİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI KAYSERİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Kayseri ili, Orta Anadolu Bölgesinde gelişmiş sanayisi ile önemli bir yöremizdir. Genel Müdürlüğümüzün il ve yakın çevresinde yaptığı çalışmalar sonucunda çok sayıda

Detaylı

Türkiye'deki başlıca önemli madenler

Türkiye'deki başlıca önemli madenler On5yirmi5.com Türkiye'deki başlıca önemli madenler Türkiyedeki başlıca madenler ve çıkarıldığı yerler. Yayın Tarihi : 15 Ekim 2012 Pazartesi (oluşturma : 1/31/2016) 1.DEMİR: Modern sanayinin ana metali

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

Meta-: Başkalaşmış kayaçta hala ilksel kayaca ait dokuların silinmemiş olduğu durumlarda ilksel kayacın adının önüne öntakı olarak getirilir.

Meta-: Başkalaşmış kayaçta hala ilksel kayaca ait dokuların silinmemiş olduğu durumlarda ilksel kayacın adının önüne öntakı olarak getirilir. METAMORFİZMA Önceden oluşmuş kayaçların ısı ve basınç etkisiyle mineralojik yapılarını ya da dokularını katı ortamda değiştimesi olayıdır. Metamorfik kayaçlar hali hazırda oluşmuş kayalardan türeyen kristalin

Detaylı

KIRMATAŞ HAMMADDELERİ ve STANDARTLARI

KIRMATAŞ HAMMADDELERİ ve STANDARTLARI I. Ulusal Kırmataş Sempozyumo'96, İstanbul 1996, ISBN 9753951965 KIRMATAŞ HAMMADDELERİ ve STANDARTLARI RAW MATERIALS OF CRUSHED STONE ami THEM STANDARTS Br. Vidan ESENLİ Î.T.Ü. Maden Fakültesi Maden YataklarıJeokimya

Detaylı

BETON AGREGALARI-AGREGA ÜRETİMİ VE AGREGALARDA KALİTE

BETON AGREGALARI-AGREGA ÜRETİMİ VE AGREGALARDA KALİTE BETON AGREGALARI-AGREGA ÜRETİMİ VE AGREGALARDA KALİTE Mesut ERKAN Genel Sekreter 1 Kompozit Malzeme Olarak Beton Agrega + su Beton?????? Agrega + çimento Beton???? Çimento +Su Çimento hamuru Çimento Hamuru

Detaylı

Seramik Hammaddeleri

Seramik Hammaddeleri Seramik Hammaddeleri SERAMİK BÜNYE NEDİR? Kil, Kuvars ve Feldispattan oluşan inorganik bileşenlerin bulunduğu çamura seramik bünye denilir. Kil, seramik parçanın kuruduktan sonra KALICI ŞEKİL ALMASI İÇİN

Detaylı

Potansiyel. Alan Verileri İle. Hammadde Arama. Endüstriyel. Makale www.madencilik-turkiye.com

Potansiyel. Alan Verileri İle. Hammadde Arama. Endüstriyel. Makale www.madencilik-turkiye.com Makale www.madencilik-turkiye.com Seyfullah Tufan Jeofizik Yüksek Mühendisi Maden Etüt ve Arama AŞ seyfullah@madenarama.com.tr Adil Özdemir Jeoloji Yüksek Mühendisi Maden Etüt ve Arama AŞ adil@madenarama.com.tr

Detaylı

Kumtaşı: Tane boyu mm. Çakıltaşı: Tane boyu >2mm. Kiltaşı: Tane boyu <0.004mm

Kumtaşı: Tane boyu mm. Çakıltaşı: Tane boyu >2mm. Kiltaşı: Tane boyu <0.004mm Oluşum nedenlerine göre 3 gruba ayrılırlar. a) Fiziksel (kırıntılı) Tortul Külteler (taşlar): Tortul kayaçların ayrışmasından oluşan çakıl, kum ve daha ince boyutlu katı parçacıklardan oluşur. Dağınık

Detaylı

YER KABUĞUNU OLUŞTURAN MADDELER (MİNERALLER VE KAYAÇLAR)

YER KABUĞUNU OLUŞTURAN MADDELER (MİNERALLER VE KAYAÇLAR) MİNERALLER YER KABUĞUNU OLUŞTURAN MADDELER (MİNERALLER VE KAYAÇLAR) Periyodik cetvelde bulunan 8 element yerkabuğunun yaklaşık olarak % 99'unu oluşturur. Bu 8 element majör elementler olarak adlandırılır.

Detaylı

TUĞLA MASSESİ ÖĞÜTME DURUMUNUN ÜRÜN TEKNİK ÖZELLİKLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

TUĞLA MASSESİ ÖĞÜTME DURUMUNUN ÜRÜN TEKNİK ÖZELLİKLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Afyon Kocatepe Üniversitesi Özel Sayı Afyon Kocatepe University FEN BİLİMLERİ DERGİSİ 251-256 JOURNAL OF SCIENCE TUĞLA MASSESİ ÖĞÜTME DURUMUNUN ÜRÜN TEKNİK ÖZELLİKLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Detaylı

MALZEMELERİN GRUPLANDIRILMASI

MALZEMELERİN GRUPLANDIRILMASI MALZEMELERİN GRUPLANDIRILMASI Bünye (yapı) durumuna göre: 1) Fiziksel yapı: Fiziksel özellikleri açısından malzemeler homojen, heterojen, izotrop ve anizotrop malzemeler şeklinde gruplandırılabilir. Ham

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sol-jel Prosesleri Ders Notları

Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sol-jel Prosesleri Ders Notları Alüminyum Alkoksit ve Alümina Üretimi Alüminyum metalinin alkolle reaksiyonu sonucu alkoksit oluşturulması ve bundan elde edilecek jelinde öğütülüp kalsine edildikten sonra alüminaya dönüşmesi beklenmektedir.

Detaylı

DOĞAL TAŞLARIN TEKNİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE KULLANIM ALANLARININ VE UYGULAMA PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİ

DOĞAL TAŞLARIN TEKNİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE KULLANIM ALANLARININ VE UYGULAMA PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOĞAL TAŞLARIN TEKNİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE KULLANIM ALANLARININ VE UYGULAMA PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİ Sinem GÜNERİ Haziran, 2009 İZMİR DOĞAL TAŞLARIN

Detaylı

Magmatik kayaçlar Sedimanter (tortul) kayaçlar Metamorfik (başkalaşım) kayaçları

Magmatik kayaçlar Sedimanter (tortul) kayaçlar Metamorfik (başkalaşım) kayaçları Magmatik kayaçlar Sedimanter (tortul) kayaçlar Metamorfik (başkalaşım) kayaçları Magmanın derinlerde ya da yüzeye yakın kesimlerde soğumasıyla magmatik kayaçlar oluşur. Tektonik hareketler sonucunda

Detaylı

AGREGALAR. Agregaların elde edilme yöntemlerine bağlı olarak 3 sınıfa ayırabiliriz:

AGREGALAR. Agregaların elde edilme yöntemlerine bağlı olarak 3 sınıfa ayırabiliriz: AGREGALAR Agrega nedir? Taneli mineral malzemeye agrega adı verilir. Agregalar ince ve iri agrega olarak iki sınıfa ayrılır, kum ve I no. = mıcır ince agregadır, II, III no. = mıcır ve çakıl iri agregadır.

Detaylı

BETONDA KARBONATLAŞMA. Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

BETONDA KARBONATLAŞMA. Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi BETONDA KARBONATLAŞMA Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Karbonatlaşma Nedir? Çimento hidratasyon ürünleri özellikle (Kalsiyum Hidroksit) zamanla havadaki ve yağmur sularındaki karbondioksit ile birleşir

Detaylı

Temel Kayaçları ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ GİRİŞ ÇALIŞMA ALANININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ

Temel Kayaçları ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ GİRİŞ ÇALIŞMA ALANININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ İlker ŞENGÜLER* GİRİŞ Çalışma alanı Eskişehir grabeni içinde Eskişehir ilinin doğusunda, Sevinç ve Çavlum mahallesi ile Ağapınar köyünün kuzeyinde

Detaylı

ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER. Prof.Dr. Atike NAZİK, Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü

ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER.  Prof.Dr. Atike NAZİK, Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER http://i.imgur.com/etx9gyz.jpg Prof.Dr. Atike NAZİK, Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü Alçı Taşı jips (CaSO 4 + 2 H 2 O) ve Anhidrit http://ileilgili.org/resimleri/nedir/1/6/alcitasi_hakkindaresim

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜ. 1. Duvar blokları 2. Asmolen bloklar 3. Yapıştırma harcı 4. Sıva kumu 5. Şap kumu 6. Dolgu malzemesi

İNŞAAT SEKTÖRÜ. 1. Duvar blokları 2. Asmolen bloklar 3. Yapıştırma harcı 4. Sıva kumu 5. Şap kumu 6. Dolgu malzemesi İNŞAAT SEKTÖRÜ 1. Duvar blokları 2. Asmolen bloklar 3. Yapıştırma harcı 4. Sıva kumu 5. Şap kumu 6. Dolgu malzemesi Pomza, inşaat sektöründe hafif beton elde edilmesinde agrega olarak kullanılmaktadır.

Detaylı

ZONGULDAK İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

ZONGULDAK İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI ZONGULDAK İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI ildir. Zonguldak ili, Batı Karadeniz Bölgesi nde, Karadeniz e batı ve kuzeyden kıyısı olan bir Genel Müdürlüğümüzün il ve yakın çevresinde gerek metalik madenlere

Detaylı

Pik (Ham) Demir Üretimi

Pik (Ham) Demir Üretimi Pik (Ham) Demir Üretimi Çelik üretiminin ilk safhası pik demirin eldesidir. Pik demir için başlıca şu maddeler gereklidir: 1. Cevher: Demir oksit veya karbonatlardan oluşan, bir miktarda topraksal empüriteler

Detaylı

SU ve YAPI KİMYASALLARI

SU ve YAPI KİMYASALLARI SU ve YAPI KİMYASALLARI Betonda su; Betonla ilgili işlemlerde, suyun değişik işlevleri vardır; Karışım suyu; çimento ve agregayla birlikte karılarak beton üretimi sağlamak için kullanılan sudur. Kür suyu;

Detaylı

http://site4.ht.web.tr/urunler.php?kat=2

http://site4.ht.web.tr/urunler.php?kat=2 6. BAĞLAYICILAR Taş, tuğla, çakıl, kum vb. doğal veya yapay yapı malzemesini birbirine sağlam bir şekilde bağlayarak uzun süre kütle halinde dayanıklılığını sağlayan (alçı, kireç, çimento, bitüm, katran

Detaylı

BİTLİS İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

BİTLİS İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI BİTLİS İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Bitlis ili, Doğu Anadolu Bölgesinde yer almakta olup, engebeli bir topoğrafyaya sahiptir. Ahlat Ovasıyla, bir düzlük gibi Bitlis in kuzeydoğusundan Van Gölüne doğru

Detaylı

ANAKAYALAR MAĞMATİK (erüptif= püskürük= volkanik) KAYALAR ASİT ERÜPTİF KAYALAR

ANAKAYALAR MAĞMATİK (erüptif= püskürük= volkanik) KAYALAR ASİT ERÜPTİF KAYALAR ANAKAYALAR Ormancılıkta, anakaynak olan toprağı oluşturan anakayanın özel bir önemi bulunmaktadır. Toprakların fiziksel ve kimyasal özellikleri (toprak derinliği, drenaj durumu, su tutma kapasitesi-hava

Detaylı

Lab 11: Metamorfik Kayaçların El Örnekleri

Lab 11: Metamorfik Kayaçların El Örnekleri Lab 11: Metamorfik Kayaçların El Örnekleri Bu laboratuvarın amacı, metamorfik kayaç tiplerini ve el örneğinde nasıl göründüklerini size tanıtmaya başlamaktır. Aynı zamanda metamorfik kayaçları isimlendirmeyi

Detaylı

KLİVAJ / KAYAÇ DİLİNİMİ (CLEAVAGE)

KLİVAJ / KAYAÇ DİLİNİMİ (CLEAVAGE) KLİVAJ / KAYAÇ DİLİNİMİ (CLEAVAGE) TERMİNOLOJİ Klivaj. Deformasyon geçirmiş tortul veya metamorfik kayaçlardaki mineral veya tanelerin belirli yönlerde sıralanması ile oluşturduğu düzlemsel yapılara klivaj

Detaylı

Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Bölümü JEM304 JEOKİMYA UYGULAMA

Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Bölümü JEM304 JEOKİMYA UYGULAMA Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Bölümü JEM304 JEOKİMYA UYGULAMA Arazi Çalışmaları ve örnek alımı Örneklerin makro ve optik incelemeleri Analiz için örneklerin seçimi Analiz

Detaylı

8. Ünite Yeryüzünde Yaşam

8. Ünite Yeryüzünde Yaşam 8. Ünite Yeryüzünde Yaşam 381 Yer kabuðu Nelerden Oluþur? Milyarca yýl önce Dünya, ekseni etrafýnda dönen, erimiþ ve gaz hâlinde bulunan maddelerden oluþmuþtu. Zamanla dýþtan içe doðru soðuyarak yer kabuðu

Detaylı

I.BÖLÜM GİRİŞ. 1.1. Mermer Tanımı

I.BÖLÜM GİRİŞ. 1.1. Mermer Tanımı 1 I.BÖLÜM GİRİŞ 1.1. Mermer Tanımı İnsanın yaşamına binlerce yıl önce giren mermer, eskiden sadece yapı taşı olarak kullanılırken, insanlık tarihi ve medeniyetin ilerlemesiyle birlikte süsleme, sanatsal

Detaylı

HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU

HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU İL HEYELAN AKTİVİTE DURUMU Olmuş Muhtemel Her ikisi FORMU DÜZENLEYENİN İLÇE AFETİN TARİHİ ADI SOYADI BELDE ETÜT TARİHİ TARİH KÖY GENEL HANE/NÜFUS İMZA MAH./MEZRA/MEVKİİ

Detaylı

AYRIŞMA (KAYA VE TOPRAK KAVRAMI)

AYRIŞMA (KAYA VE TOPRAK KAVRAMI) AYRIŞMA (KAYA VE TOPRAK KAVRAMI) AYRIŞMA, EROZYON ve TAŞINMA Yer yüzeyindeki kayaçlar su, hava, sıcaklık değişimler ve diğer etkenler tarafından devamlı değişmektedir. Ayrışma Yer yüzeyinde veya Yer yüzeyinin

Detaylı

KONYA İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

KONYA İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI KONYA İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Konya ili, toprak, nüfus, ekonomi ve maden kaynakları bakımından Orta Anadolu Bölgesinin önemli illerinden biridir. Türkiye nin tek alüminyum fabrikası Seydişehir de

Detaylı

SEDİMANTER MADEN YATAKLARI

SEDİMANTER MADEN YATAKLARI SEDİMANTER MADEN YATAKLARI Her hangi bir çökel havzasında, kimyasal veya klastik olarak oluşan malzemenin tortulaşması ile oluşan maden yataklarıdır. Daha çok demir ve mangan yatakları için önemlidir.

Detaylı

A. Şentürk, L. Gündüz ve A. Sanışık

A. Şentürk, L. Gündüz ve A. Sanışık Endüstriyel Hammaddeler Sempozyumu, Köse ve Kızıl (eds) İzmir / Türkiye / 21-22 Nisan 1995 Yapı ve Kaplama Taşı larak Kullanılan Endüstriyel Kayaçlara Teknik Bir Bakış A. Şentürk, L. Gündüz ve A. Sanışık

Detaylı

KOCAELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

KOCAELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI KOCAELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Ülkemizin önemli kuruluşlarının bulunduğu Kocaeli ilinin yüzölçümü oldukça küçüktür. Bu nedenle nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu illerin başında gelir. Sanayi kuruluşlarının

Detaylı

İl İl Türkiye'de Çıkarılan Madenler

İl İl Türkiye'de Çıkarılan Madenler On5yirmi5.com İl İl Türkiye'de Çıkarılan Madenler İllere göre ülkemizde çıkarılan önemli madenler şöyle... Yayın Tarihi : 2 Mayıs 2013 Perşembe (oluşturma : 6/22/2016) Yerkabuğunun farklı derinliklerinden

Detaylı

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Erhan ÜNAL 10.03.2010 1 4. ENDÜSTRİYEL PROSESLER 4.1. Genel Çimento Üretimi Kireç Üretimi Kireçtaşı ve Dolomit Kullanımı Soda Külü Üretimi ve Kullanımı

Detaylı

Metalurji Mühendisliğine Giriş. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Metalurji Mühendisliğine Giriş. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Metalurji Mühendisliğine Giriş Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Seramik bir veya birden fazla metalin, metal olmayan element ile birleşmesi sonucu oluşan inorganik bileşiktir. Seramik grubuna oksitler, nitrürler,

Detaylı

TÜRK FİZİK DERNEĞİ 29. ULUSLARARASI FİZİK KONGRESİ

TÜRK FİZİK DERNEĞİ 29. ULUSLARARASI FİZİK KONGRESİ TÜRK FİZİK DERNEĞİ 29. ULUSLARARASI FİZİK KONGRESİ G A ZİANTEP İLİ VOLKANİK KAYAÇLARINDAN ELDE EDİLEN TERMOLÜMİNESANS TEPE ŞİDDETLERİNİN TAVLAMA İLE DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ H. Toktamış, S. Zuhur, D. Toktamış,

Detaylı

Sınavlarınızda daha başarılı olmak için aşağıdaki konulara da dikkatinizi çekmek isterim.

Sınavlarınızda daha başarılı olmak için aşağıdaki konulara da dikkatinizi çekmek isterim. Değerli Öğrenciler, İzleyen sayfalarda 2000 yılından bu yana Eskişehir Osmangazi Üniversitesi nde Genel Jeoloji dersinin sınavlarında sorulan soruları bulacaksınız. Ümit ederim mesleki gelişiminizde sizlere

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

Ülkemizdeki başlıca madenler nelerdir?

Ülkemizdeki başlıca madenler nelerdir? On5yirmi5.com Ülkemizdeki başlıca madenler nelerdir? Türkiyedeki madenler ve kullanım alanları nelerdir? Yayın Tarihi : 14 Kasım 2012 Çarşamba (oluşturma : 1/7/2016) Ülkemizdeki başlıca madenler a. Demir

Detaylı

KIRŞEHİR'İN SOSYO VE EKONOMİK GÖSTERGELERİ

KIRŞEHİR'İN SOSYO VE EKONOMİK GÖSTERGELERİ SUNUÞ KIRŞEHİR'İN SOSYO VE EKONOMİK GÖSTERGELERİ KIRŞEHİR İLİ GENEL GÖSTERGELERİ YILI BİRİMİ MİKTAR İlk 500'e Giren Firma Sayısı 2011 adet 1 Toplam Elektrik Tüketimi 2011 MW 192.089 Kişi Başına Elektrik

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

KĐMYA EĞĐTĐMĐ DERSĐ PROF. DR. ĐNCĐ MORGĐL

KĐMYA EĞĐTĐMĐ DERSĐ PROF. DR. ĐNCĐ MORGĐL KĐMYA EĞĐTĐMĐ DERSĐ PROF. DR. ĐNCĐ MORGĐL SINIF : 12 DERS SAATĐ: 6 KONU: Kimyasal maddelerin kaynağı olarak jeolojik yapılar,kayalar, ve mineraller Kayaç çeşitleri Mineraller Maden Yatakları Metallerin

Detaylı

Yapı Yap M al M zemesi AGREGALAR

Yapı Yap M al M zemesi AGREGALAR Yapı Malzemesi AGREGALAR AGREGALAR Kum, çakıl, kırmataş, curuf gibi çeşitli büyüklükteki taneli malzemelere agrega denir. Amerikan standartlarından ASTM D8: agregayı, Harç veya beton oluşturmak amacıyla

Detaylı

DBC SONDAJ MATKAPLARI. www.dbcmakina.com

DBC SONDAJ MATKAPLARI. www.dbcmakina.com DBC SONDAJ MATKAPLARI www.dbcmakina.com EMPRENYE ELMAS İMATKAPLAR Emprenye elmas matkaplarda kullanılan sentetik elmas taneleri bir matris içine gömülmüş durumdadır. Matrisin özelliği elmasın aşınma oranına

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Bentonit Bilgi Notu

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Bentonit Bilgi Notu Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr Bentonit Bilgi Notu Ek 7: EDİRNE YATIRIM DESTEK OFİSİ BENTONİT MADENİ EDİRNE İLİ İÇİN BİR İNCELEME Giriş Bentonit sanayi, tarım, madencilik ve mühendislik jeolojisinde

Detaylı