ÇOCUK İSTİSMARI VE İHMALİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇOCUK İSTİSMARI VE İHMALİ"

Transkript

1 ÇOCUK İSTİSMARI VE İHMALİ Fatih YAĞMUR* Özet / Abstract Çocuk istismarı bir yetişkinin çocuğa karşı fiziksel veya psikolojik bakımdan kötü muamelesidir. Dört ana başlık altında incelenmektedir. Bunlar; fiziksel istismar, cinsel istismar, duygusal istismar ve ihmal şeklinde. Son yıllarda Türkiye de çocuk istismarına olan ilgi ve farkındalık yeterli olmamakla birlikte artmaktadır. Bu makalenin amacı çocuk istismarını ve tiplerini tanıtmak, toplumun ve sağlık çalışanlarının konuya dikkatini çekmektir. Anahtar Kelimeler: Çocuk istismarı, ihmali CHILD ABUSE & NEGLECT Child abuse is the physical or psychological maltreatment of a child by an adult. There are four primary types of child abuse: physical abuse, sexual abuse, emotional abuse, neglect. In recent years, the affinity and aware of child abuse have been increased in Turkey. But, it is not enough. The purpose of this article was to defined child abuse and to attract attention of population and medicalworker. Key Words: Child abuse, neglect Giriş Çocuk istismarı Çocuğun, sağlığını, fizik gelişimini, psikososyal gelişimini olumsuz yönde etkileyen bir yetişkin tarafından bilerek veya bilmeyerek yapılan davranışlar olarak kabul edilmektedir 1. Dünyada çocuk istismarı insanlığın var oluşundan itibaren olmakla beraber bu konuda yapılan çalışmalar 100 yıl öncesine dayanmaktadır. Ancak ilk olarak Çocuk istismarı 1946 da Caffey in yaptığı çalışmalar ile literatüre girmiştir 2. Türkiye de ise bu konu ile ilgili çalışmalar oldukça yenidir. Dünya Sağlık Örgütü nün verilerine göre dünyada 1-14 yaş grubundaki 40 milyon çocuk istismar veya ihmale uğramakta, tıbbi ve sosyal desteğe ihtiyaç duymaktadır 3. Amerika da yapılan bir çalışmada acil polikliniğe gelen 5 yaş altı çocuk yaralanmalarının %10 unun istismara bağlı olduğu düşünülmektedir. Güney Afrika da * Yrd. Doç. Dr., Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı. 1 Polat O., Klinik Adli Tıp Adli Tıp Uygulamaları. 2. baskı. Ankara Seçkin Yayınevi; 2006: Knight Bernard Forensic Pathology Secand Edition 1996 Oxford University Press Fatal Child Abuse: Johnson C. Abuse and neglect of children. In: Nelson WE, Behrman RE, Kliegman RM, Arvin AM eds.textbook of Pediatrics.15 th ed. Philadelphia: WB Saunders Company, 1996:

2 SBArD Eylül 2008, Sayı 12, sh çocukların %26,3 ü cinsel taciz/tecavüze uğradıkları, İsrail de yapılan bir çalışmada öğrencilerin %22,2 sinin fiziksel, %29,1 inin duygusal istismara uğradığı gösterilmiştir. Tüm dünyada önemli bir sorun olan çocuk istismarı aslında ülkemiz içinde farklı değildir. Ülkemizde yapılan çalışmalarda fiziksel istismar sıklığı %30-35, cinsel istismar ise %4-18 arasında olduğu gösterilmiştir 4. Türkiye de çocuk üzerinde Bilir ve arkadaşlarınca yapılan bir çalışmada çocukların istismara uğrama oranları %33 olarak belirlenmiştir 5. Çocuk istismarı dört başlık altında incelenmektedir. 1-Fiziksel İstismar 2-Cinsel İstismar 3-Duygusal İstismar 4-İhmal FİZİKSEL İSTİSMAR En geniş anlamda çocuğun kaza dışı yaralanması şeklinde tarif edilebilir. Hafif bir tokattan çeşitli objeler kullanılarak verilen cezaları kapsamaktadır. Elle vurmak, tekme, itme, kakma, sarsma gibi alet kullanılmadan ya da kemer, sopa, sigara, ütü, sıcak su, gibi objeleri ile cezalandırma yöntemi kullanılarak yapılan istismar türüdür. En sık rastlanılan ve tanınması en kolay olan istismar şeklidir. Tanı koymada hikâye ile uyumsuz fizik muayene bulgularının varlığı çok önemlidir. Bu yüzden fiziksel hasar ile gelmiş her çocukta istismar düşünülmelidir 6. Ekimozlar fiziksel istismarın tanısında bize yardımcı olan lezyonlardır. Yürümeyen bir çocuğun vücudunda ekimoz olması veya yürüyen bir çocuğun travmaya maruz kalması muhtemel bölgeler( diz, dirsek, tibia ön yüzü gibi) dışında kalçalar, skapula üzerinde, kulakta ekimozların olması fiziksel istismar açısından anlamlıdır. Fiziksel istismarın ağır bir formu olan sarsılmış veya örselenmiş bebek sendromu(sbs) özellikle 2 yaş altı çocuklarda çok ağır klinik tablolara yol açmaktadır. Kemik kırıkları (özellikle posterior kot kırıkları), retinal kanama ve subdural hematom SBS nun triadı olarak kabul edilmekte ve bunların varlığında tanı %90 üzerinde SBS olarak kabul edilmektedir. USA da yapılan bir çalışmada yıllık 250 çocuğun bu sendroma bağlı öldüğü, hayatta kalanların ise ağır nörolojik sekelli olarak hayatına 4 Şahin F.,Çocuk İstismarının tanımı, epidemiyolojisi ve multidisipliner yaklaşımın önemi. Çocuk İstismarı ve İhmaline Multidisipliner Yaklaşım. Ankara. Ankara Üniversitesi basımevi;2006: Akço S., Aksel Ş. Ve ark. Unicef Çocuk İstismarı ve İhmali. İstanbul, 2003: Merten DF, Cooperman DR, Thompson GH. Skeletal manifestations of Child Abuse. In: Reece RM (ed) Child Abuse Medical Diagnosis and Management, Lea & Febiger, Philadelphia, 1994; pp

3 Fatih YAĞMUR devam ettiği ifade edilmektedir. Aslında bu sayının tanı konulamayıp hekimler tarafından atlanan olgular ilave edildiğinde çok daha yüksek olduğu belirtilmektedir 7. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye de de çocuklara karşı fiziksel istismar olduğu bir gerçektir. Fakat gerek bu konuda çalışması gereken uzmanların yeterli bilgi ve donanıma sahip olmaması gerekse fiziksel şiddetin disiplin yöntemi olarak kullanılmasının normal karşılanması, Türkiye deki olguların fark edilmesinin önüne geçmektedir. CİNSEL İSTİSMAR Cinsel istismar; çocuğun bir yetişkin veya ergen tarafından cinsel haz amacıyla zorla ya da ikna edilerek cinsel etkileşime maruz bırakılması olarak tarif edilmektedir. Bu etkileşim fiziksel temas olacak şekilde olabildiği gibi fiziksel temas olmadan da gerçekleşebilir. Fiziksel temas olarak; tecavüz, elle dokunma (memelerine, bacaklarına, cinsel organlarına), şehvetle öpme, kendi vücuduna dokundurtma (kendi cinsel organına dokundurma, cinsel organını çocuğun eline, ağzına verme) veya fiziksel temas olmadan; kışkırtıcı sözler söyleme, cinsel içerikli resim, dergi gösterme, porno film seyrettirme, çocuğun çıplak resimlerini çekme şeklinde olabilir. Bu tür işlemleri çocuğa aile içinden biri tarafından yapılması ise ensest (yasak sevi) olarak tarif edilmektedir 8. Çocuk cinsel istismarı her yaş grubunda rastlanılmakla birlikte en sık 10 yaş altındaki özellikle 3-6 yaş grubunda daha sıktır. İstismarcının bu yaş grubunu tercih etmesinin en önemli nedeni bu çocukların cinsellikle ilgili bilgilerinin olmamasıdır. İstismar uğrayan çocukların cinsiyeti ile ilgili yapılan çalışmalarda çok farklı sonuçlar olmakla birlikte genel olarak kız çocuklarının erkek çocuklardan daha fazla cinsel istismara uğradığı yönündedir. Fakat doğu toplumlarında bunun tam tersi sonuçlar veren çalışmalar vardır. İstismarcılar %80 üzerinde çocuğun tanıdığı biri ve %90-95 erkektir 9. Cinsel istismar çocuk istismarı tipleri içerisinde saptanması zor olan ve çoğunlukla gizli kalan bir istismar türüdür. Özellikle kapalı toplumlarda olaylar aile içinde kapatılmakta ve olay adliyeye yansımamaktadır. Cinsel istismarda fiziksel istismarda olduğu gibi fizik muayene bulgularına rastlamak çok güçtür. Fizik muayenede anüs, vajen ve hymende sıyrık, ekimoz, kızarıklık veya laserasyon görülebilmektedir. Kronik olgularda eski skar izlerine rastlanılmaktadır. Yine çocuğun iç çamaşırında anormal bir renklenmenin olması, kurumuş kan lekelerinin olması, anal bölgede ağrı, yürümekte zorlanma, idrar/gaita kaçırma hikâyesinin olması cinsel istismarı akla getirmelidir. Cinsel istismar olguların da % 60 üzerinde fizik muayene de 7 Barlow KM. Minns RA. Annual incidance of shaken impact sendrome in young children 6-King WJ. Mackay M. Sirnick A. And Canadian Shaken Baby Study Group. Shaken Baby Sendrome in Canadia:clinical characteristics and outcomes of hospital cases. CMAJJan:21; 2003: McNeese V. Sexual Abuse-The Inter view. In Brodeur AE, Monteleone JA., Child Maltreatment, 1th ed. St. Louis:G.W. Medical Publishing; ; Heger A. S.Jean Emans, Evaluation of the Sexually Abused Child, 1th. ed. New York:Oxford University Press;1992: Monteleone JA, Glaze S, Bly KM., Sexual Abuse:An Overview. In Brodeur AE, Monteleone JA., Child Maltreatment, 1th ed. St. Louis:G.W. Medical Publishing;1994:

4 SBArD Eylül 2008, Sayı 12, sh herhangi bir bulgu görülmeyebilir 10. Bu yüzden cinsel istismar olgularında davranış değişiklikleri tanıda çok daha etkili olmaktadır. Özellikle akut stres bozukluğu, içe kapalılık, okul performansında düşme, saldırgan davranışlarda bulunma, cinsel içerikli oyun ve davranışlarda artma, yetişkinleri ayartıcı cinsel davranışlarda bulunma ve adölesanlarda olayı hatırladığında ateş basmaları, kızarmalar görülebilmektedir. Kaygı bozuklukları, uyku bozuklukları, gece kâbusları, korku, fobiler, bedensel yakınmalar ve korku tepkileri yüksek kaygı düzeyinin kliniğe yansıması olarak gözlenmektedir 11. Özellikle 5-7 yaş grubu çocuklarda cinsel içerikli oyun ve davranışların olduğu, bu konuda hayali şeyler uydurduğu bilinmektedir. Fakat bu çocukların anlattığı şeyler genelde kendi yaş grubuna ait şeylerdir. Bir yetişkine ait fantazilerden bahsediyorsa cinsel istismar muhakkak ayırıcı tanıda düşünülmelidir 12. DUYGUSAL İSTİSMAR Gerek tanımlanmasında ve tanınmasında gerekse önlenmesi ve yasal olarak kanıtlanmasında yaşanan güçlükler nedeniyle en az anlaşılmış ve üzerinde en az çalışılmış istismar türüdür. Çocuğun duygusal bütünlüğü ve iç görüsünü bozan, kişilik gelişimini zedeleyen her tür süreğen eylem ya da eylemsizlik duygusal istismar olarak tanımlanmaktadır. Duygusal istismar çok kolay fark edilen bir sorun olmadığından görülme oranı da kesin olarak bilinmemektedir. Çocuğu sık eleştirmek, çocuktan yaşının üzerinde sorumlulukları ve davranışları beklemek, kardeşler arasında ayırım yapmak, çocuğa değer vermemek, önemsememek, çocuğu küçük düşürmek, çocukla alaylı konuşmak, çocuğa lakap takmak, çocukta aşırı baskı ve otorite kurmak, davranışlarının aşırı kısıtlanması veya aşırı hoşgörülü olma duygusal istismar olarak değerlendirilmektedir. Çocukta duygusal istismarın temel belirtileri; Dünyaya karşı belli bir ilgisizliğin bulunması, aşırı pasif, kendine güvensiz, değersizlik duygusu, depresyon ve kaygı belirtileri sergileyen ya da yıkıcı davranışlar sergileyen antisosyal özellikler göstermesi, karşısındakine çok ihtiyatlı davranma, kendine güvensizlik, korku, regresyon, küçük yaşlardaki davranışlarına dönüş şeklinde olabilmektedir 13. Duygusal istismar veya psikolojik örselenme tek başına olduğu gibi sıklıkla fiziksel veya cinsel istismarla birliktedir. Duygusal istismarı; Reddedici Tip, Yok 10 Demirel B. Cinsel İstismar, Çocuk İstismarı ve İhmaline Multidisipliner Yaklaşım. İçinde Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi;2006: Bernet W, çeviri: Kabukçu B, Aydın C Çocuğa Kötü Muamele, Comprehensive Textbook of Psychiatry, 8. baskı, ed: B. Sadock ve V. Sadock, çeviri ed: H. Aydın ve A. Bozkurt, Güneş kitapevi Ltd. Şti, Lippincott Williams&Wilkins Ankara 2007; Nurcombe B. Child sexual abuse I: psychopathology. Aust NZ J Psychiatry 2000; 34: Goodmen GS, Rudy L, Reed Rs. Age differences in eyewitness testimony. Low Hum Behaw 1986;7: Polat O., Klinik Adli Tıp Adli Tıp Uygulamaları. 2. baskı. Ankara Seçkin Yayınevi; 2006:154-76; In Brodeur AE, Monteleone JA., Child Maltreatment, 1th ed. St. Louis:G.W. Medical Publishing; ; İşeri E., Duygusal İstismar. Çocuk İstismarı ve İhmaline Multidisipliner Yaklaşım. Ankara. Ankara Üniversitesi basımevi;2006:

5 Fatih YAĞMUR Sayan-Önemsemeyen Tip, Yıldıran-Korkutan Tip, Ayırımcı Tip, Suça İten Tip olarak alt başlıklara ayırmak mümkündür 14. İHMAL Çocuğa bakmakla yükümlü kişinin bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi, çocuğu fiziksel veya duygusal olarak ihmal etmesidir. İhmalin tanısı fiziksel ve cinsel istismara göre çok zordur. Çocuğun temel gereksinimlerinin ve bakımının(yiyecek, giyecek, barınma, sağlık, eğitim, danışma) ana babası veya ona bakan kişi tarafından yerine getirilmemesidir 15. Genellikle çalışmalar çocuk istismarı ve ihmalini birlikte değerlendirdiği için tek başına ihmalin sıklığını kesin olarak söylemek zordur. Tüm istismarların yaklaşık %48-63 ünün ihmal ile birlikte olduğu düşünülmektedir 16. İhmal genel olarak fiziksel ve duygusal ihmal şeklinde iki ana grupta incelemek mümkün. Fiziksel ihmal bulgularını saptamak mümkün iken duygusal ihmale ait bulguları saptamak oldukça güçtür. Fiziksel ihmalde küçük çocukların bakımının yeterli olmadığını gösteren temiz olmamaktan kaynaklanan pişikler, kirli ve uygunsuz giysiler, beslenme yetersizliği sayılabilir. İstismar ve ihmali birbirinden ayıran en temel nokta istismarın aktif, ihmalin ise pasif bir olgu olmasıdır. Aktif olguda çocuğa zarar verici fiziksel uygulamalar söz konusu iken pasif olgularda ise çocuğun sağlıklı gelişimi için gerekli olan fiziksel gereksinimlerin yerine getirilmemiş olduğu gözlemlenir 17. ÇOCUK İSTİSMARININ HUKUKİ BOYUTU Çocuk haklarının tanınması ve korunmasına ilişkin birçok düzenleme kanun ve sözleşmeler vardır. Bunlardan en temeli ve en kapsamlısı uluslararası belge Çocuk Haklarına Dair Birleşmiş Milletler Sözleşmesidir. Türkiye bu sözleşmeyi 30 Eylül 1990 tarihinde imzalamış ve 27 Ocak 1995 tarihinde de yürürlüğe girmiştir. Bu sözleşme çocukları 18 yaşına dek çocuk olarak nitleleyip; yaşam, gelişme ve katılım haklarını güvence altına almaktadır. Türkiye de çocuğun korunması ve istismarın önlenmesine yönelik çok kapsamlı ve içerik olarak tatmin edici düzenlemeler vardır. Özellikle te çıkan Çocuk Koruma Kanununda, daha sonra Haziran 2005 te yürürlüğe giren 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda (TCK) ve 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununda çocuğun üstün yararı gözetilerek düzenlemeler yapılmıştır. TCK da çocuk istismarı kötü muamele olarak belirtilmiş ve kötü muamele TCK nın 232. maddesinin ikinci fıkrasında şu şekilde tarif edilmiştir. İdaresi altında bulunan veya büyütmek, okutmak, bakmak, muhafaza etmek veya bir meslek veya sanat 14 In Brodeur AE, Monteleone JA., Child Maltreatment, 1th ed. St. Louis:G.W. Medical Publishing; ; Çamurdan AD., Çocuk İhmali. Çocuk İstismarı ve İhmaline Multidisipliner Yaklaşım. Ankara. Ankara Üniversitesi basımevi;2006:

6 SBArD Eylül 2008, Sayı 12, sh öğretmekle yükümlü olduğu kişi üzerinde, sahip bulunduğu terbiye hakkından doğan disiplin yetkisini kötüye kullanan kişiye, bir yıla kadar hapis cezası verilir ( yarı aç ve susuz bırakma, uyku uyutmama, zor koşullarda çalışmaya mecbur etme kötü muamele kapsamında değerlendirilebilir). Kötü muamele kapsamında değerlendirilebilmesi için; gerçekleştirilen davranışın kişide basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçünün ötesinde bir etki meydana getirmemiş olması gerekir. Aksi takdirde kasten yaralama suçundan dolayı cezaya hükmedilmelidir, denmektedir 18. Çocukların Cinsel İstismarına yönelik kanuni düzenlemeler de TCK nın 103 ve 104. maddelerinde ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Kanunda cinsel istismar; On beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte maruz kaldığı fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan kişilere karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış, cinsel istismar olarak kabul edilmiştir sayılı TCK da çocuk istismarı bir suç olarak kabul edilmektedir. TCK 278, 279, 280. maddesinde suçun bildirilmesini zorunlu hale getirmektedir. TCK 278 tüm toplum için geçerli olan bu maddede, 279. maddede kamu görevi yapanlar için suçun ihbarını zorunlu hale getirmektedir. Yeni TCK da getirilen yeni bir madde ile sağlık mesleği mensuplarına mesleklerini icra ederken öğrendikleri bir suçu ihbar etme yükümlülüğü getirilmiştir. TCK nın 280. maddesinde şu şekilde belirtilmektedir. (1) Görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirti ile karşılaşmasına rağmen, durumu yetkili makamlara bildirmeyen veya bu hususta gecikme gösteren sağlık mesleği mensubu, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Sağlık mesleği mensubu deyiminden, tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire ve sağlık hizmeti veren diğer kişiler anlaşılır.( Kamu görevlisi olsun olmasın tüm sağlık mesleği görevlileri) 20. Sonuç Çocuk istismarı tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de ciddi bir sorun olarak karşımızda durmaktadır. Bu problemin çözümünde multidisipliner bir yaklaşım gerekmektedir. Sağlık alanında çalışanların (özellikle çocuk hekimleri, çocuk psikiyatristleri, adli tıp uzmanları), emniyet güçlerinin (çocuk polisi ve jandarma), hukuk çalışanlarının ( avukat, hâkim, savcı) ve sosyal hizmet uzmanlarının bir arada çalışması ve ailelerinde eğitilmesi ile bu konuda yapıcı çözümler gerçekleştirilecektir. Sosyal Hizmetler birçok Avrupa Ülkesi ve Amerika da bu işin bel kemiğini oluşturmaktadır. Bütün olgular öncelikle sosyal hizmet çalışanlarına bildirilmekte ve onlar tarafından gerekli inceleme yapıldıktan sonra gerekirse adli makamlara haber 18 Meram N., Gerekçeli-Karşılaştırmalı 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu Ankara 2004;1250, , Meram N., Gerekçeli-Karşılaştırmalı 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu Ankara 2004;1250, , Meram N., Gerekçeli-Karşılaştırmalı 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu Ankara 2004;1250, ,

7 Fatih YAĞMUR verilmektedir. Bizde ise ihbar doğrudan adli makamlara, çocuk polisine veya sosyal hizmetlere yapılabilmektedir. Kaynaklar Akço S., Aksel Ş. Ve ark. Unicef Çocuk İstismarı ve İhmali. İstanbul, 2003: Barlow KM. Minns RA. Annual incidance of shaken impact sendrome in young children 6-King WJ. Mackay M. Sirnick A. And Canadian Shaken Baby Study Group. Shaken Baby Sendrome in Canadia:clinical characteristics and outcomes of hospital cases.cmajjan:21; 2003: Bernet W, çeviri: Kabukçu B, Aydın C Çocuğa Kötü Muamele, Comprehensive Textbook of Psychiatry, 8. baskı, ed: B. Sadock ve V. Sadock, çeviri ed: H. Aydın ve A. Bozkurt, Güneş kitapevi Ltd. Şti, Lippincott Williams&Wilkins Ankara Çamurdan AD., Çocuk İhmali. Çocuk İstismarı ve İhmaline Multidisipliner Yaklaşım. Ankara. Ankara Üniversitesi basımevi;2006: Demirel B. Cinsel İstismar, Çocuk İstismarı ve İhmaline Multidisipliner Yaklaşım. İçinde Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi;2006: Goodmen GS, Rudy L, Reed Rs. Age differences in eyewitness testimony. Low Hum Behaw 1986; 7: Heger A. S.Jean Emans, Evaluation of the Sexually Abused Child, 1th. ed. New York:Oxford University Press;1992: In Brodeur AE, Monteleone JA., Child Maltreatment, 1th ed. St. Louis:G.W. Medical Publishing;1994: İşeri E., Duygusal İstismar. Çocuk İstismarı ve İhmaline Multidisipliner Yaklaşım. Ankara. Ankara Üniversitesi basımevi;2006: Johnson C. Abuse and neglect of children. In: Nelson WE, Behrman RE, Kliegman RM, Arvin AM eds.textbook of Pediatrics.15 th ed. Philadelphia: WB Saunders Company, 1996: Knight Bernard Forensic Pathology Secand Edition 1996 Oxford University Press Fatal Child Abuse; McNeese V. Sexual Abuse-The Inter view. In Brodeur AE, Monteleone JA., Child Maltreatment, 1th ed. St. Louis:G.W. Medical Publishing;1994: Meram N., Gerekçeli-Karşılaştırmalı 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu Ankara 2004;1250, ,

8 SBArD Eylül 2008, Sayı 12, sh Merten DF, Cooperman DR, Thompson GH. Skeletal manifestations of Child Abuse. In: Reece RM (ed) Child Abuse Medical Diagnosis and Management, Lea & Febiger, Philadelphia, 1994; pp Monteleone JA, Glaze S, Bly KM., Sexual Abuse:An Overview. In Brodeur AE, Monteleone JA., Child Maltreatment, 1th ed. St. Louis:G.W. Medical Publishing;1994: Nurcombe B. Child sexual abuse I: psychopathology. Aust NZ J Psychiatry 2000; 34: Polat O., Klinik Adli Tıp Adli Tıp Uygulamaları. 2. baskı. Ankara Seçkin Yayınevi; 2006: Şahin F.,Çocuk İstismarının tanımı, epidemiyolojisi ve multidisipliner yaklaşımın önemi. Çocuk İstismarı ve İhmaline Multidisipliner Yaklaşım. Ankara. Ankara Üniversitesi basımevi; 2006:

Doç. Dr Yaşar TIRAŞÇI. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı

Doç. Dr Yaşar TIRAŞÇI. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Doç. Dr Yaşar TIRAŞÇI Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Çocuk İstismarı Çocuk Hakları Sözleşmesinin 1. maddesinde; çocuğa uygulanabilecek olan kanuna göre daha erken yaşta reşit olma

Detaylı

ÇOCUKLARIMIZI İHMAL VE İSTİSMARDAN NASIL KORUYABİLİRİZ?

ÇOCUKLARIMIZI İHMAL VE İSTİSMARDAN NASIL KORUYABİLİRİZ? ÇOCUKLARIMIZI İHMAL VE İSTİSMARDAN NASIL KORUYABİLİRİZ? ÇOCUK İSTİSMARI VE İHMALİ Dünya Sağlık Örgütü:, 0-18 yaş grubundaki Çocuğun Sağlığını, Fiziksel gelişimini, Psiko-sosyal gelişimini olumsuz etkileyen;

Detaylı

Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler

Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler Çocuk ve ergenin kötüye kullanımını üç ana başlıkta ele

Detaylı

Çocuk İstismarı ve İhmali. Child Abuse and Neglect

Çocuk İstismarı ve İhmali. Child Abuse and Neglect Dicle Tıp Dergisi, 2007 Cilt:34, Sayı: 1, (70-74) Çocuk İstismarı ve İhmali Yaşar Tıraşçı, Süleyman Gören ÖZET Çocuk istismarı bir yetişkinin çocuğa karşı fiziksel veya psikolojik bakımdan kötü muamelesidir.

Detaylı

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu OLGU SUNUMU Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu Multidisciplinary Approach to Child Abuse: A Case Report Muhammed Ayaz 1, Ayþe Burcu Ayaz 1 1 Uz.Dr., Sakarya Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

Adli Tahkikat ve Sosyal İnceleme Raporu Özeti

Adli Tahkikat ve Sosyal İnceleme Raporu Özeti . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI ADLİ GÖRÜŞME FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Görüşmecinin Adı- Soyadı: Görevi:

Detaylı

Çocuk Psikiyatrisi Uygulamalarında İstismar Olgularının Tanınması. Prof. Dr. Elvan İŞERİ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatri A.D.

Çocuk Psikiyatrisi Uygulamalarında İstismar Olgularının Tanınması. Prof. Dr. Elvan İŞERİ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatri A.D. Çocuk Psikiyatrisi Uygulamalarında İstismar Olgularının Tanınması Prof. Dr. Elvan İŞERİ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatri A.D. Çocuk Psikiyatrisi Uygulamalarında İstismar Olgularının Tanınması

Detaylı

YAŞLI İSTİSMARI. Uz.Dr.Berna Şenel Eraslan. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Adli Tıp AD.

YAŞLI İSTİSMARI. Uz.Dr.Berna Şenel Eraslan. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Adli Tıp AD. YAŞLI İSTİSMARI Uz.Dr.Berna Şenel Eraslan İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Adli Tıp AD. 20. yüzyılın başlarından itibaren ortalama yaşam beklentisinin artması, insanların sağlığı koruma ve geliştirme konusunda

Detaylı

Ergen Psikiyatri Kliniği nde. Cinsel Suç Mağdurları. Sorunlara Yaklaşım

Ergen Psikiyatri Kliniği nde. Cinsel Suç Mağdurları. Sorunlara Yaklaşım Ergen Psikiyatri Kliniği nde Cinsel Suç Mağdurları ve Sorunlara Yaklaşım Cinsel Suç mağdurları: 15 yaşını tamamlamamış olgular 15 1818 yaş arasındaki olgular 18 yaşını tamamlamış olgular Onbe ya n tamamlamam

Detaylı

Cinsel İstismar Olgularında Muayene ve Örnek Almanın Yasal Sınırları Sorunlar ve Çözüm Önerileri Mehmet Akif İnanıcı

Cinsel İstismar Olgularında Muayene ve Örnek Almanın Yasal Sınırları Sorunlar ve Çözüm Önerileri Mehmet Akif İnanıcı Cinsel İstismar Olgularında Muayene ve Örnek Almanın Yasal Sınırları Sorunlar ve Çözüm Önerileri Mehmet Akif İnanıcı Tıp Fakültesi, Adli Tıp AD Yasal düzenleme Mağdurun rızasının varlığında C.Savcısının

Detaylı

ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU. Temel Yakınmalar. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi

ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU. Temel Yakınmalar. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Görüşmecinin Adı- Soyadı:

Detaylı

ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI. Yrd. Doç. Dr. Mustafa Yaşar. Ç.Ü. Eğitim Fak. İlköğretim Böl. Okul Öncesi Öğretmenliği Anabilim Dalı

ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI. Yrd. Doç. Dr. Mustafa Yaşar. Ç.Ü. Eğitim Fak. İlköğretim Böl. Okul Öncesi Öğretmenliği Anabilim Dalı ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI Yrd. Doç. Dr. Mustafa Yaşar Ç.Ü. Eğitim Fak. İlköğretim Böl. Okul Öncesi Öğretmenliği Anabilim Dalı İhmal ve istismar, sık sık birbirine karıştırılmakla birlikte farklı davranışları

Detaylı

HUKUK VE PSİKİYATRİ. Prof.Dr.Bengi SEMERCi

HUKUK VE PSİKİYATRİ. Prof.Dr.Bengi SEMERCi HUKUK VE PSİKİYATRİ Prof.Dr.Bengi SEMERCi ÇOCUĞUN İHMAL VE İSTİSMARI Çocuktan sorumlu yetişkin ya da kurumlar tarafından yapılan,çocuğun cinsel, fiziksel duygusal, sosyal ve bilişsel alanda gelişimine

Detaylı

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG Mart - 2014 YASAL DÜZENLEMELER KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE VE İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLAR ARASI

Detaylı

TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR

TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR Bilgi Notu-2: Cinsel Suç Mağduru Çocuklar Yazan: Didem Şalgam, MSc Katkılar: Prof. Dr. Münevver Bertan, Gülgün Müftü, MA, Adem ArkadaşThibert, MSc MA İçindekiler Grafik Listesi...

Detaylı

ADLİ RAPOR HAZIRLANMASI

ADLİ RAPOR HAZIRLANMASI ADLİ RAPOR HAZIRLANMASI 1 Rapor Türleri 1) TIBBİ RAPORLAR A- Sağlık raporları (Kurul veya Tek Hekim): Kişinin sağlık durumunu bildirir raporlarıdır. (İşe girme, sigorta, evlilik gibi durumlarda düzenlenir.)

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM

BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ankara Çocuk Koruma Birimi Çocuk ve Bilgi Güvenliği Derneği İstismarı -

Detaylı

ÇOCUK İSTİSMARINDA RAPOR HAZIRLAMA

ÇOCUK İSTİSMARINDA RAPOR HAZIRLAMA ÇOCUK İSTİSMARINDA RAPOR HAZIRLAMA Doç. Dr. Gürol CANTÜRK Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı RAPOR Kişinin beden ve ruh sağlığının tespiti amacıyla düzenlenen belge. I- Tıbbi Raporlar

Detaylı

Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği

Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Aile Avukatlığı ve Aile Rehberliği Çocuk istismarı fiziksel ya da psikolojik olarak bir çocuğa bir yetişkin tarafından kötü davranılmasıdır. Ayrıca çocuklara kötü muamele, çocuk istismarı ve ihmali ile

Detaylı

TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5. Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı

TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5. Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5 Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Açıklama (2011-2013) Danışman: Pfizer Konuşmacı: Pfizer

Detaylı

İstismar olgularında adli uygulamada yaşanan güçlükler. Doç. Dr. Ayten ERDOĞAN Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD

İstismar olgularında adli uygulamada yaşanan güçlükler. Doç. Dr. Ayten ERDOĞAN Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD İstismar olgularında adli uygulamada yaşanan güçlükler Doç. Dr. Ayten ERDOĞAN Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD http://video. aol.co.uk/ video-detail/ olacak-o- kadar-adli-

Detaylı

YAŞAM BOYU DÖNEMLERİNE GÖRE KADIN CİNSİYETİNİN KARŞILAŞTIĞI SORUNLAR / OLAYLAR

YAŞAM BOYU DÖNEMLERİNE GÖRE KADIN CİNSİYETİNİN KARŞILAŞTIĞI SORUNLAR / OLAYLAR Bir insan hakları ihlali olan kadına yönelik şiddet gelir, eğitim düzeyi fark etmeksizin farklı toplum ve kültürlerin yaşadığı ortak bir sorundur ve dünyadaki bütün kadınlar kocaları, babaları, kardeşleri

Detaylı

ADLİ PROSEDÜR ve ADLİ RAPOR. Dr. Gül Pamukçu Acil Tıp Uzmanı

ADLİ PROSEDÜR ve ADLİ RAPOR. Dr. Gül Pamukçu Acil Tıp Uzmanı ADLİ PROSEDÜR ve ADLİ RAPOR Dr. Gül Pamukçu Acil Tıp Uzmanı Kanunu bilmemek mazeret sayılmaz Hekimlerin Yerine Getirmesi Gerekebilecek Adli Görevler Her türlü yaralama suçuna ait adli rapor yazımı ve bildirim

Detaylı

Þiddete Maruz Kalan Kadýnlara Sunulan Hizmetler Þiddete Maruz Kalan Kadýnlara Sunulan Hizmetler Hazýrlayan Ebru Özberk T.C. Baþbakanlýk Kadýnýn Statüsü Genel Müdürlüðü Ekim 2008 Bu kitabýn basým, yayýn,

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI MEDİKO-SOSYAL VE GENÇLİK DANIŞMA MERKEZİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI MEDİKO-SOSYAL VE GENÇLİK DANIŞMA MERKEZİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI MEDİKO-SOSYAL VE GENÇLİK DANIŞMA MERKEZİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu yönergenin amacı,

Detaylı

ADLİ RAPORLAR. Emine Doğan Mevlana Ü. Tıp Fak.

ADLİ RAPORLAR. Emine Doğan Mevlana Ü. Tıp Fak. ADLİ RAPORLAR Emine Doğan Mevlana Ü. Tıp Fak. Amaç Hekimin Adli Olguya Yaklaşımı, Rapor İçeriğinde Bulunması Gerekenler, Rapor Türleri ve İlgili Yasal Düzenlemeler, Muayene ve Rapor Düzenlenmede Dikkat

Detaylı

Cinsel Kimlik & İhmal ve İstismar Seminerini

Cinsel Kimlik & İhmal ve İstismar Seminerini Cinsel Kimlik & İhmal ve İstismar Seminerini SUNAR. Psikolojik Danışman Abdullah ŞENCAN CİNSEL KİMLİK VE BOZUKLUKLARI Cinsel Kimlik Erken Yaşlarda Yerleşir 3-7 yaş arası dönem. Cinsel kimlik gelişimi başlar.

Detaylı

Dersin adı: Elektif (Çocuk Psikiyatrisi) Görüşme Saatleri: Salı:14:00-15:00

Dersin adı: Elektif (Çocuk Psikiyatrisi) Görüşme Saatleri: Salı:14:00-15:00 Dersin adı: Elektif (Çocuk Psikiyatrisi) Dersin Kodu: TIP 517 AKTS Kredisi: 3 Dönem V Lisans Seçmeli 60 saat / 2 hafta Teorik: 20 saat / 2 hafta, lı: 40 saat / 2 hafta Dersin dili: Türkçe Dersin Koordinatörü,

Detaylı

Cinsel istismara uğrayan çocuk ve ergenlerde klinik özellikler ve intihar girişimi ile ilişkili risk etmenleri

Cinsel istismara uğrayan çocuk ve ergenlerde klinik özellikler ve intihar girişimi ile ilişkili risk etmenleri Marmara Medical Journal (2013) 26:11-16 DOI: 10.5472/MMJ.2012.02518.1 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Cinsel istismara uğrayan çocuk ve ergenlerde klinik özellikler ve intihar girişimi ile ilişkili

Detaylı

İhmal ve İstismara Uğrayan Çocuklar ve Müdahale Yaklaşımları. SHU Tülin KUŞGÖZOĞLU Çocuk İstismarı ve İhmalinin Önlenmesi Derneği ANKARA- 2011

İhmal ve İstismara Uğrayan Çocuklar ve Müdahale Yaklaşımları. SHU Tülin KUŞGÖZOĞLU Çocuk İstismarı ve İhmalinin Önlenmesi Derneği ANKARA- 2011 İhmal ve İstismara Uğrayan Çocuklar ve Müdahale Yaklaşımları SHU Tülin KUŞGÖZOĞLU Çocuk İstismarı ve İhmalinin Önlenmesi Derneği ANKARA- 2011 Çocuk İhmal ve İstismarı ve Travma İnsan yaşamında, normal

Detaylı

CİNSEL TERAPİ EĞİTİMİ SERTİFİKA PROGRAMI

CİNSEL TERAPİ EĞİTİMİ SERTİFİKA PROGRAMI CİNSEL TERAPİ EĞİTİMİ SERTİFİKA PROGRAMI Bu programın amacı cinsellik, cinsel gelişim, cinsel bozukluklar, cinsel kimlik durumları, cinsel yönelim, parafililer, cinsel istismar ve cinsel işlev bozuklukları

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUĞU ANLAMAK

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUĞU ANLAMAK DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUĞU ANLAMAK Prof. Dr. Sirel Karakaş Neurometrika Medikal Tıp Teknololojileri Ltd. Şti Nöropsikoloji ve Psikofizyoloji Derneği Başkanı Uslarası Kıbrıs Üniversitesi

Detaylı

The Assesment of Demographic Characteristics, Familial Variable and Mental Disorders in Child and Adolescent Sexual Abuse Cases

The Assesment of Demographic Characteristics, Familial Variable and Mental Disorders in Child and Adolescent Sexual Abuse Cases Cilt 19, Sayı 3, 2014 ÇOCUK VE ERGEN CİNSEL İSTİSMAR OLGULARINDA İSTİSMAR İLE İLİŞKİLİ SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİN, AİLESEL DEĞİŞKENLERİN VE RUHSAL BOZUKLUKLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ The Assesment of Demographic

Detaylı

Kadın Sünnetine Karşı Beyanname

Kadın Sünnetine Karşı Beyanname Kadın Sünnetine Karşı Beyanname Haziran 2015 Kadın Sünneti (KS), çocuk istismarıdır ve kız çocukları ile kadınlar için yıkıcı sağlık sonuçları olan, son derece zararlı bir uygulamadır. Buna tabi tutulan

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

PSİKOSOSYAL RİSK ETMENLERİ

PSİKOSOSYAL RİSK ETMENLERİ PSİKOSOSYAL RİSK ETMENLERİ Mesleki Risk Faktörleri Biyolojik Riskler Kimyasal Riskler Fiziksel Riskler Psikososyal Riskler Uluslararası Çalışma Örgütü psikososyal tehlikeleri iş doyumu, iş örgütlenmesi

Detaylı

TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ

TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ İbrahim TEMİZ Acıbadem Atakent Üniversitesi Hastanesi Acil servis sorumlusu Hazırlanma Tarihi: 01/09/2015

Detaylı

Sigorta Sektörü Açısından Kişisel Sağlık Verilerinin Korunması Dr. Halit Başkaya

Sigorta Sektörü Açısından Kişisel Sağlık Verilerinin Korunması Dr. Halit Başkaya Sigorta Sektörü Açısından Kişisel Sağlık Verilerinin Korunması Dr. Halit Başkaya TANIM Kişisel Veri (*): Belirli veya kimliği belirlenebilir gerçek ve tüzel kişilere ilişkin bütün bilgiler Ad, soyad Doğum

Detaylı

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır Ruhsal Travma Değerlendirme Formu APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır A. SOSYODEMOGRAFİK BİLGİLER 1. Adı Soyadı:... 2. Protokol No:... 3. Başvuru Tarihi:...

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

12/24/2013. Sağlık Ekibi Üyeleri

12/24/2013. Sağlık Ekibi Üyeleri Sağlık hizmeti etik kurallarının ana kuralı, sağlık hizmeti veren kişinin daima hastanın iyiliğini gözeterek ve yararını düşünerek davranmakla yükümlü olduğudur. Bütün sağlık çalışanları ahlaki olarak

Detaylı

SARSILMIŞ BEBEK SENDROMU & 3 OLGU SUNUMU

SARSILMIŞ BEBEK SENDROMU & 3 OLGU SUNUMU ADLİ TIP DERGİSİ Journal of Forensic Medicine Adli Tıp Dergisi 2010; 24(1): 42-49 Sarsılmış Bebek Sendromu & 3 Olgu Sunumu SARSILMIŞ BEBEK SENDROMU & 3 OLGU SUNUMU > Dr. Fatih Yağmur 1 > Dr. Haşim Asil

Detaylı

ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en

ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en 1 ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en iyi yolu bulmanın zor olduğu zamanlar vardır. Çocuğunuz

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Kadına Yönelik Şiddet mi? Aile İçi Şiddet mi? Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet

Kadına Yönelik Şiddet mi? Aile İçi Şiddet mi? Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Kadına Yönelik Şiddet mi? Aile İçi Şiddet mi? Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet TEMEL Kadına yönelik şiddetin tanımlanması: Fiziksel şiddet? Duygusal şiddet? Ekonomik şiddet? Cinsel şiddet? İhtiyaç- Hizmet

Detaylı

Deneyimsel Oyun Terapisi Đle Çocuklara Ulaşma

Deneyimsel Oyun Terapisi Đle Çocuklara Ulaşma Deneyimsel Oyun Terapisi Đle Çocuklara Ulaşma Oyun yoluyla çocuklarla çalışmayı isteyen profesyonellere özel bir atölye çalışması I. Düzey: 20 21 Ekim II. Düzey: 22 23 Ekim Deneyimsel Oyun Terapisi (Experiential

Detaylı

Psikososyal Tehlike ve Riskler

Psikososyal Tehlike ve Riskler İşyeri Hekimlerinin Gözünden Psikososyal Tehlike ve Riskler Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Vatansever Namık Kemal Üniversitesi İş kaynaklı stres, Avrupalı işletmelerin temel çalışan sağlığı sorunlarından biridir. (ESENER,

Detaylı

Adem Arkadas Çocuk Hakları Politika ve Savunuculuk Sorumlusu Uluslararası Çocuk Merkezi (ICC)

Adem Arkadas Çocuk Hakları Politika ve Savunuculuk Sorumlusu Uluslararası Çocuk Merkezi (ICC) Adem Arkadas Çocuk Hakları Politika ve Savunuculuk Sorumlusu Uluslararası Çocuk Merkezi (ICC) Çocuk hakları eğitiminin çocuk sağlığı ve korumasındaki yerini konuşmak Çocukluk ve çocuk hakları Çocuk hakları

Detaylı

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ SUNUM PLANI: Hareketli çocuk kime denir? Klinik ilgi odağı olması gereken çocuklar hangileridir?

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

Cinsel haklar / üreme hakları insan haklarıdır.

Cinsel haklar / üreme hakları insan haklarıdır. halk için Cinsel haklar / üreme hakları insan haklarıdır. Bu haklar varolusumuzdan, ileri gelir. Tüm cinsel haklar / üreme hakları yasalarla koruma altına alınmıstır., Hazırlayan : Eylem Karakaya. Illüstrasyonlar

Detaylı

Çocuk istismar ve ihmali: psikiyatrik yönleri

Çocuk istismar ve ihmali: psikiyatrik yönleri DERLEME Hacettepe Tıp Dergisi 2004; 35:82-86 Çocuk istismar ve ihmali: psikiyatrik yönleri Yasemen Taner 1, Bahar Gökler 2 1Araştırma Görevlisi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh

Detaylı

ÇOCUK İSTİSMARINDA BİLDİRİM AŞAMASINDA YAŞANAN GÜÇLÜKLER

ÇOCUK İSTİSMARINDA BİLDİRİM AŞAMASINDA YAŞANAN GÜÇLÜKLER ÇOCUK İSTİSMARINDA BİLDİRİM AŞAMASINDA YAŞANAN GÜÇLÜKLER PROF.DR.AYŞE AVCI ÇÜTF ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ABD Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Kongresi Ankara 29 Eylül 2009 Çocuklar

Detaylı

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU Kültegin Ögel Ceyda Y. Eke Nazlı Erdoğan Sevil Taner Bilge Erol İstanbul 2005 Kaynak gösterme Ögel K, Eke C, Erdoğan N, Taner S, Erol B. İstanbul

Detaylı

T.C. BAŞBAKANLIK SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAYI : B.O2.1.SÇE.O.11.00.01.M-5-4-2000/26

T.C. BAŞBAKANLIK SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAYI : B.O2.1.SÇE.O.11.00.01.M-5-4-2000/26 T.C. BAŞBAKANLIK SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAYI : B.O2.1.SÇE.O.11.00.01.M-5-4-2000/26 A N K A R A KONU : Korunmakta Olan Çocuklar Hakkında Düzenlenen 07 HAZİRAN 2000 Raporlar.

Detaylı

GÜÇ KOŞULLAR ALTINDAKİ ÇOCUKLAR. Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD Mart 2009

GÜÇ KOŞULLAR ALTINDAKİ ÇOCUKLAR. Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD Mart 2009 GÜÇ KOŞULLAR ALTINDAKİ ÇOCUKLAR Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD Mart 2009 1 Amaç: Bu dersi sonunda dönem III öğrencileri güç koşullar altındaki çocukların korunmasına yönelik müdahaleler konusunda bilgi

Detaylı

İSTİSMAR VE İHMALİN ÇOCUKLAR ÜZERİNDEKİ FİZİKSEL VE PSİKOLOJİK ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Meltem CAN ÖZCAN YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE

İSTİSMAR VE İHMALİN ÇOCUKLAR ÜZERİNDEKİ FİZİKSEL VE PSİKOLOJİK ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Meltem CAN ÖZCAN YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE İSTİSMAR VE İHMALİN ÇOCUKLAR ÜZERİNDEKİ FİZİKSEL VE PSİKOLOJİK ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Meltem CAN ÖZCAN YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI Doç. Dr. Ayda ÇELEBİOĞLU

Detaylı

29.06.2012 16:35 CBU TIP FAKÜLTESİ ADLİ TIP ABD 2

29.06.2012 16:35 CBU TIP FAKÜLTESİ ADLİ TIP ABD 2 Aile; kan bağlılığı, evlilik ve diğer yasal yollardan aralarında akrabalık ilişkisi bulunan ve çoğunlukla aynı evde yaşayan bireylerden oluşan ve bu bireylerin cinsel, psikolojik, sosyal ve ekonomik gereksinmelerinin

Detaylı

Çocuklarda Cinsel İstismara Bağlı Travma Sonrası Stres Bozukluğu: Olgu Analizi

Çocuklarda Cinsel İstismara Bağlı Travma Sonrası Stres Bozukluğu: Olgu Analizi Çocuklarda Cinsel İstismara Bağlı Travma Sonrası Stres Bozukluğu: Olgu Analizi Post-Traumatıc Stress Dısorder Due to Sexual Abuse in Children: Case Analysis Gülçin BOZKURT 1 Coşkun YORULMA 2 Duygu SÖNMEZ

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OMURİLİK YARALANMALARI HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OMURİLİK YARALANMALARI HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OMURİLİK YARALANMALARI HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ Omurilik yaralanmaları, omurganın içinde bulunan sinir dokusunun, travma ya da

Detaylı

İhmal ve İs*smara Uğrayan Çocuğa Çok Disiplinli Yaklaşım: ÇOCUK KORUMA MERKEZLERİ ve ÇOCUK İZLEM MERKEZLERİ

İhmal ve İs*smara Uğrayan Çocuğa Çok Disiplinli Yaklaşım: ÇOCUK KORUMA MERKEZLERİ ve ÇOCUK İZLEM MERKEZLERİ İhmal ve İs*smara Uğrayan Çocuğa Çok Disiplinli Yaklaşım: ÇOCUK KORUMA MERKEZLERİ ve ÇOCUK İZLEM MERKEZLERİ Mehmet Akif İnanıcı Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Adli TIP AD İlk yayın J For Med. 1985;

Detaylı

AKSARAY ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DEKANLIĞI

AKSARAY ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DEKANLIĞI AKSARAY ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DEKANLIĞI AİLE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ (Sertifika Proğramı) Programın Amacı: 04 Eylül 2012 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Aile Danışmanlığı Yönetmeliği

Detaylı

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır Doç. Dr. Tuğrul KATOĞLU* * Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ceza

Detaylı

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadî, ticarî ve malî sektörlerde üretim, tüketim ve hizmet

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Psikiyatri Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Utku BEYAZIT 1 KUZEY KIBRIS ÖRNEKLEMİNDE ÇOCUĞA YÖNELİK CİNSEL İSTİSMAR OLGULARININ KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Utku BEYAZIT 1 KUZEY KIBRIS ÖRNEKLEMİNDE ÇOCUĞA YÖNELİK CİNSEL İSTİSMAR OLGULARININ KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 3, Sayı: 9, Mart 2015, s. 449-456 Utku BEYAZIT 1 KUZEY KIBRIS ÖRNEKLEMİNDE ÇOCUĞA YÖNELİK CİNSEL İSTİSMAR OLGULARININ KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

Çocuğun konuşma becerilerinin akranlarına göre belirgin derecede geri kalmasıdır. Gelişimsel aşamalardan birisidir.

Çocuğun konuşma becerilerinin akranlarına göre belirgin derecede geri kalmasıdır. Gelişimsel aşamalardan birisidir. Konuşma gecikmesi Çocuğun konuşma becerilerinin akranlarına göre belirgin derecede geri kalmasıdır. Gelişimsel aşamalardan birisidir. Aylara göre konuşmanın normal gelişimi: 2. ay mırıldanma, yabancılara

Detaylı

AKRAN DOSTU OKUL MODELİ PROJESİ

AKRAN DOSTU OKUL MODELİ PROJESİ AKRAN DOSTU OKUL MODELİ PROJESİ 2013-2014 Eğitim-Öğretim Yılı Bu proje; okul yönetimi, öğretmenler, öğrenciler, veliler ve okul personelini kapsayan geniş katılımlı bir çalışmayı amaçlar. Bu proje; tüm

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR. PSİ154 - PSİ162 Doç.Dr. Hacer HARLAK

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR. PSİ154 - PSİ162 Doç.Dr. Hacer HARLAK PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR BU DERSTE ŞUNLARı KONUŞACAĞıZ: Anormal davranışı normalden nasıl ayırırız? Ruh sağlığı uzmanları tarafından kullanılan belli başlı anormal davranış modelleri nelerdir? Anormal davranışı

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

TÜRK CEZA KANUNUNDA ÇOCUĞUN CİNSEL İSTİSMARI

TÜRK CEZA KANUNUNDA ÇOCUĞUN CİNSEL İSTİSMARI TÜRK CEZA KANUNUNDA ÇOCUĞUN CİNSEL İSTİSMARI Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar Çocukların Cinsel İstismarı Madde 103 (1) Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası

Detaylı

14 Aralık 2012, Antalya

14 Aralık 2012, Antalya Hamilelerde Uyku Bozukluğunun Sorgulanması ve Öyküden Tespit Edilen Huzursuz Bacak Sendromunda Sıklık, Klinik Özellikler ve İlişkili Olabilecek Durumların Araştırılması A Neyal, G Benbir, R Aslan, F Bölükbaşı,

Detaylı

ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU. Tıbbi Özgeçmiş. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi.

ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU. Tıbbi Özgeçmiş. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Muayeneyi Yapanın Adı- Soyadı: Uzmanlığı:

Detaylı

UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU. TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu

UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU. TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu 31 Ekim 2009 TTB-UDEK Etik Çalışma Grubu UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLARI GENEL OLARAK ETİK KURULLAR Etik Kurullar: Tanım Etik

Detaylı

OYUN VE ÇOCUK. Oyunun Aşamaları:

OYUN VE ÇOCUK. Oyunun Aşamaları: OYUN VE ÇOCUK Çocuklar oyunla dünyayı keşfederler, diğer kişilerle kuracakları ilişkileri öğrenirler, kendi yeteneklerini ve güçlerini test ederler, yeni fikirleri denerler ve farklı aktiviteleri deneyecek

Detaylı

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Nedir? Günlük rutin işleyişi bozan, Aniden beklenmedik bir şekilde gelişen, Dehşet, kaygı ve panik yaratan, Kişinin anlamlandırma

Detaylı

AKSARAY ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DEKANLIĞI

AKSARAY ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DEKANLIĞI AKSARAY ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DEKANLIĞI AİLE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ (Sertifika Proğramı) Programın Amacı: 04 Eylül 2012 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Aile Danışmanlığı Yönetmeliği

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ,SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ,SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK F İ Y A T T E K L İ F İ ALTINIŞIK OSGB. Ltd. Şti. DİŞ HEKİMLERİ ODASI Tel-Fax : 0256-2591155 TEKLİF NO / TARİH 08.11.2013 / 301 GSM : 0532-4104875 (A. Hakan TÜRE) YETKİLİ Ayşegül hanım e-mail : a.hakanture@altinisikosgb.com.tr

Detaylı

NEVŞEHİR BELEDİYESİ KADIN DANIŞMA MERKEZİ VE ŞİDDET VERİ TABANI

NEVŞEHİR BELEDİYESİ KADIN DANIŞMA MERKEZİ VE ŞİDDET VERİ TABANI Bu sözleşme Avrupa B rl ğ ve Türk ye Cumhur yet tarafından finanse ed lmekted r. Kadına Yönelik Şiddetle Mücadelede Yerel ve Ulusal STK ların Kapasitesinin Güçlendirilmesi NEVŞEHİR BELEDİYESİ KADIN DANIŞMA

Detaylı

Çocuk istismarı ve ihmali olgularımızın demografik ve klinik özellikleri: Ege Üniversitesi Çocuk Koruma Birimi nin bir yıllık deneyimi

Çocuk istismarı ve ihmali olgularımızın demografik ve klinik özellikleri: Ege Üniversitesi Çocuk Koruma Birimi nin bir yıllık deneyimi Özgün Araştırma Original Article 119 DOI: 10.4274/tpa.640 Çocuk istismarı ve ihmali olgularımızın demografik ve klinik özellikleri: Ege Üniversitesi Çocuk Koruma Birimi nin bir yıllık deneyimi Demographic

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Ünal, H., Ortaokul Dönemindeki Kız Çocuklarda Antropometrik Ölçümlerin Farklılaşmasının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi. 1985.

ÖZGEÇMİŞ. 1. Ünal, H., Ortaokul Dönemindeki Kız Çocuklarda Antropometrik Ölçümlerin Farklılaşmasının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi. 1985. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Nergiz Meltem Güven Email :nergismeltem@gmail.com 2. Doğum Tarihi : 11.03.1954 Tel : 0535 895 03 29 3. Ünvanı : Profesör 0312 441 39 11 Adres : Hilal Mah. Hollanda Cad. No:20 Daire

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Kredisi AKTS Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10

DERS BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Kredisi AKTS Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10 DERS BİLGİLERİ Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10 Dersin Süresi (Dönemlik /Yıllık) Dersin Öğrenim Çıktıları Dersin İçeriği Önerilen Kaynaklar Prof. Dr. Fatma Eti Aslan Prof. Dr. Fatma

Detaylı

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım 1961 yılında Malatya da doğdum. İlk-orta ve lise öğrenimimi Malatya da tamamladım.1978 yılında girdiğim Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 1984 yılında bitirdim. 1984-1987 yılları arasında Çanakkale ve

Detaylı

6331 SAYILI KANUN SONRASI İŞ KAZALARININ BİLDİRİLECEĞİ SÜRELER VE BİLDİRİM YAPILACAK KURUMLAR

6331 SAYILI KANUN SONRASI İŞ KAZALARININ BİLDİRİLECEĞİ SÜRELER VE BİLDİRİM YAPILACAK KURUMLAR 6331 SAYILI KANUN SONRASI İŞ KAZALARININ BİLDİRİLECEĞİ SÜRELER VE BİLDİRİM YAPILACAK KURUMLAR Mustafa BAŞTAŞ * I-GİRİŞ 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu nun (Resmi, 2012, 28339) yürürlüğe girmesi

Detaylı

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse Perinatal Depresyon gebelik süresince veya gebeliği takip eden ilk 12 ay boyunca

Detaylı

Türkiye de Bağımlılık Epidemiyolojisi. Dr. Zehra Arıkan

Türkiye de Bağımlılık Epidemiyolojisi. Dr. Zehra Arıkan Türkiye de Bağımlılık Epidemiyolojisi Dr. Zehra Arıkan Araştırmacı: Danışman: Konuşmacı: Glaxo, Sanovel, Bilim Epidemiyoloji Tıbbi araştırmaların yöntem bilimi Sağlık sorunlarının tanımlanması, nedenlerinin

Detaylı

Manisa İl merkezinde Yaşayan Kadınların Aile İçi Şiddete İlişkin Görüşleri, Deneyimleri ve Etkileyen Faktörler

Manisa İl merkezinde Yaşayan Kadınların Aile İçi Şiddete İlişkin Görüşleri, Deneyimleri ve Etkileyen Faktörler Manisa İl merkezinde Yaşayan Kadınların Aile İçi Şiddete İlişkin Görüşleri, Deneyimleri ve Etkileyen Faktörler Celal Bayar Üniversitesi kadın Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (CBÜKAM) Araştırmanın

Detaylı

Çocuk İstismarı. Doç Dr. Onur POLAT Acil Tıp Anabilim Dalı

Çocuk İstismarı. Doç Dr. Onur POLAT Acil Tıp Anabilim Dalı Doç Dr. Onur POLAT Acil Tıp Anabilim Dalı Çocuğun büyüme ve gelişmesini olumsuz yönde etkileyen her türlü davranış olarak tanımlanabilen çocuk istismarına, insanlık tarihi boyunca her kültürde rastlanmaktadır.

Detaylı

Gelinlik Değil Kefen Giydirilmiş Çocuklar*

Gelinlik Değil Kefen Giydirilmiş Çocuklar* Gelinlik Değil Kefen Giydirilmiş Çocuklar* Avukat Sema AKSOY** * Ankara Barosu Başkanı Avukat Sema Aksoy un, Türkiye Barolar Birliği, Ankara Barosu ve Türk Hukukçu Kadınlar Derneği tarafından 23 Ocak 2014

Detaylı

Temmuz 2012'de yürürlüğe giren Yeni Borçlar Kanunu ile birlikte işverene işçiyi psikolojik ve cinsel tacizden koruma yükümlüğü getirildi.

Temmuz 2012'de yürürlüğe giren Yeni Borçlar Kanunu ile birlikte işverene işçiyi psikolojik ve cinsel tacizden koruma yükümlüğü getirildi. YASAL HAKLARIMIZI ÖĞRENELĠM MOBBĠNG NEDĠR? YAZAN: AV.ÖZLEM AYATA İş gücüne katılımlarının zaten çok düşük olduğu ülkemizde kadınların, çalışma hayatında uğradıkları, kadın olmalarından kaynaklı ayrımcılık,

Detaylı

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Yaşam başlangıcından ölümüne kadar, sağlık ve hastalık durumunu anlama, uygun girişimleri planlayarak sorunu çözme sorumluluğuna sahip olan hemşirelik; insanı ele alan

Detaylı

Ayşe Devrim Başterzi. Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur.

Ayşe Devrim Başterzi. Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur. Ayşe Devrim Başterzi Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur. Epidemiyoloji ve eğitim mi? Eğitim ve epidemiyoloji mi?

Detaylı