Şekil 1.1: Merceklerin yapısı: (a) İnce kenarlı veya yakınsak mercek, (b) Kalın kenarlı veya ıraksak mercek. Deney Düzeneği

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Şekil 1.1: Merceklerin yapısı: (a) İnce kenarlı veya yakınsak mercek, (b) Kalın kenarlı veya ıraksak mercek. Deney Düzeneği"

Transkript

1 Deney No : DO 1 Deneyin Adı : Yakınsak ve ıraksak merceklerde odak uzaklığı Deneyin Amacı: Yakınsak ve ıraksak merceklerde odak uzaklıkların farklı yöntemler kullanılarak elde edilmesi. Teorik Bilgi : İki küre(veya bazen silindir) yüzeyi ile sınırlanmış saydam madde parçasına mercek adı verilir. Küre yüzeyleri kesişiyorsa merceğe ince kenarlı veya yakınsak mercek, kesişmiyorsa kalın kenarlı veya ıraksak mercek adı verilir. Küre yüzeylerinin merkezlerini birleştiren doğruya asal eksen, asal eksenden geçen bir düzlemle merceğin ara kesitine asal kesit, asal kesit içinde kalan asal eksen parçasının ortasına ise optik merkez denir. Asal eksene paralel ışınların mercekten geçtikten sonraki doğrultularının bu ekseni kestiği noktaya odak noktası adı verilir. Odak noktasının optik merkeze uzaklığına da odak uzaklığı adı verilmiştir (Şekil 1.1). Iraksak merceklerde odak noktası ve odak uzaklığı zahiridir. Bu sebepten odak uzaklığı, bilinen bir yakınsak mercekle yapılan pozitif yakınsamalı bir sistem ile ölçülür. a b Şekil 1.1: Merceklerin yapısı: (a) İnce kenarlı veya yakınsak mercek, (b) Kalın kenarlı veya ıraksak mercek. Deney Düzeneği Şekil 1.: Deney Düzeneği Deney düzeneği, Şekil 1. de görüldüğü gibi, mercekler, ışık kaynağı, güç kaynağı, ekran, sürgü ayaklar ve hepsinin üzerine yerleştirildiği ölçekli raydan oluşmuştur. Ölçekli rayın üzerine aletler sırayla; ışık kaynağı, kondansör, cisim(ok), odak uzaklığı bilinmeyen mercek ve görüntünün düşeceği ekran şeklinde sıralanır. Güç kaynağı fişe takılır ve ışık kaynağı çalıştırılır. 1

2 Deneyin Yapılışı : Verilen bir yakınsak mercek için iki ayrı yöntemle odak uzaklığının tespiti yapılacak ve odak uzaklığı bilinmeyen bir ıraksak merceğin odak uzaklığı bulunacaktır. Aşağıda verilen her bir yöntem için verilen merceğin odak uzaklığını hesaplayın. Deneyinizin son kısmında odak uzaklığı 10cm olan yakınsak merceği de kullanarak odak uzaklığı bilinmeyen ıraksak merceğin odak uzaklığını elde etmeye çalışın. 1. Uzaklıklar yöntemi: E perdesi c ışıklı cisminden belirli bir uzaklığa konur. Mercek ileri geri sürülerek cismin perde üzerinde net bir görüntüsü elde edilir (Şekil 1.3)(Not: bunu yaparken cismin merkezi ile merceğin optik merkezinin aynı yatay doğrultuda olmasına dikkat ediniz). Cismin merceğe olan a uzaklığı ile görüntünün b uzaklığı optik bank üzerindeki cetvel ile ölçülür. a b f denkleminden merceğin f odak uzaklığı hesaplanır. Perdenin yeri değiştirilerek deney iki kez daha tekrarlanır ve sonuçlar verilen tabloya kaydedilerek ortalama bir f değeri bulunur. Şekil 1.3: Bir yakınsak merceğin odak uzaklığının, uzaklıklar yöntemi ile ölçülmesi. Büyütme yöntemi: Perde üzerinde cismin büyük bir görüntüsü elde edilir. Cismin üzerindeki c santimetrelik uzunluğun görüntüsünün g boyu ve görüntünün merceğe olan b uzaklığı b ölçülür(şekil 1.3). Verilen mercek için odak uzaklığı f bağıntısından f hesaplanır. g 1 c Deney iki kez daha tekrarlanarak sonuçlar tabloya kaydedilip ortalama bir f bulunur. 3. Iraksak bir merceğin odak uzaklığının bulunması: Şekil 1.4: Iraksak bir merceğin odak uzaklığının mercek sistemi oluşturularak ölçülmesi.

3 Iraksak bir merceğin odak uzaklığını ölçmek için, odak uzaklığı bilinen yakınsak bir mercekle pozitif yakınsamalı bir mercek sistemi yapılır. Bu sistemin f odak uzaklığı uzaklılar yöntemi ile bulunarak D 1 den yakınsaması hesaplanır. Bir sistemin yakınsaması onu f oluşturan merceklerin yakınsamaları toplamına eşit olacağından D D 1 D bağıntısı yardımı ile ıraksak merceğin D yakınsaması ve buradan f odak uzaklığı hesaplanır. Deneyi en az üç kez tekrarlayarak ortalama f yi bulunuz.(not: Deneyin bu kısmında f 1 =100cm lik yakınsak merceği kullanınız.) Ölçümler Sonuçlar: 1-) Uzaklıklar Yöntemi -) Büyütme yöntemi a b f(cm) b g c g/c f Ortalama f = Ortalama f = 3-) Mercek sistemi a b f(cm) D(m-1) Ortalama f = Ortalama D = Sorular: 1- Mercek nedir ve kaç türlü mercek vardır? - Bir mercekte optik merkez, asal eksen, odak noktası, ikincil eksen, odak uzaklığı neye denir? Şekil çizerek tanımlayınız. 3- Mercek üzerine herhangi bir doğrultuda gelen bir ışının merceği geçtikten sonraki doğrultusunu cetvel ile nasıl çizersiniz? 4- Hangi tip mercekler daima zahiri görüntü verir? 3

4 Deney No : DO Deneyin Adı : Fresnel Aynası Deneyin Amacı : Girişim olayından yararlanarak ışığın dalga boyunu Fresnel aynası ile hesaplamak. Teorik Bilgi : Girişim, elektromanyetik ışımanın dalga karakterinin en temel kanıtıdır. Girişim deseni kırılma indisinin belirlenmesi, dalgaboyunun hesaplanması, yüzey kalite kontrolü gibi birçok alanda kullanılır. Fresnel aynası girişim deseni elde edebileceğimiz birçok metottan biridir ve çok küçük açılı iki düzlem aynadan oluşur. Şekil.1 de görüldüğü gibi Z kaynağından çıkan ışın aynalardan yansıyarak Z 1 ve Z sanal kaynaklarını oluşturur. Z, Z 1 ve Z noktasal kaynakların V noktasına mesafesi (r) eşittir. Bu durumda Z 1 ve Z arasındaki mesafe, Z Z sin ile verilir. 1 r Ekranda görmek istediğimiz girişim deseni Z 1 ve Z sanal kaynaklarından çıkan eş-fazlı (koherent) demetlerin süperpozisyonu sayesinde gerçekleşir. Toplam şiddet, I I I I cos 1 1I ifade edilir. Burada 1 faz farkıdır. I şiddeti, faz farkının bir fonksiyonu olarak maksimum ve minimuma sahiptir. Ekranda oluşan girişim desenin de meydana gelen maksimum ve minimum çizgilerin kalınlığına p dersek, a Maksimumlar için; p n n = 0, 1,,... d 1 a Minimumlar için; p n n = 0, 1,,... d d Z 1 Z a Ekranla V noktası arasındaki mesafe. Sanal iki ışık kaynağı arasındaki d mesafesi, odak uzaklığı f olan bir mercek kullanılarak ekran üzerinde oluşan görüntünün B boyu ölçülerek hesaplanabilir;: g b f g d b B g ve b sırasıyla cismin aynaya olan ve görüntünün aynaya olan uzaklığıdır. 4

5 d B f b f Şekil.. Fresnel aynası ile elde edilen girişim deseni. Deneyin Yapılışı : 1) Fresnel aynası ile girişim deseni elde etmek için deneysel düzenek Şekil.3 deki gibi kurulur. Deneyde kullandığımız merceğin odak uzaklığı f =0 mm dir. ) Ekran ile ışık kaynağı arasındaki mesafe en az m olmalıdır. 3) Fresnel aynasının iki kısmı yaklaşık paralel olacak şekilde ayarlanır. 4) Mercek ile genişletilmiş ışın demeti aynanın her iki bölümünü de eşit etkileyecek şekilde lazer ayarlanır. 5) Karanlık bölge tarafından ayrılan iki ışık noktası ekranda görülür. Fresnel aynasının ayar vidaları çevrilerek, aynanın hareketli kısmı bu bölgeler üst üste çakışıncaya kadar eğilir. 6) Görünen girişim deseni ve desenin aynaların açıları ile ilişkisi ekranda gözlemlenir. Bu desen Şekil.3 te verildiği gibi olmalıdır. 7) Teori bölümünde verilen bilgiler ışığında dalgaboyunu ve açısını hesaplayabilmeniz için gerekli ölçümleri alınız.!!!uyarı: Lazer demetine doğrudan bakmayınız. Şekil.3: Deney Düzeneği Sorular : 1. Girişim nedir? Açıklayınız.. Süperpozisyon nedir? Açıklayınız. 3. Faz farkı nedir? Açıklayınız. 4. Sanal ışık kaynağı ne anlama gelmektedir? Açıklayınız. 5

6 Deney No : DO 3 Deneyin Adı : Tek Yarık ve Çift Yarıkta Kırınım Şiddetinin Belirlenmesi Deneyin Amacı : Tek ve çift yarık sisteminin lazer ışınıyla aydınlatılmasıyla elde edilen kırınım desenlerindeki değişimlerin, konuma göre şiddetlerinin fotodiyot yardımı ile ölçülmesi. Tek ve çift yarıkta Fraunhofer kırınım modeli ile ışık şiddeti dağılımının ölçülmesi. Birinci Kısım Teorik Bilgi : Tek Yarıkta Kırınım: Noktasal bir kaynak ile bir perdenin arasına yerleştirilmiş ışık geçirmeyen bir cisim, geometrik optiğin kuralları ile tahmin edilemeyen karanlık ve aydınlık kısımlardan oluşan karmaşık bir gölge oluşturur. F. Grimaldi nin 1600 lerde yapmış olduğu araştırma kırınım dediği, ışığın doğrusal yayılmasından sapması olayı üzerine yapılmış ve yayınlanmış ilk ayrıntılı çalışmaydı. Buna göre, bu olay, ses, madde dalgası veya ışıkta bir dalga cephesinin bir kısmının herhangi bir tarzda engellenmesi halinde ortaya çıkan genel bir dalga özelliğidir. Işığı geçiren veya geçirmeyen bir engel ile karşılaşıldığında, dalga cephesinin bir bölgesinde genlik veya fazca bir değişim olursa, kırınım ortaya çıkar. Dalga cephesinin engelin ötesine geçen kısımları, kırınım deseni denilen belli bir enerji yoğunluğu dağılımını oluşturmak üzere girişim yaparlar. Optik cihazlar da gelen dalga cephesinin sadece bir kısmı kullanılır. Bundan dolayı, yapısında mercek, engel, yarık ve ayna gibi elemanlar bulunduran aletleri kapsamlı bir şekilde anlamada, kırınım olayları büyük bir önem taşırlar. Optiksel bir değişimin sabit fazlı olduğu bir yüzeye dalga cephesi denir. Huygens prensibine göre; bir ana dalga cephesi üzerinde her nokta küresel ikincil dalgacıklar kaynağı olarak görev yapar, öyle ki daha sonraki bir anda bu ana dalga cephesi bu dalgacıkların zarfı olur. Üstelik dalgacıklar uzayda her noktada ana dalganınkine eşit bir hız ve frekansla ilerler. Tek yarıkta veya şekil 3.1 deki dikdörtgen biçimli dar bir yarıkta oluşan Fraunhofer kırınım olayına bakalım. Şekil 3.1. a) Tek yarıkta Fraunhofer kırınımı, b) Noktasal ışık kaynağı ile aydınlatılan düşey konumlu tek yarığın kırınım deseni. Tek yarıkta incelenecek yönteme açıklık getirsin diye yarık Şekil 3. deki gibi ince ve uzun şeritlere ayrılmalıdır. 6

7 Şekil 3.. Huygens dalgacıkları, c) Işınlar cinsinden eşdeğer gösterim. Her nokta bütün doğrulardan ışın yayınlar. Çeşitli doğrulardaki paralel ışınlar görülmektedir, d) Bu ışın demetleri, üç boyutlu Fourier bileşenleri gibi düşünülebilecek düzlemsel dalgalardır, e) Tek renkli düzlemsel dalgalar tarafından aydınlatılmış tek yarık. Fraunhofer yaklaşıklığında, ideal faz uyumlu bir doğrusal kaynağın ışıma şiddeti dağılımı, sin( ) I( ) I(0) 3.1 Burada, kb sin( ) 3. olup, düzleminden ölçülür ve b yarığın genişliğidir. Dalga vektörümüz k=π/λ dır. Işıma şiddetinin hızla azalmasına rağmen, yüksek mertebeli ikincil maksimumlar gözlenebilmektedir. I(θ) nın ekstremum noktaları, β di/dβ yı sıfır yapan değerlerinde meydana gelir. Yani, bu noktalarda, di sin( cos sin) I( 0) 0 3 d 3.3 olur. Buna göre sin 0 olduğunda, yani,,, 3, için, ışıma şiddeti sıfır olan minimumlara sahiptir. Denklem 3.3 e göre, ayrıca cos sin 0 olduğunda tan β= β 3.5 olur. Bu trigonometrik denklemlerin çözümleri, Şekil 3.3 deki gibi, grafik yöntemi ile bulunabilir. f 1 (β)=tan β eğrisinin. f (β)= β doğrusu ile kesişme noktaları her iki fonksiyon için ortak olup, Denklem 3.5 i sağlar. Denklem 3.4 ile verilen komşu minimumlar arasında sadece bir tek maksimum noktası vardır. Dolayısı ile, β ( 1,4303,,4509, 3,4707,...) I( ) nın ikincil maksimumları olur. 7

8 Yukarıda matematiksel ispatı anlatılan olaylar Şekil 3.4 yardımıyla daha kolay anlaşılabilir. Yarıktaki noktaların xz düzlemindeki her doğrultuya ışın saldığını varsayalım. Şekil 3.4.a daki ileri doğrultuda giden ışık kırınmamış ışık demetidir. Bu ışınların hepsi aynı faz ile gözlem perdesine gelerek, orada parlak merkezi bir nokta oluştururlar. Perde sonsuzda değilse, perdeye gelen ışınlar tam paralel olmaz, sonsuzda ise veya daha uygunu mercek varsa, ışınlar merkezdeki gibi olur. Şekil 3.3.b de, θ 1 açısı ile çıkan belli bir ışın demeti görülmektedir. Burada, en üst ve en alt ışınlar arasındaki bsin θ 1 mıştır. yok eder. Şekil 3.3. İki eğrinin kesim noktaları denklem 3.5 in çözümleridir. Benzer şekilde, merkezin hemen altındaki bir ışın da en üstteki ışının hemen altındaki ışını yok eder. Sonuçta, açıklıktaki ışın çiftlerinin birbirini yok etmesi ile bir minimum meydana gelir. Işıma şiddeti merkezdeki en büyük değerinden, her iki yanda sin 1 / b sıfıra düşer. Açı biraz daha artırıldığında, ışınların bir kısmı yine yapıcı bir şekilde girişerek, ışıma şiddeti ikincil bir maksimum oluşturmak üzere yükselir. Açıklığın dört eşit parçaya ayrıldığı düşünüldüğünde, üst çeyrekteki ışınlar, hemen altındaki çeyreğin ışınlarını, üçüncü çeyrekteki ışınlar ise, son çeyrekteki ışınları söndürür. Komşu parçalardaki aynı konumlu ışın çiftleri arasında λ/ Dolayısı ile, bsin m m olduğunda, ışıma şiddeti sıfır olur. Burada m 1,, 3,... değerleri almaktadır. m kb sin m olduğundan bu koşul, 3.4 ün aynısıdır. Huygens-Fresnel ilkesinin eksik taraflarından birisi, ikincil dalgacıkların dalga cephesinde genliğin açıya bağlı değişimlerinin göz ardı edilmesidir. Fraunhofer kırınımında yarık ile gözlem düzlemi arasındaki uzaklık öylesine büyüktür ki, θ küçük kaldığı sürece, bu değişimler göz ardı edilebilir. 8

9 Şekil 3.4. Işığın tek yarıkta, çeşitli doğrultularda kırınımı. R Şekil 3.4 a. Fotodiyot ile sin( ) x x R fotodedektor x yarık mesafesinde açıyı bulma işleminde kullanılacak denklemimiz. Şekil 3.5. Tek yarıkta Fraunhofer kırınım deseni. 9

10 Şekil 3.5, denklem 3.1 de verilen akı yoğunluğunun çizimidir. Bu eğri üzerinde bir nokta, örneğin, β=3.4707π deki üçüncü ikincil maksimum göz önüne alınsın; b / sin b yarık genişliğindeki artış, β θ nın azalması gerekir. Bu durumda λ nın küçülmesinde olduğu gibi, kırınım deseni esas maksimuma doğru daralır. Işık kaynağı beyaz ışık veriyorsa, yüksek mertebeli maksimumlar, büyük θ larda kırmızı veren bir renklenme gösterir. Farklı renkteki her ışık bileşeninin kendidalga boyunun belirlediği açısal konumlarda, minimum ve ikincil maksimumlar bulunur. Renk bileşenlerinin tamamı sadece θ=0 civarında üst üste gelerek beyaz ışığı oluştururlar. Deneyin Yapılışı ***Not: Asla Lazer ışığına direk olarak bakılmamalıdır.*** Deney düzeneği Şekil 3.6 da gösterilmiştir. Odak uzaklıkları (f) 0 ve 100mm, fotoselin merkezine odaklanmış olan merceklerle elde edilmiş, genişletilmiş ve paralel lazer ışınımız var. Fotosel, lazerin hareket aralığının tam ortasına yerleştirilir. Yarık diyaframı fotoselin üzerine yerleştirilir ve tek yarıklı diyafram, destek üzerine sabitlenir. İncelenecek yarığın tam ortaya, ışına dik olarak yerleştirildiğinden emin olunmalıdır. Ölçüm boyunca meydana gelebilecek sapmalardan kaçınmak için çalışmaya başlamadan önce lazer ve ölçüm amplifier ı 15 dakika kadar ısıtılmalıdır.. kώ luk dirençle paralel bağlı olan fotodiyot, ölçüm amplifierinın (yükselteme oranı ) 104 Ώ girişine bağlanır. Büyütme çarpanı değiştirildiğinde ölçüm amplifier ının sıfır ı fotodiyot da göz önünde bulundurularak kontrol edilmelidir. Tek yarıkta b1 = 0.1 mm ve b = 0. mm için, pik ve minimumlar tam olarak belirlenmeli, aralarındaki yoğunluk farkına da fotodiyotu basamak basamak 0.3 mm den 0.5 mm ye çıkartarak karar verilmelidir. Şekil 3.6 Deney Düzeneği. Tek yarıkta elde edilecek veriler yardımı ile kırınım desenini grafiği çizilecek. Bu olay tartışılacak. Sonuç ve Değerlendirme: Farklı genişlikteki yarıklardan dolayı oluşan kırınım desenlerinin yoğunluk dağılımının belirlenmesi. Uygun yarık genişlikleri, ekstremum noktalarının yoğunluk değerlerinin bağıl konumlarına göre belirlenir. Ayrıca pik yoğunluk ilişkileri de değerlendirilir. Aynı genişlikteki çift yarıklar yüzünden, yarıklara farklı mesafelerde oluşacak kırınım desenlerinin ekstremumlarının yoğunluk ve yerlerinin belirlenmesi. Pik yoğunluk ilişkileri belirlendiği gibi yarıklar arasındaki mesafe ve yarık genişlikleri de belirlenmelidir. 10

11 İkinci Kısım Teorik Bilgi : Çift Yarıkta Kırınım: Kırınım deseni, gerçekte mercek ekseni üzerinde olup, yarığın yönelimi değişmediği ve yaklaşık geçerli olduğu sürece, yarığın konumundan bağımsız olarak aynı şekil ve konuma sahiptir (Şekil 3.7). Mercek eksenine paralel gelen dalgaların tamamı L nin ikincil odağına yakınsar. Bu ise S nin görüntüsü ve kırınım deseninin merkezidir. Merkezleri arasındaki uzaklık a, genişliği b olan iki uzun yarık bulunsun (Şekil 3.8). Her bir yarık, gözlem perdesinde aynı tek yarık kırınım desenini oluşturur. İki yarığın katkısı üzerindeki bir noktada üst üste gelir. Bu noktada her biri genlik bakımından eşit olsa bile, faz bakımından oldukça farklılık gösterebilirler. Her bir yarıkta ikincil kaynaklar aynı esas dalga tarafından uyarıldığı için, ortaya çıkan dalgacıklar faz uyumlu olurlar. Böylece bir girişim ortaya çıkmalıdır. Eğer esas düzlem dalga ya bir açısı altında gidiyorsa, ikincil kaynaklar arasında sabit bir faz farkı bulunur. Dik gelme durumunda ise dalgacıkların hepsi aynı fazda yayınlanırlar. Herhangi bir gözlem noktasında oluşan girişim saçağı, iki yarıktan gelip üst üste binen dalgacıkların aldığı optik yol uzunluğu farkı ile belirlenir. Görüleceği gibi, akı yoğunluk dağılımı (şekil 3.9), hızla değişen çift yarık girişim deseninin tek yarık kırınım deseniyle modüle edilmesinin sonucudur. Şekil 3.7 Çift yarık düzeneği. Şekil 3.8 Çift yarık geometrisi. üzerindeki P noktası sonsuz sayılabilecek uzaklıktadır. Şekil

12 üzerinde bir noktadaki optik değişimi veren bir ifade elde etmek için, tek yarık incelemesini yeterli olur. Her iki açıklık, önce, dz genişliğinde ve l uzunluğunda ince şeritlere bölünür. Bu şeritlerin her birisi z-ekseni boyunca uzanan sonsuz sayıda noktasal kaynak gibi davranır. Böylece Fraunhofer yaklaşıklığındaki fonksiyonumuz; L E R D / D / sin wt k( R y sin) dy kd daha basit biçimi için sin( ) alınarak LD sin E sin( wt kr) 3.6 R (hemen ölçülebilecek, sabitler bir kenara bırakılırsa I()=<E > dır) olup, elektrik alanına toplam katkı, E C b / b / ab / F( z) dz C F( z) dz. 3.7 ab / Burada., F(z)=sin[wt-k(R-z sin] dır. Sabit genlik çarpanı C, z-ekseni üzerindeki birim uzunluk başına ikincil kaynak şiddetinin (her açıklık bir z den bağımsız olduğu varsayılmaktadır), başlangıç noktasından P ye ölçülen ve sabit kabul edilen R ye oranıdır. Sadece üzerindeki akı yoğunlukları ile ilgilenileceğinden, şu anda C nin gerçek değerinin önemi yoktur. nın integralinde, sin E bc sin( wt kr) sin( wt kr ) 3.8 Burada, ka/sin ve daha önce olduğu gibi, kb/.sin( ) dır. Bu ise, her bir yarıktan LD sin gelen ve E sin( wt kr) ile belirlenen iki alnın P deki toplam değeridir. R Birinci yarıktan P ye olan uzaklık R olup, -kr kadar faz katkısında bulunmaktadır. İkinci yarıktan P ye olan uzaklık (R-asin) veya (R-k) olup, ikinci sinüs fonksiyonunda görüldüğü gibi, (-kr+) ya eşit bir faz terimi oluşturmaktadır. niceliği, yarıklardan birisinin kenarlarından üzerindeki bir P noktasına gelen, yaklaşık iki ışın arasındaki (k) faz farkıdır. niceliği, birisi birinci yarıktaki noktadan, diğeri ise ikinci yarıkta bu noktaya karşılık gelen bir noktadan çıkarak P ye gelen iki dalga arasındaki faz farkıdır. 3.8 denklemi biraz daha basitleştirilir ise, sin E bc cos sin( wt kr ) 3.9 olur. Bunun da önce karesi, sonra oldukça uzun bir zaman aralığı üzerinden integrali, alınırsa, ( sin ) 4 0 cos I I 3.10 ışıma şiddeti elde edilir. I 0, her bir yarığın = 0 doğrultusundaki (yani olduğunda) akı yoğunluğu katkısı, I( 0) 4I 0 ise, bu doğrultudaki toplam akı yoğunluğudur. 4 çarpanı elektrik alan genliğinin, tek yarık kapalı iken o noktada oluşacak olan genliğin iki katı olması sonucudur. Denklem 3.10 daki b nin çok küçük olması (kb<<1) durumunda, (sin) / 1 olup, Young deneyindeki bir çift doğrusal kaynağı akı yoğunluğu ifadesine dönüşür. Diğer taraftan, a=0 ise, iki yarık tek yarığa dönüşürken, =0 ve denklem 3.9 olur. Bu ise, kaynak şiddetinin iki katına çıktığı tek yarıkta kırınıma ait 3.1 bağıntısının özdeşidir. Bu yüzden tam sin ifade kırınım terimi ile modüle edilen bir cos girişim terimi gibi düşünülebilir. 1

13 Yarıklar sonlu uzunlukta fakat çok dar ise, her bir yarığın kırınım deseni geniş merkezi bölgede düzgün bir şekilde oluşur, bu bölgenin içerisinde ise ideal Young saçaklarına benzeyen şeritler görülür. nın,, 3,... değerlerine karşılık gelen açısal konumlardaki (-değerleri) kırınım etkileri sonucunda ya girişim yapacak ışık ulaşmaz. üzerindeki, /, 3 /, 5 /,... değerlerine karşılık gelen noktalarda, elektrik alan katkıları, kırınımla sağlanan ışık miktarı ne kadar olursa olsun tam zıt fazla birbirini yok ederler. Bir çift yarık Fraunhofer kırınım desenine ait ışıma şiddet dağılımı şekil 3.10 da görülmektedir. Eğri özel a=3b (yani, ) durumu için çizilmiştir. Şekil Bir çift yarık deseni (a=3b). Deneyin Yapılışı Deney düzeneği Şekil 3.11 da gösterilmiştir. Odak uzaklıkları (f) 0 ve 100mm, fotoselin merkezine odaklanmış olan merceklerle elde edilmiş, genişletilmiş ve paralel lazer ışını. Fotosel, lazerin hareket aralığının tam ortasına yerleştirilir. Yarık diyaframı fotoselin üzerine yerleştirilir ve çift yarıklı diyafram, destek üzerine sabitlenir. İncelenecek yarığın tam ortaya, ışına dik olarak yerleştirildiğinden emin olunmalıdır. Her iki yarık da aynı ışık yoğunluğu almalıdır. Ölçüm boyunca meydana gelebilecek sapmalardan kaçınmak için çalışmaya başlamadan önce lazer ve ölçüm amplifier ı 15 dakika kadar ısıtılmalıdır.. kώ luk dirençle paralel bağlı olan fotodiyot, ölçüm amplifierinın (yükselteme oranı ) 10 4 Ώ girişine bağlanır. Büyütme çarpanı değiştirildiğinde ölçüm amplifier ının sıfır ı fotodiyot da göz önünde bulundurularak kontrol edilmelidir. Çift yarıklı sistemde ise sadece ekstremum noktalarının yerleri ve pik yoğunlukları belirlenmelidir. 13

14 Şekil 3.11 Deney Düzeneği. Çift yarıkta elde edilecek veriler yardımı ile kırınım desenini grafiği çizilecek. Bu olay tartışılacak. Sonuç ve değerlendirme: Farklı genişlikteki yarıklardan dolayı oluşan kırınım desenlerinin yoğunluk dağılımının belirlenmesi. Uygun yarık genişlikleri, ekstremum noktalarının yoğunluk değerlerinin bağıl konumlarına göre belirlenir. Ayrıca pik yoğunluk ilişkileri de değerlendirilir. Aynı genişlikteki çift yarıklar yüzünden, yarıklara farklı mesafelerde oluşacak kırınım desenlerinin ekstremumlarının yoğunluk ve yerlerinin belirlenmesi. Pik yoğunluk ilişkileri belirlendiği gibi yarıklar arasındaki mesafe ve yarık genişlikleri de belirlenmelidir. SORULAR: 1. Girişim ve kırınım deneyinin, Heisenberg Belirsizlik ilkesi ile ilişkisini açıklayınız.. Çift yarıkta Fraunhofer kırınım modeli bize neyi doğrular? 3. Kırınım deseninde min. ve max. şiddetleri neden oluşmaktadır? Açıklayınız. 4. Huygens Prensibi, Girişim, Fraunhofer ve Frensel Girişimi hakkında genel bilgi veriniz. 5. Tek yarıkta Fraunhofer kırınım modeli bize neyi doğrular? 6. Işığın dalga boyuna etkisi nedir? 14

15 Deney No : DO 4 Deneyin Adı : Newton Halkaları Deneyin Amacı : Düzgün cam plaka ile yarıküresel lens arasındaki girişimin elde edilmesi ve Newton halkalarının görüntülenmesi. Newton halkalarının yarıçapının gelen ışığın dalga boyuna bağımlılığının gösterilmesi. Teorik Bilgi : Newton halkaları denilen desen şekil 4.1 deki düzenekte daha iyi incelenir. Burada bir optik düzlem üzerine yarıküresel mercek yerleştirilir ve paralel bir ışık demeti ile arkadan aydınlatılır. Şekil 4.1. Yarıküresel mercek ile cam düzlemi arasında kalan hava kaması. Merceğin cam yüzeyine değdiği noktanın etrafında dairesel girişim saçakları oluşur. Bu halkaların yarıçapı sabit olmayıp dalga boyu ile değişir. Şekil 4.. İki cam yüzeyinin arasında kalan hava kaması ve dairesel girişim deseni(newton halkaları). Şekil 4.3 te iki cam plaka arasında d kalınlığında bir hava katmanında L ışık dalgasının yansımaları görülüyor. Burada T ve T 4 geçen dalgaların bir kısmını oluşturur. Görüldüğü gibi T ve T 4 ün cam plakadan çıkışında aldıkları yollar farklı oluyor. 15

16 Şekil 4.3. İki cam plaka arasında ışık dalgasının hareketi. Bu yol farkı d ile verilir. Yapıcı girişim için n, n=1,,3, şartı vardır. Bu denklemlerden d ( n 1) elde edilir. Şekil 4.1 deki duruma bakalım. Burada R iç bükey merceğin eğrilik yarıçapıdır. Birbiriyle temas halindeki düzgün cam ile mercek için aşağıdaki eşitlik yazılabilir. R r ( r d) r Denklemi türetmeye devam edersek d elde edilir. Yapıcı girişim halkaları için denklem R r n ( n 1) R n=1,, 3, gibi olur. Yarı küresel merceğin eğrilik yarıçapı r n ( n 1) R Rd 0 formülü ile hesap edilir. Ancak bu formülde Rd 0 ihmal edilir. Deneyde alınan verilerden r 0 d R olduğundan yukarıdaki formülde rn a karşılık (n-1) grafiği çizilir. Grafiğin eğimi r tan n dir. Merceğin farklı dalga boylarındaki eğrilik yarıçapını bulmak için tanα=rλ n 1 formülü ile R bulunur. Deneysel Kısım : Newton halkalarının girişim desenini elde etmek için Şekil 4.4 te gösterilen deneysel düzeneği kurun. Bu düzenekte; 16

17 (a) Civa lambası (b) Filtre tutucusu (c) Odak uzaklığı 100 mm lik lens (d) Newton halkaları plakası (e) f=100 mm lens (f) İris diyafram Şekil 4.4 Newton halkaları deney düzeneği. olarak adlandırılır. Civa lambasını çalıştırdıktan 10 dakika sonra newton halkaları plakasının arkasındaki vidalar ile oynayarak ekran üzerinde şekil 4. de solda görülen deseni elde etmeye çalışın. Halkaların merkezinde (en iç kısım) karanlık girişim deseni elde edene kadar ince ayar yapın ve deseni ekran üzerindeki skalaya getirerek ortalayın. Daha sonra sıra ile sarı ve yeşil filtreler için desen üzerindeki aydınlık halkaların yarıçaplarını ölçerek tablo 4.1 e kaydedin. Elde edilen verilerden aydınlık çizgi sayısı ile halkaların yarıçapının değişim grafiğini elde edin. Grafiği yorumlayarak newton halkalarının ile değişimini inceleyin.(not: Sarı ve yeşil filtreler için alınan verileri aynı grafik üzerinde çizin. Bu sizin yorumunuzu kolaylaştıracaktır.) Bulduğunuz grafikte sarı ve yeşil filtreler için ayrı ayrı eğimleri hesaplayın. d m ve =546 nm için r n ( n 1) R Rd 0 denklemini kullanarak R eğrilik yarıçapını elde edin. Sorular : 1-) Eğrilik yarıçapı nedir? -) Hava kaması nedir? 3-) Işığın girişim koşullarını açıklayınız. Tablo 4.1. r n SARI YEŞİL r(mm) r(mm)

18 Deney No : DO5 Deneyin Adı : Michelson Girişimölçeri Deneyin Amacı : Michelson girişimölçeri kullanılarak lazer ışınının dalgaboyunun hesaplanması. Teorik Bilgi Girişim: Islak bir asfalt üzerindeki bir yağ tabakasında titreşen renk desenleri girişim olayının en yaygın belirtilerinden biridir. İki (veya daha çok) dalganın üstüste gelerek, birbirlerini kısmen veya tamamen yok ettikleri bölgeler olabilir. Şekil 5.1 de bir dalga kabındaki iki nokta kaynaktan yayılan su dalgalarının oluşturduğu girişim deseni görülmektedir. Şekil 5.1. İki nokta kaynaktan yayılan su dalgalarının oluşturduğu girişim deseni Optik girişimden kaynaklanan olayları sadece tanecik modeline dayanarak açıklamak zordur. Buna karşın ışığın elektromanyetik dalga teorisi temel alınarak yola çıkılabilir. Girişim Koşulları: Işık dalgalarındaki girişim olaylarını dalga boylarının küçük olmasından dolayı (yaklaşık m den m ye ) gözlemek kolay değildir. Işık dalgalarında kararlı bir girişim gözleyebilmek için şu koşullar sağlanmalıdır: Kaynaklar uyumlu yani koherent (eşfazlı) olmalıdır. Kısaca, birbirine olan sabit hızı korunmalıdır. Kaynaklar tek renkli, yani bir tek dalgaboylu olmalıdır. Süperpozisyon (üst-üste binme) ilkesi uygulanabilmelidir. Girişim elde edebilmek için iki kaynağa ihtiyaç vardır. Ayrıca kararlı girişim deseni oluşturabilmek için her bir dalganın birbirine göre olan sabit fazı korunmalıdır. Bu durum elde edildiğinde kaynaklar koherent (ya da eşfazlı) denir. Michelson Girişimölçeri: Amerikalı fizikçi A.A. Michelson ( ) tarafından keşfedilen interferometre (girişimölçer) sade bir düzenektir. Bu düzenek, ışık demetini iki kısma ayırmakta ve onları farklı yollar katettikten sonra birleştirerek girişim deseni oluşturmaktadır. Dalgaboylarının doğru olarak ölçümlerinde veya hassas uzunluk ölçümlerinde kullanılır. 18

19 İnterferometrenin şematik çizimi şekildeki gibidir. Tek renkli kaynak tarafından yayılan ışık demeti, gelen ışına göre 45 0 lik açı yapan ve kısmen (yarı) ışın bölücü (beam spliter) tarafından iki ışına ayrılmıştır. Işınlardan biri, düşey doğrultuda M 1 aynasına doğru yansıtılır. İkinci ışın ise yatay olarak BS ı geçip M aynasına gider. Böylece iki ışın, farklı L 1 ve L yollarını katederler. İki ışın, M 1 ve M aynalarından yansıdıktan sonra tekrar birleşerek, ekranda girişim deseni oluştururlar. Ayna Kaynak Ayna Demet Bölücü Ekran Şekil 5.. Michelson Girişimölçeri. İki ışının girişim koşulu, bu ışınların optik yol uzunluklarının farkı yardımı ile belirlenir. İki ışın şekildeki gibi gözlendiğinde, M nin görüntüsü, M 1 e paralel olan M dedir. Böylece M ve M 1, paralel hava filminin bir benzerini oluşturur. Hava filminin etki kalınlığı, M 1 aynasını kendine paralel olarak ince ayarlı bir vida ile hareket ettirilerek değiştirilir. Bu koşullar altında girişim deseni, Newton halkalarına benzeyen bir dizi parlak ve karanlık dairesel halkalardır. Desenin ortasında karanlık bir daire görünüyorsa, iki ışın söndürücü bir şekilde girişim yapmış demektir. Bu durumda iken M 1 aynası /4 kadar hareket ettirilirse, yol farkı / kadar değişecektir (M 1 ve M arasındaki mesafenin iki katı). O zaman iki ışın artık yapıcı girişim yaparlar ve ortada parlak daire oluşur. M 1, tekrar /4 kadar hareket ettirilirse yeniden karanlık daire görülür. Böylece M 1 in her defasında /4 kadar hareket ettirilmesiyle, maksimumlar komşu minimumların, minimumlar komşu maksimumların yerini alır. Buradan, M 1 in verilen bir yer değiştirmesi için kayan saçakları sayarak ışığın dalgaboyu ölçülebilir. Veya dalgaboyu kesin olarak bilinirse aynanın yerdeğiştirmesi ölçülebilir. İnterferometre, büyük doğrulukla yer değiştirmeyi ölçebildiğinden, mekanik parçaların hassas ölçümünde sıkça kullanılır. 19

20 Girişimölçerin aynaları arasında küçük bir açı bulunuyorsa (yani M 1 ve M birbirine tam dik değilse) Fizeau Saçakları gözlenir. M 1 ve M aynalarının yönelimlerinin ayarlanmasıyla doğru, dairesel, eliptik, parabolik veya hiperbolik saçakların oluşturulabileceği analitik olarak gösterilebilir. Bu hem gerçek hem de sanal saçaklar için geçerlidir. Doğrusal saçağa örnek aşağıdaki şekil 5.3 de verilmiştir. Michelson girişimölçeri ile son derece kesin uzunluk ölçüleri yapılabilir. Hareket edebilen ayna / kadar yer değiştirilince, her saçak bitişiğindeki saçağın yerini alacağından bahsetmiştik. Aynanın ilerlediği d N uzaklığını bulmak için, sadece belirli bir noktadan geçip giden N saçaklarını veya parçalarını saymak yeterlidir. Şekil 5.3. Aynaların yönelimine bağlı olarak oluşturulmuş doğrusal saçaklar Bir interferometre gelen demetle 45 açı yapan bir ayna kullanılarak oluşturulur. Işığın yarısı yarı geçirgen aynadan dik olarak yansır ve demet bölücüye gider, kalan yarısı ise aynadan geçerek ikinci bir demet bölücüden yansır. Aynadan geçen ışığın ikinci bir ayna yardımıyla ikinci kez birinci ayna üzerine düşürülmesi sağlanır. Deneyin Yapılışı Şekilde görüldüğü gibi düzenek hazırlanır. Lazer üzerindeki anahtar on konumuna getirilerek çalıştırılır. Lazerler çalıştıktan yaklaşık dk sonra kararlı hale gelir. Bu nedenle 10 dk beklenir. Bu deneyde lazerin direk göze gelmemesine dikkat edilmelidir! Lazer ışını ışın bölücüden geçip aynalardan yansıdıktan sonra ekranda girişim deseni gözlenir. 0

21 M 1 aynası hareket ettirilerek ekranda görülen girişim saçaklarının sayısı (N) tespit edilir. Aynanın bağlı olduğu anahtarın bir tam dönmesi aynanın d = 5 m hareket etmesini sağlar. Aşağıdaki ölçümler alınarak lazerin dalga boyunu hesaplayınız. d 5 m 10 m 15 m 0 m 5 m 30 m N Sorular 1) Işık nedir? Özelliklerini açıklayınız. ) Girişim ile kırınım arasındaki fark nedir? Açıklayınız. 3) Girişim elde etmenin başka yolları var mı? Varsa neler açıklayın. 1

22 Deney No : DO 7 Deneyin Adı : Dalga Kılavuzu Deneyin Amacı : Noktasal kaynak ile dairesel su dalgalarının oluşturulması. Paralel su dalgalarının oluşturulması. Suyun dalga şeklindeki hareketinin ve su dalgasının yayılmasının incelenmesi. Su dalgasının dalga boyunun λ farklı frekanslarda f ölçülmesi ve dalga hızının hesaplanması. Dalga paketinin yayılma hızının ölçülmesi. Teorik Bilgi : Bütün dalgalar için geçerli olan bağıntılar su dalgaları kullanılarak da gösterilebilir. Fakat bu durumda olaylar çıplak gözle gözlemlenebilir ve iki boyutta gerçekleşmektedir. Böylece dalga yayılımındaki temel kavramları (dalga cephesi, yayılma yönü, dalga paketi, enerji taşınması dalga hızı, yayılma hızı, paralel veya düzlemsel dalgalar, dairesel veya küresel dalgalar) açıklamak ve görselleştirmek daha kolay olur. Su dalgaları tabanı cam olan bir dalga havuzunda üretilir. Dalga elde etmek için motorlu bir titreşim düzeneği kullanılmıştır. Bu düzeneğine uyarıcısı değiştirilerek dairsel veya düzlemsel dalgalar elde edilebilir. Dalga havuzunun tepesinden vuran ışık sayesinde alt yüzeyde aydınlık ve karanlık çizgiler gözlemlenir. Bunların oluşumu dalga tepelerinin toplayıcı mercek gibi ve dalga çukurlarının dağıtıcı mercek gibi davranmasından kaynaklanmaktadır. Durağan bir dalga elde etmek için ise stroboskopun ışık kaynağı altında tutarak doğru frekansta çevirmek gereklidir. Şekil 7.1: Su dalgalarının yayılması (Dairesel dalgalar (üstte); Paralel dalgalar (altta))

23 Deneyin Yapılışı: Dairesel Dalganın Elde Edilmesi ve Frekans Ölçümü: Dalga üretecinin motorunu güç kaynağına bağlayın. Dairesel dalga üretmek için gerekli olan küresel ucu kullanın. Güç kaynağının çıkış gerilimini değiştirerek farklı frekanslar ayarlanabilir. Stroboskobun motorunu diğer güç kaynağına bağlayın ve yine çıkış gerilimini değiştirerek uygun hızı ayarlayın. Dalgaların hızı ile stroboskobun dönüş hızı uygun olduğunda durağan dalgalar oluşur. Durağan dalgalar elde edildikten sonra iki dalga tepesi arasındaki mesafe ölçülerek dalga boyu λ bulunur. Stroboskopun frekansı frekans ölçer kullanarak okunur. En az 3 farklı frekans dalga boyu ölçülmelidir. Düzlemsel Dalganın Elde Edilmesi ve Çift Yarık Kullanarak Girişimin Gözlenmesi: Yukarıdaki ilk iç adımı uygulayın fakat bu sefer düzlemsel dalga üretmek için gerekli olan çubuğu kullanın. Dalga havuzuna ahşap engelleri yerleştirin. Engeller arasındaki mesafeyi ve kaynağın engellere olan uzaklığını değiştirerek farklı girişim desenleri elde edin. Hesaplamalar: Dalganın hızı v f eşitliği kullanılarak hesaplanır. v g eşitliği ile su dalgasının teorik olarak hızını bulun ve bununla deneysel hızı kıyaslayın. (HATA HESABI ile) 3

24 Deney No : DO 8 Deneyin Adı : Doppler Etkisi Deneyin Amacı : Sabit bir gözlemci tarafından algılanan sinyalin frekansının değişiminin ultrasonik dalganın hızının fonksiyonu olarak ölçülmesi. Frekans değişimi ile ultrasonik dalganın hızı arasındaki ilişkinin kurulması. Sesin havadaki hızının belirlenmesi. Teorik Bilgi : Akustik Doppler etkisi günlük hayatta sıkça karşılaştığımız bir olaydır. Örneğin yaklaşmakta olan bir ambulansla uzaklaşanınkinin seslerinin tonları birbirinden farklıdır. Bu etkiyi daha iyi anlamak için önce bir ses kaynağı A ve bir gözlemci B nin birbirlerine göre sabit olduğu durumu inceleyelim. Dalgalar ses kaynağından f 0 frekansıyla ve aralarında 0 mesafesi olacak şekilde ayrılmaktadırlar. Bunların gözlemciye yaklaşması c f0 0 şeklinde olur. T 0 =1/f 0 ise iki dalga arasında geçen süredir. Eğer ses kaynağı sabit gözlemciye doğru v hızıyla yaklaşıyorsa durum farklı olur. Salınımın bir periyodunun süresi T 0 ise dalga kaynağının iki dalga arasındaki aldığı yol s v T0 dır. Bu durumda iki dalga arasındaki mesafe 0 vt 0 olarak bulunur. Bunu kullanarak c hızıyla yayılan dalgaların gözlemciye ulaşma süresini bulabiliriz. T T0 1 v Gözlemci c c 1 f0 için ses kaynağının frekansı f T v 1 c Diğer durumda gözlemci sabit ses kaynağına v hızıyla yaklaşıyorsa dalgalar arasındaki mesafe 0 olduğundan bunların 0 T0 gözlemciye ulaşma süresi T c v v 1 c 1 ve frekans da f f0 1 v T c olarak bulunur. Şekil 8.1: Ses dalgasının dağılması; sabit kaynak ve gözlemci (yukarıda), hareketli kaynak (ortada), hareketli gözlemci (altta). 4

25 Deneyin Kurulumu: Deney düzeneği Şekil 8. ve Şekil 8.3 te gösterilmiştir. Üreteç 40kHz e ve yükselteç ~ ayarlanır. Burada çıkış sinyali osiloskop yardımıyla ölçülerek doğru değer bulunabilir. Daha sonra dijital sayaç yardımıyla gelen sinyalin frekansı ölçülür. Şekil 8.: Frekansın ayarlanması Aracın hızını potansiyometreyi kullanarak ayarlayın. Ayarlanan hızı ölçmek etmek için sabit bir mesafeyi ne kadar sürede gittiğini bulun. Daha sonra araç sabitken frekans ölçmeye başlayın ve aracı hareket ettirin. Bu sıradaki frekans değişimini kayıt edin. Aynı işlemi araç hem sağa hem de sola doğru hareket ettirerek yapın. Daha sonra yukarıdaki işlemleri aracı iki farklı hıza daha ayarlayarak tekrarlayın. Şekil 8.3: Doppler etkisinin hareketli ve ultrasonik ses kaynağıyla incelenmesi için deney düzeneği. Hesaplamalar: Farklı hızlar için frekansdaki değişimi f f f0 hesaplayın. Bu değişimin hızdaki değişime göre grafiğini çizin. f0 Grafiğin eğiminden yi orandan da c yi (sesin havadaki hızını) bulunuz. c 5

Şekil 1.1: İnce Kenarlı (convex) Merceklerde Görüntü Çizimi

Şekil 1.1: İnce Kenarlı (convex) Merceklerde Görüntü Çizimi Deney No : DO 1 Deneyin Adı : Lens kanunu ve Mercekler Deneyin Amacı : Odak uzaklığı bilinmeyen merceklerin (convex-concave) odak uzaklığını bulmak ve merceklerde görüntü oluşumunun incelenmesi. Teorik

Detaylı

FİZ209A OPTİK LABORATUVARI DENEY KILAVUZU

FİZ209A OPTİK LABORATUVARI DENEY KILAVUZU T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ ORTAÖĞRETİM FEN VE MATEMATİK ALANLARI EĞİTİMİ BÖLÜMÜ FİZİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI FİZ209A OPTİK LABORATUVARI DENEY KILAVUZU TÇ 2007 & ҰǓ 2012 Öğrencinin Adı

Detaylı

Girişim; iki veya daha fazla dalganın üst üste binerek, yeni bir dalga şeklinde sonuç

Girişim; iki veya daha fazla dalganın üst üste binerek, yeni bir dalga şeklinde sonuç GİRİŞİM Girişim olayının temelini üst üste binme (süperpozisyon) ilkesi oluşturur. Bir sistemdeki iki farklı olay, birbirini etkilemeden ayrı ayrı ele alınarak incelenebiliyorsa bu iki olay üst üste bindirilebilinir

Detaylı

Ahenk (Koherans, uyum)

Ahenk (Koherans, uyum) Girişim Girişim Ahenk (Koherans, uyum Ahenk (Koherans, uyum Ahenk (Koherans, uyum http://en.wikipedia.org/wiki/coherence_(physics#ntroduction Ahenk (Koherans, uyum Girişim İki ve/veya daha fazla dalganın

Detaylı

Mekanik. 1.3.33-00 İp dalgalarının faz hızı. Dinamik. İhtiyacınız Olanlar:

Mekanik. 1.3.33-00 İp dalgalarının faz hızı. Dinamik. İhtiyacınız Olanlar: Mekanik Dinamik İp dalgalarının faz hızı Neler öğrenebilirsiniz? Dalgaboyu Faz hızı Grup hızı Dalga denklemi Harmonik dalga İlke: Bir dört köşeli halat (ip) gösterim motoru arasından geçirilir ve bir lineer

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Statik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 10 Eylemsizlik Momentleri Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Statik, R. C.Hibbeler, S. C. Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 10. Eylemsizlik Momentleri

Detaylı

Suya atılan küçük bir taşın su yüzeyinde oluşturduğu hareketler dalga hareketine örnek olarak verilebilir. Su yüzeyinde oluşan dalgalar suyun alt

Suya atılan küçük bir taşın su yüzeyinde oluşturduğu hareketler dalga hareketine örnek olarak verilebilir. Su yüzeyinde oluşan dalgalar suyun alt Suya atılan küçük bir taşın su yüzeyinde oluşturduğu hareketler dalga hareketine örnek olarak verilebilir. Su yüzeyinde oluşan dalgalar suyun alt tabakalarını etkilemez. Yani su dalgaları yüzey dalgalarıdır.

Detaylı

Soru-1) IŞIK TAYFI NEDİR?

Soru-1) IŞIK TAYFI NEDİR? Soru-1) IŞIK TAYFI NEDİR? Beyaz ışığın, bir prizmadan geçtikten sonra ayrıldığı renklere ışık tayfı denir. Beyaz ışığı meydana getiren yedi rengin, kırılmaları değişik olduğu için, bir prizmadan bunlar

Detaylı

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR 1.1 Amaçlar AC nin Elde Edilmesi: Farklı ve değişken DC gerilimlerin anahtar ve potansiyometreler kullanılarak elde edilmesi. Kare dalga

Detaylı

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ AMAÇLAR 6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ 1. Değeri bilinmeyen dirençleri voltmetreampermetre yöntemi ve Wheatstone Köprüsü yöntemi ile ölçmeyi öğrenmek 2. Hangi yöntemin hangi koşullar

Detaylı

Işığın Modülasyonu. 2008 HSarı 1

Işığın Modülasyonu. 2008 HSarı 1 şığın Mdülasynu 008 HSarı 1 Ders İçeriği Temel Mdülasyn Kavramları LED şık Mdülatörler Elektr-Optik Mdülatörler Akust-Optik Mdülatörler Raman-Nath Tipi Mdülatörler Bragg Tipi Mdülatörler Magnet-Optik Mdülatörler

Detaylı

IŞIĞIN KIRINIMI ve GİRİŞİMİ. YGS-LYS Fizik Ders Notu

IŞIĞIN KIRINIMI ve GİRİŞİMİ. YGS-LYS Fizik Ders Notu IŞIĞIN KIRINIMI ve GİRİŞİMİ YGS-LYS Fizik Ders Notu IŞIĞIN KIRINIMI ve GİRİŞİMİ Işık Teorileri Işığın yapısını açıklayabilecek 3 teori vardır. Bunlar Tanecik Teorisi, Dalga Teorisi ve Elektromanyetik Teori

Detaylı

ve Heisenberg Belirsizlik İlkesi

ve Heisenberg Belirsizlik İlkesi TEK ve ÇİFT YARIKTA KIRINIM DENEY SETİ ve Heisenberg Belirsizlik İlkesi Ankara 2010 RENKO Ltd. Şti. Fizik Deney Setleri ve Oyunları http://www.rentech.com.tr TEK YARIKTA KIRINIM AMAÇ: 1. Tek ve Çift yarıkta

Detaylı

H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık

H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık 2. Ahenk ve ahenk fonksiyonu, kontrast, görünebilirlik 3. Girişim 4. Kırınım 5. Lazer, çalışma

Detaylı

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu)

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu) BÖLÜM I GİRİŞ 1.1 Sinyal Bir sistemin durum ve davranış bilgilerini taşıyan, bir veya daha fazla değişken ile tanımlanan bir fonksiyon olup veri işlemde dalga olarak adlandırılır. Bir dalga, genliği, dalga

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ FİZİK II LABORATUVARI DENEY 2 TRANSFORMATÖRLER

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ FİZİK II LABORATUVARI DENEY 2 TRANSFORMATÖRLER ELEKTRİK ELEKTROİK MÜHEDİSLİĞİ FİZİK LABORATUVAR DEEY TRASFORMATÖRLER . Amaç: Bu deneyde:. Transformatörler yüksüz durumdayken giriş ve çıkış gerilimleri gözlenecek,. Transformatörler yüklü durumdayken

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AC AKIM, GERİLİM VE GÜÇ DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ : TESLİM

Detaylı

Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-3

Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-3 Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-3 Faz ve Grup Hızı Güç ve Enerji Düzlem Dalgaların Düzlem Sınırlara Dik Gelişi Düzlem Dalgaların Düzlem Sınırlara Eğik Gelişi Dik Kutuplama Paralel Kutuplama Faz ve Grup

Detaylı

OPTİK. Işık Nedir? Işık Kaynakları

OPTİK. Işık Nedir? Işık Kaynakları OPTİK Işık Nedir? Işığı yaptığı davranışlarla tanırız. Işık saydam ortamlarda yayılır. Işık foton denilen taneciklerden oluşur. Fotonların belirli bir dalga boyu vardır. Bazı fiziksel olaylarda tanecik,

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

Şekil 6.1 Basit sarkaç

Şekil 6.1 Basit sarkaç Deney No : M5 Deney Adı : BASİT SARKAÇ Deneyin Amacı yer çekimi ivmesinin belirlenmesi Teorik Bilgi : Sabit bir noktadan iple sarkıtılan bir cisim basit sarkaç olarak isimlendirilir. : Basit sarkaçta uzunluk

Detaylı

Türev Uygulamaları ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Yazar Prof.Dr. Vakıf CAFEROV

Türev Uygulamaları ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Yazar Prof.Dr. Vakıf CAFEROV Türev Uygulamaları Yazar Prof.Dr. Vakıf CAFEROV ÜNİTE 10 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; türev kavramı yardımı ile fonksiyonun monotonluğunu, ekstremum noktalarını, konvekslik ve konkavlığını, büküm

Detaylı

- 1 - ŞUBAT KAMPI SINAVI-2000-I. Grup. 1. İçi dolu homojen R yarıçaplı bir top yatay bir eksen etrafında 0 açısal hızı R

- 1 - ŞUBAT KAMPI SINAVI-2000-I. Grup. 1. İçi dolu homojen R yarıçaplı bir top yatay bir eksen etrafında 0 açısal hızı R - - ŞUBT KMPI SINVI--I. Grup. İçi dolu omojen yarıçaplı bir top yatay bir eksen etrafında açısal ızı ile döndürülüyor e topun en alt noktası zeminden yükseklikte iken serbest bırakılıyor. Top zeminden

Detaylı

MIT 8.02, Bahar 2002 Ödev # 11 Çözümler

MIT 8.02, Bahar 2002 Ödev # 11 Çözümler Adam S. Bolton bolton@mit.edu MIT 8.02, Bahar 2002 Ödev # 11 Çözümler 15 Mayıs 2002 Problem 11.1 Tek yarıkta kırınım. (Giancoli 36-9.) (a) Bir tek yarığın genişliğini iki katına çıkarırsanız, elektrik

Detaylı

Su Dalgaları Testlerinin Çözümleri. Test 1 in Çözümleri

Su Dalgaları Testlerinin Çözümleri. Test 1 in Çözümleri Test 1 in Çözümleri 1. 5 dalga tepesi arası 4λ eder.. Su Dalgaları Testlerinin Çözümleri 4λ = 0 cm 1 3 4 5 λ = 5 cm bulunur. Stroboskop saniyede 8 devir yaptığına göre frekansı 4 s 1 dir. Dalgaların frekansı;

Detaylı

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması OPTİK Işık Nedir? Işığı yaptığı davranışlarla tanırız. Işık saydam ortamlarda yayılır. Işık foton denilen taneciklerden oluşur. Fotonların belirli bir dalga boyu vardır. Bazı fiziksel olaylarda tanecik,

Detaylı

8.04 Kuantum Fiziği Ders IV. Kırınım olayı olarak Heisenberg belirsizlik ilkesi. ise, parçacığın dalga fonksiyonu,

8.04 Kuantum Fiziği Ders IV. Kırınım olayı olarak Heisenberg belirsizlik ilkesi. ise, parçacığın dalga fonksiyonu, Geçen Derste Kırınım olayı olarak Heisenberg belirsizlik ilkesi ΔxΔp x 2 Fourier ayrışımı Bugün φ(k) yı nasıl hesaplarız ψ(x) ve φ(k) ın yorumu: olasılık genliği ve olasılık yoğunluğu ölçüm φ ( k)veyahut

Detaylı

HAREKET HAREKET KUVVET İLİŞKİSİ

HAREKET HAREKET KUVVET İLİŞKİSİ HAREKET HAREKET KUVVET İLİŞKİSİ Sabit kabul edilen bir noktaya göre bir cismin konumundaki değişikliğe hareket denir. Bu sabit noktaya referans noktası denir. Fizikte hareket üçe ayrılır Ötelenme Hareketi:

Detaylı

12. ÜNİTE IŞIK KONULAR 1. IŞIK VE IŞIK KAYNAKLARI 7. IŞIK ŞİDDETİ, TAYİNİ VE AYDINLATMA BİRİMLERİ 9. ÖZET 10. DEĞERLENDİRME SORULARI

12. ÜNİTE IŞIK KONULAR 1. IŞIK VE IŞIK KAYNAKLARI 7. IŞIK ŞİDDETİ, TAYİNİ VE AYDINLATMA BİRİMLERİ 9. ÖZET 10. DEĞERLENDİRME SORULARI 12. ÜNİTE IŞIK KONULAR 1. IŞIK VE IŞIK KAYNAKLARI 2. Işık 3. Işık Nasıl Yayılır? 4. Tam Gölge ve Yarı Gölge 5. Güneş Tutulması 6. Ay Tutulması 7. IŞIK ŞİDDETİ, TAYİNİ VE AYDINLATMA BİRİMLERİ 8. Işık Şiddeti

Detaylı

ITAP Fizik Olimpiyat Okulu

ITAP Fizik Olimpiyat Okulu Soru 1. A cismi, mercek Λ ve asal eksene dik olan Z düzlem aynası arasında bulunmaktadır. Ayna, mercek ve cisim ışığı geçiren bir kap içinde bulunmaktadır (şekildeki gibi). Bu sistem cismin iki tane görüntüsünü

Detaylı

RİJİT CİSİMLERİN DÜZLEMSEL KİNEMATİĞİ

RİJİT CİSİMLERİN DÜZLEMSEL KİNEMATİĞİ RİJİT CİSİMLERİN DÜZLEMSEL KİNEMATİĞİ MUTLAK GENEL DÜZLEMSEL HAREKET: Genel düzlemsel hareket yapan bir karı cisim öteleme ve dönme hareketini eşzamanlı yapar. Eğer cisim ince bir levha olarak gösterilirse,

Detaylı

Dizi Antenler. Özdeş anten elemanlarından oluşan bir dizi antenin ışıma diyagramını belirleyen faktörler şunlardır.

Dizi Antenler. Özdeş anten elemanlarından oluşan bir dizi antenin ışıma diyagramını belirleyen faktörler şunlardır. Dizi Antenler Özdeş anten elemanlarından oluşan bir dizi antenin ışıma diyagramını belirleyen faktörler şunlardır. 1. Dizi antenin geometrik şekli (lineer, dairesel, küresel..vs.) 2. Dizi elemanları arasındaki

Detaylı

E-I. Şekil 2: E-I deney düzeneği

E-I. Şekil 2: E-I deney düzeneği Sarmal yapıdan kırınım (Diffraction due to Helical Structure) Giriş Foto 51 olarak bilinen Roselind Franklin in laboratuvarında çekilmiş DNA nın X- ışını kırınım (diffraction) görüntüsü (Şekil 1), DNA

Detaylı

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata Hata Hesabı Hata Nedir? Herhangi bir fiziksel büyüklüğün ölçülen değeri ile gerçek değeri arasındaki farka hata denir. Ölçülen bir fiziksel büyüklüğün sayısal değeri, yapılan deneysel hatalardan dolayı

Detaylı

mercek ince kenarlı (yakınsak) mercekler kalın kenarlı (ıraksak) mercekle odak noktası odak uzaklığı

mercek ince kenarlı (yakınsak) mercekler kalın kenarlı (ıraksak) mercekle odak noktası odak uzaklığı MERCEKLER Mercekler mikroskoptan gözlüğe, kameralardan teleskoplara kadar pek çok optik araçta kullanılır. Mercekler genelde camdan ya da sert plastikten yapılan en az bir yüzü küresel araçlardır. Cisimlerin

Detaylı

32 Mercekler. Test 1 in Çözümleri

32 Mercekler. Test 1 in Çözümleri Mercekler Test in Çözümleri. Mercek gibi ışığı kırarak geçiren optik sistemlerinde hava ve su içindeki odak uzaklıkları arklıdır. Mercek suyun içine alındığında havaya göre odak uzaklığı büyür. Aynalarda

Detaylı

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri Sanayi fabrika otomasyonunda proximity (yaklasım) sensorler kullanılır. Porximity sensorler profesyonel yapıda cevre sartlarından

Detaylı

KÜRESEL AYNALAR ÇUKUR AYNA. Yansıtıcı yüzeyi, küre parçasının iç yüzeyi ise çukur ayna yada içbükey ayna ( konveks ayna ) denir.

KÜRESEL AYNALAR ÇUKUR AYNA. Yansıtıcı yüzeyi, küre parçasının iç yüzeyi ise çukur ayna yada içbükey ayna ( konveks ayna ) denir. KÜRESEL AYNALAR Yansıtıcı yüzeyi küre parçası olan aynalara denir. Küresel aynalar iki şekilde incelenir. Yansıtıcı yüzeyi, küre parçasının iç yüzeyi ise çukur ayna yada içbükey ayna ( konveks ayna ) denir.eğer

Detaylı

1. IŞIK BİLGİSİ ve YANSIMA

1. IŞIK BİLGİSİ ve YANSIMA 1. IŞIK BİLGİSİ ve YANSIMA Işığın Yayılması Bir ışık kaynağından çıkarak doğrular boyunca yayılan ince ışık demetine ışık ışını denir. Işık ışınları doğrusal çizgilerle ifade edilir. Bir ışık kaynağından

Detaylı

ve Heisenberg Belirsizlik İlkesi

ve Heisenberg Belirsizlik İlkesi TEK ve ÇİFT YARIKTA KIRINIM DENEY SETİ ve Heisenberg Belirsizlik İlkesi Ankara 2010 RENKO Ltd. Şti. Fizik Deney Setleri ve Oyunları http://www.rentech.com.tr NOT: İçerisinde deneyin yapılışına dair yönlendirmelerin

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Anten Parametrelerinin Temelleri Samet YALÇIN Anten Parametrelerinin Temelleri GİRİŞ: Bir antenin parametrelerini tanımlayabilmek için anten parametreleri gereklidir. Anten performansından

Detaylı

Elektromanyetik Dalga Teorisi

Elektromanyetik Dalga Teorisi Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-2 Dalga Denkleminin Çözümü Düzlem Elektromanyetik Dalgalar Enine Elektromanyetik Dalgalar Kayıplı Ortamda Düzlem Dalgalar Düzlem Dalgaların Polarizasyonu Dalga Denkleminin

Detaylı

Işığın izlediği yol : Işık bir doğru boyunca km/saniye lik bir hızla yol alır.

Işığın izlediği yol : Işık bir doğru boyunca km/saniye lik bir hızla yol alır. IŞIK VE SES Işık ve ışık kaynakları : Çevreyi görmemizi sağlayan enerji kaynağına ışık denir. Göze gelen ışık ya bir cisim tarafından oluşturuluyordur ya da bir cisim tarafından yansıtılıyordur. Göze gelen

Detaylı

1. Şekildeki düzlem aynaya bakan göz K, L, M noktalarından hangilerini görebilir? A-)K ve L B-)Yalnız L C-)Yalnız K D-)L ve M E-)K, L ve M

1. Şekildeki düzlem aynaya bakan göz K, L, M noktalarından hangilerini görebilir? A-)K ve L B-)Yalnız L C-)Yalnız K D-)L ve M E-)K, L ve M FİZİK DÖNEM ÖDEVİ OPTİK SORULARI 1. Şekildeki düzlem aynaya bakan göz K, L, M noktalarından hangilerini görebilir? A-)K ve L B-)Yalnız L C-)Yalnız K D-)L ve M E-)K, L ve M 2. Üstten görünüşü şekildeki

Detaylı

EĞİK ATIŞ Ankara 2008

EĞİK ATIŞ Ankara 2008 EĞİK ATIŞ Ankara 8 EĞİK ATIŞ: AMAÇ: 1. Topun ilk hızını belirlemek. Ölçülen menzille hesaplanan menzili karşılaştırmak 3. Bir düzlem üzerinde uygulanan eğik atışda açıyla menzil ve tepenoktası arasındaki

Detaylı

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ 9 Mekanik ve Elektromanyetik Dalga Hareketi TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ Adem ÇALIŞKAN Mekanik dalgalar Temelde taneciklerin boyuna titreşimlerinden kaynaklanırlar. Yayılmaları için mutlaka bir ortama

Detaylı

8. ALTERNATİF AKIM VE SERİ RLC DEVRESİ

8. ALTERNATİF AKIM VE SERİ RLC DEVRESİ 8. ATENATİF AKIM E SEİ DEESİ AMAÇA 1. Alternatif akım ve gerilim ölçmeyi öğrenmek. Direnç, kondansatör ve indüktans oluşan seri bir alternatif akım devresini analiz etmek AAÇA oltmetre, ampermetre, kondansatör

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ UV-Görünür Bölge Moleküler Absorpsiyon Spektroskopisi Yrd. Doç.Dr. Gökçe MEREY GENEL BİLGİ Çözelti içindeki madde miktarını çözeltiden geçen veya çözeltinin tuttuğu ışık miktarından

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYİN ADI : YAPILIŞ TARİHİ: GRUP ÜYELERİ : 1. 2. 3. DERSİN SORUMLU ÖĞRETİM ÜYESİ: Yrd. Doç.

Detaylı

MERCEKLER. Kısacası ince kenarlı mercekler ışığı toplar, kalın kenarlı mercekler ışığı dağıtır.

MERCEKLER. Kısacası ince kenarlı mercekler ışığı toplar, kalın kenarlı mercekler ışığı dağıtır. MERCEKLER İki küresel yüzey veya bir düzlemle bir küresel yüzey arasında kalan saydam ortamlara mercek denir. Şekildeki gibi yüzeyler kesişiyorsa ince kenarlı mercek olur ki bu mercek üzerine gelen bütün

Detaylı

1. AMAÇ Işınımla ısı transferi olayının tanıtılması, Stefan-Boltzman kanunun ve ters kare kanunun gösterilmesi.

1. AMAÇ Işınımla ısı transferi olayının tanıtılması, Stefan-Boltzman kanunun ve ters kare kanunun gösterilmesi. IŞINIMLA ISI TRANSFERİ 1. AMAÇ Işınımla ısı transferi olayının tanıtılması, Stefan-Boltzman kanunun ve ters kare kanunun gösterilmesi. 2. TEORİ ÖZETİ Elektromanyetik dalgalar şeklinde veya fotonlar vasıtasıyla

Detaylı

Yatay Eksen: Dürbünün etrafında döndüğü eksendir. Asal Eksen: Çekül doğrultusundaki eksen Düzeç Ekseni: Düzecin üzerinde bulunduğueksen Yöneltme

Yatay Eksen: Dürbünün etrafında döndüğü eksendir. Asal Eksen: Çekül doğrultusundaki eksen Düzeç Ekseni: Düzecin üzerinde bulunduğueksen Yöneltme Teodolit Yatay Eksen: Dürbünün etrafında döndüğü eksendir. Asal Eksen: Çekül doğrultusundaki eksen Düzeç Ekseni: Düzecin üzerinde bulunduğueksen Yöneltme Ekseni: Kıllar şebekesinin kesim noktası ile objektifin

Detaylı

DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri

DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri Deneyin Amacı: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini hesaplamak ve ölçmek, rezonans eğrilerini çizmek.

Detaylı

Cobra3 lü Akuple Sarkaçlar

Cobra3 lü Akuple Sarkaçlar Dinamik Mekanik Öğrenebilecekleriniz... Spiral yay Yer çekimi sarkacı Yay sabiti Burulma titreşimi Tork Vuruş Açısal sürat Açısal ivme Karakteristik frekans Kural: Belirli bir karakteristik frekansa sahip

Detaylı

Holografi. kısa bir giriş

Holografi. kısa bir giriş Holografi kısa bir giriş İçerik Giriş Holografinin kavramları Holografik görüntülemenin kavramları Holografinin dayandığı ğ fiziksel etkiler (olaylar) Holografinin tarihçesi Holografik süreçte basit girişim

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK 2008 DEVRELER II LABORATUARI

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK 2008 DEVRELER II LABORATUARI DİRENÇ-ENDÜKTANS VE DİRENÇ KAPASİTANS FİLTRE DEVRELERİ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI 1. Alçak geçiren filtre devrelerinin çalışmasını anlatınız. 2. Yüksek geçiren filtre devrelerinin çalışmasını anlatınız. 3. R-L

Detaylı

TİTREŞİM VE DALGALAR BÖLÜM PERİYODİK HAREKET

TİTREŞİM VE DALGALAR BÖLÜM PERİYODİK HAREKET TİTREŞİM VE DALGALAR Periyodik Hareketler: Belirli aralıklarla tekrarlanan harekete periyodik hareket denir. Sabit bir nokta etrafında periyodik hareket yapan cismin hareketine titreşim hareketi denir.

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI SINIR TABAKA DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM ELEMAN

Detaylı

Doğrusal Demet Işıksallığı 2. Fatma Çağla Öztürk

Doğrusal Demet Işıksallığı 2. Fatma Çağla Öztürk Doğrusal Demet Işıksallığı Fatma Çağla Öztürk İçerik Demet Yönlendirici Mıknatıslar Geleneksel Demir Baskın Mıknatıslar 3.07.01 HPFBU Toplantı, OZTURK F. C. Demet Yönlendirici Mıknatıslar Durgun mıknatıssal

Detaylı

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ 1.1. Giriş Kinematik, daha öncede vurgulandığı üzere, harekete sebep olan veya hareketin bir sonucu olarak ortaya çıkan kuvvetleri dikkate almadan cisimlerin hareketini

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

MERCEKLER 1 R 1 ± 1 n = F. MERCEKLER Özel ışınlar:

MERCEKLER 1 R 1 ± 1 n = F. MERCEKLER Özel ışınlar: MERCEKLER Bir yüzü veya iki yüzü küresel olan ya da bir yüzü küresel diğer yüzü düzlem olan saydam isimlere merek denir. Merekler, üzerine düşen ışığı kırma özelliğine saiptir. MERCEKLER Özel ışınlar:.

Detaylı

DENEY 2 SABİT İVME İLE DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET VE DÜZLEMDE HAREKET

DENEY 2 SABİT İVME İLE DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET VE DÜZLEMDE HAREKET DENEY 2 SABİT İVME İLE DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET VE DÜZLEMDE HAREKET AMAÇ: Sabit ivme ile düzgün doğrusal hareket çalışılıp analiz edilecek ve eğik durumda bulunan hava masasındaki diskin hareketi incelenecek

Detaylı

Kompozit Malzemeler ve Mekaniği. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Kompozit Malzemeler ve Mekaniği. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Kompozit Malzemeler ve Mekaniği Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 4 Laminatların Makromekanik Analizi Kaynak: Kompozit Malzeme Mekaniği, Autar K. Kaw, Çevirenler: B. Okutan Baba, R. Karakuzu. 4 Laminatların

Detaylı

1.ÜNİTE MODERN ATOM TEORİSİ -2.BÖLÜM- ATOMUN KUANTUM MODELİ

1.ÜNİTE MODERN ATOM TEORİSİ -2.BÖLÜM- ATOMUN KUANTUM MODELİ 1.ÜNİTE MODERN ATOM TEORİSİ -2.BÖLÜM- ATOMUN KUANTUM MODELİ Bohr Modelinin Yetersizlikleri Dalga-Tanecik İkiliği Dalga Mekaniği Kuantum Mekaniği -Orbital Kavramı Kuantum Sayıları Yörünge - Orbital Kavramları

Detaylı

HT-350 ISIL İLETKETLİK EĞİTİM SETİ DENEY FÖYLERİ

HT-350 ISIL İLETKETLİK EĞİTİM SETİ DENEY FÖYLERİ HT-350 ISIL İLETKETLİK EĞİTİM SETİ DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. Küçük Sanayi sitesi 12 Ekim Cad. 52.Sok. No:18/ABALIKESİR Tel:0266 2461075 Faks:0266 2460948http://www.deneysan.com

Detaylı

2. Ayırma Gücü Ayırma gücü en yakın iki noktanın birbirinden net olarak ayırt edilebilmesini belirler.

2. Ayırma Gücü Ayırma gücü en yakın iki noktanın birbirinden net olarak ayırt edilebilmesini belirler. DENEYİN ADI: Işık Mikroskobu DENEYİN AMACI: Metallerin yapılarını incelemek için kullanılan metal ışık mikroskobunun tanıtılması ve metalografide bunun uygulamasına ilişkin önemli konulara değinilmesi.

Detaylı

Geometrik nivelmanda önemli hata kaynakları Nivelmanda oluşabilecek model hataları iki bölümde incelenebilir. Bunlar: Aletsel (Nivo ve Mira) Hatalar Çevresel Koşullardan Kaynaklanan Hatalar 1. Aletsel

Detaylı

Ölçme Bilgisi DERS 9-10. Hacim Hesapları. Kaynak: İ.ASRİ (Gümüşhane Ü) T. FİKRET HORZUM( AÜ )

Ölçme Bilgisi DERS 9-10. Hacim Hesapları. Kaynak: İ.ASRİ (Gümüşhane Ü) T. FİKRET HORZUM( AÜ ) Ölçme Bilgisi DERS 9-10 Hacim Hesapları Kaynak: İ.ASRİ (Gümüşhane Ü) T. FİKRET HORZUM( AÜ ) Büyük inşaatlarda, yol ve kanal çalışmalarında kazılacak toprak miktarının hesaplanması, maden işletmelerinde

Detaylı

Deney 32 de osiloskop AC ve DC gerilimleri ölçmek için kullanıldı. Osiloskop ayni zamanda dolaylı olarak frekansı ölçmek içinde kullanılabilir.

Deney 32 de osiloskop AC ve DC gerilimleri ölçmek için kullanıldı. Osiloskop ayni zamanda dolaylı olarak frekansı ölçmek içinde kullanılabilir. DENEY 35: FREKANS VE FAZ ÖLÇÜMÜ DENEYĐN AMACI: 1. Osiloskop kullanarak AC dalga formunun seklini belirlemek. 2. Çift taramalı osiloskop ile bir endüktanstın akım-gerilim arasındaki faz açısını ölmek. TEMEL

Detaylı

İletken Düzlemler Üstüne Yerleştirilmiş Antenler

İletken Düzlemler Üstüne Yerleştirilmiş Antenler İletken Düzlemler Üstüne Yerleştirilmiş Antenler Buraya dek sınırsız ortamlarda tek başına bulunan antenlerin ışıma alanları incelendi. Anten yakınında bulunan başka bir ışınlayıcı ya da bir yansıtıcı,

Detaylı

HUYGENS İLKESİ ve KIRINIM

HUYGENS İLKESİ ve KIRINIM HUYGENS İLKESİ ve KIRINIM İlk defa Hollandalı bilim adamı Christian Huygens 1629-1695 1778'de ifade edilen bu ilke, belirli bir zamanda bilinen bir dalga cephesini kullanarak daha ileri bir zamanda dalga

Detaylı

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği ZENER DİYOT VE AKIM-GERİLİM KARAKTERİSTİĞİ Küçük sinyal diyotları, delinme gerilimine yakın değerlerde hasar görebileceğinden, bu değerlerde kullanılamazlar. Buna karşılık, Zener diyotlar delinme gerilimi

Detaylı

DENEY 4. Rezonans Devreleri

DENEY 4. Rezonans Devreleri ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN2104 Elektrik Devreleri Laboratuarı II 2012-2013 Bahar DENEY 4 Rezonans Devreleri Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı Soyadı

Detaylı

FL 3 DENEY 4 MALZEMELERDE ELASTĐSĐTE VE KAYMA ELASTĐSĐTE MODÜLLERĐNĐN EĞME VE BURULMA TESTLERĐ ĐLE BELĐRLENMESĐ 1. AMAÇ

FL 3 DENEY 4 MALZEMELERDE ELASTĐSĐTE VE KAYMA ELASTĐSĐTE MODÜLLERĐNĐN EĞME VE BURULMA TESTLERĐ ĐLE BELĐRLENMESĐ 1. AMAÇ Malzemelerde Elastisite ve Kayma Elastisite Modüllerinin Eğme ve Burulma Testleri ile Belirlenmesi 1/5 DENEY 4 MAZEMEERDE EASTĐSĐTE VE KAYMA EASTĐSĐTE MODÜERĐNĐN EĞME VE BURUMA TESTERĐ ĐE BEĐRENMESĐ 1.

Detaylı

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ 1 ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ Ani ve Maksimum Değerler Alternatif akımın elde edilişi incelendiğinde iletkenin 90 ve 270 lik dönme hareketinin sonunda maksimum emk nın indüklendiği görülür. Alternatif akımın

Detaylı

Gerçek Zamanlı kuzey Gerçek Zamanlı g

Gerçek Zamanlı kuzey Gerçek Zamanlı g Gerçek Zamanlı kuzey Gerçek Zamanlı g Özet Ahmet Yalçın - Ankara 007 XYZ : xyz : r(t) : Uzayda sabit referans koordinat sistemi, XYZ ye göre dönen koordinat sistemi xyz koordinat sistemi içindeki noktasal

Detaylı

Bölüm-4. İki Boyutta Hareket

Bölüm-4. İki Boyutta Hareket Bölüm-4 İki Boyutta Hareket Bölüm 4: İki Boyutta Hareket Konu İçeriği 4-1 Yer değiştirme, Hız ve İvme Vektörleri 4-2 Sabit İvmeli İki Boyutlu Hareket 4-3 Eğik Atış Hareketi 4-4 Bağıl Hız ve Bağıl İvme

Detaylı

h 7.1 p dalgaboyuna sahip bir dalga karakteri de taşır. De Broglie nin varsayımı fotonlar için,

h 7.1 p dalgaboyuna sahip bir dalga karakteri de taşır. De Broglie nin varsayımı fotonlar için, DENEY NO : 7 DENEYİN ADI : ELEKTRONLARIN KIRINIMI DENEYİN AMACI : Grafit içinden kırınıma uğrayan parçacıkların dalga benzeri davranışlarının gözlemlenmesi. TEORİK BİLGİ : 0. yüzyılın başlarında Max Planck

Detaylı

T.C. KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ FİZİK BÖLÜMÜ OPTİK LABORATUVARI DENEY KILAVUZU

T.C. KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ FİZİK BÖLÜMÜ OPTİK LABORATUVARI DENEY KILAVUZU T.C. KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ FİZİK BÖLÜMÜ OPTİK LABORATUVARI DENEY KILAVUZU Arş. Gör. Sinan DİKEN Arş. Gör. M. İbrahim COŞKUN Kilis 2011 DENEYLER 1. Cobra 3 DÜZENEĞİNİ KULLANARAK UZAKLIĞIN FOTOMETRİK

Detaylı

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME Amaç Elektronikte geniş uygulama alanı bulan geribesleme, sistemin çıkış büyüklüğünden elde edilen ve giriş büyüklüğü ile aynı nitelikte bir işaretin girişe gelmesi

Detaylı

11.1 11.2. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti. 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti. 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı

11.1 11.2. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti. 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti. 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı 11.1 11. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı 11.5 Eksen Takımının Değiştirilmesi 11.6 Asal Eylemsizlik Momentleri

Detaylı

MANYETİK İNDÜKSİYON (ETKİLENME)

MANYETİK İNDÜKSİYON (ETKİLENME) AMAÇ: MANYETİK İNDÜKSİYON (ETKİLENME) 1. Bir RL devresinde bobin üzerinden geçen akım ölçülür. 2. Farklı sarım sayılı iki bobinden oluşan bir devrede birinci bobinin ikinci bobin üzerinde oluşturduğu indüksiyon

Detaylı

Mercekler Test Çözümleri. Test 1'in Çözümleri

Mercekler Test Çözümleri. Test 1'in Çözümleri 5 Mercekler Test Çözümleri 1 Test 1'in Çözümleri. 1. X ışık kaynağının yakınsak mercekteki görüntüsü şekildeki gibi ʹ olarak oluşur. ʹ görüntüsünden gelen ışınlar perde üzerinde r yarıçaplı bir gölge oluşturur.

Detaylı

MANOMETRELER 3.1 PİEZOMETRE

MANOMETRELER 3.1 PİEZOMETRE 18 3 MANOMETRELER Düşük sıvı basınçlarını hassas olarak ölçmek için yaygın bir metot, bir veya birden fazla denge kolonu kullanan piezometre ve manometrelerin kullanılmasıdır. Burada çeşitli tipleri tartışılacaktır,

Detaylı

DİRENÇLER, DİRENÇLERİN SERİ VE PARALEL BAĞLANMASI, OHM VE KIRCHOFF YASALARI

DİRENÇLER, DİRENÇLERİN SERİ VE PARALEL BAĞLANMASI, OHM VE KIRCHOFF YASALARI DİRENÇLER, DİRENÇLERİN SERİ VE PARALEL BAĞLANMASI, OHM VE KIRCHOFF YASALARI AMAÇ: Dirençleri tanıyıp renklerine göre değerlerini bulma, deneysel olarak tetkik etme Voltaj, direnç ve akım değişimlerini

Detaylı

Selçuk Üniversitesi. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı. Venturimetre Deney Föyü

Selçuk Üniversitesi. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı. Venturimetre Deney Föyü Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Kimya Mühendisliği Laboratuvarı Venturimetre Deney Föyü Hazırlayan Arş.Gör. Orhan BAYTAR 1.GİRİŞ Genellikle herhangi bir akış

Detaylı

Görev çubuğu. Ana ölçek. Şekil 1.1: Verniyeli kumpas

Görev çubuğu. Ana ölçek. Şekil 1.1: Verniyeli kumpas Deney No : M0 Deney Adı : ÖLÇME VE HATA HESABI Deneyin Amacı : Bazı uzunluk ölçü aletlerini tanımak ve ölçme hataları hakkında ön bilgiler elde etmektir. Teorik Bilgi : VERNİYELİ KUMPAS Uzunluk ölçümü

Detaylı

fonksiyonunun [-1,1] arasındaki grafiği hesaba katılırsa bulunan sonucun

fonksiyonunun [-1,1] arasındaki grafiği hesaba katılırsa bulunan sonucun . UŞAK FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ MATEMATİK BÖLÜMÜ ANALİZ II FİNAL SORULARI ÇÖZÜMLERİ d belirli integralinin aşağıdaki çözümünün doğru olup olmadığını belirtiniz. Eğer çözüm yanlış ise sebebini açıklayınız.

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Dinamik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 17 Rijit Cismin Düzlemsel Kinetiği; Kuvvet ve İvme Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Dinamik, R.C.Hibbeler, S.C.Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok.

Detaylı

TAKEOMETRİ GENEL BİLGİLER

TAKEOMETRİ GENEL BİLGİLER TAKEOMETRİ GENEL BİLGİLER Optik olarak yatay uzunlukların ve yükseklik farklarının klasik teodolit ve mira kullanılarak bulunması yöntemine takeometri adı verilmektedir. Takeometrik yöntemde amaç, bir

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 40 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI TEORİ Bir noktada oluşan gerinim ve gerilme değerlerini

Detaylı

MEKANİZMA TEKNİĞİ (1. Hafta)

MEKANİZMA TEKNİĞİ (1. Hafta) Giriş MEKANİZMA TEKNİĞİ (1. Hafta) Günlük yaşantımızda çok sayıda makina kullanmaktayız. Bu makinalar birçok yönüyle hayatımızı kolaylaştırmakta, yaşam kalitemizi artırmaktadır. Zaman geçtikce makinalar

Detaylı

DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET

DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET AMAÇ: DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET Bir nesnenin sabit hızda, net kuvvetin etkisi altında olmadan, düzgün bir hat üzerinde hareket etmesini doğrulamak ve bu hızı hesaplamaktır. GENEL BİLGİLER:

Detaylı

Kompozit Malzemeler ve Mekaniği. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Kompozit Malzemeler ve Mekaniği. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Kompozit Malzemeler ve Mekaniği Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 4 Laminatların Makromekanik Analizi Kaynak: Kompozit Malzeme Mekaniği, Autar K. Kaw, Çevirenler: B. Okutan Baba, R. Karakuzu. 4 Laminatların

Detaylı

DENEY: 13.1/../13.9 PROXĐMĐTY SENSÖRLERĐN ĐNCELENMESĐ

DENEY: 13.1/../13.9 PROXĐMĐTY SENSÖRLERĐN ĐNCELENMESĐ DENEY: 13.1/../13.9 PROXĐMĐTY SENSÖRLERĐN ĐNCELENMESĐ HAZIRLIK BĐLGĐLERĐ: Sanayi fabrika otomasyonunda proximity (yaklaşım) sensörler kullanılır. Porximity sensörler profesyonel yapıda çevre şartlarından

Detaylı

ALTERNATİF AKIM (AC) II SİNÜSOİDAL DALGA; KAREKTRİSTİK ÖZELLİKLERİ

ALTERNATİF AKIM (AC) II SİNÜSOİDAL DALGA; KAREKTRİSTİK ÖZELLİKLERİ . Amaçlar: EEM DENEY ALERNAİF AKIM (AC) II SİNÜSOİDAL DALGA; KAREKRİSİK ÖZELLİKLERİ Fonksiyon (işaret) jeneratörü kullanılarak sinüsoidal dalganın oluşturulması. Frekans (f), eriyot () ve açısal frekans

Detaylı

Optik Mikroskop (OM) Ya Y pıs ı ı ı ve v M erc r e c kle l r

Optik Mikroskop (OM) Ya Y pıs ı ı ı ve v M erc r e c kle l r Optik Mikroskop (OM) Yapısı ve Mercekler Optik Mikroskopi Malzemelerin mikro yapısını incelemek için kullanılan en yaygın araç Kullanıldığı yerler Ürün geliştirme, malzeme işleme süreçlerinde kalite kontrolü

Detaylı

KUTUPLANMA (Polarizasyon) Düzlem elektromanyetik dalgaların kutuplanması

KUTUPLANMA (Polarizasyon) Düzlem elektromanyetik dalgaların kutuplanması KUTUPLANMA (Polarizasyon) Kutuplanma enine dalgaların bir özelliğidir. Ancak burada mekanik dalgaların kutuplanmasını ele almayacağız. Elektromanyetik dalgaların kutuplanmasını inceleyeceğiz. Elektromanyetik

Detaylı

Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde

Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde DİŞLİ ÇARKLAR Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde özel bir yeri bulunan mekanizmalardır. Mekanizmayı

Detaylı