Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 Sinir Sistemi Semiyolojisi Ýstemsiz Hareketler 6 Sara Zarko BAHAR - Edip AKTÝN Ýstemsiz hareketer çok heterojen bir grup oluþtururlar. Bir bölümü santral sinir sisteminin birbirinden çok farklý yapýlarýnýn hastalýðý sonucudur. Bazýlarýndan sorumlu nöral mekanizmalar ise iyi bilinmemektedir. Büyükçe bir bölümü beynin derinliklerinde yer alan ve bazal ganglionlar adý verilen gri madde adacýklarýnýn dejeneratif, kalýtsal, vasküler, iltihabi ve doðum travmasýna baðlý hastalýklarýnýn sonucudur. Parkinson hastalýðýnýn tremoru, kore, atetoz ve bazý tip distoniler bu gruba girer. Yine bu bölümde ele alýnacak olan intansiyonel tremor, serebellumun deðiþik etyolojik nedenlerle hastalanmasýna baðlýdýr. Miyokloniler serebral korteksten m.spinalis e kadar uzanan çok geniþ bir bölgedeki farklý anatomik yapýlarýn lezyonuyla ilgilidir. Klonik fasyal spazmýn ise n.facialis teki iritativ olaylardan kaynaklandýðý ileri sürülmektedir. Tortikolis gibi bazý istemsiz hareketlerin nöral mekanizmalarýna ait bilgiler halen çok yetersizdir. Nöroleptiklerin yaygýn þekilde kullanýlmaða baþlanmasýndan sonra görülen akut ve tardiv diskinezilerle L-Dopa tedavisindeki Parkinson hastalarýnda ortaya çýkan istemsiz hareketler de konunun sinaptik düzeyde tartýþýlmasýna yol açmýþtýr. Psikojen kaynaklý istemsiz hareketler de vardýr. Ýstemsiz hareketlerin büyük bölümü uykuda kaybolur. Emosyonel gerginliklerde artar. Aþaðýda bu hareketlerin en sýk görülenleri deskriptiv bir yaklaþýmla ele alýnacaktýr. Tremor Tremor, birbirine antagonist kaslarýn istemsiz kasýlmasýna baðlý az veya çok ritmik bir harekettir. Üç tipi vardýr: Ýstirahatte görülen tremor. Ýstirahat tremoru, statik tremor veya Parkinson tremoru adlarý da verilir. Bir amaca yönelik hareket sýrasýnda ortaya çýkan tremor. Ýntansiyonel tremor da denir. Yerçekimine karþý bir postürün devamý sýrasýnda ortaya çýkan tremor. Gergin bir þekilde öne doðru uzatýlmýþ ellerde görülür. Postüral tremor veya aksiyon tremoru olarak adlandýrýlýr. Statik Tremor Parkinson hastalýðýnda görülür. Saniyede 4-7 frekanslýdýr. Ellerde hap yapma, para sayma hareketine benzetilir. Ayaklarda olduðu zaman pedal hareketi görünümündedir. Bazen dil, dudaklar ve çene de görülür. Heyecanla þiddetlenir, yani amplitüdü artar. Ýstemli hareket sýrasýnda bir süre için kaybolur. Ýntansiyonel Tremor Serebellum hastalýklarýnda görülür. Ýstemli hareketin özellikle son aþamasýnda, yani hedefe yaklaþýrken ortaya çýkar. Örneðin parmaðýn buruna dokunacaðý sýrada veya dolu bir bardaða uzanýp tutarken iki yana doðru oldukça kaba osilasyonlar þeklindedir. Ýstirahatte kaybolur. Bazen de baþ ve gövdede öne arkaya sallanmalar görünümündedir. Baþýn bu hareketine titübasyon denir. Postüral Tremor Normal insanlarda da yer çekimine karþý bir postürü sürdüren kaslarda ince bir tremorun varlýðý ortaya konmuþtur. Buna fizyolojik tremor adý verilir. Frekansý saniyede dir. Heyecan, ruhi gerginlik, korku, yorgunluk, hipoglisemi, egzersiz ve tirotoksikozda amplitüdü artar, gözle görünür hale gelir. Esansiyel Tremor Postüral veya aksiyon tremorunun oldukça sýk görülen patolojik bir þeklidir. Kalýtsal yönü olduðu zaman familyal tremor, yaþlýlýkta ortaya çýktýðý zaman senil tremor adýný alýr. Genç yaþlarda ve familyal özellik olmadan görülen þekline ise esansiyel tremor adý verilir. Postüral tremorun bu üç tipi muhtemelen birbiriyle iliþkili tablolardýr. Bazý yazarlar her üç tipi birden esansiyel tremor adý altýnda toplanmaktadýr. Esansiyel tremorun baþlýca belirtisi ellerdeki titremedir. Genellikle tek elden baþlar ve yýllar içinde çok 35

2 Þekil 6.1: Asteriksis. Her iki eldeki istemsiz hareketi gösteren videodan kaydedilmiþ duraðan görüntüler. yavaþ ilerler. Hasta ellerini uzattýðýnda belirgin hal alýr. Ýlerlemiþ olgularda yazý bozulur, fakat Parkinson hastalýðýnda olduðu gibi mikrografi görülmez. Taný bakýmýndan önemli bir nitelik alkol alýndýðýnda tremorun azalýp kaybolmasýdýr. Hastalarýn bir bölümünde ellerdeki tremora ek olarak veya baðýmsýz þekilde baþta tremor görülür. Bu titreme vertikal veya horizontal plandadýr. Bazý hastalarýn seslerinin titrediði dikkati çeker. Gövde ve bacaklarda titreme nadirdir. Asteriksis Hasta elini ve parmaklarýný gergin bir þekilde tutarak kollarýný öne uzattýðýnda bileðin ekstensor kaslarýndaki tonik kontraksiyonun geçici olarak ortadan kalkmasýyla (periyodik inhibisyon) eller aþaðý doðru düþer ve hýzla ilk pozisyonuna veya onun biraz üstündeki bir plana çýkar (Þekil 6.1). Kas kontraksiyonunun inhibisyonu sonucu olan ellerin yere doðru düþtüðü sýrada ekstensor kaslarýn EMG sinde elektrofizyolojik bir sessiz periyod görülür (Þekil 6.2). Bu hareketler bir dakika içinde birçok kez tekrarlar. Ýlk olarak hepatik ensefalopatisi olan hastalarda tanýmlanan bu istemsiz harekete, kanat çýrpmaya benzetildiðinden flapping tremor adý verilmiþtir. Üremide, seyrek olarak bazal ganglionlarýn lokal hastalýklarýnda ve Wilson (*) hastalýðýnda da görülebilir. Kore Amaçsýz ve düzensiz ani ve hýzlý hareketlerdir. Ellerde ayaklarda oranla daha sýk görülür. Bazen de dil, dudak, yüz ve omuz hareketleri görünümündedir. Aðýr þekillerinde hastanýn yazý yazma, yemek yeme gibi günlük aktiviteleri etkilenebilir. Sydenham (**) Koresi Akut eklem romatizmasýnýn major belirtilerindendir. Kýzlarda daha sýk olmak üzere çocukluk yaþlarýnda ortaya çýkar. Tekrarlamalar nadir deðildir. * Samuel Alexander Kinnier Wilson ( ): Amerika Birleþik Devletlerinde doðdu.týp öðrenimini Ýskoçya da yaptý. Hayatýnýn büyük bölümünü Londra daki National Hospital for Nervous Diseases de geçirdi. Wilson Hastalýðý olarak bilinen progressiv lentiküler dejenerasyonu otuz üç yaþýnda tanýmladý. Ekstrapiramidal sistem terimini ortaya atan Wilson dur. ** Thomas SYDENHAM ( ): On yedinci yüzyýlýn ünlü Ýngiliz hekimi. Adýyla anýlan chorea minor u, ayrýca gut, kýzamýk, kýzýl ve malarya hastalýklarýný etraflý olarak tanýmlamýþtýr. 36 Sinir Sistemi Semiyolojisi

3 Þekil 6.2: Kolunu öne uzatmýþ hastada önkol ekstensör kaslarý üzerine konan yüzeyel elektroddan kaydedilen EMG aktivitesinin Asteriksis sýrasýnda kayboluþu görülmekte (oklar). Huntington (*) Koresi Otosomal dominan geçiþli kalýtsal bir kore þeklidir. Çoðunlukla yaþlarý arasýnda baþar. Özelliði, koreik hareketlere ilerleyici bir demansýn eþlik etmesidir. Mental belirtiler sinirlilik, geçimsizlik, kavgacýlýk gibi kiþilik deðiþiklikleriyle baþlayabilir (Bkz: Bölüm 25-2). Atetoz Çoðunlukla ellerde ortaya çýkan, birbirini izleyen kývrýlma hareketleri þeklindedir. Ayaklar ve yüzde de görülebilir. Bu yavaþ ve dalgalanan hareketler Cavalý dansözlerin kol ve el hareketlerine benzetilir. Koreik hareketlerden ani ve hýzlý olmayýþlarýyla ayrýlýrlar. Bununla beraber, bazý istemsiz hareketlerin hem koreye hem de atetoza benzeyebileceðini unutmamak gerekir. Bu durum da koreatetozdan söz edilir. Doðuþtan beyin hasarlý çocuklarda kernikterusta ve bazý dejeneratif bazal ganglion hastalýklarýnda görülür. Hemibalismus Vücudun bir yarýsýnda görülen, kol ve bacaðý tümüyle tutan, geniþ amplitüdlü, þiddetli istemsiz hareketlerdir (Þekil 6.3). Hareketin þiddetinden hasta kolunu-bacaðýný duvara çarpýp kendini yaralayabilir, yatak yüzeyine sürtünme sonucu derileri soyulabilir. Torsiyon Spazmý Dystonia musculorum deformans, torsiyon distonisi adlarý da verilir. Ekstremiteler, gövde ve boynun uzun akslarý üzerinde geniþ amplitüdlü yavaþ kývrýlma hareketleri þeklindedir. Baþ bir tarafa döner ve hasta vücudunun torsiyon hareketleriyle bükülüp garip bir postür alýr. Torsiyon hareketlerine katýlan kaslarýn zamanla hipertrofik bir görünüm aldýðý dikkati çeker. Spazmodik Tortikolis Boyun kaslarýnýn ve özellikle sterno-mastoid kasýn zaman zaman ortaya çýkan spazmodik kasýlmalarýyla baþýn karþý tarafa doðru dönme hareketidir. Bazý has- * George Summer HUNTINGTON ( ): New York eyaletinde East Hampton da doðdu. Büyükbaba ve babasý da ayný yerde hekim olarak çalýþmýþlardý. Nörolojiye katkýsý o bölgede görülen, kalýtýmla geçen ve demansla birlikte giden, kendi adýyla anýlan koreyi tanýmlamasýdýr. Bin altýyüz otuz yýlýnda Ýngiltereden göçen iki kardeþin soyundan gelenlerde görülen bu hastalýða tutulanlar bir zamanlar Hazreti Ýsa nýn çarmýha gerildiði zaman yaptýðý hareketleri alaylý bir þekilde taklit ettikleri gerekçesiyle mahkemeye verilip cezalandýrýlmýþlardýr. Huntington akademik ünvaný olmayan bir pratisyendi. Bütün ömrünü hastalarýna ve onlarýn sorunlarýna vermiþti. Flüt çalmayý, resim yapmayý sever, ormanlarda uzun uzun dolaþmaya bayýlýrdý. Ýstemsiz Hareketler 37

4 Þekil 6.3: Solda hemiballismus (videodan alýnan duraðan görüntü dizisi). talarda ise boynun geriye doðru büküldüðü görülür. Bu tabloya da retrokolis adý verilir. Nedeni çok iyi bilinmemektedir. Bazýlarýnýn, torsiyon spazmýnýn parsiyel bir þekli olduðu, bir bölümünün de psikojen nedenlerden kaynaklandýðý ileri sürülmektedir. Ayrýca boyun vertebralarý ve sterno-mastoid kasýn lokal patolojilerine baðlý sürekli tortikolis olgularý da vardýr. Ýlaçlara Baðlý Ýstemsiz Hareketler Nöroleptiklerin hekimlikte yaygýn þekilde kullanýlmasýyla birçok akut ve kronik diskinezi ve distoni tablolarý bildirilmiþtir. Özellikle, fenotiazin ve butirofenon gruplarýndan ilaç alanlarda görülen bu yatrojenik istemsiz hareketlerin birkaç tipi vardýr. Akut Distoniler Bunlar ilaca karþý bir tür idyosenkrazi belirtisi olarak tedavinin ilk günlerinde ve hatta tek bir doz almakla ortaya çýkarlar. Yüz, boyun, dil ve çenede aðýr distoniler þeklindedir. Tortikolis, çenenin bir tarafa kaymasý, dilin dýþarýya çýkmasý gibi istemsiz hareketler sýk görülür. Bazen de göz kürelerinin bir yöne doðru zorlu deviyasyonu dikkati çeker. Buna akut okülojir distonik kriz adý verilir. Bütün bu hareketlere hastada büyük bir huzursuzluk ve panik hissi eþlik eder. Ýlaca Baðlý Parkinson Sendromu Bazý hastalarda nöroleptik tedavisinin genellikle ilk ayý, bazen de ilk haftasý içinde akinezi, rigor ve tremordan oluþan yatrojenik bir parkinsonizm tablosu ortaya çýkabilir. Tardiv Diskinezi Aylarca süren, genellikle yüksek dozda nöroleptik tedavisi sýrasýnda veya tedavi bittikten sonra ortaya çýkan istemsiz hareketlerdir. Baþlýca aðýz ve dili tutan çiðneme ve yalanma hareketleri þeklindedir. Ekstremitelerde koreik ve koreatetoid hareketler görülebilir. Antiparkinson ilaçlarla daha da þiddetlenirler. Nöroleptik arttýrýlýnca geçici olarak durmalarý taný koydurucudur. Nöroleptik tedavisi devam ederken ortaya çýkanlar genellikle kalýcý niteliktedir. L-dopa Tedavisinde Görülen Diskineziler L-Dopa tedavisi sýrasýnda ortaya çýkan diskineziler ayrý bir grup oluþturur. Kol ve bacaklarda koreik, atetoid veya karýþýmý hareketler dikkati çeker. Ayaklarda pedal hareketi, omuz oynatmalar, dil ve çene hareketleri görülür. Hareketler, ilacýn etkisi ortadan kalkýnca kaybolur. L-Dopa dozunun azaltýlmasýyla kontrol altýna alýnabilir. Miyokloni Miyokloni veya miyoklonus bir kasýn veya bir kas grubunun ani ve þimþekvari kasýlmasýyla ortaya çýkan genellikle aritmik sýçrayýcý harekete verilen addýr. Miyoklonus bazen çok küçük bir hareket þeklindedir. Bazen de hastanýn elindekini düþürmesine veya yere yýkýlmasýna neden olacak amplitüdde bir hareket doðurur. Miyoklonuslarýn bir bölümü ani ses, ýþýk, dokunma gibi uyaranlarla provoke edilebilir. Bazen de aktif bir hareket sýrasýnda ortaya çýkarlar (action myoclonus). Uykuya dalarken bacaklarda birkaç miyoklonik kasýlma görülmesi fizyolojik sýnýrlar içinde kabul edilir. Fakat bunlar bazen hastanýn uykuya dalmasýný engelleyecek düzeye eriþirler (nocturnal myoclonus). Miyokloniler bazen epileptik bir fenomendir. Miyokloni ile birlikte konvülsiv nöbetler de görülebilir. Bunlardan bir bölümünde nörolojik bozukluk yoktur. Bir bölümü ise sinir sisteminde ilerleyici dejeneratif deðiþiklikler ve demansla birlikte giderler. Familyal 38 Sinir Sistemi Semiyolojisi

5 progresif miyoklonus epilepsisi (Unverricht-Lundborg) buna örnektir. Burada uyarana duyarlý miyoklonus ve epilepsi nöbetleri bir arada bulunur. Sinir sisteminin bazý yavaþ virüs infeksiyonlarý ve prion hastalýklarýnýn seyrinde de miyoklonik sýçramalar ortaya çýkar. Bunlardan biri çocukluk yaþlarýnda görülen ve kýzamýk virüsüne baðlý olduðu düþünülen subakut skerozan panensefalit (SSPE). Diðeri de ilerleyici bir demans tablosu olan Creutzfeldt Jacob hastalýðý dýr (Bölüm 25.1 e bakýnýz). Yumuþak damak miyoklonisi (palatal myoclonus) palatumun sürekli kasýlmalarýna verilen addýr. Özelliði, ritmik oluþu ve kesintisiz bir þekilde uykuda da devam etmesidir. Miyokloni üremik ve anoksik ensefalopatilerde de görülür. Anoksik ensefalopati kalp durmasý gibi aðýr hipoksi veya anoksileri izleyen bir tablodur. Buradaki miyokloniler aktif hareket giriþimi sýrasýnda ortaya çýkar ve bazen ardarda tekrarlayarak jeneralize konvülsiv bir nöbetle sonlanabilirler. Tik Sýklýkla yüzde, boyun ve omuzda görülen istemsiz hareketlerdir. Göz kýrpma, alýn kýrýþtýrma, burun çekme, omuz silkme sýk görülür. Çocukluk yaþlarýnda ve gerilimli durumlarda ortaya çýkar. Kompülsiv bir yönü vardýr. Yani, hasta tikini kontrol altýnda tutmak isterse gerilim artar, tikin ortaya çýkmasý ise geçici bir rahatlýk saðlar. Tikler genellikle stereotipe hareketler halindedir. Fakat bir dönem ayný tiki tekrarlayan çocuðun bir zaman sonra bunu terkedip yeni bir tike baþladýðý görülür. Gilles de la Tourette Sendromu Bu sendromda, mültipl tiklere küfür ve ayýp sözler söyleme (koprolali) eþlik eder. Tiklerin bir bölümü homurtu, boðaz temizleme gibi solunum tikleri niteliðindedir. Familyal yönü vardýr. Klonik Fasyal Spazm (Hemifasyal Spazm) Yüzün bir yarýsýna zaman zaman gelen kasýlma nöbetleridir. Birden baþlayýp birden biter. Aðýz komisürü bir tarafa çekilmiþ, m.orbicularis oculi nin kontraksiyonu ile göz kýsýlmýþtýr (Þekil 6.4). Bu spazmodik zemin üzerinde kaslarýn kesikli (klonik) kasýlmalarý dikkati çeker. Heyecan ve gerginlik durumlarýnda artar. N. Facialis üzerindeki iritativ bir olaya baðlý olduðu düþünülmektedir. Blefarospazm Bazý aðrýlý göz hastalýklarýnda görülen refleks blefaro-spazmdan ayrý olarak hiçbir lokal neden olmadan ortaya çýkan blefarospazm olgularý da vardýr. Bunlara esansiyel blefarospazm adý verilmektedir. Hastalar, gözlerinin zaman zaman istemsiz olarak kapandýðýndan; okuma, yemek yeme ve hatta yürümenin imkansýz hale geldiðinden yakýnýrlar. Nedeni iyi bilinmemektedir. Bir bölümünün aðýz, çene ve dildeki istemsiz hareketlerle birlikte bulunduðu dikkati çeker. Meige sendromu veya blefarospazm-oromandibüler distoni adý verilen bu tablo hakkýnda bilinenler de yetersizdir. Bazý blefaro-spazm olgullarý ise psikojen kaynaklýdýr. Fasikülasyon Kas fasiküllerinin dil mukozasý veya deri üzerinden seçilebilen hýzlý, soluncasý hareketleridir. Spontan olarak görülmediði durumlarda kaslara kýsa darbelerle vurarak provoke etmek mümkündür. Ön boynuz hücresinin (II. motor nöron) kronik hastalýðýný gös- Þekil 6.4: Saðda hemifasyal spazm (videodan alýnmýþ duraðan görüntü dizisi). Ýstemsiz Hareketler 39

6 teren önemli bir belirtidir. Dildeki fasikülayon da n. hypoglossus nukleusunun hastalýðýna iþaret eder. Fasikülasyonun yaygýn bir ön boynuz hastalýðý olan motor nöron hastalýðýnda sýk görülen ve taný deðeri taþýyan bir bulgu olduðundan söz edilmiþti (Bölüm 3 ve 5 e bakýnýz). Bu grubun içindeki bir hastalýk olan amiyotrofik lateral sklerozda kaslardaki erime ve fasikülasyonlarýn yanýsýra I. motor nöron lezyonu sonucu çene ve tendon refleksleri artar, Babinski ve Hoffmann delili gibi patolojik refleksler de ortaya çýkar. Fasikülasyon, ön radiksin bazý iritatif lezyonlarýnda da görülebilir. 40 Sinir Sistemi Semiyolojisi

Ekstrapiramidal Sistem ve İstemsiz Hareketler. Dr.Eşref AKIL. Nöroloji AD

Ekstrapiramidal Sistem ve İstemsiz Hareketler. Dr.Eşref AKIL. Nöroloji AD Ekstrapiramidal Sistem ve İstemsiz Hareketler Dr.Eşref AKIL Nöroloji AD Hareketin düzenlenmesindeki üç suprasegmental sistem: Piramidal sistem Ekstrapiramidal sistem Serebellar sistem Bunlara ek olarak

Detaylı

HAREKET SİSTEMİ. Yrd. Doç.Dr. Ertuğrul UZAR. Aktif hareket: Kişinin iradesi dahilinde ve kendi katkısı ile olandır. İstemli hareket.

HAREKET SİSTEMİ. Yrd. Doç.Dr. Ertuğrul UZAR. Aktif hareket: Kişinin iradesi dahilinde ve kendi katkısı ile olandır. İstemli hareket. HAREKET SİSTEMİ Yrd. Doç.Dr. Ertuğrul UZAR Aktif hareket: Kişinin iradesi dahilinde ve kendi katkısı ile olandır. İstemli hareket İstemsiz hareket Pasif hareket: Kişinin başkasının yardımıyla yaptığı hareketlerdir.

Detaylı

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen 9 Prof. Dr. Selçuk BÖLÜKBAÞI Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen deðiþiklikler gibi vücut duruþunda ve yürüyüþünde de deðiþiklikler meydana gelir. Kas-iskelet sistemi vücudun destek ve temelidir.

Detaylı

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU ICSD-2 (International Classification of Sleep Disorders-version 2) 2005 Huzursuz bacaklar sendromu Uykuda periyodik hareket bozukluğu Uykuyla

Detaylı

Sinir Sistemi Semiyolojisi 3 Sara Zarko BAHAR - Edip AKTÝN Genel Bilgiler Vücudun bir bölümünde kas kuvvetinin azalmasý veya tam kaybý sinir sistemi hastalýklarýnda en sýk görülen belirtidir. Nörolojide

Detaylı

Motor Nöron ve Kas Hastalıkları. Uzm Dr Pınar Gelener

Motor Nöron ve Kas Hastalıkları. Uzm Dr Pınar Gelener Motor Nöron ve Kas Hastalıkları Uzm Dr Pınar Gelener Genel Bilgiler Vücudun herhangi bir bölümünde kas kuvveti azalması: parezi Tam kaybı (felç) : paralizi / pleji Vücudun yarısını tutarsa (kol+bacak)

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

Aile Hekimliðinde Genogram

Aile Hekimliðinde Genogram Aile Hekimliðinde Genogram Prof. Dr. Ýsmail Hamdi KARA, Düzce Üniversitesi Týp Fakültesi Aile Hekimliði AD, Düzce Aile Hekimliði Dersleri - 02.06.2010 15:30 1 I. Tanýmlar Hastalarý yalnýz bir birey olarak

Detaylı

HAREKET BOZUKLUKLARI DİSTONİ KORE TREMOR BALLİSMUS ATETOZ TİK MYOKLONUS TARDİV DİSKİNEZİ

HAREKET BOZUKLUKLARI DİSTONİ KORE TREMOR BALLİSMUS ATETOZ TİK MYOKLONUS TARDİV DİSKİNEZİ HAREKET BOZUKLUKLARI DİSTONİ KORE TREMOR BALLİSMUS ATETOZ TİK MYOKLONUS TARDİV DİSKİNEZİ Hareket bozukluğu Ekstrapiramidal sistem hastalığı veya bazal ganglion hastalığı sinonim ifadelerdir. Fokal distoni

Detaylı

NÖROLOJİK BELİRTİ ve BULGULAR Y Ü Z Ü N C Ü Y I L Ü N İ V E R S İ T E S İ N Ö R O L O J İ A B D

NÖROLOJİK BELİRTİ ve BULGULAR Y Ü Z Ü N C Ü Y I L Ü N İ V E R S İ T E S İ N Ö R O L O J İ A B D NÖROLOJİK BELİRTİ ve BULGULAR Y R D. D O Ç. D R. A Y S E L M İ L A N L I O Ğ L U Y Ü Z Ü N C Ü Y I L Ü N İ V E R S İ T E S İ N Ö R O L O J İ A B D Mental durum bozuklukları Konfüzyon Dikkat, bellek, çevresel

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI: SORU CEVAP. Prof Dr. Dilek İnce Günal Marmara Üniversitesi Tıp Fak. Nöroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi

PARKİNSON HASTALIĞI: SORU CEVAP. Prof Dr. Dilek İnce Günal Marmara Üniversitesi Tıp Fak. Nöroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARKİNSON HASTALIĞI: SORU CEVAP Prof Dr. Dilek İnce Günal Marmara Üniversitesi Tıp Fak. Nöroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Sorular: 1. PARKİNSON HASTALIĞI NEDİR? 2. PARKİNSON HASTALIĞI NEDEN OLUR? 3.

Detaylı

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde EPİLEPSİ Basitleştirilmiş şekliyle epilepsi nöbeti kısa süreli beyin fonksiyon bozukluğuna bağlıdır, ve beyin hücrelerinde geçici anormal deşarjlar sonucu ortaya çıkar. Epilepsi nöbetlerinin çok değişik

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

REM UYKU ĠLĠġKĠLĠ PARASOMNĠLER. Dr Selda KORKMAZ 25-26 Ģubat 2012

REM UYKU ĠLĠġKĠLĠ PARASOMNĠLER. Dr Selda KORKMAZ 25-26 Ģubat 2012 REM UYKU ĠLĠġKĠLĠ PARASOMNĠLER Dr Selda KORKMAZ 25-26 Ģubat 2012 REM uyku iliģkili parasomniler; REM uyku davranıģ bozukluğu Tekrarlayan izole uyku paralizisi Kabus bozukluğu REM UYKU DAVRANIġ BOZUKLUĞU

Detaylı

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı

SÝNÝR SÝSTEMÝ SEMÝYOLOJÝSÝ Sinir Sistemi Semiyolojisi Genel Prensipler - Nörolojik Hastaya Yaklaþým 1 Sara Zarko BAHAR - Edip AKTÝN GÝRÝÞ Hastayý dinledikten sonra nesi olduðunu anlamadýnýzsa muayene ettikten

Detaylı

Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Acile Başvuru Şikayetleri ve Gözümüzden Kaçanlar. Doç. Dr. Evvah Karakılıç MD, PhD.

Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Acile Başvuru Şikayetleri ve Gözümüzden Kaçanlar. Doç. Dr. Evvah Karakılıç MD, PhD. Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Acile Başvuru Şikayetleri ve Gözümüzden Kaçanlar Doç. Dr. Evvah Karakılıç MD, PhD. SSS Enfeksiyonları Amaç; SSS enfeksiyonları; Klinik tabloyu tanımak Yaşamı tehdit

Detaylı

Biyomedikal Mÿýhendisliÿýi ve Biyomedikal Cihaz Teknolojisi

Biyomedikal Mÿýhendisliÿýi ve Biyomedikal Cihaz Teknolojisi Sayfa 1/8 Hastalÿýklar Yasin ÿýaÿýan, 07 Oct 06 saat: 22:39 Akromegali nedir? Akromegali, eriÿýkinlerde ortaya ÿýÿýkan ; vÿýcudun bÿýyÿýmesi ve organ geliÿýmesi iÿýin anahtar bir faktÿýr olan bÿýyÿýme

Detaylı

6. Büyük kan dolaþýmýnýn amacý nedir? Büyük kan dolaþýmýnda kanýn izlediði yolu kýsaca açýklayýnýz.

6. Büyük kan dolaþýmýnýn amacý nedir? Büyük kan dolaþýmýnda kanýn izlediði yolu kýsaca açýklayýnýz. Soru - Yanýt 10 1. Dolaþým sisteminin elemanlarý nelerdir? Yanýt: Dolaþým sisteminin elemanlarý kalp, damarlar ve kandýr. 2. Dolaþým sisteminin görevi nedir? Yanýt: Vücuttaki hücrelere oksijen ve besin

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip proses filtreleri ile, siklonlar, seperatörler çalýþma koþullarýna göre anti nem,anti

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip proses filtreleri ile, siklonlar, seperatörler çalýþma koþullarýna göre anti nem,anti Filtre Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip proses filtreleri ile, siklonlar, seperatörler çalýþma koþullarýna göre anti nem,anti statik seçenekleri, 1-200m2 temizleme alaný ve

Detaylı

Hepatik Ensefalopati. Prof. Dr. Ömer Şentürk

Hepatik Ensefalopati. Prof. Dr. Ömer Şentürk Hepatik Ensefalopati Prof. Dr. Ömer Şentürk Hepatik Ensefalopati : Terminoloji Tip A Akut karaciğer yetmezliği ile birlikte Tip B Porto-sistemik Bypass ile birlikte (intrensek hepatosellüler yetmezlik

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

MULTİPL SKLEROZ(MS) Multipl Skleroz (MS) genç erişkinleri etkileyerek özürlülüğe en sık yolaçan nörolojik hastalık

MULTİPL SKLEROZ(MS) Multipl Skleroz (MS) genç erişkinleri etkileyerek özürlülüğe en sık yolaçan nörolojik hastalık MULTİPL SKLEROZ(MS) Multipl Skleroz (MS) genç erişkinleri etkileyerek özürlülüğe en sık yolaçan nörolojik hastalık MS Hasta Okulu 28.05.2013 Multipl skleroz (MS) hastalığını basitçe, merkezi sinir sistemine

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Hangi þeklin tam olarak yarýsý karalanmýþtýr? A) B) C) D) 2 Þekilde görüldüðü gibi þemsiyemin üzerinde KANGAROO yazýyor. Aþaðýdakilerden hangisi benim þemsiyenin görüntüsü deðildir?

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞI HAREKET BOZUKLUKLARI Prof.Dr.Burak TATLI Hareket bozukluğu istemli ya da istemsiz hareketler esnasında görülen normal dışı hareketler

ÇOCUKLUK ÇAĞI HAREKET BOZUKLUKLARI Prof.Dr.Burak TATLI Hareket bozukluğu istemli ya da istemsiz hareketler esnasında görülen normal dışı hareketler ÇOCUKLUK ÇAĞI HAREKET BOZUKLUKLARI Prof.Dr.Burak TATLI Hareket bozukluğu istemli ya da istemsiz hareketler esnasında görülen normal dışı hareketler olarak tanımlanır. Etkilenen bölge ve, karakteristik

Detaylı

Parkinson hastalığı beyindeki hücre dejenerasyonu (işlev kaybı ile hücre ölümü) ile giden bir nörolojik

Parkinson hastalığı beyindeki hücre dejenerasyonu (işlev kaybı ile hücre ölümü) ile giden bir nörolojik Parkinson Hastalığı Nedir? Parkinson hastalığı beyindeki hücre dejenerasyonu (işlev kaybı ile hücre ölümü) ile giden bir nörolojik hastalıktır. Bu hastalıkta beyinde dopamin isimli bir molekülü üreten

Detaylı

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Bir vertebra cisminin alttaki üzerinde öne doğru yer değiştirmesidir. Spondilolizis Pars interartikülaristeki lizise verilen isimdir. Spondilolistezis

Detaylı

3. Tabloya göre aþaðýdaki grafiklerden hangi- si çizilemez?

3. Tabloya göre aþaðýdaki grafiklerden hangi- si çizilemez? 5. SINIF COÞMY SORULRI 1. 1. BÖLÜM DÝKKT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. Kazan Bardak Tam dolu kazandan 5 bardak su alýndýðýnda kazanýn 'si boþalmaktadýr. 1 12 Kazanýn

Detaylı

Kan vücutta damarlar içerisinde dolaþýr.akciðerlerde

Kan vücutta damarlar içerisinde dolaþýr.akciðerlerde 7 Prof. Dr. Ali KUTSAL Kan vücutta damarlar içerisinde dolaþýr.akciðerlerde temizlenen kan kalbin sol tarafýna gelir ve buradan kalbin kasýlmasý ile atardamar sistemine geçer.kapiller adý verilen ve doku

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Aþaðýdaki þekillerden hangisi bu dört þeklin hepsinde yoktur? A) B) C) D) 2. Yandaki resimde kaç üçgen vardýr? A) 7 B) 6 C) 5 D) 4 3. Yan taraftaki þekildeki yapboz evin eksik parçasýný

Detaylı

Sinir Sistemi Semiyolojisi 17 Zuhal Yapýcý - Mefkure Eraksoy BÜYÜME ve GELÝÞME Çocuklarý eriþkinden ayýran en önemli özellik sürekli büyüme ve geliþme göstermeleridir. Büyüme terimi vücut boyutlarýnýn

Detaylı

2014 2015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ÝLKOKULLAR ARASI 2. Zeka Oyunlarý Turnuvasý 7 Mart Silence Ýstanbul Hotel TURNUVA PROGRAMI 09.30-10.00 10.00-10.45 11.00-11.22 11.35-11.58 12.10-12.34 12.50-13.15

Detaylı

Tetanoz Acil Serviste Tanı Yaralanmalarda Profilaksi. Uzm.Dr.İlhan UZ

Tetanoz Acil Serviste Tanı Yaralanmalarda Profilaksi. Uzm.Dr.İlhan UZ Tetanoz Acil Serviste Tanı Yaralanmalarda Profilaksi Uzm.Dr.İlhan UZ Tetanoz Latince gerilme anlamına gelir. İstemli kasların tonik spazmıyla karakterize akut bir toksemidir. Etken: Clostridium tetani

Detaylı

KONVÜLSİYON (NÖBET) GEÇİREN ÇOCUK. Dr.Ayşe SERDAROĞLU Gazi ÜTF Çocuk Nöroloji

KONVÜLSİYON (NÖBET) GEÇİREN ÇOCUK. Dr.Ayşe SERDAROĞLU Gazi ÜTF Çocuk Nöroloji KONVÜLSİYON (NÖBET) GEÇİREN ÇOCUK Dr.Ayşe SERDAROĞLU Gazi ÜTF Çocuk Nöroloji Nöbet? Bilinç bozukluğu ve Motor fenomenler içeren olay. Nöbet... Van Gogh Epileptik nöbet neden olur? İnhibisyon Eksitasyon

Detaylı

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM 7. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? 2 1 1 2 A) B) C) D) 3 2 3

Detaylı

Elektrofizyolojik Kayıt Yöntemleri

Elektrofizyolojik Kayıt Yöntemleri Elektrofizyolojik Kayıt Yöntemleri Prof. Dr. Sacit Karamürsel İstanbul Tıp Fakültesi, Fizyoloji Anabilim Dalı sacit@istanbul.edu.tr Elektriksel aktivitenin kaydında dikkat edilmesi gereken en önemli nokta

Detaylı

Epilepsi ayırıcı tanısında parasomniler. Dr. Hikmet YILMAZ CBÜ Tıp Fakültesi Nöroloji AD, Manisa

Epilepsi ayırıcı tanısında parasomniler. Dr. Hikmet YILMAZ CBÜ Tıp Fakültesi Nöroloji AD, Manisa Epilepsi ayırıcı tanısında parasomniler Dr. Hikmet YILMAZ CBÜ Tıp Fakültesi Nöroloji AD, Manisa Nokturnal paroksismal olaylar Jeneralize & parsiyel epileptik nöbetler Parasomniler Normal uyku varyantları

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi,

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi, ... /... / 2008 Sayýn Makina Üreticisi, Firmamýz Bursa'da 1986 yýlýnda kurulmuþtur. 2003 yýlýndan beri PVC makineleri sektörüne yönelik çözümler üretmektedir. Geniþ bir ürün yelpazesine sahip olan firmamýz,

Detaylı

DEVLET DEMÝRYOLLARI SAÐLIK BÝLÝMLERÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ FAKÜLTESÝ

DEVLET DEMÝRYOLLARI SAÐLIK BÝLÝMLERÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ FAKÜLTESÝ Bu egzersiz bel kaslarýný ve tüm bacak kaslarýný germeye yarar. 12. 13. Bir bacaðýnýzý düz olarak öne uzatýn, bu pozisyonda iken öne doðru esneyerek 10 saniye durun. Bu hareketi 10 kez tekrar edin. Ayný

Detaylı

YAVAŞ VİRUS ENFEKSİYONLARI ve PRİON HASTALIKLARI

YAVAŞ VİRUS ENFEKSİYONLARI ve PRİON HASTALIKLARI YAVAŞ VİRUS ENFEKSİYONLARI ve PRİON HASTALIKLARI Doç. Dr. Koray Ergünay Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Viroloji Ünitesi Özellikler Uzun inkübasyon

Detaylı

Sinir Sistemi Semiyolojisi Kranyal Sinirler 8 Sara Zarko BAHAR - Edip AKTÝN Genel Bilgiler Ýstemli bir hareketin biri santral, öteki periferik olmak üzere iki motor nöronun aracýlýðý ile saðlandýðý daha

Detaylı

Nöromusküler hastalıklar. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Nöromusküler hastalıklar. Prof. Dr. Önder Aydıngöz Nöromusküler hastalıklar Prof. Dr. Önder Aydıngöz Nöromusküler hastalıklar Kaslarda veya bunları inerve eden sinirlerdeki bozukluklara bağlı çıkan hastalıklardır. İki gruba ayrılır: Myopatik Nöropatik

Detaylı

Sinir Sistemi Semiyolojisi 7 Sara Zarko BAHAR - Edip AKTÝN Genel Bilgiler Klinik nörolojideki belli baþlý duyu bozukluklarýný ele almadan önce duyu çeþitlerini (duyu modaliteleri) ve duyu yollarýnýn anatomisini

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

Demans ve Alzheimer Nedir?

Demans ve Alzheimer Nedir? DEMANS Halk arasında 'bunama' dedigimiz durumdur. Kişinin yaşından beklenen beyin performansını gösterememesidir. Özellikle etkilenen bölgeler; hafıza, dikkat, dil ve problem çözme alanlarıdır. Durumun

Detaylı

SİNİR SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

SİNİR SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire SİNİR SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Vücudun farklı bölgeleri arasında işlevsel eşgüdüm ve bütünlüğü sağlamakla görevli anatomik oluşumların tümünü kapsar. Sinir sistemi iç salgı bezlerinin

Detaylı

Sinir Sistemi Semiyolojisi 2 Sara Zarko BAHAR - Edip AKTÝN Sinir sisteminin santral ve periferik olmak üzere iki bölümü vardýr. Santral sinir sistemi de beyin ve medulla spinalis ten oluþur. Embriyolojik

Detaylı

KULLANIM KLAVUZU EFE KULUÇKA MAKINELERI KULLANMA TALIMATI

KULLANIM KLAVUZU EFE KULUÇKA MAKINELERI KULLANMA TALIMATI Ambalaj içinde bulunanlar: Köpük korumasý Kuluçka makinesi Güç kablosu Talimat kitapçýðý Açýklama: 1. Ýlk önce makineyi test ediniz. 2. Sýcaklýk ayarýný yapýnýz. 3. Sýcaklýk alarm parametre ayarlarý (AL

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU. Hasta Kitapçığı PROF.

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU. Hasta Kitapçığı PROF. EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU Hasta Kitapçığı PROF.DR ARZU YAĞIZ ON POLİOMYELİT (ÇOCUK FELCİ) NEDİR? Poliomyelit, çocukluk çağında görülen

Detaylı

Pediatrik Uyku Evrelemesi Ve Yetişkinle Karşılaştırması

Pediatrik Uyku Evrelemesi Ve Yetişkinle Karşılaştırması Pediatrik Uyku Evrelemesi Ve Yetişkinle Karşılaştırması Doç.Dr.Nalan Kayrak Nöroloji ve Klinik Nörofizyoloji İstanbul Cerrahi Hastanesi Çocuklarda Uyku Yapısı Erişkinlerdekinden Farklıdır REM süresi daha

Detaylı

Uluslararası Katılımlı Karadeniz Aile Hekimliği Kongresi / KAHEKON-2016 22-25 Eylül 2016 Gürcistan / Batum www.kahekon.com

Uluslararası Katılımlı Karadeniz Aile Hekimliği Kongresi / KAHEKON-2016 22-25 Eylül 2016 Gürcistan / Batum www.kahekon.com EHLİYET RAPORLARI ALGORİTMASI Pratisyen Hekimler/Aile Hekimleri tarafından sürücü/sürücü adayının genel sağlık durumuna ilişkin yazılı beyanı alınır. Yazılı beyanın sağlık raporunu veren hekimi, hukuken

Detaylı

Uykunun Evrelendirilmesi ve. Uykunun Evrelendirilmesi Yöntemleri

Uykunun Evrelendirilmesi ve. Uykunun Evrelendirilmesi Yöntemleri Uykunun Evrelendirilmesi ve Uykunun Evrelendirilmesi Yöntemleri Prof. Murat AKSU Uykunun evrelendirilmesi EEG EOG EMG F4- M1 C4-M1 O2-M1 Çene EMG si: Orta hatta Mandibulanın inferior kenarının 1 cm üstü

Detaylı

ENTERAL BESLENME SOLÜSYONLARI RAPORLARINDA ARANMASI GEREKEN GENEL BİLGİLER 13.08.2015

ENTERAL BESLENME SOLÜSYONLARI RAPORLARINDA ARANMASI GEREKEN GENEL BİLGİLER 13.08.2015 ENTERAL BESLENME SOLÜSYONLARI RAPORLARINDA ARANMASI GEREKEN GENEL BİLGİLER 13.08.2015 RAPOR SÜRESİ 6 AY DIR 1- MALNÜTRİSYONTANIMI OLAN TÜM HASTALIKLARDA ÖDENİR. MALNÜTRİSYON TANIMI OLARAK; ERİŞKİN HASTALARDA

Detaylı

Ses Kısıklığı Nedenleri:

Ses Kısıklığı Nedenleri: Sesin oluşumunda temel olarak üç sistem rol oynamaktadır. Bu sistemlerden birincisi jeneratör sistemdir. Jeneratör sistem basınçlı hava çıkışını sağlayan akciğerler tarafından oluşturulur. İkincisi vibratuar

Detaylı

KORE. Yrd.Doç.Dr.M.Uğur Çevik D.Ü.T.F.Nöroloji A.B.D

KORE. Yrd.Doç.Dr.M.Uğur Çevik D.Ü.T.F.Nöroloji A.B.D KORE Yrd.Doç.Dr.M.Uğur Çevik D.Ü.T.F.Nöroloji A.B.D CST Basal Ganglia TANIM Latince dans etmek anlamına gelir Genellikle distal yerleşimli kısa süreli amaçsız hareketlerin olduğu hiperkinetik hareket

Detaylı

T.C. DÜ Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Nörolojisi

T.C. DÜ Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Nörolojisi T.C. DÜ Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Nörolojisi Ad-Soyad: Doğum Yeri/Tarihi: Adres: Telefon: Şikayet: Tanı: Başvuru Tarihi: Öykü:. Özgeçmiş: Prenatal: istekli gebelik:

Detaylı

Prof Dr Candan Gürses İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji AD. 08 Mayıs 2014 Şişli Hamidiye Etfal Hastanesi

Prof Dr Candan Gürses İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji AD. 08 Mayıs 2014 Şişli Hamidiye Etfal Hastanesi Prof Dr Candan Gürses İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji AD 08 Mayıs 2014 Şişli Hamidiye Etfal Hastanesi YANLIŞ İNANIŞLAR: Epilepsisi (sarası) hastalar Cinli, Perili DEĞİLDİR Akıl hastası

Detaylı

EK-2 CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAK/YO/MYO. BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU

EK-2 CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAK/YO/MYO. BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU EK-2 CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAK/YO/MYO. BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU Bölüm Nöroloji Yıl/yarıyıl 5/1-2 Dersin adı Ders düzeyi (önlisans, lisans,vb) Dersin türü (Z/S) Dersin dili Kodu Nöroloji Lisans

Detaylı

Sinir Sistemi Semiyolojisi Nörolojide Laboratuvar Ýncelemeleri 18 18-1 Beyin-Omurilik Sývýsý Sara Zarko BAHAR - Gülþen AKMAN-DEMÝR Beyin omurilik sývýsý (BOS) incelemesi eskiden santral sinir sistemi hastalýklarýnýn

Detaylı

Özellikle beyin sapı ve serebellumun tutulumu ile karakterize, kalıtımsal geçiş gösteren dejeneratif bir hastalıktır.

Özellikle beyin sapı ve serebellumun tutulumu ile karakterize, kalıtımsal geçiş gösteren dejeneratif bir hastalıktır. SPİNOSEREBELLAR HASTALIKLAR Dr.Adalet ARIKANOĞLU DÜTF Nöroloji A.B.D Ataksi Altta yatan parezi, kas tonus bozukluğu veya istemsiz hareket olmaksızın hareketlerin dengeli ve amacına uygun şekilde yapılmasında

Detaylı

Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir

Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir Fibromiyalji hasta görüntüleri Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir Aðrýyý görüntüleme ve patolojisini tanýmlamada baþarýlý yöntemdir. Aðrý kaynaðýnýn vücudun neresinde olduðunu gösterebilir.

Detaylı

7215 7300-02/2006 TR(TR) Kullanýcý için. Kullanma talimatý. ModuLink 250 RF - Modülasyonlu kalorifer Kablosuz Oda Kumandasý C 5. am pm 10:41.

7215 7300-02/2006 TR(TR) Kullanýcý için. Kullanma talimatý. ModuLink 250 RF - Modülasyonlu kalorifer Kablosuz Oda Kumandasý C 5. am pm 10:41. 7215 73-2/26 TR(TR) Kullanýcý için Kullanma talimatý ModuLink 25 RF - Modülasyonlu kalorifer Kablosuz Oda Kumandasý off on C 5 off 2 on pm 1:41 24 Volt V Lütfen cihazý kullanmaya baþladan önce dikkatle

Detaylı

KÖÞE TEMÝZLEME MAKÝNASI ELEKTRONÝK KONTROL ÜNÝTESÝ KULLANIM KILAVUZU GENEL GÖRÜNÜM: ISLEM SECIMI FULL

KÖÞE TEMÝZLEME MAKÝNASI ELEKTRONÝK KONTROL ÜNÝTESÝ KULLANIM KILAVUZU GENEL GÖRÜNÜM: ISLEM SECIMI FULL KÖÞE TEMÝZLEME MAKÝNASI ELEKTRONÝK KONTROL ÜNÝTESÝ KULLANIM KILAVUZU GENEL GÖRÜNÜM: calismaya hazir Enter Tuþu menülere girmek için kullanýlýr. Kýsa süreli basýldýðýnda kullanýcý menüsüne, uzun sürelibasýldýðýnda

Detaylı

Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür.

Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür. SİROZ Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür. İlerleyici ilerleyici karaciğer hastalıkları sonuçta siroz ile sonuçlanan progresif fibrozise neden olur. Safra kanalikülü

Detaylı

30.10.2013 BOYUN AĞRILARI

30.10.2013 BOYUN AĞRILARI BOYUN AĞRILARI BOYUN ANOTOMISI 7 vertebra, 5 intervertebral disk, 12 luschka eklemi, 14 faset eklem, Çok sayıda kas ve tendondan oluşur. BOYNUN FONKSIYONU Başı desteklemek Başın tüm hareket

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI GÖZ - SİNİR VE PSİKİYATRİ SİSTEM DERS KURULU

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI GÖZ - SİNİR VE PSİKİYATRİ SİSTEM DERS KURULU KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI - SİNİR VE SİSTEM DERS KURULU DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Nöroloji 12 8 20 Psikiyatri 12 8 20 Farmakoloji 12 8 20 Beyin cerrahisi 10 8 18

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Yetişkinde Gergin Omurilik Sendromu ve Eşlik Eden Toraks Deformitesi Gergin omurilik, klinik bir durumdur ve zemininde sebep olarak omuriliğin gerilmesi sonucu

Detaylı

muayenesi 11 KASIM ÇARŞAMBA 09:30-10:20 Pratik: Konjuge göz hareketleri, pupil ve göz dibi Prof.Dr.Tülay Kurt İncesu

muayenesi 11 KASIM ÇARŞAMBA 09:30-10:20 Pratik: Konjuge göz hareketleri, pupil ve göz dibi Prof.Dr.Tülay Kurt İncesu İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI NÖROLOJİ STAJI GRUP 1 TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (09.11.2015 27.11.2015) 9 KASIM PAZARTESİ 08:30-09:20 Pratik: Genel ve

Detaylı

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý CEBÝRSEL ÝFADELER ve DENKLEM ÇÖZME Test -. x 4 için x 7 ifadesinin deðeri kaçtýr? A) B) C) 9 D). x 4x ifadesinde kaç terim vardýr? A) B) C) D) 4. 4y y 8 ifadesinin terimlerin katsayýlarý toplamý kaçtýr?.

Detaylı

Narkolepsi..Dr.Zerrin.Zerrin Pelin Pendik Devlet Hastanesi Uyku Bozuklukları Birimi

Narkolepsi..Dr.Zerrin.Zerrin Pelin Pendik Devlet Hastanesi Uyku Bozuklukları Birimi Narkolepsi Doç.Dr.Dr.Zerrin.Zerrin Pelin Pendik Devlet Hastanesi Uyku Bozuklukları Birimi Klasik Tanım Gündüz z aşıa şırı uykululuk Katapleksi Uyku paralizisi Hipnogojik halüsinasyonlar Genişletilmi letilmiş

Detaylı

FEBRİL NÖBETLER. Doç Dr. Sema Saltık

FEBRİL NÖBETLER. Doç Dr. Sema Saltık FEBRİL NÖBETLER Doç Dr. Sema Saltık FEBRİL NÖBETLER (FN)- TANIM FEBRİL NÖBET (FN): 6 ay- 5 yaş arası çocuklarda, santral sinir sistemi enfeksiyonu veya başka bir etken bulunmaması koşuluyla ateşle birlikte

Detaylı

Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý

Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý 4 Prof. Dr. Yeþim GÖKÇE-KUTSAL Yýllar bizi bulduklarý gibi býrakmýyorlar Owen Meredith Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý temel özellikler klinisyen hekimlerce mutlaka önüne alýnmalýdýr.ýleri

Detaylı

PSİKİYATRİK BELİRTİLERLE BAŞLAYAN BİR NÖROAKANTOSİTOZ OLGUSU

PSİKİYATRİK BELİRTİLERLE BAŞLAYAN BİR NÖROAKANTOSİTOZ OLGUSU Kriz Dergisi 19 (1-2-3): 37-42 PSİKİYATRİK BELİRTİLERLE BAŞLAYAN BİR NÖROAKANTOSİTOZ OLGUSU Okan Er *, Erguvan Tuğba Özel Kızıl **, Zeynep Kuzu *** ÖZET Nöroakantositoz, kore, distoni, parkinsonizm ve

Detaylı

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme - 1 8 Konuþmayý Yazýya Dökme El yazýnýn yerini alacak bir aygýt düþü XIX. yüzyýlý boyunca çok kiþiyi meþgul etmiþtir. Deðiþik tasarým örnekleri görülmekle beraber, daktilo dediðimiz aygýtýn satýlabilir

Detaylı

Prof. Dr. Hüseyin Yorgancıgil

Prof. Dr. Hüseyin Yorgancıgil T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HAREKET SİSTEMİ, NÖROPSİKİYATRİ V. DERS KURULU (17 MART 2014 18 NİSAN 2014) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM III KOORDİNATÖRÜ

Detaylı

Prof. Dr. Hüseyin Yorgancıgil

Prof. Dr. Hüseyin Yorgancıgil T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HAREKET SİSTEMİ, NÖROPSİKİYATRİ V. DERS KURULU (16 MART 2015 17 NİSAN 2015) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM III KOORDİNATÖRÜ

Detaylı

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Lityum psikiyatri 1950 1980lerde lityum bazı antikonvülzanlara benzer etki Ayrı ayrı ve yineleyen nöbetler şeklinde ortaya çıkan manik depresyon ve epilepsi Böylece

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 2. TEŞHİS VE TEDAVİ 2.1 Nasıl teşhis edilir? Klinik belirtiler ve araştırmalar

Detaylı

014-015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ORTAOKULLAR ARASI "7. AKIL OYUNLARI ÞAMPÝYONASI" Ýstanbul Ýli Ortaokullar Arasý 7. Akýl Oyunlarý Þampiyonasý, 18 Nisan 015 tarihinde Özel Sancaktepe Bilfen Ortaokulu

Detaylı

Dolaþým Sistemi. Örnek 90. Çözüm. Ýnsanda dolaþým sistemi kalp, damarlar ve kandan oluþur.

Dolaþým Sistemi. Örnek 90. Çözüm. Ýnsanda dolaþým sistemi kalp, damarlar ve kandan oluþur. Dolaþým Sistemi Ýnsanda dolaþým sistemi kalp, damarlar ve kandan oluþur. Dolaþým Sisteminin Görevi 1. Vücuttaki hücrelere oksijen ve besin götürmek 2. Vücuttaki hücrelerde oluþan karbondioksit ve atýk

Detaylı

MULTİPL SKLEROZ (MS)

MULTİPL SKLEROZ (MS) MULTİPL SKLEROZ (MS) Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları

Detaylı

(Domuz Gribi Virüsü) Bu Broþür Ankara Tabip Odasý Tarafýndan Hazýrlanmýþtýr. ANKARA ÞUBELERÝ Kasým 2009 - ANKARA Tasarým : Cafer ASLAN Baský : Mattek Matbaacýlýk Bas. yay. Tan. San. Tic. Ltd. Þti. GMK

Detaylı

SİNİR R S İSTEMİ EGZE Z RS R İZ

SİNİR R S İSTEMİ EGZE Z RS R İZ SİNİR SİSTEMİ VE EGZERSİZ Sinir sistemi; hareket etme, konuşma ve vücudumuzdaki milyonlarca hücrenin koordineli bir şekilde çalışmasını sağlayan iç haberleşme yoludur. Bu nedenle, sinir sistemi hemostasizin

Detaylı

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık yaşlılığın doğal bir sonucu değildir.. Demansın en sık nedeni ALZHEİMER HASTALIĞI DIR. Yaşla gelen unutkanlık ALZHEİMER HASTALIĞI nın habercisi olabilir!!! ALZHEİMER

Detaylı

Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme

Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme Prof. Dr. Hakan Coşkunol Ege Üniversitesi BATI ENSTİTÜSÜ Alkol ve Madde Kullanım Biçimleri Nelerdir? Kullanmama Sosyal Kullanım Rekreasyonel Kullanım Riskli Kullanım

Detaylı

Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1

Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1 Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1 2008 Nokia. Tüm haklarý saklýdýr. Nokia, Nokia Connecting People, Navi ve Nokia Original Accessories logosu Nokia Corporation ýn tescilli ticari markalarýdýr. Burada adý

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

Gökyüzündeki milyonlarca yýldýzdan biriymiþ Çiçekyýldýz. Gerçekten de yeni açmýþ bir çiçek gibi sarý, kýrmýzý, yeþil renkte ýþýklar saçýyormuþ

Gökyüzündeki milyonlarca yýldýzdan biriymiþ Çiçekyýldýz. Gerçekten de yeni açmýþ bir çiçek gibi sarý, kýrmýzý, yeþil renkte ýþýklar saçýyormuþ Gökyüzündeki milyonlarca yýldýzdan biriymiþ Çiçekyýldýz. Gerçekten de yeni açmýþ bir çiçek gibi sarý, kýrmýzý, yeþil renkte ýþýklar saçýyormuþ çevresine. Bu adý ona bir kuyrukluyýldýz vermiþ. Nasýl mý

Detaylı

PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN

PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN YAZ OKULU Çocuklarýnýza YAZ KEYFiNi GYM PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN ONLINE KAYIT facebook.com/gympark instagram.com/gym_park twitter.com/gym park info@gympark.com.tr www.gympark.com.tr 0 236 233 00 55 0

Detaylı

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Yargýtay Kararlarý T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Davalý þirketin ayný il veya diðer illerde baþka iþyerinin

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

Romatizma BR.HLİ.066

Romatizma BR.HLİ.066 Nedir? başta eklemler olmak üzere, birçok organ ve dokunun doğrudan ya da dolaylı olarak zarar görmesine yol açabilen hastalıklar grubudur. Kanda iltihap düzeyinde yükselmeye neden olup olmamasına göre

Detaylı

Lafora hastalığı, Unverricht Lundborg hastalığı, Nöronal Seroid Lipofuksinoz ve Sialidozlar en sık izlenen PME'lerdir. Progresif miyoklonik

Lafora hastalığı, Unverricht Lundborg hastalığı, Nöronal Seroid Lipofuksinoz ve Sialidozlar en sık izlenen PME'lerdir. Progresif miyoklonik LAFORA HASTALIĞI Progressif Myoklonik Epilepsiler (PME) nadir olarak görülen, sıklıkla otozomal resessif olarak geçiş gösteren heterojen bir hastalık grubudur. Klinik olarak değişik tipte nöbetler ve progressif

Detaylı