Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66"

Transkript

1 Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 SPOT VE VADELİ İŞLEM FİYATLARININ VARYANSLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK TESTİ Emrah İsmail ÇEVİK * Mehme PEKKAYA ** ÖZET Finansal piyasalarda meydana gelen dalgalanmalar yaırımcılar ve özellikle de işlemeler açısından risk yöneiminin ve vadeli işlemlerin önemini arırmakadır. Vadeli ile spo piyasalar arasındaki ekileşim, spo ve vadeli işlemlerin fiyaının belirlenmesinde önemli bir role sahipir. Dolayısıyla bu çalışmada VOB a işlem gören İMKB100 Endeksi, ABD doları ve Euro vadeli işlem (fuures) fiyalarının spo fiyaları ile nedenselliği incelenmişir. İlişkiyi belirleyebilmek amacıyla Cheung ve Ng (1996) arafından gelişirilen dinamik nedensellik esi uygulanmışır. Dinamik nedensellik esinden elde edilen sonuçlara göre, İMKB100 Endeks modelinde spo vadeli işlemi ekilemeke, döviz modellerinde ise vadeli işlem fiyaların spo fiyaları ekilediği sonucuna ulaşılmışır. Anahar Kelimeler: Dinamik Nedensellik, ARMA-GARCH, Vadeli işlem-spo ilişkisi. 1. Giriş Dünya ekonomisinde aran belirsizlikler ve fiya dalgalanmaları günümüzde daha dikkali bir risk yöneimini zorunlu hale geirmişir. Finansal sisemin gelişmesiyle oraya çıkan risk yöneimi eknikleri her geçen gün önemini arırmakadır. Ülke koşullarını iyi bir şekilde değerlendirerek belirlenen risk yöneimi yönemlerinden en uygun olanı, kişi ve kurumlar arafından uygulamaya konulmalıdır. Bu anlamda risk yöneiminde kullanılacak ürev ürünler, hem şirkelerin korunma (hedge) sraejilerinde, hem de piyasaların oynaklığının azalılması açısından en ekili araçlardandır. Türev ürünlerden olan vadeli işlem (fuures) sözleşmeleri özellikle fiya dalgalanmalarının yaraığı bu risklerin yöneilmesine olanak sağlayarak fiya dalgalanmalarını azalmaka, geleceğe yönelik ahminlerde bulunmayı kolaylaşırarak piyasa mekanizmasına işlerlik kazandırmakadır. Vadeli işlemlerin kullanılmasıyla birlike fiyalarda isikrar sağlanmasından dolayı piyasada hızlı para dönüşüm mekanizması gelişmeke ve fiya dalgalanmalarında azalma beklenmekedir. * Zonguldak Karaelmas Üniversiesi, İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü,( ). ** Zonguldak Karaelmas Üniversiesi, İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü, ( ). 49

2 Emrah İsmail Çevik Mehme Pekkaya Vadeli işlem piyasalarını, risken korunmak iseyen hedgerlar dışında spekülaörler ve arbirajcılarda kullanabilmekedir. Bu kullanıcıların varlığı piyasadaki derinliği arırmaka ve oluşan derinlik de oynaklığı ve riskliliği azalmakadır. Spo piyasa fiyalarıyla vadeli işlem fiyaları arasındaki ilişki iki fiyalama modeliyle açıklanmakadır. Birincisi, bir ürünün vadeli işlem fiyaını, spo fiyaı, faiz oranı, depolama ve ek yaırımdan elde edilen marjinal geiriyle ilişkilendirmeke olan aşıma maliyei modelidir. İkincisi, bir ürünün vadeli işlem fiyaını, spo fiyaı arı beklenen risk primi ve ürünün vadedeki spo fiyaaki ahmin edilen değişimiyle ilişkilendirmeke olan bekleniler modelidir (Malliaris, 2006; VOB Tanıım CD si). Tarımsal ürünlerde, yerel spo fiyalarıyla vadeli işlem fiyaları arasındaki fark nakliye, depolama veya ürün kalie seviyesinden kaynaklanabilmekedir (Economic Research Service, :29-36). Bir ürünün gelecekeki spo fiyaının ahmininde genellikle o ürünün vadeli işlem fiyaları belirleyici olmakadır. Ancak bu durum, depolama, faiz oranları ve marjinal geiri ilişkisi olan perol gibi ürünler için geçerli değildir li yılların sonlarına kadar, uzun dönemli sözleşmelerle gelecekeki perol fiyaları ahmin edilirken şu an ancak yakın dönem için ahminler yapılabilmekedir (Haubrich vd., 2006; Wu ve McCallum, 2006). Bu anlamda, vadeli işlemlerde fiyaların oluşması, arz alep esaslarının yanı sıra, ürünlerin depolanması, faiz oranlarına, gelecekeki ürün fiya beklenilerine ve ürünün spo piyasadaki değerine bağlı olarak belirlenmekedir. Bu çalışmanın amacı, spo ve vadeli işlem piyasaları arasındaki bilgi akışını ve bu piyasalar arasında ne ür bir ekileşim olduğunu espi emeye çalışarak yaırımcılara yol gösermekir. Özellikle gelişmiş ülkelerde vadeli işlem ile spo piyasaları arasındaki ilişkileri inceleyen çalışmalar orak piyasa bilgilerinin öncelikle vadeli piyasalar üzerinde ekili olduğunu sapamışır. Bu nedenle yeerince derinliğe sahip piyasalarda vadeli işlem fiyalarının spo fiyalarını ekilemesi beklenmekedir. Bununla birlike Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsasının (VOB) ülkemizde çok kısa bir geçmişe sahip olmasından ve spo piyasalar ile karşılaşırıldığında yeerince derinliğe sahip olmamasından dolayı vadeli işlemlerin spo piyasalar ile nasıl bir ilişki içinde olduğunun belirlenmesi yaırımcılar açısından yol göserici olacakır. Bu çalışma vadeli işlemler piyasası ile spo piyasalar arasındaki nedensellik ilişkisini inceleyen ilk çalışmalardan biri olma özelliğini aşımakadır. Çalışma beş bölümden oluşmakadır. İlk bölüm girişir. İkinci bölümde vadeli işlem ve spo piyasaları arasında nedenselliği araşıran çalışmalara değinilmişir. Üçüncü bölümde, vadeli işlem sözleşmeleri, avanajları ve verilerin alındığı İzmir de bulunan Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası A.Ş. hakkında genel bilgi sunulmakadır. 50

3 Spo ve Vadeli İşlem Fiyalarının Varyansları Arasındaki Nedensellik Tesi Dördüncü bölümde veriler ve model sonuçlarına yer verilmekedir. Sonuç bölümünde ise elde edilen sonuçlar yorumlanmakadır. 2. Lieraür Özei Cheung ve Fung (1997), Ocak 1983-Temmuz 1997 dönemi için üç aylık veriler kullandığı çalışmasında spo fiyaların vadeli işlem fiyaları üzerindeki ekisini araşırmışlardır. Çalışmada kullanılan spo değerler, Londra Eurodollar piyasasına, vadeli işlem değerleri ise Chicago uluslararası para piyasasına aiir. Elde eikleri sonuçlara göre, spo fiyalardan vadeli işlem fiyalarına nedensellik ilişkisi espi emişler ve spo ve vadeli işlem piyasalarındaki bilgi akışının sadece fiya harekelerini değil aynı zamanda piyasadaki oynaklık harekelerini de ekilediğini bulmuşlardır. Turkingon ve Walsh (1999), 30 Ocak-21 Aralık 1995 yılları arasında 5 er dakikalık veriler kullandığı çalışmasında, Avusralya borsa endeksi ile Sidney vadeli işlem borsası arasındaki ilişkileri araşırmışır. Vekör haa düzelme modeli kullandıkları çalışmada, iki değişken arasında çif yönlü nedensellik bulmuşlardır. Çalışmalarında spo verilerdeki şok dalgaların, vadeli işlem piyasasındaki epkisinin daha fazla olduğu belirlenmişir. Zou ve Pinfold (2001), Haziran 1996-Aralık 1999 arih aralığında günlük veriler kullanılarak Yeni Zelanda Borsa Endeksi (NZSE) spo ve vadeli işlem piyasalarına ai fiya fonksiyonunu bulmayı amaçlamışlardır. Onlar NZSE vadeli işlem endeks değerinin NZSE spo endeksinden daha yüksek oynaklığa sahip olduğunu ve vadeli işlem ile spo piyasa arasında karşılıklı ekileşim olduğunu sapamışlardır. Anoniou vd. (2001) çalışmalarında, işlem hacmi bakımından Avrupa nın en büyük hisse senedi endekslerine sahip DAX 100 (Almanya), FTSE 100 (İngilere) ve CAC 40 (Fransa) borsalarının birbirleri arasındaki ve kendi içindeki spo ve vadeli işlem fiyaları arasındaki ilişkileri incelemişlerdir. Aralık Aralık 1998 arihleri arasında günlük veri kullandıkları çalışmalarında VAR-EGARCH yönemi uygulamışlar ve elde eikleri sonuçlara göre spo piyasalar ve vadeli işlem piyasaları arasında ülke içinde ve dışında geri besleme ekisi espi emişlerdir. Çalışmalarında endeks vadeli işlem piyasaların kendi spo fiyalarını yönlendirdiğini ve buna ek olarak diğer ülke piyasaları üzerinde de ekili olduğunu sapamışlardır. Kavussanos ve Nomikos (2003) çalışmalarında, buğday, kömür, demir cevheri ve fosfa gibi kargoyla (freigh) aşınabilen ürünleri içeren Balık Kargo Endeksinin Ağusos Nisan 1998 arihleri arasındaki günlük spo ve vadeli işlem fiyalarını kullanmışlardır. Elde eikleri sonuçlara göre, spo ve vadeli işlem fiyaları arasında uzun dönemli ilişki espi emişlerdir. Nedensellik esi ve eki-epki analizi sonuçlarına göre, vadeli işlem fiyaları spo fiyalardan daha çabuk vadeli işlem değeri hakkında yeni bilgi sağlamakadır. Sarno ve Valene (2003) 51

4 Emrah İsmail Çevik Mehme Pekkaya çalışmalarında, Ocak 1989-Aralık 2002 arih aralığında S&P 500, NIKKEI 225 ve FTSE 100 endeks spo ve vadeli işlem değerlerini ele almışlardır. Çalışmada, doğrusal ve doğrusal olmayan vekör haa düzelme modeliyle hisse senedi geirileri üzerinde vadeli işlem piyasalarının ve uluslararası borsa endekslerinin ekilerini araşırmışlardır. Vadeli işlem piyasalarının spo değerler üzerinde ekili olduğu sonucuna varmışlardır. Haddad (2003) çalışmasında, Ocak 1984-Aralık 1999 arasındaki aylık verilerle ABD ulusal büçe açığının S&P 500 endeksi üzerine ekisini Granger nedensellik esiyle incelemişir. Elde eiği sonuçlara göre, ABD nin federal büçe açığının vadeli işlem fiyalarına ekisi olduğunu sapamışır. Crovder ve Phengpis (2003) çalışmalarında, Nisan 1982-Haziran 2003 arihleri arasında günlük S&P 500 endeksi spo ve vadeli işlem değerlerini kullanmışlar ve spo ve vadeli işlem fiyaları arasında uzun dönemli bir ilişki espi edememişlerdir. Bryan vd. (2003) çalışmalarında, özellikle Chicago ve NewYork a işlem gören 8 ane vadeli işlem ürünün (mısır, perol, Eurodollar, alın, Yen, kahve, canlı sığır ve S&P 500 endeksi) Mar 1995-Ocak 2003 arihleri arasındaki değerlerini kullanmışlardır. Vadeli işlem piyasalarında nedensellik ilişkisi üzerinde durmuşlardır. Karışık Dağılım hipoezine (mixure of disribuion hypoesis) göre, işlem hacmi ve fiya dalgalanmalarının poziif ilişki içerisinde olduğunu sapamışlardır. Covrig vd. (2006), NIKKEI 225 Endeksi için Mar 2000-Haziran 2000 arihleri arasında dakikalık veri kullandıkları çalışmalarında, NIKKEI 225 Endeksi spo değeri, yerel (Osaka) vadeli işlem değeri ve yabancı para (Singapur) vadeli işlem değerini kullanmışlardır. Elde eikleri sonuçlara göre, Gonzalo ve Granger in yaygın fakör bileşenleri modeli ve Hosboruk un bilgi paylaşım meodunun geçerli olduğunu sapamışlardır. Vadeli işlem piyasalarındaki fiya espi sürecinin %79 u bilgi paylaşım meoduyla olduğunu espi emişlerdir. Granger nedensellik esine göre, piyasa değerleri üzerinde en güçlü ekiye Osaka vadeli işlem piyasası sahipken, sonra spo piyasa ve Singapur piyasası gelmekedir. Ülkemizde vadeli işlemler borsasının yeni kurulmuş olmasından dolayı vadeli işlem piyasaları üzerine yapılan çok sayıda çalışma mevcu değildir. Baklacı (2007), Şuba 2005 ile Ekim 2006 arihleri arasından günlük veriler kullandığı çalışmasında karışık dağılım hipoezi çerçevesinde vadeli işlemlerin spo piyasalarda fiya oluşumu ve buna bağlı olarak oynaklığın değişmesinde önemli bir bilgi kaynağı olup olmadığını araşırmışır. Elde eiği sonuçlara göre, vadeli işlem fiya hacmi ve fiya değişiklerinin spo piyasalarda bilgi akışını ekilediğini ve geiri oynaklığını anlamlı bir şekilde arırdığını espi emişir. 52

5 Spo ve Vadeli İşlem Fiyalarının Varyansları Arasındaki Nedensellik Tesi 3. Gelecek Sözleşmeleri Vadeli işlemlerin kullanıcılara ve ülke ekonomisine yapığı en önemli kakı şirke ve piyasa riskini azalmasıdır. Vadeli işlem kullanıcıları, piyasalarda söz konusu olan fiya dalgalanmalarından doğabilecek zarar risklerini azalmakadırlar. Vadeli işlem piyasa kullanıcıları piyasanın ileri dönemlerindeki belirsizlikleri azalığından dolayı, üreici ve mali kesime planlar yapma olanağı anımakadır. Aynı zamanda, korunma amaçlı vadeli işlem yapan işlemelerin kredi alması daha kolay olabilmekedir. Vadeli işlemler, spo piyasalarda spekülasyon ve arbiraj yoluyla fiya ekinliğinin sağlanmasına yardımcı olmakadır. Mali vadeli işlem sözleşmelerinin yararlı yönleri, riski akarma, gelecekeki fiya belirsizliğini oradan kaldırma, likidie, esneklik ve şeffaflık şeklinde özelenebilir. Vadeli işlem piyasaların dezavanajları nielik ve mikarlar üzerine sandar oluşu, kullanıcıların isedikleri sözleşme düzenlemelerine engel olması olarak sıralanabilir. Ayrıca vade sandardı, risk minimizasyonu için piyasaya girenlerin bu amaçlarını am anlamıyla yerine geirmelerini engelleyebilmeke ve arafları baz riski ile karşı karşıya bırakabilmekedir. Vadeli işlem piyasalarında, küçük mikarlardaki alımlar için büyük sözleşmeler yapılabilmesi, bu piyasaların işlem hacmini oldukça yüksek seviyelere geirmekedir. Dolayısıyla, piyasalardaki küçük bir güvensizlik durumu, ülke ekonomisinde ciddi bir krize sebep olabilecekir. Bu yüzden, piyasa isemese de bu piyasaların iyi denelenmesi gerekmekedir. Mali vadeli işlem sözleşmelerinin sakıncalı yönleri, riski am karşılayacak uarda mali vadeli işlem bulunmayabilir ve başlangıç eminaı yaırma zorunluluğu mali yük geirir şeklinde özelenebilir (Küçükkocaoğlu, 2006:11-13; Sarwelle vd., 2006). Dünya genelinde vadeli işlem borsalarının işlem hacimleri 2004 yılı rakamlarına göre 1,2 karilyon doların üzerindedir. İzmir de faaliyee bulunan Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası A.Ş yılı iibariyle kurulmuş, 2005 başı iibariyle vadeli işlem piyasasında işlemlere başlamışır. VOB a işlem hacminin çoğunluğu İMKB endeksleri ve döviz üzerine gerçekleşmişir. VOB vadeli işlem piyasalarında Ekim 2006 iibariyle aşağıdaki sıralanan ürünler işlem görmekedir (VOB web sayfası, 2006). Hisse senedi endekslerine dayalı İMKB 30 ve İMKB 100 endeksleri, Döviz piyasasında; yabancı paralara dayalı USD ve Euro, Faiz piyasasında; hazine bonosu, devle ahvili veya diğer kısa veya uzun vadeli faiz oranlarına dayalı DİBS 91, DİBS 361 ve G-DİBS, 53

6 Emrah İsmail Çevik Mehme Pekkaya Emia piyasasında emia ve diğer dayanak varlıklara dayalı pamuk, buğday ve alın üzerinde vadeli işlem sözleşmelerinde işlem yapılabilmekedir. Tablo 1: VOB da Ürünlere Ai Aylık İşlem Hacimleri (YTL) Açık Pozisyon Endeks (YTL) Endeks (%) Döviz (YTL) Döviz (%) Şub ,07% ,68% Mar ,91% ,11% Nis ,30% ,11% May ,66% ,29% Haz ,20% ,67% Tem ,35% ,44% Ağu ,87% ,96% Eyl ,11% ,86% Eki ,67% ,26% Kas ,52% ,46% Ara ,35% ,61% Oca ,12% ,87% Şub ,01% ,99% Mar ,03% ,95% Nis ,48% ,57% May ,44% ,27% Haz ,20% ,68% Tem ,81% ,18% Ağu ,08% ,92% Eyl ,00% ,99% Eki ,99% ,97% Kaynak: VOB piyasasına ilgi, işlemlerin başlamasından iibaren henüz 2 yıl geçmemesine rağmen kalanarak armakadır. VOB a 2005 yılı iibariyle yaklaşık 2.1 milyar dolarlık ve 2006 nın ilk on ayında oplam yaklaşık olarak 8.5 milyar dolarlık açık pozisyon gerçekleşmişir. Dünya piyasalarıyla karşılaşırıldığında, Mayıs 2006 dan sonra aylık oralama 1.1 milyar dolarlık açık pozisyon hacim bakımından düşük, ancak yeni kurulan bir piyasa için küçümsenmeyecek bir düzeydedir. İşlem hacmindeki arış korunma yoğun amaçlı yapıldığı varsayılırsa belirlenen vadede şirkelerin isikrarlı bir geleceğe sahip olacağı düşünülebilir. Mayıs 2006-Temmuz 2006 arasında döviz 54

7 Spo ve Vadeli İşlem Fiyalarının Varyansları Arasındaki Nedensellik Tesi üzerindeki yaklaşık %30 luk bir marjdaki dalgalanma ve VOB işlem hacimlerindeki yükselme Tablo 1 den de gözlenmekedir. Nisan 2006 sonrasında, bu dalgalanmadan kendini korumaya çalışan işlemelerin, kazanç sağlamaya çalışan spekülaörlerin ve arbirajcıların yapıkları yüksek hacimli işlemlerin piyasadaki dalgalanmaları azalmaka ek olmasa da ekili rol oynadığını söylemek yanlış olmayacakır. VOB a Tablo 1 den de görüldüğü üzere, işlem hacminin Mayıs 2005 sonrası dönemde %95 den fazlasını İMKB endeksleri ve döviz oluşurmakadır. Bu anlamda bu çalışmada İMKB Endeksi ve Döviz üzerine olan vadeli işlem fiyaları ile spo fiyalar arasındaki nedensellik üzerinde durulmuş ve analiz kapsamında bu değişkenler yer almışır. 4. Uygulama Çalışmada Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsasında işlem gören ürev ürünlerden İMKB 100 endeks, Dolar ve Euro vadeli işlem sözleşmelerinin fiyaları ile spo fiyalar arasındaki nedensellik ilişkisi araşırılmaya çalışılmışır. Bu amaçla bu üç ürüne ai günlük spo ve vadeli işlem fiya serileri VOB ve TCMB elekronik veri dağıımın siseminden elde edilmişir. Bu ürünlerden İMKB 100 endeks serisi ile , Dolar ve Euro serileri ile arihleri arasında günlük verilerden oluşurulmuşur. Analizler yapılmadan önce fiya serileri r =ln(p /P -1 ) formülüyle sürekli geiri serisi durumuna dönüşürülmüş ve analizler sürekli geiri serisi üzerinden yapılmışır Tanımlayıcı İsaisikler Bu üç seriye ai spo ve vadeli işlem fiyalarının anımlayıcı isaisikleri Tablo 2 de (bkz. EK 1) göserilmekedir. Tabloda geirilerin oralaması, medyanı, maksimum ve minimum değerleri, Jarque-Bera normallik esi, Genişleilmiş Dickey-Fuller (ADF), Phillips-Peron (PP) ve Kwiakowski- Phillips-Schmid-Shin (KPSS) birim kök eslerine ai isaisikler yer almakadır. Elde edilen isaisiklere göre en yüksek oralama geiri İMKB 100 vadeli işlem sözleşmesinden elde edilmişir. Çarpıklık ve basıklık isaisiklerine göre serilerin normal dağılıma uymadığı gözlenmekedir. Bu durum Jarque- Bera es isaisiği ile araşırılmışır. Tes isaisiği sonuçlarına göre %1 önem düzeyinde serilerin normal dağılmadığı gözlenmekedir. Finansal zaman serilerinde bu durum oldukça sık raslanmakadır. Serilerin durağanlığı Genişleilmiş Dickey-Fuller, Phillips-Peron ve KPSS esleri ile araşırılmışır. Bu esler lieraürde oldukça fazla kullanıldığından eorik açıklama yapma gereği duyulmamışır. Bu esler arasındaki belirgin fark sıfır hipoezlerinin farklı kurulmasıdır. ADF ve PP eslerinin sıfır hipoezi birim kök vardır 55

8 Emrah İsmail Çevik Mehme Pekkaya şeklinde kurulurken, KPSS esinin sıfır hipoezi birim kök yokur şeklindedir. Elde edilen birim kök es sonuçlarına göre seriler birim kök içermemeke ve düzey değerlerde durağan olarak elde edilmişlerdir ARMA-GARCH Model Geleneksel anlayışa göre ardışık bağımlılık sorunu zaman serisi verilerinin bir özelliği iken, değişen varyans kesi verilerinin bir özelliğidir. Zaman serisi verilerinde de değişen varyans olabilir. Hisse senedi fiyaları, enflasyon oranları, döviz kurları, vb. finansal zaman serileriyle kesirimler yapan araşırmacılar, bu değişkenlerin kesirim yeeneklerinin bir dönemden diğerine değişiğini gözlemlemişlerdir. Tahmin haaları bazı dönemlerde küçük, bazı dönemlerde göreli olarak büyük olmaka, sonra ekrar küçülmekedir. Bu değişkenlik, söylenilere, siyasal karışıklıklara, kamu para ve maliye poliikalarında değişmeye karşı duyarlı olan finans piyasalarındaki dalgalanmalardan doğmuş olabilir. Bu da ahmin haaları varyansının sabi değil, dönemden döneme değişmeke olduğunun, yani ahmin haaları varyansının bir ür ardışık bağımlılığı olduğunun gösergesidir (Gujarai, 1995: 436). Bu alanda Engle (1982) Ooregresif Koşullu Değişen Varyans (ARCH) modeli ile yeni ufuklar açmışır. ARCH modelleri birçok farklı şekilde genelleşirilmişir. Bollerslev (1986) Genelleşirilmiş ARCH veya GARCH modeli ile kullanışlı bir ürünü önermişir (Verbeek, 2000: 266). Bhar ve Hamori (2005) ve Cheung ve Fung (1997), yapıkları çalışmalarda spo ve vadeli işlem piyasalarındaki fiya ilişkisini incelerken AR- GARCH modeli kullanmışlardır. Bu nedenle çalışmada spo ve vadeli fiyaların modellenmesinde AR-GARCH model kullanılmışır. Faka spo ve vadeli işlem serileri ooregresif (AR) süreçle birlike harekeli oralama (MA) sürecini de içinde barındırdığından dolayı, ARMA-GARCH model daha iyi sonuçlar vermiş ve bu nedenle ARMA-GARCH modeli ercih edilmişir. ARMA- GARCH modeli aşağıdaki gibi anımlanmakadır: p1 p2 = 0 + i i + i i + i= 1 i= 1 r a ar bε ε p3 p = + i i + i i i= 1 i= 1 σ ω αε βσ ε N (1) 2 (0, σ ) (2) burada r, spo veya vadeli geiridir. Denklem (1) koşulsuz ooregresif harekeli oralama özelliği göserir ve ARMA(p,q) olarak belirlenir. Burada ε, koşullu 56

9 Spo ve Vadeli İşlem Fiyalarının Varyansları Arasındaki Nedensellik Tesi 2 varyans σ ile birlike değişen varyanslı haa erimini ifade emekedir. Denklem (2) koşullu varyans dinamiğini göserir ve GARCH (p 3, p 4 ) olarak belirlenir. Burada p 3 ARCH erimi sayısı, p 4 GARCH erimi sayısını belirmekedir. İlk olarak spo ve vadeli işlem geiri serileri için ARMA model oluşurulmuşur. Mümkün ARMA spesifikasyonlarından en son model seçilirken bilgi krierleri ve anımlayıcı (diogonasic) esler göz önünde bulundurulmuşur. En Yüksek Olabilirlik (Maksimum Likelihood) yönemi ile elde edilen ARMA model sonuçlarına göre, üç ürüne ai spo ve vadeli işlem geiri serilerinde koşullu değişen varyans ekisi (ARCH ekisi) espi edilmişir. Bu nedenle model spesifikasyonu ARMA-GARCH olarak değişirilmişir. 1 Elde edilen ARMA-GARCH model sonuçları Tablo 3 de (bkz. EK 2) göserilmişir. 2 Tüm serilerde koşullu değişen varyans için en uygun spesifikasyon GARCH (1, 1) olarak elde edilmiş, ayrıca ARCH ve GARCH erimleri %1 önem düzeyinde isaisiksel olarak anlamlı elde edilmişir. Modellerde GARCH parameresi (β) oynaklığın süreklilik derecesini gösermeke ve bu değerin bire yakın olması bir şok gerçekleşiğinde oynaklığın uzun süre ekili olacağını belirmekedir. ARCH parameresi (α) ise koşullu değişen varyansı gösermekedir. Elde edilen model sonuçlarında β ların ümü α lardan büyük bulunmuşur. Bu durum her üç seride yaşanan şokların ekisinin uzun süre devam eiğini gösermekedir. İMKB spo modelinde ARMA (2, 2) en iyi model olarak elde edilirken, diğer modellerde en iyi model ARMA (3, 3) olarak bulunmuşur. Ayrıca modellerde koşullu değişen varyans LM esi, seri korelasyon Q ve Ljung-Box Q 2 isaisiği ile araşırılmış ve %1 önem düzeyinde modellerde herhangi bir anısal problem sapanmamışır Dinamik Nedensellik Tesi Bu bölümde Cheung ve Ng (1996) arafından gelişirilen dinamik nedensellik es sonuçları yer alacakır. Bu yönem ARMA-GARCH modellerinden elde edilen sandardize haalar ve onların karesine dayanmakadır. Cheung ve Ng (1996), X ve Y gibi iki zaman serisinin bilgi I X, j 0 J = X, Y j 0 şeklinde anımlamışır. Burada seini = { j } ve { j j } 1 ARMA modellerden elde edilen haa erimleri normal dağılım özelliği gösermediğinden ARMA-GARCH modelinin koşullu haasının genelleşirilmiş haa dağılımı (GED) göserdiği varsayılmışır. 2 Modellerde kullanılan değişkenler finansal zaman serileri olduğundan kaldıraç ekisi EGARCH model ile araşırılmışır. Bununla birlike her üç ürüne ai spo ve vadeli işlem serilerinde kaldıraç ekisi espi edilememişir. 57

10 Emrah İsmail Çevik Mehme Pekkaya X ve Y spo ve vadeli geiri olarak anımlansın. Y nin X +1 in varyansa nedeni olabilmesi için aşağıdaki eşisizliğin gerçekleşmesi gerekecekir: {( + 1 µ, + 1) } ( + 1 µ, + 1) { } 2 / 2 x x / E X I E X J (3) Denklem (3) e µ x, + 1 I deki şarlı bilgiye bağlı olarak X +1 in oralaması olarak anımlanmakadır. X ve Y değişkenleri arasında varyansa eşzamanlı nedenselliğin oluşması için aşağıdaki eşisizliğin gerçekleşmesi gerekir: {( µ ) } ( µ ) { } x, + 1 / + 1 x, + 1 / + 1 E X I E X J + Y (4) Y den X +1 e oralamada nedensellik aşağıdaki gibi anımlanmakadır: { / } { / } E X I E X J (5) İki finansal varlığın oralaması ve varyansında nedenselliği es emek için, X ve Y serilerinin oralama denklemleri aşağıdaki gibi formüle edilir: X = µ + h ε ve Y = µ Y, + hy, ς x, x, burada ε ve ς sıfır oralamalı sabi varyanslı birbirinden bağımsız haa erimlerini gösermekedir. Koşullu oralama ve varyans aşağıdaki gibi göserilebilir: µ ϕ θ h ( ) = Z (6) z, z, i z, h i i= 0 2 { } ( ) ( Z ) = ϕ + ϕ θ µ ϕ (7) z, z,0 zi, zh, i z, 1 z,0 i= 0 burada θ z, h, px1 boyulu paramere vekörüdür. Dinamik nedensellik esinde X ve Y serileri için sandardize haa kareleri aşağıdaki gibi anımlanmakadır: 2 {(, ) /, } 2 {(, ) /, } U = X µ h = ε (8) 2 x x V = Y µ h = ς (9) 2 Y Y burada ε ve ς sandardize haaları belirmekedir. r UV (k), k. gecikme için sandardize haa karelerinin çapraz korelasyon kasayıları ve r ες (k), sandardize haaların çapraz korelasyon kasayıları olarak anımlanır. r UV (k) ve r ες (k) Çapraz Korelasyon Fonksiyonu (CCF) varyans ve oralamada nedensellik için 58

11 Spo ve Vadeli İşlem Fiyalarının Varyansları Arasındaki Nedensellik Tesi kullanılır. Varyansa ve oralamada nedensellik için es isaisikleri aşağıdaki gibi hesaplanır: Varyansa Nedensellik Tesi = T r ( k) Oralamada Nedensellik Tesi = T r ( k) burada T gözlem sayısını belirmekedir. Denklem (1) ve (2) kullanılarak sandardize haalar ε / σ şeklinde elde edilmekedir. Oralamada nedensellik sandardize haalar arasındaki çapraz korelasyon kasayıları ile es edilirken, varyansa nedensellik karesi alınmış sandardize haalar arasındaki çapraz korelasyon kasayıları ile es edilmekedir. Nedensellik yokur hipoezi alında farklı gecikmelerdeki korelasyon kasayıları büyük örneklerde normal dağılım gösermekedir. Sandardize haalardan (veya karelerinden) elde edilen çapraz korelasyon kasayılarının ümü, üm mümkün öncül (leads) ve gecikme (lags) değerlerde, isaisiksel olarak sıfırdan anlamlı derecede farklı olduğunda oralamada (veya varyansa) nedensellik mevcuur denir (Bhar ve Hamori, 1995: 533). Sandardize haalar ve karelerinden elde edilen çapraz korelasyon kasayıları Tablo 4 e (bkz. EK 3) göserilmişir. Gecikme ifadesi, vadeli işlemin spoa oluşurduğu nedenselliği belirirken; öncül ifadesi spoun vadeli işlemde oluşurduğu nedensellik ekisini belirmekedir. Elde edilen çapraz korelasyon kasayılarına göre; İMKB denkleminde vadeli işlem geirisinin oralaması spo geirilerin oralamasını ekilemezken, spo geirinin oralaması vadeli işlem geirinin oralamasını 1. gecikmede ekilemekedir. Yani spo geirilerinin oralamasında oluşan değişkenlik vadeli işlem piyasasında birinci günde ekili olmakadır. Elde edilen bu sonuç beklenilerle ers yöndedir. Zira yeerince derinliğe sahip piyasalarda vadeli işlemlerin spo fiyaları ekilemesi beklenmekedir. Bu sonuca göre, VOB a endeks sözleşmelerinde spo piyasalara göre yeerince piyasa derinliğinin henüz oluşmadığını veya işlem hacminin spo piyasaları ekileyebilecek düzeye gelmediğini gösermekedir. Bununla birlike vadeli işlem ve spo geirilerin varyansında aynı zaman diliminde oluşan karşılıklı bir geri bildirim ekisi mevcuur. Bu durum spo ve vadeli işlem piyasada oluşan oynaklığın (volailie) aynı gün içerisinde karşılıklı olarak birbirlerini ekilediğini gösermekedir. Dolar denkleminde ise, vadeli işlem geirisinin oralamasında oluşan değişkenlik bir gün sonra spo geirinin oralamasını ekilemekedir. Volailie de ise benzer bir durum söz konusudur. Şöyle ki, vadeli işlemde oluşan volailie birinci ve dördüncü günde spoa volailieye neden olmakadır. 59 UV ες

12 Emrah İsmail Çevik Mehme Pekkaya Son olarak Euro modelinde, vadeli işlem sözleşmenin oralamasında oluşan değişkenlik spo fiyaa aynı gün yansımaka ve bu eki bir gün daha sürmekedir. Volailie de aynı durum söz konusudur. Vadeli işlem sözleşmede oluşan bir oynaklık spo piyasalara bir gün sonra eki emekedir. Dövize dayalı modellerde ise beklenildiği gibi vadeli işlemler spo piyasaları ekilemekedir. 5. Sonuç Çalışmada Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsasında işlem gören İMKB100, Dolar ve Euro vadeli işlem sözleşmelerinin geirileri ile spoa oluşan geiriler arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmışır. İlk olarak serilerin anımlayıcı isaisikleri çıkarılmış ve üç ürüne ai vadeli işlem ve spo verilerin normal dağılmadığı ve koşullu değişen varyans ekisi olduğu sapanmışır. Bu nedenle serilerin modellenmesinde AR-GARCH model kullanılmışır. Faka ARMA-GARCH modelleri serilerin dinamikleri açıklamada daha üsün sonuçlar verdiğinden ARMA-GARCH model ercih edilmişir. Tüm modellerde koşullu değişen varyans için en iyi spesifikasyon GARCH(1, 1) ile elde edilmişir. Vadeli işlem ve spo piyasa arasındaki ilişkiler Cheung ve Ng (1996) arafından gelişirilen dinamik nedensellik esi ile araşırılmışır. Bu es çapraz korelasyon kasayılarına dayanıp oralamada ve varyansdaki nedenselliği araşırmakadır. Elde edilen sonuçlara göre, İMKB 100 modelinde oralamadaki nedenselliğe göre spo vadeli işlemi ekilerken, varyansaki nedensellik aynı anda gerçekleşmekedir. Dolar modelinde oralamaya ve varyansa göre vadeli işlem spou ekilemekedir. Son olarak Euro modelinde ise oralamada ve varyansa vadeli işlem spou ekilemekedir. Dinamik nedensellik esi sonucuna göre, her üç ürüne ai çapraz korelasyon kasayıları mevcu iki piyasa arasında bilgi akışının hızlı bir şekilde gerçekleşiğini gösermekedir. Piyasada oluşan oynaklık ürünlerin spo ve vadeli fiyalarını karşılıklı olarak ekilemekedir. Sonuç olarak spo ve vadeli işlem piyasalarında yaırım yapmayı düşünen yaırımcıların Dolar ve Euro için vadeli işlem piyasasında oluşan fiyaların spo fiyaları ekilendiğini, İMKB 100 endeks spo fiyaının ise vadeli işlem fiyaını ekilediğini göz önünde bulundurmaları karlarını maksimize emek ve daha az riskli porföy oluşurması açısından yararlı olacakır. 60

13 Spo ve Vadeli İşlem Fiyalarının Varyansları Arasındaki Nedensellik Tesi ABSTRACT THE CAUSALITY TEST BETWEEN THE VARIANCES OF SPOT AND FUTURE MARKET PRICES Volailiy in financial markes urges imporance of risk managemen wih respec o invesors and especially firms. Informaion and ineracion beween spo and fuures markes plays an imporan role on formaion of marke prices. In his sudy, causaliy and informaion flows are examined on spo and fuures prices of ISE 100 Index, US Dollar, and Euro which are raded a Turkish Derivaives Exchange (VOB). Dynamic causaliy es ha is originally creaed by Cheung and Ng (1996) is applied. Dynamic causaliy es resuls show ha in he ISE 100 Index model spo prices affec fuures prices and in he exchange model fuures prices affec spo prices. Keywords: Dynamic causaliy, ARMA-GARCH, Correlaion of spofuures. KAYNAKÇA ANTONIOU, A., PESCETTO, G. ve VIOLARIS, A. (2001), Modelling Inernaional Price Relaionships and Inerdependencies beween EU Sock Index and Sock Index Fuures Markes: A Mulivariae Analysis, hp://inquire.org.uk.loopiadns.com/inquirefiles/aachmens/brighon20 01/ paper-anoniou.pdf, ( ). BAKLAVACI, Hasan F. (2007), Türkiye de Fuures İşlemlerinin Spo Piyasa Oynaklığına Ekisi Üzerine Bir Çalışma, 11. Ulusal Finans Sempozyumu, Ekim BHAR, R. ve HAMORİ, S. (2005), Causaliy in Variance and he Type of Traders in Crude Oil Fuures, Energy Economics, 27, BOLLERSLEV, T. (1986), Generalized Auoregressive Condiional Heeroscedasiciy, Journal of Economerics, 31, BRYANT, H. L., BESSLER, D. A. ve HAIGH M. S. (2003), Causaliy in Fuures Markes, hp://www.arec.umd.edu/publicaions/papers/ Working-Papers-PDF-files/03-07.pdf, ( ). CHEUNG, Y.W. ve NG, L.K. (1996), A Causaliy-in-Variance Tes and Is Applicaions o Financial Marke Prices, Journal of Economerics, 72, CHEUNG, Y.W. ve FUNG H.G. (1997), Informaion Flows Beween Eurodollar Spo and Fuures Markes, Mulinaional Finance Journal, 61

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul MPRA Munich Personal RePEc Archive Long memory and srucural breaks on volailiy: evidence from Borsa Isanbul Emrah Ismail Cevik and Gülekin Topaloğlu Namık Kemal Universiy, Bülen Ecevi Universiy 014 Online

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET İMKB Piyasalarındaki Volailienin Modellenmesi ve Öngörülmesi: Asimerik GARCH Modelleri ile bir Uygulama Mura MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.r Bankacılık Düzenleme ve Deneleme Kurumu (BDDK) ÖZET Çalışmada, 5

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Dokuz Eylül Üniversiesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi Yayına Kabul Tarihi: 05.07.2014 Cil: 16, Sayı: 2, Yıl: 2014, Sayfa: 281-302 Online Yayın Tarihi: 30.09.2014 ISSN:

Detaylı

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU?

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? Yrd. Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Yrd. Doç. Dr. Feride Özürk

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:37, Sayı/No:2, 2008, 98-110 ISSN: 1303-1732 - www.ifdergisi.org 2008 İsanbul Menkul Kıymeler

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ Yrd. Doç. Dr. Hülya Kanalıcı Akay Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Mehme Nargeleçekenler Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:009 Cil:6 Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA İMKB de Fiya-Hacim İlişkisi - Asimerik Ekileşim Yrd. Doç. Dr. Koray KAYALIDERE Celal Bayar Üniversiesi,U.B.Y.O., Bankacılık

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ ARAŞTIRMA RAPORU (Kamuya Açık) DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ DR. MUSTAFA ÖZÇAM BAŞUZMAN ARAŞTIRMA DAİRESİ 27.02.2004 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 2. DÖVİZ KURU

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOK DEĞİŞKENLİ EŞİKSEL OTOREGRESİF MODELLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Ümran Münire KAHRAMAN DOKTORA TEZİ İsaisik Anabilim Dalı 2012 KONYA Her Hakkı Saklıdır TEZ

Detaylı

VOB-BİST Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminin BİST Endekslerine Etkisi

VOB-BİST Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminin BİST Endekslerine Etkisi February 1-, 015-5 h Inernaional Scienific Conference of Iranian Academicians Abroad in Turkey VOB-BİST Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminin BİST Endekslerine Ekisi Mirrasoul SEYEDGHOMI PhD (Candidae) in

Detaylı

THE IMPACT OF EXCHANGE TRADED FUNDS ON THE LONG TERM RELATIONSHIP OF INDEX MARKETS: AN EMPRICAL ANALYSIS ON THE ISE-30 INDEX

THE IMPACT OF EXCHANGE TRADED FUNDS ON THE LONG TERM RELATIONSHIP OF INDEX MARKETS: AN EMPRICAL ANALYSIS ON THE ISE-30 INDEX Dumlupınar Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi / Dumlupınar Universiy Journal of Social Sciences BORSA YATIRIM FONLARININ ENDEKS PİYASALARDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İMKB-30 ENDEKSİ ÜZERİNE

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ÖZET Prof.Dr.Cengiz TORAMAN Balıkesir Üniversiesi, İİBF,İşleme Bölümü Cengizoraman4@yahoo.com Öğr.Gör.Çağaay BAŞARIR

Detaylı

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi.

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi. Borsa İsanbul da Piyasa Ekinliğinin Analizi: Harvey Doğrusallık Tesi (Analysis of Marke Efficiency a Borsa İsanbul: Harvey Lineariy Tes) Gürkan MALCIOĞLU a Mücahi AYDIN b a Arş.Gör., Sakarya Üniversiesi,

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ Dr. Sevda Gürsakal sdalgic@uludag.edu.r Uludağ Üniversiesi, İİBF Ekonomeri Bölümü ÖZET Bu çalışmada hisse senedi oynaklığındaki kırılmalar Inclan ve Tiao

Detaylı

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yönemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi:

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

Getiri Volatilitisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Ampirik Bir Çalışma

Getiri Volatilitisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Ampirik Bir Çalışma 200 18 19 Yrd. Doç. Dr.Melek Acar Boyacıoğlu 20 Dr. Burcu Güvenek Geiri Volailiisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Amirik Bir Çalışma Dr. Volkan Alekin Yrd. Doç. Dr. Melek ACAR BOYACIOĞLU Dr.

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun Paramerik ve Paramerik Olmayan Eşbüünleşme Tesleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası (VOB) NEDİR? Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası A.Ş. Sermaye Piyasası Kanunu na tabi olarak ve Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuş,

Detaylı

Anahtat Kelimeler: Volatilite, Basel II, Geriye Dönük Test, Riske Maruz Değer

Anahtat Kelimeler: Volatilite, Basel II, Geriye Dönük Test, Riske Maruz Değer Volume Number 3 011 pp. 1-17 ISSN: 1309-448 www.berjournal.com RMD Hesaplamalarında Volailie Tahminleme Modellerinin Karşılaşırılması ve Basel II Yaklaşımına Göre Geriye Dönük Tes Edilmesi: İMKB 100 Endeksi

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

Araşırma Makaleleri REEL DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİ İ TİCARET PERFORMA SI A ETKİSİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Erşan SEVER ÖZET Bu çalışmada reel döviz kuru belirsizliğinin Türkiye nin icare performansına ekisi araşırılmışır.

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ Eem Hakan ERGEÇ Eskişehir Osmangazi Üniversiesi Mura TAŞDEMİR Eskişehir OsmangaziÜniversiesi Öze İnşaa sekörü çıkısının

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013 PİYASA ETKİNLİĞİ HİPOTEZİ: İMKB İÇİN AMPİRİK BİR ANALİZ Fama ZEREN Yrd.Doç.Dr., İnönü Üniversiesi,İ.İ.B.F., Ekonomeri Bölümü, fama.zeren@inonu.edu.r, 04223774317 Hakan KARA Öğr.Grv., İnönü Üniversiesi,

Detaylı

Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği

Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği Volume 5 Number 4 2014 pp. 71-88 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği Aydın Yüksel a Aslı Yüksel b Öze: Bu makale Ağusos 2007 arihinde oraya

Detaylı

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ BANKA KREDİ PORTFÖLERİNİN ÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAANAN ALTERNATİF BİR ÖNTEM ÖNERİSİ K. Bau TUNA * ÖZ Ödememe riski banka kredilerini ve bankaların kredi porföylerini ekiler.

Detaylı

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI Onur GÖZBAŞI * ÖZ Bu çalışmanın amacı, İMKB ile gelişmeke olan yedi ülkenin (Arjanin, Brezilya,

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 2, 2010 53

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 2, 2010 53 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 2, 2010 53 FİNANSAL PİYASA ETKİNLİĞİ: S&P 500 ÜZERİNE BİR UYGULAMA Erhan DEMİRELİ *, Gökuğ Cenk AKKAYA ** ve Elif İBAŞ *** Öze Finansal ekinlik kavramı

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

Finansal İstikrarın Bankacılık Sisteminin Borç Verme Politikaları Üzerindeki Etkisi: 2008 Küresel Krizi Çerçevesinde Türkiye Üzerine Bir İnceleme

Finansal İstikrarın Bankacılık Sisteminin Borç Verme Politikaları Üzerindeki Etkisi: 2008 Küresel Krizi Çerçevesinde Türkiye Üzerine Bir İnceleme Finansal İsikrarın Bankacılık Siseminin Borç Verme Poliikaları Üzerindeki Ekisi: 2008 Küresel Krizi Çerçevesinde Türkiye Üzerine Bir İnceleme Öze Ekrem ERDEM * M. Faih İLGÜN ** Cüney DUMRUL *** 2008 yılında

Detaylı

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS ANADOLU ÜNİVERS İTES İ S OS YAL BİLİMLER DERGİS İ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cil/Vol. : - S ayı/no: 2 : 33 42 (20) FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * Yrd.

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cil:2, 2011, Sayfa 49-73) Türkiye de Elekrik Tükeimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz H. Mura Eruğrul * Öze Çalışmada Türkiye de elekrik ükeimi büyüme ilişkisi 1998Ç1-2011Ç3

Detaylı

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 8 / 2 (2006). 1-14 DÖVİZ KURU VE HİSSE SEETLERİ FİYATLARI ARASIDAKİ EDESELLİK İLİŞKİSİ Özlem AYVAZ * Öze : Bu çalışmada Türkiye de hisse seneleri

Detaylı

Vadeli İşlem Piyasasında Optimal Hedge Rasyosunun Statik ve Dinamik Teknikler Yardımıyla Hesaplanması

Vadeli İşlem Piyasasında Optimal Hedge Rasyosunun Statik ve Dinamik Teknikler Yardımıyla Hesaplanması Uluslararası Alanya İşleme Fakülesi Dergisi Inernaional Journal of Alanya Faculy of Business Yıl:014, C:6, S:3, s. 1-13 Year:014, Vol:6, No:3, s. 1-13 Vadeli İşlem Piyasasında Opimal Hedge Rasyosunun Saik

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ ORANLARININ BELİRLENMESİNDE İÇSEL VE DIŞSAL FAKTÖRLERİN ROLÜ Kaan MASATÇI ÖZET ABSTRACT

TÜRKİYE DE FAİZ ORANLARININ BELİRLENMESİNDE İÇSEL VE DIŞSAL FAKTÖRLERİN ROLÜ Kaan MASATÇI ÖZET ABSTRACT TÜRKİYE DE FAİZ ORANLARININ BELİRLENMESİNDE İÇSEL VE DIŞSAL FAKTÖRLERİN ROLÜ Kaan MASATÇI ÖZET Arş.Gör.Burak DARICI Bu çalışmada, Türkiye de faiz oranlarını, hem reel hem de finansal ekileri olması ve

Detaylı

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sekörü İçin Ekonomerik Bir Analiz Kuruluş BOZKURT Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversiesi Söke İşleme Fakülesi, Bankacılık ve Finans Bölümü kuriboz_48@homail.com

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

Likidite Azlığı Priminin Menkul Kıymet Getirileri Üzerinde Etkileri ve Avrasya İçin Önemi

Likidite Azlığı Priminin Menkul Kıymet Getirileri Üzerinde Etkileri ve Avrasya İçin Önemi 30 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 0 Likidie Azlığı Priminin Menkul Kıyme Geirileri Üzerinde Ekileri ve Avrasya İçin Önemi Serdar Kuzu (Isanbul Universiy, Turkey) The Effecs of he Illiquidiy

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ ÖZET

PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F.Dergisi Cil:17 Sayı:2, Yıl:2002, ss:55-74 PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ Erdinç Telaar * Şadiye Türkmen ** Özgür Teoman *** ÖZET Bu çalışmada pamuk borsalarında oluşan fiyaların

Detaylı

Ocak 2010. Yönetimi IŞINSU KESTELLİ. Yönetim Kurulu Başkanı

Ocak 2010. Yönetimi IŞINSU KESTELLİ. Yönetim Kurulu Başkanı Ocak 2010 VOB la Gelecek Yönetimi IŞINSU KESTELLİ Yönetim Kurulu Başkanı Kuruluş Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB) 4 Şubat 2005 te gonga ilk vuruşu Başbakanımızın yapmasıyla uzaktan erişimli elektronik

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

Halloween Etkisinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında Geçerliliğinin Testi. The Validity of the Halloween Effect in the Istanbul Stock Exchange

Halloween Etkisinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında Geçerliliğinin Testi. The Validity of the Halloween Effect in the Istanbul Stock Exchange Halloween Ekisinin İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında Geçerliliğinin Tesi Öze Halloween Ekisinin İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında Geçerliliğinin Tesi Dr. Veli YILANCI İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yöntemi İle Analizi

Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yöntemi İle Analizi Finans Poliik & Ekonomik Yorumlar 2007 Cil: 44 Sayı:512 43 Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yönemi İle Analizi Öze Bülen GÜLOĞLU 1 Ayşe AKMAN 2 Bu çalışmada, Mar 2001-Mar 2007 arihleri arası dönemde

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġsenecek Veriler BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam Madde

Detaylı

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (2) 2011, 256-264 İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE H. Aydın OKUYAN (1),

Detaylı

VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.

VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory. 3 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Sayı: 3, Ocak-Haziran 9, ss.39-337 VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ Sevda GÜRSAKAL

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Nisan 2016, Sayı:12 HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Selçuk KENDİRLİ 1 Muhammet ÇANKAYA 2 Özet:

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi SESSION 3B: Ora Asya Ekonomileri 07 Azerbaycan, Kazakisan, Kırgızisan ve Türkiyede İkisadi Özgürlük ve İsihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi Prof. Dr. Ekrem Erdem (Erciyes Universiy, Turkey) Ass. Prof.

Detaylı

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ UZMANLIK TEZİ Selim DAĞLIOĞLU EKİM - 010 ANKARA T.C. KÜLTÜR

Detaylı

FİNANSAL KIRILGANLIKLAR: TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ ÜZERİNE UYGULAMA

FİNANSAL KIRILGANLIKLAR: TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ ÜZERİNE UYGULAMA Elekronik Sosyal Bilimler Dergisi www.esosder.org Elecronic Journal of Social Sciences info@esosder.org Yaz-010 Cil:9 Sayı:33 (1-140) ISSN:1304-078 Summer-010 Volume:9 Issue:33 FİNANSAL KIRILGANLIKLAR:

Detaylı

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Yıl: 24 Sayı:86 Ocak 2010 101 TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Nuray ERGÜL ÖZET Bu çalışmada, Türk ve Amerikan Enerji Piyasaları na yer verilmişir. Araşırmada kullanılan

Detaylı