Enzimler Enzimler metabolizma reaksiyonlarını hızlandıran moleküllerdir. Katalitik RNA moleküllerinin küçük bir grubu hariç, bütün enzimler

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Enzimler Enzimler metabolizma reaksiyonlarını hızlandıran moleküllerdir. Katalitik RNA moleküllerinin küçük bir grubu hariç, bütün enzimler"

Transkript

1 Enzimler Enzimler metabolizma reaksiyonlarını hızlandıran moleküllerdir. Katalitik RNA moleküllerinin küçük bir grubu hariç, bütün enzimler proteindir. Katalitik aktiviteleri doğal protein konformasyonunun sağlamlığına bağlıdır. Protein enzimlerinin birincil, ikincil, üçüncül ve dördüncül yapısı katalitik aktivite için esastır. Bazı enzimler amino asit kalıntısı dışında aktivite için kimyasal gruplara gereksinmez. Kofaktör olarak adlandırılan Fe2+, Mg 2+, Mn2+ veya Zn2+ gibi bir veya daha fazla inorganik iyona ya da koenzim olarak adlandırılan kompleks organik ve metalloorganik moleküllere gereksinir. Bazı enzimler aktivite için hem koenzime hem de bir ya da daha fazla metal iyonuna gereksinir.

2

3 Enzim, proteine çok sıkı olarak veya hatta kovalent olarak bağlanan bir koenzim veya metal iyonu bir prostetik grup olarak adlandırılır. Metal iyonlarıyla ve/veya koenzimiyle birlikte katalitik olarak aktif olan bir enzim haloenzim olarak adlandırılır. Bu gibi enzimlerin protein kısmı apoenzim veya apoprotein olarak adlandırılır. Bazı enzim proteinleri fosforillenme, glikozillenme ve diğer süreçlerle kovalent olarak modifiye edilir. Bu değişimlerin bir çoğu enzim aktivitesinin düzenlenmesini kapsar. Tepkime enzim üzerinde sınırlandırılmış aktif yer adı verilen bir bölgenin içinde meydana gelir. Aktif yere bağlanan ve enzimin üzerinde aktivite gösterdiği molekül substrat olarak adlandırılır.

4 Enzimlerin Sınıflandırılması Birçok enzim aktivitesini tarif eden deyim veya bir kelimeye ya da substratın sonuna az soneki getirilmesiyle adlandırılır. Üreaz, DNA polimeraz. Pepsin ve tripsin gibi diğer enzimler substratlarını veya tepkimelerini belirtmeksizin adlandırılır. Enzimlerin sınıflandırılması ve adlandırılması için uluslar arası bir sistem benimsenmiştir. Bu sistem katalizlediği tepkime tipini esas alarak enzimleri, her bir alt grubuyla, altı temel gruba ayırır.

5 Yukarıdaki tepkime fosforil grubunun transferini katalizlediğini gösteren ATP: glukoz fosfotransferazdır. Bunun enzim komisyon numarası(e.c numarası) dir. İlk sayı (2) sınıf adını (transferaz), ikinci sayı (7) altsınıfını (fosfotransferaz), üçüncü sayı (1) alıcı olarak hidroksil grubu içeren bir fosfotransferazı ve dördüncü sayı (1) fosforil grubu alıcısı olarak D-glukozu gösterir. 1. Oksidoredüktazlar: Oksidasyon reaksiyonlarını katalizleyen enzimlerdir. ve redüksiyon 2. Transferazlar: Molekülden H + dışında başka grupları (C, N ve fosfor taşıyan gruplar) aktaran enzimlerdir. 3. Hidrolazlar: değişik bağların hidrolizini sağlayan enzimlerdir. Bağlara su ekleyerek koparılmasını sağlar. 4. Liyazlar: C-C, C-O, C-N ve C-S bağlarını yükseltgenme ve hidroliz dışında bir mekanizma ile kıran enzimlerdir. 5. İzomerazlar: optik ve katalizleyen enzimlerdir. geometrik rasemizasyonunu 6. Ligazlar: yüksek enerjili fosfatların enerjisini kullanarak karbon ile C, O, S, N arasında bağ oluşumunu katalizleyen enzimlerdir.

6 Enzimlerin Özellikleri Enzimler genellikle protein yapısındaki maddelerdir. Enzimler de denatürasyona uğrar. Enzimler spesifik moleküllerdir. Belirli reaksiyonları etkilerler. Enzimler katalitik etkinliğe sahiptirler. Katalizlenmeyen reaksiyonlara göre kere daha hızlı gerçekleşirler. Enzimin dönüşüm sayısı(turnover sayısı): Enzim molekülü tarafından bir saniyede ürüne çevrilen substrat molekülü sayısıdır. Substrat ürün dönüşümleri çift yönlü olabilmektedir. Enzim moleküllerinde aktif bölge denilen özel bir boşluk yani cep bulunmaktadır. Reaksiyonlar bu bölgede gerçekleşir. Aktif bölgedeki amino asitlerin yan zincirleri, substratın yapısına uyumlu, üç boyutlu bir yapı oluşturmaktadır. Aktif bölgenin substratı bağlamasıyla oluşan enzim- substrat kompleksi (ES), önce enzim-ürün kompleksine ve daha sonra ürüne dönüşmektedir.

7 Enzim ile substrat birbirlerine hidrojen, elektrostatik ve Van der Waals bağları ile non kovalent bağlarla bağlanır. Enzimlerin subtratı bağlama yeri olan aktif bölgedeki amino asitler, substratın ürüne dönüşmesini sağlayan pek çok kimyasal mekanizmayı kullanır. Bu amino asitlerden bazıları substratın aktif bölgeye bağlanmasını, bazıları ise kataliz olayını sağlamaktadır. Aktif merkezde yer alan iki bölgeden birincisi bağlanma bölgesi, diğeri ise kataliz bölgesini oluşturur. Enzim subtrat bağlanmasında iki model vardır: anahtar-kilit ve katalitik bölgenin uyum oluşturma modeli. Enzimler hücrenin metabolik gereksinimlerine göre aktive ya da inhibe edilebilirler. Enzimler enerji türlerini birbirine dönüştürebilirler.

8 Enzimler Tepkime Dengesini Değil Hızını Etkiler E, S, P nin enzim, substrat, ürünü temsil ettiği durumda basit bir enzimatik reaksiyon aşağıdaki gibi yazılabilir: ES ve EP enzimin substrat ve ürünle oluşturduğu geçiş kompleksleridir.

9

10 Enzimlerin Kataliz Hızına Etki Eden Faktörler Kataliz hızı, birim zamanda oluşan veya kaybolan substrat miktarıdır. Enzimle katalizlenen reaksiyonların hızına etti eden faktörler: 1. Enzim konsantrasyonu: Hız enzim konsantrasyonu ile doğru orantılı olarak artar. Reaksiyon belli bir düzeye vardığında azalır. 2. Substrat konsantrasyonu: enzimle katalizlenen bir reaksiyonun hızı, enzim konsantrasyonu sabit olması koşuluyla, substar konsantrasyonu ile artar ve maksimum hız (Vmax) değerine varıncaya kadar artış devam eder. Ancak Vmax ta substar konsantrasyonu ne kadar artarsa artsın kataliz hızı artmaz. Enzimlerin çoğu Michaelis Menten kinetiği gösterirler. Belli sıcaklıkta ve enzim konsantrasyonunda bu kinetiğe uyan enzimler değişen substrat konsantrasyonu ile başlangıç hızı arasında (Vo) arasında hiperbolik bir eğri çizerler. Buna karşılık allosterik enzimlerde bu eğri sigmoidal özellik taşımaktadır.

11 3. Sıcaklık: sıcaklığın yükselmesi reaksiyon hızını artırır. Ancak enzimler protein yapısında olduklarından belli bir sıcaklıktan sonra denatürasyona uğrayacaklarından hız azalır. Her enzimin aktivitesini en iyi şekilde gösterdiği optimum bir sıcaklığı vardır.

12 4. ph: her enzimin etki ettiği ph farklıdır. Her enzimin aktivitesini en iyi gösterdiği optimum bir ph sı vardır.

13 Enzim Kinetiği Reaksiyon Hızı (V): Enzim etkisiyle birim zamanda kaybolan substrat miktarı veya oluşan ürün miktarı ile ölçülür. Enzim Moleküler Aktivitesi: Optimum reaksiyon şartlarında, 1 molekül enzim tarafından 1 dakikada enzime dönüşen substrat miktarıdır. Spesifik enzim aktivitesi: Enzimin mg proteini başına düşen enzim ünite sayısıdır. Enzim ünitesi (U): optimal şartlarda 1 dakikada 1 µmol substratı ürüne dönüştüren enzim miktarıdır. Katal enzim aktivitesi, optimal koşullarda, 1 saniyede 1 mol substratı değiştiren enzim etkinliğini ifade eder. Enzimlerin katalizledikleri reaksiyonlarda genel kimyasal reaksiyon kinetikleri geçerlidir. Enzim kinetiklerinin kantitatif analizleri için geliştirilen Michaelis Menten modeli tek substratlı reaksiyonlar için geçerlidir.

14

15 Michaelis Menten denklemi ve Eğrisi

16 Vmax: katalizin ulaşabileceği en yüksek hız değeridir. Enzim bölgeleri substratla tam doygunluğa geçince Vmax a ulaşır. Km(Michaelis Menten sabiti): en yüksek hız değerinin (Vmax) yarısına ulaşmak için gerekli olan substrat miktarıdır. Birimi mol/l dir. Ortamda bulunan tüm enzim moleküllerinin aktif bölgelerinin yarısını dolduran substrat miktarıdır. Km bir enzime ve subtratına özgüldür. Enzimin substratına ilgisini yansıtır. Km, enzim substrat ilişkisinde bir ölçüdür. Km i düşük olan bir enzim substratına yüksek ilgi gösterir. Michaelis Menten denklemi hiperbolik bir eğrinin denklemidir. Denklem tersine çevrildiğinde düz eğri elde edilir. Düz eğrinin çizilmesi Vmax ve Km değerlerinin daha rahat hesaplanmasını sağlar.

17 Lineweaver-Burk denklemi ve grafiği

18 Km değerinin bilinmesinin önemi; Enzimlerin saflaştırılması Dokularda enzim aktivitesinin saptanması İlaç imalatında Enzim inhibitörlerinin belirlenmesinde. Enzim Aktivitesinin İnhibisyonu Enzimle katalizlenen bir reaksiyonunun hızını azaltan ya da engelleyen maddeye inhibitör denir. Enzim katalizinin engellenmesi durumuna da inhibisyon adı verilir. Enzim inhibisyonu geri dönüşümlü, geri dönüşümsüz olmak üzere iki grupta incelenir. Geri dönüşümlü İnhibisyon 1. Yarışmalı İnhibisyon: Bir yarışmalı inhibitör bir enzimin aktif bölgesi için substratla yarışır. Yarışmalı inhibitör sıklıkla substrata benzeyen ve bir EI kompleksi oluşturmak için enzimle birleşen bileşiklerdir. Yarışma daha fazla substratın eklenmesi ile substrat lehine çevrilebilir. Vmax değişmez, Km artar.

19 Vmax değişmez Km artar

20 2. Yarışmasız İnhibisyon: Bir yarışmasız inhibitör ES kompleksine bağlanır ve ürün oluşumu gerçekleşmez. Vmax ve Km azalır.

21 3. Karışık İnhibisyon (nonkompetetif): Bir karışık inhibitör substrat aktif bölgesinden farklı bir yere bağlanır, fakat bu ya E de veya ES de olacaktır. Vmax azalır, Km değişmez.

22 Geri Dönüşümsüz İnhibisyon Geri dönüşümsüz inhibitörler bir enzimle birleşen veya enzimin aktivitesi için esensiyel olan bir işlevsel grubu bozan veya özellikle kararlı kovalent olmayan bir yapı meydana getiren bileşiklerdir. Bir geri dönüşümsüz inhibitör ve enzim arasındaki kovalent bağlanmanın oluşumu yaygındır. Geri dönüşümsüz inhibitörler tepkime çalışmaları için yararlı bir araçtır.

23

24 Düzenleyici Enzimler Her bir metabolik yolda en yavaş veya hız sınırlayıcı tepkimeyi katalizlediği için bütün tepkimenin hızını oluşturan en azından bir enzim vardır. Düzenleyici enzimler belirli uyarılara yanıtta artmış veya azalmış katalitik aktivite gösterirler. Düzenleyici enzimlerin aktiviteleri değişik yollarla düzenlenir. Metabolik yollardaki düzenleyici enzimler iki sınıfa ayrılabilir: Allosterik enzimler genellikle küçük metabolitler veya kofaktörler olan allosterik modülatörler diye adlandırılan düzenleyici bileşiklerin kovalent olmayan geri dönüşümlü bağlanması ile işlev görürler. Düzenleyici enzimlerin her iki sınıfı da çoklu altbirim proteinleri olma eğilimindedirler, bazı durumlarda düzenleyici yerler ve aktif yer ayrı altbirimlerdir.

25 Enzim düzenlenmesinin iki mekanizması daha vardır. Bazı enzimler ayrı düzenleyici proteinlerle bağlandığında uyarılır veya inhibe edilirler. Diğerleri, peptit parçalı proteolitik yıkımla uzaklaştırıldığında aktifleştirilir; efektör bağımlı düzenlenmenin tersine proteolitik yıkımla düzenlenme geri dönüşümsüzdür. Allosterik Enzimler Modülatör Bağlanmasına Yanıt Olarak Konformasyonel Değişikliklere Uğrar Allosterik enzimlerin modülatörleri ya inhibitör ya da stimülatör olabilir, bir aktivatör çoğunlukla kendi substratı olabilir, substrat ve modülatörü aynı olan düzenleyici enzimler homotropik olarak adlandırılır. Modülatör substrattan farklı bir molekül olduğunda enzim heterotropik olarak adlandırılır. Allosterik modülatörler yarışmasız ve karışık inhibitörlerle karıştırılmamalıdır.

26 Allosterik enzimlerin özellikleri basit düzenleyici olmayan enzimlerin özelliklerinden farklıdır: Aktif bölgelerine ek olarak, allosterik enzimler genellikle modülatörün bağlanması için bir veya daha fazla düzenleyici veya allosterik bölgeye sahiptir. Enzimin aktif yerinin substratı için spesifik olması gibi her bir düzenleyici bölge de modülatörü için spesifiktir. Değişik modülatörlü enzimler genellikle her biri için farklı bağlanma noktalarına sahiptir. Homotropik enzimlerde aktif yer ve düzenleyici yer aynıdır. Allosterik enzimler diğer enzimlere göre daha büyük ve komplekstir.

27 Allosterik bir enzimde altbirim etkileşimleri, inhibitör ve aktivatörlerle etkileşimler. Birçok allosterik enzimde modülatörler ve substrat bağlı bölgede sırasıyla katalitik (C) ve düzenleyici (R) altbirimler vardır. Düzenleyici altbirim üzerinde bunun spesifik bölgesine pozitif modülatörün (M) bağlanması bir konformasyonel değişiklik aracılığıyla katalitik altbirime iletilir. Bu değişiklik katalitik altbirimin aktivasyonunu ve yüksek ilgiyle substartı bağlama yeteneği sağlar. Düzenleyici altbirimden modülatörün ayrılmasıyla enzim inaktif formuna veya daha az aktif formuna geri döner.

28 Birçok Metabolik Yoldaki Düzenleyici Basamak Bir Allosterik Enzimle Katalizlenir Bazı çoklu enzim sistemlerinde düzenleyici enzim, son ürünün derişimi hücre gereksinimini aştığında metabolik yolun son ürünü tarafından inhibe edilir. Düzenleyici enzim tepkimesi yavaşladığında bütün ardışık enzimler substratları azaldığı için düşük hızlarda çalışırlar. Bu nedenle metabolik yoldaki son ürünün üretim hızı hücrenin gereksinimiyle dengeye gelir. Bu tip düzenlenme feedback (geri-beslemeli) inhibisyon olarak adlandırılır. Metabolik yolun son ürünün birikmesi bütün metabolik yolu yavaşlatır.

29 Allosterik Enzimlerin Kinetik Özellikleri Michaelis Menten Davranışından Sapar Tipik allosterik enzimler için substrat aktivite eğrileri. A) substarın pozitif modülatör veya aktivatör olarak hizmet verdiği homotropik bir enzimin sigmoit eğrisi. B) Bir allosterik enzimde, Vmax da bir değişme olmadan K 0.5 in değiştiği pozitif modülatör ve negatif modülatör etkisi. Orta eğri modülatörsüz substrat-aktivite ilişkisini gösteriri. C)Vmax ın değiştiği ve K 0.5 in hemen neredeyse sabit kaldığı daha az yaygın bir modülasyon tipi.

30 Bazı Düzenleyici Enzimler Geri Dönüşümlü Kovalent Modifikasyona Uğrar

31 Glikojen fosforilaz aktivitesinin kovalent modifikasyonla düzenlenmesi. Çoklu fosforillenmeler çok mükemmel düzenleyici kontrole izin verir.

32 Bazı Düzenlenme Tipleri Bir Enzim Öncülünün Proteolitik Parçalanmasına Gereksinir Bazı enzimler için zimojen olarak adlandırılan inaktif öncül, aktif enzimi oluşturmak için bölünür. Mide ve pankreasın birçok proteolitik enzimi bu yolla düzenlenir Kimotripsinojen- kimotripsin, tripsinojen-tripsin. Spesifik bölünme enzimin aktif bölgesini etkileyen konformasyonel değişikliklerle sonuçlanır. Proteazlar enzimin aktif bölgesine çok sıkı bir şekilde bağlanan inhibitör proteinler tarafından inaktifleştirilir. Proteazlar proteolizle aktifleştirilen tek protein değildir. Ancak diğer durumlarda öncüller sadece zimojenler olarak adlandırılmaz aynı zamanda daha genel olarak proproteinler veya proenzimler olarak adlandırılır. Fibrinojen-fibrin

33

Enzimler ENZİMLER ENZİMLER ENZİMLER İSİMLENDİRME ENZİMLER

Enzimler ENZİMLER ENZİMLER ENZİMLER İSİMLENDİRME ENZİMLER Enzimler Yrd.Doç.Dr. Ahmet GENÇ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu q Vücuttaki tüm reaksiyonlar, tüm işlem sonunda kendileri değişmeden reaksiyonların hızını artıran protein katalizörler olan enzimler

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

2008-2009 Güz Yarı Dönemi

2008-2009 Güz Yarı Dönemi BİY315 ENZİMLER Yrd. Doç. Dr. Ebru SAATÇİ 2008-2009 Güz Yarı Dönemi ENZİMLER Canlılarda meydana gelen biyokimyasal reaksiyonları gerçekleştiren katalizörlere enzim denir.enzimler yapı olarak iki kısımda

Detaylı

Enzimlerin Yapısı. Enzimler biyokatalizörlerdir,

Enzimlerin Yapısı. Enzimler biyokatalizörlerdir, Enzimler biyokatalizörlerdir,, Prof. Dr. Muhsin KONUK H 2 O 2 H 2 O + ½ O 2 A.E = 18.16 kkal/mol Kollaidal platin A.E= 11.71 kkal/mol Katalaz A.E = 1.91 kkal/mol Enzimlerin Yapısı Basit enzimler: Pepsin,

Detaylı

Aktivasyon enerjisi. Enzim kullanılmayan. enerjisi. Girenlerin toplam. enerjisi. Enzim kullanılan. Serbest kalan enerji. tepkimenin aktivasyon

Aktivasyon enerjisi. Enzim kullanılmayan. enerjisi. Girenlerin toplam. enerjisi. Enzim kullanılan. Serbest kalan enerji. tepkimenin aktivasyon ENZİMLER Enzimler Canlı sistemlerde meydana gelen tüm yapım ve yıkım reaksiyonlarına metabolizma denir Metabolizma faaliyetleri birer biyokimyasal tepkimedir. Ve bu tepkimelerin başlayabilmesi belirli

Detaylı

ENZİMLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ - II. Doç Dr. Nurzen SEZGİN

ENZİMLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ - II. Doç Dr. Nurzen SEZGİN ENZİMLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ - II Doç Dr. Nurzen SEZGİN bstrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate

Detaylı

6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA

6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA 6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA 1 METABOLİZMA Hücrede meydana gelen tüm reaksiyonlara denir Anabolizma: Basit moleküllerden kompleks moleküllerin sentezlendiği enerji gerektiren reaksiyonlardır X+Y+ENERJİ

Detaylı

ENZİMLER. Biyokimyasal reaksiyonları katalizleyen protein yapısındaki maddelere enzim

ENZİMLER. Biyokimyasal reaksiyonları katalizleyen protein yapısındaki maddelere enzim ENZİMLER Biyokimyasal reaksiyonları katalizleyen protein yapısındaki maddelere enzim denir (Küçük bir grup katalitik RNA moleküllerinin haricinde tüm enzimler protein yapısındadırlar). Protein yapısında

Detaylı

Enzimler. Yrd.Doç.Dr.Funda GÜLCÜ BULMUŞ Fırat Üniversitesi SHMYO

Enzimler. Yrd.Doç.Dr.Funda GÜLCÜ BULMUŞ Fırat Üniversitesi SHMYO Enzimler Yrd.Doç.Dr.Funda GÜLCÜ BULMUŞ Fırat Üniversitesi SHMYO Enzimler Biyokimyasal olayların vücutta yaşam ile uyumlu bir şekilde gerçekleşmesini sağlayan katalizörlerdir. Katalitik RNA moleküllerinin

Detaylı

Enzimler. Fiziksel İlkeler. Enzim Etkinliğinin Düzenlenmesi

Enzimler. Fiziksel İlkeler. Enzim Etkinliğinin Düzenlenmesi Enzimler Fiziksel İlkeler Enzim Etkinliğinin Düzenlenmesi Doç. Dr. Handan Akçakaya E+S k 1 ES k 2 E+Ü k 2 =k kat k -1 ES nin oluşum hızı = ES nin parçalanma hızı = k 1 [E] [ S] k -1 [ES]+ k 2 [ES] Denge

Detaylı

9. Hafta: Enzimler ve Enzim Kinetiği Prof. Dr. Şule PEKYARDIMCI ENZİMLERİN SINIFLANDIRILMASI

9. Hafta: Enzimler ve Enzim Kinetiği Prof. Dr. Şule PEKYARDIMCI ENZİMLERİN SINIFLANDIRILMASI 9. Hafta: Enzimler ve Enzim Kinetiği Prof. Dr. Şule PEKYARDIMCI Enzimler, proteinlerin en büyük ve en çok özelleşmiş grubunu oluştururlar. Enzimler, canlı organizmalardaki kimyasal reaksiyonları hızlandıran

Detaylı

Cuma materyallerinden. Le Châtelier İlkesi: Denge halindeki bir sisteme dış etki uygulandığı zaman, denge dış etkiyi şekilde davranır.

Cuma materyallerinden. Le Châtelier İlkesi: Denge halindeki bir sisteme dış etki uygulandığı zaman, denge dış etkiyi şekilde davranır. 35.1 5.111 Ders 35 Kinetik Konu: Kataliz Bölüm 13 (kısım 13.14-13.15) Cuma materyallerinden Le Châtelier İlkesi: Denge halindeki bir sisteme dış etki uygulandığı zaman, denge dış etkiyi şekilde davranır.

Detaylı

Enzimatik bir reaksiyonun hızını etkileyen faktörler

Enzimatik bir reaksiyonun hızını etkileyen faktörler 1 Enzimatik bir reaksiyonun hızını etkileyen faktörler 1. Enzim konsantrasyonunun enzimatik reaksiyonların hızına etkisi Substratın çok bol olduğu bir ortamda optimal şartlarda enzimatik bir reaksiyonun

Detaylı

ENZİMATİK ANALİZ VE AKTİVİTE TAYİNLERİ

ENZİMATİK ANALİZ VE AKTİVİTE TAYİNLERİ ENZİMATİK ANALİZ VE AKTİVİTE TAYİNLERİ Enzim Tanımı Sınıflandırma Üç Boyutlu Yapı Etkime Şekli Enzimler biyolojik katalizörlerdir, yani biyokimyasal reaksiyonları hızlandıran biyolojik kökenli maddelerdir.

Detaylı

ENZİMLER. Protein sindiriminde görevli kemotripsin yapısı ve substratla etkileşimi

ENZİMLER. Protein sindiriminde görevli kemotripsin yapısı ve substratla etkileşimi ENZİMLER Yaşamın devamı için iki temel koşuldan ilki organizmanın üremesi iken diğeri ise organizmadaki kimyasal tepkimeleri katalizleme özelliğidir. Şekerin oksijen varlığında CO2 ve H2O ya dönüşümü normalde

Detaylı

GLİKOLİZİN KONTROLU Prof. Dr. İzzet Hamdi Öğüş

GLİKOLİZİN KONTROLU Prof. Dr. İzzet Hamdi Öğüş GLİKOLİZİN KONTROLU Prof. Dr. İzzet Hamdi Öğüş hamdiogus@gmail.com Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı, Le>oşa, KKTC GLİKOLİZİN ALLOSTERİK DÜZENLENMESİ Metabolik düzenleme: Bütün

Detaylı

Enzimlerin Tanımı ve Özellikleri. Dr. Akın Yeşilkaya 2014-2015 Eğitim Dönemi

Enzimlerin Tanımı ve Özellikleri. Dr. Akın Yeşilkaya 2014-2015 Eğitim Dönemi Enzimlerin Tanımı ve Özellikleri Dr. Akın Yeşilkaya 2014-2015 Eğitim Dönemi Amaç Biyokimyasal katalizörlerin yapısını ve fonksiyonunu tanımlamak Enzimatik reaksiyonların kinetiği kullanılarak özelliklerini

Detaylı

Enerji, Enzimler ve Metabolizma

Enerji, Enzimler ve Metabolizma 8 Enerji, Enzimler ve Metabolizma 8 Başlıklar 8.1 Biyolojik enerji dönüşümlerinde fizik yasaları 8.2 Biyokimyasal enerjide ATP 8.3 Enzimler 8.4 Enzimler nasıl çalışır? 8.5 Enzim aktivitelerinin kontrolü

Detaylı

GLİKOJEN FOSFORİLAZ HAZIRLAYAN: HATİCE GÜLBENİZ ( ) Prof. Dr. Figen ERKOÇ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ

GLİKOJEN FOSFORİLAZ HAZIRLAYAN: HATİCE GÜLBENİZ ( ) Prof. Dr. Figen ERKOÇ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ GLİKOJEN FOSFORİLAZ HAZIRLAYAN: HATİCE GÜLBENİZ (050559016) Prof. Dr. Figen ERKOÇ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ Karaciğer ve kas glikojeninin kana ve kas dokusuna glukoz sağlamak üzere kısmen

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

Enzimler, reaksiyon hızlarını büyük oranda artıran ve bunu mükemmel bir. seçicilikle yapan proteinlerden oluşan biyolojik katalizörlerdir.

Enzimler, reaksiyon hızlarını büyük oranda artıran ve bunu mükemmel bir. seçicilikle yapan proteinlerden oluşan biyolojik katalizörlerdir. MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu 5.60 Thermodinamik ve Kinetik Bahar 2008 Bu malzemelere atıfta bulunmak veya kullanım şartlarını öğrenmek için http://ocw.mit.edu/terms sitesini ziyaret ediniz Okuma

Detaylı

ENZİMLER Enzim tanımı ve enzim araştırmalarının tarihçesi substrat

ENZİMLER Enzim tanımı ve enzim araştırmalarının tarihçesi substrat ENZİMLER Enzim tanımı ve enzim araştırmalarının tarihçesi Enzimler, biyolojik sistemlerin reaksiyon katalizörleridirler; biyokimyasal olayların vücutta yaşam ile uyumlu bir şekilde gerçekleşmesini sağlayan

Detaylı

ÜNİTE 9. Enzimler. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 9. Enzimler. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜİTE 9 Enzimler Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Enzimlerin yapısını ve enzimlerle ilgili terimleri öğrenecek, Enzimlerin isimlendirilmesini ve özgüllüğünü bilecek, Enzim aktivitesini açıklayabilecek,

Detaylı

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler MBG 111 BİYOLOJİ I 3.1.Karbon:Biyolojik Moleküllerin İskeleti *Karbon bütün biyolojik moleküllerin omurgasıdır, çünkü dört kovalent bağ yapabilir ve uzun zincirler

Detaylı

REAKSİYON KİNETİĞİ, REAKSİYONLARLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR VE METABOLİZMA. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004

REAKSİYON KİNETİĞİ, REAKSİYONLARLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR VE METABOLİZMA. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004 REAKSİYON KİNETİĞİ, REAKSİYONLARLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR VE METABOLİZMA Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004 1 Reaksiyon (tepkime) türleri 1 Gerçekte tüm organik tepkimeler dört sınıftan

Detaylı

Bitki Fizyolojisi. 6. Hafta

Bitki Fizyolojisi. 6. Hafta Bitki Fizyolojisi 6. Hafta 1 Fotosentezin karanlık tepkimelerinde karbondioksit özümlemesi; 1. C 3 bitkilerinde (Calvin-Benson mekanizması ile), 2. C 4 bitkilerinde (Hatch-Slack mekanizması ile), 3. KAM

Detaylı

ENZİMLER Enzim tanımı ve enzim araştırmalarının tarihçesi Enzimler, biyolojik sistemlerin reaksiyon katalizörleridirler; biyokimyasal olayların

ENZİMLER Enzim tanımı ve enzim araştırmalarının tarihçesi Enzimler, biyolojik sistemlerin reaksiyon katalizörleridirler; biyokimyasal olayların 1 ENZİMLER Enzim tanımı ve enzim araştırmalarının tarihçesi Enzimler, biyolojik sistemlerin reaksiyon katalizörleridirler; biyokimyasal olayların vücutta yaşam ile uyumlu bir şekilde gerçekleşmesini sağlayan

Detaylı

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry Chapter 4: Biomolecules, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry/Hikmet Geckil Chapter 4: Biomolecules 2 BİYOMOLEKÜLLER Bilim adamları hücreyi

Detaylı

BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA

BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA ESER ELEMENTLER İnsan vücudunda en yüksek oranda bulunan element oksijendir. İkincisi ise karbondur. İnsan vücudunun kütlesinin %99 u sadece 6 elementten meydana gelir. Bunlar:

Detaylı

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri 1. Enzimler GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri Enzimler, hücreler ve organizmalardaki reaksiyonları katalizleyen ve kontrol eden protein yapısındaki bileşiklerdir. Reaksiyon hızını

Detaylı

PEYNİR ALTI SUYU VE YOĞURT SUYUNDA Zn Ve TOPLAM ANTİOKSİDAN KAPASİTESİ TAYİNİ DANIŞMANLAR. 29 Haziran-08 Temmuz MALATYA

PEYNİR ALTI SUYU VE YOĞURT SUYUNDA Zn Ve TOPLAM ANTİOKSİDAN KAPASİTESİ TAYİNİ DANIŞMANLAR. 29 Haziran-08 Temmuz MALATYA TÜBİTAK -BİDEB Kimya Lisans Öğrencileri Kimyagerlik, Kimya Öğretmenliği, Kimya Mühendisliği- Biyomühendislik Araştırma Projesi Eğitimi Çalıştayı KİMYA-3 (ÇALIŞTAY 2012) PEYNİR ALTI SUYU VE YOĞURT SUYUNDA

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

HÜCRE SOLUNUMU: KİMYASAL ENERJİ ELDESİ

HÜCRE SOLUNUMU: KİMYASAL ENERJİ ELDESİ HÜCRE SOLUNUMU: KİMYASAL ENERJİ ELDESİ Güneş: Temel enerji kaynağı!!! Güneş ışığı bitkiler ve diğer organizmalar için temel enerji kaynağıdır. 2 Katabolik yollar Hücreler, enzimler aracılığı ile, potansiyel

Detaylı

LYS BÝYOLOJÝ. Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý

LYS BÝYOLOJÝ. Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý LYS BÝYOLOJÝ Soru Çözüm Dersi Kitapçığı 1 (MF) Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý Bu yayýnýn her hakký saklýdýr. Tüm haklarý bry Birey

Detaylı

HISTOLOJIDE BOYAMA YÖNTEMLERI. Dr. Yasemin Sezgin. yasemin sezgin

HISTOLOJIDE BOYAMA YÖNTEMLERI. Dr. Yasemin Sezgin. yasemin sezgin HISTOLOJIDE BOYAMA YÖNTEMLERI Dr. Yasemin Sezgin yasemin sezgin HÜRESEL BOYAMANIN TEMEL PRENSİPLERİ Hem fiziksel hem kimyasal faktörler hücresel boyamayı etkilemektedir BOYAMA MEKANIZMASı Temelde boyanın

Detaylı

ENZİMLER. Prof. Dr. Arif Altıntaş

ENZİMLER. Prof. Dr. Arif Altıntaş ENZİMLER Prof. Dr. Arif Altıntaş Enzim Biyokimyasal reaksiyonların pek çoğu protein yapısındaki organik kimyasal maddeler tarafından katalizlenir. Bu çeşit biyolojik katalizörlere Enzim adı verilir. İlk

Detaylı

GLİKOJEN METABOLİZMASI

GLİKOJEN METABOLİZMASI METABOLİZMASI DİLDAR KONUKOĞLU TIBBİ BİYOKİMYA 8.4.2015 DİLDAR KONUKOĞLU 1 YAPISI Alfa-[1,6] glikozid Alfa- [1-4] glikozid bağı yapısal olarak D-glukozdan oluşmuş dallanmış yapı gösteren homopolisakkarittir.

Detaylı

BİTKİ BESLEME DERS NOTLARI

BİTKİ BESLEME DERS NOTLARI BİTKİ BESLEME DERS NOTLARI Dr. Metin AYDIN KONYA 2011 BİTKİ BESİN ELEMENTLERİNİN GÖREVLERİ, ALINIŞ FORMLARI ve KAYNAKLARI Besin Elementi Bitkideki Görevi Alınış Formu Kaynakları Karbon (C) Karbonhidratların

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 9. Sınıf DOĞRU YANLIŞ SORULARI Nitel gözlemlerin güvenilirliği nicel gözlemlerden fazladır. Ökaryot hücrelerde kalıtım materyali çekirdek içinde bulunur. Ototrof beslenen canlılar

Detaylı

1. B HÜCRELER N YAPISI... 1 2. ENZ MLER VE LEVLER ... 19

1. B HÜCRELER N YAPISI... 1 2. ENZ MLER VE LEVLER ... 19 İÇİNDEKİLER 1. BİTKİ HÜCRELERİNİN YAPISI... 1 1.1. BİTKİ HÜCRELERİ VE YAPISI... 1 1.1.1. Meristematik Bitki Hücresi... 2 1.1.2. Olgun Bitki Hücresi... 3 1.1.3. Odunsu Bitki Hücresi... 4 1.1.4. Otsu Bitki

Detaylı

Enzimler. Dr. Serkan SAYINER

Enzimler. Dr. Serkan SAYINER Enzimler Dr. Serkan SAYINER serkan.sayıner@neu.edu.tr Tanımı ve Tarihçesi Biyokimyasal reaksiyonların çoğu protein yapısındaki organik maddeler tarafından katalize edilirler. Bu biyolojik katalizörlere

Detaylı

BES 231- BESİN KİMYASI VE ANALİZLERİ I HAFTA ÜNİTE DERS SORUMLUSU 1. Lab. Tanıtımı Dr. Berat Nursal Tosun 2

BES 231- BESİN KİMYASI VE ANALİZLERİ I HAFTA ÜNİTE DERS SORUMLUSU 1. Lab. Tanıtımı Dr. Berat Nursal Tosun 2 BES 231- BESİN KİMYASI VE ANALİZLERİ I HAFTA ÜNİTE DERS SORUMLUSU 1 Genel Giriş Lab. Tanıtımı Dr. Berat Nursal Tosun 2 Kolloid Sistemler 3-4 Karbonhidratlar 5-6 Proteinler 7 I. Ara Sınav 8-9 Lipitler 10-11

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş KİMYA-IV Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş Organik Kimyaya Giriş Kimyasal bileşikler, eski zamanlarda, elde edildikleri kaynaklara bağlı olarak Anorganik ve Organik olmak üzere, iki sınıf altında toplanmışlardır.

Detaylı

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 ATOMİK YAPI Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 Elektron Kütlesi 9,11x10-31 kg Proton Kütlesi Nötron Kütlesi 1,67x10-27 kg Bir kimyasal elementin atom numarası (Z) çekirdeğindeki

Detaylı

Enzimler Yrd. Doç. Dr. Serkan SAYINER

Enzimler Yrd. Doç. Dr. Serkan SAYINER Enzimler Yrd. Doç. Dr. Serkan SAYINER Yakın Doğu Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Biyokimya Anabilim Dalı serkan.sayıner@neu.edu.tr Tanımı ve Tarihçesi Biyokimyasal reaksiyonların çoğu protein yapısındaki

Detaylı

BITKI FIZYOLOJISININ TANıMı

BITKI FIZYOLOJISININ TANıMı BITKI FIZYOLOJISININ TANıMı Bitki fizyolojisi, bitkilerin, yaşamları boyunca cereyan eden çeşitli yaşamsal olayların belirti ve nedenlerini inceleyen bir bilimdir. Canlılarda meydana gelen fiziksel ve

Detaylı

5.111 Ders Özeti #18 Bugün için okuma: Bölüm 7.16 Biyolojik Sistemlerde Serbest-Enerji Değişimi. Sınav #2 geliyor. (Ders #17 den devam)

5.111 Ders Özeti #18 Bugün için okuma: Bölüm 7.16 Biyolojik Sistemlerde Serbest-Enerji Değişimi. Sınav #2 geliyor. (Ders #17 den devam) 5.111 Ders Özeti #18 Bugün için okuma: Bölüm 7.16 Biyolojik Sistemlerde Serbest-Enerji Değişimi. Sınav #2 geliyor. Konular: Termodinamik I. Oluşum serbest enerjisi II. Ġstemlilik üzerine sıcaklığın etkisi

Detaylı

FONKSİYONLU ORGANİK BİLEŞİKLER I

FONKSİYONLU ORGANİK BİLEŞİKLER I FNKSİYNLU GANİK BİLEŞİKLE rganik bileşiklerde, bileşiğin temel kimyasal ve fiziksel özelliklerini belirleyen ve formülleri yazıldığında tanınmalarını sağlayan atom gruplarına fonksiyonel gruplar denir.

Detaylı

KİMYASAL TEPKİMELERDE HIZ

KİMYASAL TEPKİMELERDE HIZ KİMYASAL TEPKİMELERDE IZ TEPKİME IZI Kimyasal bir tepkime sırasında, tepkimeye giren maddelerin miktarı giderek azalırken, ürünlerin miktarı giderek artar. Bir tepkimede, birim zamanda harcanan ya da oluşan

Detaylı

KİMYASAL REAKSİYONLARDA DENGE

KİMYASAL REAKSİYONLARDA DENGE KİMYASAL REAKSİYONLARDA DENGE KİMYASAL REAKSİYONLARDA DENGE Kimyasal reaksiyonlar koşullar uygun olduğunda hem ileri hem de geri yönde gerçekleşirler. Böyle tepkimelere tersinir ya da denge tepkimeleri

Detaylı

İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler. Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya.

İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler. Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya. İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya. Bakterilerin tanımlanması Bakterilerin tanımlanması Bakterilerin

Detaylı

EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP

EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP Tüm vücut hücrelerinde enerji oluşumu adenozin trifosfat (ATP) molekülü vasıtasıyla gerçekleşir. Hücre içinde ATP depo halde bulunur ve sınırlı miktardadır. Ancak, yapılan

Detaylı

Metabolizma. Organizmadaki kimyasal tepkimelerin tümüne metabolizma adı verilir.

Metabolizma. Organizmadaki kimyasal tepkimelerin tümüne metabolizma adı verilir. METABOLİZMAYA GİRİŞ Metabolizma Organizmadaki kimyasal tepkimelerin tümüne metabolizma adı verilir. Metabolizma, hücrede cereyan eden binlerce kimyasal tepkimenin karmaşık bir yol haritasıdır. 2 Metabolizma

Detaylı

TEST 1. Hücre Solunumu. 4. Aşağıda verilen moleküllerden hangisi oksijenli solunumda substrat olarak kullanılamaz? A) Glikoz B) Mineral C) Yağ asidi

TEST 1. Hücre Solunumu. 4. Aşağıda verilen moleküllerden hangisi oksijenli solunumda substrat olarak kullanılamaz? A) Glikoz B) Mineral C) Yağ asidi 1. Termometre Çimlenen bezelye tohumlar Termos Çimlenen bezelye tohumları oksijenli solunum yaptığına göre yukarıdaki düzenekle ilgili, I. Termostaki oksijen miktarı azalır. II. Termometredeki sıcaklık

Detaylı

Replikasyon, Transkripsiyon ve Translasyon. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ

Replikasyon, Transkripsiyon ve Translasyon. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ Replikasyon, Transkripsiyon ve Translasyon Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ DNA replikasyonu DNA nın replikasyonu, DNA molekülünün, sakladığı genetik bilgilerin sonraki nesillere aktarılması için kendi kopyasını

Detaylı

BİY 315 BİYOKİMYA GİRİŞ. Yrd. Doç. Dr. Ebru SAATÇİ Güz Yarı Dönemi

BİY 315 BİYOKİMYA GİRİŞ. Yrd. Doç. Dr. Ebru SAATÇİ Güz Yarı Dönemi BİY 315 BİYOKİMYA GİRİŞ Yrd. Doç. Dr. Ebru SAATÇİ 2008-2009 Güz Yarı Dönemi 1 Anlatım Planı 1. Makromoleküller ve Su 2. Amino asitler ve Peptidler 3. Proteinler 4. Enzimler 5. Karbohidratlar 6. Nükleik

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin yapısında, çoğunlukla oksijen yer almaktadır. (reaktif oksijen türleri=ros) ROS oksijen içeren, küçük ve oldukça reaktif moleküllerdir.

Detaylı

OKSİJENLİ SOLUNUM

OKSİJENLİ SOLUNUM 1 ----------------------- OKSİJENLİ SOLUNUM ----------------------- **Oksijenli solunum (aerobik): Besinlerin, oksijen yardımıyla parçalanarak, ATP sentezlenmesine oksijenli solunum denir. Enzim C 6 H

Detaylı

Metabolizma. Metabolizmaya giriş. Metabolizmaya giriş. Metabolizmayı tanımlayacak olursak

Metabolizma. Metabolizmaya giriş. Metabolizmaya giriş. Metabolizmayı tanımlayacak olursak Metabolizma Yaşamak için beslenmek zorundayız. Çünkü; Besinlerden enerji elde ederiz ve bu enerji; Hücresel faaliyetleri sürdürmemiz, Hareket etmemiz, Taşınım olaylarını gerçekleştirebilmemiz, Vücut sıcaklığını

Detaylı

BİYOKİMYA DOÇ. DR. MEHMET KARACA (8. BÖLÜM)

BİYOKİMYA DOÇ. DR. MEHMET KARACA (8. BÖLÜM) BİYOKİMYA DOÇ. DR. MEHMET KARACA (8. BÖLÜM) ÇOĞU ENZİM KUATERNER YAPIDADIR Eğer enzim tek polipepdit zincirden meydana gelmiş ve bir monomerden oluşmuş ise TERTİER yapıda aktiftir. Enzim molekülleri genellikle

Detaylı

Öğr. Gör. Dr. İlker BÜYÜK (Botanik, 10. Hafta): Fotosentez FOTOSENTEZ

Öğr. Gör. Dr. İlker BÜYÜK (Botanik, 10. Hafta): Fotosentez FOTOSENTEZ FOTOSENTEZ Elektron Koparılması ve Floresans Enerjisi Elektronlar negatif (e - ) ve protonlar pozitif (p + ) yüklüdür. Bu nedenle protonlar elektronları çekerler. Elektronlar ise, belli bir enerjiye sahiptir

Detaylı

KİMYA-IV. Alkenler (3. Konu)

KİMYA-IV. Alkenler (3. Konu) KİMYA-IV Alkenler (3. Konu) Alkenler (Olefinler) En az bir tane C=C çift bağı içeren hidrokarbonlara alkenler veya olefinler denir. Alkenler doymamış yapıda hidrokarbonlar olup, katalizörler eşliğinde

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 11. Sınıf 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 11. Sınıf 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 11. Sınıf 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ Fotosentez ile ışık enerjisi kimyasal bağ enerjisine dönüştürülür. Kloroplastsız hücreler fotosentez yapamaz. DOĞRU YANLIŞ SORULARI

Detaylı

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ 5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ Birçok tuz suda çok az çözünür. Tuzların sudaki çözünürlüğünden faydalanarak çökelek oluşumu kontrol edilebilir ve çökme olayı karışımları ayırmak için kullanılabilir. Çözünürlük

Detaylı

Serbest radikal. yörüngelerinde) eşleşmemiş tek. gösteren, nötr ya da iyonize tüm atom veya moleküllere denir.

Serbest radikal. yörüngelerinde) eşleşmemiş tek. gösteren, nötr ya da iyonize tüm atom veya moleküllere denir. Superoxide Dismutase Hazırlayanlar: Funda İLHAN (050559017) Ebru KORKMAZ (050559021) Mehtap BİRKAN (050559008) Nihan BAŞARAN (050559007) Prof. Dr. Figen ERKOÇ Gazi Eğitim Fakültesi GAZİ İ ÜNİVERSİTESİİ

Detaylı

BİYOMOLEKÜLLER. Dr. Fatih Büyükserin

BİYOMOLEKÜLLER. Dr. Fatih Büyükserin BİYOMOLEKÜLLER Dr. Fatih Büyükserin BİYOMOLEKÜLLER Canlı hücrelerde hangi tip moleküller /işlevsel gruplar vardır, ne orandadır? Birbiriyle nasıl etkileşir? Canlılarda sıklıkla meydana gelen tepkimeler

Detaylı

Serüveni 3. ÜNİTE KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM GÜÇLÜ ETKİLEŞİM. o İYONİK BAĞ o KOVALENT BAĞ o METALİK BAĞ

Serüveni 3. ÜNİTE KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM GÜÇLÜ ETKİLEŞİM. o İYONİK BAĞ o KOVALENT BAĞ o METALİK BAĞ Serüveni 3. ÜNİTE KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM GÜÇLÜ ETKİLEŞİM o İYONİK BAĞ o KOVALENT BAĞ o METALİK BAĞ KİMYASAL TÜR 1. İYONİK BAĞ - - Ametal.- Kök Kök Kök (+) ve (-) yüklü iyonların çekim kuvvetidir..halde

Detaylı

Hücre Solunumu: Kimyasal Enerji Eldesi

Hücre Solunumu: Kimyasal Enerji Eldesi Hücre Solunumu: Kimyasal Enerji Eldesi Hücre solunumu ve fermentasyon enerji veren katabolik yollardır. Organik moleküllerin atomları enerji depolamaya müsaittir. Hücreler enzimler aracılığı ile organik

Detaylı

HÜCRE SĠNYAL OLAYLARI PROF. DR. FATMA SAVRAN OĞUZ

HÜCRE SĠNYAL OLAYLARI PROF. DR. FATMA SAVRAN OĞUZ HÜCRE SĠNYAL OLAYLARI PROF. DR. FATMA SAVRAN OĞUZ Çok hücreli organizmaların kompleks omurgalılara evrimi, hücreler birbirleriyle iletişim kuramasalardı mümkün olmazdı. Hücre-hücre Hücre-matriks etkileşimini

Detaylı

YGS ANAHTAR SORULAR #2

YGS ANAHTAR SORULAR #2 YGS ANAHTAR SORULAR #2 1) Bir hayvan hücresinde laktoz yapımı ile ilgili olarak, sitoplazmadaki madde miktarının değişimlerini gösteren grafik aşağıdakilerden hangisi olamaz? A) Glikoz B) Su miktarı 2)

Detaylı

TRANSLASYON ve PROTEİNLER

TRANSLASYON ve PROTEİNLER TRANSLASYON ve PROTEİNLER Prof. Dr. Sacide PEHLİVAN 13 Aralık 2016 mrna daki baz sırasının kullanılarak amino asitlerin doğru sıra ile proteini oluşturmasını kapsayan olayların tümüne Translasyon veya

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU hasanyolcu.wordpress.com En az iki atomun belli bir düzenlemeyle kimyasal bağ oluşturmak suretiyle bir araya gelmesidir. Aynı atomda olabilir farklı atomlarda olabilir. H 2,

Detaylı

13 HÜCRESEL SOLUNUM LAKTİK ASİT FERMANTASYONU

13 HÜCRESEL SOLUNUM LAKTİK ASİT FERMANTASYONU 13 HÜCRESEL SOLUNUM LAKTİK ASİT FERMANTASYONU Laktik Asit Fermantasyonu Glikozdan oksijen yokluğunda laktik asit üretilmesine LAKTİK ASİT FERMANTASYONU denir. Bütün canlılarda sitoplazmada gerçekleşir.

Detaylı

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37 vi TEMEL KAVRAMLAR - 2 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36 1.2. Atomlar...36 1.2. Moleküller...37 1.3. İyonlar...37 2. Kimyasal Türlerin Adlandırılması...38 2.1. İyonların Adlandırılması...38 2.2. İyonik

Detaylı

Enzimlerin sayısını tahmin etmek bile güçtür. Yer yüzünde 10 6 (1 milyon) kadar bitki ve hayvan türünün bulunduğu kabul edilmektedir.

Enzimlerin sayısını tahmin etmek bile güçtür. Yer yüzünde 10 6 (1 milyon) kadar bitki ve hayvan türünün bulunduğu kabul edilmektedir. Enzimlerin sayısını tahmin etmek bile güçtür. Yer yüzünde 10 6 (1 milyon) kadar bitki ve hayvan türünün bulunduğu kabul edilmektedir. Her bir türde 1000 kadar protein bulunduğu varsayılırsa yeryüzünde

Detaylı

5. Bölüm Sütteki Enzimler

5. Bölüm Sütteki Enzimler 5. Bölüm Sütteki Enzimler Doç. Dr. Ebru ŞENEL Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Enzim Canlı hücreler tarafından sentezlenen organik ve katalitik bileşiklerdir. Biyokatalizör olarak

Detaylı

Prof. Dr. Şule PEKYARDIMCI

Prof. Dr. Şule PEKYARDIMCI 13. Hafta: Vitaminler ve Koenzimler: Vitamin tanımı, vitaminlerin görevleri, vitaminlerin sınıflandırılmaları, koenzim tanımı, önemli vitaminler, suda çözünen vitaminler, yağda çözünen vitaminler, vitaminlerin

Detaylı

Bakteriyel Büyüme. Kesikli - Sürekli Biyoreaktör. Erlenmeyer de saf kültürlerin büyüme (gelişme) eğrisi. Bakteriyel Büyüme

Bakteriyel Büyüme. Kesikli - Sürekli Biyoreaktör. Erlenmeyer de saf kültürlerin büyüme (gelişme) eğrisi. Bakteriyel Büyüme Bakteriyel Büyüme Kontrollü ortamda iki yaklaşım mevcuttur Bakteri hücreleri, potansiyel binlerce reaksiyonu gerçekleştirebilme yeteneğindedirler. Reaksiyonların bir kısmı büyüme mekanizması için bir kısmı

Detaylı

5.111 Ders 34 Kinetik Konular: Sıcaklığın Etkisi, Çarpışma Teorisi, Aktifleşmiş Kompleks Teorisi. Bölüm

5.111 Ders 34 Kinetik Konular: Sıcaklığın Etkisi, Çarpışma Teorisi, Aktifleşmiş Kompleks Teorisi. Bölüm 34.1 5.111 Ders 34 Kinetik Konular: Sıcaklığın Etkisi, Çarpışma Teorisi, Aktifleşmiş Kompleks Teorisi. Bölüm 13.11-13.13 Tepkime Hızına Sıcaklığın Etkisi Gaz-Fazı Nitel (kalitatif) gözleme göre, sıcaklık

Detaylı

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e.

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e. www.lisebiyoloji.com ayxmaz/biyoloji Test Çoktan Seçmeli 1. Hangi terim moleküllerin parçalanması ile açığa çıkan enerjinin depolandığı metabolik yolları ifade eder? a. anabolik yollar b. Katabolik yollar

Detaylı

ALKOLLER ve ETERLER. Kimya Ders Notu

ALKOLLER ve ETERLER. Kimya Ders Notu ALKOLLER ve ETERLER Kimya Ders Notu ALKOLLER Alkan bileşiklerindeki karbon zincirinde H atomlarından biri yerine -OH grubunun geçmesi sonucu oluşan organik bileşiklere alkol adı verilir. * Genel formülleri

Detaylı

Redoks Kimyasını Gözden Geçirme

Redoks Kimyasını Gözden Geçirme Redoks Kimyasını Gözden Geçirme I. Yükseltgenme Durumu ya da Sayısı Bir bileşiğin yükseltgenme durumu ya da sayısı, ne derece yükseltgenmiş (elektronca fakir) ya da indirgenmiş (elektronca zengin) bir

Detaylı

TECHNICAL DATASHEET. 1.) Öncelikle önerilen Antiscalantların Hedefleri: Proses fonksiyonunun korunması Ekipmanın korunması Isı transferinin korunması

TECHNICAL DATASHEET. 1.) Öncelikle önerilen Antiscalantların Hedefleri: Proses fonksiyonunun korunması Ekipmanın korunması Isı transferinin korunması 1.) Öncelikle önerilen Antiscalantların Hedefleri: Proses fonksiyonunun korunması Ekipmanın korunması Isı transferinin korunması 2.) Değerli metal üretimin de scale(kışırlar) Kalsiyum karbonat Kalsiyum

Detaylı

YGS ANAHTAR SORULAR #1

YGS ANAHTAR SORULAR #1 YGS ANAHTAR SORULAR #1 1) Yıkımları sırasında Tüketilen O2 miktarı 2) H2O2 H2O2 H2O2 Grafikte bazı organik bileşiklerin yıkımları sırasında tüketilen oksijen miktarı verilmiştir. Buna göre organik bileşiklerin

Detaylı

3.BÖLÜM: TERMODİNAMİĞİN I. YASASI

3.BÖLÜM: TERMODİNAMİĞİN I. YASASI 3.BÖLÜM: TERMODİNAMİĞİN I. YASASI S (k) + O SO + ısı Reaksiyon sonucunda sistemden ortama verilen ısı, sistemin iç enerjisinin bir kısmının ısı enerjisine dönüşmesi sonucunda ortaya çıkmıştır. Enerji sistemden

Detaylı

Hücre solunumu ve fermentasyon enerji veren katabolik yollardır. (ΔG=-686 kcal/mol)

Hücre solunumu ve fermentasyon enerji veren katabolik yollardır. (ΔG=-686 kcal/mol) hücre solunumu Hücre solunumu ve fermentasyon enerji veren katabolik yollardır. (ΔG=-686 kcal/mol) C 6 H 12 O 6 + 6 O 2 6 CO 2 + 6 H 2 0 + enerji (ATP + ısı) Hücre solunumu karbonhidratlar, yağlar ve protein

Detaylı

Tüm yaşayan organizmalar suya ihtiyaç duyarlar Çoğu hücre suyla çevrilidir ve hücrelerin yaklaşık %70 95 kadarı sudan oluşur. Yerküre içerdiği su ile

Tüm yaşayan organizmalar suya ihtiyaç duyarlar Çoğu hücre suyla çevrilidir ve hücrelerin yaklaşık %70 95 kadarı sudan oluşur. Yerküre içerdiği su ile Su Kimyası Tüm yaşayan organizmalar suya ihtiyaç duyarlar Çoğu hücre suyla çevrilidir ve hücrelerin yaklaşık %70 95 kadarı sudan oluşur. Yerküre içerdiği su ile canlılık için gerekli ortamı sunar. Canlıların

Detaylı

TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI LİSANSÜSTÜ DERS PROGRAMI

TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI LİSANSÜSTÜ DERS PROGRAMI TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI LİSANSÜSTÜ DERS PROGRAMI SAĞLIK BİLİMLERİ ENSİTÜSÜ İ Yüksek Lisans Programı SZR 101 Bilimsel Araştırma Yöntemleri Ders (T+ U) 2+2 3 6 AD SZR 103 Akılcı İlaç Kullanımı 2+0

Detaylı

Hücre Üzerine Mikrocerrahi Uygulamaları Hücrenin altbirimlerine ayrılması Moleküllerin analizi. Prof. Dr. Müjgan Cengiz

Hücre Üzerine Mikrocerrahi Uygulamaları Hücrenin altbirimlerine ayrılması Moleküllerin analizi. Prof. Dr. Müjgan Cengiz Hücre Üzerine Mikrocerrahi Uygulamaları Hücrenin altbirimlerine ayrılması Moleküllerin analizi Prof. Dr. Müjgan Cengiz Canlı Hücrelerdeki Moleküllerin İzlenmesi Mikroskopla inceleme hücrede belli düzeyde

Detaylı

KİM 213 Organik Kimya I. (C Grubu) 3-4. Haftalar. Güz. Prof. Dr. Pervin Ünal Civcir L07-1. Prof.Dr. Pervin Ünal Civcir

KİM 213 Organik Kimya I. (C Grubu) 3-4. Haftalar. Güz. Prof. Dr. Pervin Ünal Civcir L07-1. Prof.Dr. Pervin Ünal Civcir KİM 213 Organik Kimya I (C Grubu) 3-4. Haftalar Güz Prof. Dr. Pervin Ünal Civcir L07-1 BÖLÜM 3:ALKANLAR Konular: 3.1 Alkanların genel özellikleri 3.2 Alkanların yapıları 3.3 Alkanların adlandırılması 3.4

Detaylı

Biyokimya. Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler)

Biyokimya. Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler) Biyokimya Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler) Bölüm 1: Biyokimya ve önemi: 1. Biyokimya tanımı, önemi ve boyutsal

Detaylı

Ders 8 trna-rrna yapısı, İşlenmesi ve İşlevleri

Ders 8 trna-rrna yapısı, İşlenmesi ve İşlevleri Ders 8 trna-rrna yapısı, İşlenmesi ve İşlevleri mrna trna - rrna Taşıyıcı (transfer) RNA (trna) Nispeten küçük moleküllerdir. Bir öncu molekülün nükleusta işlenmesiyle oluşurlar. trna molekülleri, mrna

Detaylı

Genetik Bilgi: DNA Yapısı, Fonksiyonu ve Replikasyonu. Dr. Mahmut Çerkez Ergören

Genetik Bilgi: DNA Yapısı, Fonksiyonu ve Replikasyonu. Dr. Mahmut Çerkez Ergören Genetik Bilgi: DNA Yapısı, Fonksiyonu ve Replikasyonu Dr. Mahmut Çerkez Ergören Genetik materyal; Kendini çoğaltır. Bilgi depolar. Bilgiyi ifade eder. Mutasyonla varyasyonlara izin verir. Genetik Tarihçe

Detaylı

HÜCRE ZARINDA TAŞINIM

HÜCRE ZARINDA TAŞINIM HÜCRE ZARINDA TAŞINIM Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ YDÜ TIP FAKÜLTESİ BİYOFİZİK AD Küçük moleküllerin zardan geçişi Lipid çift tabaka Polar moleküller için geçirgen olmayan bir bariyerdir Hücre içindeki suda

Detaylı

PROKARYOTLARDA GEN EKSPRESYONU. ve REGÜLASYONU. (Genlerin Gen Ürünlerine Dönüşümünü Kontrol Eden Süreçler)

PROKARYOTLARDA GEN EKSPRESYONU. ve REGÜLASYONU. (Genlerin Gen Ürünlerine Dönüşümünü Kontrol Eden Süreçler) PROKARYOTLARDA GEN EKSPRESYONU ve REGÜLASYONU (Genlerin Gen Ürünlerine Dönüşümünü Kontrol Eden Süreçler) Nihal EYVAZ (050559015) Şerife OKAY (050559025) Prof. Dr. Figen ERKOÇ Gazi Eğitim Fakültesi Gen

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

BİTKİ BESİN MADDELERİ (BBM)

BİTKİ BESİN MADDELERİ (BBM) BİTKİ BESİN MADDELERİ (BBM) Toprak Bilgisi Dersi Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Işık Enerjisinin Kimyasal Enerjiye Dönüştürülmesi Fotosentez, karbon (C), oksijen (O) ve hidrojen (H) atomlarını

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI GIDA TEKNOLOJİSİ ENZİMLERİN ÖZELLİKLERİ 541GI0010

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI GIDA TEKNOLOJİSİ ENZİMLERİN ÖZELLİKLERİ 541GI0010 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI GIDA TEKNOLOJİSİ ENZİMLERİN ÖZELLİKLERİ 541GI0010 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı