Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 BAÞYAZI Deðerli Meslektaþlar Bu sayýdaki yazýmý iki konu üzerinde yoðunlaþtýrmak istiyorum. Konularýn her ikisi de yemle, tavukçulukla yakýndan ilgili. Bunlardan ilki tüm dünyayý dolayýsýyla da bizi doðrudan takip etmemiz konusunda zorlayan "soya". Global ýsýnma ve çevre günümüzde tüm meslek gruplarýnýn üzerinde titizlikle durduðu ve medyanýn çok yakýndan takibinde olan evrensel bir yaklaþýmdýr. Çevre konferanslarýnda "Dünya ve doðal varlýklar bize atalarýmýzýn mirasý deðil torunlarýmýzýn geleceðidir" temel ilkesi benimsenmiþ korunmasý konusunda her türlü tedbirin alýnmasý için uluslar arasý antlaþmalar imzalanmýþtýr. Bu çerçevede ABD, Çin, Hindistan ve soya konusunda özellikle Brezilya yakýn takiptedir. Yaðmur ormanlarý yalnýz Brezilya'nýn deðil tüm dünyanýn ciðerleri konumundadýr. Bu ormanlarýn gaddarca tahrip edilmesi sonucunda bir taraftan bazý canlý türleri bir daha varolmayacak þekilde yok edilirken diðer taraftan da küresel ýsýnma eriyen buzullar, azalan su kaynaklarý ve kasýrgalarýyla dünyadaki dengeleri altüst etmekte, yaþamý tehdit etmektedir. Burada çevreciler ortaya çýkan olumsuzluklarýn bir nedeni olarak da "soya"yý gündeme getirmektedirler. Yirminci yüzyýlýn harika bitkisi olarak kabul edilen soyadan insan yiyeceði ve hayvan yemi olarak direkt ve endirekt pek çok ürün elde edilmektedir. Bu devamý 15 te. TAVUKÇULUK SEKTÖRÜNÜN PROBLEMLERÝ VE ÇÖZÜM ÖNERÝLERÝ Uzm.Veteriner Hekim Mücteba BÝNÝCÝ Veteriner Tavukçuluk Derneði Genel Sekreteri Ülkemizde gerek tarým sektörü gerekse hayvancýlýk sektörü sermaye yeterliliðini bugüne kadar tam olarak karþýlayamamýþtýr. Örneðin bir turizm sektörü, bir tekstil sektörü, bir otomotiv sektörü, bir beyaz eþya sektörü sermaye yeterliliðini saðlamýþtýr. Bu nedenle bu sektörlerde rekabet daha fazladýr. Tarým ve hayvancýlýk sektörleri son zamanlarda spekülatif geliþmelere karþý açýk kalmýþ ve bu spekülasyonlardan dolayý son derece zarar görmüþtür. Bu zararlarý maalesef sektör ve üreticiler birlikte ödemiþlerdir. Hayvancýlýðýn en önemli bileþeni olan tavukçuluk sektörü et ve yumurta üretimi yaparak ülkemiz insanýn protein gereksinimini ve saðlýklý gýdanýn insanlarýmýza ulaþmasýný saðlayarak önemli bir iþlev yapmaktadýr. Bu sektör üretim olarak Türkiye yi dünyada ilk yirmi ülke içerisine girmesini saðlamaktadýr ve üç milyar beþ yüz milyon dolarlýk bir potansiyele sahiptir. Ýki milyon beþ yüz bin insan yaþamýný bu sektörden direk yada dolaylý olarak kazanmaktadýr. Tavuk eti ile ilgili olarak þu anda altý entegrasyon ihracat yapabilecek durumdadýr. Tavukçuluk sektörü bu aþamaya kolay gelmedi. Her sektörün yaþadýðý büyümenin sýkýntýlarýný tavukçuluk sektörü de yaþamýþtýr. Sürekli büyürken ortaya çýkan problemler çözülmemiþse doðal olarak bu problemlerde büyümeye devam etmektedir. devamý 2 de.

2 Veteriner Tavukçuluk Derneði nin yayýn organýdýr. Yýlda 4 kez 3 ayda bir yayýmlanýr. Veteriner Tavukçuluk Derneði Adýna Sahibi Prof. Dr. Ahmet ERGÜN Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Prof. Dr. Mehmet AKAN Yayýn Kurulu Doç. Dr. Erol ÞENGÖR Dr. Serdar ERTAÇ Uzman Vet. Hek. Mücteba BÝNÝCÝ Doç. Dr. Tansel ÞÝRELÝ Vet. Hek. Ekrem T. YÜCESAN Ýdare Yazýþma Adresi Arama Sokak No: 20/D Aydýnlýkevler - ANKARA Tel: Faks: Banka Hesaplarý REKLAM GELÝRLERÝ Türkiye Ýþ Bankasý Dýþkapý Þubesi ÜYE AÝDATLARI Türkiye Ýþ Bankasý Dýþkapý Þubesi Dergide yayýmlanan yazýlarýn sorumluluðu yazarlarýna aittir. Alýntý Yapýlamaz. Grafik Tasarým ve Baský Elma Teknik Basým Matbaacýlýk Tel: Tavukçuluk sektörü et ve yumurtayý sürekli olarak halkýmýza ucuz, hijyen kurallarýna uygun ve saðlýklý olarak ulaþtýrma çabasý içerisinde iken problemlerini ve çözüm önerilerini özetlemekte yarar görüyorum. 1. Tavuk eti sektörü sürekli kapasite arttýrýrken üretim yapacak kümes sayýsý gereksinimi saðlayamamaktadýr. Tavuk eti sektörü için üretim özellikle köylerde yapýlmaktadýr. Kümes üretiminin teþvik kapsamýna alýnmasý hem köyde yaþayan insanýmýzýn gelirini arttýracak hem de köyden kente göçü azaltacaktýr. Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý ile Hazine Müsteþarlýðý birçok konuda tarým ve hayvancýlýk sektörünü teþvik ile desteklerken hem kümes yapýmýnýn, hem kümes içerisinde bulunan modern ekipmanýn teþvik kapsamýna alýnmasýnda yarar bulunmaktadýr. 2. Kýrmýzý etin perakende fiyatýnda KDV yüzde 1 olmasýna raðmen tavuk etinde hala yüzde 8 dir. KDV leri farklý olmasýna raðmen satýlan her iki ürün de sonuçta ettir. Tavuk eti hem daha ucuz hem de kitlelere daha kolay ve çabuk ulaþýrken KDV oranýnýn böyle kalmasý bir adaletsizliktir. Sonuçta olan yine yurttaþa olmaktadýr. Geçmiþte Maliye Bakanlýðý, Hazine Müsteþarlýðý, Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý ile BESD- BÝR (Beyaz Et Sanayicileri Birliði) arasýnda tavuk etinin KDV oranlarýnýn yüzde 1 e indirilmesi konusunda görüþmeler yapýlmýþ fakat bugüne kadar hiçbir sonuç alýnamamýþtýr. Üretici ve tüketicilerin maðdur olmamasý için tavuk eti KDV oranýnýn yüzde 8 den yüzde 1 e düþürülmesinde ve böylece her iki et türünün KDV lerinin eþitlenmesinde her yönden yarar bulunmaktadýr. 3. Tavuk eti ve yumurta üretimi için hammadde önemli bir gereksinimdir. Bu konuda herhangi bir üretim planlanmasý bulunmamaktadýr. Nüfusunun yarýsýna yakýn bir kýsmýnýn köylerde yaþadýðý bir ülke için bu talihsizliktir. Köyde üretimi arttýrarak refahý buralara götürmek kamu otoritesinin görevidir. Ne yazýk ki son iki yýl öncesine kadar gereksinim duyulan mýsýrýn nerede ise yüzde 50 si ABD den ve diðer ülkelerden ithal edilmekteydi yýlýnda ülkemiz kendi gereksinimini saðlayacak mýsýr üretimini yaptý. Maalesef 2007 yýlýnýn baþýnda bulunduðumuz bugünlerde geçen yýlki üretimin düþük olmasý nedeni ile nerede ise mýsýr karaborsaya düþmüþtür. Hammadde fiyatlarýnda ki artýþ doðal olarak üretimin pahalý olmasýna neden olmaktadýr ve bunun sonucunu 2 Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 1

3 tüketiciler pahalý tavuk eti ve yumurta yiyerek ödemektedirler. Ayrýca pahalý girdilerle yapýlan üretim ihracat açýsýndan da rekabet gücümüzü olumsuz etkilemektedir. Üretimin planlanmasýnda, mýsýrýn yem bitkileri üretimi desteði içerisine alýnmasýnda ülkemiz çýkarlarý açýsýndan büyük yararlar vardýr. Ayný sýkýntý soya fasulyesi için de geçerlidir. Ülkemizin soya fasulyesi gereksinimi (bir milyon iki yüz bin) tondur. Bunun (yüz bin) ton civarýndaki bir kýsmý ülke içerisinde üretilirken geri kalan açýk ithalatla karþýlanmaktadýr. Tarým hammaddeleri ithalatý için yurt dýþýna göndereceðimiz dövizleri farklý alanlarda kullanmak ülkemiz yararýnadýr. 4. Tavuk hastalýklarý ile ilgili olarak devletimizin elle tutulur doðru dürüst bir eradikasyon (hastalýðý yok etme) programý yoktur. Geliþmiþ ülkeler bu konuda milyonlarca Avro harcarken maalesef ülkemizde sadece hastalýk çýktýðýnda tavuklarý imha için nadiren para harcanmaktadýr. Devletimizin savunma dýþýnda tarým, hayvancýlýk, sosyal güvenlik, saðlýk, eðitim ve adalet konularýnda kýsa, orta ve uzun vadeli stratejileri olmadýðý için tavuk hastalýklarýnýn yok edilmesinde de böyle bir stratejisi bulunmamaktadýr. Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý hastalýklarýn eradikasyonu (yok edilmesi) ile ilgili olarak kýsa, orta ve uzun vadeli stratejiler oluþturmak ve bunu yaþama geçirmek zorundadýr. bir Avian Influenza için Acil Eylem Planý hazýr olmalý ve bu hastalýkla ilgili olarak ülkemizin ekonomik açýdan zarar görmemesi için biyogüvenlik ve güvenlik konsepti yoðun þekilde uygulanmalýdýr. 8. Köylerde yaþayan nüfusun eðitimi her alanda yetersizdir. Tavuk eti ve yumurta üretimi için eðitim sektör tarafýndan yapýlmaktadýr. Tarým ve Köy Ýþleri Bakanlýðý bu konuda eðitim için çalýþmalar yapmak zorundadýr. Bu konu, hammadde üretimi de dahil düþünülmelidir. Bakanlýk bu konuda yönlendirici güç olmalýdýr. Yukarýda belirtilen problemler devletimiz için pahalýya mal olmayacak, söz konusu problemler çözüldüðünde üretimi ve özellikle köyde yaþayan nüfusumuzun refahýný arttýracaktýr. Geliþmiþ ülkelerde olduðu gibi ülkemizde de tarým ve hayvancýlýk stratejik bir sektör olarak deðerlendirilmelidir. Anadolu topraklarý ve insaný bu ülke nüfusunu doyurabileceði gibi dünyada yaþayan nüfusun önemli bir kýsmýný besleyecek potansiyele de sahiptir. Yeter ki problemleri bilelim ve bu problemleri çözelim. Gerisi zaten kendiliðinden gelecektir. 5. Tavuk hastalýklarý ile mücadelenin en önemli yollarýndan birisi de koruyucu hekimliktir. Bu baðlamda nasýl yem bitkileri üretimi, suni tohumlama, su ürünleri yetiþtiriciliði vs gibi konularda yirmi dört kaleme destek veriliyorsa aþý ve dezenfeksiyon için de teþvik getirilmelidir. 6. Ýhracat ile ilgili olarak tavukçuluk sektörü mutlaka desteklenmelidir. Tavuk eti sektöründe altý entegrasyon bu konuda tüm yatýrýmlarýný tamamlamýþtýr. Geriye sadece ihracat yapmak kalmýþtýr. Özellikle Avrupa Birliði nezdinde yapýlacak çalýþmalar ile bunun sonuçlanacaðý kanaatindeyim. Bu desteðin rekabet koþullarýna uygun olarak yapýlmasýnda yarar vardýr. Bu alanda yapýlacak ihracat ülkemize döviz getireceði gibi üretimin artmasýndan dolayý köyde yaþayan nüfusun refahýnýn da artmasý saðlanacaktýr. 7. Tavuk hastalýklarý özellikle Avian Influenza (Kuþ gribi) zaman zaman dünya kamuoylarýnýn gündeminde olduðu gibi ülkemiz kamuoyunun da gündemine gelmektedir. Komþu ülkelerde ya da ülkemizde olasý Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 1 3

4 BROYLERLERDE OPTÝMAL AYAK SAÐLIÐI ÝÇÝN BESÝNSEL FAKTÖRLERÝN ÖNEMÝ Çeviren: Araþ. Gör. Bekir Hakan KÖKSAL AÜ Veteriner Fakültesi-Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalýklarý Anabilim Dalý Kaynak: Waldenstedt, L. (2006). Nutritional factors of importance for optimal leg health in broilers: A review. Animal Feed Science and Technology. 126: Giriþ Kanatlý sanayinde, broylerlerde görülen bacak bozukluklarý hem hayvanýn refahý hem de olayýn ekonomik yönü açýsýndan önem taþýmaktadýr. Bacak bozukluklarýna baðlý geliþen ölümler süredeki toplam ölümlerin % unu oluþturmaktadýr. Bacak bozukluklarý ve hayvanýn hareket etme yeteneði çok sayýda farklý faktörden, kemik, doku ve sinirsel bozukluklardan, etkilenebilir. Kanatlýlarda bacak bozukluklarýnýn geliþmesinde etkin besin maddelerin eksiklik ya da fazlalýklarý en önemli rolü oynamaktadýr. Besinsel uygulamalara baðlý olarak en çok þekillenen bacak bozukluklarý; tibiyal diskondroplazi (TD) kemiðin büyüme tabakasý altýnda anormal bir kartilaj kütlesinin oluþumu, kemik anormallikleri ve hatta kýrýklarýn geliþmesi þeklinde sýralanabilir. Tibiyanýn distali veya metatarsuslarýn proksimal kýsýmlarýn lateral ya da mediyale doðru yer deðiþtirmeleri ile þekillenen, varus-valgus deformitesi ya da bükülmüþ bacak gibi çeþitli isimler alan uzun kemiklerin açýsal deformitelerine bazen gastrokinemus tendonunun kaymasý da eþlik edebilir. Raþitizm, kemiðin epifizyal kýsmýnýn büyümesi bazen de yumuþak kýsmýnýn deformitesiyle karakterize bir bozukluktur. Bacak bozukluklarýnýn etiyolojisi genelde komplekstir ve tek bir faktöre baðlý kalmaz. Bazen olayýn etiyolojisi, patolojisi ve klinik belirtileri iç içe seyreder. Genel olarak baðýrsak epitelini etkilemek suretiyle besin madde yararlanýlabilirliðini azaltan, bakteriyel, viral, paraziter enfeksiyonlar ile yemlerde bulunan antinutrisyonel faktörlere baðlý olarak bacak bozukluklarý görülebilir. O nedenle deneysel olarak oluþturulan veya sahada karþýlaþýlan bacak bozukluklarýnýn insidensinde genetik, idari (management), besleme, hijyen ve de tekrarlayan hastalýklar etkili olmaktadýr. Son yýlý aþkýn bir süredir çok sayýda araþtýrma bu konu üzerine düzenlenmiþtir. Bu derlemenin amacý broyler rasyonlarý hazýrlanýrken optimal bacak saðlýðý için hangi besinsel faktörlerin göz önünde bulundurulmasý gerektiðine genel bir bakýþ saðlamaktýr. Kemiðin kartilaj kýsmýnýn anormallikleri bakteriyel enfeksiyonlara ortam hazýrlayarak osteomyelitis gibi saðlýk problemlerine neden olabilir. Osteomyelitis (femur baþý nekrozu adý da verilir), tibiyanýn veya femurun proksimal kýsmýnýn infeksiyöz organizmalarla, genelde de Staphylococcus spp ile, enfekte olmasýdýr. Ýskeletteki infeksiyöz hastalýklarý, yumuþak dokularýn, merkezi ve çevresel sinir sistemlerinin enfeksiyonlarýna katýlabilir ancak bu enfeksiyonlar genelde besinsel faktörlerden etkilenmezler. 4 Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 1

5

6 Yapýlan bir çalýþmada (Whitehead ve ark., 2004) broylerlerin ilk 14 günlük yaþlarýna kadar rasyonlarýnda bulunmasý gerekli kalsiyum ve yararlanýlabilir fosfor düzeylerinin µg/kg olmasýnýn kortikal kemik kalitesi için gerektiði belirlemiþtir. Ayný çalýþmada 14. günden sonra rasyonda bulunmasý gerekli vitamin D3 düzeyinin 20 µg/kg ýn altýna düþtüðü bildirilmiþtir. Söz konusu bu ihtiyaç düzeyleri daha önce tahmin edilen deðerlere nazaran çok daha yüksek olmuþtur. Bunun muhtemel nedeni, modern broyler genotiplerinin rasyonlarýnda daha fazla miktarda kalsiyuma ihtiyaç duymalarý gösterilmektedir. Rasyonda vitamin D3 eksikliðine baðlý þekillenen raþitizmin söz konusu vitaminin yaklaþýk olarak µg/kg düzeyinde ilave edilmesiyle aþýlabileceði belirtilmektedir. Hayvanlarýn vitamin D3 ihtiyaçlarýný etkileyen bir diðer unsur da rasyondaki Ca ve P düzeyleridir. Modern broyler genotiplerinin ihtiyaç duyduklarý Ca ve P düzeylerindeki artýþ vitamin D3 ihtiyacýna da yansýmýþtýr. Baker ve ark. (1998) yaptýklarý bir çalýþmada 3 haftalýk yaþta olan ve fosforca yetersiz rasyonla beslenen broylerlerin rasyonlarýna yüksek miktarda (1250 µg/kg ) vitamin D3 ilavesinin maksimum büyüme ve kemik külü açsýndan gerekli olduðunu bildirmiþtir. Bununla birlikte ayný denemede kalsiyumun eksik olmasýnýn veyahut da hem kalsiyum hem de fosforun yeterli düzeylerde bulunmasý halinde µg/kg dan fazla vitamin D3 ilavesinin büyüme, yemden yararlanma veya kemik külü deðerlerinde beklenen yanýtý oluþturmadýðý tespit edilmiþtir. Ayrýca kanatlýlarýn vitamin D3 ihtiyaçlarý açýsýndan ultraviyole ýþýðýn etkisi de göz ardý edilmemelidir. Bu durum özellikle kolekalsiferolün yetersiz olduðu rasyonlarda dikkate alýnmalýdýr. Ancak bu durum yoðun yetiþtiriciliðin yapýldýðý ve kapalý kümes sistemlerinin kullanýldýðý modern broyler yetiþtiriciliðinde söz konusu deðildir Vitamin D Metabolitleri Kanatlýlardaki Vitamin D metabolizmasý bir takým metabolitlerin de içersinde yer aldýðý kompleks bir süreçtir. Rasyonda bulunan D2 ve D3 vitaminleri ince baðýrsaktan absorbe olur ve kan yoluyla karaciðere gelirler. Burada Vitamin D3 ün metabolizmasýnda önemli rolü olan 25-hidroksikolekalsiferol e (25-OHD) dönüþürler. 25-OHD böbreklere aktarýlýr ve burada 1,25-dihidroksikolekalsiferol e (kalsitriyol, 1,25-OHD) dönüþür. Bu madde söz konusu vitaminin biyolojik olarak en aktif olan hormonal metabolitidir. Hayvan yoðunluðunun çok olmasý, sýcak stresi, mikotoksinler, enteritis, malabsorbsiyon ve immun sistem bozukluklarý gibi stres þartlarý kolekalsiferolün emilimini ve karaciðerdeki hidroksilasyonunu olumsuz yönde etkiler. O nedenle broyler rasyonlarýnda vitamin D metabolitlerin kullanýlmasý mantýklý bir uygulamadýr. Avrupa Birliði ülkelerinde broyler rasyonlarýnda kullanýmýna izin verilen Vitamin D3 düzeyi 125 µg/kg dýr. Vitamin D3 metabolitleriyle beslemenin yapýlmasý genç broylerlerin ihtiyaç duyduklarý vitamin D3 düzeyinin karþýlanmasý anlamýna gelmektedir. Biyolojik olarak aktif olan 25-OHD düzeyinin, kolekalsiferol düzeyinin 2-3 katý olduðu yapýlan çalýþmalarla bildirilmektedir. Rasyona 25-OHD ilavesi Rasyonda vitamin D3 ün fazla oluþu da hayvanýn bacak saðlýðýný ve canlý aðýrlýðýný olumsuz yönde etkilemektedir. Baker ve ark. (1998) 2-3 haftalýk broylerlerin rasyonlarýnda 1250 µg/kg gibi yüksek düzeyde vitamin D3 ü tolere edebildiklerini belirtmiþler ancak daha önce yapýlan denemelerde rasyondaki vitamin D3 düzeyinin 500 µg/kg düzeyine kadar çýkarýlmasýnýn bacak anormallikleri ve kýsmen de TD insidensini arttýrdýðý bildirilmiþtir. Modern broyler yetiþtiriciliðinde hayvanlarýn bacak saðlýklarý ve performanslarý açýsýndan rasyonda bulunan vitamin D3 ün hangi düzeylerde etkili olacaðý kesinlik kazanmamýþtýr. 6 Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 1

7 1,25-OHD ilavesinden baðýmsýz olarak TD þiddeti ve insidensinde önemli düzeyde bir azalmaya neden olmuþtur. Yapýlan çalýþmalarda TD den korunma açýsýndan rasyona yapýlmasý gereken 25-OHD ilave düzeyinin µg/kg olduðu belirlenmiþtir. Ayrýca söz konusu vitaminin rasyondaki kalsiyum düzeyi ile de iliþkili olduðu ve rasyonda kalsiyumun eksik olmasý durumunda 25-OHD ilavesinin TD insidensinin azaltýlmasýnda etkili olduðu belirlenmiþtir. Yine ultraviyole ýþýðý alan tavuklarýn rasyonlarýna 10 µg/kg 25-OHD ilavesini TD görülme sýklýðýný minimize ettiði yapýlan denemelerden elde edilen bir sonuçtur. 25-OHD rasyonda 690 µg/kg düzeyine kadar kullanýlmasý halinde tavuklarda büyüme oraný veya yemden yararlanma üzerine herhangi bir olumsuz etkiye sebep olmamaktadýr. Baþka bir çalýþmada ise rasyonda kalsiyum ve fosforun yetersiz olmasý durumunda yapýlacak olan 5-10 µg/kg düzeyinde 1,25-OHD ilavesinin raþitizm ve TD insidensini azalttýðý da belirlenmiþtir. Diðer bazý D vitamin metabolitlerinin de (1,24 R, 25- trihidroksikolekalsiferol 1,25-dihidroksikolekalsiferoldihidroksi-26,27-hekzadenten yum kolekalsiferol ve 1,25-dihidroksikolekalsiferol-dihidroksi-24Rflorokolekalsiferol) TD geliþiminden korunmada etkili olduklarý bilimsel denemeler ile belirlenmiþtir. deviyasyonunda artýþa neden olmaktadýr. Söz konusu bu vitaminin eksik olmasý durumunda muskuler distrofiler de söz konusudur ve bu durumda hayvanýn hareketlerinin olumsuz yönde etkileyeceði þüphesizdir. Bu baðlamda vitamin E ve selenyum arasýndaki sinerjistik etki de göz önünde bulundurulmalýdýr. Ayrýca rasyonda vitamin E nin fazla olmasý halinde, vitamin D3 yararlanýlabilirliði azalmakta bu durumda da tavuklarda vitamin D ve kalsiyum eksiklikleri görülmektedir B Grubu Vitaminler Bazý B grubu vitaminlerinin eksikliklerinde bacak anormalliklerinin görüldüðü bildirilmektedir. Özellikle pridoksin (vitamin B6) eksikliðinde uzun kemiklerde büyüme azalmaktadýr. Bu durum söz konusu vitaminin rasyona ilavesiyle insidens olarak azaltýlmaktadýr. Pridoksinin yararlý etkilerini gösterebilmesi çinko ile bileþik oluþturmasýna baðlýdýr. Olayýn metabolizmasý oldukça karýþýktýr. Yine bu vitaminin metabolizmasý protein metabolizmasýyla da iliþkilidir. Rasyonda yüksek miktarda protein olmasý transaminasyon ve/veya deaminasyon prosesine baðlý olarak pridoksinin metabolik ihtiyacýný artýrmaktadýr. Genel olarak buðday ve arpa gibi tahýl tanelerinde biyotin yararlanýlabilirliði düþüktür. Bazý çalýþmalar her ne 2.2. A ve E Vitaminleri Vitamin A eksikliði olan kanatlýlarda kemik geliþimi ve kalsifikasyonu zayýftýr. Ancak modern broyler yetiþtiriciliðinde söz konusu vitaminler göreceli olarak rasyonlara yüksek düzeylerde ilave edildikleri için eksikliklerinin görülmesi nadirdir. Rasyonda A vitaminin fazla olmasý halinde TD oluþumu ise tartýþmalý bir durumdur. Bazý çalýþmalar böyle bir durumda TD insidensinin arttýðýný savunsalar da diðerleri herhangi bir etkiye neden olmayacaðý görüþündedir. Hatta söz konusu vitaminin fazla olmasýnýn TD insidensini azalttýðýný savunanlar da mevcuttur. Vitamin A fazlalýðýnda görülen hipervitaminozun þiddeti diðer besin maddeleri ile örneðin suda eriyebilen diðer vitaminlerle olan interreaksiyonlara baðlýdýr. Whitehead ve ark. (2004) denemelerinde broyler rasyonlarýnda, ticari uygulamlarda kullanýlan Viatmin A doz aralýðýnýn ( IU/kg) kullanýlmasýnýn, vitamin D3 ile herhangi bir intereaksiyona sebebiyet vermediðini belirlemiþtir. Vitamin E eksikliði bacak bozukluklarýnýn görülme sýklýðýný özellikle de tibiya distali veya metatarsus proksimalinin lateral ya da mediyale olan Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 1 7

8 kadar diðerleri ayný görüþte olmasalar da, biyotin eksikliðinin tibio-metatarsal deformite ile sýklýkla da tendon kaymasýyla iliþkili olduðunu belirtmektedir. Ayak tabanýnýn dermal yangýsý biyotin eksikliði ile iliþkilidir ve bu durum vücuda bakteriyel bir enfeksiyonun yayýlmasýnda hazýrlayýcý rol oynamaktadýr. Kolin eksikliði de tibio-metatarsal baðlantýda deformite ve sýklýkla da tendon kaymasý ile iliþkilidir. Niyasin eksikliðinde ise bacak deformitelerin görülme yüzdesinin yüksek oluþu yapýlan çalýþmalarla ortaya konmuþtur. Benzer durum riboflavin (vitamin B2) eksiliðinde de geçerlidir Vitamin C Vitamin C (askorbik asit), 1,25-OHD ve kollegen sentezinde etkin bir rol oynar ve yapýlan bazý denemelerde rasyona ilave edilmesi halinde TD oluþumunun azaltýlmasýnda belirgin etkileri görülmüþtür. Ancak söz konusu bu iliþkinin hangi þartlar altýnda TD den pratik olarak korunmada önemli olduðu konusu netlik kazanmamýþtýr Folacin (Folik Asit) Broyler rasyonlarý genellikle fazladan kalsiyum ve fosfor kaynaklarýný da içermektedir. Kalsiyum genelde pek çok farklý kaynaktan tedarik edilebilip emilirken, fosforun emilmesi kaynaðýna göre deðiþkenlik gösterir. Örneðin tahýl tanelerinde yer alan fosforun önemli bir bölümü fitat þeklinde baðlýdýr. Bu durumdaki fosfor kanatlýlar tarafýndan yeterince deðerlendirilemez. O nedenle kanatlýlarda rasyon hazýrlanýrken fitat halinde baðlý olmayan fosfor kaynaklarý göz önünde bulundurulmalýdýr. Broyler rasyonlarýnda marjinal düzeyler fosfor kullanýlmasý halinde çevre kirliliðini önlemek adýna fitaz enziminin kullanýlmasý düþünülmesi gereken bir husustur. Ayrýca fitaz enzimi hem fitat fosforunun hem de kalsiyum yararlanýlabilirliðini arttýrmasý sebebiyle broylerlerde bacak bozukluklarýna karþý etkili olan bir maddedir. Söz konusu bu minerallerin rasyon içersindeki konsantrasyonlarý veya fiziksel ve kimyasal formlarý, yemin pasajlanma oraný, sindirim kanalýnýn ph düzeyi,rasyondaki protein, yað ve karbonhidrat düzeyi, sindirilmiþ besin maddelerin viskoziteleri, mineraller ile þelat oluþturan ajanlar gibi nonenfeksiyöz nedenler kalsiyum ve fosforun gastrointestinal kanaldan emilimini etkileyebilir. Folik asit eksikliði lateral ya da mediyal kemik deviyasyonlarý ve tendon kaymalarý ile sonuçlanýr. Rasyonda yað ve protein düzeyinin fazla olmasý halinde folik asit metabolizmasý kesintiye uðrar ve bu durum bacak bozukluklarýyla sonuçlanýr. 3. Kalsiyum ve Fosfor Kalsiyum ve fosfor kemikte en bol miktarda bulunan iki elementtir. Kemik külünde yaklaþýk olarak 370 g/kg kalsiyum ve 170 g/kg fosfor bulunur. Kemik oldukça kompleks bir yapýya sahiptir ve bileþimi hayvanýn beslenme durumuna ve yaþýna baðlý olarak deðiþkenlik gösterir. Ýskelet kimyasal anlamda stabil deðildir çünkü kemikler ile yumuþak doku arasýnda sürekli olarak kalsiyum ve fosfor alýþveriþi söz konusudur. Bu iki besin maddesinin dengeli olmasý son derece önemlidir. Aksi bir durum ikisinden birinin eksikliði kadar zararlý olabilir. Dengesizlik durumunda karþýlaþýlacak temel sorun raþitizmdir. Söz konusu bu hastalýk adý geçen besin maddelerinin eksikliklerinde ya da birbirlerine göre olan dengelerin bozulmasý halinde ortaya çýkar. Olasý sonuçlardan bir diðeri ise TD nin oluþmasýdýr. TD, rasyonda kalsiyum ve fosforun optimal düzeylerde olmasý durumunda dahi görülebilirken doðru formüle edilmiþ rasyonla beslenen hayvanlarda raþitizm görülmemektedir. 8 Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 1

9 Tablo 2. Broylerlerin kemik oluþumunda önemli olan mikro besin madde ihtiyaçlarý (NRC, 1994) Klorit (g) Magnezyum (mg) Manganez (mg) Potasyum (g) Sodyum (g) Çinko (mg) 0-3 Hafta Hafta Kemik kalsifikasyonu için gereken kalsiyum miktarý, vücut aðýrlýðýnýn artýþý için gereken miktardan daha fazladýr. Halbuki fosfor açýsýndan büyüme ve kemik mineralizasyonu için gereken ihtiyaç düzeyleri birbirine yakýndýr. Kanatlýya verilen rasyonda Ca:P oraný genellikle 1:1-2:1 oranlarý arasýndadýr. Baþlangýç rasyonlarýnda normalde 10g/kg kalsiyumun ve 4.5 g/kg yararlanýlabilir fosforun olmasý gerekmektedir. Bu da yaklaþýk olarak 2:1 oraný saðlamaktadýr. Ancak yapýlan bazý çalýþmalarda, modern broyler rasyonlarýndaki Ca:P oranýnýn 11. güne kadar 2.6:1 (yemin 1 kg da 12 g Ca ve 4-5 g yararlanýlabilir P anlamýna gelir) olmasýnýn bu dönemdeki broylerde en iyi büyümenin saðlanmasý açýsýndan gerekli olduðu belirtilmiþtir. Magnezyum, çinko ve alüminyum gibi bazý metal elementler de kemik geliþimi sýrasýnda kalsiyumun yerini almak suretiyle bacak anormalliklerine sebebiyet verebilirler. Kemik geliþimi açýsýndan önemli ve esansiyel olan mikro besin maddelerin düzeyleri Tablo 2 de gösterilmektedir. Konvansiyonel broyler rasyonlarýnda hayvanlarýn ihtiyaç duyduklarý mikro besin maddeleri ya doðal bileþikler halinde ya da iz element premiksleri þeklinde ilave edilmektedir. 5. Büyüme Büyüme hýzý yavaþ olan broylerler veya yumurta tipi tavuklara göre bacak bozukluklarý hýzla büyüyen broyler ve hindilerde daha sýk görülmektedir. O nedenle büyüme hýzý ve canlý aðýrlýk söz konusu bozukluk açýsýndan hazýrlayýcý faktörlerdendir. Ancak 4. Mikro Besin Maddeleri Pek çok vitamin ve mineralin yaný sýra bazý mikro besin maddelerinin eksiklik ya da fazlalýklarý da kemik geliþimini etkileyebilir. Yýllardan beri iz minerallerin eksikliðine baðlý þekillenen bacak bozukluklarýna dair çok sayýda çalýþma yapýlmýþtýr. Rasyondaki sodyum, potasyum ve klor arasýnda oluþabilecek bir dengesizlik halinde bacak anormallikleri özellikle de TD þekillenebilir. Rasyondaki klorit miktarýndaki artýþ özellikle de sodyum ve potasyum deðerleri düþük ise kemiðin kartilaj dokusundaki anormalliklere neden olur. Bunun nedeni fazla olan kloritin, sodyum ve potasyumun molar konsantrasyonlarýnca dengelenmek istenmesidir. Buna karþýn sodyum ve potasyumun fazlalýðý halinde ise su tüketimi ve altlýk þartlarý etkilenmektedir. Yine çok sayýda diðer bazý mikro besin maddeleri de bacak bozukluklarýna yol açabilir. Örneðin manganez eksikliði büyüme tabakasýnýn yetersiz geliþimine ve gastrokinemus tendonunun yer deðiþtirmesine neden olabilir. Ayrýca deneysel þartlar altýnda oluþturulan, çinko, bakýr, bor, florid, silikon ve vanadyum gibi maddelerin eksikliklerinde de tavuklarda bacak bozukluklarý þekillenmiþtir. Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 1 9

10 bu her büyüme hýzý veya canlý aðýrlýðý yüksek olan broylerde söz konusu rahatsýzlýðýn oluþmasý anlamýna gelmemektedir. Hayvanlarýn refahý açsýndan olaya bakýldýðýnda büyüme hýzýnýn yavaþlatýlmasý adýna yem miktarýnýn veya yemdeki besin madde yoðunluðunun düþürülmesi doðru bir uygulama deðildir. Büyüme hýzýný etkilemek adýna yapýlan bir çok çalýþma ve konuyla ilgili çok sayýda rapor mevcuttur. Örneðin broylerlerde ilk hafta verilecek rasyonda enerjide bir kýsýtlamaya gidilmesi söz konusu bacak bozukluklarýnýn görülme sýklýðýný azaltmýþtýr. Yine protein içeriðindeki kýsýtlama da benzer þekilde hayvanýn büyüme hýzýný yavaþlatarak bacak rahatsýzlýklarýnýn görülme oranýný düþürmüþtür. Büyümenin azaltýlmasý adýna baþ vurulan bir diðer yol ise yemin kýsýtlanmasýdýr. Genç broylerlerin yemleme sürelerinin kýsýtlanmasý iskelet geliþiminde görülen anormallikleri önemli derece de azaltmaktadýr. Yemin 2 ila 4 saat süreyle kýsýtlanmasýnýn TD oluþumunun azaltýlmasýna herhangi bir etkisi olmazken gece veya gündüz 8-10 saatlik bir kýsýtlama ile söz konusu bozukluðun görülme insidensinde önemli bir azalma saðlanmýþtýr. Iþýklandýrma gibi çok sayýda bakým faktörü de bacak bozukluklarýnýn azaltýlmasýnda etkilidir. Ancak günümüzdeki modern broyler yetiþtiriciliði açýsýndan söz konusu bozukluklarýn oluþumunda genetik, idari ve besinsel çok sayýda faktörler arasýndaki kompleks iliþkiler söz konusudur. olurlar. Fusarium ve Aspergillus türleri ile kontamine tahýllarda broylerlerde bükülmüþ veya kavislenmiþ bacaklara veyahut da tibiyaldiskondroplaziye (TD) neden olurlar. Pratikte rasyonda yüksek düzeyde vitamin D bulundurulmasý bu tip toksin bulaþma ihtimalinin olduðu durumlarda yaygýn olarak baþvurulan bir yöntemdir. Tahýllarýn koruma amaçlý yapýlan fungusidler ile kontamine olmalarý da tavuklarda görülen TD insidensini arttýrýr. Tibiyaldiskondroplazi gibi bazý bacak bozukluklarý bir takým derecelere ayrýlmaktadýr. O nedenle saha þartlarýnda bacak anormallikleri arasýndaki farklýlýklar genelde seçilen hayvan hibridlerinin farklý olmasýndan ileri gelir. Genetiðin iskelet geliþimine olan etkisi kadar cinsiyet de bu konuda önemli derecede etkiye sahiptir. Ýskelet geliþimi açýsýndan cinsiyetler arasý hormon farklýlýklarý önemlidi. Testosteron ve östrojen hormonlarý arasýndaki denge iskelet geliþimini etkilemektedir. Ancak söz konusu buhormonlarýn iskelet geliþimine olan muhtemel etkileriancak 5 haftalýk yaþta ve küçük farklýlýklar halinde kendini belli eder. Tüm bu faktörlere ilave olarak civcivin ebeveyninin yaþý ile besinsel açýdan kuluçka dönemindeki vücut depolarýnýn durumu a genç broylerlerde kolekalsiferol ihtiyacýný etkileyebilmektedir. 6. Diðer Faktörler Bacak bozukluklarýnýn yemin içeriðinden ve kaynaðýndan etkilenebileceði yaygýn olarak kabul edilen bir konudur. Örneðin fazla miktarda tanen içeren kanola küspesi ve sorgum mekanizmasý henüz tam netlik kazanmasa da TD görülme sýklýðýný arttýrmaktadýr. Yemlerde bulunan diðer antinutrisyonel faktörler (lektin, glukosinolatlar, alkoloid ve saponinler gibi) de ya doðrudan ya da yem tüketimini azaltmak suretiyle bacak bozukluklarýnýn oluþmasýna neden olabilir. Rasyonun tahýl taneleri ile yoðunluðunun azaltýlmasý bazý ülkelerde yaygýn olarak baþvurulan bir uygulamadýr. Böylece besin madde alýnýmý azaltýlmýþ olunur. Ancak bu tip bir uygulamada önemli olan konu, hayvanýn günlük olarak almasý gereken besin maddelerinin yeterli düzeyde tedarik edildiðinden emin olunmasýdýr. Mikotoksinlerle kontamine yem maddeleri de iskelet problemlerine yol açmaktadýr. Hem aflatoksinler hem de okratoksinler, kemik dayanýklýlýðýný azaltýr. Ayrýca bu iki toksin, vitamin D metabolizmasýný da kesintiye uðratarak söz konusu vitaminin eksikliðine neden 10 Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 1

11 ERKEN DÖNEM VE YUMURTA ÝÇÝ (ÝN-OVO) BESLENME Veteriner Hekim Buðra GENÇ AÜ Veteriner Fakültesi-Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalýklarý Anabilim Dalý GÝRÝÞ Kanatlý hayvanlarýn geliþim süreci yumurtadan çýkýþý takiben kesimhaneye sevk edilmesine kadar devam etmektedir. Bu süreç içinde hayvanlarýn sindirilebilirliði ve besin deðeri yüksek yemlerle beslenmesi esastýr. Geliþme döneminde beslemeye yönelik hatalar doðrudan performansý düþürebileceði gibi birtakým hastalýlara da yol açabilmektedir. Söz konusu olumsuz geliþmelerin önüne geçilebilmesi için erken dönem beslemeye önem verilmelidir. Civcivlerin geliþimleri embriyonal hayatlarýnýn son dönemlerinden itibaren birçok faktör tarafýndan kýsýtlanmaktadýr. Bu faktörlere aþaðýdaki hususlar örnek gösterilebilir: oranlarýnda artýþ gözlenmektedir. Bu durum erken dönemdeki beslenmenin etkisinin belirlenmesi gereðini ortaya çýkarmaktadýr. Sorunlarýn önlenebilmesi için civcivin yumurtadan çýkmasýndan hemen sonra tüketebileceði bazý özel ticari yem karmalarý geliþtirilmiþtir. Katý, sývý ve yarý katý formlarda hazýrlanan bu özel yemlerde ilk olarak göz önünde bulundurulan faktör sývý kaybýnýn giderilmesi ikinci faktör ise karbonhidrat ihtiyacýnýn karþýlanmasýdýr. Ayný zamanda besin maddesi açýðý nedeni ile kaslarýn geliþimini saðlayan satellit hücre oluþumunun gecikmesi de dikkate alýnmaktadýr. Özellikle ilk 48 saatlik açlýk durumunda söz konusu hücrelerin aktif olmamasý nedeni ile göðüs kasýnýn yeterli düzeyde geliþemeyeceði bildirilmektedir (Halevy, 2000). 1- Embriyonun geliþimi için yumurtanýn sahip olduðu besin miktarýnýn kýsýtlý olmasý. 2- Sindirim kanalýnýn ekzojen besin öðeleri olan karbonhidratlarý ve proteinleri yeterli etkinlikte sindirememesi. 3- Dönem içinde embriyo tarafýndan öncelikli olarak rezidüel yumurta sarýsýnýn kullanýlma zorunluluðu. Ticari uygulamalarda civcivlerin tamamý yumurtadan çýkmadan kuluçkadan çýkarýlmazlar. Bunun sonucunda bazý civcivler yaklaþýk 48 saat boyunca makinede kalabilmektedir. Geçen zaman içinde civcivler rezidüel yumurta sarýsýný besin olarak kullanmaktadýr. Kuluçka sonrasý cinsiyet tayini aþýlama kutulara yerleþtirme gibi iþlemlerin uygulanmasý ile de yeme ve suya geçiþ zamaný da bir hayli uzamaktadýr. Özellikle damýzlýk hayvanlarýn deniz aþýrý nakilleri de kritik dönemde olumsuz sonuçlarýn geliþmesine zemin hazýrlamaktadýr. Yem ve su ile beslenmeye geçemeyen hayvanlarýn ileriki dönemlerinde performanslarýnda düþüþ ve ölüm Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 1 11

12 ERKEN DÖNEMDE ÝNCE BAÐIRSAK FÝZYOLOJÝSÝ VE MORFOLOJÝSÝNÝN ÖNEMÝ Rezidüel yumurta sarýsýndan karbonhidratlarca zengin yeme geçiþ döneminde ince baðýrsak fizyolojisinde ve morfolofisinde ayrýca sindirim enzimlerinin rol oynadýðý olaylarda önemli deðiþiklikler olmaktadýr (Uni, 1996). Sindirim kanalýnýn geliþimi civcivlerde 6-10 hindi palazlarýnda ise 6-8 günde en yüksek düzeyine ulaþmaktadýr. Özellikle ince baðýrsaklarda olan bu geliþme yemin varlýðýnda daha hýzlý olmaktadýr (Noy, 1995). Erken dönemde sindirim kanalýnýn fiziksel ve morfolojik olarak geliþim hýzý canlý aðýrlýk artýþ hýzýndan daha yüksektir. Bu hýzlý geliþim özellikle duodenum, jejunum ve pankreasta saptanmýþtýr (Jin, 1998). Normal koþullar altýnda baðýrsak epitel hücreleri sürekli olarak hýzlý bir þekilde çoðalýr, farklýlaþýr ve yýpranýr. Bu deðiþimler, tüketilen yemler ve sindirilen besin maddelerinden etkilenirler. Histolojik açýdan bakýldýðýnda emilim alaný ve baðýrsak epitel hücreleri çoðalma hýzýnýn kuluçka sonrasý dönemde arttýðý görülmektedir (Moran, 1985). Histomorfolojik geliþim yönünde yapýlan çalýþmalar yumurtadan çýkýþtan sonraki 4-10 gün arasýnda, ince baðýrsaðýn tüm bölümlerinde villus yüksekliði ve çapýnýn % arasýnda arttýðýný göstermektedir (Uni, 1996). üzerine etkili olmadýðý, ancak besin maddesi içeren yemle beslenenlerde göðüs eti oranýnýn önemli derecede fazla olduðu görülmüþtür. Çalýþma sonucunda araþtýrmacýlar erken beslemenin civcivlerde 4-6, hindilerde ise 6-8. günlerde performansý pik düzeye getirdiði ancak bu etkinin zamanla azaldýðýný bildirmiþlerdir. Yumurtadan yeni çýkmýþ civcivlerin açlýk durumlarýnýn iskelet kaslarý geliþimi ve satellit hücre proliferasyonu üzerine olan etkilerinin incelendiði bir çalýþmada (Halevy, 2000) 1 saatlik erkek civcivler kullanýlmýþtýr. 1. gruba yem ve su ad libitum olarak verilirken, 2. grupta yem ve su 48 saat kýsýtlanmýþtýr. Ek bir deneme olarak hayvanlarýn yem ve suya 48. ile 96. ve 96. ile 144. saatler arasýnda ulaþmalarý tekrar engellenmiþtir. Çalýþmadan elde edilen bilgilere göre ilk günden itibaren aç býrakýlan gruba göre erken beslemeye tabi tutulan grupta canlý aðýrlýk bakýmýndan belirgin fark görülmüþtür. Yemin tamamen kýsýtlandýðý gruba ancak tekrar yem verilmeye baþlanmasýndan sonra canlý aðýrlýkta artýþ olduðu saptanmýþtýr. Aç býrakýlmýþ civcivlerde canlý aðýrlýk artýþýnýn, ilk saatten itibaren Civciv ve hindi palazlarý ile yapýlan bir çalýþmada (Noy, 1999) erken beslemenin çeþitli kriterler üzerine etkilerini bir dizi deneme ile araþtýrýlmýþtýr. Deneme gruplarýndaki hayvanlara; 1.grup: sadece ticari yem; 2. grup: yem + su; 3. grup: sadece su; 4. grup: yarý katý yem; 5. grup: toz talaþ karýþýmý verilmiþtir. Kontrol grubunda ise civcivler 34 saat, hindi palazlarý 48 saat sonra ticari yemle beslenmiþlerdir. Ýlk 3 grup sadece 21 gün beslenirken diðer 2 grupta civcivler 39 gün, hindi palazlarý 140 gün beslenmiþlerdir. Denemeler sonucunda sadece hemen su verilen grupta canlý aðýrlýk (CA) geçici olarak iyileþmiþ, toz-talaþ karýþýmý tüketen grupta erken dönemde canlý aðýrlýðýn arttýðý ancak bu etkinin 14. günden sonra kaybolduðu bildirilmiþtir. Erken besleme uygulamasýnýn yemden yararlanma oraný 12 Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 1

13 beslenenlere göre daha düþük olduðu gözlenmiþtir. Canlý aðýrlýk farkýnýn göðüs kasý aðýrlýðýndan kaynaklandýðý sonucuna varýlmýþtýr. Erken beslemeye tabi tutulan hayvanlarda göðüs eti aðýrlýðýnýn 15.5 g/ 100 g CA diðer grupta ise bu oranýn 14 g/100 g CA olduðu saptanmýþtýr. Kas morfolojisine bakýldýðýnda erken beslemeye tabi tutulmayan hayvanlarýn göðüs kaslarýnda miyofibrillerin daha ince ve multinükleer hücrelerin genç olduðu dikkati çekerken, diðer grupta söz konusu kasýn miyofibrillerinin daha kalýn ve multinükleer hücrelerin erken olgunlaþmýþ olduðu görülmüþtür. Kas geliþimindeki bu farklýlýðýn satellit hücre geliþimine baðlý olduðu bildirilmiþtir. Erken beslenen grupta 3. güne kadar her gram kasýn oluþumu için gerekli olan satellit hücre geliþiminde yükselen bir artýþ olduðu 4. ve 5. günlerde bu artýþýn azaldýðý saptanmýþtýr. Denemede 24 saatin sonunda satellit hücre aktivitesi açýsýndan iki grup arasýnda fark görülmezken, 48 saat sonunda aç býrakýlan grupta hücre sayýsýnýn daha fazla olduðu saptanmýþtýr. Bu durum az geliþen kaslarda baðdoku ve yað dokusu geliþiminde artýþa yol açmaktadýr. kapatýlamadýðý bildirilirken buna neden olarak da açlýk döneminden sonra yemden yararlanma oranýnýn düþmesi gösterilmiþtir. YUMURTA ÝÇÝ (ÝN-OVO) BESLEME Ýn-ovo besleme yöntemi yakýn zamanda baþlamýþ, inkubasyon dönemindeki kanatlý embriyolarýnýn keselerine karbonhidrat, amino asit ve çeþitli protein içeriklerine sahip sývý solüsyonlarýn enjeksiyonu esasýna dayanan uygulanmasý için ileri teknolojik geliþimlerden yararlanýlan biyoteknolojik bir yaklaþýmdýr. Yumurta içi besleme tekniði uygulanan hayvanlarýn doðal olarak yumurtadan çýkmadan önce besin maddesi tüketmeye baþlamasýndan dolayý bu teknik, klasik besleme yöntemlerine göre havanýn sindirim sistemi geliþimi üzerine daha olumlu sonuçlar vermektedir (Uni, 2003). Organik asitlerin yumurta içine enjeksiyonu ile civcivlerin sindirim sistemlerinde istenen bakteri kolonizasyonu civiciv daha yumurtadan çýkmadan saðlanabilmektedir (Gonzales, 2003). Ayrýca alýnan sonuçlar doðrultusunda bu teknik kanatlý hayvanlarýn geliþim dönemi içinde belki de en önemli sürecin embriyonal dönem olduðu gerçeðini ortaya Bir baþka çalýþmada (Batal, 2002) kuluçkadan yeni çýkmýþ olan civcivlerin büyüme performansý, amino asit ve enerji sindirilebilirliði üzerine mýsýr-soya küspesi bazlý karma yem, ticari ürün (%1' den az yað, %70 su, %10 protein, %20 karbonhidrat içeren yem) ve dekstroz-kazein esaslý yem ayrýca yumurtadan çýktýktan sonra 24 ve 48 saat süreyle karýþým ticari yem verilmiþtir. Karýþým tüketen grup 21 gün boyunca mýsýr-soya esaslý karma yemle beslenmeye devam etmiþtir. Çalýþma sonunda yumurtadan çýktýktan sonra beslenmeye baþlayan hayvanlarýn 21. günde canlý aðýrlýklarýnýn diðer gruplardan önemli derecede düþük olduðu bildirilmiþtir. Dekstroz-kazein içerikli rasyonla beslenen gruplarýn yumurtadan çýkýþ sonrasý 48. saat ve 7. gündeki canlý aðýrlýk artýþý, yumurtadan çýkýþ sonrasý hemen mýsýr-soya bazlý karma yemle beslenenlerden daha yüksek olduðu görülmüþtür. Bigot (2003) erken beslemeye tabi tutulmayan hayvanlarda yemlemeye geçilene kadar canlý aðýrlýk artýþýnýn olmadýðý 6. günde yapýlan tartýmda ise canlý aðýrlýklarýnýn % 25 daha az olduðunu bildirmiþtir. Canlý aðýrlýkta gözlenen bu açýðýn daha sonra da Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 1 13

14 koymaktadýr. Saðlanan besinsel destek bir çok avantajý da beraberinde getirmektedir; bunlara örnek olarak baðýrsaklarda emilimin artmasý, erken dönemde hastalýklarýn ve ölüm oranýnýn azalmasý, enterik antijenlere karþý immun cevabýn artmasý, iskelet geliþim bozukluklarýnýn önüne geçilmesi ve baþta göðüs eti miktarý olmak üzere kas geliþiminin artmasý sayýlabilir (Uni, 2003). Bazý çalýþmalarda yumurta albuminine in-ovo leptin uygulanmasý ile civcivlerin kontrol grubuna göre daha önce yumurtadan çýktýðý görülmüþtür. Ayný uygulama ile yumurta çýkýþýnda canlý aðýrlýk da daha fazla olmaktadýr (Lamosova; 2003). Ýn-ovo çalýþmalarda, kullanýlan ß-hidroksi metilbütiratýn (HMB) amnion keselerine enjeksiyonlarýýn baðýrsak villus yüzeylerini geliþtirdiði saptanmýþtýr. Ayrýca karbonhidrat solüsyonlarý ile birlikte yapýlan enjeksiyonlar canlý aðýrlýk artýþý üzerine de olumlu etki yapmýþtýr. Sonuç olarak yapýlan araþtýrmalardan elde edilen bilgiler biyoteknolojik bir geliþme olan yumurta içi enjeksiyonla besleme tekniðinin çok yeni olmasýna raðmen denemelerden istenen doðrultuda olumlu sonuçlar alýndýðý ve gelecekte bir çok hastalýðýn önüne geçilmesinde çok etkili bir yol olabileceði gibi daha erken ve saðlýklý büyümenin de saðlanabileceði görülmektedir. Ayný zamanda uygulanmasý daha kolay olan erken dönem beslemenin özellikle canlý aðýrlýk kazancý ve iç organ geliþimi üzerine olan etkisi düþünüldüðünde iki yöntemin birlikte uygulanmasý kanatlý sektörüne yeni bir dinamizm kazandýrabilecektir. 14th Eur. Symp. Poultry. Aug. Norway Uni Z(1996). Development of the small intestine in the heavy and light strain chicks before and After hatching. British Poultry Sci. 37:63-71 Gonzales, E.; Oliviera, A.S. (2003).14th Eur. Symp. Poultry. Aug. Norway Bigot, K.(2003). Effects of delayed feed intake on body, intestine, muscle development in neonate broilers. Pultry Sci., 82: Halevy, O., Geyra, A.,Barak, M. (2000). Early posthatch starvation decreases satellite cell proliferation and skeletal muscle growth in chicks. J. Nutr.,130: Noy, Y., Sklan, D. (1999). Different types of early feeding and performance in chicks and poults. J. Appl. Poultry Res., 8: Jin, S. Corless, (1998). Digestive system development in posthatch poultry. World's Poultry Sci., 54: Noy, Y. Sklan D.(1995). Digestion and absorption in the young chicks. Poltry Sci., 74: Uni Z., Noy.,Y.(1996) development of the small intestine in the heavy and light strain chicks before and after hatching. Poultry Avian Biol. Rew., 10(3) KAYNAKLAR Batal, A.B.; Parsons, C.M. (2002). Effect of fasting versus feeding oasis After hatching on nutrient utilization in chicks. Poultry Sci., 81: Moran, E.T. (1985). Digestion and absorbtion of carbonhydrates in fowl and events through prenatal development. J. Nutr., 115: Lamosova, D.; Macajova, M. (2003). Effect of in ovo leptin administration on the development of japanese Quail. Physiol Res., 52: Uni Z. (2003). Methods for early nutrition and their potential. 14 Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 1

15 Baþyazý nýn devamý da soyaya olan talebi giderek arttýrmaktadýr. Brezilya soya üretimde ilk sýralarda yer alan bir ülkedir ve ülke ekonomisi için soya ihracatý önemli bir gelir kaynaðýdýr. Soya ekim alanlarý ise sýnýrlýdýr. Yeni ekim alanlarý yaratýlmasý için üreticiler gözlerini yaðmur ormanlarýna dikmiþler ve sorumsuzca tahrip etmektedirler. Çevreciler bu konuda tedbirler alýnmasý için seslerini giderek yükseltmektedirler. Bu kýsa açýklamadan da anlaþýlacaðý gibi kanatlý yemlerinin hazýrlanmasýnda %35 düzeylerinde kullanýlabilen soyanýn yakýn gelecekte ithalinde Türkiye'nin büyük zorluklarla karþýlaþýlacaðý açýktýr. Gelecek yýllarda yem sanayi ve hayvancýlýk sektörünün darboðazlarla karþýlaþmamasý için bir taraftan soya üretimini artýracak politikalar süratle uygulamaya konulmalý, diðer taraftan soyaya alternatif küspe üretiminde kullanýlabilecek ayçiçeði gibi yaðlý tohumlarýn üretimi teþvik edilmelidir. Ýkinci konumuz kanatlý yemlerinin bir diðer vazgeçilmezi "mýsýr" dýr. Yurtiçi üretimi yetmediði için Türkiye her yýl mýsýr ithal etmektedir. Mýsýr ithalinin gecikmesi içerdeki mýsýr fiyatlarýnýn artmasýna neden olmaktadýr. Mýsýr ithali gündeme geldiðinde bizlere masum bir görünümde "ithal edilecek mýsýrýn AI epidemisine neden olup olmayacaðý" sorulmaktadýr. Burada soruyu yanýtlarken çok dikkatli davranýlmasý gerekmektedir. Ýçerde mýsýrý depolamýþ ve fiyat artýþlarýndan son derece memnun olanlar mýsýr- AI iliþkisini gündeme getirerek mýsýr ithalini birkaç hafta geciktirmeye çalýþmaktadýrlar. Bu gibi haksýz kazançlara neden olacak açýklamalardan kaçýnýlmalýdýr. Tabiatýyla Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðýnýn da üzerine düþeni yapmasý mýsýr ithalinde gecikmeye zemin hazýrlamamasý ve ithal için karalarý zamanýnda almasý gerekmektedir. Saygý ve sevgilerimle. Prof. Dr. Ahmet ERGÜN Baþkan Veteriner Tavukçuluk Derneði Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 1 15

16

Depo Modüllerin Montajý Öncelikle depolarýmýzý nerelere koyabileceðimizi iyi bilmemiz gerekir.depolarýmýzý kesinlikle binalarýmýzda statik açýdan uygun olamayan yerlere koymamalýyýz. Çatýlar ve balkonlarla

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

TÜRKİYE BEYAZ ET SEKTÖRÜ

TÜRKİYE BEYAZ ET SEKTÖRÜ TÜRKİYE BEYAZ ET SEKTÖRÜ 1. GİRİŞ Beyaz et insan beslenmesinde besin değeri açısından tartışılmaz bir öneme ve yere sahiptir. Tavuk eti; uluslararası terminolojide Kanatlı Eti kavramı içinde değerlendirilmektedir.

Detaylı

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

The Turkish Branch of The World Veterinary Poultry Association www.veterinertavukculuk.org info@veterinertavukculuk.org 3 ayda bir yayýmlanýr. Yýl 2008 Cilt 6 Sayý 4 Türkiye ve Dünyada Broiler Sektörü

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA CIVCIV IÇIN OVOLYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA CIVCIV IÇIN OVOLYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta verimi Kabuk kalitesi Civciv kalitesi Döllülük Çıkım oranı Karaciğer sağlığı Bağırsak sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 MALÝYE DERGÝSÝ Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Doç.Dr. Ahmet KESÝK Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESÝK MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER Yayýn

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM: DÜNYA KANATLI HAYVAN ÜRETİMİ 2. BÖLÜM: YEM HAMMADDE DEĞERİNİN SAPTANMASI VE YEM FORMULASYONU

İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM: DÜNYA KANATLI HAYVAN ÜRETİMİ 2. BÖLÜM: YEM HAMMADDE DEĞERİNİN SAPTANMASI VE YEM FORMULASYONU İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM: DÜNYA KANATLI HAYVAN ÜRETİMİ 1. Dünya hayvan üretimi 2. Kanatlı eti üretimi 3. Yumurta üretimi 4. Kanatlı üretiminin geleceği 5. Dünya yem üretimi 2. BÖLÜM: YEM HAMMADDE DEĞERİNİN

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen 9 Prof. Dr. Selçuk BÖLÜKBAÞI Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen deðiþiklikler gibi vücut duruþunda ve yürüyüþünde de deðiþiklikler meydana gelir. Kas-iskelet sistemi vücudun destek ve temelidir.

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

Kedinizin yeni mamasý

Kedinizin yeni mamasý Kedinizin yeni mamasý Kedinizin yeni mamasý DFC Yem Ýç ve Dýþ Tic. Ltd. Þti. Yeþillik Cd. Modeko Selgeçen Ýþ Mrk. No: 23/P-2, Karabaðlar - ÝZMÝR Tel: 232 254 464 Fax: 232 254 463 www.dfcyem.com www.molly.com.tr

Detaylı

Kafes Sisteminde Gübrenin Uzaklaþtýrýlmasý ve Yönetimi. Manure Management and Removal at Cage System

Kafes Sisteminde Gübrenin Uzaklaþtýrýlmasý ve Yönetimi. Manure Management and Removal at Cage System 5 Kafes Sisteminde Gübrenin Uzaklaþtýrýlmasý ve Yönetimi Ömer CAMCI 1 Musa SARICA 2 Ahmet ÞEKEROÐLU ÖZET: Kafes Tavukçuluðunda gübrenin kýsa zamanda ve saðlýklý bir þekilde kümesten uzaklaþtýrýlmasý hayvan

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip proses filtreleri ile, siklonlar, seperatörler çalýþma koþullarýna göre anti nem,anti

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip proses filtreleri ile, siklonlar, seperatörler çalýþma koþullarýna göre anti nem,anti Filtre Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip proses filtreleri ile, siklonlar, seperatörler çalýþma koþullarýna göre anti nem,anti statik seçenekleri, 1-200m2 temizleme alaný ve

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Hangi þeklin tam olarak yarýsý karalanmýþtýr? A) B) C) D) 2 Þekilde görüldüðü gibi þemsiyemin üzerinde KANGAROO yazýyor. Aþaðýdakilerden hangisi benim þemsiyenin görüntüsü deðildir?

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

Esin ATASEVEN IªIK 1, Alpaslan ªAHÝN 1, Kezban YAZICI 1

Esin ATASEVEN IªIK 1, Alpaslan ªAHÝN 1, Kezban YAZICI 1 GÝRݪ BAZI ÜZÜMSÜ MEYVELERÝN (Frenküzümü, Ahududu, Böðürtlen ve Nar) EKOLOJÝK YETݪTÝRÝCÝLÝÐE UYGUNLUÐU Esin ATASEVEN IªIK 1, Alpaslan ªAHÝN 1, Kezban YAZICI 1 Dünyada artan çevre kirliliði ve yarattýðý

Detaylı

Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý

Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý Ekoloji Cilt: 13 Sayý: 49 25-30, 2003 Halil KUMBUR, Havva Duygu ÖZSOY, Zafer ÖZER Mersin Üniversitesi

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen.

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen. Gesundheitsamt Freie Hansestadt Bremen Sozialmedizinischer Dienst für Erwachsene Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung Yardýma ve bakýma muhtaç duruma

Detaylı

KALSİYUM, FOSFOR, Vit-D 3 VE FİTAZ

KALSİYUM, FOSFOR, Vit-D 3 VE FİTAZ Sayı : 2003 / Lyr 04 Sayfa : 26 30 KALSİYUM, FOSFOR, Vit-D 3 VE FİTAZ KONU : Yumurtacı Rasyonları İLGİ : KANATLI BESLEME KELİMELER : Emilim ph Kemik Yapısı Yumurta Kabuğu KAYNAKÇA : Tercüme: Seyfi Ay -

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor

2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor TD 161.qxp 28.02.2009 22:11 Page 1 C M Y K 1 Mart 2009 Sayý:161 Sayfa 6 da 2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor Saðlýkta Dönüþüm Programý nýn uygulanmaya baþladýðý 2003 yýlýndan bu yana çok

Detaylı

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON Hijyenin Tanımı ve Önemi... 1 Sanitasyon Tanımı ve Önemi... 1 Kişisel Hijyen... 2 Toplu Beslenme Sistemlerinde (TBS) Hijyenin Önemi... 3 Toplu Beslenme Sistemlerinde

Detaylı

rm o f t a l ip j o l o n ek gýda T a d ý G m için ya þ a i ye Türk u ulusal GIDA TEKNOLOJÝ PLATFORMU y a þ a m i ç i n g ý d a Kaynak: 2010 Envanteri (TGDF) Gýda Sektörü 73.722.988 nüfus Hane halký gýda

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

Alzheimer Hastalarý. P r o f. D r. Ý s m a i l T u f a n

Alzheimer Hastalarý. P r o f. D r. Ý s m a i l T u f a n Alzheimer Hastalarý D u r u m - Ö n g ö r ü - Ö n e r i P r o f. D r. Ý s m a i l T u f a n Alzheimer hastalarý örneðinde bakýma muhtaçlýk sorunu ele alýnacak, gelecek üzerine öngörüler ortaya konulacak

Detaylı

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 13 OCAK 2011 Bu program, Avrupa Birliði ve Türkiye Cumhuriyeti tarafýndan finanse edilmektedir. YENÝLÝKÇÝ YÖNTEMLERLE KAYITLI ÝSTÝHDAMIN

Detaylı

3. Tabloya göre aþaðýdaki grafiklerden hangi- si çizilemez?

3. Tabloya göre aþaðýdaki grafiklerden hangi- si çizilemez? 5. SINIF COÞMY SORULRI 1. 1. BÖLÜM DÝKKT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. Kazan Bardak Tam dolu kazandan 5 bardak su alýndýðýnda kazanýn 'si boþalmaktadýr. 1 12 Kazanýn

Detaylı

1 2 3 4 7 8 9 10 11 12 13 14 16 19 21 23 24 25 26 27 28 30 32 33 37 41 42 44 46 47 48 50 52 54 56 Kurum Kimliði Logo Logo Þube Logolarý Logonun Renkli Kullanýmý Logonun Siyah-Beyaz Kullanýmý Logonun Diþi

Detaylı

15 Tandem Takým Tezgahlarý ndan Ýhtiyaca Göre Uyarlanabilen Kitagawa Divizörler Kitagawa firmasýnýn, müþterilerini memnun etmek adýna, standartý deðiþtirmesi yeni bir þey deðil. Bu seferki uygulamada,

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Aþaðýdaki þekillerden hangisi bu dört þeklin hepsinde yoktur? A) B) C) D) 2. Yandaki resimde kaç üçgen vardýr? A) 7 B) 6 C) 5 D) 4 3. Yan taraftaki þekildeki yapboz evin eksik parçasýný

Detaylı

Motor kademeleri ile otomasyon seviyeleri arasýnda akýllý baðlantý Akýllý Baðlantý Siemens tarafýndan geliþtirilen SIMOCODE-DP iþlemcilerin prozeslerinin hatasýz çalýþmasýný saðlamak için gerekli tüm temel

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

Organizatör Firma Cebeci Cad. No:54 Akatlar 34335 Ýstanbul Tel:0212 351 68 48 (pbx) Faks:0212 351 59 33 E-Posta: tculha@grem.com.tr BAHÇEÞEHÝR ÜNÝVERSÝTESÝ BEÞÝKTAÞ KAMPÜSÜ 11-12 Haziran 2008 SUNUM DOSYASI

Detaylı

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMUR PERSONEL ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI Memur Personel Þube Müdürlüðü, belediyemiz bünyesinde görev yapan memur personelin özlük iþlemlerinin saðlýklý bir

Detaylı

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý CEBÝRSEL ÝFADELER ve DENKLEM ÇÖZME Test -. x 4 için x 7 ifadesinin deðeri kaçtýr? A) B) C) 9 D). x 4x ifadesinde kaç terim vardýr? A) B) C) D) 4. 4y y 8 ifadesinin terimlerin katsayýlarý toplamý kaçtýr?.

Detaylı

01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1

01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1 01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1 Düþen Faizler ÝMKB yi Yýlýn Zirvesine Çýkardý Merkez Bankasý ndan gelen faiz indirimine devam sinyali bono faizini %7.25 e ile yeni dip noktasýna çekti. Buna baðlý olarak

Detaylı

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Kýzýlcaþar Geleceðe Hazýrlanýyor Gelin Birlikte Çalýþalým ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Mart 2014 ALPER YILMAZ Halkla Bütünleþen MUHTARLIK Ankara Gölbaþý Kýzýlcaþar Köyünde 4 Mart 1979

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz!

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! Asýlsýz iddia neden ortaya atýldý? Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! 19 Haziran 2004 tarihinde, Ovacýk Altýn Madeni ile hiçbir ilgisi olmayan Arsenik iddialarý ortaya atýlarak madenimiz

Detaylı

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Yargýtay Kararlarý T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Davalý þirketin ayný il veya diðer illerde baþka iþyerinin

Detaylı

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM 7. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? 2 1 1 2 A) B) C) D) 3 2 3

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

Modüler Proses Sistemleri

Modüler Proses Sistemleri Ürünler ve Hizmetlerimiz 2011 Modüler Proses Makineleri Modüler Proses Sistemleri Proses Ekipmanlarý Süt alým tanklarý Süt alým degazörleri Akýþ transfer paneli Vana tarlasý Özel adaptör Tesisat malzemeleri

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr.

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. V KAMU MALÝYESÝ 73 74 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 2000 yýlýnda uygulamaya konulan

Detaylı

Metapan Metal Panel DOGRUSAL TAVANLAR

Metapan Metal Panel DOGRUSAL TAVANLAR Metapan Metal Panel DOGRUSAL TAVANLAR Asma tavan çözümleri arasýnda fonksiyonel ve esnek bir alternatif olarak yer alan lineer tavan, hem iç mekan hem de dýþ mekan kullanýmýna uygun özellikleriyle, uzun

Detaylı

Mýsýr Þekerine Ýliþkin Baþlýca Efsaneler Birçok gýda ve içecekte tatlandýrýcý olarak kullanýlan mýsýr þekeri, birkaç yýl önce beslenme komitelerinden bazý araþtýrmacýlarýn bu bileþeni obezite salgýnýnýn

Detaylı

TÜRKÝYE DE SAÐLIK OCAKLARINDA AÞI ÝLE ÝLGÝLÝ SORUNLARIN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

TÜRKÝYE DE SAÐLIK OCAKLARINDA AÞI ÝLE ÝLGÝLÝ SORUNLARIN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ 310 TOPLUM ve HEKÝM Temmuz - Aðustos 2004 Cilt 19 Sayý 4 ARAÞTIRMA TÜRKÝYE DE SAÐLIK OCAKLARINDA AÞI ÝLE ÝLGÝLÝ SORUNLARIN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ TTB Halk Saðlýðý Kolu ÖZET Bu çalýþma, 2003 yýlýnda Türkiye

Detaylı

KULLANIM KLAVUZU EFE KULUÇKA MAKINELERI KULLANMA TALIMATI

KULLANIM KLAVUZU EFE KULUÇKA MAKINELERI KULLANMA TALIMATI Ambalaj içinde bulunanlar: Köpük korumasý Kuluçka makinesi Güç kablosu Talimat kitapçýðý Açýklama: 1. Ýlk önce makineyi test ediniz. 2. Sýcaklýk ayarýný yapýnýz. 3. Sýcaklýk alarm parametre ayarlarý (AL

Detaylı

olarak çalýºmasýdýr. AC sinyal altýnda transistörler özellikle çalýºacaklarý frekansa göre de farklýlýklar göstermektedir.

olarak çalýºmasýdýr. AC sinyal altýnda transistörler özellikle çalýºacaklarý frekansa göre de farklýlýklar göstermektedir. Transistorlu Yükselteçler Elektronik Transistorlu AC yükselteçler iki gurupta incelenir. Birincisi; transistorlu devreye uygulanan sinyal çok küçükse örneðin 1mV, 0.01mV gibi ise (örneðin, ses frekans

Detaylı

Nokia Þarj Baðlantý Kablosu CA-126

Nokia Þarj Baðlantý Kablosu CA-126 Nokia Þarj Baðlantý Kablosu CA-126 TÜRKÇE Bu kabloyla, uyumlu bilgisayarýnýzla Nokia cihazý arasýnda verileri aktarabilir ve senkronize edebilirsiniz. Ayrýca, bilgisayardan ayný anda uyumlu Nokia cihazýnýzdaki

Detaylı

NÜFUSUN GELÝÞÝMÝ, DAÐILIÞI ve NÝTELÝKLERÝ

NÜFUSUN GELÝÞÝMÝ, DAÐILIÞI ve NÝTELÝKLERÝ NÜFUS ve NÜFUS SAYIMLARI Sýnýrlarý belli bir alanda yaþayan insan sayýsýna nüfus denir. Dünya Nüfus Gününün Amblemi Bir ülkede yaþayan bütün insanlarýn demografik, ekonomik, sosyal verilerinin toplanmasý

Detaylı

TÜRKÇE WORLD ENERGY OUTLOOK

TÜRKÇE WORLD ENERGY OUTLOOK TÜRKÇE 2 0 1 3 ULUSLARARASI ENERJÝ AJANSI Uluslararasý Enerji Ajansý (UEA) özerk bir kurum olarak 1974 yýlýnda kurulmuþtur. UEA'nýn iki temel görevi vardýr. Bunlar, petrol arzýndaki fiziki aksamalara karþý

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

The Turkish Branch of The World Veterinary Poultry Association www.veterinertavukculuk.org info@veterinertavukculuk.org 3 ayda bir yayýmlanýr. Yýl 2007 Cilt 5 Sayý 3 Bölgelendirme (Zoning) ve Bölümlendirme

Detaylı

ÜRÜNLER SH Q SH QC SH C Taným Zemin Sertleþtirici - Kuvars Agregalý Zemin Sertleþtirici Kuvars ve Korund Agregalý Zemin Sertleþtirici - Korund Agregalý Kullanýldýðý Yerler Sürtünmeye maruz kalan zeminlerde.

Detaylı

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU T.C. AYDIN BÜYÜKÞEHÝR BELEDÝYESÝ SU VE KANALÝZASYON ÝDARESÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ TEMMUZ 215-1 215 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU KURUMSAL MALÝ DURUM VE BEKLENTÝLER RAPORU SUNUÞ 518 Sayýlý Kamu

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

Bat Guano, Agriculture & Mining Ltd.

Bat Guano, Agriculture & Mining Ltd. TUKUVAZ YAASA GÜBESİ TAIM ÜÜNLEİ MADENCİLİK SANAYİ ve TİCAET LİMİTED ŞİKETİ 71 Evler Mh. Tarih Bulvarı No: 43/A Odunpazarı/ESKİŞEHİ Tel&Faks: 0 222-237 03 05 Gsm: 0 545-237 03 05-0 532-790 41 49 www.yarasagubresi.com.tr

Detaylı

Ýnsan hayatýný korur

Ýnsan hayatýný korur Ýnsan hayatýný korur Yangýn güvenliði kablolar ile baþlar Kablolar, bir binanýn toplam maliyetinde yüzde 0.5'den daha az bir miktarý oluþturmaktadýr. Ancak, kamu güvenliðinin saðlanmasýnda, hayati öneme

Detaylı

PID Kontrol Formu. Oransal Bant. Proses Deðeri Zaman

PID Kontrol Formu. Oransal Bant. Proses Deðeri Zaman PID Kontrol Formu PID kontrol formu endüstride sýkça kullanýlan bir proses kontrol yöntemidir. PID kontrol algoritmasýnýn çalýþma fonksiyonu, kontrol edilen prosesten belirli aralýklarla geri besleme almak

Detaylı

Montaj. Duvara montaj. Tavana montaj. U Plakalý (cam pencere) Açýsal Plakalý Civatalý (cam pencere)

Montaj. Duvara montaj. Tavana montaj. U Plakalý (cam pencere) Açýsal Plakalý Civatalý (cam pencere) Genel Özellikler Hava perdeleri yüksek debili ve ince formlu hava akýmý saðlamak amacýyla üretilmiþlerdir. Kullanýlýþ amacý birbirinden farklý sýcaklýk deðerlerine sahip iki ortamý hareket serbestisi saðlayacak

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI Yarýþmanýn Amacý 1. ÝTHÝB 1.ÝTHÝB Teknik Tekstiller Proje Yarýþmasý, Ýstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Ýhracatçýlarý Birliði'nin Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi'nin katkýlarýyla Türkiye'de teknik tekstil sektörünün

Detaylı

ROUV SERÝSÝ AÞIRI VE DÜÞÜK GERÝLÝM RÖLELERÝ

ROUV SERÝSÝ AÞIRI VE DÜÞÜK GERÝLÝM RÖLELERÝ ROUV SERÝSÝ AÞIRI VE DÜÞÜK GERÝLÝM RÖLELERÝ ROUV Serisi aþýrý e düþük gerilim röleleri ORTA GERÝLÝM e YÜKSEK GERÝLÝM elektrik þebekelerinde kullanýlmak üzere tasarlanmýþtýr. Micro controller teknolojisi

Detaylı

Þekil 1: H&N Brown Nick PERFORMANS KRÝTERLERÝ Yaþama Gücü: Yumurta Verimi : Yem: Hafta Yem dönüþümü kg/kg Tüketim (gr/tavuk/gün)

Þekil 1: H&N Brown Nick PERFORMANS KRÝTERLERÝ Yaþama Gücü: Yumurta Verimi : Yem: Hafta Yem dönüþümü kg/kg Tüketim (gr/tavuk/gün) International Brown Nick Kahverengi Yumurtacý BAKIM KLAVUZU YÖNETÝM: Kazancýn anahtarý H&N genetik ve saðlýk araþtýrma organizasyonu mükemmel üretime sahip, yaþayabilirliði yüksek, besin deðerini koruyabilen,

Detaylı

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 KÝMLER KATILABÝLÝR? Yarýþma, Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý dahilinde veya yurtdýþýnda okuyan T.C. vatandaþlarý veya K.K.T.C vatandaþý, 35 yaþýný aþmamýþ, en az lise

Detaylı

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI BASIN AÇIKLAMALARI Egemenler Arasý Dalaþýn Yapay Sonucu Zamlar EKONOMÝK KRÝZ VE ETKÝLERÝ 6 Aðustos 1945'te Hiroþima'ya ve 9 boyutu bulunmaktadýr. Daha temel nokta Aðustos 1945'te Nagasaki'ye

Detaylı

VIII MALÝ PÝYASALAR 125

VIII MALÝ PÝYASALAR 125 VIII MALÝ PÝYASALAR 125 126 MALÝ PÝYASALAR Para ve sermaye piyasalarýndan oluþan mali piyasalara iliþkin geliþmeler aþaðýdadýr. I. PARA PÝYASALARI Kýsa vadeli fonlarýn arz ve talebinin karþýlaþtýðý piyasalarýn

Detaylı

Nokia HS-2R Radyolu kulaklýk seti Kullaným Kýlavuzu. 9355495 2. baský

Nokia HS-2R Radyolu kulaklýk seti Kullaným Kýlavuzu. 9355495 2. baský Nokia HS-2R Radyolu kulaklýk seti Kullaným Kýlavuzu 9355495 2. baský UYGUNLUK BÝLDÝRÝMÝ NOKIA CORPORATION olarak biz, tamamen kendi sorumluluðumuzda olmak üzere, HS-2R ürününün aþaðýdaki yönetmeliðin ilgili

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623 MALÝYE DERGÝSÝ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralýk 2007, Sayý 153 YAZI DANIÞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL

Detaylı

17-19 Aralýk 2010 Miracle Resort Hotel, Antalya 17-19 Aralýk 2010 - Miracle Resort Hotel, Antalya Deðerli Meslektaþýmýz, Kanser tedavisindeki hýzlý deðiþim ve geliþme farklý alanlarda uzmanlaþmýþ hekimlerin

Detaylı

DEVLET DEMÝRYOLLARI SAÐLIK BÝLÝMLERÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ FAKÜLTESÝ

DEVLET DEMÝRYOLLARI SAÐLIK BÝLÝMLERÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ FAKÜLTESÝ Bu egzersiz bel kaslarýný ve tüm bacak kaslarýný germeye yarar. 12. 13. Bir bacaðýnýzý düz olarak öne uzatýn, bu pozisyonda iken öne doðru esneyerek 10 saniye durun. Bu hareketi 10 kez tekrar edin. Ayný

Detaylı

Ülkemizde 1935 yýlýnda faaliyete baþlayan niþasta sektörü, günümüze kadar sürekli geliþme içinde oldu. O yýllardan itibaren genç Türkiye Cumhuriyeti ile birlikte büyüyen Niþasta Sanayi, 50 yýl gibi kýsa

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

ÜRÜNLER CeraBest Bronze CeraBest Silver CeraBest Gold Taným Seramik Yapýþtýrýcýsý Seramik Yapýþtýrýcýsý Fleks Seramik Yapýþtýrýcýsý Kullanýldýðý Yerler Ýç mekanlarda, Zeminlerde. Yatayda ve düþeyde. Yatayda

Detaylı

YEM TEKSTÝL HAYV. SAN. VE TÝC. A.Þ. Karacasu Karaziyaret Mahallesi Fatih Sultan Mehmet Caddesi No:26/A K.Maraþ Tel: 0344.251 25 20 (3 hat) Fax: 251 25 23 web: www.gurdalyem.com.tr e-mail: gurdal@gurdalyem.com.tr

Detaylı

K U L L A N I C I E L K Ý T A B I

K U L L A N I C I E L K Ý T A B I K U L L A N I C I E L K Ý T A B I Kesme Hızı Kesme hýzý fonksiyonlarý: Kalýnlýk ve kesilecek olan madde Akým ayarýnýn deðeri Akým ayarý kesilmiþ kenarlarýn kalitesini etkiler. Kesimin geometrik

Detaylı

Dolaþým Sistemi. Örnek 90. Çözüm. Ýnsanda dolaþým sistemi kalp, damarlar ve kandan oluþur.

Dolaþým Sistemi. Örnek 90. Çözüm. Ýnsanda dolaþým sistemi kalp, damarlar ve kandan oluþur. Dolaþým Sistemi Ýnsanda dolaþým sistemi kalp, damarlar ve kandan oluþur. Dolaþým Sisteminin Görevi 1. Vücuttaki hücrelere oksijen ve besin götürmek 2. Vücuttaki hücrelerde oluþan karbondioksit ve atýk

Detaylı

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ Protein Değerlendirilmesi Enerji Kullanımı Süt Kalitesi Karaciğer Fonksiyonları Döl Verimi Karlılık BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI

Detaylı

KRÝSTAL KÝMYASAL ÜRÜNLER ÝMALATI SAN. TÝC. LTD. ÞTÝ. 1996 yýlýnda GALERÝ KRÝSTAL A.Þ. bünyesinde kurulmuþtur. 4.000m2 lik kapalý alanda otel buklet malzemesi olarak adlandýrýlan sarf malzemelerinin imalatý

Detaylı

6. Büyük kan dolaþýmýnýn amacý nedir? Büyük kan dolaþýmýnda kanýn izlediði yolu kýsaca açýklayýnýz.

6. Büyük kan dolaþýmýnýn amacý nedir? Büyük kan dolaþýmýnda kanýn izlediði yolu kýsaca açýklayýnýz. Soru - Yanýt 10 1. Dolaþým sisteminin elemanlarý nelerdir? Yanýt: Dolaþým sisteminin elemanlarý kalp, damarlar ve kandýr. 2. Dolaþým sisteminin görevi nedir? Yanýt: Vücuttaki hücrelere oksijen ve besin

Detaylı

Nokia Kamera Flaþý PD-2 Kullaným Kýlavuzu. 9232493 1. Baský

Nokia Kamera Flaþý PD-2 Kullaným Kýlavuzu. 9232493 1. Baský Nokia Kamera Flaþý PD-2 Kullaným Kýlavuzu 9232493 1. Baský UYGUNLUK BÝLDÝRÝMÝ NOKIA CORPORATION olarak biz, tamamen kendi sorumluluðumuzda olmak üzere PD-2 ürününün aþaðýdaki yönetmeliðin (Council Directive:1999/5/EC)

Detaylı

WORLD ENERGY OUTLOOK 2 0 1 3 ULUSLARARASI ENERJÝ AJANSI Uluslararasý Enerji Ajansý (UEA) özerk bir kurum olarak 1974 yýlýnda kurulmuþtur. UEA'nýn iki temel görevi vardýr. Bunlar, petrol arzýndaki fiziki

Detaylı

Fiilen 1987, resmen ise 1992 Yýlýnda Adapazarý nda kuruldu. Kýsa sürede büyüyerek dünyanýn önde gelen Alçak Gerilim Þalt Cihazlarý üreticileri arasýnda yerini aldý. 25. 000 m 2 si kapalý alan olmak üzere

Detaylı