. Avrupa Birliği Ülkelerinde Din-Devlet ilişkisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ". Avrupa Birliği Ülkelerinde Din-Devlet ilişkisi"

Transkript

1 . Avrupa Birliği Ülkelerinde Din-Devlet ilişkisi Hukuki Yapı 1 Din Eğitimi 1 Din Hizmetleri Editörler Ali Köse - Thlip Küçükcan istanbul 2008

2 Yayın No: 389 Sempozyumlar/Paneller- 5 Avrupa Birligi Ülkelerinde Din-Devlet ilişkisi Hukuki Yapı/Din EğitimVDin Hizmetleri Redaksiyon: Cengiz Şeker Kapak tasanmı: MimErnin Sayfa tasanmı: Ender Boztürk Baskı: TDV Yayın Matbaacılık ve Ticaret işlt?tmesi IŞBN islam Araştinnalan Merkezi (isam) Altunizade icadiye Bağlarbaşı Cad. 40 Bağlarbaşı Üsküdar-istanbul Tel. (0216) Faks (0216) Bu kitap; Türkiye Diyanet Vakti Mütevelli Heyeti'nin gün ve 1208/4 sayılı karanyla basılmıştır. Teblig ve müzakerelerin bilim, dil ve düşünce açısından sorumlulugu tebligci ve müzak_erecilere aittir. Her hakkı mahfuzdur; istanbul, 2008

3 İNGİLTERE Rebecca Catto Prof. Dr. Grace Davie Exeter Üniversitesi 1. Giriş Birleşik Krallık'ta (UK) dinin hukuk! statüsünü değerlendirmeden önce bazı noktalan açıklığa kavuşturmak gerekir. Birleşik Krallık, adından da anlaşıldığı üzere, üç ayn hukuk! sistemi olan (1. İngiltere ve Galler, 2. İskoçya, 3. Kuzey İrlanda), ancak dört farklı ülkeden oluşan birleşik bir devlettir. Fakat yasama artık her ülkede ayn ayn yapılır. Nitekim 1999 yılında, üç asırlık bir aradan soma iskoç Parlamentosu yerıiden açılmıştır. B'unurıla birlikte Birleşik Devlet'in yazılı bir anayasası yoktur. Bazı temel belgeler ve antlaşmalar anayasal metinler olarak görülür; ancak anayasa gücünü haiz herhangi bir kaynak metin yoktur. Yıne benzer şekilde, hukukun tamamı yasallaştırılmamıştır. özellikle İngiliz sistemi yasalar tarafından yenilenen, gelenek ve teamüllerin şekillendirdiği bir hukuk sistemine (co mm on law) dayanır. Bu çerçevede Birleşik Krallık'taki hukuk! düşünce tarzı, Avrupa'nın diğer ülkelerinden farklıdır. Kilise-devlet ilişkilerinde ise daha karmaşık bir durum söz konusudur. Bu makalenin amacı, Büyük Britanya'daki din-devlet ilişkilerini ortaya koymaktır. Bu nederıle Büyük Britanya (Great Britain) kavramının anlaşılması önemlidir. Daha önce Birleşik Krallık'ın ingiltere, Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda'dan oluştuğunu belirtmiştik. İşte burılardan İngiltere, İskoçya ve Galler'in oluşturduğu birliğe "Büyük Britanya" ismi verilir. Bu isim, 1707'de İngiliz ve İs koç parlamentolannın 1 aldığı birleşme kararından so ma kullanılmaya başlanmıştır. 1 Kralın yönettiği Birleşik Krallık'ta parlamento en üst yasama organıdır. Parlamento, üst yasama meclisi niteliğindeki Lordlar Karnarası ile üyeleri demokratik seçimle belirlenen Avarn Kanıarası'ndan oluşur. ısı

4 AB ÜLKELERiNDE DiN-DEVLET ilişkisi 1801 'de yeni bir birlik karanalındı ve Büyük Britanya, İrlanda ile birleşti. Bu yeni krallığa, "Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı" ismi verildi. 1922'de İrlanda'nın 32 vilayetinden bağımsız olan 26'sı Bağımsız İrlanda Devleti'ni oluşturdu. O günden itibaren Büyük Britanya ve "Kuzey" İrlanda Birleşik Krallığı kısaca "Birleşik Krallık" olarak ifade edildi. Bu makaleye Kuzey İrlanda dahil edilmemiştir; çünkü bu ülke tekrıik olarak Büyük Britanya'nın bir parçası değildir ve aynı zamanda, karmaşık tarihi nedeniyle özel bir politik ve hukuki yapıya sahiptir. Kuzey İrlanda'da dirıirı önemli bir yeri vardır. Ancak dirıirı oradaki konumu, Büyük Britanya'dakiilden tamamen farklıdır. 2 İngiltere, Galler ve İskoçya dirıirı konumu ve diğer sistemler açısından benzer özeliiklere sahiptir. Ancak aralarında bazı farklılıklar da vardır. ömeğirı İskoçya bağımsız İskoç Parlamentosu'na (1999'da tekrar açılan), ayn bir eğitim sistemirıe ve kendisine has bağımsız bir resrrıl kiliseye (İskoç Kilisesi) sahiptir. Aynca ülkede kısmen sistemleşmiş ayn bir hukuk düzeni mevcuttur. Bunun aksine İngiltere ve Galler ise teamüllere dayalı bir hukuk sistemirıe ( comman law) bağlıdır. Bundan sonraki satırlarda, Galler veya İskoçya'nın açıkça zikredildiği kısımlar hariç, İngiltere üzerine bilgiler verilecektir. 2. Din-Devlet ilişkisi Birleşik Krallık'ta yazılı bir anayasa yoktur. Fakat yine de Hıristiyanlığın hukuki bir statüsü vardır ve aynı zamanda ulusal çıkarlan doğrudan etkileyen fonksiyorılara sahiptir (Constitution Unit UCL 2006: 98). Hem İngiltere'de hem de İskoçya'da resrrıl kilise bulunmaktadır. Bu bölümde bu kiliselerin tarihi arka planını ele alacağız Tarihi Arka Plan İngiliz Kilisesi, Reformasyondan önce Roma Katalik Kilisesi'ne bağlıydı. 1534'te, Kral VIII. Henry zamanında, papanın otoritesi reddedilerek İngiliz Killiıesi'nde kralın egemen olduğu iddia edildi yılında, Kraliçe I. Mary zamanında, geçici olarak Roma Kilisesi'nin otoritesi benimsendi. Ancak 1558 yılından itibaren Anglikan Kilisesi'nin (İngiliz Kilisesi) Roma'dan bağımsız olduğu ilan edildi. İngiliz Kilisesi resrrıl bir kilise olarak kuruldu. Kısa zaman sonra İskoçya'da da reformlar yapıldı: 1592 yılında İskoç Parlamentosu kilisenin ve onun Presbiteryan formunun bağımsızlığını benimsedi. Bu olay, aşağıda aynntılan verilecek olan İskoç Kilisesi'nin kuruluş sürecinin başlangıcını oluşturur. Britanya için kullanılan "resrrıl din" (established religion) kavramını açıklamak oldukça zordur. Bu kavram hem İngiliz Kilisesi hem de İskoç Kilisesi 2 Kuzey İrlanda'run durumuyla ilgili net ve güncel bilgiler için bk. Mitchell (2006). 152

5 ingiltere 1 REBECCA CATTO- GRACE DAVIE için kullarulır. Ancak bu iki kilise yapı itibariyle birbirinden farklıdır. Galler'deki Anglikan Kilisesi ise, resrı:ll bir kiliseydi, ancak 1920'de bu özelliğini kaybetti (Doe 2002) ingiliz (Anglikan) Kilisesi İngiliz Kilisesi'nin "resrı:ll kilise" olması, kilisenin ne devlet ile bütünleştiği ne de Din İşleri Bakanlığı'nın bir birimi olduğu anialnına gelir (Welsby 1985: 45). Bununla birlikte, resmllik statüsü Anglikan Kilisesi'ne şu önemli haklan verir: * Avam Kamarası'nda Meclis Başkanlığı'na bağlı bir kilise açabilir. Oxford, Cambridge ve Durham üniversitelerinde "üniversite kilisesi" açabilir. Oxford, Cambridge ve Durham üniversitelerinde belirli sayıda profesörlük kadrosu vardır. Ulus için önemli sayılan olaylarda veya günlerde öncü konumundadır. Lordlar Kamarası'nda piskoposların belirli sayıda sandalyeleri vardır. Kral veya kraliçe tahta çıktığı zaman tacını başpiskopos giydirir. *Kral veya kraliçeden, Anglikan Kilisesi'nde Ekmek Şarap Ayini'ne katılmasını talep edebilir (Church and State: Being the Report of a Comınission appointed by the Church Assembly 1952: 7). Dolayısıyla, her ne kadar zamanla zayıflamış olsa da, ingiliz Kilisesi ile devlet arasında resrı:ll bir bağın olduğunu görüyoruz. 3 örneğin, Kilise Kanunu'na göre bugün kraliçe hala kilisenin başıdır (Canon A7); 1689 tarihli Taç Giyme Yasası ve 1910 tarihli Tahta Çıkma Yasası'na göre İngiltere kralı veya kraliçesi "Protestan" mezhebinden olmak zorundadır (Accession Declarations Act 1910, Coronation Oath Act 1689). Tüm piskoposlan ve üst düzey kilise gör~vlilerini kraliçe atar. Eskiden İngiliz Kilisesi diğer mezheplerin aksine, kendi kendisirıi yönetmede özgür değildi. Yapılan tüm değişiklikler parlamentonun onayına sunulurdu. Ancak 1919'dan bu yana özel bir prosedürle, kilisenin idari: birimi olan Kutsal Kilise Meclisi'ne, "tedbirler" adı altında birtakım değişiklikler önerme hakkı tanınmıştır (Church of England Assembly (Powers) Act 1919, Synodical Government Measure 1969). Bu öneriler eğer parlamento tarafından onaylarursa kanun statüsü kazanır. Bütün bunlar dikkate alındığırıda son söz yine parlamentoya aittir. Ancak kilise yasama inisiyatifi edinmiş, pratikte ise ibadet ve doktrin konularında özerklik kazanmıştır (Crarıner, Lucas ve Morris 2006: 6). 3 ingiliz Kilisesi'nin yapısı konusunda daha fazla analiz için bk. Doe 1996; Hill

6 AB ÜLKELERiNDE DiN-DEVLET ilişkisi 1533 tarihli Piskoposlar Kanunu ve 1847 tarihli Manchester Piskoposluk Kanunu'na göre 26 Anglikan piskoposu, ı:,.ordlar Kamarası'nda, Manevi Lord statüsünde, emekli oluncaya kadar dönüşümlü olarak görev yaparlar (Appointment ofbishops Act 1533, Manchester Bishopric Act 1847). Ancak piskoposlukla ilgili görevleri nedeniyle onların yasama sürecine aktif olarak katılmalan pek mümkün olmamaktadır. Lordlar Kamarası'nda bunların dışında birkaç eski Anglikan piskoposu ve diğer dini gruplardan birkaç din adamı da bulunmaktadır (Wright 2003). Russel ve Sciara yıllan arasında Lordlar Kamarası'nda gerçekleşen oylama işlemleriyle ilgili bir araştırma yaptılar. Elde ettikleri veriler~ göre piskoposlar, Lordlar Kamarası'ndaki diğer üyelere naiaran çok nadir oy kullanmışlardır (Russell ve Sciara 2006). Başpiskopos Carey4, İngiliz Kilisesi'nin Lordlar Kamarası'nda temsil edilmesinin tüm dirılere yasama işlerine dahil olma yolunu açtığını söylemiştir (Crarımer, Lucas ve Morris 2006: 11). Burada şunu da eklemek gerekir ki, Lordlar Kamarası'nda bulunan eski Anglikan Kilisesi mensubu birkaç piskopos, diğer 26 piskopos gibi Manevi Lord statüsünde değil, Dünyevi Lord statüsündedirler. Welsby (1985), İngiliz Kilisesi'nin devletten büyük miktarlarda yardım aldığı şeklindeki varsayımın doğru olmadığııiı vurgulamaktadır. Ona göre kilise, iki türlü harcama için devletten para yardımı almaktadır: öncelikle ordu, hapishane, hastane gibi kurumlarda çalışan din görevlilerinin5 maaşlan devlet tarafından ödenir. İkinci olarak, devlet, kullanılmayan kiliseler ile kullanıian tarihi kijiselerin tamiri için finansal destek sağlar (Welsby 1985: 63). Kısacası Cranmer, Lucas ve Morris'in belirttiği gibi, 19. yüzyılın ilk yarısından itibaren İngiliz Kilisesi diğer mezheplerden daha fazla devlet yardımı almamıştır (2006: 6) iskoç Kilisesi yılında iskoç parlamentosu, Presbiteryan olan iskoç Kilisesi'ni tam yetkili bir organ olarak tanıdı. Daha sorıra İngiltere ve iskoçya parlamentolan, yukarıda bahsettiğimiz üzere, birieşirken de bu yetki söz konusuydu. Ancak iskoç Kilisesi bu yetkiyi hiçbir zaman tam olarak kullanamadı. iskoç Kilisesi'nde 1843 yılında" fetret dönemi" (disruption) diye bilinen bir karışıklık yaşanmıştır. Ruhbarı sınıfının üçte biri ve diğer din adamlannın üçte birinden fazlası, kilise idaresine seçilecek adaylan belirleme yetkisini politikacılara veren parlamento kararını protesto etmek amacıyla, iskoç Kilisesi'ni terk ederek yeni bir Bağımsız iskoç Kilisesi kurmuşlardır (Crarımer ve Peterson 2006). 1874'te Kilise Otoritesi Kanunu, İskoç Kilisesi'ne atama, onaylama ve kendi J 4 Lord carey yıllan arasında İngiltere Başpiskoposluğu yapmıştır. 5 Konuyla ilgili daha geniş bilgi için bk. "Din Hizmetleri" başlığı. 6 İskoç Kilisesi'nin yapısı hakkında daha fiızla analiz için bk. Lyall 1980; Weatherhead

7 ingiltere 1 REBECCA CATTO - GRACE DAVIE vekilierini seçme yetkisi verdi. Bu yetki, 1921 'de çıkanlan İskoç Kilisesi Kanunu ile yeniden onaylandı. Kanun aynı zamanda kiliseye inanç, ibadet, iç yönetim ve disiplin konusunda tek başına karar verme yetkisi vermiştir (Cranmer ve Peterson 2006). 2005'te yaşanan Ms. Percy olayı, kiliselerin kendi çalışma hukuklarını düzenleme yetkilerini sarsrnıştır. Olay şöyle gerçekleşmiştir: iskoç Kilisesi'ne bağlı bir papaz olan Ms. Percy'den, hakkında Zina iddiası olması nedeniyle istifa etmesi istenmiştir. Fakat Ms. Percy, benzer suçlamalara maruz kalan erkek papazların istifalannın istenmediğini, dolayısıyla kendisine karşı cinsiyet aynmı yapıldığını öne sürmüştür. Bir müddet sonra olay Lordlar Kamarası'nın gündemine gelmiş ve Lordlar Karnarası "Ms. Percy ile işvereni konumundaki İskoç Kilisesi arasında bir kontratın olduğu ve bu yüzden tarafların sivil mahkemede haklarını aramalan gerektiği" şeklinde bir karar vermiştir. Bu karar, İskoç Kilisesi'ni sıradan bir gönüllü kuruluş gibi gördüğü gerekçesiyle eleştirilmiştir (Cranmer ve Peterson 2006). Cranmer, Lucas ve Morris şu sonuca ulaşmıştır: "İskoçya'da kilise-devlet aynmının olduğu söylenir. İngiltere'de ise, her ne kadar parlamento 1919'dan bu yana Kutsal Kilise Meclisi'ne 7 yönetim hakkını devretmiş olsa da, bugün ingiliz Kilisesi, inanç ve ibadet konulan bir tarafa bırakılacak olursa, hala devlete tabi (bağımlı) bir kurumdur" (2006: 59). Şurası bir gerçek ki, Britanya'nın önemli unsurlarından olan Resmi Kilise-Devlet ilişkisi karmaşık ve çeşitlidir. Bu karmaşık durum, resrrıl olmayan kiliseler ve dini gruplar ile devlet arasındaki ilişkiler için de geçerlidir Kilise-Devlet ilişkilerinin Eleştirisi Nüfus sayımı, ayrımcılık, eğitim ve din hizmetleriyle ilgili eleştirilere daha sonraki bölümlerde yer vereceğiz. Burada kilise-devlet ilişkilerine yöneltilen eleştiriler üzerinde duracağız. örneğin Lordlar Kamarası'nda Anglikan pisko- ' poslara kontenjan aynlması, bu tür uygulamaların farklı din ve inançlardan olan insanların bir arada yaşayabilmeleri için gerekli olan politik yapının tarafsızlığını tehlikeye attığı gerekçesiyle eleştirilmiştir ( Copson ve Pallock 2006: 39). Bu uygıılama İngiltere'ye özgüdür ve ülkedeki inançlan temsil etmediği giderek daha fazla anlaşılmaktadır. Zaten bu uygıılamayı mantıklı bir şekilde savunmak mümkün değildir. Fakat şunu da belirtmek gerekir ki, meselenin çözümü Lordlar Kamarası'nda köklü bir reformu gerektirmektedir (Constitution U nit UCL 2006: 99). Ulusal Sekiller Birliği (NSS) ise, hem İngiliz Kilisesi'nin Lordlar Kamarası'ndaki imtiyazlı varlığını hem de onun İngiltere'nin resrrıl kilisesi olmasını sorgıılar (NSS 2006: 48). Ancak İngiliz Kilisesi'nin 7 Kutsal Kilise Meclisi (Synod): İngiliz Kilisesi'nin yönetici kadrosunu oluşturur. 155

8 AB ÜLKELERiNDE DiN-DEVLET ilişkisi mevcut konumuna yönelik geniş halk kitlelerinin önemli biritirazı yoktur. Aksine, birçok clinl azınlık lideri İngiliz Kilisesi'nin mevcut konumundan memnundur; çünkü onlara göre kilise genel olarak dinin sesinin duyulmasına vesile olmaktadır (Oliva 2004). Müslümarılarla ilgili bölümde de bahsedileceği üzere, modem formdal.\i İslami gruplan destekleyen hükümetin cancurrent endowment adıyla yaptığı yardım konusunu E. R. Nonnan şu şekilde eleştirmektedir: Hükümetin ıiımiı islami gruplan desteklemesi, Ulusal Kilise tarihi mirasındaki resmi unsudan ve inanç okullanna yapılan çeşitli yardımlan bir kenara bırakırsak, yönetimin dini gruplardan uzaklaşması sürecindeki genel gelişmelere aykın bir adımdır. Devlet İslam'ın farklı yorurıılan arasında ayrun yaparken, asırlardır yaptığı gibi, dini öğretinin yorumlanna dayalı bir dini tercihte bulurunaktadır (Norman 2006: 10). 3. Din Hizmetleri ve Din Eğitimi 3.1. Din Hizmetleri Devlet sadece clinl okullan finanse etmekle kalmaz, aynı zamanda orduda, hapishanelerde ve sağlık kuruluşlarında, insanlara dua edecek ve manevi destek sağlayarak din hizmeti sunacak personelin giderlerini de karşılar. Hastane, okul, hapishane ve orduda bu tür görevler, yapan personelin tam sayısı bilinmemektedir (Brierley 2001). Bununla birlikte 2001 verilerine göre hastanelerde tam gün çalışan din görevlisi sayısı 332'dir (The UK Christian Handbook). Bunların 277'si Anglikan Kilisesi, 46'sı Bağımsız Kilise, 8'i Roma Katalik Kilisesi papazıdır. Müslüman din görevlisi sadece 1 tanedir. Bunların dışında, hastanelerde yarım gün çalışan din görevlisi vardır. Bunların 66'sı haham, tanesi irnamdır. Bu görevlilerin maaşlarını çalıştıklan kurumlar verir. Ancak bu din görevlilerinin yetişmeleri için gereken eğitimi her clinl kurum kendisi verir (McClean 1996: 321) 8. Sağlık Bakanlığı clinl cemaatlere bu amaçla madcli destekte bulunur (Departınent of Health 2005). Sağlık kurumlarında çalışan bu din görevlileri (papaz, haham, imam vs.) hastalar, onların refakatçileri ve ailelerine manevi destek sunarlar (www.nhscareers.nhs.uk). ' Orduda da ana kiliselerin (Anglikan, Roma Katalik vs) din görevlileri olduğıı gibi, Sih, Hindu, Müslüman ve Budist din görevlileri de din hizmeti vermektedir. Orduda çalışan din görevlilerinin maaşlarını ise Savunma Bakanlığı verir. Orduda tam mesaili ve yarım mesaili çalışan toplam 924 din görevlisi vardır. Bunların 69'u Baptist, 34'ü Bağımsız Kilise, 750'si Anglikan Kilisesi, 12'si Metadist Kilisesi ve 50'si Roma Katalik Kilisesi papazıdır. Fetzer ve Soper'a göre ingiliz Kilisesi dışında da clinl gruplar olmasına rağmen, "hastane, hapishane, ordu gibi kamu kuruluşlarında verilen din hizmetleri, ingiliz Kilisesi'ndeki din B Mevcut mali sıkıntılar nedeniyle hastanelerde çalışan din görevlilerinin sayısında kısmen azalma görülmüştür. Ancak bu konuda tartışmalar sürmektedir. 156

9 ingiltere 1 REBECCA CATTO - GRACE DA VIE adarnlanna üstünlük sağlamaktadır" (2005: 34). Beck.ford ve Gilliat'ın bu konuda hapishaneler üzerine birlikte yaptıklan araştırma ilginçtir. Bu araştırma, başka inançlardan fazlaca insanın mevcut olduğu bir ortamda çok sayıda Hıristiyan din adamı bulunmasını sorgular. Aynca aynı araştırma, İngiliz Kilisesi papazlannın zamanlannın çoğunu diğer inançlardan mahkumlarla ilgilenerek geçirdiklerini vurgular (Beckford ve Gilliat 1998: 171). Ama bu arada hapishane papazlannın statülerinin son yıllarda biraz zayıfladığınada dikkat çekilir Din Eğitimi Okullarm Mülkiyeti ve idaresi İngiltere'de eğitim sistemini Eğitim ve Yetenekler Dairesi (Department for Education and Skills-DfBS) denetler. Bu okullar, devletin finanse ettiği devlet okullan ve sivil inisiyatif tarafından kurulup finanse edilen özel okullar olmak üzere ikiye aynlmaktadır. Yeterlilik ve Müfredat İdaresi (The Qualifications and Curriculum Authority-QCA) okul müfredatlarını kontrol eder. Eğitim Standartlan Dairesi (The Office for Standards in Education-OfSTED) ulusal standartlan gözetir. Yerel Eğitim idaresi (Local Education Authority-LEA) ise yerel eğitim faaliyetlerini yüiütür. Yerel Eğitim idaresi'nden maddi ödenek alan çok farklı türde okul vardır ve bunlann çeşitliliği giderek artmaktadır. Dilli topluluklara ait okullar ( community schools) tamamıyla Yerel Eğitim idaresi'nin kontrolü altındadır. Vakıf okullan (foundation schools) bir yönetim kurulu veya mütevelli heyeti tarafından yönetilir. Gönüllü kuruluşlara ait okullara (voluntary aided schools) öğrenci alımı veya bu okullardaki öğretmenierin çalışma şekli, yine Yerel Eğitim idaresi'nin kontrolündedir; ama okul binasının ve arazisinin sahibi bir vakıftır. İngiltere ve Galler'de gönüllü kuruluşlara ait okullar Yerel Eğitim idaresi tarafından finanse edilir. Bu okullann genelde dilli malıiyeili vakıflan vardır. Okul yöneticilerinin çoğunu bu vakıftayin eder (www.teachernet.gov.uk). Akademiler ise Eğitim ve Yetenekler Dairesi Başkanlığı (DfBS) ve Yerel Eğitim idaresi (LEA) ortaklığında, ticari veya dini temelli spansorlar veya gönüllü gruplar tarafından kurulan okullardır. Bu okullar bağımsız bir şekilde idare edilir (www.theredirectory.org.uk). Okullar arasındaki bu aynm din öğretimi açısından da önemlidir tarihli Dinl Nitelikli Okullada ligili Düzenlemeler gereğince, dilli bir organizasyon, "dini nitelikli okul" açmak için başvuruda bulunabilir. Bu okullar vakıflara ve gönüllü kuruluşlara aittir. Dilli nitelikli devlet okullan öğrenci kabulünde ve istihdam politikalannda aynıncılık yapabilir, diğerlerinden farklı etik değerlere sahip olabilir ( Copson ve Pellock 2006; 40) verilerine göre İngiltere'de devletin finanse ettiği okullann üçte bire yakını dilli temelli cemaat okuludur. Bunlann öğrenci oram %23'tür. Devletin finanse ettiği bu tipteki okulun cemaatlere göre dağılırm şöyledir: 157

10 AB ÜLKELERiNDE DiN-DEVLET ilişkisi Tablo 2: Devletin Finanse Ettiği Cemaat Okullan Dini Cemaat ingiliz Kilisesi Roma Katelik Kilisesi Yahudiler 7. Gün Adventistleri Müslümonlar Sihler " Yunan Ortodoks Kilisesi Metodist Kilisesi Toplam Okul Soyısı Kaynak: Gardner 2005: 7 Başanyı Yakalayan Okullar (Schools Achieving Success-DfES 2001) başlıklı bir hükümet raporu, inanç temelli okullann ingiltere ve Galler' de yaygınlaştınlması gerektiği görüşüne yer vermiş ve şubat 2006'da hükümet, İngiltere'de "ılımlı" İslami eğitim veren okullan teşvik ettiğini açıklamıştır (Norman 2006: 12). Bu raporda da yine ı1ımlı İslam'a yönelik bir vurgu vardır. Rapor aynı zamanda hükümetin di.nl okullan yaygınlaştırmak istediğini belirtmektedir. Fakat hükümetin bu politikası tartışılmaktadır. Bazılan bu tür politikalan, İngiltere gibi çoğulcu bir ülkede ayrılıklarm körükleneceği gerekçesiyle eleştirmekte; bazılan ise insanlara çocuklarını istedikleri gibi eğitme i.ı:nkfu:ıı verdiği için bu politikalan onaylamaktadır. Gallagher'in dediği gibi, "Çoğulcu toplumlar bir ikilemle karşı karşıyadır: Bütün kimliklerin tanındığı, bir araya geldiği çoğulcu okullar mı açılmalıdır, yoksa azınlık okullannın çoğulluğu mu kabul edilmelidir?" (2005: 163). Dini okullara olan ilgi, kısmen okullann vereceği din eğitiminirı içeriğine bağlıdır ingiltere ve Galler'de Din Eğitinii ingiltere 1870'ten bu yana, finanse ettiği okullarda mezhepsel olmayan din eğitimini şart koşmuştur. Öğretmenler için hazırlanan hükümete ait web sitesinde şu ifadelere yer verilmektedir: 1996 Eğitim Yasası gereğince okullar, bütün kayıtlı öğrencilere din eğitimi sunmak zorundadır. Faka~ ailelerin çocuklarını bu dersten alma haklan vardır. Her müfredat, Büyük Britanya'da temsil edilen diğer belli başlı dinlerin öğretilerini ve ibadetlerini hesaba katmakla birlikte ana yapının Hıristiyan olduğunu dikkate almalıdır (www.teachernetgov.uk). Yerel olarak belirlenen müfredatlar, 1988 yılında çıkarılan Eğitim Reformu Kanunu'na göre karmaşık bir süreç içerisinde kararlaştırılır. Her Yerel Eğitim 158

11 ingiltere 1 REBECCA CATTO- GRACE DAVIE İdaresi bünyesinde İngiliz Kilisesi'nden ve bölgedeki diğer temel dilli mezhepler ve eğitim kurumlanndan temsilcilerin olduğu bir Din Eğitimi Danışma Konseyi (Standing Advisory Council on Religious Education-SACRE) vardır. Bu konsey, Yeterlilik ve Müfredat İdaresi'ne (QCA) yıllık rapor sunmak zorundadır. Okullardaki din eğitimi olağan şekilde atanan öğretmenler tarafindan verilir ve Eğitim Standartlan Dairesi (OfBTED) tarafından denetlenir (www. theredirectory.org. uk). Dini nitelikli olmayan bütün okullar, kabul edilen yerel müfredatı. takip etmek zorundadır. Bu durum aynı zamanda dilli nitelikli vakıf ve gönüllü kuruluş okullan için de geçerlidir. Ancak ailelerin din öğretimiyle alakah bazı talepleri olursa bunlar da dikkate alınabilir. Dini nitelikli yardım kuruluşu okullannda ise din dersi okulun vakıf senedinde belirtildiği şekilde verilmeli, eğer bu konuda bir kayıt bulunmuyarsa ilgili dinin veya mezhebin inançlanna uygun olmalıdır (www.theredirectory.org.uk). Akadeınilerde geniş ve dengeli bir müfredat beklentisinin yarıında yasal olarak din eğitimini zorunlu kılan bir hüküm yoktur. Bağımsız okullar ise, din eğitimi vermekte özgürdür. Bu kurumlar her beş yılda bir Eğitim Standartlan Dairesi'nin (OfBTED) denetimine tabidir. Fetzer ve Soper'e (2005: 40) göre okullar, öğrencilerin dilli bağlılıklannı da dikkate alarak din eğitiminin içeriğini belirlemek için dilli liderlerle (Müslüman liderler de dahil) ilişki içerisinde çalışmaktadır. Müfredat her ne kadar yerel olarak belirlense de, Yeterlilik ve Müfredat İdaresi (QCA) din eğitimi konusunda yasal bağlayıcılığı olmayan ulusal bir çerçeve prograrnı belirlemiştir. Buria göre öğrenciler, Hıristiyarılığın yanı sıra, iki büyük dünya dinini, yakın çevrede yaşayan yerel bir dini azınlığı, aynca en azından bir tane seküler dünya görüşüünü öğrenmetldir (QCA 2004). Dini nitelikli okullarda verilen din eğitiminin içeriği konusurıda bazı endişeler vardır. Dini okullarda sadece bir dine yönelik eğitim verildiğine dikkat çeken Hümanist Filozoflar Grubu, bunun yerine çok kültürlü din eğitimi verilmesini tavsiye etmiştir (Humarıist Philosophers' Group 2001: 10-11). Müslümarılar ve diğer din gruplan ise öğrencilere üstü kapalı bir şekilde sekiller ideolojiyi aşı1ayacağı gerekçesiyle çok kültürlü din eğitimine karşı çıkmışlardır (Fetzer ve Soper 2005: 41) Okullarda ibadet 1988'de çıkarı1an Eğitim Reformu Kanunu'na göre dini nitelikli olmayan devlet destekli okullardaki öğrencilerin, günlük toplu ibadete katılmalan mecburidir. Bu iliadette diğer inançlardan alınan motiflere de.yer verilebilir, ancak ibadetin genel karakterini Hıristiyanlık oluşturur (McClean 1996: 316). Vakıflarm veya gönüllü kuruluşlann kurduğu dilli nitelkli okullarda ise, ibadet o okulu kuran ~bun dilli inancına göre yapı1abilir. Veliler, toplu yapı1an bu.159

12 AB ÜLKELERiNDE DiN-DEVLET ilişkisi ibadetlerden çocuklannın muaf turulmasını isteyebilirler. Okul dini nitelikli bir okul olmasa bile, eğer öğrencilerin çoğunluğu Hıristiyanlık dışında başka bir inanca sahip ise okul yönetimi ibadetin bu inanç doğrultusunda yapılması için ilgili merciye başvurabilir. Din Eğitimi Danışma Konseyi ile Yeterlilik ve Müfredat İdaresi'nin 2004 yılı raporlannın analizinde toplu ibadetin, denetlenmesi zor bir alan olduğu, bu konudaki bazı yasal gereklilikl.erin yerine getirilmesinirı pek mümkün olmadığı vurgulanarak, Devlet Bakanı'nın toplu ibadetle ilgili kanunu gözden geçirmesi istenmiştir (QCA 2005: 21). Bütün bunlardan yola çıkarak eğitim alanında dinler, ile devlet arasında yakın ilişkiler olduğu sonucuna ulaşabiliriz. Ancak, mevcut sistemin herkesi memnun edemediğini de belirtmemiz gerekir. 4. Ana Dinler ve Azınlık Dinler 4.1. Dinlerin Nüfusa Göre Dağılımı Yaklaşık 60 milyon nüfuslu İngiltere'de nüfus sayınu on yılda bir 1851 yılındansoma ilk defa 2001 yılındaki nüfus sayımında yapılmaktadır. vatandaşlam hangi dinden olduklan soruldu. İngiltere Yahudiler Birliği, farklı Hıristiyan gruplan ve İngiltere Müslüman Konseyi'nden Dr. Cernil Şerif gibi bazı Müslümanlar nüfus sayımında dini aidiyet sorusunun sorulması için mücadele vermişlerdir. Bu girişim bazı akademik ve idari temsilciler tarafindan da desteklenmiştir. Ulusal İstatistik Dairesi'ne (ONS) göre: "Vatandaşlann hangi dinden olduklannın sorulmasının temel amacı, etnik azınlıklara yapılacak hizmetlerin daha sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesidir" (Southworth 2005: 83). Sonuç olarak, 2001 nüfu~ sayımında dini aidiyet sorusu sorulmuştur. İngiltere ve Galler'de bu soru "Dirıiniz nedir?" şeklindedir. Seçeneklerde ise şu cevaplar yer almıştır: Hıristiyan (İngiliz Kilisesi, Katolik, Protestan veya diğer Hıristiyan mezhep leri), Budist, I-İindu, Yahudi, Müslüman, Sih, Hiçbiri, Diğer (lütfen yazınız) (www.statistics.gov. uk). iskoçya' da yapılan nüfus sayımlarında da dini aidiyet sorusu sorulmak ' tadır. Fakat orada iki farklı soru şekli vardır: "Hangi dine veya dini mezhebe bağlısınız?" veya "Hangi dine veya dini mezhebe göre yetiştirildirıiz?" Seçeneklerde ise şunlar vardır: "İskoç Kilisesi, Roma Katalik Kilisesi, Diğer Hıristiyan Mezhepleri (lütfen yazınız), Müslüman, Budist, Hindu, Yahudi, Sih, Hiçbiri, Diğer (lütfen yazınız). Gerek soruların şekli, gerekse ortaya çıkan sonuçlar itibariyle sayımlar eleştirilmiştir. örneğin 2001 yılında yapılan nüfus sayınu, "dini aidiyet konusunda veri toplamada yetersiz olduğu, hem. 'Dirıiniz nedir?' sorusuna yer verdiği hem de bu soruyu etnik bağlama yerleştirdiği" gerekçesiyle tenkit edilmiştir (Copson ve Pallock 2006: 38). İngiltere, Galler ve İskoçya'da 2001 yılında 160

13 ingiltere 1 REBECCA CATTO- GRACE DAVIE yapılan nüfus sayımına göre Büyük Britanya'da yaşayanıann dinlere göre dağılımı şöyledir 9 : Tablo 1. Büyük Britanya Nüfusunun Diniere Göre Dağılımı Sayımı) (2001 Nüfus Hıristiyan Toplam Nüfus içinde Olmayan Dini Nüfus Sayı N. % içinde(%) Hıristiyan ,8 Müslüman ,8 51,9 Hi nd u ,0 18,3 Si h ,6 11,0 Yahudi ,5 8,7 Budist ,3 4,9 Diğer Dinler ,3 5,2 Hıristiyan Olmayan ,4 100 Herhangi Bir Dine inanmayan ,1 Cevapsız ,8 Toplam Nüfus Bu tabloda olmayan, fakat dikkate alınması gereken bir nokta daha vardır: Tabloda Büyük Britanya bir bütün olarak verilmiştir. Oysa İskoçya'da nüfusıin sadece %2 'si etnik azınlıklardan meydana gelir. Bu nederıle Hıristiyan olmayarılarm oranı daha azdır. Ancak orada da Müslümarılar ikinci büyük dinl grubu oluşturur (U CL 2006: 95) Azınlıklarm ve Dini Gruplarm Statüleri 2001 yılında yapılan nüfus sayımında yer alan dinle ilgili sorunun etnik durumla da alakası vardır. Nüfus sayımı aynı zamanda Birleşik Krallık'taki etnik azınlıklar hakkında da bilgi vermektedir: 2001 nüfus sayımına göre 59 milyon nüfusu olan Birleşik Krallık'ın 4.5 milyonunu (toplam nüfusun %8 'i) azınlık nüfusu oluşturur. Etnik azırılığın (4.5 milyonun) %50'sini Asyalı ya da Asya kökenli vatandaşlar, %25'i Zenciler, %5'i Çinliler, %15'i de diğerlerinden meydana gelir. Etnik azınlık nüfusun 9 Kaynak: Ulusal İstatistikler Websitesi, 161

14 AB ÜLKELERiNDE DiN-DEVLET ilişkisi %25'i Hindistanlı, %16'sı Pakistanlı, %12'si Karayibli, %10'u Afrika1ı ve %6'sı Bangladeştldir (UCL 2006: 94). Büyük Britanya'da hükümet azınlık gruplarm listesini tutmaz. Ancak kamu alanında "Siyah ve Etnik Azınlık" anlamına gelen BEM (Black and Ethnic Minority kelimelerinin baş harflerinden oluşur) kısaltınası kullarulir. Fakat Büyük Britanya'daki dini ve etnik azınlıklarm resrrıl konumlannı net olarak tanımlamak oldukça zordur. Devlet web sitesinde inanç gruplan (faith groups) kavramını kullanır, "azınlık gruplar" aynmı yapmaz (http://raceandfaith.commurıities.gov.uk). inanç topluluklan (faith commurıities) konusunda ise yoğun tartışmalar vardır. 10 Southworth'un da belirttiği gibi, topluluk (commurıity), tanımlanması zor bir kavramdır. Buna rağmen uygulamada farklı inanç gruplanru temsil eden dini organizasyonlar da vardır. Burada Britanya Müslüman Konseyi (Muslim Council of Britain) ve ingiliz Yahudileri Temsilciler Meclisi (Board of Deputies of British Jews) örnek olarak verilebilir (Southworth 2005: 77). David McClean'a göre ingiltere ve iskoçya Kiliseleri dışındaki dini gruplar için uygulanabilir yasal prensipler, hayır kurumlan ve özellikle vakıflar için geçerli olan genel kanunlardır. Resrrıl olmayan kiliseler temelde gönüllü kuruluşlar olarak örgüdenirler ve mal varlıklan sekiller hukuk düzeni içerisinde mütevelliler tarafindan muhafaza edilir. Bunun dışında özel bir statüleri yoktur (http://eurel.u-strasbg.fr/en/index.php). Gönüllü dini kuruluşlar sekiller gönüllü kuruluşlarla aynı kategoride mütalaa edilirler ve bazı yasalardan yararlanarak devletten maddi yardım alırken, bazı yasalardan da yararlanamazlar. ll Dinl gruplarm kurs açmak ve benzeri eğitim faaliyetlerini düzenleyen özel kanunlar yoktur. Dinl gruplar veya demekler de diğer sosyal veya hayır kuruluşlanyla aynı yasal prosedüre tabidirler. Bu yüzden dini toplantılar, din dersleri, eğitim dönemleri vb. konuları belirleyen kanunlar yoktur. Dinl gruplar ülkedeki mevcut yasalara uymak zorundadır. Devlet temelde pragmatik bir yaklaşımla dini çoğulculuk ilkesini benimsemiştir (Fetzer ve Soper 2005: 34). İçiŞleri Bakanlığı'nın bir rapora dayalı duyurusu bunu doğrulamakta ve aynı zamanda dirıin nasıl tanımlanması gerektiği sorusunu gündeme getirmektedir: "Raporun önerisini aktarmak gerekirse, din olgusuna değinen kanunlar dirıin ne olduğunu tanımlamak, en azından tasvir etmek zorundadır. Raporu hazırlayan heyet bu konuda tartışılabilir bir durum olduğunu kabul etmekle birlikte, bir noktayı net bir şekilde vurgulamaktadır: Devlet, inanç sistemlerine yönelik emredici ve yargılayıcı bir yaklaşımdan kaçınmalıdır..." (İçişleri Bakanlığı 2003: 7). 10 Hükümet bu konuda bir komisyon çalışması yaptırmıştır (B k. Beckford ve digerleri, 2006). 11 Daha fazla bilgi için bk. Edge 2002: ll

15 ingiltere 1 REBECCA CATTO - GRACE DAVIE McClean, "Dinl gruplar genel hayır kurumlan kanununa uymak zorundadır" derken, dini gruplarm hayır kurumu statüsü kazanmalannın aynı zamanda resı:rll olarak tanınmalan anlamına geldiğini de kasteder. 12 Britanya Hayır Kurumlan Komisyonu (Charities Commission in Britain), elinin geliştirilmesini "hayır maksatlı" bir hedef olarak belirler. Dolayısıyla, dini gruplar hayır kurumu statüsü için devlete başvuruda bulunmalıdır. Komisyonun web sitesinde dinle ilgili olarak şu noktalara yer verilmektedir: Genelde dinler arasında bir ayrun yapılmamaktadır. Genel kanaatimiz, elinin gelişmesinin kamu yararına olduğu şeklindedir. Dinin gelişebilmesi için de din 'üst bir varlığa ya da varlıklara inanç' temeli üzerine kurulmalı ve bu inanç, ibadetler vasıtasıyla ifade edilmelidir. Dinin gelişmesi, aynı zamanda ibadet mekfuılannın bakınu, din görevlilerinin giderlerinin karşılanması ve hlzmetlerin devamını içerir. Bazı durumlarda dinl grubun gelişmesi olumlu nitelikte değildir. Bunlar, hallan yarannın olmadığı durumlardır. örnek olarak şunları verebiliriz: Faydanın tamamen kişisel olduğu durumlarda (sadece kişiye has ibadetten oluşan aktivitelere yer veren bütünüyle kapalı dinl düzenlerde). Bir organizasyonun genel kabul görmüş dinl ve aj:ıiakl: temelleri baltalayan belirli dinl inançlan desteklemek için kunılduğu veya hallan çıkarlarına aykın olduğu dunımlarda (http: //www. Charity-commission.gov.uk!publications/cc21.asp# 1). 2006'da çıkanlan bir yasaya göre, bir kuruluşun vakıf statüsü kazanabilmesi için tamamen bir hayır kurumu olması ve toplumun bir kesimini hedeflernesi gerekmektedir (Sandberg 2007). önceki yıllarda, dini cemaatlere (ya da yoksulluğun giderilmesi ve eğitime yönelik kuruluşlara) bağlı kuruluşlann vakıf statüsü kazanması çok kolaydı; çünkü elinin gelişmesinin kamu yaranna olduğu düşünülüyordu (Newark 1946). Aynı kolaylık başka kuruluş veya derneklere tanınmıyordu. Ancak 2006'da çıkanlan Vakıflar Yasası (Charities Act) dini kaynaklılar da dahil olmak üzere tüm vakıflarm kamu yaranna çalışacaklarını ispatlamalan gerektiği şartını getirdi. Sandberg (2007) bu yasal değişikliğin İngiltere'de din-devlet ilişkisinin zayıflamasına neden olabileceğini söyler. Ancak, yine Sandberg, "elinin desteklenmesi';ne yönelik kanunun hala dini yasal korumaya aldığını, vakıflarla ilgili kanunun ise, çürük elmalan ayıklamaya yönelik olduğunu ifade eder. 1970'lerde ilginç bir olay yaşandı ve yeni bir dini hareket olan Moonculuk, İngiliz basınında olumsuz bir imajla gündeme geldi. üyelerinin beynini yıkayan bir kilit olduğu, dolayısıyla "hayır kurumu olma" statüsünün kaldınlması gerektiği dile getirildi. Fakat bu istek, hayır kurumlanndan sorumlu komisyon (Charities Commissioners) tarafından uygun bulunmadı ve başsavcının soruşturma isteği reddedildi (Barker 1989: 196). ı2 Daha fazla bilgi için bk. Edge ve Loughrey

16 AB ÜLKELERiNDE DiN-DEVLET ilişkisi Hayır kurumu olmanın farklı avantajlan vardır. Genelde mali olan bu avantajlar, Hayır Kurumlan Komisyonu'nun web sitesinde aynntılı olarak listelenmiştir (http://www. charity -comrnission.gov. uk!publications/ cc2l.asp# 1). Dini gruplar daha başka yollarla da devletten finansal destek alabilmektedir. Eşit irnkfuılar mevzuatına göre, fonlan dağıtınakla görevli resı:nl organlar, etnik. kökenine bakmaksızın her Birleşik Krallık (UK) vatandaşının i.ı:nkanlardan eşit bir şekilde yararlanmasını sağlamak zorundadır (Femandes 2006). Aynca hükümet, b~ı etnik ve dini azınlıklara özel fonlar ayırmıştır. örneğin Şubat 2006'da, toplumsal bütünleşmeyi sağlamak için 578 dini gruba verilmek üzere 7 milyon sterlin aynidığı bildirilmiştir. Bu fondan Hıristiyan gruplara 2.1 milyon sterlin, Müslüman gruplara 1.4 milyon sterlin verilmiştir. Ancak bu fonlar dağıtılırken, 2001 yılı nüfus sayımındaki oranlar gözetilmerniştir (Norman 2006: 12). "Community Self Help" isimli kurumun web sayfasında yer alan şu sözler bu konudaki genel politikayı özetlemektedir: "Fon sahibi kurumlar, dini gruplara yardım ederken, pragmatik bir yaklaşımla, onların toplumsal amaçlara daha uyumlu olabilmeleri için bu yardımı yapmalıdırlar" (www. neighbourhood.gov. uk). Bununla birlikte, devlet din görevlilerinin maaşlarını, lojmanlarını ve kilisenin giderlerini karşılamaz.1 3 Sadece tarihl kilise binalarının, kültürel miras olarak korunmalan için sınırlı miktarda yardım yapar (McClean 1996: 320). Söz konusu yardımların çoğu, Mayıs 2006'da kurulan ve Dini Gruplar ve Yerel İdare Dairesi (Department for Communities and Local Govemment DCLG) olarak bilinen başkanlık bünyesinden sağlanır. Bu daire bünyesinde de Irk, Sosyal Bağlılık ve inançlar Müdürlüğü (Race, Cohesion and Faiths Directorate) ve bunun alt birimleri vardır. Bu kurum ve bağlı birimleri, inanç gruplanyla ilgili politikalarında hükümete yol gösterirler. Hükümetin sosyal bağlılığı güçlendirmesine, ırkçılık ve radikalizm gibi meseleleri halletmesine yardımcı olurlar (http://raceandfaith.communities.gov. uk). 'bini Gruplar ve Yerel İdare Dairesi'ne bağlı olarak 1992'de kurulan Şehir Merkezleri Din Konseyi (Irıner Cities Religious Council-ICRC) isimli bir birim bulunmaktadır. Forum tarzında oluşturulan bu birim, kentsel dönüşüm ve sosyal bütünleşmenin sağlanması için hükümetle birlikte çalışmayı isteyen inanç gruplannırı temsilcilerinden oluşur. İngiltere'de en yaygın dini gruplar olarak kabul edilen Hıristiyan, Müslüman, Hindu, Yahudi ve Silıleri temsil eden üyelerden oluşur. Bu birim (ICRC), konuyla ilgili hükümet politikalannırı belirlenmesinde etkilidir (www. neighbourhood.gov. uk). 13 Ancak devlet orduda; hastane ve hapishanelerde çalışan din görevlilerinin maaşlauru öder. 164

17 ingiltere 1 REBECCA CATTO GRACE DAVIE Dirll gruplar bir binayı ibadet mekanı olarak tescil ettirebilirler; ancak din1 ibadet için kullanılan binalar izinli ve sertifikalı olmalıdır. Bu tescil belgesi Genel Tescil Bürosu'ndan (General Register Office) alınır. Aynı şekilde İngiltere ve Galler Kiliseleri'ne bağlı ibadet mekfullan da tescilli rnekfullardır (Weller 1993: 22). Birleşik Krallık'ta (UK) yaklaşık adet devlete kayıtlı (tescilli) kilise vardır. Camiierin sayısı ise 1945 yılında 10 iken, 2003 yılında 1493'e yükselmiştir (Fetzer ve Soper 2005: 47) ibadet Mekfullan Kanunu'na göre (Places of Worship Act), bir din1 topluluğa ait bir bina evlilik törenj. vb. değişik nedenlerle ibadet mekanı olarak kaydedilebiliyordu (McClean 1996: 313). Fakat Temyiz Mahkemesi, Scientology hareketinin kendilerine ait bir binayı ibadet Mekfullan Kanunu'na göre kaydettirrnek için yaptığı başvuruyu, "ibadet mekfullan ancak insanların Tann'ya ibadet veya üstün tanrısal bir güce bağlılıklanrıı sunmak için top landıklan mekfullar olabilir" diyerek reddetti. Benzer şekilde İngiltere'deki Mormon Thpınağı'nın yerel vergi muafiyetinden yararlarımak için yaptığı müracaat da söz konusu Mormon Thpınağı'na "sadece takva sahibi Mormonlann* alındığı, burasının umuma açık bir ibadethane olmadığı gerekçesiyle" reddedildi (McClean 1996: 313). Bu örnekler göstermektedir ki, Moon hareketinin "hayır kurumu olma" statüsü, kamuoyunun aleyhteki kanaatınden kaynaklanan bir sorgulamayla karşılaşmıştır. Bu örnekler, konunun uzman isirrılerinden Barker'in şu yorumunu kanıtlamaktadır: Modern Britanya'da normalde başka bir eline bağlaıirtıak dezavantaj değildir. Pratikte de farklı (hakim elinin dışında) bir eline inanan kişi hoşgöriiyle karşılanabilir. Fakat şurası bir gerçek ki, bir kimse, resrrii kiliseden aynlıp geleneksel olmayan Protestan mezheplerine, Katolikliğe, Yahudiliğe veya diğer geleneksel dinler olan islam veya Hinduizm'e, daha az tercih edilen Sih dinine veya son zamanlarda çıkan yeni diniere yönelirse o zaman birçok dezavantajla karşılaşabilir (1989: 192) Müslümanlarm Durumu ve Karşılaştıklan Problemler Mevcut hükümetin din konusundaki girişirrıleri ve yasa teklifleri, sosyal bütünlüğe ve aşırılıklarm azaltılmasına vurgu yapmaktadır. Bu girişirrıler, Müslümarılar tarafından gerçekleştirildiği düşünülen ll Eylül olayı ve Londra'daki bombalı saldırılar (Temmuz 2005) soruasında artan "İslami aşınlık" korkusuna karşı bir tepki olarak gerçekleştirilmektedir. Aynca Ağustos 2006'da ingiltere'den Amerika'ya gidecek olan bir uçağın gökyüzünde havaya uçumlacağı şeklindeki bir gizli planın ortaya çıkarılması bu korkuyu daha da artırmıştır. Bütün bu olaylardan soma İngiltere'deki çok kültürlülükten doğan problerrıleri araştırmak için, Tony Blair tarafından önerilen bağımsız bir komisyon kuruldu (Nikkhah ve Kite 2006: 9). Morman inancına göre bazı mabetiere sadece takva sahibi Mormanlar girebilir. Bk. Ali Köse, Milenyum TarikaUan, 'Ii:uva Yay., 2006, s. 107 (çev.). 165

18 AB ÜLKELERiNDE DiN-DEVLET ilişkisi 2001 yılındaki nüfus sayımında di.rıl aidiyet sorusuna yer verilmesinde asıl amacın "Müslüman nüfusun kontrol edilmesi" olduğunu iddia ederıler olmuş ve bu konuda bazı tartışmalar yapılmıştı (Southworth 205). Aynı konuyu daha pozitif bir yönde değerlendirirsek, devlet (ulusal güverılik adına), ılımlı İslami gruplan aktif bir şekilde destekleme ve radikallerin cesaretini kırma politikası gütmektedir. Hükümet bu amaçla "concurrent endowment" adını verdiği bir fon oluşturmuştur. 14 Bu tedbirlerin yanında, camiierin devlette tescil edilmesi de planlanmaktadır (N orman 2006: 1 O).ıs Bunurıla birlikte hükümet, sivil özgürlük adına hem radikal grupların c;amilerini kapatma hem de İngiltere'ye gelen din görevlilerine "İngilizlik" testiuygulama planından vazgeçmiştir (Narman 2006: 11). Mevcut veya halen planlanan düzerılemeler hükümetin İngiltere'deki Müslüman toplulukla çok fazla ligilendiğini gösterir yılında yapılan nüfus sayımı bazı istatistikl veriler sunmuştur. Burılara göre İngiltere'ye gelen Müslümanların önemli bir kısmını, II. Dünya Savaşı'ndan sorıra ingiliz kolonilerinden ekonomik amaçlı gelen göçmerrler oluşturmaktadır. 1962'de çıkan Göçmen Kanunu, kolonllerden iş bulmak için İngiltere'ye gelerılere sınırlama getirmiş ve bundan sorıra farklı bir süreç başlamıştır. Başlangıçta, erkekler çalışmak için yalnız geliyor, peşinden aileleri (eş ve çocuklar) orılara katilıyordu. ingiltere'ye yerleşmeye başladıktan sorıra kendi inançlarına yabancı ve giderek sekülerleşen bir ortamda bazı problemlerle (helhl yiyecek, İslam aile geleneğinin getirdiği bazı meseleler, sağlık hizmetlerirıin alımında Müslümarılann duyarlılıklarından kaynaklanan problemler vb.) yüzleşrnek zorunda kaldılar (Nielsen 2004). Bu problemlere genel bir çözüm bulunamadı. Çünkü İngiltere'de pratik meseleler genellikle yerel düzeyde tartışılmaktadır. Müslümanların problemlerinden biri de topluluğun bazı yapısal farklılıklar içermesi (ülke, etrıisite ve dini bağlılık farklılıklan) ve mevcut yönetim tarzına uyum sağlayacak düzenli bir formel yapıdan yoksun olmasıdır. Dolayısıyla, bü~n Müslümanlan temsil edecek bir kurul!l un oluştuı:uiması zordur. "Azınlıkların Statüleri" bölümünde de ifade edildiği üzere, İngiltere'de hükümetin tanıdığı en önemli Müslüman organizasyon, İngiltere Müslüman Konseyi'dir (Muslim Council of Great Britain). Fakat bu konsey de tüm Müslüman topluluğu temsil edecek yeterlilikte değildir. 14 Devletin finansal yardimı birden çok gruba yapmasını ifade eden bir kavramdır. Bugüne kadar Birleşik Krallık'ta tam anlaınıyla uygulanmamıştır. Ancak 19. yüzyılın sonunda devlet, İrlanda'daki Roma Katelik Okulu'na ve belirli Presbiteıyan din adamlarına yardım etmiştir. Devletin 100 yıl sonra bilinçsizce bu kavrama geri dönüşü eleştiri alnuşt:ır. 15 İngiltere'de 1945 yılında 10 adet cami veya İnescit vardı. Bu rakam 2003 yılında 1493'e yükseldi (Fetzer ve Soper 2005: 47). 166

19 ingiltere 1 REBECCA CATTO- GRACE DAVIE 1989'da yaşanan Selman Rüştü olayı, Müslümaniann İngiliz toplumundaki konumu hakkında pek çok tartışmaya neden oldu. Rüştü'nün Peygamber Muhammed'in tasvirlerini içeren Şeytan Ayetleri isimli kitabı Müslümaniann tepkisini çekti. Müslümanlar kitabın İngiltere'de yayımlanmasını engellemeye çalıştılar. ingiliz Kilisesi'ni korumayı amaçlayan "dine küfrü yasaklayan kanun"un islam için de uygulanması gerektiğini savundular.16 Fakat istekleri gerçekleşmedi. 17 Bu tür olaylar, Müslümaniann İngiltere'de dinlerini yaşamada bazı sıkıntılarla karşılaştıklarını göstermektedir. Fakat Frarısa'dakilerin aksine İngiltere'de Müslüman kız öğrenciler başörtü konusunda bir sıkıntı yaşamadılar. Ayın şekilde Müslümanlar, cami inşa ederken de problemle karşılaşmadılar. Fetzer ve Soper'in de dediği gibi "Devlet, Müslümaniann dini istek ve ibadetlerine uygun kararlar almaktadır" (2005: 48). Bunun da temel nedeni, İngiltere'de din-devlet ilişkilerinde yerleşik bir yapının olması ve ana Hıristiyan kiliselecin Müslümanlan desteklemesidir. Bugürılerde ise Müslümanlar, "uluslararası terör" olarak nitelenen yeni bir problemle karşı karşıyadırlar. ll Eylül 2006'da The Times gazetesi şurılan yazmıştı: "ll Eylül'den sonra İngiltere Müslümanlan arasında aşırılık giderek artmakta ve Müslümarılar ile Müslüman olmayarılar arasındaki mesafe giderek açılmaktadır" (2006: 2). The Sunday Times'da, radikal bir grubun içine sızdığını iddia eden bir köşe yazan ise "İslamcı militarılar tarafından eğitilen genç Asyalılann radikalleşmelerirıirı ilk safhalarını" arılatımştır ('faher ve Hussain 2006: 4). Burılarla eş zamarılı olarak, Londra'da cami inşası için yapılan başvuruya da -ki bu İngiltere'deki en büyük cami olacaktı- İslam'ın radikal formu yükselebilir korkusuyla karşı çıkıjmıştır (Doward 2006: 1 O). Bu örnekler "terörle savaş" ve İslam konulanmn İngiltere gündemini ne kadar çok etkilediğinin göstergesidir. Dini aynıncılık konusunda araştırma yapmakla görevlendirilen bir hükümet komitesine sunulan rapora dayanarak durumu şöyle özetleyebiliriz. Bu rapora göre, "Müslümanlar kendilerine yönelik düşmarılığın genelde ırkçılığa dayandığını, ancak bu düşmarılığın dini söylemle ifade edildiğini ve bunun da yasalara aykın olmadığını, dolayısıyla yasalar tarafından korunmadıklanrıı düşünmektedirler..." (Home Office 2003: 4). Bu bağlamda şunu söylemek gerekir: Anti-terörizm, Suç ve Güverılik Kanunu'nun (2001) ilk hali, dini nefreti körukleyecek bir fıkra içeriyordu. Fakat özellikle Lordlar Kamarası'ndan yapılan itirazlardan sonra bu fıkra kanundan çıkarıldı. Yapılan itirazlar genel olarak ifade özgürlüğü temelindeydi. Sözünü et- 16 Dine küfrü yasaklayan kanun, İngiliz Kilisesi'yle doktrinleri uyuşan diğer Hıristiyan mezheplerini de kapsamaktadır. Mevcut hükümet (Blair Hükümeti) bu kanunu aynıncılık arzettiği gerekçesiyle kaldırmayı düşünmektedir (www.cre.gov.uk). 17 R v ChiefStipendiary Magistrate ex parte Chouldhury [1991] ı QB

20 AB ÜLKELERiNDE DiN-DEVLET ilişkisi tiğirniz hükümet komitesi de multi-etnik gruplann (İngiliz Kilisesi dışındaki Hıristiyanlar ve Müslümanlar) yasal korumadan yoksun olduğunu ifade etmektedir (Home Office 2003: 9). Bu konuda 2006'da "Irk ve Din Düşmanlığı" (Radal and Religious Hatred Act) başlığıyla yeni bir kanun çıkarılmıştır. Bu kanun insaniann inançlanndan dolayı tehdit edilmesini veya bu nedenle kin ve nefretin kışkırtılmasını suç saymıştır. Bu kanunun, insaniann sadece ırk ve etnik kökenleri nedeniyle tehdit edilmesini engelleyen, fakat dinden bahsetmeyen kanundaki boşluğu doldurması umulmaktadır (Hare 2006, Goodall 2007). 5. AJ3 Yasalannın Din-Devlet llişkisine Etkisi Birleşik Krallığın 1973 yılında Avrupa Birliği'ne girmesinden bu yana AB hukuku ingiliz hukukunu doğrudan etkilemiş ve Avrupa Adalet Divarn'nın aldığı kararlar ingiltere mahkemelerini de bağlar hale gelmiştir. Aynı zamanda Avrupa insan Haklan Sözleşmesi'nin de ingiltere'deki din-devlet ilişkilerinde önemli etkisi olmuştur 'de çıkanlan insan Haklan Yasası (HRA), parlamentonun dışındaki kamu otoritelerinin Avrupa insan Haklan Sözleşmesi'ne uymayan herhangi bir eyleminin yasal olmayacağını ilan etmiştir. Fakat söz konusu kanuna göre, Avrupa insan Haklan Sözleşmesi özel taraflar arasında geçerli değildir. Mahkemeler bu konuda Avrupa insan Haklan Sözleşmesi'ne değil, söz konusu kanunun talimatına uymalıdır.l 8 Avrupa insan Haklan Sözleşmesi'nin 9, 10 ve 14. maddeleri bu bağlamda önemlidir. Bu maddeler şunlardır: (Madde 9: Düşünce, Vicdan ve Din özgürlüğü) 1. Herkes düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, din veya inanç değiştirme özgürlüğü ile tek başına veya topluca, açıkça veya özel tarzda ibadet, öğretim, uygulama ve ayin yapmak suretiyle dinini veya inancım açtklama özgürlüğünü de içerir. 2. Din veya inancım açtklama özgürlüğü, ancak kamu güvenliğinin, kamu düzeninin, genel sağlığın veya ahiakın ya da başkalannın hak ve özgürlüklerinin korunması için demokratik bir toplumda zorunlu tedbirlerle ve yasayla sınırlanabilir. (Madde 10: ifade Özgürlüğü) 1. Herkes görüşlerirıi açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, kanaat özgürlüğü ile kamu otoritelerinin müdahalesi ve ülke sınırlan söz konusu olmaksızın haber veya fikir almak ve vermek özgürlüğünü de içerir. Bu madde, devletlerin radyo, televizyon ve sinema işletmelerirıi bir izin sistemine bağlı tutmalanna engel değildir. 2. Kullanılması görev ve sorumluluk yükleyen bu özgürlükler, demokratik bir toplumda, zorunlu tedbirler rıiteliginde olarak, ulusal güvenligin, toprak bütünlüğünün veya kamu emrıiyetirıin korunması, kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın, başkalannın şöhret ve haklannın korunması veya yargı gücünün otorite ve tarafsızlığının sağlanması için yasayla öngörülen bazı biçim koşuilanna, sınırlarnalara ve yaptımnlara bağlanabilir. ıs Bu konuda bk. Hill

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI HOŞGELDİNİZ DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI Prof. Dr. Mehmet Zeki AYDIN Marmara Üniversitesi EMAİL:mza@mehmetzekiaydin.com TEL:0506.3446620 Problem Türkiye de din eğitimi sorunu, yaygın olarak tartışılmakta

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası

AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası Büyümenin ve istihdamın artırılması için 2005 yılında kabul edilen Yenilenmiş Lizbon Stratejisi kapsamında, Avrupa Sosyal modelini yeniden şekillendiren Sosyal Gündem

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR A V R U P A B İİ R L İİ Ğ İİ H U K U K U 1)) AVRUPPA TOPPLLULLUK HUKUKUNU OLLUŞŞTURAN TEEMEELL ANTLLAŞŞMALLAR BİRİNCİ İL HUKUK 1951-Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Antlaşması 18/3/1951 de Paris'de imzalandı.

Detaylı

2005, yıl:1, sayı:4, ss.62-64 de yayımlanmıştır.

2005, yıl:1, sayı:4, ss.62-64 de yayımlanmıştır. AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN ÖĞRETİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1 Prof. Dr. Mehmet Zeki Aydın 2 Bu yazıda, önce Avrupa Birliği ülkelerindeki din öğretimi uygulamaları hakkında bilgi verilecek

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

IRKÇILIK VE HOŞGÖRÜSÜZLÜĞE KARŞI AVRUPA KOMISYONU

IRKÇILIK VE HOŞGÖRÜSÜZLÜĞE KARŞI AVRUPA KOMISYONU CRI(97)36 Version turque Turkish version IRKÇILIK VE HOŞGÖRÜSÜZLÜĞE KARŞI AVRUPA KOMISYONU 2 NO.LU ECRI GENEL POLITIKA TAVSIYE KARARI : ULUSAL DÜZEYDE IRKÇILIK, YABANCI DÜŞMANLIĞI, ANTISEMITIZM VE HOŞGÖRÜSÜZLÜKE

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

MEVLANA ÜNİVERSİTESİ AKRAN DANIŞMANLIĞI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

MEVLANA ÜNİVERSİTESİ AKRAN DANIŞMANLIĞI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MEVLANA ÜNİVERSİTESİ AKRAN DANIŞMANLIĞI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- (1) Bu yönerge; Mevlana Üniversitesi nde Akran danışmanı olarak görevlendirilebilecek öğrencilerin

Detaylı

Genel Bilgiler Ülkedeki Farklılıklar Azınlık Rejimine Katılım Azınlıklara Bakış ve Genel Azınlık Politikası Azınlık Tanımı Azınlık Dilleri Politikası

Genel Bilgiler Ülkedeki Farklılıklar Azınlık Rejimine Katılım Azınlıklara Bakış ve Genel Azınlık Politikası Azınlık Tanımı Azınlık Dilleri Politikası 1 Genel Bilgiler Ülkedeki Farklılıklar Azınlık Rejimine Katılım Azınlıklara Bakış ve Genel Azınlık Politikası Azınlık Tanımı Azınlık Dilleri Politikası Eğitim, Kültür, İnanç Politikaları Sosyal, Ekonomik,

Detaylı

FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR

FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR AB Göç politikalarında uyum ve koordinasyon için: Amsterdam Anlaşması 2.10.1997 Tampere Zirvesi 15-16.10.1999 GÖÇ VEGÖÇMEN POLİTİKALARININ

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, İstanbul Üniversitesi Kariyer

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü. Fikret Toksöz May 12, 2015

Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü. Fikret Toksöz May 12, 2015 Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü Fikret Toksöz May 12, 2015 Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü İçin Taslak Yasal Temeller Merkez Düzey Yerel Düzey Müdahale Mekanizmaları Geleneksel

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com Özel okul anlayışı, tüm dünyada olduğu gibi Avrupa Birliği ülkelerinde de farklı uygulamalar olmakla birlikte vardır ve yaygınlık

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KARAARSLAN TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 4027/05) KARAR STRAZBURG 27 Temmuz 2010 İşbu karar AİHS

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI GENEL OLARAK Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 148. maddesinde yapılan değişiklik ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. 23 Eylül 2012

Detaylı

Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar

Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar Hamburg Uyum Meclisi Genel bilgiler Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar 1. Uyum Meclisi ne için gereklidir? Entegrasyon; örneğin politika, ekonomi, iş piyasası, eğitim, sosyal işler, kültür, din,

Detaylı

2013/14 AKADEMİK YILI İÇİN KIBRIS TÜRK TOPLUMUNA YÖNELİK BURS PROGRAMI

2013/14 AKADEMİK YILI İÇİN KIBRIS TÜRK TOPLUMUNA YÖNELİK BURS PROGRAMI 2013/14 AKADEMİK YILI İÇİN KIBRIS TÜRK TOPLUMUNA YÖNELİK BURS PROGRAMI Başvuru rehberinin 5. Maddesi doğrultusunda 28 Nisan 2014 e kadar gelen AÇIKLAMA TALEPLERİ No. Soru Cevap 27 Bir öğrenci şu anda yurt

Detaylı

BİR AVUKAT YANINDA AYLIKLI OLARAK ÇALIŞAN AVUKATIN DURUMUNUN AVUKATLIK YASASI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

BİR AVUKAT YANINDA AYLIKLI OLARAK ÇALIŞAN AVUKATIN DURUMUNUN AVUKATLIK YASASI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ BİR AVUKAT YANINDA AYLIKLI OLARAK ÇALIŞAN AVUKATIN DURUMUNUN AVUKATLIK YASASI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Güneş GÜRSELER * Hiçbir planlama yapılmadan birbiri ardına açılan hukuk fakültelerinin yılda ortalama

Detaylı

II. ANAYASA MAHKEMESİNİN YETKİSİNİN KAPSAMI

II. ANAYASA MAHKEMESİNİN YETKİSİNİN KAPSAMI İÇİNDEKİLER I. GENEL AÇIKLAMALAR 1. Bireysel başvuru nedir? 2. Bireysel başvurunun temel nitelikleri nelerdir? 3. Bireysel başvuru yolu hangi ülkelerde uygulanmaktadır? 4. Ülkemizde bireysel başvuru kurumuna

Detaylı

Danıştayın yürütmesini durduğu konular: 1. Mesai dışı çalışma,

Danıştayın yürütmesini durduğu konular: 1. Mesai dışı çalışma, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik Hakkında Danıştay 11.Daire nin Esas No 2013/1812 Sayılı Kararı ve Yürütmeyi Durdurma Kararına

Detaylı

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ Doç. Dr. Abdurrahman EREN İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ İÇİNDEKİLER

Detaylı

\.- s o, q \ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ. 1. Sayı, Aralık 1975 / ----------- ----~-----... --.. - ----...

\.- s o, q \ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ. 1. Sayı, Aralık 1975 / ----------- ----~-----... --.. - ----... /).tu. / ----------- ----~-----... --.. - ----... --- ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi \.- s o, q \ '-'..... - -~. Sayı, Aralık 975 Atatürk Üniversitesi Basımevi-ERZURUM, 976 LAİK FRANSA'DA

Detaylı

Türkiye ve Avrupa Birliği

Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği İlişkisi Avrupa Birliği 25 Mart 1957 tarihinde imzalanan Roma Antlaşması'yla Avrupa Ekonomik Topluluğu adı altında doğdu. Türkiye 1959 yılında bu topluluğun

Detaylı

KURULUŞ: Madde 2. Ankara Barosu Avukat Hakları Merkezi, Ankara Barosu Yönetim Kurulu kararı ile kurulur ve üyeleri atama yolu ile belirlenir.

KURULUŞ: Madde 2. Ankara Barosu Avukat Hakları Merkezi, Ankara Barosu Yönetim Kurulu kararı ile kurulur ve üyeleri atama yolu ile belirlenir. ANKARA BAROSU AVUKAT HAKLARI MERKEZİ YÖNERGESİ (2012) AMAÇ Madde 1. Bu Yönergenin amacı Avukat Hakları Merkezi'nin kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını belirlemektir.

Detaylı

MADDE 9 - YÖNETİM KURULUNUN SEÇİMİ, GÖREVLERİ, SÜRESİ VE YÖNETİM KURULU TOPLANTILARI

MADDE 9 - YÖNETİM KURULUNUN SEÇİMİ, GÖREVLERİ, SÜRESİ VE YÖNETİM KURULU TOPLANTILARI AKFEN HOLDİNG A.Ş. ESAS SÖZLEŞME TADİL METİNLERİ ESKİ METİN MADDE 9 - YÖNETİM KURULUNUN SEÇİMİ, GÖREVLERİ, SÜRESİ VE YÖNETİM KURULU TOPLANTILARI A. Yönetim Kurulunun Seçimi ve Görevleri Şirket in işleri

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

YENİMAHALLE KENT KONSEYİ ÇOCUKMECLİSİ ÇALIŞMA YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Ve Tanımlar

YENİMAHALLE KENT KONSEYİ ÇOCUKMECLİSİ ÇALIŞMA YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Ve Tanımlar YENİMAHALLE KENT KONSEYİ ÇOCUKMECLİSİ ÇALIŞMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu yönergenin amacı; Yenimahalle Kent Konseyi Çocuk Meclisi oluşumunu, organlarını,

Detaylı

1.2.9 Hesap verebilirlik Performans ölçümü, raporlama, izleme & değerlendirme

1.2.9 Hesap verebilirlik Performans ölçümü, raporlama, izleme & değerlendirme 1.2.9 Hesap verebilirlik Performans ölçümü, raporlama, izleme & değerlendirme 3. Hafta: Kurumların raporları & izlemesi Mr Petri Huovinen, Finlandiya Hazine 13. Gün 14 Ekim 2011 Hesap verebilirlik ve piyasa

Detaylı

İSTATİSTİK KONSEYİ YÖNETMELİĞİ

İSTATİSTİK KONSEYİ YÖNETMELİĞİ 4913 İSTATİSTİK KONSEYİ YÖNETMELİĞİ Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 10/4/2006 No : 2006/10343 Dayandığı Kanunun Tarihi : 10/11/2005 No : 5429 Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi : 5/5/2006 No : 26159 Yayımlandığı

Detaylı

SEKİZİNCİ YÖNERGE ÇERÇEVESİNDE AVRUPA BİRLİĞİNDE BAĞIMSIZ DENETİM

SEKİZİNCİ YÖNERGE ÇERÇEVESİNDE AVRUPA BİRLİĞİNDE BAĞIMSIZ DENETİM SEKİZİNCİ YÖNERGE ÇERÇEVESİNDE AVRUPA BİRLİĞİNDE BAĞIMSIZ DENETİM GİRİŞ Ali ÇALIŞKAN Avrupa Birliği, 1932 yılında BENELÜKS ve 1952 yılında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunun kurulmasının ardından Avrupa

Detaylı

15 Nisan 2013 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı: 28619 YÖNETMELİK GEDİK ÜNİVERSİTESİ AVRUPA BİRLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

15 Nisan 2013 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı: 28619 YÖNETMELİK GEDİK ÜNİVERSİTESİ AVRUPA BİRLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 15 Nisan 2013 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı: 28619 Gedik Üniversitesinden: YÖNETMELİK GEDİK ÜNİVERSİTESİ AVRUPA BİRLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

Kiliseler ile yap lan Resmi Sözleflmeler ve her iki ülkede ibadet yerlerininin yap m

Kiliseler ile yap lan Resmi Sözleflmeler ve her iki ülkede ibadet yerlerininin yap m Kiliseler ile yap lan Resmi Sözleflmeler ve her iki ülkede ibadet yerlerininin yap m Rainer Korten 6 yıldan beri Türkiye de yaşama memnuniyetini tadiyorum ve sayıları yaklaşık 12-14000 i bulan, ana dili

Detaylı

EUMC Raporu nun Önemli Başlıkları Avrupa Birliği nde Müslümanlar: Ayrımcılık ve İslamofobi

EUMC Raporu nun Önemli Başlıkları Avrupa Birliği nde Müslümanlar: Ayrımcılık ve İslamofobi EUMC Raporu nun Önemli Başlıkları Avrupa Birliği nde Müslümanlar: Ayrımcılık ve İslamofobi Bu basın bülteninin tüm AB dillerine ek olarak Arapça ve Türkçe ye çevirileri bilgilendirme amacıyla yapılmıştır.

Detaylı

Macaristan Savcılığı İşbirliği ile Avrupa Konseyi Tarafından Düzenlenen AVRUPA SAVCILARI KONFERANSI 6.OTURUMU

Macaristan Savcılığı İşbirliği ile Avrupa Konseyi Tarafından Düzenlenen AVRUPA SAVCILARI KONFERANSI 6.OTURUMU Avrupa Konseyi Strazburg, 31 Mayıs 2005 Konferans Web Sayfası: http ://www. coe. int/prosecutors Macaristan Savcılığı İşbirliği ile Avrupa Konseyi Tarafından Düzenlenen AVRUPA SAVCILARI KONFERANSI 6.OTURUMU

Detaylı

AVUSTURYA DA DĐN EĞĐTĐMĐ

AVUSTURYA DA DĐN EĞĐTĐMĐ AVUSTURYA DA DĐN EĞĐTĐMĐ Eğitim Uzmanı ŞABAN KARAKÖSE AVUSTURYA (Österreich, Nemçe) Genel Bilgiler Başkent: Viyana Resmi dil: Almanca Bağımsızlık: 1955 AB ye kabul: 1995 Nüfus: 8,3 milyon (2007) Para birimi:

Detaylı

@ DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIGI YAYlNLARI

@ DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIGI YAYlNLARI @ DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIGI YAYlNLARI ~ if 1'LER\,,_.. TURKIYE'NIN ' t\jt AVRUPA BIRLIGI'NE GIRIŞININ DINBOYUTU (SEMPOZYUM) 17-19 Eylül 2001 DÜZENLEYEN DİYANET İŞLERi BAŞKANLIGI İŞBİRLİGİ İLE ÇANAKKALE

Detaylı

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ 5 Aralık 2011 ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ I.YENĠ BĠR ANAYASA MI? GENĠġ KAPSAMLI BĠR ANAYASA DEĞĠġĠKLĠĞĠ MĠ? Anayasa hazırlığıyla ilgili olarak kamuoyunda önemli bir tartışma yaşanıyor:

Detaylı

2 Kasım 2011. Sayın Bakan,

2 Kasım 2011. Sayın Bakan, SayınSadullahErgin AdaletBakanı Adres:06659Kızılay,Ankara,Türkiye Faks:+903124193370 E posta:sadullahergin@adalet.gov.tr,iydb@adalet.gov.tr 2Kasım2011 SayınBakan, Yedi uluslarası insan hakları örgütü 1

Detaylı

MADRID DE STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME. Mariano Oliveros mariano.oliveros@madrid.org Şube Müdürü Çevresel Değerlendirme Genel Müdürlüğü.

MADRID DE STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME. Mariano Oliveros mariano.oliveros@madrid.org Şube Müdürü Çevresel Değerlendirme Genel Müdürlüğü. MADRID DE STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME Mariano Oliveros mariano.oliveros@madrid.org Şube Müdürü Çevresel Değerlendirme Genel Müdürlüğü. Madrid 1 STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME (SÇD) SÇD, sürdürülebilirliğe

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

Kamu Sermayeli İşletmelerde (KİT) Yönetim Kurulu Uygulamaları

Kamu Sermayeli İşletmelerde (KİT) Yönetim Kurulu Uygulamaları Kamu Sermayeli İşletmelerde (KİT) Yönetim Kurulu Uygulamaları Kamu Sermayeli İşletmelerde Kurumsal Yönetim Uygulamaları Konulu Konferans, Ankara, 10 Haziran 2014 Hans Christiansen, Kıdemli Ekonomist Kurumsal

Detaylı

Türkiye de Zorunlu Din Dersi Uygulaması

Türkiye de Zorunlu Din Dersi Uygulaması Türkiye de Zorunlu Din Dersi Uygulaması Derya Kap* Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nin (AİHM)16 Eylül 2014 tarihli zorunlu din dersinin mevcut içerikle uygulanamayacağına dair hükmü, Türkiye de din dersi

Detaylı

Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri:

Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri: Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri: Yasal Statünün Belirlenmesine İlişkin Sorunlar Prof. Dr. Bülent ÇİÇEKLİ HSYK Sunum Planı 1) Terminoloji 2) Disiplin Olarak 3) Göç ve İltica Hukukunun Kaynakları

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

Almanya daki slam Konferans ve Federal Alman Hükümetinin Entegrasyon Politikas

Almanya daki slam Konferans ve Federal Alman Hükümetinin Entegrasyon Politikas Almanya daki slam Konferans ve Federal Alman Hükümetinin Entegrasyon Politikas Ali Aslan Almanya son on yıllarda her şeyden önce Müslüman ağırlıklı devletlerden gelen göçmenler yoluyla dini ve kültürel

Detaylı

2013 ABD Hükümeti Bütçe Krizi

2013 ABD Hükümeti Bütçe Krizi 2013 ABD Hükümeti Bütçe Krizi 1 Ekim 2013 tarihinde ABD Temsilciler Meclisi, Obamacare olarak bilinen sağlık reformunun bir yıl ertelenmesini içeren tasarıyı kabul etti. Tasarının meclisten geçmesinin

Detaylı

Avrupa yı İnşaa Eden Gençler

Avrupa yı İnşaa Eden Gençler Avrupa yı İnşaa Eden Gençler Gençlik Politikasi Geliştirme Sosyal Uyum İnsan Hakları Kültürlerarasi Diyalog Katılım Araştırma AVRUPA KONSEYI VE GENÇLER 40 YILI AŞKIN BIR SÜREDIR AVRUPAYI BIRLIKTE INŞA

Detaylı

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer)

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer) 25 Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkının Korunmasına ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemlerine İlişkin 151 Sayılı Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmî Gazete ile yayımı:

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/18-21

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/18-21 T.C YARGITAY 22.HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/15013 Karar No. 2013/4250 Tarihi: 01.03.2013 İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/18-21 VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE ÇALIŞAN- LARIN KIDEM İHBAR TAZMİNATI HAKLARININ İDARİ

Detaylı

Institute of Education a Hoşgeldiniz

Institute of Education a Hoşgeldiniz Institute of Education a Hoşgeldiniz ioe.ac.uk Neden IOE? Institute of Education (IOE) eğitim ve benzeri alanlarda Birleşik Krallık ın önde gelen üniversitesidir. Biz Londra Üniversitesi ne (University

Detaylı

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir.

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. - 1 - I. A.B.D. HAKKINDA GERÇEKLER Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. 1- Genel bakış A.B.D. nin değişen nüfus yapısı: http://usinfo.state.gov/journals/itsv/0699/ijse/ijse0699.htm

Detaylı

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Konu sayfa Pratik - 1 2-10 1 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk

Detaylı

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL TEST KALİBRASYON VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (BİYOMEDKAM) YÖNETMELİĞİ

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL TEST KALİBRASYON VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (BİYOMEDKAM) YÖNETMELİĞİ T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL TEST KALİBRASYON VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (BİYOMEDKAM) YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 Bu Yönetmeliğin amacı; İzmir

Detaylı

Avrupa Birliği ÇevrePolitikası. Kerem Okumuş REC Türkiye Direktör Yardımcısı 5 Ocak 2010, İstanbul

Avrupa Birliği ÇevrePolitikası. Kerem Okumuş REC Türkiye Direktör Yardımcısı 5 Ocak 2010, İstanbul Avrupa Birliği ÇevrePolitikası Kerem Okumuş REC Türkiye Direktör Yardımcısı 5 Ocak 2010, İstanbul AB Çevre Müktesebatı Yapısı Avrupa Antlaşmaları (..., Maastricht, Amsterdam, Nice) İkincil Hukuk Yönergeler

Detaylı

15 Eylül 2013 PAZAR Resmî Gazete Sayı: 28766 YÖNETMELİK GEDİK ÜNİVERSİTESİ ASYA ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

15 Eylül 2013 PAZAR Resmî Gazete Sayı: 28766 YÖNETMELİK GEDİK ÜNİVERSİTESİ ASYA ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 15 Eylül 2013 PAZAR Resmî Gazete Sayı: 28766 Gedik Üniversitesinden: YÖNETMELİK GEDİK ÜNİVERSİTESİ ASYA ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ YABAN HAYATI KORUMA, KURTARMA, REHABİLİTASYON VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ YABAN HAYATI KORUMA, KURTARMA, REHABİLİTASYON VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ KAFKAS ÜNİVERSİTESİ YABAN HAYATI KORUMA, KURTARMA, REHABİLİTASYON VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönetmenliğin amacı; Kafkas Üniversitesine

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI 6 1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Kavramlar Türk Bayrağı Kanunu İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (11. Protokol ile Düzenlenen Metin) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (11.

Detaylı

KAMU ĠHALE MEVZUATI. c) İhaleyi yapan idarenin ihale yetkilisi kişileri ile bu yetkiye sahip kurullarda görevli kişiler.

KAMU ĠHALE MEVZUATI. c) İhaleyi yapan idarenin ihale yetkilisi kişileri ile bu yetkiye sahip kurullarda görevli kişiler. 26- ĠHALEYE KATILAMAYACAK OLANLAR KAMU ĠHALE MEVZUATI 4734 SAYILI KAMU ĠHALE KANUNU Ġhaleye katılamayacak olanlar Madde 11- Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri

Detaylı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Hak Kavramı Herhangi bir varlığın, kanuni veya ahlaki gerekçelerle, sahip olması veya yapabilmesi olağan şeyler.. Hak Kavramı Kazanımlara

Detaylı

AİHM İçtihatları Kapsamında Medeni Haklar ve Yükümlülükler

AİHM İçtihatları Kapsamında Medeni Haklar ve Yükümlülükler AİHM İçtihatları Kapsamında Medeni Haklar ve Yükümlülükler Mülkiyet Hakları *Mülkiyet davalarına ilişkin yargılamalar özel haklar ve yükümlülükler açısından belirleyici olması nedeniyle m.6/1 kapsamındadır.

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Uludağ Üniversitesi Kadın Araştırmaları

Detaylı

T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK

T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK 1 ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV, YETKİ VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, Temel

Detaylı

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Uluslararası Konferans Sivil Toplum-Kamu Sektörü İşbirliği 25-26 Nisan 2013, İstanbul 2 nci Genel Oturum

Detaylı

EURO TREND YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş BİLGİLENDİRME POLİTİKASI

EURO TREND YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş BİLGİLENDİRME POLİTİKASI EURO TREND YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş BİLGİLENDİRME POLİTİKASI 1 AMAÇ VE KAPSAM: Euro Trend Yatırım Ortaklığı A.Ş bilgilendirme politikasının amacı Sermaye piyasası Mevzuatı, ilke kararları ve Kurumsal Yönetim

Detaylı

Terörle Mücadele Mevzuatı

Terörle Mücadele Mevzuatı Terörle Mücadele Mevzuatı Dr. Ahmet ULUTAŞ Ömer Serdar ATABEY TERÖRLE MÜCADELE MEVZUATI Anayasa Terörle Mücadele Kanunu ve İlgili Kanunlar Uluslararası Sözleşmeler Ankara 2011 Terörle Mücadele Mevzuatı

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ :

ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET EDİLEN İDARE : Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü ŞİKAYETİN KONUSU : Özel büro ve turizm tesisleri

Detaylı

6322 SAYILI YASA ile GELİR VERGİSİ KANUNU NUN 89 UNCU ve 5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU NUN 10 UNCU MADDESİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

6322 SAYILI YASA ile GELİR VERGİSİ KANUNU NUN 89 UNCU ve 5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU NUN 10 UNCU MADDESİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 6322 SAYILI YASA ile GELİR VERGİSİ KANUNU NUN 89 UNCU ve 5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU NUN 10 UNCU MADDESİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER Bir insan taraf tutmaya başlar başlamaz, dünyada da gerçekleri

Detaylı

ALMAN FEDERAL ANAYASA MAHKEMESİ BAŞÖRTÜSÜ DAVASI NI KARARA BAĞLIYOR

ALMAN FEDERAL ANAYASA MAHKEMESİ BAŞÖRTÜSÜ DAVASI NI KARARA BAĞLIYOR ALMAN FEDERAL ANAYASA MAHKEMESİ BAŞÖRTÜSÜ DAVASI NI KARARA BAĞLIYOR Dr. Michael ERNST-PÖRKSEN* Çev.: Yrd.Doç.Dr. Didem ÖZALPAT** DAVA Afganistan kökenli Müslüman bir kadın olan Fereshta Ludin Alman vatandaşıdır

Detaylı

İTİRAZ USULLERİ. BMMYK Kasım 2014

İTİRAZ USULLERİ. BMMYK Kasım 2014 İTİRAZ USULLERİ BMMYK Kasım 2014 İtiraz Usülleri Etkili çare Son karara kadar ülkede kalma hakkı Sınırdışı edilmeme İdari ve yargısal itiraz hakkı İdari süreçler: İlk aşamada dosyayı inceleyen kişiden

Detaylı

AB Çevre Müktesebatı Semineri Avrupa Birliği Kurumsal Yapısı, Temel Belgeler ve AB Müktesebatı

AB Çevre Müktesebatı Semineri Avrupa Birliği Kurumsal Yapısı, Temel Belgeler ve AB Müktesebatı AB Çevre Müktesebatı Semineri Avrupa Birliği Kurumsal Yapısı, Temel Belgeler ve AB Müktesebatı Hazırlayanlar: Kerem Okumuş- Gülün Egeli 25 Kasım 2010, Ankara AB Çevre Müktesebatı Yapısı Avrupa Antlaşmaları

Detaylı

UCL Institute of Education a Hoş Geldiniz

UCL Institute of Education a Hoş Geldiniz Institute of Education UCL Institute of Education a Hoş Geldiniz Neden UCL Institute of Education? UCL Institute of Education (IOE) eğitim alanında dünyada ilk sırada yer alır (2015 QS Konu Bazlı Dünya

Detaylı

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Siyasi İşler Başkanlığı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 - Reform İzleme Grubu nun (RİG) 20. Toplantısı, Devlet Bakanı ve Başmüzakerecimiz

Detaylı

T.C. ADALET BAKANLIĞI Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü TOPLANTI RAPORU

T.C. ADALET BAKANLIĞI Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü TOPLANTI RAPORU T.C. ADALET BAKANLIĞI Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü TOPLANTI RAPORU TOPLANTININ ADI :"Etkili ve Profesyonel bir Adalet Akademisine DoğruProjesi "RTA Başkanlığı Alman Heyetin hâkim ve savcı adayı alım

Detaylı

Belediye başkanlığının sona ermesi

Belediye başkanlığının sona ermesi Belediye başkanlığının sona ermesi MADDE 44. Belediye başkanlığı, ölüm ve istifa hâllerinde kendiliğinden sona erer. Belediye başkanının; a) Mazeretsiz ve kesintisiz olarak yirmi günden fazla görevini

Detaylı

Öğretim araç ve gereçlerinin reformu

Öğretim araç ve gereçlerinin reformu Öğretim araç ve gereçlerinin reformu Hamburglu öğrenciler için daha çok yeni kitap Önemli sorulara yanıtlar burada! Freie und Hansestadt Hamburg Behörde für Bildung und Sport Hamburg Senatosu kararlaştırdı:

Detaylı

GENERALİ SİGORTA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİNE UYUM RAPORU 2011

GENERALİ SİGORTA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİNE UYUM RAPORU 2011 GENERALİ SİGORTA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİNE UYUM RAPORU 2011 Hazine Müsteşarlığı'nın yayınladığı 27.04.2011 tarih ve 2011/8 sayılı "Sigorta Şirketi ve Reasürans Şirketi ile Emeklilik Şirketlerinde

Detaylı

AB de Engellilerin Entegrasyonu ve Ayrımcılık Karşıtı Politikalar

AB de Engellilerin Entegrasyonu ve Ayrımcılık Karşıtı Politikalar AB de Engellilerin Entegrasyonu ve Ayrımcılık Karşıtı Politikalar Mehmet Caner Demir, AB Türkiye Delegasyonu Sosyal Politika ve İK Geliştirme Sektör yöneticisi 16.12.2015, Ankara 15-Dec-15 Directorate-General

Detaylı

. Avrupa Birliği Ülkelerinde Din-Devlet ilişkisi

. Avrupa Birliği Ülkelerinde Din-Devlet ilişkisi . Avrupa Birliği Ülkelerinde Din-Devlet ilişkisi Hukuki Yapı 1 Din Eğitimi 1 Din Hizmetleri Editörler Ali Köse - Thlip Küçükcan istanbul 2008 Yayın No: 389 Sempozyumlar/Paneller- 5 Avrupa Birligi Ülkelerinde

Detaylı

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları)

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları) 27 Ağustos- 7 Eylül 1990 tarihleri arasında Havana da toplanan Suçların Önlenmesine ve Suçların Islahı üzerine Sekizinci Birleşmiş Milletler Konferansı tarafından kabul edilmiştir. Dünya halkları, Birleşmiş

Detaylı

YÖNETMELİK İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

YÖNETMELİK İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ 30 Mart 2012 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28249 YÖNETMELİK İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1

Detaylı

ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 2-

ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 2- ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 2- Değerlendirme Raporu Birey Hak ve Özgürlükleri (I) Yaşam hakkı Kişi dokunulmazlığı Özel yaşamın gizliliği www.tkmm.net 1 2 1. YAŞAM HAKKI Yaşam Hakkı kutsal mı? Toplumun/devletin

Detaylı

KAMU DÜZENİ K AVR AMI

KAMU DÜZENİ K AVR AMI Dr. Özge OKAY TEKİNSOY Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi İDARE HUKUKUNDA KAMU DÜZENİ K AVR AMI İÇİNDEKİLER SUNUŞ... vii ÖNSÖZ...xi İÇİNDEKİLER... xiii KISALTMALAR...xxi GİRİŞ...1

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

BAYINDIRLIK VE İSKAN BAKANLIĞI TEKNİK ARAŞTIRMA VE UYGULAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Sevilay ARMAĞAN Mimar. Şb. Md. Tel:0312 4102355 KAPSAM

BAYINDIRLIK VE İSKAN BAKANLIĞI TEKNİK ARAŞTIRMA VE UYGULAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Sevilay ARMAĞAN Mimar. Şb. Md. Tel:0312 4102355 KAPSAM BAYINDIRLIK VE İSKAN BAKANLIĞI TEKNİK ARAŞTIRMA VE UYGULAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MİMARLAR ODASI İZMİR ŞUBESİ PLANLAMA VE YAPILAŞMAYA İLİŞKİN MEVZUAT VE UYGULAMA Sevilay ARMAĞAN Mimar Şb. Md. Tel:0312 4102355

Detaylı

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG Mart - 2014 YASAL DÜZENLEMELER KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE VE İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLAR ARASI

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Giresun Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma

Detaylı

FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ

FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı, Fikri Mülkiyet Hakları Koruma Derneği

Detaylı

FASIL 6: ŞİRKETLER HUKUKU

FASIL 6: ŞİRKETLER HUKUKU FASIL 6: ŞİRKETLER HUKUKU 6.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi Şirketler hukuku mevzuatı, şirketler ile muhasebe ve denetim konularını kapsamaktadır. Şirketler konusuna ilişkin kurallar,

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

Ceza veya Muamelenin Önlenmesi Komitesi (CPT)

Ceza veya Muamelenin Önlenmesi Komitesi (CPT) AVRUPA KONSEYİ CPT/Inf/E (2002) 3 Türkçe / Turkish / Turc Avrupa İşkencenin ve İnsanlõkdõşõ veya Onurkõrõcõ Ceza veya Muamelenin Önlenmesi Komitesi (CPT) CPT nin Tanõtõmõ CPT nin Tanõtõmõ İşkencenin Önlenmesine

Detaylı