Dr. Akın Yeşilkaya Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı Eğitim Yılı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Dr. Akın Yeşilkaya Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı 2009-2010 Eğitim Yılı"

Transkript

1 Dr. Akın Yeşilkaya Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı Eğitim Yılı

2 Amaç ve edef Vitaminleri tanımak Vitaminlerin ne işe yaradığını öğrenmek Vitaminlerin metabolizma içerisindeki görevlerini anlamak Vitaminlerin önemlerini ortaya koymak

3 Sunum Vitamin kelimesinin kısa tanımı Vitaminlerin tarihçesi Vitaminlerin tanımı Vitaminlerin özellikleri Vitaminlerin sınıflandırılması Metabolik önemi olan vitaminler

4 Vitaminler Vita-amine Vitalis : hayati öneme sahip olan Amine : amonyakdan türeyen Amin içeren hayati öneme sahip bileşikler Vitamine Vitamin

5 Tarihçe Sümerler, Babiller, Mısırlılar, Yunanlılar, Romenler, Araplar 1601 yılında Sir James Lancaster, turunçgil meyveleri yiyen gemi tayfalarının diş ve diş eti sorunları kaybolduğunu gözlemlemiştir yılında James Lind limon kaynaklı besinlerin Skorbüt hastalığı tedavi ettiğini yayınlamıştır yılında hristiaan Eijkman hayvanların besinlerini değiştirmek süretiyle hastalandıklarını ortaya koymuştur.

6 hristiaan Eijkman 5 hafta sonra

7 Tarihçe 1882 de Takaki, diyetlerine et, arpa, meyve eklenmiş Japon gemicilerinde beri-beri olarak bilinen hastalığın tedavi edildiğini gözlemiştir yılında William Fletcher beri-beri hastalığın pirinç tanelerinin farklı işlenmesi sonucu ortaya çıktığını bildirmiştir yılında Frederick opkins, sıçanların besinlerine süt eklenmesiyle ancak normal büyüme sağladıklarını gözlemiş ve yiyeceklerin büyüme faktörü içerdiklerini öne sürmüştür. asimir Funk tarafından 1912'de vitamin terimini kullanmıştır. 20. yy da vitaminlerin yapı ve özellikleri çalışılmaya başlanıyor Yapısı belirlenen ilk vitamin Tiamindir.

8 Vitaminlerin tanımı Vitaminler organizmada sentezlenmeyen ve diyet yolu ile alınması gereken, yapı taşı olarak fonksiyon görmeyen ve enerji temini için kullanılmayan fakat organizma için gerekli olan organik maddelerdir. Sentezlenmeyen Yapı taşı olmayan Enerji üretmeyen

9 Vitamin fazla alınması olayına hipervitaminoz, Az alınmasına hipovitaminoz, Bulunmamasına avitaminoz denir.

10 Vitaminlerin özellikleri rganizmanın normal metabolizması için az miktarlarda gereklidir. Vücudun hücrelerinde üretilemezler, diyet ile alınırlar. Vitaminler besinlerimizde bulunmadığı zaman, metabolizmada bozukluklara yol açabilirler.

11 Vitaminlerin özellikleri Vitaminler vücutta yakılmaz yani vitaminlerden doğrudan enerji alınmaz. Mikroorganizmalar ve bitkiler tarafından sentezlenirler. Eksojen (tiamin), provitamin (karoten) veya endojen (niasin) olabilirler. Bir çoğu kofaktör olarak rol oynar (B vitaminler) ormon etkisini taklit eder (D vitamini) Sinyal iletim yollarında rol alır (A vitamini)

12 Sınıflandırılmaları Suda Çözünenler Vitamin B1 (tiamin) Vitamin B2 (riboflavin) Vitamin B3 (niasin) Vitamin B5 (pantotenik asit) Vitamin B6 (piridoksin) Vitamin B12 (Kobolamin) Biotin (vitamin B7) Folik asit (vitamin B9) Vitamin (askorbik asit) Yağda Çözünenler Vitamin A (retinoidler) Vitamin D (kalsiferoller) Vitamin E (Tokoferoller) Vitamin K (Menakinonlar)

13 Önceki Adı Kimyasal adı İsim değişikliğin nedeni Vitamin B 4 Adenin DA metaboliti Vitamin B 8 Adenilik asit DA metaboliti Vitamin F Essensiyel yağ asidi Vitamin tanımına uymamaktadır Vitamin G Riboflavin Vitamin B 2 olarak yeniden adlandırılmıştır Vitamin Biotin Vitamin B 7 olarak yeniden adlandırılmıştır Vitamin J Katekol, Flavin Protein metaboliti Vitamin L 1 Antranilik asit Protein metaboliti Vitamin L 2 Adeniltiyometilpentoz RA metaboliti Vitamin M Folik asit Vitamin B 9 olarak yeniden adlandırılmıştır Vitamin Karnitin Protein metaboliti Vitamin P Flavonoidler Vitamin olarak sınıflandırılmamaktadır Vitamin PP iasin Vitamin B 3 olarak yeniden adlandırılmıştır Vitamin U S-Metiladenozin Protein metaboliti

14

15 Suda Çözünen Vitaminler Özellikleri Polar moleküllerdir ve suda çözünürler. rganik çözücülerde çözünmezler. Sindirim sisteminden kolayca absorbe olurlar. Taşıyıcı proteine ihtiyaç duymazlar. Vitamin B12 hariç, depo şekilleri yoktur. Genellikle toksik değildirler, fazla alındıklarında kolayca idrarla atılırlar. Sürekli olarak diyetle alınmaları gerekir.

16 Tiamin (Vitamin B 1 ) (Antiberiberik vitamin) Kaynakları: Domuz eti, hububat ve baklagiller, bira mayası, yumurta sarısı Günlük gereksinim: 1,0-1,2 mg/gün Aktif şekli : Tiamin pirofosfattır (TPP) (Tiamin pirofosfokinaz tarafından) Enzimatik reaksiyonlarda aldehit veya keto grubunun transferinde ve a-ketoasitlerin oksidatif dekarboksilasyon görev yapan bir koenzimdir. Bağırsaklardan kolayca emilir, vücutta depolanmaz, idrarla atılır.

17 Yapısı S 2 1 Pirimidin 6 2,5-Dimetil-6- aminopirimidin 4-Metil-5-hidroksietil tiazol Pirimidin + tiazol halkası (metilen köprüsü ile bağlı) S P P Aktif form: Tiamin pirofosfat (TPP)

18 S Tiamin pirofosfokinaz ATP AMP S P P

19 Fonksiyonları 1) Piruvat dehidrogenaz : Piruvat dekarboksilaz, dihidrolipoil transasetilaz, dihidrolipoil dehidrogenaz 2) a-ketoglutarat dehidrogenaz 3) Asetoasetat sentetaz 4) Transketolaz - transaldolaz

20 Piruvat dehidrogenaz Glukoz Piruvat Asetil oa kzaloasetat Sitrat Malat is-akonitat Fumarat TA DÖGÜSÜ İzositrat Süksinat Süksinil oa a-ketoglutarat

21 Piruvat Dehidrogenaz Kompleksi ksidatif dekarboksilasyon reaksiyonu Piruvat + Koenzim A + AD + PD TPP Lipoamid FAD Asetil oa AD E1: Piruvat dehidrogenaz komponenti E2: Dihidrolipoil transasetilaz E3: Dihidrolipoil dehidrogenaz

22 PD Piruvat dehidrogenaz (E1) Dihidrolipoil transasetilaz (E2) Dihidrolipoil dehidrogenaz (E3) This computer-generated three-dimensional (3-D) image shows a multienzyme complex that plays a key role in cellular metabolism. Shown are three interlocked enzymes: pyruvate dehydrogenase (yellow), dihydrolipoamide acetyltransferase (green), and dihydrolipoamide dehydrogenase (red). Scientists derived the image from two-dimensional cryoelectron microscopic pictures of the enzyme complex in cow kidney and various bacteria. The 3-D structures shed light on how the enzymes work together to help produce ATP, the principal storage form of energy within the cell. Image courtesy of Dr. James Stoops, University of Texas- ouston. Grant EB Image courtesy of Dr. James Stoops, University of Texas-ouston. Grant EB000276

23 PD

24 Glukoz Piruvat Asetil oa kzaloasetat Sitrat Malat is-akonitat Fumarat TA DÖGÜSÜ a-ketoglutarat dehidrogenaz İzositrat Süksinat Süksinil oa a-ketoglutarat 2 2 a-ketoglutarat Koenzim A AD + AD TPP Lipoat FAD S oa Süksinil oa

25 Glukoz Pentoz fosfat yolu ekzoz monofosfat yolu Glukoz-6-fosfat Riboz-5-fosfat Gliseraldehit-3-fosfat Piruvat Piruvat Asetil-oA

26 TPP TPP

27 TPP Mg 2+ TPP Mg 2+

28 Eksikliği Kepekli tahıl ve et ürünlerinden yetersiz beslenme Kronik alkol kullanımı Aşırı kahve ve çay tüketimi Semptomlar: İştahsızlık, Depresyon, Yorgunluk, Sindirim rahatsızlıkları, Kas ve sinir rahatsızlıkları, Merkezi sinir sistemi bozuklukları, Kardiyovasküler sorunlar yaratabilir, Sindirim sistemi bozukluklara neden olabilir. Eksikliği

29 astalıklar Wernicke Korsakoff Sendromu: Çoğunlukla kronik alkolizmle birlikte görülür issizlik, hafıza kaybı, göz kaslarında paralizi Beriberi: Genellikle diyetinde kabuksuz prinç tüketimi fazla olan kişilerde görülür. İnfantil beriberi; Taşikardi, kusma, konvülsiyon ve tedavi edilmezse ölüm. Yetişkin tip beriberi; ciltte kuruluk, huzursuzluk, düşünce bozukluğu ve felç.

30 Riboflavin (Vitamin B 2, Laktoflavin) Kaynakları: Yeşil yapraklı bitkiler, balık, süt, yumurta, karaciğer. Günlük gereksinim: 1,2-1,7 mg/gün Eksikliği: Dermatid, ağız köşelerinde çatlaklar ve dil iltihabı görülür Renkli, ısıya dayanıklı, UV ye duyarlı, bitkisel kaynaklıdır. Portakal sarısı renkte bir vitamindir.

31 Yapısı 2 D-Ribitol Flavin (İzoalloksazin halkası) 3 3 RİBFLAVİ

32 Riboflavin Aktif formu: Flavin mononükleotid (FM) Flavin adenin dinükleotid (FAD)

33 FM P 2 D-Ribitol Flavin İzoalloksazin halkası 3 3

34 FAD Pirofosfat 2 Adenin 2 P P D-Riboz D-Ribitol 3 Flavin 3 Flavin Adenin Dinükleotid (FAD)

35 Riboflavin Görevi: FM ve FAD içeren Flavoproteinlerin dehidrogenasyon oksidasyon olaylarını katalizler.

36 Metabolizma Koenzim formları, gastrik asit ile karşılaştığında proteinlerle yaptıkları kovalent bağlar yıkılır İnce barsak proksimalinden emilir Dolaşımda albumine zayıf bağlanır Riboflavinin koenzimlere dönüşümü hücre sitoplazmasında olur

37 3 R 3 R 3 R 3 2 ( + + e - ) 3 2 ( + + e - ) 3 2 FAD FAD e - FAD FAD 2

38 AD + AD + + Glukoz Piruvat Asetil oa Koenzim A AD + kzaloasetat Sitrat Koenzim A AD + + Malat is-akonitat Fumarat TA DÖGÜSÜ FAD 2 FAD Süksinat İzositrat AD + Süksinil oa Koenzim A a-ketoglutarat AD + + AD + AD + +

39 A 2 (red) X Fp 2 2 Fe 3+ 2 Substrat Flavoprotein Sitokromlar ksidaz A (oks) X 2 Fp 2 Fe 2+ 1/2 2

40 Flavoprotein enzimler ksidoredüktazların prostetik grubu olarak görev yaparlar. Metalloflavoproteinler diye de adlandırılırlar. a-amino asid oksidaz (amino asidlerin deaminasyonu) Ksantin oksidaz (pürin yıkılımı) Gliserol-3-fosfat dehidrogenaz (indirgeyici eşdeğerlerin sitozolden mitokondriye taşınması) Açil KoA dehidrogenaz (yağ asidi oksidasyonunda) Dihidrolipoil dehidrogenaz (pirüvat ve ketoglutarat dehidrogenazın oksidatif dekarboksilasyonu) AD dehidrogenaz (solunum zinciri) Glutatyon redüktaz

41 B 2 vitamini yani Riboflavin, göz yorgunluğu, kataraktın önlenmesi ve tedavisi için gereklidir; Karbohidrat, yağ ve protein metabolizmasına yardımcı olur. Ayrıca deri, dokularının, tırnakların ve saçların oksijen kullanımına destek verir, kepekleri giderir. Demir ve B6 vitamini alımına yardımcı olur, eksikliği ise hamilelikte bebeğin gelişimine zarar verebilir.

42 iasin (iasinamid, ikotinamid, B 3 vitamini ) Kaynak: Et, süt, K, somon balığı, yeşil yapraklı bitkiler 60 mg triptofan = 1 mg niasin Günlük gereksinim: mg Eksikliği: Pellegra hastalığı oluşur. (sinir sisteminde fonksiyon bozukluğu, mide-bağırsak sistemi bozukluğu, zihin bulanıklığı, depresyon ve ağır dermatit ve çeşitli cilt lezyonları ile karakterize bir hastalık)

43 Yapısı ikotinik asid ikotin amid ikotinik asit ve nikotin amid formül adlarıdır ikotinik asit piridinin monokarboksilik asid türevidir rganizmada birbirlerine dönüşebilirler

44 Fonksiyonları iasin ve niasin amidin biyolojik olarak aktif olan koenzim şekilleri nikotinamid adenin dinükleotid (AD + ) ve onun fosforile şekli ADP + dır. AD + ve ADP + sitozol ve mitokondride birçok oksidoredüktaz reaksiyonlarda koenzim olarak rol alır.

45 AD + 2 ikotinamid + 2 Adenin 2 2 Riboz Riboz P P Pirofosfat ikotinamid Adenin dinükleotid (AD + )

46 ADP + 2 ikotinamid + 2 Adenin Riboz 2 2 P Riboz P P Pirofosfat ikotinamid Adenin dinükleotid fosfat (ADP + )

47 DİYET Triptofan 3 + PLP ikotinat ikotinamid PRPP Kinolinat PRPP Lösin (-) Pi P Pi Endojen Sentezi ikotinat mononükleotid ATP 60 mg Triptofan dan 1 mg AD + sentezlenir. Glutamin AD +

48 A 2 ( e - ) R A 2 ( e - ) R AD + AD + + kside form Redükte form 340 nm Dikkat: AD +, 2 elektron ve 1 proton taşır!

49 Fonksiyonu Karbohidrat, yağ ve aminoasit metabolizmasını etkileyen yolların yapıtaşıdır. AD + ile ilişkili enzimler oksidatif yollarda katabolik reaksiyonlarda rol alır (sitrik asit siklüsü). ADP + ile ilişkili enzimler, indirgeyici sentezlerin gerçekleştirdiği yollardaki reaksiyonları katalize eder (pentoz fosfat yolu)

50 AD + AD + + Glukoz Piruvat Asetil oa Koenzim A AD + kzaloasetat Sitrat Koenzim A AD + + Malat is-akonitat Fumarat TA DÖGÜSÜ FAD 2 FAD Süksinat İzositrat AD + Süksinil oa Koenzim A a-ketoglutarat AD + + AD + AD + +

51 ikotinik asid, plazma kolesterolünü düşürmek amaçlı kullanılır Yağ asidlerinin adipoz dokudan hareketini önler VLDL, IDL, LDL oluşumunu azaltır B 3 vitamini kan dolaşımını düzenler Sağlıklı bir deri sağlar ve santral sinir sisteminin çalışmasına yardımcı olur. Beyin ve hafızanın ileri fonksiyonlarını denetlemesinden dolayı şizofreni ve diğer zihinsel hastalıklarda tedavi edici rol oynar. Yeterli B 3 düzeyleri insülin ile östrojen, progesteron ve testosteron gibi cinsiyet hormonlarının sentezi için hayati rol oynamaktadır

52 Eksikliğine neden olan etkenler Mısıra dayalı diyet Lösinden zengin diyet; kinolinat fosforibozil transferaz inhibisyonu (triptofandan niasine dönüşüm engellenir) B6 vitamin eksikliğinde (Triptofan niasin dönüşümünde B6 vitamini gerekli) Karsinoid sendrom (triptofan metabolizması serotonine döner) artnup hastalığı (triptofan emilimi bozulur)

53 2 3 + Triptofan ikotinik asit Serotonin İndolasetikasit

54 Pantotenik Asit (B5) Pantoik Asit Beta-Alanin Pantotenik Asit Aktif formu; Koenzim A ve Açil taşıyıcı proteinin (AP) yapısında yer alır Kaynakları: Yumurta, karaciğer ve bira mayası başta olmak üzere çoğu yiyecekte bulunur.

55 P ATP Pantotenik asit ATP ADP 4-Fosfopantotenik asit Sistein Pantotenik asit ince bağırsaklardan kolayca emilir; emildikten sonra ATP tarafından fosforillenerek 4- fosfopantotenik asit oluşturur. Daha sonra bir dizi reaksiyon sonunda 4- fosfopantotenik asitten koenzima (oa S) oluşur P ADP + Pi S 3 4-Fosfopantotenil sistein

56 P S 3 4-Fosfopantotenil sistein 3 2 P Fosfopantetein 2 2 S AP ATP PPi P S AP: Açil taşıyıcı protein 3 2 P 2 Defosfo-Koenzim A

57 3 P S 3 P 2 2 Defosfo-Koenzim A ATP ADP 3 P S 3 2 P 2 Koenzim A P

58 P S P 2 Asetil Koenzim A P

59 Fonksiyonu Tiyol grubu KoA da açil gruplarının taşıyıcısıdır KoA: Sitrik asit siklüs reaksiyonları Yağ asidi sentezi Asetilasyon reaksiyonları (ilaçların) Kolesterol sentezi

60 Karbohidrat metabolizması AD + AD + + Glukoz Piruvat Asetil oa Koenzim A AD + kzaloasetat Sitrat Koenzim A AD + + Malat is-akonitat Fumarat TA DÖGÜSÜ FAD 2 FAD Süksinat İzositrat AD + Koenzim A Süksinil oa Koenzim A a-ketoglutarat AD + + AD + AD + +

61 Lipid ve Aminoasit Metabolizması 3 2 oa Propiyonil oa 2 ATP AD + AD oa-s 3 2 a-ketobütirat Biotin ADP + P i 3 oa D-Metilmalonil oa Rasemaz 3 oa L-Metilmalonil oa İzomeraz (Mutaz) B oa Süksinil oa

62 Pantotenik asit, karbohidrat, yağ ve protein metabolizması için gereklidir. Vitamin, yiyeceklerde yeteri kadar bulunduğu için eksiklik fazla görülmez. Ancak eksikliğinde deride yaralar, saç dökülmesi, sinir sistemi bozuklukları gibi belirtiler görülebilir

63 Vitamin B 6 Doğal olarak oluşan piridoksol (piridoksin), piridoksamin ve piridoksal in ortak adıdır. Piridoksol ısıya dayanıklı olduğu halde piridoksamin ve piridoksal yüksek sıcaklıkta hızla harap olurlar. Bu maddeler, ışıkta özellikle UV ışıkta bozunurlar.

64 Piridoksol, piridoksal ve piridoksamin insan ve hayvan organizmasında birbirine değişebilir; Dokularda fosfat esterleri halinde bulunurlar; etkili şekli piridoksal ve özellikle piridoksal fosfattır: Piridoksin Piridoksamin 2 P Piridoksal Piridoksal fosfat

65 Suda ve alkolde çözünebilir. Gıdalarla alınan vitamin B6, ince barsakta Piridoksal kinaz enzimi ile ATP den bir fosfat alarak Piridoksal fosfat şeklinde absorbe edilir. Metaboliti 4-Piridoksik asittir. 2 ATP ADP + Piridoksal kinaz P Piridoksal Piridoksal fosfat Piridoksal fosfat ve piridoksamin fosfat koenzim olarak aktiftirler.

66 Koenzim piridoksal fosfat, apoenzimine Schiff bazı (-=-) yoluyla ve bir tuz köprüsü yoluyla bağlanır. Substrat yokken piridoksal fosfatın aldehit grubu apoenzimin lizin kalıntısı ile Schiff bazı bağlantısı içinde bulunur: Enzim Enzim Lys 2 Lys P Schiff bazı P 3 +

67 Piridoksal fosfat, bir α-amino asidin amino grubu ile, kendisine ait aldehit grubu arasındaki bir Schiff baza girerek α-amino grubunun geri kalan üç bağından sırasıyla, transaminasyon, dekarboksilasyon ve treonin aldolaz etkinliğinin görülmesine izin verecek değişiklikleri kolaylaştırır. Transaminaz R Treonin aldolaz 2 Dekarboksilaz P Apoenzim 3 +

68 Transaminasyon a-aminoasit P a-aminoasit-2 Piridoksal fosfat a-ketoasit P a-ketoasit-2 Piridoksamin fosfat

69 Transaminasyon Alanin (a-aminoasit-1) 3 2 P Piridoksal fosfat Glutamat (a-aminoasit-2) Piruvat (a-ketoasit-1) P Piridoksamin fosfat Alanin transaminaz (ALT) Alanin aminotransferaz (ALAT) a-ketoglutarat (a-ketoasit-2) 2 2 Glutamat piruvat transaminaz (GPT)

70 Transaminasyon Lizin, treonin, prolin ve hidroksiprolin transaminasyona uğrayamaz B Glutamat kzaloasetat a-ketoglutarat Aspartat Aspartat transaminaz (AST) Aspartat aminotransferaz (ASAT) Glutamat okzaloasetat transaminaz (GT)

71 Sistatyonin- -sentaz 2 2 omosistein PLP + 3 Sistatyonin S S Serin PLP Sistatyoninaz + 3 S 2 a-ketobütirat 2 3 Sistein Piridoksal fosfat, homosistein-sistein arasında kükürtlü grup taşınmasında ve sistein den -S grubunun çıkarılmasında da koenzim olarak görev alır.

72 İnsanlarda günlük vitamin B6 gereksinimi 2 mg olarak tahmin edilmektedir; barsak kanalındaki mikroorganizmaların sentez ettiği vitamin B6, günlük ihtiyacın bilinmeyen bir bölümünü karşılar. Vitamin B6 amino asit metabolizması ile yakından ilgili olduğu için proteince zengin besinler vitamin B6 gereksinimini artırırlar. İleri yaşlarda da vitamin B6 gereksinimi fazladır.

73 Vitamin B6 en fazla maya, pirinç kabukları, yumurta sarısı, tahıl ve sebzelerde; daha az miktarda karaciğer, böbrek, balık ve sütte bulunur. Vitamin B6 bağırsaklardan kolayca emilir ve sitoplazmik piridoksal kinazın katalizlediği reaksiyonda ATP tarafından fosforillenir.

74 Erişkin insanlarda vitamin B6 eksikliğine bağlı olarak oluşan spesifik hastalık sendromu bilinmemektedir. Ancak tüberküloz tedavisinde kullanılan izoniazid verilmesiyle vitamin B6 eksiklik belirtileri meydana getirilmiştir. İzoniazid, piridoksal ile hidrazon oluşturarak vitamin B 6 eksikliğine sebep olabilir. İzoniazid

75 Biotin (Vitamin B7) Biotin, heterosiklik, S atomu içeren monokarboksilik bir asittir; birbiriyle kondense olmuş tetrahidroimidazol ile tetrahidrotiyofen halkaları ve tiyofen halkasına bağlı bir valerik asitten oluşmuştur İmidazol Tiyofen Valerat

76 Biotin, ısıya karşı dayanıksızdır, asit ve alkalilere karşı dayanıklıdır. Suda ve alkolde iyi çözünür. Biotin, birçok mikroorganizma ve bitkiler tarafından sentez edilir; insanın biotin ihtiyacının büyük kısmı olasılıkla ince bağırsak bakterileri tarafından sentez edilen biotin den karşılanır. Biotin, doğal besinlerde yaygın olarak bulunur; en çok yumurta sarısında, karaciğerde, sütte, böbrekte mayada bulunur.

77 Biotin Enzimdeki lizin birimine -amino grubu ile amid bağı yapmak suretiyle enzime kovalent olarak bağlanmıştır ki bu şekli biositin olarak adlandırılır. S Lys

78 Biotin Biotin organizmada karboksilasyon yapan yani bir moleküle 2 bağlanmasını katalize eden karboksilaz enzim sistemlerinin prostetik grubu olarak bulunur.

79 Biotin 3 2 oa Propiyonil-oA 2 ATP ADP + P i Biotin Propiyonil-oA karboksilaz 3 oa D-Metilmalonil-oA

80 Biotin Glukoz P 2 2 Fosfoenolpiruvat 2 Piruvat Piruvat karboksilaz Piruvat dehidrogenaz 2 2 Biotin Asetil-oA 2 Sitrat kzaloasetat Krebs Döngüsü

81 Biotin 2 ATP ADP + P i 3 oa Asetil-oA Biotin Asetil-oA karboksilaz 2 oa Malonil-oA

82 Biotin Yumurta akında bulunan ve avidin adı verilen bir glikoprotein, biotin ile birleşerek sindirilemeyen ve dolayısıyla barsaktan emilemeyen bir kompleks meydana getirir; Yumurta pişirilince avidin denatüre olduğu için biotin i bağlayamaz ve bu etki ortadan kalkar.

83 Biotin İnsanlarda günlük biotin ihtiyacı g kadardır. İnsanlarda barsak bakterileri biotin sentez ettiklerinden biotin eksikliği pek oluşmaz. Ancak %30 oranında çiğ yumurta akı içeren bir diyetle beslenenlerde 5-7 hafta sonra dermatitis, deri ve mukozaların şişmesi, uyuşukluk, bulantı, kas ağrıları, anemi, hiperkolesterolemi gibi biotin eksikliği belirtileri ortaya çıkar.

84 Folik Asit (Vitamin B9) Folik asit, pteroilmonoglutamik asittir; Pteroik asit kısmı, birbirine metilen köprüsü ile bağlı substitue bir pteridin halka sistemi, p-aminobenzoik asitten (PABA), Glutamik asitden ibarettir Pteridin türevi Pteroik asit p-aminobenzoik asit (PABA) Glutamik asit

85 Folik asit, doğada en çok yeşil yapraklarda ve karaciğerde bulunur; pişirmekle besinlerdeki folik asidin yarısı kaybolur.

86 İnce bağırsaktan emilen folik asidin büyük kısmı bağırsak hücresi içinde 7,8-dihidrofolat (2-folat) üzerinden 5,6,7,8-tetrahidrofolata (4-folat) indirgenerek aktiflenir: Dihidrofolik asit ADP + + Dihidrofolat redüktaz 2 ADP Tetrahidrofolik asit 2 2

87 Tetrahidrofolik asit Metil (- 3 ), idroksimetil (- 2 -), Metilen (- 2 -), metenil (-=), Formimino (-=), Formil (-) Karbon birimleri Tetrahidrofolik asidin 5 veya 10 numaralı azot atomlarına ( 5 veya 10 ) veya her ikisine ortak olarak ( 5, 10 ) bağlanabilirler ve

88 metil TF formimino TF 2 2

89 formil TF , 10 -metilen TF 2 2

90 Folik Asit Pirimidin sentezi Timidilat sentaz 2 ADP + + DF Folat redüktaz Dihidrofolat redüktaz Pürin sentezi 2 Glisin 2 ADP + Serin ADP+ 5, 10 -Metilen TF AD + + AD + B 12 PLP Metiyonin TF ATP Formik asit ADP + P i 10 -Formil TF Metil TF omosistein Pürin sentezi 2 ADP + + 5, 10 - Metenil TF Formil TF 5 -Formimino TF Figlu istidin

91 omosistein S Metil tetrahidrofolat transferaz 5 -Metil TF B12 TF Metiyonin 3 S 5 -Metil tetrahidrofolat, vitamin B12 varlığında homosisteine metil vericisi olarak davranır.

92 Tetrahidrofolat 3 P 2 P 2 dump Timidilat sentaz dtmp 2 2 R 5, 10-Metilen-Tetrahidrofolat 7, 8-Dihidrofolat Glisin R 2 Serin Folat redüktaz Tetrahidrofolat

93 Folik Asit Eksikliği Pürin biyosentezi ve dolayısıyla nükleik asit biyosentezi bozulur ki bu, kan tablosuna yansır; megaloblastik anemi, lökopeni ve trombositopeni ortaya çıkar.

94 Vitamin B 12 (Kobalamin, Ekstrinsik Faktör)

95 Vitamin B12 Vitamin B12, yapısında porfirin halka sistemine benzeyen korrin halka sistemi ve bir nükleotid bulunan kırmızı renkte bir bileşiktir. Vitamin B12, sadece özel şartlarda izole edilebilir ve genellikle izolasyon artefaktı olarak kobalta bir siyano (-) grubu bağlı bulunur ki bakteriyel fermantasyon yoluyla elde edilen doğal vitamin B12, siyanokobalamin olarak bilinir.

96 3-: Metilkobalamin : Siyanokobalamin 5-Deoksiadenozil: 5 -Deoksiadenozil kobalmanin

97 Vitamin B12 ayvanlar ve bitkiler siyanokobalamini sentez edemezler. Sadece mikroorganizmalar sentezleyebiliyor. ormal hayvan karaciğerinde kobalamin, Metilkobalamin, 5 -Deoksiadenozilkobalamin idroksikobalamin halinde bulunur. 5 -deoksiadenozilkobalamin, koenzim B12 dir ki bu bileşikte 5 - deoksiadenozil grubunun -5 atomu, merkezdeki kobalt atomuna kovalent bir bağ ile bağlıdır.

98 Vitamin B12 etkisini gösteren maddeler en çok karaciğer ve böbrekte olmak üzere et, süt, yumurta ve balıkta bulunur; Bağırsak bakterileri de vitamin B12 sentezleyebilirler.

99 Vitamin B12 İleumdan reseptör aracılığıyla emilir. İntrinsik faktör Glikoprotein (Kobalamin-intrinsik faktör kompleksi) Emilim İntrinsik faktör serbest bırakılır Transkobalamin II (ücre dışı taşıyıcı) Spesifik hücre yüzey reseptörü Transkobalamin I (ücre içi taşıyıcı ve depo)

100 B12 Barsak boşluğu İntrinsik faktör İntrinsik faktör Barsak hücresi İntrinsik faktör Reseptör İntrinsik faktör

101 Barsak hücresi Transkobalamin II Dolaşım İntrinsik faktör Transkobalamin II İntrinsik faktör

102

103 Transkobalamin II Transkobalamin II Sitoplazma idroksikobalamin Metilkobalamin 5 -Deoksikobalamin Mitokondri

104 Vitamin B12 Karaciğerde depo Safra içinde salgılanır Enterohepatik dolaşıma katılır enterohepatik dolaşımın bozulduğu durumlarda eksojen kobalamin gereksinimi artar.

105 Vitamin B oa Propiyonil-oA 2 ATP Koenzim B12, metiyonin katabolizmasında, L-metilmalonil-oA nın süksinil-oa ya dönüşümünde rol alır Biotin ADP + P i 3 oa D-Metilmalonil-oA Rasemaz 3 oa L-Metilmalonil-oA İzomeraz (Mutaz) B 12 (Deoksikobalamin) 2 2 oa Süksinil-oA

106 Vitamin B omosistein S Metil tetrahidrofolat transferaz 5 -Metil TF B12 Metilkobalamin TF Metiyonin 3 S

107 Mideden yeterli intrinsik faktör salgılanmadığı durumlarda vitamin B 12 eksikliğine bağlı pernisiyöz anemi diye tanımlanan megaloblastik anemi tablosu ortaya çıkar Pernisiyöz anemi (Giant band) Pernisiyöz anemi (hipersegmentasyon)

108 Vitamin (Askorbik asit) Suda çözünen vitaminler arasında en az stabil olanıdır, ısıtmaya karşı özellikle labildir. Askorbik asit, insanlarda ve diğer primatlarda ve kobayda esansiyeldir; İncelenen diğer bütün hayvanlarda ve bitkilerde D-glukozdan, glukuronik asit üzerinden sentezlenir

109 Vitamin 2 2 Askorbik asit D-Glukoz

110 ayvansal dokulardan böbrek üstü bezi, karaciğer ve süt en yüksek askorbik asit konsantrasyonuna sahiptir. Bitkiler aleminde en önemli askorbik asit kaynakları yeşil sebzeler, meyveler, domates, acısız bir kırmızı biber olan paprika ve turunçgillerdir.

111 Fonksiyonları Kollajen sentezinde, prolin hidroksilasyonu için gerekir. a-ketoglutarat () Süksinat 2 - Prolin - (Kollajen içinde) Fe +2 Askorbat - Prolin - (Kollajen içinde)

112 Fonksiyonları Tirozin yıkımında, p-idroksifenilpirüvat ın homogentisat a oksidasyonu, vitamin gerektirir. L-Tirozin 2 2 a-kg Tirozin transaminaz PLP Glu 2 p-idroksifenilpiruvat u Askorbat 2 p-idroksifenilpiruvat hidroksilaz (oksijenaz) Maleilasetoasetat omogentizat dioksijenaz Fe omogentizat 2

113 Fonksiyonları Tirozin Tirozin den adrenalin sentezinde, dopamin β-hidroksilaz basamağında gerek duyulur. Tirozin hidroksilaz 3,4-Dihidroksifenilalanin (DPA) DPA dekarboksilaz PLP (Adrenal medula içindeki hücrelerin kromaffin granülleri içine girer) 3,4-Dihidroksi feniletilamin (Dopamin) 2 2 Dopamin -hidroksilaz u 2+, Vit orepinefrin S-Adenozil metiyonin S-Adenozil homosistein Feniletanolamin -metiltransferaz Epinefrin

114 Fonksiyonları Safra asit oluşumunda, başlangıçtaki 7α-hidroksilaz basamağında gerek duyulur. ADP + + ADP + 2 7a-idroksilaz Askorbik asit 7 7 Kolesterol 7a-idroksikolesterol Kolik asit Deoksikolik asit Kenodeoksikolik asit Litokolik asit

115 Fonksiyonları Bazı oksidoredüksiyon olaylarında kosubstrat olarak, Tirozin metabolizmasında p-hidroksi fenil pirüvat ın homogentizat a oksidasyonunda, omogentizat ın maleoilasetoasetat a oksidasyonunda, Karnitin biyosentezinde rol alır

116 Askorbik Asit Demir emilimi, vitamin varlığında belirgin şekilde artar. Askorbik asit, genel bir suda çözünen antioksidan olarak davranır.

117 Vitamin Antioksidan özelliği 2 = + + e - = proton + elektron 2 2 Askorbik asit Dehidroaskorbik asit

118 Eşleşmemiş elektrona sahip atom veya molekül serbest radikal = oksidan molekül oksidan stres

119 ksidatif Stres ksidatif Stres e yol açan başlıca bileşikler: Süperoksit anyonu ( 2- ) idroksil radikali (. ) idrojen peroksit ve peroksit bileşikler itrik oksit ()

120 Radikaller Radikaller elektron yoğunluğu yüksek olan bölgelere saldırma eğilimi gösterir. edef moleküller: Yağlar Proteinler ükleik asitler Reaksiyon başladıktan sonra zincirleme şeklinde devam eder.

121 ksidatif Stres Radikaller Serbest Radikal ücre hasarı Doku hasarı ksidatif Stres Radikalin kendisi olduğu gibi, radikalin etki edip yapısını değiştirdiği molekülün zararlı etkileri vardır

122 ksijen Radikalleri 1 2 Singlet oksijeni l/br ipohalöz asit l - /Br Miyeloperoksidaz e - SD idroperoksit radikali idroksi radikali

123 Radikallerin Etkileri Membran Rüptürü Yapısal protein veya fonksiyonel protein aktivitesi bozulur Kanser Lipid Peroksidasyonu Genetik yapıda bozunma Lipid membranlar Proteinler DA ve RA Radikaller

124 Vitamin İnsanlarda günlük askorbik asit gereksiniminin mg olduğu kabul edilir; süt çocuklarında 30 mg yetişkinlerde 70 mg olduğunu kabul edenler de vardır. Gebelik ve laktasyon sırasında, stres ve ateş hallerinde askorbik asit gereksinimi artar. Kronik olarak aşırı derecede yüksek doz Vitamin alınması, kalsiyum oksalat taşları oluşmasına ve gastrointestinal kanaldan diğer vitaminlerin ve ilaçların emilmesinin engellenmesine neden olabilir.

125 Vitamin Askorbik asit eksikliğinde insanlarda skorbüt hastalığı meydana gelir. Skorbüt hastalığında, kollajen metabolizması bozukluğuna bağlı olarak kemik yapımı ve büyümesinde değişiklikler; subperiosteal kanamalar; dişlerin gevşemesi ve düşmesi; deride sertlik ve çatlaklar görülür. Gizli askorbik asit eksikliğinin belirtileri, ilkbahar yorgunluğu, enfeksiyonlara yakalanma riskinin artmasıdır. Vitamin eksikliğinde sekonder bir 4-folat eksikliği de gelişebilir.

Normal büyüme ve gelişme için mutlaka gereklidirler Farklı biyokimyasal işlevler için gereklidirler (koenzim) Genellikle vücut tarafından sentez

Normal büyüme ve gelişme için mutlaka gereklidirler Farklı biyokimyasal işlevler için gereklidirler (koenzim) Genellikle vücut tarafından sentez VİTAMİNLER Normal büyüme ve gelişme için mutlaka gereklidirler Farklı biyokimyasal işlevler için gereklidirler (koenzim) Genellikle vücut tarafından sentez edilemediği için diyetle alınmaları zorunludur

Detaylı

ĐÇERĐK. Vitamin B6 Formları. LOGO www.themegallery.com. Tarihsel Bakış. Yapısal Formüller. 4 Piridoksin Piridoksal Piridoksamin Piridoksal-fosfat

ĐÇERĐK. Vitamin B6 Formları. LOGO www.themegallery.com. Tarihsel Bakış. Yapısal Formüller. 4 Piridoksin Piridoksal Piridoksamin Piridoksal-fosfat LOGO ĐÇERĐK Tarihsel Bakış B6 Vitamininin Genel Özellikleri Kimyasal Ve Biyolojik Fonksiyonları Biyokimyasal Fonksiyonları YRD. DOÇ. DR. BEKİR ÇÖL SUNAN: DUYGU BAHÇE Emilim, Transport ve Metabolizma İmmün

Detaylı

21.11.2008. I. Koenzim A nedir? II. Tarihsel Bakış III. Koenzim A nın yapısı IV. Asetil-CoA nedir? V. Koenzim A nın katıldığı reaksiyonlar VI.

21.11.2008. I. Koenzim A nedir? II. Tarihsel Bakış III. Koenzim A nın yapısı IV. Asetil-CoA nedir? V. Koenzim A nın katıldığı reaksiyonlar VI. Hazırlayan: Sibel ÖCAL 0501150027 I. Koenzim A nedir? II. Tarihsel Bakış III. Koenzim A nın yapısı IV. Asetil-CoA nedir? V. Koenzim A nın katıldığı reaksiyonlar VI. Eksikliği 1 2 Pantotenik asit (Vitamin

Detaylı

ÜNİTE 8 Vitaminler. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 8 Vitaminler. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 8 Vitaminler Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Vitaminlerin genel özelliklerini ve sınıflandırılmasını, Vitaminlerin hangi besin maddelerinde bulunduklarını, Organizmadaki görevlerini, Yetersizliklerinde

Detaylı

PROSPEKTÜS DECAVİT YUMUŞAK KAPSÜL

PROSPEKTÜS DECAVİT YUMUŞAK KAPSÜL Multivitamin ve Mineral Kombinasyonu FORMÜLÜ : PROSPEKTÜS DECAVİT YUMUŞAK KAPSÜL 11 Vitamin Vitamin A 10.000 I.U Vitamin B 1 20 mg Vitamin B 2 5 mg Vitamin B 6 10 mg Vitamin B 12 0.005 mg Vitamin C 150

Detaylı

08.11.2008 KONU BA LIKLARI. Vitaminler. Vitaminlerin Sınıflandırılmaları VİTAMİNLERİN ADLANDIRILMASI

08.11.2008 KONU BA LIKLARI. Vitaminler. Vitaminlerin Sınıflandırılmaları VİTAMİNLERİN ADLANDIRILMASI DERSİN ADI: VİTAMİNBİYOKİMYASI ÖĞRT. GÖREVLİSİ: Yrd. Doç. Dr Bekir ÇÖL HAZIRLAYAN VE SUNAN Murat BULUR Tarih: 10/10/2008 KONU BA LIKLARI 1) Vitaminlerin Adlandırılması 2) Vitaminlerin Sınıflandırılmaları

Detaylı

Vitamin metabolizması bozukluklarında laboratuvar. Prof.Dr.Dildar Konukoğlu

Vitamin metabolizması bozukluklarında laboratuvar. Prof.Dr.Dildar Konukoğlu Vitamin metabolizması bozukluklarında laboratuvar Prof.Dr.Dildar Konukoğlu Vitaminler Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda

Detaylı

Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu)

Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu) Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu) Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Yağ Asitleri Uzun karbon zincirine sahip

Detaylı

Midede etkin enzim Pepsin Ürün; Albumoz ve pepton Barsakta etkili enzimler Tripsin Kimotripsin Elaztaz Karboksipeptidaz, Aminopeptidaz Dipeptidaz,

Midede etkin enzim Pepsin Ürün; Albumoz ve pepton Barsakta etkili enzimler Tripsin Kimotripsin Elaztaz Karboksipeptidaz, Aminopeptidaz Dipeptidaz, PROTEİN SİNDİRİMİ Polipeptit zincirini oluşturan amino asitler arasındaki peptit bağlarının hidrolizi; proteoliz Proteinlerin sindirimi midede başlar ve barsakta tamamlanır. Midede etkin enzim Pepsin Ürün;

Detaylı

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup normal yaşamın sürdürülmesi için gerekli olan, yiyecekler içerisinde doğal olarak bulunan basit yapılı bileşiklerdir. VİTAMİNLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ=)

Detaylı

BİYOLOJİK OKSİDASYON. Doç.Dr.Remisa GELİŞGEN

BİYOLOJİK OKSİDASYON. Doç.Dr.Remisa GELİŞGEN BİYOLOJİK OKSİDASYON Doç.Dr.Remisa GELİŞGEN OKSİDASYON-REDÜKSİYON REAKSİYONLARI Elektronların bir atom veya molekülden bir diğerine geçişleri redoks reaksiyonu olarak adlandırılmaktadır. Redoks : e-transferi

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

PÜRİN VE PİRİMİDİN METABOLİZMASI

PÜRİN VE PİRİMİDİN METABOLİZMASI PÜRİN VE PİRİMİDİN METABOLİZMASI Nükleotidlerin vücuda alınımı Nükleotidler, nükleik asitlerin yapı taşları olarak besinlerde bulunur. Hücre içeren besinlerle alınan nükleik asitler, mide enzimlerinden

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

Vitaminlerin Sınıflandırılması. Vitaminler. Suda Çözünen Vitaminler. Yağda Çözünen Vitaminler. C ve B vitaminleri. A,D,K,E vitaminleri

Vitaminlerin Sınıflandırılması. Vitaminler. Suda Çözünen Vitaminler. Yağda Çözünen Vitaminler. C ve B vitaminleri. A,D,K,E vitaminleri VİTAMİNLER Vitaminler, normal büyüme ve yaşamın sürdürülebilmesi için gıdalarla dışardan alınması zorunlu olan bileşiklerdir. Her vitaminin vücutta belirli ve kendine özgü bir işlevi olduğundan, yiyeceklerle

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

VİTAMİNLER. Vitaminler enerji üreten moleküllerden hangi yönleriyle ayrılırlar?

VİTAMİNLER. Vitaminler enerji üreten moleküllerden hangi yönleriyle ayrılırlar? Vitaminler enerji üreten moleküllerden hangi yönleriyle ayrılırlar? VİTAMİNLER Yapı Vitaminler tek bir ünite olarak bulunurlar, uzun zincirli polimerler değildir Prof. Dr. Yıldız Dinçer İ.Ü. Cerrahpaşa

Detaylı

VİTAMİNLER Vitamin tanımı ve tarihçe organik maddeler beriberi vitaminler Vitaminlerin sınıflandırılmaları Suda çözünen vitaminler:

VİTAMİNLER Vitamin tanımı ve tarihçe organik maddeler beriberi vitaminler Vitaminlerin sınıflandırılmaları Suda çözünen vitaminler: VİTAMİNLER Vitamin tanımı ve tarihçe Vitaminler, sağlıklı beslenme için küçük miktarlarda alınmaları zorunlu olan, herhangi birinin eksikliği spesifik bir bozukluk ve hastalık meydana getiren organik maddelerdir:

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

Enzimlerin Yapısı. Enzimler biyokatalizörlerdir,

Enzimlerin Yapısı. Enzimler biyokatalizörlerdir, Enzimler biyokatalizörlerdir,, Prof. Dr. Muhsin KONUK H 2 O 2 H 2 O + ½ O 2 A.E = 18.16 kkal/mol Kollaidal platin A.E= 11.71 kkal/mol Katalaz A.E = 1.91 kkal/mol Enzimlerin Yapısı Basit enzimler: Pepsin,

Detaylı

Yağ Asitlerinin β Oksidayonu. Prof. Dr. Fidancı

Yağ Asitlerinin β Oksidayonu. Prof. Dr. Fidancı Yağ Asitlerinin β Oksidayonu Prof. Dr. Fidancı Yağ Asitlerinin Beta Oksidasyonu Yağ asitlerinin enerji üretimi amacı ile yıkımında (yükseltgenme) en önemli yol β oksidasyon yoldudur. β oksidasyon yolu

Detaylı

Suda eriyen vitaminler. Vücutta kullanılması TİAMİN (B 1 VİTAMİNİ)

Suda eriyen vitaminler. Vücutta kullanılması TİAMİN (B 1 VİTAMİNİ) TİAMİN (B 1 VİTAMİNİ) Suda eriyen vitaminler B grubu vitaminleri içinde ilk tanınanıdır. Bitkilerde serbest, hayvanlarda ise fosfat veya proteine bağlı olarak bulunur. Vücutta kullanılması Bazı çiğ balıklardaki

Detaylı

Amino Asit Metabolizması Bozuklukları. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya ABD

Amino Asit Metabolizması Bozuklukları. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya ABD Amino Asit Metabolizması Bozuklukları Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya ABD Amino Asit Metabolizması Bozuklukları Genelde hepsi kalıtsal ve otozomal resesifir

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV (5 Hafta) (04 Ocak-26 Şubat) DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Biyokimya 36 10 46 Tıbbi Genetik 18 10

Detaylı

2) Kolekalsiferol (D 3)

2) Kolekalsiferol (D 3) Sunum İçeriği Öğretim Görevlisi :Yrd.Doç.Dr.Bekir ÇÖL Hazırlayan ve Sunan : Fulya ÇELEBİ Konu : D Vitamini 31/10/2008 D vitamini formları kaynaklarına genel bakış Deride ve vücutta D vitamini sentezi İnce

Detaylı

Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda ihtiyaç duyulan organik

Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda ihtiyaç duyulan organik VİTAMİNLER Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda ihtiyaç duyulan organik bileşiklerdir. Vitaminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

Vitamin C. Elif AKMAN Yrd.Doç.Bekir ÇÖL. Kollagen Biyosentezi

Vitamin C. Elif AKMAN Yrd.Doç.Bekir ÇÖL. Kollagen Biyosentezi Vitamin C Elif AKMAN Yrd.Doç.Bekir ÇÖL Biyokimyasal Fonksiyonları Kollojen biyosentezi Karnitin biyosentezi Nöradrenalin biyosentezi Antioksidan Etkisi Vitamin C ve Kardiyovasküler Hastalıklar BİYOKİMYASAL

Detaylı

Enjeksiyonluk Çözelti Veteriner Vitamin

Enjeksiyonluk Çözelti Veteriner Vitamin Prospektüs Betakin sarı renkli, berrak çözelti olup, her ml'si 5 mg Thiamin HC1 (Vit. B,), 2 mg Riboflavin (Vit. B 2 ), 2 mg Pridoksin HC1 (Vit. B 6 ), 4 mcg Siyanokobalamin (Vit B] 2 ), 20 mg Niasin,

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı Kolesterol Metabolizması Prof. Dr. Fidancı Kolesterol oldukça önemli bir biyolojik moleküldür. Membran yapısında önemli rol oynar. Steroid hormonların ve safra asitlerinin sentezinde öncül maddedir. Diyet

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

VİTAMİNLER. Dr. Mehmet PENSE S.Ü. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu

VİTAMİNLER. Dr. Mehmet PENSE S.Ü. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu VİTAMİNLER Dr. Mehmet PENSE S.Ü. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Vitaminler: Sağlıklı beslenme için küçük miktarlarda alınmaları zorunlu olan, vücut tarafından üretilemeyen, vücutta düzenleyici olarak

Detaylı

AMİNO ASİTLER. COO - H 3 N + C a H R

AMİNO ASİTLER. COO - H 3 N + C a H R AMİNO ASİTLER AMİNO ASİTLER H 3 N + C a H R a-amino Asit (AA) Yapılarında Amino (-NH 3 + ) grubu Karboksil (- ) grubu Yan zincir ( R ) taşıyan organik bileşiklerdir (a-amino karboksilik asitler) Kısa zincirli

Detaylı

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e.

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e. www.lisebiyoloji.com ayxmaz/biyoloji Test Çoktan Seçmeli 1. Hangi terim moleküllerin parçalanması ile açığa çıkan enerjinin depolandığı metabolik yolları ifade eder? a. anabolik yollar b. Katabolik yollar

Detaylı

PROSPEKTÜS. Multimix Pediatrik Şurup, dengeli oranlarda bir araya getirilmiş bir multivitamin kombinasyonudur.

PROSPEKTÜS. Multimix Pediatrik Şurup, dengeli oranlarda bir araya getirilmiş bir multivitamin kombinasyonudur. PROSPKTÜS FORMÜLÜ: Her 5 ml (1ölçek) Multimix Pediatrik Şurup etkin madde olarak 2500, 0.9 B 1, 1 B 2, 1.3 B 6, 45, 400 D 3, 8.94, 3.5 D-Pantotenol, 0.085 D-, 11, tatlandırıcı olarak Ksilitol, tat ve koku

Detaylı

BECOVİT AMPUL PROSPEKTÜS. Steril Apirojen

BECOVİT AMPUL PROSPEKTÜS. Steril Apirojen PROSPEKTÜS BECOVİT AMPUL Steril Apirojen FORMÜLÜ Beher ampul; Vitamin B1 (Tiamin HCl) 10.0 mg Vitamin B2 (Riboflavin 5 -sodyum fosfat) 4.0 mg Vitamin B6 (Piridoksin HCl) 4.0 mg Vitamin B12 (Siyanokobalamin)

Detaylı

DECAVİT Pronatal Film tablet

DECAVİT Pronatal Film tablet DECAVİT Pronatal Film tablet FORMÜL: Bir DECAVİT Pronatal Film tablet: Vitamin olarak: A vitamini (retinol) B1 vitamini (tiamin) B2 vitamini (riboflavin) B6 vitamini (piridoksin) B12 vitamini (siyanokobalamin)

Detaylı

Folik asit(vitamin-b9)

Folik asit(vitamin-b9) Folik asit(vitamin-b9) Emilimi metabolizması ve fonksiyonları Emilimi,metabolizması,fonksiyonları Homosistein metabolizması Eksikliğinde trombotik ve artriel hastalıklar Emilim için folik asit besinlerde

Detaylı

Vitaminler 14.10.2015. Gıda Kimyası ve Biyokimyası VİTAMİNLER

Vitaminler 14.10.2015. Gıda Kimyası ve Biyokimyası VİTAMİNLER Gıda Kimyası ve Biyokimyası VİTAMİLER Vitaminler Vitamin Latince yaşam anlamına gelen vita sözcüğünden kaynaklanır. Vitaminler, insan ve hayvanlar tarafından sentezlenemeyen, fakat normal hayati fonksiyonların

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D.

Kolesterol Metabolizması. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Kolesterol Metabolizması Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Steroidler Steroidlerin yapı taşı birbirine yapışık 4 halkalı karbon iskelehdir, bu yapı

Detaylı

Tarihte bugün (27 Eylül) 1908: İlk Ford T Modeli üretildi; 1998: Google kuruldu

Tarihte bugün (27 Eylül) 1908: İlk Ford T Modeli üretildi; 1998: Google kuruldu Tarihte bugün (27 Eylül) 1908: İlk Ford T Modeli üretildi; 1998: Google kuruldu VİTAMİNLER 100 YIL ÖNCESİNE KADAR BİLİNMEZDİ Vitaminler vücudun sağlıklı kalması için çok az miktarlarda gerekli olan organik

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

Enzimler ENZİMLER ENZİMLER ENZİMLER İSİMLENDİRME ENZİMLER

Enzimler ENZİMLER ENZİMLER ENZİMLER İSİMLENDİRME ENZİMLER Enzimler Yrd.Doç.Dr. Ahmet GENÇ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu q Vücuttaki tüm reaksiyonlar, tüm işlem sonunda kendileri değişmeden reaksiyonların hızını artıran protein katalizörler olan enzimler

Detaylı

BÖLÜM - 7 VİTAMİNLER. Tablolarla Biyokimya Cilt 2 * Prof. Dr. Tanju Ası * Ankara - 1999 http://veterinary.ankara.edu.tr/~fidanci

BÖLÜM - 7 VİTAMİNLER. Tablolarla Biyokimya Cilt 2 * Prof. Dr. Tanju Ası * Ankara - 1999 http://veterinary.ankara.edu.tr/~fidanci BÖLÜM - 7 VİTAMİLER 7.1- GEEL BAKI Vitaminler, doğal olarak besinler içerisinde yer alan, hayvansal organizmanın hayatını sürdürebilmesi için çok az miktarlarda bile gerekli olan, genellikle organizma

Detaylı

Prof. Dr. İzzet Hamdi Öğüş Yakın Doğu Ünversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı, Lefkoşa, KKTC

Prof. Dr. İzzet Hamdi Öğüş Yakın Doğu Ünversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı, Lefkoşa, KKTC Prof. Dr. İzzet Hamdi Öğüş Yakın Doğu Ünversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı, Lefkoşa, KKTC AMİNO ASİTLERİN KARBON İSKELETLERİNİN YIKIM YOLLARI AMİNO ASİTLERİN KARBON İSKELETLERİNİN YIKIM

Detaylı

EBRU ERDOĞAN ASKORBİK ASİT METABOLİZMASI. Absorbsiyon,transport ve metabolizma Askorbik asit ve demir N-nitroso bileşik oluşumunun inhibisyonu

EBRU ERDOĞAN ASKORBİK ASİT METABOLİZMASI. Absorbsiyon,transport ve metabolizma Askorbik asit ve demir N-nitroso bileşik oluşumunun inhibisyonu EBRU ERDOĞAN ASKORBİK ASİT Absorbsiyon,transport ve metabolizma Askorbik asit ve demir N-nitroso bileşik oluşumunun inhibisyonu ASKORBİK ASİT METABOLİZMASI Askorbik asitin L-askorbik asit ve D- askorbik

Detaylı

Yağ ihtiyacı nereden karşılanır?

Yağ ihtiyacı nereden karşılanır? Besinde Lipitler Besinsel Yağlar 1. Trigliseritler (%90) 2. Kolesterol (serbest ya da yağ asitlerine bağlı halde) 3. Serbest Yağ Asitleri 4. Fosfolipitler 5. Yağda Çözünen Vitaminler (A,D,E,K) Suda çözünmezler

Detaylı

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ 2009-2010,Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin amacı Eritrositlerin yapısal özellikleri Fonksiyonları Eritrosit yapımı ve gerekli maddeler Demir metabolizması Hemoliz Eritrosit

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

PİRİDOKSİN VE BİOTİN MERYEM ÇAKIR KONU BA LIKLARI. B6 Vitamini (piridoksin) Eksikliği Beslenme İle ilgili Bilgiler Besin Kaynakları Toksisitesi

PİRİDOKSİN VE BİOTİN MERYEM ÇAKIR KONU BA LIKLARI. B6 Vitamini (piridoksin) Eksikliği Beslenme İle ilgili Bilgiler Besin Kaynakları Toksisitesi KONU BA LIKLARI PİRİDOKSİN VE BİOTİN B6 Vitamini (piridoksin) Eksikliği Beslenme İle ilgili Bilgiler Besin Kaynakları Toksisitesi MERYEM ÇAKIR B7 Vitamini (biyotin) Eksikliği Beslenme İle İlgili Bilgiler

Detaylı

Sfingozin türevi membran lipidleri

Sfingozin türevi membran lipidleri Dr. Suat Erdoğan Sfingozin türevi membran lipidleri Sfingolipidler Sfingomyelin Glikolipidler Kolesterol ve Steroidler Bu tür lipidler gliserol içermezler Yapıda bir amino alkol olan sfingozin bulunur

Detaylı

Kas Yapıcı Amino Asit Preparatları. Muscle Builder Amino Ascids. Op. Dr. Mustafa Akgün www.drmustafaakgun.com info@drmustafaakgun.

Kas Yapıcı Amino Asit Preparatları. Muscle Builder Amino Ascids. Op. Dr. Mustafa Akgün www.drmustafaakgun.com info@drmustafaakgun. Kas Yapıcı Amino Asit Preparatları Muscle Builder Amino Ascids Op. Dr. Mustafa Akgün www.drmustafaakgun.com info@drmustafaakgun.com Super Amino Liquid Tek Fiyat 109,00 TL KDV, kargo dahil Ürün Analizi

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler MBG 111 BİYOLOJİ I 3.1.Karbon:Biyolojik Moleküllerin İskeleti *Karbon bütün biyolojik moleküllerin omurgasıdır, çünkü dört kovalent bağ yapabilir ve uzun zincirler

Detaylı

Hücresel Enerji Sistemleri. Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER

Hücresel Enerji Sistemleri. Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER Hücresel Enerji Sistemleri I-II Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER Metabolizma Vücudun temel işlevlerini devam ettirebilmek için kullanılan enerji miktarıdır. Enerji değişimi içeren tepkimeler; Katabolik: Enerji

Detaylı

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü Proteinler, yağlar ve karbohidratlar balıklar amino asitlerin dengeli bir karışımına gereksinim tarafından enerji

Detaylı

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e.

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e. www.lisebiyoloji.com ayxmaz/biyoloji Test Çoktan Seçmeli 1. Hangi terim moleküllerin parçalanması ile açığa çıkan enerjinin depolandığı metabolik yolları ifade eder? a. anabolik yollar b. Katabolik yollar

Detaylı

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER İsim: Centrum Silver Birim formülü Bir film tablet içeriği : % ÖGD** Vitaminler Lutein 1000 mcg * A Vitamini 800 mcg 100 (% 50 Beta Karoten) B1 Vitamini 1.65 mg 150 B2 Vitamini 2.1 mg 150 Niasinamid 24

Detaylı

METABOL ZMA. Metabolizmanın amacı nedir?

METABOL ZMA. Metabolizmanın amacı nedir? METABOL ZMA Canlıda olu an ve devam eden fiziksel ve kimyasal olayların tümüne birden metabolizma adı verilmektedir Ara metabolizma, katabolizma ve anabolizma olmak üzere iki faz içerir; bu iki faz arasındaki

Detaylı

CERNEVIT. Pantotenik asit (16.15 mg Dekspantenol olarak) Sodyum hidroksit. intramusk³ler uygulama iþin liyofilize toz. Steril, apirojen.

CERNEVIT. Pantotenik asit (16.15 mg Dekspantenol olarak) Sodyum hidroksit. intramusk³ler uygulama iþin liyofilize toz. Steril, apirojen. CERNEVIT Etkin maddeler: Her flakonda: Vitamin A (Retinol palmitat olarak) Vitamin D 3 (Kolekalsiferol) Vitamin E (Alfatokoferol; 10.2 mg DL alfatokoferol olarak) Vitamin C (Askorbik asit) Vitamin B 1

Detaylı

Biyokimya. Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler)

Biyokimya. Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler) Biyokimya Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler) Bölüm 1: Biyokimya ve önemi: 1. Biyokimya tanımı, önemi ve boyutsal

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

BĠYOKĠMYA DOÇ. DR. MEHMET KARACA

BĠYOKĠMYA DOÇ. DR. MEHMET KARACA BĠYOKĠMYA DOÇ. DR. MEHMET KARACA TANIMLAR GLĠKOLĠZ: (LĠZ LEZYON (LYSIS), YIKAMA, PARÇALAMA ANLAMINDADIR). Glikoliz hücrede sitozolde gerçekleģir. Glikoliz olayı hem aerobik hem de anaerobik organizmalarda

Detaylı

BİY 315 AMİNO ASİT ve PROTEİN METABOLİZMASI

BİY 315 AMİNO ASİT ve PROTEİN METABOLİZMASI BİY 315 AMİNO ASİT ve PROTEİN METABOLİZMASI Proteinlerin yapısındaki C ve H atomlarından son ürün olarak H 2 O ve CO 2 oluşmaktadır. Ayrıca, proteinlerde %16 oranında bulunan azot, sadece proteinlere özgü

Detaylı

Pfizer İlaçları Ltd.Şti. Ortaköy - İstanbul KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER

Pfizer İlaçları Ltd.Şti. Ortaköy - İstanbul KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER İsim: Centrum Birim formülü Bir film tablet içeriği : % ÖGD** Vitaminler Lutein 500 mcg * A Vitamini 800 mcg 100 (% 25 Beta Karoten) B1 Vitamini 1.4 mg 127 B2 Vitamini 1.75 mg 125 Niasinamid 20 mg 125

Detaylı

Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder?

Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder? Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder? MBG 111 BİYOLOJİ I Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Ekosistem ve Enerji Ekosistemde enerjinin akışı güneş ışığı ve ısı şeklinde gözlenir. Tam tersine canlı hücrelerde

Detaylı

KARBONHİDRATLAR. Glukoz İNSAN BİYOLOJİSİ VE BESLENMESİ AÇISINDAN ÖNEMLİ OLAN

KARBONHİDRATLAR. Glukoz İNSAN BİYOLOJİSİ VE BESLENMESİ AÇISINDAN ÖNEMLİ OLAN KARBONHİDRATLAR Normal diyet alan kişilerde enerjinin % 55-60 ı karbonhidratlardan sağlanır. Bitkiler karbonhidratları fotosentez yoluyla güneş ışığının yardımıyla karbondioksit ve sudan yararlanarak klorofilden

Detaylı

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON Hijyenin Tanımı ve Önemi... 1 Sanitasyon Tanımı ve Önemi... 1 Kişisel Hijyen... 2 Toplu Beslenme Sistemlerinde (TBS) Hijyenin Önemi... 3 Toplu Beslenme Sistemlerinde

Detaylı

BESLENMENİN BİYOKİMYASAL TEMELLERİ

BESLENMENİN BİYOKİMYASAL TEMELLERİ BESLENMENİN BİYOKİMYASAL TEMELLERİ Beslenme ve besin maddeleri Beslenme, büyüme, gelişme ve yaşamın sürdürülmesi için ekzojen maddelerin sağlanmasıdır. Beslenme sırasında besinler alınır. Besinlerde, bazıları

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

Doğuştan var olan protein metabolizması bozuklukları nelerdir?

Doğuştan var olan protein metabolizması bozuklukları nelerdir? FENİLKETONURİ VE PROTEİN KISITLAMASYLA TEDAVİ EDİLEN DİĞER METABOLİZMASI BOZUKLUKLARI İSVİÇRE HASTA BİRLİĞİ Doğuştan var olan protein metabolizması bozuklukları nelerdir? Proteinler doğal besinlerimizin

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

Çeşitli tohumların yağ bileşimi. USDA Nutrient Database. Tekli doymamış. Çoklu. Kanola Keten Mısır Fındık Zeytin Ayçiçeği Susam Soya Ceviz

Çeşitli tohumların yağ bileşimi. USDA Nutrient Database. Tekli doymamış. Çoklu. Kanola Keten Mısır Fındık Zeytin Ayçiçeği Susam Soya Ceviz LİPİTLER Hayvan ve bitki dokularının eter, benzin, kloroform gibi yağ çözücülerinde eriyen bölümlerine ham lipit denir. Organizmanın başlıca besin kaynağını oluştururlar, enerji verme ve depolama yönünden

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III 1: DİYABET...1 Diabetes insipedius...2 Diabetes mellitus...2 Diyabetin Etkileri...3 Belirtiler...4 Nedenler...4 Tedavi...4 Bitkilerin Rolü...5 Tıbbi Faydaları...6 2: KARACİĞER

Detaylı

Vitaminler eriyebilirliklerine göre iki büyük gruba ayrılırlar.

Vitaminler eriyebilirliklerine göre iki büyük gruba ayrılırlar. Vitaminler vücutta meydana gelen metabolik reaksiyonların gerçekleşmesinde rol alan organik bileşiklerdir. İnsan için başlıca gerekli olanlar A, B kompleks (B1, B2, B6, B12, niasin, folik asit, pantotenik

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ Protein Değerlendirilmesi Enerji Kullanımı Süt Kalitesi Karaciğer Fonksiyonları Döl Verimi Karlılık BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI

Detaylı

Yağlar ve Proteinler

Yağlar ve Proteinler Yağlar ve Proteinler Yağlar Yağlar, yağ asitleri ve gliserolden oluşmuş organik bileşiklerdir. Yağlar en ekonomik enerji kaynaklarıdır. Yağlar aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlerin iki katından

Detaylı

ENZİMLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ - II. Doç Dr. Nurzen SEZGİN

ENZİMLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ - II. Doç Dr. Nurzen SEZGİN ENZİMLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ - II Doç Dr. Nurzen SEZGİN bstrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate

Detaylı

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler BESİNLER Yaşam için gerekli besin öğelerini sağlayan bitkisel ve hayvansal gıdalar BESİN olarak tanımlanır. Besinler, elde edildikleri kaynaklara göre iki gruba ayrılır: Süt, yumurta, peynir, et, tavuk,

Detaylı

BİYOLOJİK ENERJİ. ısı

BİYOLOJİK ENERJİ. ısı HÜCRE ENERJİ METABOLİZMASI Enerjinin transformasyonu Her canlı hücre bir enerji transformatörüdür. Canlı hücre, dışarıdan aldığı kimyasal veya fiziksel enerjiyi, geliştirdiği bir sistemle, (~) şeklinde

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI : VEGAFERON FORT Film Tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİMİ

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI : VEGAFERON FORT Film Tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİMİ KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI : VEGAFERON FORT Film Tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİMİ Etkin madde: 1 Film tablette 100 mg Elementer demir e eşdeğer miktar demir III hidroksit polimaltoz

Detaylı

TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620)

TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620) TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620) Amaç Madde 1 Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi kısıtlanmış diyetler için hazırlanan

Detaylı

VİTAMİNLER VİTAMİNLER

VİTAMİNLER VİTAMİNLER VİTAMİNLER VİTAMİNLER Vitamin, ismi Latince yaşam anlamına gelen vita sözcüğünden kaynaklanır. Yağlar, proteinler ve karbonhidratlar ile kıyaslandığında, gıdalarda minör olarak bulunurlar ve organizma

Detaylı

ATP ve NADPH. Pentoz Fosfat Yolu

ATP ve NADPH. Pentoz Fosfat Yolu ATP ve NADPH Pentoz Fosfat Yolu Levent Çavaş Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Fakültesi, Kimya Bölümü, Biyokimya ABD, 2011-2012 http://people.deu.edu.tr/lcavas Hücrenin enerji açısından birimi ATP olup, hidrolizi

Detaylı

www.demiraylisesi.com

www.demiraylisesi.com YÖNETİCİ MOLEKÜLLER C, H, O, N, P atomlarından meydana gelir. Hücrenin en büyük yapılı molekülüdür. Yönetici moleküller hücreye ait genetik bilgiyi taşır, hayatsal faaliyetleri yönetir, genetik bilginin

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

ÜNİTE 7:HÜCRESEL SOLUNUM

ÜNİTE 7:HÜCRESEL SOLUNUM ÜNİTE 7:HÜCRESEL SOLUNUM Hücreler iş yapabilmek için enerjiye gereksinim duyarlar. Enerji ekosisteme güneş enerjisi yoluyla gelir ve ototrof canlılar sayesinde güneş enerjisi besinlerdeki kimyasal bağ

Detaylı

Serbest radikal. yörüngelerinde) eşleşmemiş tek. gösteren, nötr ya da iyonize tüm atom veya moleküllere denir.

Serbest radikal. yörüngelerinde) eşleşmemiş tek. gösteren, nötr ya da iyonize tüm atom veya moleküllere denir. Superoxide Dismutase Hazırlayanlar: Funda İLHAN (050559017) Ebru KORKMAZ (050559021) Mehtap BİRKAN (050559008) Nihan BAŞARAN (050559007) Prof. Dr. Figen ERKOÇ Gazi Eğitim Fakültesi GAZİ İ ÜNİVERSİTESİİ

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı

Prof.Dr.. Emine KÖKOK. Biyokimya Anabilim Dalı

Prof.Dr.. Emine KÖKOK. Biyokimya Anabilim Dalı VİTAMİNLER Prof.Dr.. Emine KÖKOK KOĞLU İ.Ü.. Cerrahpaşa a Tıp T p Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı Doğal olarak besinler içerisinde i bulunan büyük b çoğunluğu u ile eksojen olan, büyüme, b çoğalma ve

Detaylı

AMİNO ASİT, KANTİTATİF (PLAZMA, İDRAR)

AMİNO ASİT, KANTİTATİF (PLAZMA, İDRAR) Klinik Laboratuvar Testleri AMNO AST, KANTTATF (PLAZMA, DRAR) Kullanım amacı: Plazma ve idrarda kantitatif amino asit ölçümüne, amino asit metabolizma bozukluklarının araştırılması sırasında ihtiyaç duyulur.

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ )

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Amaç MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi

Detaylı

MERSİN BÖLGESİNDE VİTAMİN B12 VE FOLİK ASİT DÜZEYLERİNE AİT REFERANS ARALIKLARININ BELİRLENMESİ

MERSİN BÖLGESİNDE VİTAMİN B12 VE FOLİK ASİT DÜZEYLERİNE AİT REFERANS ARALIKLARININ BELİRLENMESİ T.C. MERSİN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI MERSİN BÖLGESİNDE VİTAMİN B12 VE FOLİK ASİT DÜZEYLERİNE AİT REFERANS ARALIKLARININ BELİRLENMESİ Dr. Mete Sabri GÜNGÖREN UZMANLIK TEZİ

Detaylı