ekil 3. Ekartman belirleme amac yla kullan lan LVDT.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ekil 3. Ekartman belirleme amac yla kullan lan LVDT."

Transkript

1 ekil 3. Ekartman belirleme amacyla kullanlan LVDT. Linear Variable Differential Transformer sözcüklerinin ksaltmas olan LVDT, bir objenin dorusal olan mekanik hareketini, elektrik sinyallerine dönütüren elektromekanik bir dönütürücüdür. LVDT yer deiimi alglayclar, 0.01 mikron seviyelerindeki yer deitirmeleri belirleyebilecek kapasitededir. Bu çalma kapsamnda tasarlanan ölçme sistemi için Schaevitz Sensors firmas tarafndan üretilen GCD-SE-2000 modeli LVDT seçilmitir. Seçilen LVDT modeli mm aralnda ölçüm yapabilmektedir. Bu modele ait teknik özellikler Tablo 1 de verilmitir. Tablo 1. GCD-SE-2000 LVDT teknik özellikleri (Schaevitz, 2005) Giri Gerilimi Giri Akm Çalma Scakl Saklama Scakl Çk Gerilimi Çk Empedans Gürültü (Noise) Dorusallk Tekrarlanabilirlik Kararllk (Stabilite) VDC 6 ma -25C - 85C -55C - 95C 0-5 VDC (4 kablo ile) 1-6 VDC (3 kablo ile) < 1 <10 mv <0.25 % Tam Alan mm 0.1 % Tam Alan Eim Ölçer Tasarlanan ölçme sisteminin konularndan biri de ray hattndaki dever ve hattn boyuna eiminin belirlenmesidir. Dever ve boyuna eim miktarlarnn UIC standartlarna uygun olarak belirlenebilmesi için HLPlanar Technik firmas tarafndan üretilen NS-15/V2 modeli çift eksenli eim ölçer tercih edilmitir. ekil 4 de ölçme sisteminde kullanlan çift eksenli eim ölçer, Tablo 2 de ise eim ölçere ait teknik özellikler verilmitir. ekil 4. Ölçme sisteminde kullanlan eim ölçer Tablo 2. NS-15/V2 eim ölçer teknik özellikleri (HLPlanar, 2003) Çalma Aral ±15 Duyarlk aralnda aralnda 0.08 Çözünürlük Analog Çk -2V(-15) - +2V(+15) Besleme Gerilimi VDC Çalma Scakl 0C - +70C Saklama Scakl -40C - +85C 202

2 2.1.2 Konum Belirleme Sistemleri Tasarlanan ölçme sisteminde konum belirleme amaçl RTK GPS alclar ve total station kullanlmaktadr. Konum belirleme sistemleri özellikle ray hatt geometrisinin yatay ve düey konum bileenlerinin belirlenmesinde kullanlmaktadr. RTK GPS Alclar Ölçme sisteminde ray geometrisinin belirlenmesi amacyla çift frekansl RTK GPS alclar kullanlmaktadr. RTK GPS yönteminde referans alcda, hesaplanan tayc dalga faz ölçü düzeltmelerini yaymlayan bir radyo vericisi, gezici alcda da referans alc tarafndan yaymlanan düzeltmeleri alan bir radyo alcs kullanlr (Lemmon ve Gerdan, 1999; Hofmann-Wellenhof vd., 2001; Gülal ve Akpnar, 2003). RTK GPS yönteminde istenilen sklkla koordinat bilgisi elde etmek mümkündür. Günümüzdeki RTK GPS alclar 10 Hz 20 Hz e kadar veri toplayabilmektedir. Bu da 0.1 saniyede hatta 0.05 saniyede bir koordinat bilgisi elde edilmesi anlamna gelmektedir. RTK GPS yöntemi ile toplanan koordinat verilerinin bilgisayar ortamna aktarlabilmesi için alcdan bamsz bir veri formatna ihtiyaç vardr. Günümüzde her marka ve model RTK GPS alcs NMEA formatnda veri çk verebilmektedir. Ölçme sistemi ile birlikte kullanlan yazlm, GPS alclarndan alnan NMEA formatndaki verilerle ilem yapabilmektedir. Bu sayede ölçme sisteminde hangi marka ve model GPS alcs kullanlrsa kullanlsn, bilgisayar ortamna veri aktarm srasnda herhangi bir sorunla karlalmamaktadr. Total Station Ölçme sisteminde GPS in kullanmnn mümkün olmad bölgelerde sistem total station ile desteklenmektedir. Günümüzde ulalan teknoloji total station ile hareketli objelerin izlenmesine olanak vermektedir. Ölçme sisteminde GPS in kullanmnn mümkün olmad bölgelerde kullanlacak olan total station için Leica TCRA1201 tercih edilmitir. Ölçme sisteminin doruluunun test edilmesi aamalarnda da söz konusu alet kullanlmtr. TCRA1201 total station seçilmesinde, reflektörü otomatik takip etme (ATR) özelliinin olmas ve aç ölçme doruluunun 0.3 mgon olmas büyük etken olmutur (Leica Geosystems AG, 2005). Ray hatt üzerinde hareket halinde olan ölçme sistemi ATR sistemli total station tarafndan sürekli izlenerek konumu belirlenmektedir. Ölçme sistemi ile toplanan verileri kullanarak anlk olarak ray geometrisinin belirlenebilmesi için total station ile toplanan verilerin ölçme sistemine kablosuz olarak aktarlmas gerekmektedir. Bu amaçla, biri total stationa dieri ise ölçme sistemi üzerindeki bilgisayara balanmak üzere 2 adet radyo modem söz konusu aratrma projesi kapsamnda temin edilmitir Ölçme Sistemi Yazlm Ölçme sistemi bileenlerinden alnan verilerin bilgisayar ortamna aktarlmas ve gerekli ilemlerden sonra ölçülen ray hattna ait geometrik parametrelerin belirlenerek, bu parametrelere ait deformasyon miktarlarnn hesaplanabilmesi için, ölçme sistemi ile entegre çalacak bir yazlm gelitirilmitir. Ölçme sistemi yazlm için Microsoft Visual Studio.NET ailesinden C# programlama dili seçilmitir. C# programlama dilinin sunduu nesne yönelimli programlama özellii sayesinde, karmak ilemlerin düzenli ve hzl bir ekilde yaplabilmesi mümkün olmaktadr (Algan, 2007). 203

3 Ölçme sistemi yazlm, proje verilerinin mevcut olduu hatlarda kontrol amaçl, proje verilerinin mevcut olmad hatlarda rölöve amaçl ölçme yapabilecek kapasitede tasarlanmtr. Ölçme ilemi srasnda ray hatt geometrik parametrelerinden, ray hatt orta eksen yatay konumu, sa ve sol ray yükseklikleri, ekartman, dever ve boyuna eim miktarlar hesaplanmaktadr. Hesaplanan bu büyükler, rayl sistem güzergahlar ile ilgili uluslararas standartlara göre karlatrlmaktadr. Kullancya istenildii taktirde kendi standartlarn tanma imkan da salanmtr. Ray hatt orta eksen yatay ve düey konumu, ekartman, dever ve boyuna eim miktarlar ile ilgili tolerans deerler yazlma girilebilmektedir. Ölçme sistemi yazlm, sistem bileenlerinden aktarlan verileri istenilen kayt aralklarnda aldktan sonra, UTC zaman ile birlikte bir dosyaya kaydetmektedir. Çalan ray hattna ait proje bilgilerinin yazlma yüklenmesi ile anlk olarak ölçülen hattn proje verilerinden olan sapma miktarlar ya da kullanc tarafndan tanmlanan özel tolerans deerlerinden olan sapma miktarlar hesaplanp, kullancya gösterilmektedir. ekil 5 de ölçme ekran ile ilgili örnek verilmitir. Bu ekrandaki yeil renk söz konusu büyüklüün standartlar saladn, sar renk snr deerler içinde olduunu, krmz renk ise standartlarn dna çkldn ve ray hattnn ölçülen bölümünün tehlikeli olduunu ifade etmektedir. ekil 5. Ölçme ekran. Ölçme ilemi srasnda yaplan anlk deerlendirme ileminden baka yazlmn ölçü sonras deerlendirme ve analiz modülü de hazrlanmtr. Bu modülde ray hattndan elde edilen verilerin ayrntl analizi yaplp, grafiklerle kullancya bilgi verilmekte ve söz konusu ray hattnn durumu ile ilgili ayrntl rapor hazrlanmaktadr. 3. Verilerin Deerlendirilmesi Deerlendirme ileminin ilk aamasnda ölçme sistemi bileenlerinden alnan verilerde kaba hata aratrmas yer almaktadr. Bu aamada MAD Filtreleme Teknii kullanlmtr (Menold vd. 1999). LVDT, eim ölçer ve konum belirleme sistemlerinden alnan verilerdeki olas kaba hatalar giderildikten sonra ikinci aamada ray hattndaki dever, enine ve boyuna eim, ekartman ve yol orta ekseni koordinatlar hesaplanmaktadr. Hesaplanan bu büyüklükler veri tabanna güzergah uzunluu ve UTC zaman bilgileri ile birlikte kaydedilmekte, bu sayede tüm kanallardan elde edilen verilerin senkronizasyonu mümkün olmaktadr. Zaman senkronizasyonu yaplm veriler, ray hattna ait mevcut proje verileri ile karlatrlarak geometrik deiim miktarlar kalman filtreleme teknii kullanlmas ile hesaplanmaktadr. ekil 6 da deerlendirme ilemi için ak diyagram verilmitir. 204

4 ekil 6. Verilerin deerlendirilmesi için ak diyagram. 5. Sonuç ve Öneriler Tasarlanan ölçme sistemi ile stanbul Ulam A.. iletme sahas içinde bulunan test hattnda gidi ve dönü olmak üzere test ölçüleri gerçekletirilmi, ölçülerin deerlendirilmesi sonucunda da sistemin performans deerlendirilmitir. Konum belirlene sistemi olarak RTK GPS yönteminin kullanlmas durumunda, belirlenen ray hatt geometrik parametrelerinin, rayl sistemler için geçerli olan uluslararas standartlar salad görülmütür. Konum belirleme sistemi olarak ATR sistemli total station kullanlmas durumunda ise, özellikle yatay ve düey konum bileenlerinde önemli derecede iyilemeler olmutur. Her iki sistemin birlikte kullanlmas ile de özellikle GPS ile ölçüm yaplmasnn mümkün olmad tünel gibi bölgelerde sistemin total station ile desteklenmesi mümkün olmaktadr. Tasarlanan ölçme sisteminin ek alglayc sistemler ile daha da gelitirilebilecei düünülmektedir. Örnein ray açkl belirlemek için kullanlan LVDT nin saysnn ikiye çkarlmas, ray açklnn aracn salnm ve titreimlerinden etkilenmeden, çok daha hassas olarak belirlenmesini salayacaktr. Sistemde kullanlan eim ölçer yerine INS (Inertial Navigation System) sistemlerinin kullanlmas ile sistemin üç eksende dönüklüünün belirlenebilmesi mümkün olacak ve sistem için kurulan kinematik modelin daha da gelitirilmesi salanabilecektir. Bununla birlikte sisteme entegre odometrelerin kullanm ile de ray hattndaki güzergah uzunluu deerleri GPS ve total station ölçümlerinden bamsz olarak belirlenebilecektir. Bunlarn dnda sisteme lazer tarayc, yer alt radar (GPR) eklenmesi ile de rayl sistem hatt çevresinin ve altyapsnn da bir ölçme sistemi ile belirlenebilmesi mümkün olacaktr. Kaynaklar Algan, (2007), Her Yönüyle C#, 7. Bask, ISBN: , Pusula Yaynclk, stanbul. Amberg Technologies AG, (2007), GRP1000 Brochure, Regensdorf, Switzerland. Dünisch, M., Kuhlmann, H., Möhlenbrink, W., (2000), Baubegleitendes Festpunktfeld bei der Einrichtung und Kontrolle der Festen Fahrbahn, AVN 10/200, Wichmann, Heidelberg. Gülal, E., (2002), Mühendislik Jeodezisinde Sistem Analizi, YTÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeodezi ve Fotogrametri Anabilim Dal, Geomatik Program, Ders Notlar, (Baslmam). 205

5 Gülal, E., Akpnar, B., (2003), Applications of GPS Based Machine Guidance Systems in Open Pit Mining Operations, International Conference of Modern Management of Mine Producing, Geology and Environmental Protection, 9-13 June 2003, Bulgaria. HLPlanar Technik, (2003), NS-15/V2 Dual Axis nclinometer with Analog Output, HL- Planartechnik GmbH, , Dortmund. Hofmann-Wellenhof, B., Lichtenegger, H., Collins, J., (2001), GPS-Theory and Practice, 5th Edition, Springer, Wien. Leica Geosystems AG, (2005), Leica TPS1200 Series Technical Data, Leica Geosystems AG, Switzerland. Lemmon, R.T., (1999), The Influence of the Number of Satellites on the Accuray of RTK GPS Positions, The Australian Surveyor, Volume 44, Number, 1, pp Milev, I., Gruendig, L., (2004), Rail Track Data Base of German Rail-the Future Automated Maintenance, INGEO 2004 and FIG Regional Central and Eastern European Conference on Engineering Surveying, November 2004, Bratislava, Slovakia. Schaevitz Sensors, (2005), GCD-Se Seris Precision Gage Heads, Schaevitz Sensors, USA. Tarhan, R., Akpnar, B., (2005), ehiriçi Rayl Sistemlerde Deformasyon Ölçmeleri, 2. Ulusal Mühendislik Ölçmeleri Sempozyumu, Kasm 2005,.T.Ü., stanbul. Ünlütepe, A., (2005), Marmaray BC1 Projesi ve Ölçme Çalmalar, 2. Ulusal Mühendislik Ölçmeleri Sempozyumu, Kasm 2005,.T.Ü., stanbul. Welsch, W.M., Heunecke, O., (2001), Models and Terminology fort he Analysis of Geodetic Monitoring Observations, The 10th FIG International Symposium on Deformation Measurements, March 2001, Orange, California, USA. Ylmaz, S., Ceylan, A., Öztürk, C., (2007), Konya-Ankara Hzl Tren Projesi ve Jeodezik Çalmalar, 3. Ulusal Mühendislik Ölçmeleri Sempozyumu, Ekim 2007, Selçuk Üniversitesi, Konya. 206

6 MKROJEODEZK ALARDA DÜEY AÇI ÖLÇÜLERNN NDRGENMES ÇN YAKLAIMLAR R.G. HOBA 1, H. ERKAYA 1 1 Yldz Teknik Üniversitesi, naat Fakültesi, Harita Mühendislii Bölümü, Ölçme Teknii Anabilim Dal, stanbul, ÖZET Noktalar arasndaki yükseklik farklarn çounlukla geometrik nivelmanla belirleriz. Ancak baz durumlarda noktalar arasndaki yükseklik farklarnn hassas bir ekilde trigonometrik olarak belirlenmesi ihtiyaç haline gelir. Karlkl olarak ölçülen açlar, uygulamada ya iaret tepesine indirgenir ya da zemin noktasna indirgenir. Nirengi noktalar arasndaki yükseklik farklarnn karlkl gözlemlerle belirlenmesi durumunda, iki nokta arasndaki uzunluk genelde 3-5 km civarndadr. Bu durumda ölçülen düey açlarn iaret tepesine ya da zemin noktasna indirgenmesi için ölçülen açlara getirilecek düzeltme miktarlar literatürde verilen yaklak formüllerle yeterli dorulukta elde edilebilmektedir. Ancak deformasyon belirlenmesi gibi amaçlarla yaplan çeitli mühendislik ölçmeleri için iki nokta arasndaki uzunluk bazen birkaç yüz metre civarnda, hatta daha da ksa olabilmektedir. Böyle mikro jeodezik alarda yaklak formüllerle hesaplanan düzeltme deerleriyle iaret tepesine ya da zemin noktasna indirgenmi düey açlarla nokta yükseklikleri, yeterli hassasiyetle belirlenemez. Yine teknolojinin geliimine paralel olarak günümüzde aç ölçme aleti olarak teodolit yerine genelde total station kullanlmaktadr. Elektronik takeometre (total station) kullanld zaman düey aç ile birlikte eik ya da yatay uzunluk da ölçülebilmektedir. Ölçülen bu uzunluklar da dikkate alnarak düey açlarn iaret tepesine ya da zemin noktasna indirgenmesi için kesin formüller kullanlabilir. Çalmada düey aç ölçümü ile birlikte uzunluk ölçümünün yaplp yaplmamasna bal olarak düey açlara getirilecek düzeltme miktarlarnn hassas bir ekilde hesaplanmas için gerekli formüller verilmitir. Anahtar Sözcükler: Trigonometrik nivelman, düey aç ölçümü, düey aç indirgeme, karlkl gözlemler, deformasyon ölçmeleri APPROCHES ON REDUCING THE VERTICAL ANGLE MEASUREMENTS IN MICRO GEODETIC NETWORKS We usually determine the height differences between points with geometrical leveling. Sometimes it is necessary to determine the height differences between points with trigonometrical leveling accurately. Reciprocally measured angles are reduced to on the top of the marker or on the ground point. When determining the height differences between triangulation points, distance between two points is about 3-5 km. In this situation correction values about the angles when reducing the vertical angles to on the top of the marker or on the ground point can be determined with enough accuracy. But sometimes distance between two points may be about 100 meters especially on engineering measurements such as deformation measurements. In these micro geodetic networks, correction values which are calculated by using usual equations can not be determined with enough accuracy. Depending on technological developments, total stations are used instead of teodolites for angle measurements. Slope or horizontal distances can be determined when the total stations are used. By considering these distances, specific equations can be used for reducing the vertical angle to on the top of the marker or on the ground point. 207

7 In this study, necessary equations for determining the correction values about the vertical angles accurately are given. Keywords: Trigonometrical leveling, vertical angle measurement, reducing the vertical angles, reciprocal observations, deformation measurements. 1. Giri Mühendislik yaplarndaki jeodezik noktalar arasndaki yükseklik farklarnn belirlenmesinde dolaysz bir yöntem olmas ve ölçülerin mm biriminden daha hassas bir dorulukla elde edilmesi nedenleri ile hassas geometrik nivelman yönteminin uygulamada çounlukla tercih edilmesini salamaktadr. Ancak, yanna ulalmas olanakl olmayan noktalar ile arazinin topografik yapsndaki zorluklar gibi nedenlerle geometrik nivelman yaplmasnn güçletii yerlerde dolayl bir yöntem olan trigonometrik nivelman yönteminin uygulanmas kaçnlmaz olmaktadr. Bu yöntemin mühendislik yaplarndaki uygulamas ise düey aç ve kenar ölçüsünün hassas olarak belirlenmesini gerektiren hassas trigonometrik nivelman yöntemidir. Günümüzde ATR sistemli robotik elektronik takeometrelerle yüksek doruluklu ve incelikli ölçme yaplabilmesi yöntemin mühendislik yaplarndaki aplikasyon ve kontrol ölçmeleri çalmalarnda rahatlkla uygulanabilmesine olanak salamaktadr. Mühendislik yaplarndaki jeodezik kontrol noktalar genellikle pilye olarak ina edilmektedir. Yükseklik farklarnn belirlenmesi için ölçülen düey aç ve eik kenar uzunluklarnn pilye üzerine indirgenmesi gerekir. Eer jeodezik noktalar zemin noktas ise bu kez de ölçülerin zemine indirgenmesi söz konusu olmaktadr. Muhtelif kaynaklarda ölçülen düey açnn zemin noktasna indirgenmesinde düzeltme deeri z A için t B ia z A. s AB (1) eitlii verilmektedir. Burada i A : durulan noktada alet yükseklii, t B : baklan noktada iaret yükseklii ve S AB : durulan ve baklan noktalar arasndaki yatay kenar uzunluudur. ndirgenmi düey aç ise z A z (2) I A z A eklinde hesaplanmaktadr. (1) eitlii uzun kenarl kontrol alarnda iki nokta arasnda oluan i A -t B ksa kenarl ve S AB uzun kenarl üçgenin dik üçgen olduu öngörüsüne dayanlarak elde edilmektedir. Buna karn mühendislik yaplarnda kullanlan ksa kenarl kontrol alar için bu varsaym geçerli olmamaktadr. Bu durumda i-t ve S in dik üçgen kenarlarna dönütürülmesi gerekmektedir. 2. Düey Aç ndirgeme Düzeltmesinin Hesab Genellikle jeodezik kontrol noktalar arasnda karlkl gözlem olana bulunmaktadr. Ancak erilikli kemer barajlar, köprüler, termik santral bacalar ve tv kuleleri gibi yaplarda çounlukla kontrol noktalarndan ölçülecek objeyi temsil eden obje noktalarna tek tarafl gözlem yapma olana ile karlalmaktadr. Bu nedenle indirgeme eitliklerinin karlkl gözlem olmas ve tek tarafl gözlem olmas durumlar göz önüne alnarak ayr ayr incelenmesi uygun olacaktr. 208

8 2.1. Karlkl Gözlem Bulunmas Halinde Düey Aç ndirgeme Düzeltmesinin Hesab Düey Açnn aretin Tepesine ndirgeme Düzeltmesinin Hesab ekil 1. Düey aç ölçülerinin iaretin tepesine indirgenmesi ekli 1. e göre; I I z A, zb : Ölçülen düey (zenit) açlar, z, : aretin tepesine indirgenmi düey açlar olmak üzere; A z B z A ve z B nin yaklak hesab: t A i A a za S S tb ib b zb S S I za z A za I z B z B zb (3) I I z A ve z B nin kesin hesab: DA ve D B eik uzunluklar ölçülmemi ve S yatay uzunluu verilmise öncelikle bu eik uzunluklar, I S DA sin z (4) I A D I B S sin z I B eitlikleri ile hesaplanr. Sonra Nepper formüllerine göre, 209

9 TMMOB z 200 z 2 2 z z z 200 z 2 z z 200 z D a D a I A g A I A g A I A g A A I A g A I A I A tan tan ) ( tan ) ( tan (5) yazlan yukardaki (5) eitlii aadaki ekilde düzenlenerek 2 z 200 D a D a 2 z 200 z 2 I A g I A I A I A g A tan tan 2 z 200 D a D a 2 z 200 z 2 I A g I A I A I A g A tan arctan 2 z 200 D a D a 2 z z 2 I A g I A I A I A g A tan arctan 2 z z 200 D a D a z I A g I A g I A I A A tan arctan (6) eitlii elde edilerek z A hesaplanr. Benzer ekilde 2 z z 200 tan D b D b arctan z I B g I B g I B I B B (7) yazlabilir. Bir üçgende bir d aç kendisine komu olmayan iki iç açnn toplamna eit olduundan ekil 1. e göre aadaki eitlikler yazlarak iaretin tepesine indirgenmi z A ve z B düey açlar hesaplanr. B I B B A I A A z z z z z z

10 Düey Açnn Zemine ndirgeme Düzeltmesinin Hesab ekil 2. ye göre; ekil 2. Düey aç ölçülerinin zemin noktasna indirgenmesi I I z A, zb : Ölçülen düey (zenit) açlar, z A, z B : Zemin noktasna indirgenmi düey açlar, I D, I D : ölçülen eik uzunluklar, A I B D : zemin noktalar arasndaki ortalama eik uzunluk, S : zemin noktalar arasndaki yatay uzunluk, i A, i B : alet yükseklikleri, t, : iaret yükseklikleri olmak üzere; A t B a t i, b t i ksaltmalar ile uzun mesafe D A S D (8) I B sin z A B A D I S sin z I A sinüs teoremine göre (9) eitlii yazlr. I A I I I I DA DB DB D kabulüyle 2 sin z A z A z (9) I A b sin z I D z A I A b 2 sin z S I A sin z z B B z I B a sin z I D z B I B a sin z S 2 I B g g arasnda sin z sin z 1 z alnabilir. z A ve zb nin küçük açlar olduu da dikkate alnrsa (10) eitlii yazlabilir. 211

11 b z A I D (10) b S z B a I D a S 2.2. Tek Tarafl Gözlem Bulunmas Halinde Düey Aç ndirgeme Düzeltmesinin Hesab D' D'' D S Z' Z : Ölçülen eik uzunluk, : z nin hesabnda kullanlan eik uzunluk, : Zemin noktalar arasndaki eik uzunluk, : Zemin noktalar arasndaki yatay uzunluk, : Ölçülen düey aç ve : Zemin noktalarna indirgenmi düey aç olmak üzere a i t a ( ) iaretli ds a cos Z b a sin Z D D ds (11) b z atn D z ( ) iaretli Z Z z ekil 3a. Z > 100 g ve i < t olmas durumu a i t a ( ) iaretli ds a cos Z b a sin Z D D ds (12) b z atn D z ( ) iaretli Z Z z ekil 3b. Z > 100 g ve i > t olmas durumu 212

12 a i t a ( ) iaretli ds a cos Z b a sin Z D D ds (13) b z atn D z ( ) iaretli Z Z z ekil 3c. Z < 100 g ve i < t olmas durumu a i t a ( ) iaretli ds a cos Z b a sin Z D D ds (14) b z atn D z ( ) iaretli Z Z z ekil 3d. Z < 100 g ve i > t olmas durumu Mühendislik ölçmelerine yönelik çalmalarda noktalarnn uzaysal konumlarnn belirlenmesi amaçlanr. Daha açk bir ifade ile noktalarn üç boyutlu konum deiimleri belirlenmeye çalldndan ölçülen düey açlarn da geometrik modeli kurmak için pilye olarak tesis edilmi ölçme (kontrol) noktalarnn üzerine indirgenmesi gerekir. Geometrik indirgeme z i t s : ölçülen düey aç, : teodolitin gözlem ekseni yükseklii, : gözlem yaplan noktada iaret yükseklii ve : durulan ve baklan noktalar arasndaki eik uzunluk 213

13 olmak üzere düey açnn 100 g 'dan küçük ve büyük olmas durumlar için ekil 3 a,b,c ve d de verilen indirgeme düzeltmelerinin hesabnda kullanlacak genel bant aadaki ekilde elde edilir. a i t ds a.cos Z ' b a.sin Z ' D" D ' ds z arctan Z Z ' z b D" (15) 3. Uygulamalar Yukarda açklanana dört duruma göre düey aç deerleri , ve grad karlkl ölçü deerlerine göre indirgeme formülleri ve genel formüller kullanlarak hesaplanmtr. Hesap sonuçlar Tablo 1. de verilmitir. Tablo incelendiinde karlkl gözlem bulunmas durumunda yukarda ifade edilen üç durumun karl olarak 1. sütundaki 1-4 ve 2-3 deki karlkl gözlemlerin indirgenmi deerlerinin verildii 11. sütundaki aç deerleri toplamnn 200 grad olduu görülmektedir. Böylece umulan sonuca ulald görülmütür. Ölçülen eik uzunluk ve düey aç ile indirgenmi ve düey açlardan elde edilen yatay uzunluklarn ayn olduu da tespit edilmitir. Duru m Tablo 1. Düey aç ölçülerinin zemin noktasna indirilmesine ilikin örnekler Z I i t a= b= ds= D II dz= = (m (m (g) i-t a*sinz I a*cosz I D I atn(b/d I Z= -ds ) ) I ZI+dz ) D I (m ) S= D= D 2 +b 2 D I *sinz I

14 Sonuç ve Öneri Sunulan çalma ile düey açlarn indirgeme düzeltmelerinin karlkl veya tek tarafl gözlemlerle kolay bir hesaplama ile yaklak olarak deil kesin deer olarak belirlenebilecei gösterilmitir. Karlkl veya tek tarafl ölçü deerlerine göre yaplan düey aç indirgemelerinde yukarda verilen eitliklerle elde edilen indirgenmi düey aç deerlerinin ayn sonucu verdii görülmütür. Ölçme ve hesaplama araçlarnn gelimi olmas nedeni ile düey aç indirgemelerinin yaklak formüllerle deil kesin sonuç veren eitliklerle hesaplanmas önerilmektedir. Kaynaklar Aydn Ö. (1997), Ölçme Bilgisi 2, YTÜ Basm-Yayn Merkezi, stanbul. Erkaya, H. (2006), Yükseklik Ölçmeleri Ders Notlar (Baslmam Ders Notlar), YTÜ naat Fakültesi, Harita Müh. Bölümü, stanbul. Hoba, R.G. (2004), Barajlarda Deformasyon Ölçmeleri (Baslmam Ders Notlar), YTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, stanbul. Kahmen H. (1993), Vermessungskunde, Berlin - New York. Kahmen H. (1993), Angewande Geodeasie: Vermessungskunde, Berlin - New York. Koç. (2003), Ölçme Bilgisi II (Konum Ölçmeleri ve Mühendislik Ölçmeleri), Ekol Tantm Güzel Sanatlar Matbaas, stanbul. Moffitt F.H. (1987), Surveying, Harper & Row, Publishers, nc., New York. Özbenli E., Tüde T., (1985), Ölçme Bilgisi Pratik Jeodezi, Karadeniz Üniversitesi Basmevi, Trabzon. Songu C. (1981), Ölçme Bilgisi kinci Cilt, Daily News Web. Ofset Tesisleri, stanbul. Ulsoy, E., (1969), Düzlem ve Küresel Trigonometri, Fen Fakültesi Döner Sermaye Basmevi, stanbul. Welsh, W., Heunecke, O., Kuhlman, H. (2000), Handbuch Ingeneieurgeodaesie (Auswertung Geodaetischer Überwachungsmessungen), Herbert Wichmann Verlag Heidelberg. 215

15 216

16 BEŞİNCİ OTURUM Oturum Başkanı: Doç. Dr. M. Zeki COŞKUN Şantiye Ortamında Gerçekleştirilen Mühendislik Projelerinde Proje Yönetimi ve Harita Mühendisliği Hizmetleri Ş. Kuşçu, E. Can Altyapı Bilgi Sistemlerinde Mobil CBS Uygulamaları İSKİ Altyapı Bilgi Sistemi (İSKABİS) Örneği A. Dinçyılmaz, R. M. Alkan Kentsel Alanlarda GSM Baz İstasyonları Tespiti ve Elektromanyetik Kirlilik Haritasının CBS Yoluyla Oluşturulması O. Uygunol, S. S. Durduran Karayollarının Yakın Tarihi ve Ulaşım Sektöründe Harita Mühendisliğinin Yeri ve Sorunları M. Küçükoğlu 217

17 218

18 ANTYE ORTAMINDA GERÇEKLETRLEN MÜHENDSLK PROJELERNDE PROJE YÖNETM VE HARTA MÜHENDSL HZMETLER enol KUCU 1, Eray CAN 2 1 ZKÜ Mühendislik Fakültesi Öretim Üyesi, Zonguldak 2 ZKÜ Mühendislik Fakültesi Aratrma Görevlisi, Zonguldak ÖZET Proje terimi, mühendislik uygulamalar açsndan, Bir uygulamann gerçekletirilmesinde, gereksinim duyulan birbiri ile ilikili bilgi ve belgeler bütünü olarak tanmlanabilir. Çou kez de tasarm, dizayn terimleri ile e anlam da kullanlr. Dier yandan, her alanda ve her konuda, belirli bir zaman snrlamas içinde, belirli kaynaklarn kullanm ile, belirli bir amaca yönelik faaliyetler de proje faaliyeti olarak adlandrlr. Bu çerçevede, mühendisler için, belirli bir zaman, kaynak ve amaç snrlamas ile gerçekletirilen bir mühendislik tasarm proje türü bir faaliyet olduu gibi bu tasarmn, yine zaman ve kaynak snrlamas ile gerçekletirilmesi de bir projedir ve bu kapsamnda yaplan faaliyetler proje türü faaliyetlerdir. Bu faaliyetlerin amacna uygun olarak gerçeklemesi için, proje özelinde yaplan yönetim faaliyetleri ise proje yönetimi olarak adlandrlmaktadr. Bildiride, antiye ortamnda gerçekletirilen mühendislik projelerinde proje yönetimi ve harita mühendislerinin bu yönetim faaliyetlerindeki görev ve sorumluluklar ile ilgili olarak; bu konulardaki yasal ve idari düzenlemelere ve deneyimlere dayal bilgilere ve önerilere yer verilmektedir. Anahtar Kelimeler : Proje Yönetimi; Proje, Yöneylem aratrmas ABSTRACT PROJECT MANAGEMENT AND SERVICE OF SURVEYING ENGINEERING FOR REALIZED ENGINEERING PROJECT IN THE WORKSITE Project, in term of engineering applications the realization of an application needed all documents and information relevant with each other can be defined. Many times this term is used design and plan with same meaning as in terms. On the other hand, every activities are also called the Project activities because of with use of specific resources and particular purpose however limited a certain time in every field and every subject. In this meaning the engineering design is type of a Project activity that is carried out by engineers with in specific time and within limit of purpose, however within specific resources. In this context these activities are type of project activities. Management activities are called project management for to realize purpose of these activities in accordance within project. 219

19 In this article project management however duties and responsibilities of surveying engineers are given in management activities at worksite. Besides legal and administrative arrangements, experiences and suggestions are included. Keywords: Project management, Project, Operational research 1-PROJE VE PROJE TÜRÜ FAALYETLER Proje terimi mühendislik disiplinleri açsndan, teknik anlamda, Bir mühendislik uygulamasnn gerçekletirilmesinde gereksinim duyulan birbirleri ile ilikili bilgi ve belgeler bütünü olarak tanmlanabilir. Uygulamada, çou kez tasarm ve tasarmnn ngilizcesi olan Dizayn terimleri ile e anlamda kullanlr. Dier yandan, belirli bir amaca yönelik, kaynak ve zaman snrlamalar ile gerçekletirilen faaliyetler de proje türü faaliyetler olarak adlandrlr. Bu kapsamda, mühendisler için, zaman ve kaynak snrlamalar içinde gerçekletirilen belirli bir amaca yönelik her türlü mühendislik faaliyeti de birer proje türü faaliyet niteliindedir. Bu tanma uygun olarak, bir mühendislik uygulamasnn zaman ve kaynak snrlamas ile yaplan tasarm (projelendirilme ii) de proje türü bir faaliyetin konusunu oluturabilir. Bu bildiride, proje terimi zaman ve kaynak snrlamalar ile, antiye ortamlarnda gerçekletirilen, belirli bir amaca yönelik mühendislik uygulamalar ile ilgili faaliyetler anlamnda kullanlacaktr. Proje türü faaliyetler, bata zaman, kaynak ve amaç snrlamalar olmak üzere rutin (tekdüze) faaliyetlerden ayran önemli farkllklar tar. Bu farkllklardan balcalar olarak; Her proje faaliyetinin özgün bir faaliyet oluu ve kendine özgü yönetim ve organizasyon gerektirmesi, Sonuçlanan her proje faaliyetinin bir gereksinimin karlamas ve o konudaki mevcut ileyite az ya da çok bir deiim, gelime ve iyileme salama amac tamas, Ba sonu belli bir takm alt faaliyetlerden olumas, Proje türü faaliyetlerin insan yaamnda, her konuda geliimin ve deiimin en önemli araçlarndan birisini oluturmas gibi özellikler (farkllklar) saylabilir. 2- HARTA MÜHENDSL LG ALANINA GREN PROJE FAALYETLER Genelde, harita bilgisi ve uygulamas gerektiren her türlü faaliyet, az ya da çok Harita Mühendislii disiplininin ilgi alanna girer. Bu faaliyetlerin banda da corafi tabanl (arazi içerikli) mühendislik uygulamalar ile ilgili projeler gelir. Bu kapsama giren projeler, Harita Mühendislii hizmetleri açsndan; Harita-Kadastro Sektörü ile dorudan ilgili mesleki projeler, 220

20 Harita Mühendisliinin servis hizmeti verdii dier sektörlerle ilgili, projeler olmak üzere, iki grupta deerlendirilebilir. Amac dorudan harita ve harita bilgisi üretmek ve uygulamak, ilemek, corafi tabanl bilgi sistemleri kurmak, iletmek ve kadastral amaçlarla ilgili olan projeler ilk gruba giren projeler olarak deerlendirilebilir. naat, Maden, Orman Mühendislii gibi arazi içerikli uygulamalar yapan, harita ve harita bilgisi kullanan ve uygulayan meslek disiplinleri ile ilgili corafi tabanl projeler ise 2. kategoriye giren projeleri oluturur. Bu gruba giren projelerin en yaygn da, antiye ortamnda gerçekletirilen inaat ve madencilik sektörü ile ilgili olan projelerdir. Baka ülkelerde olduu gibi, ülkemizde de Harita Mühendislerinin büyük bir bölümünün bu ikinci gruba giren hizmetler ve projeler üreten ve uygulayan kurumlarda ve ilerde görev yaptklar bilinmektedir. Ülkemizde, Harita Mühendislerinin % 30 civarnn inaat sektöründe (ve genelde mühendislik ölçmeleri kapsamna giren ilerde ve kurumlarda) görev yapmas; ABD de deki Ölçmecilerin (Surveyor larn) % 60 nn inaat sektöründe görev yapmas; dünya da birçok ülkede Maden Harita Mühendislerinin ayr mühendis odalarnn ve uluslar aras örgütlenmelerinin (Uluslar Aras Maden Haritaclar Örgütü ISM nin) olmas bu tespitin göstergelerini oluturmaktadr. Ülkemizde, proje denildiinde, genelde, kamu kurumlar tarafndan üretilen ve gerçekletirilen, yol, kanal, kanalizasyon, enerji tesisleri, hidrolik yaplar ve tesisler, binalar ile ilgili inaat antiyesi ortamlarnda gerçekletirilen ve meslek disiplinimizi de ilgilendiren projelerin akla geldii bilinmektedir. Bu nedenle, bu bildiride bu tür kamusal projelerin süreçleri ve yönetimi asl konuyu oluturmaktadr. Bu tür Corafi Tabanl Mühendislik Projeleri (CTMP) nin; Genelde kamusal hizmetlere yönelik alt yap projeleri niteliinde olmas, Çok disiplini ilgilendirmesi (multi disiplinler olmas), Her aamasnda Harita Mühendislii ilgi alanna giren bilgi, belge ve hizmetler gerektirmesi Tasarmlarnda, uygulama çevresi ile ilgili, jeolojik, jeoteknik, hidrolojik, toporafik ve arazi kullanm özellikleri gibi konularla ilgili, genelde kesin deerlerle ifade edilemesi zor olan (projenin oturduu noktaya ve alana bal olarak deiebilen) bilgilerin ve parametrelerin kullanlmas (bu nedenle de her aamasnda uyguland alana, çevreye daha uygun ve uygulanabilir yapma araylar içermesi), gibi ortak özellikler tarlar. Ülkemizde bu kapsama giren CTMP üreten ve ihale yöntemiyle gerçekletiren kamu kurumlarnda, bu tür önemli projelerin ekil 1 de görülene benzer bir süreç içinde gelitirildii, tasarmland ve gerçekletirildii söylenebilir. 221

RAY HATTI GEOMETRİSİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK ÖLÇME SİSTEMİ TASARIMI VE GELİŞTİRİLMESİ

RAY HATTI GEOMETRİSİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK ÖLÇME SİSTEMİ TASARIMI VE GELİŞTİRİLMESİ TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 18 22 Nisan 2011, Ankara RAY HATTI GEOMETRİSİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK ÖLÇME SİSTEMİ TASARIMI VE GELİŞTİRİLMESİ

Detaylı

'DARE PERFORMANS HEDEF' TABLOSU

'DARE PERFORMANS HEDEF' TABLOSU !nsanl"n Geliimine Yönelik Katma De"eri Yüksek Ürün ve Hizmet Yaratmak 2011 ylna kadar üretilen aratrmalara, projeleri ve alnan patent saylarn % 20 arttrmak üzere laboratuvarlar kurmak ve akreditasyonlarn

Detaylı

Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme. 8lk Kullanc Tepkileri. Dört Çeit Ön Ürün. Ana Konular. Yamal Ön Ürün. Ön Ürün Gelitirme

Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme. 8lk Kullanc Tepkileri. Dört Çeit Ön Ürün. Ana Konular. Yamal Ön Ürün. Ön Ürün Gelitirme Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme Sistem Analiz ve Tasarm Sedat Telçeken 8lk Kullanc Tepkileri Kullanclardan tepkiler toplanmaldr Üç tip vardr Kullanc önerileri De0iiklik tavsiyeleri Revizyon planlar

Detaylı

Uzaktan heberle#meyle pompa kontrolü çözümü

Uzaktan heberle#meyle pompa kontrolü çözümü Uzaktan heberle#meyle pompa kontrolü çözümü Phoenix Contact Elektronik Tic. Ltd. #ti. K#s#kl# Mah. Han#m Seti Sok. No:38/A 34692 B. Çaml#ca - Üsküdar #stanbul/türkiye Mersis:0729002180800018 +90 216 481

Detaylı

BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES. M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD Ç.Ü., naat Mühendislii Bölümü, Adana / Türkiye

BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES. M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD Ç.Ü., naat Mühendislii Bölümü, Adana / Türkiye ISSN 1019-1011 Ç.Ü.MÜH.MM.FAK.DERGS CLT.19 SAYI.2 Aral,k December 2004 Ç.Ü.J.FAC.ENG.ARCH. VOL.19 NO.2 BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD

Detaylı

T.C KÜLTÜR VE TURZM BAKANLII Strateji Gelitirme Bakanl!"! (1. sayfa) ZEYLNAME

T.C KÜLTÜR VE TURZM BAKANLII Strateji Gelitirme Bakanl!! (1. sayfa) ZEYLNAME (1. sayfa) ZEYLNAME Türkiye Kültür Portal! Altyap!s!n!n Oluturulmas! ve Portal Uygulama Yaz!l!mlar!n!n Temin Edilmesi ihalesi 03/07/2009 Cuma gününe ertelenmitir. Teknik :artnamenin 6.(2). Maddesi Portal

Detaylı

BASIN YAYIN VE HALKLA L K LER UBE MÜDÜRLÜ Ü

BASIN YAYIN VE HALKLA L K LER UBE MÜDÜRLÜ Ü BASINYAYINVEHALKLALKLERUBEMÜDÜRLÜÜ ÝLÝÞKÝLER ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ Yetki,GörevveSorumluluklar YasalDayanak Büyükehirbelediyesininçalmalarnnbasn,yaynaraçlaryardmyla kamuoyunaetkilibirekildeduyuruluptantlmasnsalamakvehalkla

Detaylı

ÇELİK YAPILARDA DIŞ CEPHE GİYDİRMEYE YÖNELİK RÖLÖVE ÇALIŞMALARI SURVEY STUDIES FOR OUTSIDE FACING ON STEEL CONSTRUCTIONS

ÇELİK YAPILARDA DIŞ CEPHE GİYDİRMEYE YÖNELİK RÖLÖVE ÇALIŞMALARI SURVEY STUDIES FOR OUTSIDE FACING ON STEEL CONSTRUCTIONS ÇELİK YAPILARDA DIŞ CEPHE GİYDİRMEYE YÖNELİK RÖLÖVE ÇALIŞMALARI S. DEMİR 1, H. ERKAYA 2, R. G. HOŞBAŞ 2 1 İmge Harita İnşaat Turizm Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. İstanbul, info@imgeharita.com 2 Yıldız Teknik

Detaylı

yurdugul@hacettepe.edu.tr VB de Veri Türleri 1

yurdugul@hacettepe.edu.tr VB de Veri Türleri 1 yurdugul@hacettepe.edu.tr 1 VB de Veri Türleri 1 Byte 1 aretsiz tamsay Integer 2 aretli Tamsay Long 4 aretli Tamsay Single 4 Gerçel say Double 8 Gerçel say Currency 8 Gerçel say Decimal 14 Gerçel say Boolean

Detaylı

EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas

EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas Cengiz Tepe 1 Hatice Sezgin 1, Elektrik Elektronik Mühendislii Bölümü, Ondokuz May#s

Detaylı

Yaz m Testi Sürecine TEC in (Test Expert Committee) Katk lar TEC Contributions to the Software Testing Process

Yaz m Testi Sürecine TEC in (Test Expert Committee) Katk lar TEC Contributions to the Software Testing Process Yazm Testi Sürecine TEC in (Test Expert Committee) Katklar TEC Contributions to the Software Testing Process Mustafa Namdar Turkcell Teknoloji Ararma & Gelitirme A.. 41470, Gebze-KOCAEL mustafa.namdar@turkcellteknoloji.com.tr

Detaylı

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r.

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r. HURDAYA AYRILAN VARLIKLARIN MUHASEBELELMELER VE YAPILAN YANLILIKLAR Ömer DA Devlet Muhasebe Uzman info@omerdag.net 1.G Kamu idarelerinin kaytlarnda bulunan tarlar ile maddi duran varlklar doalar gerei

Detaylı

COMPARING THE PERFORMANCE OF KINEMATIC PPP AND POST PROCESS KINEMATICS METHODS IN RURAL AND URBAN AREAS

COMPARING THE PERFORMANCE OF KINEMATIC PPP AND POST PROCESS KINEMATICS METHODS IN RURAL AND URBAN AREAS KİNEMATİK PPP VE POST PROCESS KİNEMATİK YÖNTEMLERİNİN KIRSAL VE MESKUN ALANLARDAKİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI A. CEYLAN 1, C.Ö. YİGİT 2, S. ALÇAY 1, B. N. ÖZDEMİR 1 1 Selçuk Üniversitesi, Mühendsilik

Detaylı

ASMOLEN UYGULAMALARI

ASMOLEN UYGULAMALARI TURGUTLU TULA VE KREMT SANAYCLER DERNE ASMOLEN UYGULAMALARI Asmolen Ölçü ve Standartlar Mart 2008 Yayn No.2 1 ASMOLEN UYGULAMALARINDA DKKAT EDLMES GEREKL HUSUSLAR Döeme dolgu tulas, kil veya killi topran

Detaylı

ÖLÇME UYGULAMASI YÖNERGESİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖLÇME TEKNİĞİ ANABİLİM DALI

ÖLÇME UYGULAMASI YÖNERGESİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖLÇME TEKNİĞİ ANABİLİM DALI YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖLÇME TEKNİĞİ ANABİLİM DALI ÖLÇME UYGULAMASI YÖNERGESİ Ders Koordinatörler: Doç.Dr.Engin GÜLAL Doç.Dr.Atınç PIRTI 2014-2015 Güz Yarıyılı GRUP BİLGİLERİ

Detaylı

SÜREÇLERNDE RFID UYGULAMALARI. RFIDTURKEY - Türkiye'nin RFID Merkezi

SÜREÇLERNDE RFID UYGULAMALARI. RFIDTURKEY - Türkiye'nin RFID Merkezi SÜREÇLERNDE RFID UYGULAMALARI RFID nedir? RFID (Radio Frequency Identification): Radyo-frekans dalgalar$ üzerinden veri ta&$mas$ yaparak kontrollü bir ortamda hareket eden veya sabit duran cisimleri otomatik

Detaylı

H20 PANEL S STEM Her tür projeye uygun, güvenilir, sa lam ekonomik kolon ve perde kal b

H20 PANEL S STEM Her tür projeye uygun, güvenilir, sa lam ekonomik kolon ve perde kal b H20 PANEL SSTEM Her tür projeye uygun, güvenilir, salam ekonomik kolon ve perde kalb 1 2 çindekiler H20 Panel Sistem 4 Kalp sistemleri içinde H20 Panel 6 Tamamlanm örnek projeler 8 Sistem Elemanlar 3 H20

Detaylı

SUALTI ve SUÜSTÜ GEM LER N N AKUST K Z ÇIKARTIMI

SUALTI ve SUÜSTÜ GEM LER N N AKUST K Z ÇIKARTIMI SUALTI ve SUÜSTÜ GEMLERNN AKUSTK Z ÇIKARTIMI Erkul BAARAN (a), Ramazan ÇOBAN (b), Serkan AKSOY (a) (a) Yrd. Doç. Dr., Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Elektronik Müh. Böl., 41400, Gebze, Kocaeli erkul@gyte.edu.tr

Detaylı

KONYA ÜNİVERSİTESİ BÖLÜMÜ

KONYA ÜNİVERSİTESİ BÖLÜMÜ KONYA ÜNİVERSİTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ 1 NECMETTİN E İ ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ 11 Fakülte 4 Enstitü 2 Yüksekokul 1 Konservatuar 50 yıllık İlahiyat ve Eğitim Fakültesi 30 yıllık Tıp Fakültesi ile yeni bir

Detaylı

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım ÖLÇME BİLGİSİ Dersin Amacı Öğretim Üyeleri Ders Programı Sınav Sistemi Ders Devam YRD. DOÇ. DR. HAKAN BÜYÜKCANGAZ ÖĞR.GÖR.DR. ERKAN YASLIOĞLU Ders Programı 1. Ölçme Bilgisi tanım, kapsamı, tarihçesi. 2.

Detaylı

HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ

HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ 12. ULUSAL MAKNA TEORS SEMPOZYUMU Erciyes Üniversitesi, Kayseri 09-11 Haziran 2005 HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ Kutlay AKSÖZ, Hira KARAGÜLLE ve Zeki KIRAL Dokuz Eylül Üniversitesi,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. : 0531 860 02 12 : erolyavuz1962@hotmail.com

ÖZGEÇMİŞ. : 0531 860 02 12 : erolyavuz1962@hotmail.com ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Erol Yavuz İletişim Bilgileri Adres : Cumhuriyet Mah. Karlıdere Cad. No : 102/3 Üsküdar-İstanbul Telefon Mail : 0531 860 02 12 : erolyavuz1962@hotmail.com 2. Doğum Tarihi : 20.03.1962

Detaylı

SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A..

SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A.. SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A.. Deerli Tedarikçilerimiz, Türk Vergi Usul Kanunu ve ana ortamz olan Siemens AG nin kurallar gerei, firmamza gelen faturalarn muhasebeletirilmesi, takibi ve vadesinde

Detaylı

YENİ KENT MERKEZİNDE YAPILACAK YÜKSEK BİNALAR İÇİN HAZIRLANAN TEKNİK ÖNERMELER

YENİ KENT MERKEZİNDE YAPILACAK YÜKSEK BİNALAR İÇİN HAZIRLANAN TEKNİK ÖNERMELER TMMOB 2. İzmir Kent Sempozyumu / 28-30 Kasım 2013 313 YÜKSEK YAPILARIN; İZMİR YÜKSEK YAPI YÖNETMELİĞİ VE YENİ KENT MERKEZİNDE YAPILACAK YÜKSEK BİNALAR İÇİN HAZIRLANAN TEKNİK ÖNERMELER AÇISINDAN DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

Ölçek Geli,tirme Çal.,malar.nda Kapsam Geçerlii için Kapsam Geçerlik &ndekslerinin Kullan.lmas.

Ölçek Geli,tirme Çal.,malar.nda Kapsam Geçerlii için Kapsam Geçerlik &ndekslerinin Kullan.lmas. XIV. Ulusal Eitim ilimleri Kongresi Pamukkale Üniversitesi Eitim Fakültesi 28 30 Eylül 2005 DEN&ZL& Ölçek Geli,tirme Çal.,malar.nda Kapsam Geçerlii için Kapsam Geçerlik &ndekslerinin Kullan.lmas. Dr. Halil

Detaylı

Geçiş Eğrisi Olarak 4.Dereceden Parabol Geçi E risi Olarak 4.Dereceden Parabol

Geçiş Eğrisi Olarak 4.Dereceden Parabol Geçi E risi Olarak 4.Dereceden Parabol hkm Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi 009/ Sayı 0 www.hkmo.org.tr hkm Jeodezi,Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi 009/ Say 0 www.hkmo.org.tr Geçiş ğrisi larak.dereceden Parabol Geçi

Detaylı

P I. R dir. Bu de er stator sarg lar n direnci. : Stator bir faz sarg n a.c. omik direncini ( ) göstermektedir.

P I. R dir. Bu de er stator sarg lar n direnci. : Stator bir faz sarg n a.c. omik direncini ( ) göstermektedir. Asenkron Motorun Bota Çalmas Bota çallan asenkron motorlar ebekeden bir güç çekerler. Bu çekilen güç, stator demir kayplar ile sürtünme ve vantilasyon kayplarn toplam verir. Bota çalan motorun devir say

Detaylı

Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmelii (89/336/AT)

Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmelii (89/336/AT) Sanayi ve Ticaret Bakanlndan: Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmelii (89/336/AT) BRNC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tan+mlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliin amac; radyokomünikasyon ile telekomünikasyon ve elektrikli

Detaylı

HİDROGRAFİK ÖLÇMELERDE ÇOK BİMLİ İSKANDİL VERİLERİNİN HATA ANALİZİ ERROR BUDGET OF MULTIBEAM ECHOSOUNDER DATA IN HYDROGRAPHIC SURVEYING

HİDROGRAFİK ÖLÇMELERDE ÇOK BİMLİ İSKANDİL VERİLERİNİN HATA ANALİZİ ERROR BUDGET OF MULTIBEAM ECHOSOUNDER DATA IN HYDROGRAPHIC SURVEYING HİDROGRAFİK ÖLÇMELERDE ÇOK BİMLİ İSKANDİL VERİLERİNİN HATA ANALİZİ N.O. AYKUT Yıldız Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Harita Mühendisliği Bölümü, Ölçme Tekniği Anabilim Dalı, İstanbul, oaykut@yildiz.edu.tr

Detaylı

TAM SAYILI DORUSAL PROGRAMLAMA LE GÜCÜ PLANLAMASI VE BR UYGULAMA

TAM SAYILI DORUSAL PROGRAMLAMA LE GÜCÜ PLANLAMASI VE BR UYGULAMA TAM SAYILI DORUSAL PROGRAMLAMA LE GÜCÜ PLANLAMASI VE BR UYGULAMA Doç. Dr. Osman Çevik * ÖZET Bu çalmada Tokat il merkezinde faaliyet gösteren bir iletmede Tam Sayl Dorusal Programlama yardmyla iletmeye

Detaylı

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010 Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü Aktüerler Derneği Nisan 2010 Türkiye de sigortaclk ve bireysel emeklilik sektörü RKET SAYISI - NUMBER OF COMPANY 2006 2007 2008 Hayat D - Non Life (Alt adedi

Detaylı

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI)

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) I- SORUN Toprak ve su kaynaklarnn canllarn yaamalar yönünden tad önem bilinmektedir. Bu önemlerine karlk hem toprak hem de su kaynaklar

Detaylı

Yavuz HEKM. Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve. Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan.

Yavuz HEKM. Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve. Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan. Yavuz HEKM Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan. 8. Mükemmelli+i Aray$ Sempozyumu Ana Tema, Yerellikten Küresellie EGE Oturum

Detaylı

BANLÝYÖ VE RAYLI SÝSTEM YATIRIMLARINDAN SORUMLU DAÝRE BAÞKANLIÐI

BANLÝYÖ VE RAYLI SÝSTEM YATIRIMLARINDAN SORUMLU DAÝRE BAÞKANLIÐI BanliyöveRaylSistemYatrmlarndanSorumluDaireBakanl BANLÝYÖ VE RAYLI SÝSTEM YATIRIMLARINDAN SORUMLU DAÝRE BAÞKANLIÐI zmirulam AnaPlançerçevesinde,alternatifulamtürleriarasndaentegrasyonusalayanrayltoplutama

Detaylı

İGABİS. İGDAŞ Altyapı Bilgi Sistemi

İGABİS. İGDAŞ Altyapı Bilgi Sistemi İGABİS İGDAŞ Altyapı Bilgi Sistemi İGDAŞ * 12 milyonluk bir Mega Kent te * 1,7 milyonu bulan abonesiyle * İstanbul un %55 ine ulaşan * Hızla büyüyen ve gelişen bir DOĞALGAZ DAĞITIM kuruluşudur. İGDAŞ IN

Detaylı

Matematiksel denklemlerin çözüm yöntemlerini ara t r n z. 9. FORMÜLLER

Matematiksel denklemlerin çözüm yöntemlerini ara t r n z. 9. FORMÜLLER ÖRENME FAALYET-9 AMAÇ ÖRENME FAALYET-9 Gerekli atölye ortam ve materyaller salandnda formülleri kullanarak sayfada düzenlemeler yapabileceksiniz. ARATIRMA Matematiksel denklemlerin çözüm yöntemlerini aratrnz.

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI Ali Baran AKGÜN Egemen ÇAKIR Melike ERSOY Özlem PALABIYIK Danışman: Y. Doç. Dr. Esin ERGEN 1 İçerik CBS nedir? CBS nin inşaatta kullanım alanları

Detaylı

HDROLK SLNDR DNAMK ANALZ

HDROLK SLNDR DNAMK ANALZ Balkesir Üniversitesi Mühendislik- Mimarlk Fakültesi, IV. Mühendislik-Mimarlk Sempozyumu, 11-13 Eylül 2002. HDROLK SLNDR DNAMK ANALZ Zeki Kral 1, Hira Karagülle 2 ve Kutlay Aksöz 3 ÖZET -Hidrolik ve pnömatik

Detaylı

PIC Mikrodenetleyici Kullanlarak Telefon Hatlar Aracl- ile Sulama Sistemlerinin Kontrolü

PIC Mikrodenetleyici Kullanlarak Telefon Hatlar Aracl- ile Sulama Sistemlerinin Kontrolü Politeknik Dergisi Journal of Polytechnic Cilt: 8 Say: 3 s. 249-254, 2005 Vol: 8 No: 3 pp. 249-254, 2005 PIC Mikrodenetleyici Kullanlarak Telefon Hatlar Aracl- ile Sulama Sistemlerinin Kontrolü Mehmet

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ, ESERLER VE FAALİYETLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ, ESERLER VE FAALİYETLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ, ESERLER VE FAALİYETLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: NURİ ERDEM Doğum Tarihi: 10.03.1971 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Harita Müh. Yıldız Teknik Üniversitesi 1995

Detaylı

LIDAR VE YERSEL LAZER TARAYICI SİSTEMLERİ. Yersel Lazer Tarayıcı Hakkında Genel Bilgi

LIDAR VE YERSEL LAZER TARAYICI SİSTEMLERİ. Yersel Lazer Tarayıcı Hakkında Genel Bilgi LIDAR VE YERSEL LAZER TARAYICI SİSTEMLERİ LIDAR (Light Detection and Ranging) bir hava taşıtı ya da yersel tarayıcılar tarafından elde edilir. Bazı uygulamalarda sayısal kamera görüntüleri ile birlikte

Detaylı

COĞRAFİ TABANLI MÜHENDİSLİK PROJELERİNİN AŞAMALARI VE YÖNETİMİ. Ş.KUŞCU, Emekli öğr. Üyesi, senolkuscu@yahoo.com

COĞRAFİ TABANLI MÜHENDİSLİK PROJELERİNİN AŞAMALARI VE YÖNETİMİ. Ş.KUŞCU, Emekli öğr. Üyesi, senolkuscu@yahoo.com COĞRAFİ TABANLI MÜHENDİSLİK PROJELERİNİN AŞAMALARI VE YÖNETİMİ Ş.KUŞCU, Emekli öğr. Üyesi, senolkuscu@yahoo.com Özet Mühendisler meslek yaşamlarının her evresinde yöneten ve yönetilen ilişkileri içinde

Detaylı

5. Öneri ve Tedbirler

5. Öneri ve Tedbirler Öneri ve Tedbirler 5.ÖneriveTedbirler Kurumsal düzeyde hizmet kalitesinin artrlmas için Bütünleik Yönetim Sistemleri kapsamnda kalite güvence belgelerinin alnmas ve personel verimliliinin gelitirilmesine

Detaylı

VE SÜRDÜRÜLEB L R YEK UYGULAMALARI

VE SÜRDÜRÜLEB L R YEK UYGULAMALARI YENLENEBLR ENERJ KAYNAKLARI MALYET ANALZ VE SÜRDÜRÜLEBLR YEK UYGULAMALARI Ömer Faruk ERTURUL omerfarukertugrul@gmail.com TEA 16. letim Tesis ve letme Grup Müdürlüü, Batraman Yolu Üzeri 2. km. 72070, Batman

Detaylı

KENT KARAYOLLARINDA KAPAS TEN N BULANIK MANTIK LE MODELLENMES CAPACITY MODELLING OF URBAN HIGHWAYS BY FUZZY LOGIC

KENT KARAYOLLARINDA KAPAS TEN N BULANIK MANTIK LE MODELLENMES CAPACITY MODELLING OF URBAN HIGHWAYS BY FUZZY LOGIC Say 24, Nisan 2011 Kent Karayollarnda Kapasitenin Bulank Mantk le Modellenmesi N.Bargan,.ahinolu KENT KARAYOLLARINDA KAPASTENN BULANIK MANTIK LE MODELLENMES Nuran BAIRGAN 1, lker AHNOLU 2 1 Dumlupnar Üniversitesi,

Detaylı

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR tibar alglamalardan oluur. Kurumsal itibar, bir kuruma yönelik her türlü alglamann bütünüdür. Kurumsal itibar; sosyal ortaklarn kurulula ilgili

Detaylı

Türkiye - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1

Türkiye - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1 1 Maliyet kontrolü proje bütçelendirmesi çerçevesinde gerçek proje maliyetlerini kontrol etmeyi hedefleyen bir yönetim sürecidir. Türkiye - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 2 Girdiler: Cost

Detaylı

Kpss 2014 E?itim Bilimleri Dvd Seti

Kpss 2014 E?itim Bilimleri Dvd Seti KPSS Ö?retmen Adaylar? Görüntülü E?itim Seti 58 DVD + Rehberlik Kitab? GÜNCEL Kpss E?itim Bilimleri Dvd Seti Tüm Dersler Kpss 2014 E?itim Bilimleri Dvd Seti Kpss 2014 E?itim Bilimleri Dvd Seti 58 Dvd Derecelendirme:Henüz

Detaylı

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlğ İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL EYLÜL 2015 1-) İç Kontrol Nedir? Üniversite varlklarnn korunmas, kurumsal ve yasal düzenlemelere

Detaylı

Konya 2-3. Organize Sanayi Bölgesi Elektrik Da m ebekesindeki Harmonik Seviyelerinin ncelenmesi

Konya 2-3. Organize Sanayi Bölgesi Elektrik Da m ebekesindeki Harmonik Seviyelerinin ncelenmesi Konya 2-3. Organize Sanayi Bölgesi Elektrik Dam ebekesindeki Harmonik Seviyelerinin ncelenmesi Hasan EROLU 1 Musa AYDIN 2 1,2 Elektrik Elektronik Mühendislii Bölümü Mühendislik-Mimarlk Fakültesi Selçuk

Detaylı

Coğrafi Bilgi Sistemleri Çözümleri

Coğrafi Bilgi Sistemleri Çözümleri Çözümleri Yük. Müh. Orhan Gökdemir netcad Ulusal CAD ve CBS Çözümleri AŞ. 1 Firma Tanımlar Netcad CBS Çözümleri Kurumsal Projeler Referanslar 2 Firma 1989 Yılında Ankara da kurulmuş olup, İstanbul ve İzmir

Detaylı

SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU. Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr

SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU. Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr Pilot Bölge Uygulaması Altyapı bilgi sistemlerine altlık olacak

Detaylı

zmir B³y³k ehir Belediyesi olarak hazrladmz bu þ Kontrol Eylem Plan, kurumumuzun

zmir B³y³k ehir Belediyesi olarak hazrladmz bu þ Kontrol Eylem Plan, kurumumuzun zmir B³y³k ehir Belediyesi olarak hazrladmz bu þ Kontrol Eylem Plan, kurumumuzun faaliyetlerini y³r³t³rken benimsedii y netim anlay nn, þada standartlara g re dei imi ve ilerleyi inin bir belgesi niteliindedir.

Detaylı

RAYLI SİSTEMLERDE ÖLÇME TEKNİKLERİ VE DONANIMLARI

RAYLI SİSTEMLERDE ÖLÇME TEKNİKLERİ VE DONANIMLARI TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 12. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 11 15 Mayıs 2009, Ankara RAYLI SİSTEMLERDE ÖLÇME TEKNİKLERİ VE DONANIMLARI R. Tarhan İstanbul Büyükşehir Belediyesi,

Detaylı

Olas l ksal ev Stabilitesi Analizlerinde Yerel De i kenli in Etkisi

Olas l ksal ev Stabilitesi Analizlerinde Yerel De i kenli in Etkisi Takn ve Heyelan Sempozyumu / 24-26 Ekim 2013, Trabzon - 221 - Olaslksal ev Stabilitesi Analizlerinde Yerel Deikenliin Etkisi H. Gören, E. Tekin, S. O. Akba, Gazi Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, naat

Detaylı

Görsel Tasar m. KaliteOfisi.com

Görsel Tasar m. KaliteOfisi.com Görsel Tasarm KaliteOfisi.com KaliteOfisi.com un bir hizmetidir. zin alnmaksn alnt ve çoaltma yaplabilir. 2 www.kaliteofisi.com KaliteOfisi Hakknda Kalite ofisi; ülkemizde kalite bilincinin yerlemesine

Detaylı

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ KURUMUN AMACI ve GÖREVLER' Sosyal sigortalar ile genel salk sigortas bakmndan kiileri güvence

Detaylı

ETÜ VE PROJELER DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI YAPIM HALELER UBE MÜDÜRLÜ ÜI. Etüt ve Projeler Dairesi Ba kanl

ETÜ VE PROJELER DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI YAPIM HALELER UBE MÜDÜRLÜ ÜI. Etüt ve Projeler Dairesi Ba kanl EtütveProjelerDairesiBakanl ETÜ VE PROJELER DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI YAPIMHALELERUBEMÜDÜRLÜÜI Yetki,GörevveSorumluluk Bakanlk Makam nn onaylar dorultusunda müdürlüümüz tarafndan ihale edilmesi istenilen projeli

Detaylı

V.A.D. Yaklamnn avantajlar. Ünite 9 Veri Ak Diagramlarnn Kullanm. Ana Konular. Temel semboller. Harici Varlklar. Veri Ak Diagramlar

V.A.D. Yaklamnn avantajlar. Ünite 9 Veri Ak Diagramlarnn Kullanm. Ana Konular. Temel semboller. Harici Varlklar. Veri Ak Diagramlar V.A.D. Yaklamnn avantajlar Ünite 9 Veri Ak Diagramlarnn Kullanm Sistem Analiz ve Tasarm Sedat Telçeken Verinin hareketinin hikayeletirilmesine nazaran 4 avantaj mevcuttur. Teknik uygulamann gerçekletirilmesinden

Detaylı

Öğretim Üyesi. Topoğrafya İnşaat Mühendisliği

Öğretim Üyesi. Topoğrafya İnşaat Mühendisliği Öğretim Üyesi Mehmet Zeki COŞKUN Y. Doç. Dr. İnşaat Fak., Jeodezi ve Fotogrametri Müh. Ölçme Tekniği Anabilim Dalı (212) 285-6573 coskunmeh@itu.edu.tr http://atlas.cc.itu.edu.tr/~coskun Adres Öğrenci görüşme

Detaylı

Proje Döngüsünde Bilgi ve. Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1

Proje Döngüsünde Bilgi ve. Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1 Proje Döngüsünde Bilgi ve letiim Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1 Proje Döngüsünde Bilgi ve letiim B: Ana proje yönetimi bilgi alan B: Tüm paydalara ulamak ve iletiim kurmak için

Detaylı

ENDÜSTRYE YÖNELK BLGSAYAR DESTEKL TASARIM

ENDÜSTRYE YÖNELK BLGSAYAR DESTEKL TASARIM Makina Tasarm ve malat Teknolojileri Kongresi, Makina Mühendisleri Odas Konya ubesi, 2-3 Kasm 2001. ENDÜSTRYE YÖNELK BLGSAYAR DESTEKL TASARIM ETM Prof.Dr. Hira Karagülle, Doç.Dr. Ramazan Karakuzu ve Ör.Gör.

Detaylı

Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT)

Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT) Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT) BRNC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanmlar Amaç : Madde 1 Bu Yönetmeliin amac; Yönetmelik

Detaylı

T.C NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NORMAL ÖĞRETİM, 2015-2016 AKADEMİK YILI DERS PLANI

T.C NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NORMAL ÖĞRETİM, 2015-2016 AKADEMİK YILI DERS PLANI 0010070001 Ölçme Bilgisi-1 3+1+0 3,5 6 0010070002 Harita Mühendisliğine Giriş 2+0+0 2 3 0010070003 Matematik-1 4+0+0 4 7 0010070004 Fizik-1 4+0+0 4 6 0010070005 Türk Dili-1 2+0+0 2 2 0010070006 Atatürk

Detaylı

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET OKUL ÖNCES EM KURUMLARINDA ÇALIAN ANASINIFI RETMENLERLE MÜZK ÖRETMENLERN MÜZK ÇALIMALARINA N TUTUM VE YETERLKLERN KARILATIRILMASI ÖZET r. Gör. Dr. lknur ÖZAL GÖNCÜ GÜMEF. ÇGEB.Okul Öncesi EABD. Okul öncesi

Detaylı

ysy HARİTA PROJE MÜHENDİSLİK ve DANIŞMANLIK HİZMETLERİ

ysy HARİTA PROJE MÜHENDİSLİK ve DANIŞMANLIK HİZMETLERİ ysy HARİTA PROJE MÜHENDİSLİK ve DANIŞMANLIK HİZMETLERİ TANITIM DOSYASI Sayfa 0 of 31 Firmamız haritacılık, inşaat altyapı, çevre yönetimi ve coğrafi bilgi sistemleri (CBS) alanlarında mühendislik, projelendirme,

Detaylı

1 letme Dönü ümü ve Planlamas Hizmetleri

1 letme Dönü ümü ve Planlamas Hizmetleri Hizmet Tan letme Dönüümü ve s Hizmetleri SAP letme Dönüümü ve s Hizmetleri, rekabet avantaj salamak üzere Lisans Alan inovasyonunu ve dönüümünü kolaylarmay amaçlayan danmanlk ve örnekleme hizmetleri sunar.

Detaylı

CHERMK: OTEL OTOMASYON SSTEM

CHERMK: OTEL OTOMASYON SSTEM CHERMK: OTEL OTOMASYON SSTEM M. Piri YILMAZ Ahmet ÖZMEN piri@mf.dumlupinar.edu.tr ozmen@mf.dumlupinar.edu.tr Elektrik-Elektronik Bölümü Mühendislik Fakültesi Dumlupnar Üniversitesi, 43100, Kütahya Anahtar

Detaylı

Araziye Çıkmadan Önce Mutlaka Bizi Arayınız!

Araziye Çıkmadan Önce Mutlaka Bizi Arayınız! Monthly Magnetic Bulletin March 2014 z BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY http://www.koeri.boun.edu.tr/jeofizik/default.htm Magnetic Results

Detaylı

Veri Taban ve Visual Basic

Veri Taban ve Visual Basic Veri Taban ve Visual Basic Geçmite, random dosya ve yap deikenleri ile oluturulan kaytlar bugünkü veri taban uygulamalarnn temelini oluturmaktadr. Random dosya ve yap deikenleri ile oluturulan veri taban

Detaylı

THE EFFECT TO GEOREFERENCING ACCURACY OF CONTROL TARGETS IN TERRESTRIAL LASER SCANNING APPLICATIONS

THE EFFECT TO GEOREFERENCING ACCURACY OF CONTROL TARGETS IN TERRESTRIAL LASER SCANNING APPLICATIONS YERSEL LAZER TARAMA UYGULAMALARINDA KONTROL HEDEFLERİNİN KONUMLANDIRMA DOĞRULUĞUNA ETKİSİ K. GÜMÜŞ 1, H.ERKAYA 2 1 Niğde Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Harita Mühendisliği Bölümü, Ölçme Tekniği Anabilim

Detaylı

Bağıl Konum Belirleme. GPS ile Konum Belirleme

Bağıl Konum Belirleme. GPS ile Konum Belirleme Mutlak Konum Belirleme Bağıl Konum Belirleme GPS ile Konum Belirleme büroda değerlendirme (post-prosessing) gerçek zamanlı (real-time) statik hızlı statik kinematik DGPS (kod) gerçek zamanlı kinematik

Detaylı

PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER. Prof. Dr. Ali EN ÖLÇEKLER

PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER. Prof. Dr. Ali EN ÖLÇEKLER PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER Prof. Dr. Ali EN 1 Normal dalm artlarn salamayan ve parametrik istatistik tekniklerinin kullanlmasn elverisiz klan durumlarn bulunmas halinde, eldeki verilere bal

Detaylı

AMEL YATHANEDE KULLANILAN HASSAS C HAZ VE CERRAH ALETLER N

AMEL YATHANEDE KULLANILAN HASSAS C HAZ VE CERRAH ALETLER N AMELYATHANEDE KULLANILAN HASSAS CHAZ VE CERRAH ALETLERN YENDEN KULLANIMA HAZIRLANMASINDA MERKEZ STERZASYON ÜNTES ÇALIANLARININ SORUMLULUKLARI Firdevs TABAK*, lknur NANIR** *Acbadem Kozyata Hastanesi, Merkezi

Detaylı

PATLAYICILAR LE KONTROLLÜ YIKIMI

PATLAYICILAR LE KONTROLLÜ YIKIMI 5. Uluslararasleri Teknolojiler Sempozyumu (ITS 09), 13-15 Mays 2009, Karabük, Türkiye R BETONRME SNY YPISININ BLGSYR ORTMIND PTLYICILR LE KONTROLLÜ YIKIMI THE CONTROLLED DEMOLITION OF INDUSTRIL BUILDING

Detaylı

Hakan AKÇIN* SUNU Ali ihsan ŞEKERTEKİN

Hakan AKÇIN* SUNU Ali ihsan ŞEKERTEKİN AÇIK İŞLETME MADENCİLİĞİ UYGULAMALARINDA GNSS ÖLÇÜLERİNDEN YÜKSEKLİK FARKLARININ GEOMETRİK NİVELMAN ÖLÇMELERİNDEN YÜKSEKLİK FARKLARI YERİNE KULLANIMI ÜZERİNE DENEYSEL BİR ARAŞTIRMA Hakan AKÇIN* SUNU Ali

Detaylı

KURUMSAL YÖNET M VE YATIRIMCI LER PORTALI HRAÇÇI PORTAL ÜYEL K LEMLER KILAVUZU

KURUMSAL YÖNET M VE YATIRIMCI LER PORTALI HRAÇÇI PORTAL ÜYEL K LEMLER KILAVUZU KURUMSAL YÖNETM VE YATIRIMCI LER PORTALI HRAÇÇI PORTAL ÜYELK LEMLER KILAVUZU 2012 çerik Bilgileri 1. HRAÇÇI RKET PORTAL KATILIM SÜREC...3 2. RKET KULLANICISI PORTAL KAYIT LEMLER...6 2 / 12 1. HRAÇÇI RKET

Detaylı

MÜHENDİSLİK ÖLÇMELERİ UYGULAMASI (HRT4362) 8. Yarıyıl

MÜHENDİSLİK ÖLÇMELERİ UYGULAMASI (HRT4362) 8. Yarıyıl İnşaat Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü Ölçme Tekniği Anabilim alı MÜHENİSLİK ÖLÇMELERİ UYGULAMASI (HRT436) 8. Yarıyıl U L K Kredi 3 ECTS 3 UYGULAMA-5 ELEKTRONİK ALETLERİN KALİBRASYONU Prof.r.Engin

Detaylı

Online Bilimsel Program Yönetici K lavuzu

Online Bilimsel Program Yönetici K lavuzu Online Bilimsel Program Yönetici Klavuzu Bu belgedeki bilgiler, ekiller ve program ilevi önceden haber verilmeksizin deitirilebilir. Tersi belirtilmedikçe, burada örnek olarak ad geçen kiiler, adresler,

Detaylı

ÖLÇME BİLGİSİ (SURVEYING) SDÜ, Orman Fakültesi, Orman İnşaatı Geodezi ve Fotogrametri Anabilim Dalı

ÖLÇME BİLGİSİ (SURVEYING) SDÜ, Orman Fakültesi, Orman İnşaatı Geodezi ve Fotogrametri Anabilim Dalı ÖLÇME BİLGİSİ (SURVEYING) 1 Yrd. Doç. Dr. H. Oğuz Çoban Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Orman İnşaatı Geodezi ve Fotogrametri Anabilim Dalı Telefon : 2113944 E-posta

Detaylı

Ölçme Bilgisi ve Kadastro Anabilim Dalı

Ölçme Bilgisi ve Kadastro Anabilim Dalı ÖLÇME BİLGİSİ Ölçme Bilgisi ve Kadastro Anabilim Dalı Ders Kodu:264 Yrd.Doç.Dr. Muhittin İNAN Anabilim Dalımız "İstanbul Yüksek Orman Mektebi" nin 1934 yılında Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsüne bir fakülte

Detaylı

SOFTWARE ENGINEERS EDUCATION SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION RESEARCH FINANCIAL INFORMATION SYSTEMS DISASTER MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS

SOFTWARE ENGINEERS EDUCATION SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION RESEARCH FINANCIAL INFORMATION SYSTEMS DISASTER MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION SOFTWARE ENGINEERS EDUCATION RESEARCH FINANCIAL INFORMATION SYSTEMS DISASTER MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION Ö. Albayrak, J. C. Carver,

Detaylı

Elektrikli Cihazlar ve Güvenlik Sistemlerinin Cep Telefonu ile Uzaktan Denetlenmesi

Elektrikli Cihazlar ve Güvenlik Sistemlerinin Cep Telefonu ile Uzaktan Denetlenmesi Politeknik Dergisi Journal of Polytechnic Cilt: 10 Say: 1 s. -19, 2007 Vol: 10 No: 1 pp. -19, 2007 Elektrikli Cihazlar ve Güvenlik Sistemlerinin Cep Telefonu ile Uzaktan Denetlenmesi Ylmaz KORKMAZ*, Fatih

Detaylı

ONDOKUZMAYIS İLÇESİ NDE (SAMSUN) AFETE YÖNELİK CBS ÇALIŞMALARI

ONDOKUZMAYIS İLÇESİ NDE (SAMSUN) AFETE YÖNELİK CBS ÇALIŞMALARI TÜRKİYE 17. ESRI KULLANICILARI TOPLANTISI ONDOKUZMAYIS İLÇESİ NDE (SAMSUN) AFETE YÖNELİK CBS ÇALIŞMALARI Kıvanç ÇALIŞKAN Harita Mühendisi 25 Mayıs 2012 - ANKARA SUNUM İÇERİĞİ GİRİŞ AMAÇ VE KAPSAM MATERYAL,

Detaylı

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Dr. Halil Yurdugül Hacettepe Üniversitesi Eitim Fakültesi yurdugul@hacettepe.edu.tr Motivasyon: Proje tabanl bir öretim sürecinde örencilerin

Detaylı

n as Öngörülen Afyon Antalya Yüksek H zl Tren Hatt Güzergâh n n Hidrolojik Aç dan K smi De erlendirmesi

n as Öngörülen Afyon Antalya Yüksek H zl Tren Hatt Güzergâh n n Hidrolojik Aç dan K smi De erlendirmesi Takn ve Heyelan Sempozyumu / 24-26 Ekim 2013, Trabzon - 631 - nas Öngörülen Afyon Antalya Yüksek Hzl Tren Hatt Güzergâhnn Hidrolojik Açdan Ksmi Deerlendirmesi Yrd. Doç. Dr. N. Özgür BEZGN 1, Doç. Dr. Cevza

Detaylı

Kentsel Dönüşümde Coğrafi-Kent Bilgi Sistemleri

Kentsel Dönüşümde Coğrafi-Kent Bilgi Sistemleri Kentsel Dönüşümde Coğrafi-Kent Bilgi Sistemleri Prof. Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU İTÜ İnşaat Fakültesi Geomatik Mühendisliği Bölümü ITU Faculty of Civil Engineering Department of Geomatics Engineering http://web.itu.edu.tr/tahsin

Detaylı

ÖLÇME UYGULAMASI YÖNERGESİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖLÇME TEKNİĞİ ANABİLİM DALI. Ders Koordinatörü: Prof.Dr.

ÖLÇME UYGULAMASI YÖNERGESİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖLÇME TEKNİĞİ ANABİLİM DALI. Ders Koordinatörü: Prof.Dr. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖLÇME TEKNİĞİ ANABİLİM DALI ÖLÇME UYGULAMASI YÖNERGESİ Ders Koordinatörü: Prof.Dr. Engin GÜLAL 2015-2016 Güz Yarıyılı GRUP BİLGİLERİ Grup No Kapasite

Detaylı

HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI

HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 12. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 11 15 Mayıs 2009, Ankara HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI M. Yakar

Detaylı

BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY

BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY Monthly Magnetic Bulletin May 2015 BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY http://www.koeri.boun.edu.tr/jeomanyetizma/ Magnetic Results from İznik

Detaylı

SIMCC - Simülasyon Kontrol Merkezi. SIMCC Genel Bak&8. Simülasyon nedir?

SIMCC - Simülasyon Kontrol Merkezi. SIMCC Genel Bak&8. Simülasyon nedir? Elektrik Elektrnik www.sesatek.cm Slutins & Engineering Services Fr Autmatin Technlgies Cmpany SIMCC - Simülasyn Kntrl Merkezi SimCC masaüstü bilgisayarda tmasyn prjenizin saha simülasynunu yapabileceiniz

Detaylı

İNŞAAT TEKNOLOJİSİ ÖNLİSANS EĞİTİMİNDE HARİTACILIĞIN YERİ. Orhan KURT 1

İNŞAAT TEKNOLOJİSİ ÖNLİSANS EĞİTİMİNDE HARİTACILIĞIN YERİ. Orhan KURT 1 İNŞAAT TEKNOLOJİSİ ÖNLİSANS EĞİTİMİNDE HARİTACILIĞIN YERİ Orhan KURT 1 1 Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Harita Mühendisliği Bölümü, Kocaeli, orhnkrt@gmail.com Özet Bir inşaat teknikeri haritacılık

Detaylı

YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER

YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER 2007 YILI..ÜNVERSTES FAALYET RAPORU (BRMLER ÇN FAKÜLTE/YO/MYO/ENSTTÜ/DARE BAKANLII/HUKUK MÜAVRL) 2 ÇNDEKLER ÜST YÖNETC

Detaylı

BELEDİYEDE YAPILAN CBS ÇALIŞMALARINDAN ELDE EDİLEN 2 BOYUTLU VE 3 BOYUTLU TEMATİK HARİTALARIN SUNUMU

BELEDİYEDE YAPILAN CBS ÇALIŞMALARINDAN ELDE EDİLEN 2 BOYUTLU VE 3 BOYUTLU TEMATİK HARİTALARIN SUNUMU TMMOB COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ KONGRESİ 2011 31 Ekim - 04 Kasım 2011, Antalya BELEDİYEDE YAPILAN CBS ÇALIŞMALARINDAN ELDE EDİLEN 2 BOYUTLU VE 3 BOYUTLU TEMATİK HARİTALARIN SUNUMU Eylem Kaya 1, M. Erkan

Detaylı

GÖLMARMARA SULAK ALANININ H DROLOJ S. Hüseyin KARAKU 1 Harun AYDIN 2 ÖZET

GÖLMARMARA SULAK ALANININ H DROLOJ S. Hüseyin KARAKU 1 Harun AYDIN 2 ÖZET GÖLMARMARA SULAK ALANININ HDROLOJS Hüseyin KARAKU 1 Harun AYDIN 2 1 Dumlupnar Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendislii Bölümü, KÜTAHYA, karakus@dpu.edu.tr 2 Yüzüncü Yl Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlk

Detaylı

KONUT FNANSMAN SSTEM. TBB Gayrimenkul Çalma Grubu stanbul, 14.10.2005. Dr.Önder Halisdemir

KONUT FNANSMAN SSTEM. TBB Gayrimenkul Çalma Grubu stanbul, 14.10.2005. Dr.Önder Halisdemir KONUT FNANSMAN SSTEM TBB Gayrimenkul Çalma Grubu stanbul, 14.10.2005 Dr.Önder Halisdemir Genel Hatlar ile Tasar SPK nn hazrlad+ tasar 31 maddeden olumaktadr. Özel bir yasa de+il, de+iiklik yasasdr. TBB

Detaylı

Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Elektrik E itimi A.B.D., Kad köy- stanbul, *nonat@marmara.edu.tr **sedatersoz1@gmail.

Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Elektrik E itimi A.B.D., Kad köy- stanbul, *nonat@marmara.edu.tr **sedatersoz1@gmail. FOTOOLTAK SSTEMLERDE MAKSMUM GÜÇ NOKTASI ZLEYC ALGORTMALARININ KARILATIRILMASI Nevzat ONAT * Sedat ERSÖZ** Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Elektrik Eitimi A.B.D., Kadköy-stanbul, *nonat@marmara.edu.tr

Detaylı

M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖLÇME BİLGİSİ II Poligon İstikşafı ve Yerüstü Tesisleri, Poligon Ölçüsü ve Türleri Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF120 ÖLÇME BİLGİSİ II DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz

Detaylı