(Tebliğ No: TSHGM 2005/1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "(Tebliğ No: TSHGM 2005/1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar"

Transkript

1 Deterjanlarda Bulunan Anyonik, Noniyonik, Amfolitik, Katyonik Yüzey Aktif Maddelerin Biyolojik Parçalanabilirlik Oranı ve Anyonik ile Noniyonik Yüzey Aktif Maddelerin Biyolojik Parçalanabilirlik Oranı Test Metodları Tebliği R.G. Tarihi: R.G. Sayısı:25934 (Tebliğ No: TSHGM 2005/1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam Madde 1- Bu Tebliğin amacı ve kapsamı; deterjanlarda bulunan anyonik, noniyonik, katyonik ve amfolitik aktif maddelerin biyolojik parçalanabilirlik oranları ile anyonik ve noniyonik yüzey aktif maddelerin biyolojik parçalanabilirlik oranının test metodlarını belirlemektir. Dayanak Madde 2- Bu Tebliğ, 4/8/1952 tarihli ve 3/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususi Vasıflarını Gösteren Tüzüğün 655 inci maddesinin (a) fıkrasının ikinci paragrafına istinaden hazırlanmıştır. Tanımlar Madde 3- Bu Tebliğde geçen; a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını, b) Deterjan: İçerisinde yüzey aktif maddeler, yoğunlaştırıcılar, dolgu malzemeleri ve diğer yardımcı maddeler bulunan sıvı, toz, krem, bar, granül, tablet ve benzeri şekillerde olan; evlerde, işyerlerinde ve sanayide kullanılan genel temizlik, çamaşır ve bulaşık yıkama ve sair

2 temizleme işlerinde kullanılan preparatlar ile çamaşırların ıslatılmasında, durulanmasında yada beyazlatılmasında kullanılan yardımcı yıkama preparatları ve çamaşır yumuşatıcılardır. c) Üretici: Deterjanları üreten, ıslah eden veya ürüne adını, ticarî markasını veya ayırt edici işaretini koymak suretiyle kendini üretici olarak tanıtan gerçek veya tüzel kişiyi; üreticinin Türkiye dışında olması halinde, üretici tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca, ürünün tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri ürünün güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişiyi, d) Komisyon: Avrupa Birliği Komisyonunu, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Biyolojik Parçalanabilirlik Oranı ve Uygulanacak Metodlar Biyolojik parçalanabilirlik oranı Madde 4- Yapısında biyolojik parçalanabilirlik oranı % 90 dan az olan amfolitik ve katyonik yüzey aktif maddeleri bulunduran deterjanlar ile 5 inci maddede belirtilen metodlardan birisine göre tayin edilmiş olan biyolojik parçalanabilirlik oranı % 80 den az olan anyonik ve noniyonik yüzey aktif maddeleri bulunduran deterjanların piyasaya arz edilmesi yasaktır. Birinci fıkrada belirtilen biyolojik parçalanabilirlik oranına sahip yüzey aktif maddelerin deterjanlarda kullanılması halinde, normal kullanım şartları altında insan ve hayvan sağlığına zararlı olmaması gerekir. Test metodları Madde 5- Biyolojik parçalanabilirlik oranı, aşağıdaki metodlardan en az biri kullanılarak belirlenir: a) Anyonik yüzey aktif maddelerde: 1) OECD metodu; 11 Haziran 1976 tarihli OECD Teknik Raporunda yayımlanan Deterjanlarda kullanılan yüzey aktif maddelerin biyolojik parçalanabilirliğinin tayinine dair önerilen metod un en güncel metni veya, 2) Almanya da kullanılan metod; 1997 tarihli Bundesgesetzblatt da 1. Bölüm sayfa 244 de yayımlanan 30 Ocak 1977 tarihli verordnung über die Abbaubarkeit anionischer und nichtionischer grenzflachenaktiver Stoffe in Wasch-und Reinigungsmitteln adı ile verilmiş ve 1980 tarihli Bundesgesetzblatt da 1. Bölüm sayfa 706 da yayımlanmış olan, 18 Haziran 1980 tarihli Tüzükde değişiklik yapan Tüzükde belirtilmiş olan metod veya,

3 3) Fransa da kullanılan metod; 18 Ocak 1978 tarihli Fransa Cumhuriyeti Resmî Gazetesinin inci sayfasında yayımlanmış olan 28 Aralık 1977 tarihli Karar ile kabul edilen ve Fransa Standard Kurumu (AFNOR) tarafından Haziran 1981 de yayımlanan T Deney Standardı veya, 4) İngiltere de kullanılan metod; Su Araştırma Merkezi nin 70 (1978) sayılı Teknik Raporunda açıklanan Gözenekli Kap Deneyi. b) Noniyonik yüzey aktif maddelerde: 1) OECD metodu; 11 Haziran 1976 tarihli OECD Teknik Raporunda yayımlanan Deterjanlarda kullanılan yüzey aktif maddelerin biyolojik parçalanabilirliğinin tayinine dair önerilen metod un engüncel metni veya, 2) Almanya da kullanılan metod; 1997 tarihli Bundesgesetzblatt da 1. Bölüm sayfa 244 de yayımlanan 30 Ocak 1977 tarihli verordnung über die Abbaubarkeit anionischer und nichtionischer grenzflachenaktiver Stoffe in Wasch-und Reinigungsmitteln adı ile verilmiş ve 1980 tarihli Bundesgesetzblatt da 1. Bölüm sayfa 706 da yayımlanmış olan, 18 Haziran 1980 tarihli Tüzükde değişiklik yapan Tüzükde belirtilmiş olan metod veya, 3) Fransa da kullanılan metod; 18 Ocak 1978 tarihli Fransa Cumhuriyeti Resmî Gazetesinde yayımlanmış olan 28 Aralık 1977 tarihli Karar ile kabul edilen ve Fransa Standard Kurumu (AFNOR) tarafından Haziran 1981 de yayımlanan T Deney Standardı veya, 4) İngiltere de kullanılan metod; Su Araştırma Merkezi nin 70 (1978) sayılı Teknik Raporunda açıklanan Gözenekli Kap Deneyi. Referans laboratuarlar ve referans metodlar Madde 6- Bakanlık, yüzey aktif maddelerin biyolojik parçalanabilirlik oranı konusunda AB üyesi iki ülke arasında itilaf çıkması ve bu ülkelerce talep edilmesi halinde hizmet sunmak üzere yetkilendireceği ve EK-1 ve EK-2 de belirtilen referans metodlara göre deney yapacak referans laboratuarını veya laboratuarlarını Dış Ticaret Müsteşarlığı aracılığı ile Komisyona bildirir. Bakanlığın, AB üyesi bir ülkeden ithal edilen bir deterjanın piyasaya arzını bu deterjanın yapısında bulunan anyonik ve noniyonik yüzey aktif maddelerin parçalanma oranları açısından 5 inci maddede belirtilen koşulu sağlamaması gerekçe gösterilerek yasaklanması durumunda, söz konusu üye ülkenin konuyu Komisyona iletmesi ve sorunun Komisyon, ilgili üye ülke ve Bakanlık arasındaki görüşmelerde çözülememesi halinde söz konusu deterjanın yüzey aktif maddelerinin parçalanma oranı EK-1 ve EK-2 de belirtilen metodlara göre, Bakanlığın ve ilgili üye ülkenin Komisyona bildirmiş olduğu referans laboratuarlar dışındaki bir referans laboratuarında yapılır. Söz konusu laboratuarın yapacağı deney sonuçlarına göre vereceği görüş üzerine Bakanlık, yasağın devamına veya kaldırılmasına karar verir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Denetim ve Cezaî Müeyyide Denetim Madde 7- Deterjanların denetimleri; bu Tebliğ hükümleri ile birlikte, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususi Vasıflarını Gösteren Tüzük ve 17/1/2002 tarihli ve sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre Bakanlık tarafından yapılır.

4 Cezaî müeyyide Madde 8- Bu Tebliğ hükümlerine aykırı davranan veya faaliyet gösterenler hakkında, Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususi Vasıflarını Gösteren Tüzük, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ile fiilin niteliğine göre diğer mevzuat hükümleri uygulanır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Uyumlaştırılan Avrupa Birliği Direktifleri ve Son Hükümler Uyumlaştırılan Avrupa Birliği Direktifleri Madde 9- Bu Tebliğin hazırlanmasında, a) Üye devletlerin deterjanlarla ilgili yasalarının yakınlaştırılmasına dair tarih ve 73/404/EEC sayılı Konsey Direktifi, b) Anyonik yüzey aktif maddelerin biyolojik parçalanabilirlik oranının test metodlarına ilişkin üye devletlerin yasalarının yakınlaştırılmasına dair tarihli ve 73/405/EEC sayılı Konsey Direktifi, c) Noniyonik surfektanların biyolojik çözünebilirliğinin test metodlarına ilişkin üye devletlerin yasalarının yakınlaştırılmasına dair ve 73/404/EEC sayılı direktifi tadil eden tarih ve 82/242/EEC sayılı Konsey Direktifi, d) Anyonik surfektanların biyolojik çözünebilirliğinin test metodlarına ilişkin üye devletlerin yasalarının yakınlaştırılmasına dair 73/405/EEC sayılı direktifi tadil eden tarih ve 82/243/EEC sayılı Konsey Direktifi, e) Üye devletlerin deterjanlarla ilgili yasalarının yakınlaştırılmasına dair 73/404/EEC sayılı direktifi ikinci kez tadil eden tarih ve 86/94/EEC sayılı Konsey Direktifi, esas alınmıştır. Yürürlük Madde 10- Bu Tebliğ, yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde 11- Bu Tebliğ hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

5 EK-1 ANYONİK YÜZEY AKTİF MADDELERİN BİYOLOJİK PARÇALANABİLİRLİK ORANININ TAYİNİ Referans metod BÖLÜM Tanım Bu metodda anyonik yüzey aktif maddeler teriminden, katyonik ve anyonik iyon değiştiricilerden geçirildikten sonra, kademeli elüsyon tekniği ile ayrılan ve Bölüm 3 te verilen analitik işleme göre metilen mavisi aktif madde (MBAS) olarak tayin edilen maddeler anlaşılır Ölçmeler için gereken deney donanımı Ölçme işleminde, genel hatları Şekil 1 de ve ayrıntıları Şekil 2 de verilen deney donanımı (küçük bir aktif çamur tesisi) kullanılır. Donanım, aşağıda belirtilen kısımlardan oluşur: - Sentetik pis su deposu A: Sentetik pis suyu depolamak için, - Besleme ayar pompası B, - Havalandırma kabı C, - Çöktürme kabı D, - Hava pompası E: Aktif çamurun C kabına tekrar tekrar beslenmesini sağlamak için, - Kap F: İşlemden geçirilmiş suyu depolamak için. A ve F kapları camdan veya uygun bir plastikten yapılmış olmalı ve en az 24 litrelik bir hacme sahip olmalıdır. B pompası, sentetik pis suyu, havalandırma kabına sabit bir debide gönderebilmelidir. Bu kap, normal işletim esnasında, üç litre sıvı karışım ihtiva eder. C kabının koni şeklindeki taban kısmının üst bölgesinde asılı halde gözenekli (sinterlenmiş) bir G havalandırma küpü bulunur. Havalandırıcıdan geçirilen hava miktarı, H debi ölçeriyle sürekli izlenmelidir Sentetik pis su Deneyde, sentetik olarak hazırlanmış pis su kullanılır. Bu amaçla, her bir litre çeşme suyunda, aşağıda belirtilen maddelerden karşılarında belirtilen miktarlarda madde çözülmüş olacak şekilde, deneylere yetecek miktarda pis su çözeltisi hazırlanır. Madde Pepton Et ekstraktı... Üre [CO(NH 2 ) 2 ]... 1 litre çeşme suyunda çözülecek miktar, mg

6 Sodyum klorür (NaCl)... Kalsiyum klorür (CaCl 2.2 H 2 O)... Magnezyum sülfat (MgSO 4.7 H 2 O)... Dipotasyum hidrojen fosfat (K 2 HPO 4 )... MBAS ± 2 MBAS, deneye tabi tutulacak üründen, Bölüm 2 de verilen metoda göre ekstrakte edilir. Sentetik pis su, kullanılacağı gün hazırlanmalıdır Numunelerin hazırlanması Tek tip (başka maddeler katılmamış) yüzey aktif maddeler, olduğu haliyle deneye tabi tutulabilir. Sentetik pis su (Madde 1.3) hazırlanabilmesi için, numunenin MBAS muhtevasının bilinmesi gereklidir Formüle edilmiş ürünler, MBAS ve sabun muhtevası açısından analize tabi tutulmalıdır. Bu tür ürünler, alkolle ekstrakte edilmeli ve MBAS muhtevası ayrılmalıdır (Bkz. Bölüm 2). Sentetik pis suyun hazırlanabilmesi için MBAS muhtevasının bilinmesi gereklidir Deney donanımının çalıştırılması İlk olarak, C havalandırma kabı ve D çöktürme kabı sentetik pis su ile doldurulur. D kabının yüksekliği, C havalandırma kabının hacmi üç litre olacak şekilde sabitlenir. Esas itibariyle evsel kaynaklı pis suların işlendiği bir pis su arıtma tesisinden yeni alınmış, iyi kalitede 3 ml lik ikinci kademe sıvı atığı sentetik pis suya ilave edilerek aşılama yapılır. Bu aşılama sıvısı, numune alma ve uygulama işlemleri arasında aerobik şartlarda (havalandırılarak) muhafaza edilmelidir. aşılamadan sonra, G havalandırıcısı, E hava pompası ve B besleme ayar pompası çalıştırılır. Sentetik pis su, besleme debisi 1 litre/saat olacak şekilde, C havalandırma kabından geçirilir. Bu şekilde, pis suyun C kabındaki ortalama alıkonma süresi üç saate ayarlanmış olur. Havalandırma hızı, C kabındaki karışım sürekli süspansiyon halinde kalacak ve çözünmüş oksijen muhtevası en az 2 mg/l olacak şekilde ayarlanır. Bu esnada, uygun yollarla köpüklenme önlenmelidir. Aktif çamuru inhibe eden veya MBAS içeren köpük önleyici maddeler kullanılmamalıdır. E hava pompası, çöktürme kabındaki aktif çamur, C havalandırma kabına sürekli ve düzenli olarak tekrar beslenecek şekilde ayarlanır. C havalandırma kabının üst kısmında, D çöktürme kabının tabanında veya dolaşım hattında birikmiş çamur, fırça veya başka uygun bir metod ile, günde en az bir defa kazınarak dolaşıma verilmelidir. Çamurda çökelme durduğunda, 2 ml lik bölümler halinde % 5 lik demir (III) klorür çözeltisi ilave edilerek yoğunluğu arttırılabilir. Gerektiğinde, bu işlem tekrar edilir. D çöktürme kabından taşan sıvı 24 saat müddetle F kabında toplanır ve çok iyi karıştırıldıktan sonra numune alınır. Bu işlemi takiben F kabı dikkatlice temizlenir Ölçme donanımının kontrolü Sentetik pis suyun mg/l cinsinden MBAS muhtevası, kullanımdan hemen önce tayin edilmelidir. 24 saat süreyle F kabında toplanmış bulunan sıvıdan alınan numunenin mg/l cinsinden MBAS muhtevası, hiç beklenilmeden, bir önceki tayinde uygulanan metoda göre analitik

7 olarak tayin edilir. Tayin hemen yapılamayacaksa, numuneler tercihen dondurularak korunmalıdır. MBAS muhtevası 0.1 mg/l yaklaşımla verilmelidir. Prosesin verimliliğini kontrol amacıyla, F kabında toplanan sıvı ile A kabındaki sentetik pis suyun kimyasal oksijen ihtiyacı (COD) veya çözünmüş organik karbon (DOC) muhtevası, haftada en az iki defa, cam elyaf süzgeçten süzülmüş numuneler üzerinde tayin edilir. Şekil 3 te görüldüğü gibi, ön işlem periyodu sonunda, MBAS taki günlük parçalanabilirlik değerleri düzenli hale geldiğinde, DOC veya COD değerlerindeki azalma hemen hemen sıfıra inmelidir. Havalandırma kabındaki aktif çamur içinde asılı halde bulunan katıların kuru madde muhtevası (g/l) haftada iki defa tayin edilmelidir. Kuru madde muhtevası 2.5 g/l den fazla ise, çamurun bir bölümü alınmalıdır. Deney, oda sıcaklığında yapılır. Ancak, sıcaklık kararlı durumda olmalı ve 19 0 C 24 0 C (292 K- 297 K) aralığında tutulmalıdır Biyolojik parçalanabilirliğin hesaplanması MBAS taki parçalanma yüzdesi, günlük olarak, sentetik pis suyun ve F kabında toplanan sıvının mg/l cinsinden MBAS muhtevası temel alınarak hesaplanmalıdır. Elde edilen parçalanabilirlik değerleri, Şekil 3 te gösterildiği gibi grafiğe geçirilir. MBAS ın parçalanabilirliği, ön işlem periyodundan sonra gelen, parçalanmanın düzenli olduğu ve donanımın problemsiz olarak çalıştırıldığı 21 günlük periyot boyunca elde edilmiş değerlerin aritmetik ortalaması olarak hesaplanmalıdır. Ön işlem periyodu, hiç bir durumda altı haftayı geçmemelidir. Günlük parçalanma değerleri % 0.1 yaklaşımla hesaplanmalı, ancak nihai değer en yakın tam sayıya yuvarlatılarak verilmelidir. Bazı durumlarda, numune alma sıklığı azaltılabilir, ancak ortalama değerin hesaplanmasında, ön işlem periyodundan sonra gelen 21 günlük periyot boyunca alınmış en az 14 adet numune kullanılmalıdır. BÖLÜM 2 Deneye tabi tutulacak ürünlerin ön işlemden geçirilmesi

8 2.1. Ön bilgiler Numunelerin işlemden geçirilmesi Referans metodu için biyolojik parçalanabilirliğin tayininden önce, anyonik yüzey aktif maddelere ve formüle edilmiş deterjanlara uygulanacak işlem aşağıdaki çizelgede belirtilmiştir: Ürün Anyonik yüzey aktif maddeler İşlem Hiç bir işlem uygulanmaz Önce alkolle ekstrakte edilir ve daha sonra, iyon Formüle edilmiş deterjanlar değiştirme işlemi ile anyonik yüzey aktif maddeler ayrılır. Alkolle ekstraksiyon yapılmasının nedeni, ticari ürünlerde bulunan ve bazı durumlarda biyolojik parçalanabilirliği bozabileceği düşünülen inorganik ve çözünmeyen maddeleri uzaklaştırmaktır İyon değiştirme işlemi Doğru bir biyolojik parçalanabilirlik deneyinin yapılabilmesi için, sabundan, noniyonik ve katyonik yüzey aktif maddelerden anyonik yüzey aktif maddelerin izole edilmesi ve ayrılması gerekir. Bu işlem, kademeli elüsyon için uygun elutant ve kaba gözenekli iyon değiştirici reçine kullanılarak gerçekleştirilir. Bu şekilde, sabun, anyonik ve noniyonik yüzey aktif maddeler tek bir işlemle izole edilebilir.

9 Analitik kontrol Homojenleştirme işleminden sonra, deterjandaki anyonik yüzey aktif madde derişimi, MBAS analitik tayin işlemine göre belirlenir. Sabun muhtevası uygun bir analitik metodla tayin edilir. Biyolojik parçalanabilirlik deneyleri için gerekli olan fraksiyonların hazırlanmasında ihtiyaç duyulan miktarların hesaplanabilmesi için, üründe bu analizin yapılması gereklidir. Yüzey aktif maddelerin kantitatif olarak (bütünüyle) ekstrakte edilmesine gerek yoktur. Ancak, anyonik yüzey aktif maddelerin en az % 80 i ekstrakte edilmelidir. Normal olarak, ekstrakte edilen madde oranı % 90 veya daha fazladır Prensip Homojen bir sentetik deterjan numunesinden (toz, kurutulmuş krem ve kurutulmuş sıvı şeklinde) etanolle ekstraksiyon yoluyla deterjanda bulunan yüzey aktif maddeler ile sabun ve alkolde çözünür diğer bileşenler ekstrakte edilir. Etanol ekstraktı kuruluğa kadar buharlaştırılır, izopropanol/su karışımında çözülür ve elde edilen çözelti, 50 0 C (323 K) e ısıtılmış kuvvetli asidik katyon değiştirici/iri gözenekli anyon değiştirici kombinasyonundan geçirilir. Bu işlemin 50 0 C gibi yüksek sıcaklıkta yapılmasının sebebi, asidik ortamda bulunması muhtemel yağ asitlerinin çökelmesini önlemektir. Deterjanda olabilecek noniyonik yüzey aktif maddeler çözeltidedir. Sabun yağ asitleri, CO 2 içeren etanol elüsyonu ile ayrılır. Anyonik yüzey aktif maddeler, izopropanol ve su karışımında hazırlanmış amonyum bikarbonat çözeltisi ile amonyum tuzları olarak elde edilir. Biyolojik parçalanabilirlik deneylerinde bu tuzlar kullanılır. Parçalanma deneyini ve analitik işlemi bozabilecek katyonik yüzey aktif maddeler, anyon değiştirici üzerine yerleştirilmiş katyon değiştirici tarafından uzaklaştırılır Reaktifler, cihaz ve malzemeler

10 Deiyonize su Etanol (C 2 H 5 OH), % 95 lik (hacim/hacim) (izin verilebilen denatüre edici madde: Metil etil keton veya metanol) İzopropanol (CH 3 CHOH-CH 3 )/ su karışımı, lik (hacim/hacim). Bu karışım, hacimce 50 kısım izopropanolun, 50 kısım su (Madde 2.3.1) ile karıştırılmasıyla hazırlanır Etanol, karbondioksitli, yaklaşık % 0.1 CO 2 içeren. Bu çözelti, etanol (Madde 2.3.2) içerisinden gözenekli bir tüp yardımıyla 10 dakika müddetle CO 2 gazı geçirilerek hazırlanır. Sadece yeni hazırlanmış çözeltiler kullanılmalıdır Amonyum bikarbonat (NH 4 HCO 3 ) çözeltisi, 60/40 lik ((hacim/hacim). Bu çözelti 0.3 mol amonyum bikarbonatın, hacimce 60 kısım izopropanol ve 40 kısım su (Madde 2.3.1) içeren 1000 ml lik bir karışım içinde çözülmesiyle hazırlanır Katyon değiştirici (KAT), kuvvetli asidik, alkole dayanıklı, tane boyu (50 100) mesh olan Anyon değiştirici (AAT), kaba gözenekli, Merck Lewait MP 7080 (tane boyu mesh) veya eşdeğeri Hidroklorik asit (HCl) çözeltisi, % 10 luk (ağırlık/ağırlık) Balon, 2000 ml lik, dibi yuvarlak, traşlanmış cam tapalı, üzerinde geri soğutucu bulunan Emme süzgeci (Nuçe hunisi), ısıtılabilir, 90 mm çapında, süzgeç kâğıdı için Süzme erleni (Nuçe erleni), 2000 ml lik İyon değiştirme kolonları, ısıtma ceketli ve musluklu, iç tüpünün çapı 60 mm ve yüksekliği 450 mm olan (Bkz. Şekil 4) Su banyosu Etüv, vakumlu Termostat Döner buharlaştırıcı 2.4. Ekstraktın hazırlanması ve anyonik yüzey aktif maddelerin ayrılması Ekstraktın hazırlanması Biyolojik parçalanabilirlik deneyi için gerekli olan yüzey aktif madde miktarı yaklaşık 50 gr MBAS tır.

11 Ekstrakte edilecek ürün miktarı normal şartlarda 1000 g ı geçemez. Ancak, yeteri kadar ekstrakt elde edilebilmesi için ilâve numune kullanımı gerekebilir. Kolaylık açısından, parçalanma deneyi için ekstrakt hazırlamakta kullanılacak ürün miktarı 5000 g la sınırlandırılmalıdır. Deneyimler, büyük miktarlarda çalışılarak tek bir ekstraksiyon yapmak yerine, küçük miktarlarda ancak fazla sayıda ekstraksiyon yapmanın daha avantajlı olduğunu ortaya çıkarmıştır. Belirtilen iyon değiştirici miktarları, ( ) mmol yüzey aktif madde ve sabunla çalışılacak şekilde tasarımlanmıştır Alkolde çözünür maddelerin izole edilmesi Analize tabi tutulacak sentetik deterjandan 250 g alınır, 1250 ml etanol içine ilave edilir, karışım kaynama noktasına kadar ısıtılır ve sürekli karıştırılmak suretiyle bir saat müddetle geri soğutucu altında kaynatma işlemine devam edilir. Sıcak alkollü çözelti, sıcaklığı 50 0 C (323 K) de tutulan kaba gözenekli emme süzgecinden hızla süzülür. Balon ve emme süzgeci yaklaşık 200 ml sıcak etanol ile yıkanır. Yıkama sıvıları da süzüntünün olduğu erlende (Madde ) toplanır. Krem veya sıvı haldeki ürünlerin analizinde, numunede 55 g dan fazla anyonik yüzey aktif madde veya 35 g dan fazla sabun bulunmadığına dikkat edilmelidir. Tartılmış numune kuruluğa kadar buharlaştırılır. Kalıntı 2000 ml etanol içinde çözülür ve yukarıda belirtilen işlemler uygulanır. Yoğunluğu düşük olan toz deterjanlar için etanollü süzüntü, tercihen bir döner kurutucu ile kuruluğa kadar buharlaştırılır. Daha büyük miktarda ekstrakt elde edilmesi gerekiyorsa, bu işlem tekrarlanır. Kalıntı, 5000 ml izopropanol/su karışımında çözülür İyon değiştirme kolonlarının hazırlanması Katyon değiştirme kolonu 600 ml katyon değiştirici reçine (Madde 2.3.6) 3000 ml lik behere alınır ve üzerine 2000 ml hidroklorik asit (Madde 2.3.8) ilâve edilir. Ara sıra karıştırılarak en az 2 saat beklenir. Asit boşaltılır ve reçine deiyonize su ile kolona (Madde ) alınır. Kolonun, cam yününden yapılmış bir tapası bulunmalıdır. Kolon, eluatta (kolondan alınan sıvıda) klorür iyonları bulunmayıncaya kadar deiyonize su ile (10-30) ml/min akış hızı altında yıkanır.

12 Kolondan, ml/min akış hızı altında 2000 ml izopropanol/su karışımı geçirilir. Katyon değiştirme kolonu, bu işlemden sonra kullanıma hazır hale gelmiştir. Anyon değiştirme kolonu 600 ml anyon değiştirme reçinesi (Madde 2.3.7) 3000 ml lik bir behere alınır ve üzerine 2000 ml deiyonize su ilâve edilir. Reçinenin şişmesi için en az 2 saat beklenir. Reçine deiyonize su ile kolona aktarılır. Kolonun cam yününden yapılmış bir tapası olmalıdır. Kolon, klorür iyonları tamamen uzaklaştırılıncaya kadar 0.3 M amonyum bikarbonat çözeltisi (Madde 2.3.5) ile yıkanır. Bu işlem yaklaşık 5000 ml çözelti kullanılmasını gerektirir. Kolon, 2000 ml deiyonize su ile tekrar yıkanır ve içinden (10-30) ml/min akış hızı altında 2000 ml izopropanol/ su karışımı (Madde 2.3.3) geçirilir. Bu işlemden sonra kolon OH formundadır ve kullanıma hazırdır İyon değiştirme işlemi Katyon değiştirme kolonu anyon değiştirme kolonunun üstünde olacak şekilde, kolonlar birbirine bağlanır. Kolonlar, termostat kontrollü olarak 50 0 C (323 K) e ısıtılır. Madde de elde edilen çözeltinin 5000 ml si 60 0 C (333 K) e ısıtılır ve daha sonra 20 ml/ min akış hızı altında kolonlardan geçirilir. Kolonlar 1000 ml sıcak izopropanol/ su karışımı (Madde 2.3.3) ile yıkanır. Ayonik yüzey aktif maddelerin (MBAS) elde edilebilmesi için, KAT kolonu sökülür. Kolon içinden, 50 0 C (323 K) sıcaklıkta 5000 ml etanol/co 2 çözeltisi (Madde 2.3.4) geçirilerek sabun yağ asitleri kolon dışına alınır. Çözelti atılır.

13 AAT kolonundaki MBAS muhtevası, kolon içinden 5000 ml amonyum bikarbonat çözeltisi (Madde 2.3.5) geçirilerek dışarı alınır. Çözelti, bir buhar banyosunda veya döner buharlaştırıcıda kuruluğa kadar buharlaştırılır. Elde edilen kalıntıda, MBAS (amonyum tuzları şeklinde) ve yüzey aktif madde niteliği taşımayan muhtemel anyonlar bulunur. Bu anyonlar, biyolojik parçalanabilirlik testi üzerinde olumsuz bir etki yaratmaz. Kalıntıya, belirli bir hacim elde edilinceye kadar deiyonize su ilâve edilir ve MBAS muhtevası Bölüm 3 te belirtildiği şekilde tayin edilir. Bu çözelti, biyolojik parçalanabilirlik deneylerinde anyonik sentetik deterjan standard çözeltisi olarak kullanılır. Çözelti, 5 0 C (278 K) in altında muhafaza edilmelidir İyon değiştirme reçinelerin rejenerasyonu Katyon değiştirici reçine kullanımdan sonra atılır. Anyon değiştirici reçine, eluatta anyonik yüzey aktif madde kalmayıncaya kadar (metilen mavisi deneyi ile belirlenir), kolon içinden yaklaşık 10 ml/min akış hızı altında yukardan aşağıya doğru ilâve amonyum bikarbonat çözeltisi (Madde 2.3.5) geçirilerek rejenere edilir. Son olarak, kolon, yukardan aşağıya doğru 2000 ml izopropanol/su karışımı (Madde 2.3.3) geçirilerek yıkanır. Bu işlemden sonra, anyon değiştirici tekrar kullanıma hazırdır. BÖLÜM 3 Biyolojik parçalanabilirlik testinde anyonik yüzey aktif maddelerin tayini 3.1. Prensip Tayin metodu, boyar özelliklere sahip katyonik metilen mavisinin, anyonik yüzey aktif maddelerle reaksiyona girerek kloroformla ekstrakte edilebilen mavi renkli tuzlar oluşturması prensibine dayanır. Girişimleri önlemek için, önce alkali çözeltiyle ekstraksiyon yapılır ve elde edilen ekstrakt asidik metilen mavisi çözeltisi ile çalkalanır. Ayrılan organik fazın

14 absorbansı, absorpsiyonun maksimum olduğu 650 nm dalga boyunda fotometrik olarak ölçülür Reaktifler, cihaz ve malzemeler Tampon çözelti, ph=10 olan. Bu çözelti, analitik saflıkta 24 g sodyum bikarbonat (NaHCO 3 ) ve analitik saflıkta 27 g susuz sodyum karbonatın (Na 2 CO 3 ) deiyonize su içinde çözülmesi ve çözeltinin su ile 1000 ml ye seyreltilmesiyle hazırlanır Metilen mavisi çözeltisi, nötral. Analitik saflıkta 0.35 g metilen mavisi deiyonize su içinde çözülür ve su ile 1000 ml ye seyreltilir. Çözelti, kullanımdan en az 24 saat önce hazırlanmalıdır. Kloroforma karşı ölçülen şahit kloroform fazının absorbansı, 650 nm dalga boyunda her 1 cm optik yol için i geçmemelidir Metilen mavisi çözeltisi, asidik. Analitik saflıkta 0.35 g metilen mavisi 500 ml deiyonize su içinde çözülür ve 6.5 ml sülfürik asit (d=01.84 g/ml) ile karıştırılır. Çözelti, deiyonize su ile 1000 ml ye seyreltilir. Çözelti kullanımdan en az 24 saat önce hazırlanmalıdır. Kloroforma karşı ölçülen şahit kloroform fazının absorbansı, 650 nm dalga boyunda her 1 cm optik yol için i geçmemelidir Kloroform (triklormetan), analitik saflıkta, yeni damıtılmış Dodesil benzen sülfonik asit metil ester Potasyum hidroksit çözeltisi, 0.1 M, etanolde çözülerek hazırlanmış Etanol (C 2 H 5 OH), mutlak

15 Sülfürik asit (H 2 SO 4 ) çözeltisi, 0.5 M Fenolftaleyn çözeltisi Bu çözelti, 1 g fenolftaleynin 50 ml etanol içinde çözülmesi ve çözeltiye devamlı karıştırılmak suretiyle 50 ml deiyonize su ilâve edilmesi suretiyle hazırlanır. Çökelek oluşursa, süzülerek uzaklaştırılır Hidroklorik asit (HCl) çözeltisi, metanolde çözülmüş. Bu çözelti, analitik saflıkta 250 ml hidroklorik asitin 750 ml metanol içinde çözülmesi ile hazırlanır Ayırma hunisi, 250 ml lik Ölçülü balon, 50 ml lik Ölçülü balon, 500 ml lik Ölçülü balon, 1000 ml lik Balon, 250 ml lik, yuvarlak dipli, traşlanmış bir cam tapası bulunan, geri soğutuculu, kaynatma taşları ile birlikte ph metre Fotometre, 650 nm de ölçme yapmak için, (1-5) cm optik yola sahip hücreleri bulunan Kalitatif süzgeç kâğıtları 3.3. İşlem Analize tabi tutulacak numuneler, köpük seviyesinden alınmamalıdır. Analizlerde kullanılacak araç ve gereç su ile iyice yıkandıktan sonra, kullanılmadan önce, metanollü hidroklorik asit (Madde ) ve arkasından deiyonize su ile çok iyi durulanır. Aktif çamur tesisine giren ve çıkan sıvılardan alınan numuneler hiç beklenilmeden süzülür ve ilk 100 ml lik süzüntüler atılır.

16 Bilinen hacimde numune, gerekirse nötralleştirilerek, 250 ml lik ayırma hunisine (Madde ) alınır. Numunede (20-150) µg MBAS bulunmalıdır. MBAS muhtevası düşük olan numunelerde, numune miktarı 100 ml ye kadar artırılabilir. Numune hacmi 100 ml den az ise, numune deiyonize su ile 100 ml ye kadar seyreltilir. Numuneye, 10 ml tampon çözeltisi (Madde 3.2.1), 5 ml nötral metilen mavisi çözeltisi (Madde 3.2.2) ve 15 ml kloroform (Madde 3.2.4) ilâve edilir. Karışım, çok şiddetli olmamak kaydıyla, 1 dakika müddetle düzgünce çalkalanır. Faz ayrılmasından sonra, kloroform tabakası, içinde 110 ml deiyonize su ve 5 ml asidik metilen mavisi çözeltisi (3.2.3) bulunan ikinci bir ayırma hunisine alınır. Karışım 1 dakika müddetle karıştırılır. Kloroform tabakası, önceden temizlenmiş ve kloroform ile ıslatılmış bulunan bir pamuk süzgeçten geçirilerek ölçülü balona (Madde ) alınır. Alkali ve asidik çözeltiler, ikinci ve üçüncü ekstraksiyonlarda 10 ar ml kloroform kullanılarak üç kez ekstrakte edilir. Birleştirilen kloroform ekstraktları aynı pamuk süzgeçten süzülerek 50 ml lik balona (Madde ) eklenir ve pamuk-yün süzgecin yıkanmasında kullanılan kloroform ile 50 ml çizgisine kadar seyreltilir. Kloroform çözeltisinin absorbansı, (1-5) cm optik yollu hücrelere sahip fotometre (Madde ) ile 650 nm dalga boyunda kloroforma karşı ölçülür. Yukarıda belirtilen tüm işlemler uygulanarak, numune kullanılmaksızın bir şahit deney yapılır Kalibrasyon eğrisinin hazırlanması

17 Potasyumla sabunlaştırılmış standart dodesil benzen sülfonik asit metil ester (tetrapropilen tipinde, molekül ağırlığı:340) çözeltisinden bir kalibrasyon çözeltisi hazırlanır. MBAS muhtevası, sodyum dodesil benzen sülfonat (molekül ağırlığı:348) olarak hesaplanır. Tartım pipeti kullanılarak ( ) mg dodesil benzen sülfonik asit metil ester (Madde 3.2.5) 0.1 mg yaklaşımla yuvarlak tabanlı balona alınır ve içine 50 ml etanollü potasyum hidroksit çözeltisi (Madde 3.2.6) ile bir kaç kaynatma taşı konur. Geri soğutucu takılır ve karışım bir saat müddetle kaynatılır. Soğutulduktan sonra, geri soğutucu ve traşlanmış cam bağlantı yaklaşık 30 ml etanol ile balon içine yıkanır. Çözelti, renksiz hale gelinceye kadar fenolftaleyn indikatörüne karşı sülfürik asit ile titre edilir. Çözelti daha sonra 1000 ml lik ölçülü balona (Madde ) aktarılır, işaret çizgisine kadar deiyonize su ile seyreltilir ve karıştırılır. Bu yüzey aktif madde stok çözeltisinin bir kısmı tekrar seyreltilir. Bunun için, çözeltiden 25 ml lik bir kısım alınır, 500 ml lik ölçülü balona (Madde ) aktarılır, deiyonize su ile işaret çizgisine kadar seyreltilir ve karıştırılır. Bu standard çözeltinin 1 ml sinde E x mg MBAS bulunur Burada; E: mg cinsinden numune kütlesidir. Kalibrasyon grafiğinin hazırlanabilmesi için, standard çözeltiden 1 ml, 2 ml, 4 ml, 6 ml ve 8 ml lik kısımlar alınır ve her biri deiyonize su ile 100 ml ye seyreltilir ve daha sonra Madde 3.3 te verilen işlem (şahit deney işlemi dahil) uygulanır.

18 3.5. Sonuçların hesaplanması Numunenin anyonik yüzey aktif madde (MBAS) miktarı kalibrasyon grafiğinden (Madde 3.4) okunur. Numunenin MBAS muhtevası aşağıdaki gibi hesaplanır: Anyonik yüzey aktif madde miktarı (MBAS mg/l olarak) = mg MBAS x 1000 Burada; V V: Kullanılan numunenin ml cinsinden hacmidir. Sonuçlar, sodyum dodesil benzen sülfonat (MA 348) olarak verilir Sonuçların gösterilmesi Sonuçlar 0.1 MBAS mg/l yaklaşımla, MBAS mg/l cinsinden ifade edilir.

19

20

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ YÖNTEM YÖNTEMİN ESASI VE PRENSİBİ Fenolik maddeler uçucu özellik göstermeyen safsızlıklardan distilasyon işlemiyle ayrılır ve ph 7.9 ± 0.1 de potasyum ferriksiyanür

Detaylı

KATI ATIK ÖRNEKLERİNDE TOPLAM FOSFOR ANALİZ YÖNTEMİ

KATI ATIK ÖRNEKLERİNDE TOPLAM FOSFOR ANALİZ YÖNTEMİ S a y f a 1 KATI ATIK ÖRNEKLERİNDE TOPLAM FOSFOR ANALİZ YÖNTEMİ YÖNTEM YÖNTEMİN ESASI VE PRENSİPLERİ Metot uygulanırken, örnekte bulunan tüm fosforlar, perklorik asitle parçalama işleminden geçirilerek

Detaylı

Ek-1. 2. Akreditasyon kuruluşları ve iyi laboratuvar uygulamalarını izleme otoriteleri düzeyinde, uygulanabilen standartlar:

Ek-1. 2. Akreditasyon kuruluşları ve iyi laboratuvar uygulamalarını izleme otoriteleri düzeyinde, uygulanabilen standartlar: Ek-1 Deterjanların Bu Tebliğin ve Eklerinin Gereklerine Uygunluğunu Tespit Edebilmek İçin Gereken Hizmetin Sağlanabilmesi Amacıyla Yetkili ve Onaylanmış Laboratuvarlara İlişkin Akreditasyon Standartları,

Detaylı

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ ÇEVRE KİMYASI LABORATUVARI ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Doğal sular ve atıksulardaki çözünmüş oksijen (ÇO) seviyeleri su ortamındaki fiziksel, kimyasal ve biyokimyasal aktivitelere bağımlıdır.

Detaylı

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar ALKALİNİTE Bir suyun alkalinitesi, o suyun asitleri nötralize edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Doğal suların alkalinitesi, zayıf asitlerin tuzlarından ileri gelir. Bunların başında yer alan bikarbonatlar,

Detaylı

KJELDAHL AZOTU TAYİNİ ANALİZ TALİMATI

KJELDAHL AZOTU TAYİNİ ANALİZ TALİMATI Doküman No: T.LAB.5.4.08 Rev.No/Tarih : 00/- Yayım Tarihi: 01.07.2011 Sayfa: 1 / 1 1. AMAÇ VE KAPSAM Bu belge, KASKİ Çevre Analizleri Laboratuarı nda kullanılmak üzere su ve atıksu numunelerinde Kjeldahl

Detaylı

EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ

EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ Atıksu muhtevası, balığın yüzgeçlerine yapışarak solunum epitellerinin şişmesine ve parçalanmasına neden olur ve bu şekilde balıklara zarar verir.

Detaylı

TGK-GIDA MADDELERĐ ĐLE TEMASTA BULUNAN SERAMĐK MALZEMELER TEBLĐĞĐ (Tebliğ No 2001/ 38 ) (Yayımlandığı R.G. 04.12.2001 / 24603 )

TGK-GIDA MADDELERĐ ĐLE TEMASTA BULUNAN SERAMĐK MALZEMELER TEBLĐĞĐ (Tebliğ No 2001/ 38 ) (Yayımlandığı R.G. 04.12.2001 / 24603 ) TGK-GIDA MADDELERĐ ĐLE TEMASTA BULUNAN SERAMĐK MALZEMELER TEBLĐĞĐ (Tebliğ No 2001/ 38 ) (Yayımlandığı R.G. 04.12.2001 / 24603 ) Değişiklik : Yayımlandığı R.Gazete: 15.06.2007-26553 Amaç Madde 1- Bu Tebliğin

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1 1. Genel Bilgiler 100 g örnekte bulunan serbest asitleri nötrleştirmek için harcanan ayarlı baz (sodyum hidroksit veya potasyum hidroksit) çözeltisinin hacminin bulunmasıdır. 2. Asitlik Cinsi Örneklerin

Detaylı

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3 İLK ANYONLAR Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - İLK ANYONLAR Anyonlar negatif yüklü iyonlardır. Kalitatif analitik kimya analizlerine ilk anyonlar olarak adlandırılan Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - analizi ile

Detaylı

YÜZEY AKTİF MADDE TAYİNİ

YÜZEY AKTİF MADDE TAYİNİ YÜZEY AKTİF MADDE TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Deterjan terimi, çeşitli malzemelerin temizlenmesinde kullanılan kimyasal maddelerin genel adıdır. Deterjanlar yüzey aktif özelliklere sahip organik maddeler

Detaylı

Gıdalarda Tuz Analizi

Gıdalarda Tuz Analizi Gıdalarda Tuz Analizi 01. Peynir ve Tereyaında Tuz Analizi 01.01. Yöntemin Prensibi 01.02. Kullanılan Kimyasallar 01.03. Deneyin Yapılıı 01.04. Hesaplamalar 01.05. Kullanılan Malzemeler 02. Et ve Et Ürünlerinde

Detaylı

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması)

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) Gerek hayvansal yağlar gerekse bitkisel (nebati) yağlar, yağ asitlerinin gliserin (gliserol) ile oluşturdukları oldukça kompleks esterlerdir. Bu

Detaylı

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu)

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) 5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) Mg +2 Na + K + Li + Bu gruptaki katyonların hepsini çöktürebilen ortak bir reaktif yoktur. Na, K ve Li alkali metaller grubunun üyeleridir. NH 4 da bileşikleri alkali metal

Detaylı

A- LABORATUAR MALZEMELERİ

A- LABORATUAR MALZEMELERİ 1- Cam Aktarma ve Ölçüm Kapları: DENEY 1 A- LABORATUAR MALZEMELERİ 2- Porselen Malzemeler 3- Metal Malzemeler B- KARIŞIMLAR - BİLEŞİKLER Nitel Gözlemler, Faz Ayırımları, Isısal Bozunma AMAÇ: Karışım ve

Detaylı

CaCO3 + CO2 + H2O. ISI MgCO3 + CO2 + H2O

CaCO3 + CO2 + H2O. ISI MgCO3 + CO2 + H2O 9. SULARDA SERTLİK TAYİNİ 9.1. Sularda Sertlik Çeşitleri Geçici Sertlik (Karbonat Sertliği): Geçici sertlik, kalsiyum ve magnezyum iyonlarının suda çözünmüş olan bikarbonatlarından ileri gelir. Suyun belirli

Detaylı

BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ

BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ Kütle ölçülerek yapılan analizler gravimetrik analizler olarak bilinir. Çöktürme gravimetrisi Çözeltide analizi yapılacak madde bir reaktif ile çöktürülüp elde edilen

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ Çevre Mühendisliği Bölümü Fiziksel ve Kimyasal Temel İşlemler Laboratuvarı Dersi Güncelleme: Eylül 2016

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ Çevre Mühendisliği Bölümü Fiziksel ve Kimyasal Temel İşlemler Laboratuvarı Dersi Güncelleme: Eylül 2016 İYON DEĞİŞİMİ DENEYİN AMACI: Sert bir suyun katyon değiştirici reçine kullanılarak yumuşatılması ve reçinenin iyon değiştirme kapasitesinin incelenmesi TEORİK BİLGİLER İyon değiştirme benzer elektrik yüklü

Detaylı

BİYOKİMYASAL OKSİJEN İHTİYACI (BOİ) DENEYİN AMACI : Su örneklerinin biyolojik oksijen ihtiyacının hesaplanması TEORİ:

BİYOKİMYASAL OKSİJEN İHTİYACI (BOİ) DENEYİN AMACI : Su örneklerinin biyolojik oksijen ihtiyacının hesaplanması TEORİ: BİYOKİMYASAL OKSİJEN İHTİYACI (BOİ) DENEYİN AMACI : Su örneklerinin biyolojik oksijen ihtiyacının hesaplanması TEORİ: Atıksular organik maddeler içerdiğinden, bunların konsantrasyonları, yani sudaki miktarları,

Detaylı

KONU: MOLEKÜLER BİYOLOJİDE TEMEL TEKNİKLER; Çözeltiler ve Tamponlar

KONU: MOLEKÜLER BİYOLOJİDE TEMEL TEKNİKLER; Çözeltiler ve Tamponlar KONU: MOLEKÜLER BİYOLOJİDE TEMEL TEKNİKLER; Çözeltiler ve Tamponlar AMAÇ: - Moleküler Biyoloji laboratuvarında kullanılan çözeltileri ve hazırlanışlarını öğrenmek. - Biyolojik tamponların kullanım amaçlarını,

Detaylı

TEBLİĞ. b) 84/500/EEC sayılı Gıda ile Temas Eden Seramik Malzemeler Hakkında Konsey Direktifine paralel olarak,

TEBLİĞ. b) 84/500/EEC sayılı Gıda ile Temas Eden Seramik Malzemeler Hakkında Konsey Direktifine paralel olarak, 19 Nisan 2012 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28269 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSĠ GIDA ĠLE TEMAS EDEN SERAMĠK MALZEMELER TEBLĠĞĠ (TEBLĠĞ NO: 2012/30) Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

KLOR (Cl2) ANALİZ YÖNTEMİ

KLOR (Cl2) ANALİZ YÖNTEMİ S a y f a 1 KLOR (Cl2) ANALİZ YÖNTEMİ YÖNTEMİN ESASI VE PRENSİBİ Klor, ph 8 de veya daha düşük bir ph da potasyum iyodür çözeltisinden iyotu serbest bırakacaktır. Serbest iyot, indikatör olarak nişasta

Detaylı

Meyve ve Sebze Teknolojisi Uygulama Notları. 1.Hafta Şeker Tayini

Meyve ve Sebze Teknolojisi Uygulama Notları. 1.Hafta Şeker Tayini Meyve ve Sebze Teknolojisi Uygulama Notları 1.Hafta Şeker Tayini Genel Bilgiler Karbonhidratlar, bitkiler tarafından sentezlenen temel besin ögelerinden biridir. Meyveler, sebzeler ve ürünleri az veya

Detaylı

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI ANALİTİK KİMYA DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr.. Hüseyin ÇELİKKAN 1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI Analitik kimya, bilimin her alanında faydalanılan, maddenin özellikleri hakkında bilgi veren yöntemlerin

Detaylı

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. Sayfa : 1 / 12 1 ATIKLAR İÇİN NUMUNE SAKLAMA KOŞULLARI Parametre Numune Özelliği Numune Türü ICP ile Metal Tayinleri suları vb.), diğer her türlü sıvılar) Mikrodalgada (sıvı) yakılmış Minimum Numune Miktarı

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w)

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w) ÇÖZELTİ HAZIRLAMA İki veya daha çok maddenin çıplak gözle veya optik araçlarla yan yana fark edilememesi ve mekanik yollarla ayrılamaması sonucu oluşturdukları karışıma çözelti adı verilir. Anorganik kimyada,

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ LABORATUARINDA SIK KULLANILAN BAZI BESİYERLERİNİN HAZIRLANMASI VE MUHAFAZASI

MİKROBİYOLOJİ LABORATUARINDA SIK KULLANILAN BAZI BESİYERLERİNİN HAZIRLANMASI VE MUHAFAZASI MİKROBİYOLOJİ LABORATUARINDA SIK KULLANILAN BAZI BESİYERLERİNİN HAZIRLANMASI VE MUHAFAZASI Çevre Mühendisliği Laboratuarlarında yaptığımız mikrobiyolojik deneylerde en çok buyyon ve jeloz besiyerlerini

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 5: YENİDEN KRİSTALLENDİRME DENEYİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 5: YENİDEN KRİSTALLENDİRME DENEYİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 5: YENİDEN KRİSTALLENDİRME DENEYİ TEORİ : Organik deneyler sonucunda genellikle elde edilen ürün,

Detaylı

Ayırma ve Đzolasyon Teknikleri : Ekstraksiyon

Ayırma ve Đzolasyon Teknikleri : Ekstraksiyon 3. Deney Ayırma ve Đzolasyon Teknikleri : Ekstraksiyon Sentezlerde istenen ürünü yan ürünlerden, fazla miktardaki veya tepkimeye girmemiş başlangıç bileşiklerinden, safsızlıklardan ve çözeltiden ayırmak

Detaylı

Genel Anyonlar. Analitik Kimya Uygulama I

Genel Anyonlar. Analitik Kimya Uygulama I Genel Anyonlar Karbonat (CO 3 Seyreltik asitlerle (CH 3 COOH, H 2 SO 4, HCl: CO 2 gazı çıkararak parçalanır. Deneyin yapılışı: Katı CO 3 numunesi deney tüpüne alınır, distile suda çözülür, üzerine seyreltik

Detaylı

BAZ KARIŞIMLARININ VOLUMETRİK ANALİZİ

BAZ KARIŞIMLARININ VOLUMETRİK ANALİZİ BAZ KARIŞIMLARININ VOLUMETRİK ANALİZİ NaOH-Na2CO3 Tayini Alkali ve toprak alkali metallerin hidroksitleri kuvvetli nem çekici özelliğe sahiptirler. Bu nedenle katı haldeki bu hidroksitlerin dış yüzeyleri

Detaylı

ALEV FOTOMETRESİ İLE SODYUM VE POTASYUM ANALİZİ. Alev fotometresinde kullanılan düzeneğin şematik gösterimi şekil 1 deki gibidir.

ALEV FOTOMETRESİ İLE SODYUM VE POTASYUM ANALİZİ. Alev fotometresinde kullanılan düzeneğin şematik gösterimi şekil 1 deki gibidir. ALEV FOTOMETRESİ İLE SODYUM VE POTASYUM ANALİZİ ALEV FOTOMETRESİ Alev fotometresinde kullanılan düzeneğin şematik gösterimi şekil 1 deki gibidir. Slit Slit Ayna Numune Filtre Dedektör Alev Galvanometre

Detaylı

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP Ek-1 Nnumunelerin Muhafazası İçin Uygun Olan Teknikler Yapılacak Tayin Kabın Tipi Muhafaza Tekniği En uzun Muhafaza Süresi Yüksek derişimde çözünmüş gaz içeren numuneler için, alındıkları yerde analiz

Detaylı

KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ

KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ Bir suyun sertliği içindeki başlıca çözünmüş kalsiyum veya magnezyum tuzlarından ileri gelip, suyun sabunu çökeltme kapasitesidir. Sabun, suda özellikle her zaman

Detaylı

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir.

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. EVDE KİMYA SABUN Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. CH 3(CH 2) 16 COONa: Sodyum stearat (Beyaz Sabun) CH 3(CH 2) 16 COOK:

Detaylı

Kozmetik Ürün Bileşimlerinin Kontrolü İçin Gerekli Analiz Yöntemleri Hakkında Tebliğ. Tebliğ No:İEG-2005/7. 01.07.2005 R.G. Sayısı:25862.

Kozmetik Ürün Bileşimlerinin Kontrolü İçin Gerekli Analiz Yöntemleri Hakkında Tebliğ. Tebliğ No:İEG-2005/7. 01.07.2005 R.G. Sayısı:25862. Kozmetik Ürün Bileşimlerinin Kontrolü İçin Gerekli Analiz Yöntemleri Hakkında Tebliğ Tebliğ No:İEG-2005/7 01.07.2005 R.G. Sayısı:25862 Amaç Madde 1- Bu Tebliğin amacı, 2-fenoksietanol, 1-fenoksipropan-2-ol,

Detaylı

Şarap Üretiminde Fermantasyon Süreci Doç. Dr. Elman BAHAR Öğretim Görevlisi Burcu ÖZTÜRK

Şarap Üretiminde Fermantasyon Süreci Doç. Dr. Elman BAHAR Öğretim Görevlisi Burcu ÖZTÜRK WINE CLUSTER IN TEKIRDAG: WCT TR0135.03-02/015 Şarap Üretiminde Fermantasyon Süreci Doç. Dr. Elman BAHAR Öğretim Görevlisi Burcu ÖZTÜRK Sunum İçeriği Fermantasyon tanımlar Spontan & Saf Kültür Fermantasyonu

Detaylı

Çözeltiler. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

Çözeltiler. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 Çözeltiler Çözelti, iki veya daha fazla maddenin homojen bir karışımı olup, en az iki bileşenden oluşur. Bileşenlerden biri çözücü, diğeri ise çözünendir. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI. Genel Bilgi

DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI. Genel Bilgi DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI Genel Bilgi 1. Çözelti İki ya da daha fazla maddenin herhangi bir oranda bir araya gelerek oluşturdukları homojen karışıma çözelti denir. Diğer bir deyişle, bir maddenin

Detaylı

1. 250 ml 0,20 M CuSO 4 (aq) çözeltisi hazırlamak için gerekli olan CuSO 4.5H 2 O kütlesini bulunuz. Bu çözeltiden 100 ml 0,10 M CuSO 4 (aq) çözeltisini nasıl hazırlarsınız?( Cu: 63,5; S:32; O:16; H:1)

Detaylı

1 Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Arş. Gör. Tuğba DURSUN ÇAPAR Gıda Analiz ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü

1 Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Arş. Gör. Tuğba DURSUN ÇAPAR Gıda Analiz ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü 2. GIDALARDA TOPLAM VE İNDİRGEN ŞEKER TAYİNİ (LANE-EYNON METODU) Meyvelerin katı maddesinin büyük bir kımını şeker oluşturur ve meyvelerdeki şekerin genel olarak tümü heksozlardan ( glikoz ve fruktoz )

Detaylı

4. GRUP KATYONLARI (TOPRAK ALKALİLERİ GRUBU)

4. GRUP KATYONLARI (TOPRAK ALKALİLERİ GRUBU) 4. GRUP KATYONLARI (TOPRAK ALKALİLERİ GRUBU) Ba +2, Ca +2, Sr +2 Bu grup katyonlarının bir grup altında toplanmalarına neden olan ortak özellikleri, amonyak (NH 4 OH) amonyum klorür (NH 4 Cl) tamponu ile

Detaylı

ÜRÜN PROSPEKTÜSÜ. ALKALİ ÇİNKO AK 16 HI-Z : Çok kalın kaplamalarda bile esnek kaplamlara imkan verir.

ÜRÜN PROSPEKTÜSÜ. ALKALİ ÇİNKO AK 16 HI-Z : Çok kalın kaplamalarda bile esnek kaplamlara imkan verir. SAYFA NO: 1/5 AtılımKimyasalları ALKALİ ÇİNKO KAPLAMA PROSESİ AK 16 HI-Z ÜRÜN TANIMI ALKALİ ÇİNKO AK 16 HI-Z : Düzgün çinko kaplamalar elde etmek için kullanılan, çoklu poliamid özel katkı maddeleri içeren

Detaylı

Suyun sertliği geçici ve kalıcı sertlik olmak üzere ikiye ayrılır ve suda sertlik çözünmüş Ca +2 ve Mg +2 tuzlarından ileri gelir.

Suyun sertliği geçici ve kalıcı sertlik olmak üzere ikiye ayrılır ve suda sertlik çözünmüş Ca +2 ve Mg +2 tuzlarından ileri gelir. 1. SU ANALİZLERİ 1.1.Sularda Sertlik Tayini Suyun sağlandığı kaynaklar, yağış suyu, (kar, yağmur vb.) yüzey suyu ( göl, ırmak vb.) deniz suyu ve yer altı suyu (kaynak, kuyu vb) olmak üzere dört grupta

Detaylı

- Bioanalytic; Biyokimya otoanalizörleri için test kitleri üretimi,

- Bioanalytic; Biyokimya otoanalizörleri için test kitleri üretimi, Testonic kitleri Colin Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. Tarafından üretilmektedir. Colin Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Colin; Tekstil yardımcı kimyasalları üretimi http://www.colin.com.tr - Vilso; Endüstriyel

Detaylı

DENEY 2 GRĐGNARD REAKSĐYONU ile TRĐFENĐLMETHANOL SENTEZĐ. Genel Bilgiler

DENEY 2 GRĐGNARD REAKSĐYONU ile TRĐFENĐLMETHANOL SENTEZĐ. Genel Bilgiler DENEY 2 GRĐGNARD REAKSĐYONU ile TRĐFENĐLMETHANOL SENTEZĐ Genel Bilgiler 1900 yılında Fransız kimyacı Victor Grignard organomagnezyum halojenürleri keşfetti. Grignard 1912 yılında Nobel ödülü aldı ve bu

Detaylı

Asidite ölçümünde titrasyondaki ideal son nokta, mevcut asitlerin nötralizasyonu için stokiyometrik eşdeğer noktaya karşı gelir.

Asidite ölçümünde titrasyondaki ideal son nokta, mevcut asitlerin nötralizasyonu için stokiyometrik eşdeğer noktaya karşı gelir. S a y f a 1 ASİDİTE TAYİNİ YÖNTEM YÖNTEMİN ESASI VE PRENSİBİ Çözünebilir maddelerin hidrolizi ve ayrılmasının bir sonucu olarak örnekte bulunan hidrojen iyonları standart alkali ilavesiyle reaksiyona girerler.

Detaylı

Sentetik Deterjan ve Sabunun Üretilmesi ve Özellikleri

Sentetik Deterjan ve Sabunun Üretilmesi ve Özellikleri 10. Deney Sentetik Deterjan ve Sabunun Üretilmesi ve Özellikleri Genel Prensipler: Temizleme yeteneğine sahip olan maddelerin tümü deterjan olarak adlandırılırlar. Kullandığımız temizlik maddeleri sabun

Detaylı

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları 1. Çözelti Hazırlama ve ph S.1.1. Bir atıksu arıtma tesisinde ph ayarlamak için çözeltinin her bir litresine 1 ml 0.05N lik H 2 SO ilavesi yapılması gerekmektedir.

Detaylı

MEMM4043 metallerin yeniden kazanımı

MEMM4043 metallerin yeniden kazanımı metallerin yeniden kazanımı Endüstriyel Atık Sulardan Metal Geri Kazanım Yöntemleri 2016-2017 güz yy. Prof. Dr. Gökhan Orhan MF212 Atıksularda Ağır Metal Konsantrasyonu Mekanik Temizleme Kimyasal Temizleme

Detaylı

Gravimetrik Analiz-II

Gravimetrik Analiz-II Gravimetrik Analiz-II Prof Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 18-GRAVİMETRİK ANALİZ-II 1 GRAVİMETRİK ANALİZLERDE İŞLEM BASAMAKLARI 1. Çözme, 2. çöktürme, 3. özümleme, 4. süzme, 5. yıkama, 6. kurutma, 7. yakma 8.

Detaylı

ÇÖZELTİ HAZIRLAMA. Kimyasal analizin temel kavramlarından olan çözeltinin anlamı, hazırlanışı ve kullanılışının öğrenilmesidir.

ÇÖZELTİ HAZIRLAMA. Kimyasal analizin temel kavramlarından olan çözeltinin anlamı, hazırlanışı ve kullanılışının öğrenilmesidir. 1. DENEYİN AMACI ÇÖZELTİ HAZIRLAMA Kimyasal analizin temel kavramlarından olan çözeltinin anlamı, hazırlanışı ve kullanılışının öğrenilmesidir. 2. DENEYİN ANLAM VE ÖNEMİ Bir kimyasal bileşikte veya karışımda

Detaylı

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları 1. Çözelti Hazırlama ve ph S.1.1. Bir atıksu arıtma tesisinde ph ayarlamak için çözeltinin her bir litresine 1 ml 0.05N lik H 2 SO ilavesi yapılması gerekmektedir.

Detaylı

ANALĐZ ĐÇĐN GEREKLĐ EKĐPMANLAR. Mikro pipet (1000 µl) Ependorf tüpü (1.5 ml) Cam tüp (16X100 mm)

ANALĐZ ĐÇĐN GEREKLĐ EKĐPMANLAR. Mikro pipet (1000 µl) Ependorf tüpü (1.5 ml) Cam tüp (16X100 mm) 1 GĐRĐŞ Toplam lipid tayininde sülfo-fosfo-vanillin reaksiyonu takip edilmekte olup hızlı güvenilir ve kolay bir yöntem olduğu için tercih edilmiştir. Serum içerisindeki toplam lipid miktarının kantitatif

Detaylı

İletkenlik, maddenin elektrik akımını iletebilmesinin ölçüsüdür.

İletkenlik, maddenin elektrik akımını iletebilmesinin ölçüsüdür. İletkenlik, maddenin elektrik akımını iletebilmesinin ölçüsüdür. C= 1/R dir. Yani direncin tersidir. Birimi S.m -1 dir. (Siemens birimi Alman bilim insanı ve mucit Werner von Siemens e ithafen verilmiştir)

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

Türk Gıda Kodeksi Yenilebilir Kazein ve Kazeinatların Analiz MetodlarıTebliği. (Tebliğ No: 2002/ 18)

Türk Gıda Kodeksi Yenilebilir Kazein ve Kazeinatların Analiz MetodlarıTebliği. (Tebliğ No: 2002/ 18) Resmi Gazete: 21. 03. 2002 Sayı: 24702 Sağlık Bakanlığı ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığından : Türk Gıda Kodeksi Yenilebilir Kazein ve Kazeinatların Analiz MetodlarıTebliği (Tebliğ No: 2002/ 18) Amaç Madde

Detaylı

Gıda Katkı Maddelerinin Saflık Kriterleri Analiz Yöntemleri Metodları Tebliği Yetki Kanunu Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.

Gıda Katkı Maddelerinin Saflık Kriterleri Analiz Yöntemleri Metodları Tebliği Yetki Kanunu Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R. Gıda Katkı Maddelerinin Saflık Kriterleri Analiz Yöntemleri Metodları Tebliği Yetki Kanunu Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete 17.01.2002 24643 Tebliğ No 2001/ 46 Amaç Madde 1- Bu Tebliğin

Detaylı

ÇĠĞ SÜTTE ASĠTLĠK TAYĠNĠ

ÇĠĞ SÜTTE ASĠTLĠK TAYĠNĠ ÇĠĞ SÜTTE ASĠTLĠK TAYĠNĠ Yeni sağılan normal sağlıklı süt asidik reaksiyon gösterir, buna ilk asitlik veya doğal asitlik denir. Bu asitlik birinci derecede bileşimindeki kazein, fosfat ve sitratlardan;

Detaylı

KALAY İYODÜRLER. 1. Deneyin Amacı

KALAY İYODÜRLER. 1. Deneyin Amacı 3 DENEY KALAY İYODÜRLER 1. Deneyin Amacı p bloğu elementlerinde yükseltgenme sayıları ikişer ikişer değişir ve grup boyunca düşük yükseltgenme basamağının kararlılığı artar. Örneğin IV A grubunda, karbon

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ 2013 S A M S U N ASİT-BAZ EKSTRAKSİYONLARI TEORİ Ekstraksiyon, organik bileşikleri ayırmak için oldukça yaygın kullanılan bir metotdur. Ekstraksiyon, sıvı-sıvı

Detaylı

T:C: UŞAK ÜNİVERSİTESİ İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı

T:C: UŞAK ÜNİVERSİTESİ İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı T:C: UŞAK ÜNİVERSİTESİ İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı Üniversitemiz Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü için aşağıda belirtilen malzemelerin alınması düşünülmektedir. Firmanız tarafından

Detaylı

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6.

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6. iii İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ ------------------------------------------------------------------- 2. TANIMLAR ------------------------------------------------------------ 2.1. Atom-gram -------------------------------------------------------

Detaylı

KARIŞIMLAR. Karışımların Ayrılması

KARIŞIMLAR. Karışımların Ayrılması KARIŞIMLAR Karışımların Ayrılması Günlük yaşamda kullandığımız eşyaların, giydiğimiz kıyafetlerin, yediğimiz yiyeceklerin, içtiğimiz suyun hepsi birer karışımdır. Nehir, göl, baraj sularını doğal haliyle

Detaylı

P-B / QAL Çevre Laboratuvarı Grubu. 01.03.2012, Mercedes-Benz Türk Werk Istanbul

P-B / QAL Çevre Laboratuvarı Grubu. 01.03.2012, Mercedes-Benz Türk Werk Istanbul P-B / QAL Çevre Laboratuvarı Grubu 01.03.2012, Mercedes-Benz Türk Werk Istanbul Çevre Laboratuvarı İçindekiler Atık Su Analizleri 1. ph Ölçümü 2. Mikrodalga ile Parçalama 3. Askıda Katı Madde Tayini 4.

Detaylı

5.111 Ders Özeti #23 23.1

5.111 Ders Özeti #23 23.1 5.111 Ders Özeti #23 23.1 Asit/Baz Dengeleri (Devam) Konu: Titrasyon Cuma günü ders notlarından Asidik tampon etkisi: Zayıf asit, HA, protonlarını ortamdaki kuvvetli bazın OH iyonlarına aktarır. Zayıf

Detaylı

Laboratuvara Giriş. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBT 109 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.)

Laboratuvara Giriş. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBT 109 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) Laboratuvara Giriş Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TBT 109 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 6. Hafta (24.10.2013) Derslik B301 1 BİLİMSEL YÖNTEM ADÜ Tarımsal Biyoteknoloji Problem Tespiti

Detaylı

NİTRİT VE NİTRAT TAYİNİ

NİTRİT VE NİTRAT TAYİNİ NİTRİT VE NİTRAT TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Azot ve azotlu maddeler, Çevre Mühendisliğinde büyük bir öneme sahiptir. İçme ve kullanma suları ile yüzeysel suların ve kirlenmiş su kütlelerinin içerdiği çeşitli

Detaylı

Genel Kimya. Bölüm 7: ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK. Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü

Genel Kimya. Bölüm 7: ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK. Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü Genel Kimya Bölüm 7: ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü ÇÖZELTİ VE TÜRLERİ Eğer bir madde diğer bir madde içinde molekül, atom veya iyonları

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun

BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun bir reaktif kullanarak oksitli bakır cevherindeki bakırı

Detaylı

Madde 3- Bu Tebliğ 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'ne göre hazırlanmıştır.

Madde 3- Bu Tebliğ 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'ne göre hazırlanmıştır. TGK- TURUNÇGĐL MEYVELERĐNDE YÜZEYDE KULLANILAN KORUYUCU MADDELER VE BU KORUYUCULARIN KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF ANALĐZ METODLARI TEBLĐĞĐ (Tebliğ no 2002/19) Yayımlandığı R.Gazete 05.03.2002-24686 Amaç Madde

Detaylı

REDOKS TİTRASYONLARI (çözümlü problemler)

REDOKS TİTRASYONLARI (çözümlü problemler) REDKS TİTRASYNLARI (çözümlü problemler) Prof. Dr. Mustafa DEMİR http://web.adu.edu.tr/akademik/mdemir/ 009-19-REDKS Örnek 1 İyodu ayarlamak için 0.10 g As tartılmış ve gerekli işlemlerden sonra 18.67 ml

Detaylı

6. Aşağıdaki tablodan yararlanarak X maddesinin ne olduğunu (A, B,C? ) ön görünüz.

6. Aşağıdaki tablodan yararlanarak X maddesinin ne olduğunu (A, B,C? ) ön görünüz. 1. Lavosier yasası nedir, açıklayınız. 2. C 2 H 4 + 3O 2 2CO 2 + 2 H 2 O tepkimesine göre 2,0 g etilenin yeterli miktarda oksijenle yanması sonucu oluşan ürünlerin toplam kütlesi nedir, hesaplayınız. 3.

Detaylı

İnsan Tüketimine Sunulan Şekerlerin Analiz Yöntemleri Tebliği

İnsan Tüketimine Sunulan Şekerlerin Analiz Yöntemleri Tebliği İnsan Tüketimine Sunulan Şekerlerin Analiz Yöntemleri Tebliği Yetki Kanunu Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete 10.04.2002-24722 Tebliğ No 2002/26 Amaç Madde 1- Bu Tebliğin amacı; insan

Detaylı

Çözelti iki veya daha fazla maddenin birbiri içerisinde homojen. olarak dağılmasından oluşan sistemlere denir.

Çözelti iki veya daha fazla maddenin birbiri içerisinde homojen. olarak dağılmasından oluşan sistemlere denir. 3. ÇÖZELTİLER VE ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI Çözelti: Homojen karışımlardır. Çözelti iki veya daha fazla maddenin birbiri içerisinde homojen olarak dağılmasından oluşan sistemlere denir. Çözelti derişimi

Detaylı

ÇÖZELTİ/MİX HAZIRLAMA ZENGİNLEŞTİRME (SPIKE) YAPMA

ÇÖZELTİ/MİX HAZIRLAMA ZENGİNLEŞTİRME (SPIKE) YAPMA T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI ULUSAL GIDA REFERANS LABORATUVARI EĞİTİM NOTU ÇÖZELTİ/MİX HAZIRLAMA ZENGİNLEŞTİRME (SPIKE) YAPMA Hazırlayan: Dr.Özge ÇETİNKAYA AÇAR T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK

Detaylı

GIDALARDA YAĞ TAYİNİ

GIDALARDA YAĞ TAYİNİ GIDALARDA YAĞ TAYİNİ 1. GERBER YÖNTEMİYLE YAĞ TAYİNİ 1.1. Genel Bilgi Yağ tayininin amacı; > Gıdanın kalitesini belirlemek, > Üretimi yapılacak gıdanın yağ oranını belirli bir düzeye ayarlamaktır. > Ayrıca

Detaylı

I.BÖLÜM TEMİZLİK MADDELERİ

I.BÖLÜM TEMİZLİK MADDELERİ I.BÖLÜM TEMİZLİK MADDELERİ Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. Zeytinyağlı sabun Kükürtlü sabun Yosunlu sabun Isırgan özlü

Detaylı

Çözünürlük kuralları

Çözünürlük kuralları Çözünürlük kuralları Bütün amonyum, bileşikleri suda çok çözünürler. Alkali metal (Grup IA) bileşikleri suda çok çözünürler. Klorür (Cl ), bromür (Br ) ve iyodür (I ) bileşikleri suda çok çözünürler, ancak

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ 2013 - S A M S U N DAMITMA (DİSTİLASYON) Distilasyon, bir sıvının ısıtılması ve buharlaştırılmasından oluşmaktadır ve buhar bir distilat ürünü oluşturmak için

Detaylı

Çizelge 1 Numunelerin muhafazası için genellikle uygun olan teknikler. 100 Nitrik asit ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir

Çizelge 1 Numunelerin muhafazası için genellikle uygun olan teknikler. 100 Nitrik asit ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir Çizelge 1 Numunelerin sı için genellikle uygun olan teknikler Yapılacak tayin Kabın tipi Genellikle kullanılan hacim (ml) ve doldurma tekniği Alüminyum P C Muhafaza tekniği 100 Nitrik asit ile ph 1-2 ndirilmelidir

Detaylı

AtılımKimyasalları AK 3151 D SUNKROM DEKORATİF KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI EKİPMANLAR

AtılımKimyasalları AK 3151 D SUNKROM DEKORATİF KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI EKİPMANLAR SAYFA NO: 1/5 AtılımKimyasalları AK 3151 D SUNKROM DEKORATİF KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI AK 3151 D SUNKROM dekoratif krom kaplama banyolarında kullanılan sıvı katalist sistemidir. Klasik sülfatlı

Detaylı

KARIŞIMLARIN AYRIŞTIRILMASI

KARIŞIMLARIN AYRIŞTIRILMASI KARIŞIMLARIN AYRIŞTIRILMASI Birden fazla maddenin kimyasal özellikleri değişmeyecek şekilde istenilen oranda bir araya getirilmesiyle oluşan madde topluluğuna karışım denir. KARIŞIMLARIN AYRIŞTIRILMASI

Detaylı

2002-18 YENĐLEBĐLĐR KAZEĐN VE KAZEĐNATLARIN ANALĐZ METODLARI TEBLĐĞĐ (Tebliğ No: 2002/18 )

2002-18 YENĐLEBĐLĐR KAZEĐN VE KAZEĐNATLARIN ANALĐZ METODLARI TEBLĐĞĐ (Tebliğ No: 2002/18 ) 2002-18 YENĐLEBĐLĐR KAZEĐN VE KAZEĐNATLARIN ANALĐZ METODLARI TEBLĐĞĐ (Tebliğ No: 2002/18 ) Yayımlandığı R.Gazete: 21.03.2002-24702 Amaç Madde 1-Bu Tebliğin amacı, yenilebilir kazein ve kazeinatların analiz

Detaylı

Kozmetik Ürün Bileşimlerinin Kontrolü İçin Gerekli Analiz Yöntemleri Hakkında Tebliğ. Tebliğ No:İEG-2005/1. 01.07.2005 R.G. Sayısı:25862.

Kozmetik Ürün Bileşimlerinin Kontrolü İçin Gerekli Analiz Yöntemleri Hakkında Tebliğ. Tebliğ No:İEG-2005/1. 01.07.2005 R.G. Sayısı:25862. Kozmetik Ürün Bileşimlerinin Kontrolü İçin Gerekli Analiz Yöntemleri Hakkında Tebliğ Tebliğ No:İEG-2005/1 01.07.2005 R.G. Sayısı:25862 Amaç Madde 1- Bu Tebliğin amacı, kozmetik ürünlerde örnek alma, analiz

Detaylı

GRUP:İNDİKATÖR Mustafa ORDUERİ

GRUP:İNDİKATÖR Mustafa ORDUERİ İLKÖĞRETİMDE DOĞAL BELİRTEÇLER KULLANILARAK ASİT ve BAZLARIN BELİRLENMESİ Asıl alt başlık stilini düzenlemek için tıklatın GRUP:İNDİKATÖR Mustafa ORDUERİ TUBİTAK BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ FEN ve TEKNOLOJİ-FİZİK,KİMYA,BİYOLOJİ-MATEMATİK

Detaylı

KARIŞIMLAR. Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen mad-delere karışım denir.

KARIŞIMLAR. Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen mad-delere karışım denir. KARIŞIMLAR Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen mad-delere karışım denir. 1-HETEROJEN KARIŞIMLAR (ADİ KARIŞIMLAR) Karışımı oluşturan maddeler karışımın her

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 TAMPON ÇÖZELTİLER Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 Tampon çözeltiler Kimyada belli ph larda çözelti hazırlamak ve bunu uzun süre kullanmak çok önemlidir. Ancak bu çözeltilerin saklanması

Detaylı

AMONYAK VE TKN DENEYİ

AMONYAK VE TKN DENEYİ AMONYAK VE TKN DENEYİ 1.GENEL BİLGİLER Azot ve azotlu maddeler çevre kirlenmesi kimyasının en önemli konularından birini oluşturur. Su kirlenmesi, hava kirlenmesi ve katı atıkların yönetimi konularının

Detaylı

Kozmetik Ürün Bileşimlerinin Kontrolü İçin Gerekli Analiz Yöntemleri Hakkında Tebliğ. Tebliğ No:İEG-2005/5. 01.07.2005 R.G. Sayısı:25862.

Kozmetik Ürün Bileşimlerinin Kontrolü İçin Gerekli Analiz Yöntemleri Hakkında Tebliğ. Tebliğ No:İEG-2005/5. 01.07.2005 R.G. Sayısı:25862. Kozmetik Ürün Bileşimlerinin Kontrolü İçin Gerekli Analiz Yöntemleri Hakkında Tebliğ Tebliğ No:İEG-2005/5 01.07.2005 R.G. Sayısı:25862 Amaç Madde 1- Bu Tebliğin amacı, gümüş nitrat tanı ve tayini, kepek

Detaylı

VOLUMETRİK ANALİZ (Titrimetri)

VOLUMETRİK ANALİZ (Titrimetri) VOLUMETRİK ANALİZ (Titrimetri) Bir çözeltideki madde miktarının konsantrasyonu, ağırlığı veya hacmi bilinen ve ölçümü yapılacak madde ile belirli bir kantitatif reaksiyon verebilen bir başka çözelti (standart

Detaylı

KOZMETİK ÜRÜN BİLEŞİMLERİNİN KONTROLÜ İÇİN GEREKLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ HAKKINDA TEBLİĞ TEBLİĞ NO:İEG-2005/5

KOZMETİK ÜRÜN BİLEŞİMLERİNİN KONTROLÜ İÇİN GEREKLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ HAKKINDA TEBLİĞ TEBLİĞ NO:İEG-2005/5 Bakanlık Adı : Sağlık Bakanlığından: Tebliğin Adı : Kozmetik Ürün Bileşimlerinin Kontrolü İçin Gerekli Analiz Yöntemleri Hakkında Tebliğ (Tebliğ No:İEG-2005/5) Tebliğ No : İEG-2005/5 R. Gazete Tarihi :

Detaylı

BOİ (BİYOKİMYASAL OKSİJEN İHTİYACI) TAYİNİ

BOİ (BİYOKİMYASAL OKSİJEN İHTİYACI) TAYİNİ BOİ (BİYOKİMYASAL OKSİJEN İHTİYACI) TAYİNİ 1 GENEL BİLGİLER İçerisinde bakteri bulunan kanalizasyon veya endüstri atıksularına oksijen verildiği takdirde, bakteriler aracılığı ile, kararsız (çürüyebilen)

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1 LABORATUVAR KURALLARI VE ÇÖZELTİ HAZIRLAMA LABORATUVAR KURALLARI 1. Laboratuvar çalışmaları sırasında elbiselerin özellikle yakıcı ve tehlikeli maddelerden korunması için laboratuara önlükle gelinmelidir.

Detaylı

KİMYA II DERS NOTLARI

KİMYA II DERS NOTLARI KİMYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sulu Çözeltilerin Doğası Elektrolitler Metallerde elektronların hareketiyle elektrik yükü taşınır. Saf su Suda çözünmüş Oksijen gazı Çözeltideki moleküllerin

Detaylı

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI 00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI A) TANIMLAR, KAVRAMLAR ve TEMEL HESAPLAMALAR: 1. Aşağıdaki kavramları birer cümle ile tanımlayınız. Analitik kimya, Sistematik analiz, ph, Tesir değerliği,

Detaylı

TOPLAM KJELDAHL AZOTU DENEYİ (TKN) DENEYİN AMACI: Su örneklerinde azot miktarının belirlenmesi TEORİ:

TOPLAM KJELDAHL AZOTU DENEYİ (TKN) DENEYİN AMACI: Su örneklerinde azot miktarının belirlenmesi TEORİ: TOPLAM KJELDAHL AZOTU DENEYİ (TKN) DENEYİN AMACI: Su örneklerinde azot miktarının belirlenmesi TEORİ: Azot ve azotlu bileşikler çevre kirlenmesi açısından oldukça önemlidir. İçme ve kullanma suları ile

Detaylı

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU Fiziksel ve Kimyasal Analizler - ph Değeri Elektrometrik AWWA 4500-H + B 21 st ed. 2005-103-105 o C de Toplam Katı Madde AWWA 2540-B 21 st ed. 2005 - İletkenlik AWWA

Detaylı

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR?

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? Prof. Dr. METİN ATAMER Dr. EBRU ŞENEL ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ SÜT TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ Kaliteli süt üretimi için sağlanması gereken koşullar; Sağlıklı inek Özenli

Detaylı

Bu birikintilerin giderilmesi için uygun kimyasallarla membranlar zaman içinde yıkanarak tekrar eski verimine ulaştırılırlar.

Bu birikintilerin giderilmesi için uygun kimyasallarla membranlar zaman içinde yıkanarak tekrar eski verimine ulaştırılırlar. VIIPOL CKS MEMBRAN TEMİİZLEME PROSEDÜRÜ 1.Giriş : Ne kadar iyi bir ön arıtma yapılırsa yapılsın, çalışan bir ters ozmoz ( RO ) sisteminde zaman içinde hamsu içinde bulunan ve ön arıtmadan geçebilen kolloidler,

Detaylı