Cilt: 9 Say : 2 Y l: 2004

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Cilt: 9 Say : 2 Y l: 2004"

Transkript

1 Cilt: 9 Say : 2 Y l: 2004 Kronik Hepatit B nfeksiyonlu Hastalarda nterferon-alfa ve Lamivudin Kombinasyonu Sa alt m n n Etkinli inin De erlendirilmesi Tansu YAMAZHAN, Bilgin ARDA, Ekin ERTEM, Sercan ULUSOY, Demir SERTER nterferon-alfa Tedavisi Alan Kronik Viral Hepatitli Hastalarda Tiroid Fonksiyonlar n n De erlendirilmesi Mustafa SÜNBÜL, Ertan fiahbat, Mehmet AKKUfi, fiaban ESEN, Hakk KAHRAMAN, Hakan LEBLEB C O LU Akut Viral Hepatit C de nterferon Alfa 2b Tedavisi: ki Y l Takip Edilen Yedi Olgu Taner YILDIRMAK, Funda fi MfiEK, Fatma YÜKSEL, Lütfü SAVAfi Kronik Obstrüktif Akci er Hastal Olan Bireylerde Hepatit C Virüs nfeksiyonu S kl Mustafa ALTIND fi, Ayfle ORMAN, Mehmet ÜNLÜ, Yücel KIRLANGIÇ Hasta Bak m ve Hastane Hijyeninden Sorumlu Sa l k Personelinde HBV, HCV ve HIV S kl F. Füsun ÖZ BÖLÜKBAfi, Fadile YILDIZ ZEYREK, Cengiz BÖLÜKBAfi, C. Dost ZEYREK, Ali UZUNKÖY, Suzan TABUR, Hatice ÖZB LGE Yüksekokul Ö rencilerinin Cinsel Yolla Bulaflan Hastal klar Hakk nda Bilgi Düzeyleri Turan GÜNDÜZ, Saliha ALTIPARMAK, Gülten KARADEN Z Yar k rsal Alanda Yaflayan Kiflilerin Viral Hepatitler Konusunda Bilgi ve Tutumlar Elçin YOLDAfiCAN, Serap BANAK Metildopaya Ba l Geliflen Hepatit: ki Olgu Sunumu Taner YILDIRMAK, Lütfü SAVAfi, Funda fi MfiEK, Fatma YÜKSEL, Nur EFE R S, Elvin D NÇ Adolesan Yafl Grubu Erkek Ö rencilerde Hepatit B Seroepidemiyolojisi ve liflkili Risk Faktörleri Özgen KÖSEO LU, Nurdo du BAYRAKTAR GÜNGÖR, Özge DARKA, Ayfer GÜNALP

2 V RAL HEPAT T DERG S Cilt: 9 Say : 2 Y l: 2004 Ç NDEK LER Kronik Hepatit B nfeksiyonlu Hastalarda nterferon-alfa ve Lamivudin Kombinasyonu Sa alt m n n Etkinli inin De erlendirilmesi Tansu YAMAZHAN, Bilgin ARDA, Ekin ERTEM, Sercan ULUSOY, Demir SERTER nterferon-alfa Tedavisi Alan Kronik Viral Hepatitli Hastalarda Tiroid Fonksiyonlar n n De erlendirilmesi Mustafa SÜNBÜL, Ertan fiahbat, Mehmet AKKUfi, fiaban ESEN, Hakk KAHRAMAN, Hakan LEBLEB C O LU Akut Viral Hepatit C de nterferon Alfa 2b Tedavisi: ki Y l Takip Edilen Yedi Olgu Taner YILDIRMAK, Funda fi MfiEK, Fatma YÜKSEL, Lütfü SAVAfi Kronik Obstrüktif Akci er Hastal Olan Bireylerde Hepatit C Virüs nfeksiyonu S kl Mustafa ALTIND fi, Ayfle ORMAN, Mehmet ÜNLÜ, Yücel KIRLANGIÇ Adolesan Yafl Grubu Erkek Ö rencilerde Hepatit B Seroepidemiyolojisi ve liflkili Risk Faktörleri Özgen KÖSEO LU, Nurdo du BAYRAKTAR GÜNGÖR, Özge DARKA, Ayfer GÜNALP Hasta Bak m ve Hastane Hijyeninden Sorumlu Sa l k Personelinde HBV, HCV ve HIV S kl F. Füsun ÖZ BÖLÜKBAfi, Fadile YILDIZ ZEYREK, Cengiz BÖLÜKBAfi, C. Dost ZEYREK, Ali UZUNKÖY, Suzan TABUR, Hatice ÖZB LGE Yüksekokul Ö rencilerinin Cinsel Yolla Bulaflan Hastal klar Hakk nda Bilgi Düzeyleri Turan GÜNDÜZ, Saliha ALTIPARMAK, Gülten KARADEN Z Yar k rsal Alanda Yaflayan Kiflilerin Viral Hepatitler Konusunda Bilgi ve Tutumlar Elçin YOLDAfiCAN, Serap BANAK Metildopaya Ba l Geliflen Hepatit: ki Olgu Sunumu Taner YILDIRMAK, Lütfü SAVAfi, Funda fi MfiEK, Fatma YÜKSEL, Nur EFE R S, Elvin D NÇ

3 V RAL HEPAT T DERG S Yaz flma Adresi Ankara Üniversitesi T p Fakültesi bn-i Sina Hastanesi Klinik Bakteriyoloji ve nfeksiyon Hastal klar Anabilim Dal ANKARA Viral Hepatitle Savafl m Derne i Baflkan Emin TEKEL kinci Baflkan Fehmi TABAK Genel Sekreter smail BALIK Muhasip Üye Hürrem BODUR Üyeler Neriman BALABAN Nefle SALTO LU Necati ÖRMEC Hesap Numaras Türkiye fl Bankas Samanpazar fiubesi/ankara VHSD Tasar m, Dizgi ve Bask B L MSEL TIP YAYINEV Bükrefl Sokak No: 3/20 Kavakl dere - ANKARA Tel: Faks: Genel Koordinatör: Ecz. brahim ÇEV K Viral Hepatit Dergisi nde yay nlanan yaz lar, resim, flekil ve tablolar editör ve yay n kurulunun izni olmadan k smen veya tamamen ço alt lamaz. Bilimsel amaçlarla kaynak gösterilmek flart ile özetleme ve al nt yap labilir. Viral Hepatit Dergisi Viral Hepatitle Savafl m Derne i taraf ndan yay nlanmakta ve üyelerine ücretsiz olarak da t lmaktad r. Bu derginin bas m ve da t m ndaki katk lar ndan dolay Roche Müstahzarlar A.fi. ye teflekkür ederiz.

4 V RAL HEPAT T DERG S Cilt: 9 Say : 2 Y l: 2004 Editör: Emin TEKEL Yay n Kurulu: Neriman BALABAN smail BALIK Hürrem BODUR Necati ÖRMEC Nefle SALTO LU Fehmi TABAK Yay n Sekreteryas : Hürrem BODUR Arzu ALTINYOLLAR Hakan ABACIO LU Canan A ALAR Ulus AKARCA Ayhan AKBULUT Hasan Salih Zeki AKSU Filiz AKfi T Firdevs AKTAfi Mustafa ALTIND fi Celal AYAZ Bilgehan AYGEN Selim BADUR Sait BA CI Neriman BALABAN smail BALIK Yücel BATUR brahim BAYDAR Bülent BAYSAL Ahmet BEKTAfi Fatih BEfiIfiIK Ali Reflit BEYLER Alt nay B LG Ç Hürrem BODUR Vedat BULUT A. Tevfik CENG Z Mehmet C NDORUK Y lmaz ÇAKALO LU Nedim ÇAKIR Mustafa Ayd n ÇEV K Hasan ÇOLAK Halil DE ERTEK N Ali DEM R fiükrü DUMLU Abdülkadir DÖKMEC lyas DÖKMETAfi smail Hakk DÜNDAR Haluk ERAKSOY Selda ERENSOY Yaz nceleme Kurulu Ekin ERTEM Can Polat EY GÜN Mustafa GÜLfiEN Murat GÜNAYDIN Ali GÖREN Levent GÖRENEK Salih HOfiO LU Abdurrahman KADAYIFÇI Ayhan Gazi KALAYCI Ali KAYA Sabahattin KAYMAKO LU Hüseyin KILIÇ S rr KILIÇ Fatih KÖKSAL ftihar KÖKSAL Halil KURT Semra KUfiT MUR Hakan LEBLEB C O LU Latife MAMIKO LU Faruk MEM K Ali MERT Reflit MISTIK Özcan NAZLICAN Nihat OKÇU M. Derya ONUK Metin OTKUN Atilla ÖKTEN Necati ÖRMEC Hatice ÖZENC Yusuf ÖZBAL Serdar ÖZER Hasan ÖZKAN Recep ÖZTÜRK Halit ÖZSÜT Alaattin PAHSA Murat PALABIYIKO LU Mehmet PARLAK Ömer POYRAZ Nefle SALTO LU Macit U. SANDIKÇI Adnan SEYREK Fatma SIRMATEL Ayfle S VREL ARISOY Bülent S VR Mehmet SOKMAEN Nedim SULTAN Mustafa SÜNBÜL Halis fi MfiEK Fehmi TABAK Yeflim TAfiOVA Mehmet TAfiYARAN Emin TEKEL Okan TÖRE Nurdan TÖZÜN Hüseyin TURGUT Necla TÜLEK Emel TÜRK ARIBAfi Salih TÜRKO LU Rüçhan TÜRKYILMAZ Fatma ULUTAN Sercan ULUSOY Gaye USLUER fiemsettin USTAÇELEB Ahmet UYGUN Özden UZUNAL MO LU Selahattin ÜNAL Ata Nevzat YALÇIN M. Hadi YAfiA O. fiadi YENEN Necati YEN CE Taner YILDIRMAK Arif YILMAZ Ayfle YÜCE Haluk VAHABO LU Ayfle W LLKE TOPÇU

5 V RAL HEPAT T DERG S YAZIM KURALLARI 1. Viral Hepatit dergisi, Viral Hepatitle Savafl m Derne i (VHSD) nin süreli bilimsel yay n olarak dört ayda bir yay nlanmaktad r. Bu derginin amac, viral hepatitler konusunda yap lan klinik ve deneysel araflt rmalar, ilginç olgu bildirimleri, derlemeler türünden yaz lar ile okuyucular aras nda bilgi al flveriflini sa lamak; özellikle VHSD nin kurulufl amac olan konularda ülkemizin bilimsel geliflimine katk da bulunmakt r. Dergide bas lan çal flmalarla ilgili görüfller ve bunlara yay n sahibinin verdi i cevaplara Editöre Mektup bölümünde yer verilir. 2. Derginin yay n dili Türkçe dir. Yaz lar n Türk Dil Kurumu nun Türkçe sözlü üne ve yeni yaz m k lavuzuna uygun olmas gerekir. Ancak deneysel çal flmalar, klinik çal flmalar ve olgu sunumlar için ngilizce bafll k, ngilizce özet ve ngilizce anahtar kelimelerin bulunmas zorunludur. K saltmalar uluslararas kabul edilen flekilde olmal, ilk kullan ld klar yerde aç k olarak yaz lmal ve parantez içinde k salt lm fl flekli gösterilmeli ve metin içinde daha sonra k saltmalar kullan lmal d r. 3. Gönderilen yaz lar önce yay n yürütme kurulu ve editör taraf ndan de erlendirilir. Yay n yürütme kurulu ve editörden onay alan yaz lar, isimleri gizli tutulan konuyla ilgili üç yay n inceleme kurulu üyesi taraf ndan de erlendirildikten sonra, en az iki olumlu görüfl almak kayd ile yay nlanmaya hak kazan r. Yaz lar gelifl tarihi göz önüne al - narak yay n kurulunun belirledi i s raya göre yay nlan r. Yay n kurulu yay n koflullar na uymayan bilimsel yaz lar yay nlamamak, gerekti inde düzeltmek üzere yazar na geri vermek, yazar n iznini alarak k saltmak yetkisine sahiptir. 4. Yaz lar A4 ka d na yaz c ile; solda 3, sa da 2 cm boflluk kalacak flekilde çift aral kl ve 12 punto ile imla ve yaz m hatalar olmayacak flekilde bilgisayarda yaz lm fl halde bilgisayar disketi ile birlikte 3 nüsha halinde gönderilmelidir. 5. Antibiyotik ve antivirallerin isimleri dil bütünlü ünü sa lamak aç s ndan okundu u gibi yaz lmal ve cümle bafl nda de ilse ilk harfi küçük harfle yaz lmal d r. Örne in; ribavirin, interferon-alfa 2b, streptomisin gibi. 6. Araflt rma ve olgu sunumu fleklindeki makaleler mutlaka afla da belirtilen düzene uygun olmal d r; 1. Sayfa: Bafll k (Türkçe), Yazarlar, Kurum, Yaz flma Adresi, 2. Sayfa: Özet (Türkçe), Anahtar Kelimeler, ngilizce Bafll k, ngilizce Özet, ngilizce Anahtar Kelimeler, 3. ve sonraki sayfalar s ras ile Girifl, Materyal ve Metod, Bulgular, Tart flma ve Kaynaklar bölümleri olacak flekilde yaz lmal d r 7. Derleme türü makalelerde Türkçe ve ngilizce Özete gerek yoktur. Kaynak say s mümkünse 40 n üzerinde olmamal d r 8. Tablo, fiekil ve Resimler (numaralar ve alt yaz lar ile birlikte) gönderilecek olan üç örnekten yaln zca birinde yaz içinde yer almas istenen flekilde haz rlanmal (eklenmeli, yap flt r lmal vs.), di er iki örnekte numara, bafll k veya alt yaz lar ile birlikte her biri bir A4 ka d na haz rlanarak yaz ya eklenmelidir. Son iki örnekte yaz dan flma kurulu üyelerine isim sakl olarak gönderilece i için, yazar isimleri ve çal flman n yap ld yer ile ilgili bilgiler bulunmamal d r. 9. Kaynak numaralar metinde parantez içinde ve cümle sonunda belirtilmeli, metin sonunda eserin içindeki geçifl s ras na göre numaraland r lmal d r. Kaynaklar n yaz l m afla daki örneklere uygun olmal d r. Kaynak bir dergi ise; Yazar(lar) n soyad ad n n bafl harf(ler)i, 6 ve daha az say daki yazarlar için yazarlar n tamam, 6 n n üzerinde yazar bulunan makaleler için ilk 3 yazar belirtilmeli Türkçe kaynaklar için ve ark. Yabanc kaynaklar için et al. baresi kullan lmal d r. Makalenin bafll, derginin ndex Medicus a göre uygun k salt lm fl ismi Y l; Cilt: ilk ve son sayfa numaralar. Öne in; Kuo G, Choo QL, After HJ, et al. An assay for circulating antibodies to a major etiologic virus of human non-a, non-b hepatitis. Science 1989; 244: Kaynak bir kitap ise; Yazar(lar) n soyad ve ad n n bafl harf(ler)i. Kitab n ad. Kaç nc bask oldu u. Bas mevi, Bas m y l. Örne in; Sykes G. Disinfection and Application. 2 th ed. London: FN Spon Co, Kaynak kitaptan bir bölüm ise; Bölüm yazar(lar) n n soyad ad n n bafl harf(ler)i. Bölüm bafll. In: Editör(ler)in soyad ad n n bafl harf(ler)i (ed) veya (eds). Kitab n ad. Kaç nc bask oldu u. Bas m yeri: Yay nevi, Bask y l : Bölümün ilk ve son sayfa numaras. Örne in; Yenen Ofi. Hepatit C virusu molekül özellikleri ve serolojik tan. K l çturgay K (ed). Viral Hepatit Bask. stanbul: Viral Hepatitle Savafl m Derne i, 1994: Olgu sunumlar n n girifl ve tart flma k s mlar k sa ve öz olmal, kaynak say s s n rl olmal d r. 11. Editöre mektup bölümü, dergide daha önce yay nlanm fl yaz lara elefltiri getirmek, katk sa lamak ya da orjinal bir çal flma olarak haz rlanmam fl ve haz rlanamayacak bilgilerin iletilmesi amac yla oluflturuldu undan k sa-öz olmal, özet içermemeli, kaynaklar s n rl olmal d r. 12. Yaz lar, yaz n n daha önce bir dergide yay nlanmam fl veya yay nlanmak üzere gönderilmemifl oldu unu bildiren, makaledeki isim s ras na uygun biçimde yazarlar taraf ndan imzalanm fl bir üst yaz ile gönderilmelidir. 13. Daha önce sunulmufl bildiriler yer ve tarih belirtmek koflulu ile yay nlanabilir. Bu durum ilk sayfa alt nda belirtilmelidir. 14. Yay nlanan yaz lar n hukuki sorumlulu u yazarlara aittir. Yazarlara telif ücreti ödenmez. 15. Gönderilen yaz lar, disket ve resimler yaz kabul edilsin veya edilmesin hiçbir flekilde iade edilmez. 16. Yaz lar afla daki adrese YUKARIDAK KURALLARA UY- GUN fiek LDE 3.5 disket ile birlikte ve mutlaka üç nüsha olarak gönderilmelidir. V RAL HEPAT T DERG S Ankara Üniversitesi T p Fakültesi, bn-i Sina Hastanesi, Klinik Bakteriyoloji ve nfeksiyon Hastal klar Anabilim Dal, ANKARA

6 Kronik Hepatit B nfeksiyonlu Hastalarda nterferon-alfa ve Lamivudin Kombinasyonu Sa alt m n n Etkinli inin De erlendirilmesi # Tansu YAMAZHAN 1, Bilgin ARDA 1, Ekin ERTEM 1, Sercan ULUSOY 1, Demir SERTER 1 1 Ege Üniversitesi T p Fakültesi, nfeksiyon Hastal klar ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal, ZM R ÖZET Kronik hepatit B virüsü (HBV) infeksiyonunun sa alt m nda interferon-alfa (IFN-α) ya da lamivudin monoterapileri ile kal c yan t oranlar düflüktür. mmünmodülatör ve antiviral iki ilac n birlikte kullan m ile additif etkinin sa lanmas fikri, kronik HBV infeksiyonlar n n sa alt m nda IFN-α + lamivudin kombinasyonunun uygulanmas n gündeme getirmifltir. Bu çal flmada, klini imizde kronik HBV infeksiyonu tan s alan olgularda kombinasyon sa alt m n n etkinli inin araflt r lmas amac yla, 12 si naiv, befli nüks olmak üzere toplam 17 hastaya, bir y l süre ile IFN-α + lamivudin uygulanm flt r. Sa alt m sonunda 12 naiv hastan n 11 (%91.6) inde biyokimyasal ve virolojik yan t, yine bu gruptan HBeAg si pozitif olan 8 hastan n 3 (%37.5) ünde anti-hbe serokonversiyonu saptanm flt r. Nüks hastalar grubunda sa alt m sonunda 3 (%60) olguda biyokimyasal yan t, 4 (%80) olguda virolojik yan t gözlenirken, olgular n hiçbirinde anti-hbe serokonversiyonu izlenmemifltir. Sa alt m bitiminden alt ay sonra nüks grubundan bir olguda HBV-DNA n n tekrar pozitif hale geldi i saptanm flt r. Hastalar n sa alt m sonras alt nc ay izlemlerinde kombine sa- alt ma tam yan t oranlar naiv ve nüks hastalarda s ras yla %91.6 ve %60 olarak belirlenmifltir. Anahtar Kelimeler: Kronik HBV, interferon-alfa + lamivudin sa alt m. SUMMARY Evaluation of the Effectiveness of Interferon-Alpha and Lamivudine Combination Therapy in Patients with Chronic Hepatitis B Infection The permanent response rates with interferon-alpha (IFN-α) or lamivudine monotherapies in the management of chronic hepatitis B virus (HBV) infection are low. The idea of providing additive effect by using an immunomodulator together with an antiviral agent proposed the administration of IFN-α + lamivudine combination in the management of chronic HBV infections. The aim of this study was to investigate the efficacy of combination therapy in cases of chronic HBV infection in our clinic. IFN-α + lamivudine were administered for one year on totally 17 patients, of which 12 were naive and 5 were recurrent cases. At the end of the therapy, while biochemical and serological responses were determined in 11 of 12 naive patients (91.6%) anti-hbe seroconversion was determined in only 3 of 8 naive patients who were HBeAg positive initially. In the recurrent cases, biochemical response was observed in 3 (60%) patients and virologic response in 4 (80%) while none showed anti-hbe seroconversion. HBV- DNA was again positive after 6 months from the end of the treatment in one case in the recurrence group. The complete response rates observed in the naive and reccurrent patients were 91.6% and 60% respectively. Key Words: Chronic HBV, interferon-alpha + lamivudine treatment. # Bu makale, 6. Ulusal Viral Hepatit Simpozyumu (Kas m 2002, Ankara) nda poster bildirisi olarak sunulmufltur. Viral Hepatit Dergisi 2004; 9(2):

7 Yamazhan T ve ark. G R fi Kronik hepatit B virüsü (HBV) infeksiyonu, tüm yafl gruplar nda kronik karaci er hastal klar n n en önemli nedeni olmay sürdürmektedir. Siroz ve hepatoselüler kanser gibi ciddi sa l k sorunlar na yol açabilmesi nedeniyle, viral replikasyonun sürdü ü tüm kronik HBV li hastalar n sa alt m gereklidir (1). Kronik HBV infeksiyonlar n n sa alt - m nda en çok kullan lan ve dolay s yla üzerinde en çok deneyim sahibi olunan ilaç, interferon-alfa (IFN-α) d r. Ancak tek bafl na IFN-α sa alt m ile elde edilen yan t oranlar %30-40 lar geçmemektedir (2). IFN nin yetersiz etkinli i yeni sa alt m seçeneklerini gündeme getirmifl ve son y llarda kolay uygulanabilirli i ve yüksek güvenilirli i ile bir nükleozid analo u olan lamivudin, bu alandaki yerini alm flt r. Ancak, sa alt m kesildi inde hastal n yinelemesi, antiviral direnç sorunu ve kullan m süresindeki belirsizlik, lamivudin sa alt m nda halen çözüm bekleyen önemli sorunlard r (3). IFN-α ve lamivudin kombinasyonu, kronik HBV infeksiyonlar n n sa alt m nda günümüzde en s k uygulanan sa alt m protokollerinden biridir. Antiviral etkili iki ilac n birlikte kullan m n n daha yüksek oranda anti-hbe serokonversiyonu sa lad n gösteren çal flmalar oldu u gibi, kombinasyon sa- alt m n n IFN-α veya lamivudin monoterapilerine herhangi bir üstünlü ünün olmad n savunan çal flmac lar da bulunmaktad r (4-6). Bu çal flmada kronik HBV tan s alm fl hastalarda IFN-α ve lamivudin kombinasyonunun etkinli inin araflt r lmas amaçlanm flt r. MATERYAL ve METOD Çal flma Gruplar Çal flmaya, y llar aras nda Ege Üniversitesi T p Fakültesi, nfeksiyon Hastal klar ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal nda, kronik HBV infeksiyonu tan s ile izlenen 17 hasta al nm flt r. Çal flma grubunu oluflturan hastalar n 12 sini yeni tan alm fl (naiv), beflini ise daha önce alt ay süre ile haftada üç kez 6 MU IFN-α sa alt m na karfl n kal c yan t n sa lanamad hastalar oluflturmufltur. Hastalar n 14 ü erkek, üçü kad n olup, yafl ortalamalar 30.3 (18-45) y l olarak belirlenmifltir. Çal flmaya Al nma/al nmama Kriterleri Alt aydan uzun süredir HBsAg pozitifli i bulunan, HBV-DNA s pozitif ve son alt ay içinde üç kez normalin en az 1.5 kat veya daha yüksek ALT/AST de erlerine sahip tüm hastalara karaci- er biyopsisi uygulanm fl ve modifiye Knodell skorlamas ile histopatolojik de erlendirmeleri yap lm flt r (7). Buna göre kronik HBV infeksiyonu tan s alan hastalar, yaz l onaylar al narak çal flmaya al nm flt r. HBV infeksiyonu ile birlikte anti- HCV, anti-hdv, anti-hiv veya otoantikor [antinükleer antikor (ANA), anti düzkas antikor (ASMA), anti karaci er-böbrek antikor (LKM)] pozitifli i olan, ciddi kalp yetmezli i, kronik böbrek yetmezli i, psikiyatrik ya da malign hastal bulunan, gebelik ya da emzirme dönemindeki kad n hastalar ile son alt ay içinde immün sistemi bask lay c ilaç kullananlar çal flma d fl nda b rak lm flt r. Sa alt m ve zlem Sa alt m, bir y l süreyle haftada üç kez subkütan yolla IFN-α (9-10 MU) ile oral yolla günde 100 mg lamivudin kombinasyonu fleklinde uygulanm flt r. Hastalar sa alt m n ilk ay içinde, haftada bir, daha sonra ayda bir olmak üzere rutin kan ve ALT ve AST de erleri, 3., 6. ve 12. aylarda ise serolojik ve virolojik göstergeler aç s ndan de erlendirilmifltir. HBV-DNA düzeyleri, hibridizasyon yöntemi ile kantitatif olarak çal fl lm flt r. Hastalara kontrol amac yla karaci er biyopsisi yap lmam fl, ancak sa alt m sonu izlemi için üç ayda bir kontrole ça r lm fllard r. Sa alt m s ras nda hiçbir hastada sa alt m sonland rmay gerektirecek düzeyde bir yan etki ile karfl lafl lmam flt r. Periferik kandaki lökosit say s 2000/mm 3 ün alt na düflen iki olguda doz ayarlamas yap lm flt r. Bir y ll k sa alt m sonunda AST ve ALT de erlerinin normale dönmesi; biyokimyasal yan t, serumda HBV-DNA n n kayb ve/veya HBeAg/anti-HBe serokonversiyonu; virolojik yan t olarak de erlendirilmifltir. Sa alt m sonland r ld ktan alt ay sonra biyokimyasal ve virolojik yan tlar n devam etmesi ise kal c yan t olarak adland r lm flt r. Bir y - l n sonunda HBeAg/anti-HBe serokonversiyonu sa lananlarda lamivudin sa alt m kesilmifl, di- er olgularda ise lamivudin sa alt m na devam edilmifltir. BULGULAR Çal flmaya al nan naiv ve nüks olgular n sa alt m öncesi biyokimyasal de erleri, HBV-DNA düzeyleri, HBeAg/anti-HBe pozitiflikleri, karaci ere ait histolojik aktivite indeksleri ile sa alt m sonras biyokimyasal ve virolojik yan tlar Tablo 1 ve Tablo 2 de özetlenmifltir. 62 Viral Hepatit Dergisi 2004; 9(2): 61-66

8 Kronik Hepatit B nfeksiyonlu Hastalarda nterferon-alfa ve Lamivudin Kombinasyonu Sa alt m n n Etkinli inin De erlendirilmesi Tablo 1. Çal flmaya al nan naiv hastalar n sa alt m öncesi ve sonras özellikleri. Sağaltım başlangıcı Sağaltım sonrası altıncı ay Virolojik yanıt Hasta HBeAg/anti-HBe ALT-AST HBV-DNA Biyokimyasal HBV-DNA Anti-HBe no pozitifliği (IU/L) (pg/ml) HAİ/fibrozis yanıt kaybı* serokonversiyonu 1 HBeAg 200/ (1) HBeAg 120/ (3) HBeAg 257/ (3) HBeAg 114/ (1) Anti-HBe 112/ (1) Anti-HBe 70/ (1) Anti-HBe 89/ (3) - - (85/73) (46 pg/ml) 8 HBeAg 87/ (0) HBeAg 253/ (3) Anti-HBe 184/ (1) Anti-HBe 209/ (1) Anti-HBe 87/ (1) + + * Serumda. Tablo 2. Çal flmaya al nan nüks hastalar n n sa alt m öncesi ve sonras özellikleri. Sağaltım başlangıcı Sağaltım sonrası altıncı ay Virolojik yanıt Hasta HBeAg/anti-HBe ALT-AST HBV-DNA Biyokimyasal HBV-DNA Anti-HBe no pozitifliği (IU/L) (pg/ml) HAİ/fibrozis yanıt kaybı* serokonversiyonu 1 HBeAg 79/ (3) Anti-HBe 95/ (1) Anti-HBe 233/ (3) (69/65) 4** Anti-HBe 98/ (3) - (87/90) 45 5 HBeAg 87/ (1) * Serumda. ** Bu hastada sağaltım bitiminde virolojik yanıt olmasına karşın, biyokimyasal yanıt elde edilememiştir. Bir y ll k sa alt m sonunda naiv gruptaki (n= 12) 11 hastada ALT/AST normalleflmesi ile serumda HBV-DNA kayb, HBeAg si pozitif olan 6 hastan n 3 (%50) ünde anti-hbe serokonversiyonu gözlenmifltir. Bu grupta sa alt m sonras alt nc ayda yap lan izlemlerde kombinasyon sa alt m na kal c yan t oran n n %91.6 oldu u belirlenmifltir. Nüks hasta grubunda ise sa alt m bitiminde dört hastada serumda HBV-DNA kayb, üç hastada AST/ALT normalleflmesi gözlenmifltir. Bu gruptan sa alt m bitiminde serumda HBV-DNA kayb olan ancak AST/ALT de erlerindeki yükseklik devam eden bir olgunun, sa alt m sonras beflinci ay izlemlerinde HBV-DNA n n tekrar olumlu hale geldi i saptanm flt r. Nüks hasta grubunda sa alt m sonras alt nc ayda yap lan izlemlerde kombinasyon sa alt m na yan t oran %60 olarak belirlenmifltir. Viral Hepatit Dergisi 2004; 9(2):

9 Yamazhan T ve ark. TARTIfiMA IFN-α ve lamivudin kronik HBV infeksiyonlar n n sa alt m nda lisans alm fl ilaçlard r. Ancak her iki ilac n tek bafl na kullan mlar ile elde edilen kal c yan t oranlar %50 nin alt ndad r (8). Monoterapilerde yaflan lan sa alt m baflar s zl klar, farkl etki mekanizmalar ile etkili olan ilaçlar n birlikte kullan lmalar n gündeme getirmifltir. Böylece iki ilac n additif etkisinden yararlan lmas n n, sa alt m süresinin k salt lmas na ve olas ilaç direncinin yenilmesine de yard mc olaca düflünülmüfltür (9). Kronik HBV infeksiyonu olan hastalarda IFN-α ve lamivudin kombinasyon sa alt m ile ilgili ilk genifl serili çal flma Schalm ve arkadafllar taraf ndan gerçeklefltirilmifltir (10). Bu çal flmada, kronik HBV infeksiyonu olan 230 hasta üç gruba ayr lm fl ve bir gruba 52 hafta boyunca 100 mg/gün lamivudin, ikinci gruba 16 hafta boyunca 10 MU haftada üç gün IFN-α, üçüncü gruba sekiz haftal k 100 mg/gün lamivudin arkas ndan 16 hafta boyunca di er gruplardaki dozlarda lamivudin ve IFN verilmifltir. Elliiki haftan n sonunda HBeAg serokonversiyonu hedef nokta olarak seçilmifltir. Sonuçta, kombine sa alt m alanlarda serokonversiyon oran %29 olarak bulunurken, lamivudin grubunda bu oran %18, IFN grubunda ise %19 olarak saptanm flt r. Gruplar aras ndaki fark istatistiksel olarak anlams z olmas na karfl n kombine sa alt m n daha yüksek oranda HBeAg serokonversiyonu sa lad bildirilmifltir. ALT nin normale dönmesi ve HBV-DNA n n kayb aç s ndan gruplar aras nda farkl l k saptanmam flt r. Barbaro ve arkadafllar n n HBeAg si pozitif kronik HBV infeksiyonlu hastalarda IFN-α + lamivudin kombinasyonu ile lamivudin monoterapisini karfl laflt rd klar çal flmalar nda, bir gruba 24 hafta süresince kombinasyon sa alt m, bir gruba da 52 hafta lamivudin sa alt m verilmifl ve hastalar sa- alt m bitiminden sonra 48 hafta süresince izlenmifltir (11). Kombinasyon sa alt m uygulanan grupta %33, monoterapi grubunda ise %15 kal c yan t sa lanm fl, histolojik iyileflme kombinasyon grubunda %46, monoterapi grubunda ise %27 olarak bulunmufltur. Alt ayl k kombinasyon sa alt - m n n bir y ll k lamivudin monoterapisine göre anlaml olarak etkin oldu u ve kal c HBeAg serokonversiyon oran n artt rd saptanm flt r. Santantonio ve arkadafllar yapt klar bir baflka çal flmada, HBeAg negatif hastalarda 12 ayl k lamivudin monoterapisi ile IFN-α + lamivudin kombinasyonu karfl laflt r lm fl ve kombinasyon sa alt m n n lamivudin sa alt m kadar etkin oldu u, ayr ca YMDD mutasyonunu belirgin olarak engelledi i sonucuna var lm flt r (12). Kombinasyon sa alt mlar n destekleyen yay nlar oldu u gibi, her iki ilac n birlikte kullan m n n çok az additif, fakat kesinlikle sinerjistik olmad n savunan yay nlar da mevcuttur. Daha önce IFN monoterapisi uygulanm fl, ancak yan t al namam fl HBeAg si pozitif hastalara 52 hafta süre ile plasebo, lamivudin ve IFN-α + lamivudin kombinasyonunun uyguland bir çal flmada, HBeAg serokonversiyon oranlar s ras yla %13, %12 ve %18 olarak bulunmufltur (13). Sonuçlar aras ndaki fark istatistiksel olarak anlams z bulunmufltur. Çal flmam zda tedavi sonras alt nc ayda naiv ve nüks hastalarda kombine sa alt m ile s ras yla %91.6 ve %60 gibi oldukça yüksek oranlarda yan t elde edilmifltir. Ancak bu oranlar sürekli kal c yan t olarak de erlendirmek yanl flt r. Tatulli ve arkadafllar yapt klar çal flmada, prekor mutasyonu olan kronik hepatit B li hastalara bir y l süre ile IFN-α ve lamivudin kombinasyonu sa alt m uygulam fllar ve sa alt m sonu virolojik ve biyokimyasal yan t oran n oldukça yüksek (%93) bulmufllard r (5). Ancak, sa alt m sonu 104. haftada kal c yan t oran n n %14 e indi ini saptam fllard r. Bu nedenle, sa alt m sonras gerçek kal c yan t oranlar ancak hastalar n iki-befl, hatta 10 y l gibi uzun süreli izlemlerinde saptanabilecektir. Kronik HBV infeksiyonlar nda IFN-α sa alt m na en iyi yan t oranlar, yüksek ALT (> 100 IU/mL), düflük HBV-DNA (< 200 pg/ml) düzeylerine sahip, biyopside orta veya fliddetli inflamatuvar aktivite ile düflük fibrozis gösteren hastalarda al nmaktad r (14). Naiv ve nüks hastalar olarak ikiye ay rd m z çal flma grubumuzda naiv hastalar n ço unlukta olmas ve bu gruptaki hastalar n yukar da say lan IFN sa alt m na iyi yan t kriterlerine uygun olmalar n n, (ALT ortalama 148.5, fibrozis ortalama 1.58) sa alt m sonras yan t oranlar n n yüksek bulunmas nda etkili oldu unu düflünmekteyiz. IFN sa alt m na iyi yan t verme kriterlerinden birisi de bafllang çtaki HBeAg pozitifli idir. Naiv hastalar m z n alt s, nüks olgular n n ise üçü prekor mutant infeksiyonu oldu u düflünülen anti-hbe leri pozitif olan hastalard. anti-hbe pozitif olan naiv olgular n biri, nüks olgular n n ise ikisi yan ts z olarak de erlendirilmifltir. Prekor mutant infeksiyonlu olgularda IFN sa alt m na yan t oran n n düflük, nükslerin ise yüksek oranda 64 Viral Hepatit Dergisi 2004; 9(2): 61-66

10 Kronik Hepatit B nfeksiyonlu Hastalarda nterferon-alfa ve Lamivudin Kombinasyonu Sa alt m n n Etkinli inin De erlendirilmesi görüldü ü bilinmekle birlikte, çal flmalarda çok farkl sonuçlar da bildirilmektedir (15). Özellikle ülkemizde yap lan baz çal flmalarda, prekor mutant infeksiyonlu olgular n IFN sa alt m na iyi yan t verdikleri ve bu olgularda kal c yan t oranlar - n n yüksek oldu u belirtilmektedir (16-18). Bu çal flmada olgu say s n n az olmas nedeniyle bu konuda bir karfl laflt rma yap lmas mümkün olmam flt r. Kronik HBV infeksiyonlar nda, IFN ye yan t vermeyen veya yan t verse de daha sonra nüks gözlenen olgular n sa alt m önemli bir problemdir. Bu hastalar için günümüzde kabul edilen kesin bir sa alt m flekli bulunmamaktad r. Nüks eden hastalarda lamivudin, daha uzun süreli ya da yüksek doz IFN-α veya IFN-α + lamivudin kombinasyonu, günümüzde denenmekte olan sa alt m yaklafl mlar d r. Carreno ve arkadafllar, IFN sa alt - m na yan t vermemifl ve HBeAg/HBV-DNA pozitifli i devam eden hastalara ikinci kez IFN sa alt m uyguland nda yan t oran n n (%33), kontrol grubuna göre (%10) daha yüksek oldu unu saptam fllard r (19). Ancak daha önce IFN sa alt m na yan t vermeyen hastalarda sa alt m süresini uzatman n ve tekrar IFN uygulamas n n faydal olmad n savunan yay nlar da mevcuttur (8,20). Çal flmam zda hasta gruplar n n yeterli ve eflit say da olgu içermemesi nedeniyle naiv ve nüks hastalarda kombine sa alt ma yan t oranlar karfl laflt r lamam flt r. Ancak befl nüks olgusunun ikisinde kombinasyon sa alt m na yan t al namam fl olmas, bu görüflü destekler niteliktedir. Çal flmam zda bir y ll k sa alt m sonunda anti-hbe serokonversiyonu sa lanan üç hastada lamivudin sa alt m kesilmifl, di er hastalarda yan etki geliflmedi i sürece lamivudin sa alt m n n devam na karar verilmifltir. Kombinasyon sa alt m n n sonunda lamivudinin ne kadar süre ile kullan laca konusunda görüfl birli i yoktur. HBsAg kayb ile HBeAg/anti-HBe serokonversiyonunun lamivudin sa alt m n n kesilmesi için kriter olarak al nmas - n savunan yay nlar vard r (21). Ancak lamivudin sa alt m ile HBeAg kayb (anti-hbe serokonversiyonu ile birlikte veya de il) olan hastalar için bile, yan t n kal c l bir sorundur. Lamivudin sa alt - m sonras HBeAg kayb n n kal c l n n, bir yay nda %50, di erinde %73 oldu u bildirilmektedir (22,23). Serokonversiyon sa lanamayan hastalarda lamivudin sa alt m n n devam, direnç gelifliminin de art fl na neden olmaktad r. Bu nedenle, uzun süreli lamivudin sa alt m n n güvenilirli i ve yarar, bu alanda halen sürdürülmekte olan çal flmalar n sonuçlar al nd ktan sonra anlafl lacakt r. Sonuç olarak kronik HBV infeksiyonu olan hastalarda IFN-α ve lamivudin kombinasyonunun etkinli inin monoterapilerden üstün olup olmad, halen araflt r lmakta olan bir konudur. Bu çal flmadaki hasta say m z k s tl olmakla birlikte, kombinasyon sa alt m n n erken dönem sonuçlar n n oldukça iyi oldu unu düflünmekteyiz. Bu konuda ülkemizde çok say da hastay kapsayan, uzun süreli ve karfl laflt rmal çal flmalar n yap lmas gerekmektedir. KAYNAKLAR 1. Lee WM. Hepatitis B virus infection. N Engl J Med 1997; 337: Wong DKH, Cheung AM, O Rourke K, Naylor CD, Detsky AS, Heathcote J. Effect of alpha-interferon treatment in patients with HBeAg-positive chronic hepatitis B. A meta-analysis. Ann Intern Med 1993; 119: Santantonio T, Mazzola M, Iacovazzi T, Miglietta A, Guastadisegni A, Pastore G. Long-term follow-up of patients with anti-hbe/hbv DNA-positive chronic hepatitis B treated for 12 months with lamivudine. J Hepatol 2000; 32: Nunen AB, Janssen HLA, Wolters LM, Niesters HG, Schalm SW. Is combination therapy with lamivudine and interferon-alpha superior to monotherapy with either drug? Antiviral Research 2001; 52: Tatulli I, Francavilla R, Rizzo LG, et al. Lamivudine and alpha-interferon in combination long term for precore mutant chronic hepatitis B. Journal of Hepatology 2001; 35: Multimer D, Naoumov N, Honkoop P, et al. Combination alpha-interferon and lamivudine therapy for alpha-interferon-resistant chronic hepatitis B infection: Results of a pilot study. J Hepatol 1998; 28: Knodell RG, Ishak KG, Black WC, et al. Formulation and application of a numerical scoring system for asseeing histological activity in asymptomatic chronic active hepatitis. Hepatology 1981; 1: Lau DTY, Everhart J, Kleiner DE, et al. Longterm follow-up of patients with chronic hepatitis B treated with interferon alpha. Gastroenterology 1997; 113: Lok AS, Heatcote EJ, Hoofnagle HB. Management of hepatitis B: 2000-Summary of a workshop. Gastroentrology 2000; 120: Schalm SW, Heathcote J, Cianciaria J, et al: International Lamivudine Study Group. Lamivudine Viral Hepatit Dergisi 2004; 9(2):

11 Yamazhan T ve ark. and alpha interferon combinaton treatment of patients with chronic hepatitis B infection: A randomised trial. Gut 2000; 46: Barbaro G, Zechini F, Pellicelli AM, et al. Longterm efficacy of interferon alpha-2b and lamivudine in combination compared to lamivudine monotherapy in patients with chronic hepatitis B. J Hepatol 2001; 35: Santantonio T, Niro AG, Sinisi E, et al. Lamivudine/interferon combination therapy in anti-hbe positive chronic hepatitis B patients: A controlled pilot study. J Hepatol 2002; 36: Schiff ER, Karayalcin S, Grimm I, et al: International Lamivudine Investigator Groupe. A placebo controlled study of lamivudine and interferon alpha-2b in patients with chronic hepatitis B who previosly failed interferon therapy (abst). Hepatology 1998; 28: 388A. 14. Wong JB, Koff SF, Tine F, Pauker SG. Cost-effectiveness of interferon-alfa2b treatment for hepatitis B e antigen-positive chronic hepatitis B. Ann Intern Med 1995; 122: Brunetto MR, Olivieri F, Rocca G, et al. Naturel course and responce to interferon of choronic hepatitis B accompanied by antibodies to hepatitis B e antigen. Hepatology 1998; 10: Sünbül M, Leblebicioğlu H, Köksal İ ve ark. Prekor mutant ve mutant olmayan kronik hepatit B infeksiyonlar nda interferon tedavisine yan t. Viral Hepatit Dergisi 2001; 2: Lok ASF, Akarca U, Greene S. Predictive value of precore hapatitis B virus mutations in spontaneous and interferon-induced hepatitis B e antigen clearence. Hepatology 1995; 21: Kaymakoğlu S. Kronik B hepatitinde INF tedavisi. 3. Ulusal Hepatoloji Kongresi, Kronik B ve Delta Hepatiti Tan ve Tedavisi Ulusal Uzlaşma Toplant s Kongre Kitab. İstanbul: Karaciğer Araşt rmalar Derneği, 1999: Carreno V, et al. Retreatment of chronic hepatitis B e antigen-positive patients with recombinant interferon alfa-2a. Hepatology 1999; 1: Perrillo RP. Chronic hepatitis B: Problem patients (including patients with decompansated disease). J Hepatol 1995; 22 (Suppl 1): Akarca US. Kronik B hepatitinde interferon d ş tedaviler ve interferon ile yap lan kombinasyonlar. K l çturgay K, Badur S (editörler). Viral Hepatit Viral Hepatitle Savaş m Derneği Yay - n, 2001: Song BC, Suh DJ, Lee HC, Chung YH, Lee YS. Hepatitis B e antigen seroconversion after lamivudine therapy is not durable in patients with chronic hepatitis B in Korea. Hepatology 2000; 32: Liaw YF, Leung NWY, Chang TT, et al. Effects of extended lamivudine therapy in Asian patients with chronic hepatitis B. Gastroenterology 2000; 119: YAZIfiMA ADRES Dr. Tansu YAMAZHAN Ege Üniversitesi T p Fakültesi nfeksiyon Hastal klar ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal ZM R 66 Viral Hepatit Dergisi 2004; 9(2): 61-66

12 nterferon-alfa Tedavisi Alan Kronik Viral Hepatitli Hastalarda Tiroid Fonksiyonlar n n De erlendirilmesi Mustafa SÜNBÜL 1, Ertan fiahbat 2, Mehmet AKKUfi 1, fiaban ESEN 1, Hakk KAHRAMAN 2, Hakan LEBLEB C O LU 1 1 Ondokuz May s Üniversitesi T p Fakültesi, Klinik Mikrobiyoloji ve nfeksiyon Hastal klar Anabilim Dal, 2 Ondokuz May s Üniversitesi T p Fakültesi, ç Hastal klar Anabilim Dal, SAMSUN ÖZET Rekombinant interferon-alfa (IFN-α) kronik viral hepatitlerin tedavisinde kullan lmaktad r. IFN-α tedavisi s ras nda tiroidit, Graves hastal, kal c hipotiroidi geliflebilir. Bu retrospektif çal flma kronik hepatit hastalar nda IFN-α tedavisi seyrinde görülen tiroid hastal n n s kl n belirlemek amac yla yap lm flt r. Klinik mikrobiyoloji ve infeksiyon hastal klar ünitesinde IFN-α ile tedavi edilen 182 kronik viral hepatit hastas nda tiroid disfonksiyonlar n n s kl araflt r ld. Hastalardan 90 (%49.5) kronik hepatit B (KHB) ve 92 (%50.5) si kronik hepatit C (KHC) idi. Tiroid hormon düzeyleri tedavi öncesi, tedavinin 3., 6. ay ve tedavi bitiminden alt ay sonra ölçüldü. KHB hastalar n n 62 (%68.9) si erkek, 28 (%31.1) i kad nd. Ortalama yafl 34 ± 11 (da l m 17-62) y ld. KHC hastalar n n 37 (%40) si erkek, 55 (%60) i kad n idi ve ortalama yafl 49 ± 11 (da l m 19-65) y ld. Hastalar n %10.9 unda tiroid disfonksiyonu görüldü. Tiroid disfonksiyonunun s kl KHC de %15.2 iken, KHB de %6.7 idi (p= 0.1). Yirmi vakan n 16 (%80) s kad n, 4 (%20) ü erkek idi (p< 0.02, OR= 5.6). Oniki hastada hipertiroidi ve di erlerinde hipotiroidi saptand. Hipertiroidi olan iki hastada IFN-α tedavisi kesildikten sonra antitiroid tedavi gerekti. Hipotiroid hastalar ndan ise sadece birine hormon replasman yap ld, di erlerinde spontan düzelme gözlendi. Sonuç olarak IFN-α tedavisi alan kronik viral hepatit hastalar nda tiroid disfonksiyonu s k görülmektedir, bu nedenle hastalar n yak n takibi önemlidir. Anahtar Kelimeler: Kronik hepatit B, kronik hepatit C, interferon tedavisi, tiroid disfonksiyonu. SUMMARY Evaluation of Thyroid Functions During Interferon-Alpha Treatment of Patients with Chronic Viral Hepatitis Recombinant interferon-alpha (IFN-α) is used in the treatment of chronic viral hepatitis. During IFN-α treatment thyroiditis, Graves disease, permanent hypothyroidism can develop. This retrospective study is designed to determine the frequency of thyroid disease that is seen during IFN-α treatment of patients with chronic hepatitis. It was investigated the frequency of thyroid disfunctions in 182 patients with chronic viral hepatitis treated with IFN-α in department of clinical microbiology and infectious diseases. Ninety (49.5%) patients had chronic hepatitis B (CHB) and 92 (50.5%) of them had chronic hepatitis C (CHC). Thyroid hormones levels were determined before, during (3, 6 months) and after (6 months) treatment. Sixty-two (68.9%) of CHB patients were male, 28 (31.1%) were female. The median age was 34 ± 11 (range 17-62) years. Thirty-seven (40%) of CHC patients were male, 55 (60%) Viral Hepatit Dergisi 2004; 9(2):

13 Sünbül M ve ark. were female and the median age was 49 ± 11 (range 19-65) years. Thyroid dysfunction was found in 10.9% of all patients. The incidence of thyroid dysfunction was 6.7% in CHB whereas 15.2% in patients with CHC (p= 0.1). Among these cases, 16 out of 20 were females (80%) and 4 were males (20%) (p< 0.02, OR= 5.6). In 12 patients hyperthyroidism was detected and the others had hypothyroidism. In two patients, hyperthyroidism antithyroid therapy was required after the cessation of IFN-α treatment. Among the patients with hypothyroidism, only one case necessitated hormonal replacement. Spontaneous remission was observed in other patients. In conclusion; thyroid dysfunction is commonly seen among patients with chronic viral hepatitis who receive IFN-α; therefore, close follow-up of these patients is important. Key Words: Chronic hepatitis B, chronic hepatitis C, interferon treatment, thyroid dysfunction. G R fi Rekombinant interferon-alfa (IFN-α) kronik viral hepatitler (KVH) in tedavisinde baflar ile kullan lmaktad r (1). nterferonlar antiviral, antiproliferatif ve immünmodülatör etki göstermektedir. IFN-α n n akut dönemdeki yan etkileri, grip benzeri sendrom (taflikardi, bafl a r s, miyalji), hipo-hipertansiyon ve gastrointestinal sistemdeki bozukluklard r. Uzun dönemdeki yan etkileri ise, yorgunluk, asteni, epilepsi, vertigo, paralizi, nöropati, akut böbrek yetersizli i, hepatotoksisite, hematolojik yan etkiler ve otoimmün hastal klard r (2). IFN-α çeflitli otoimmün hastal klar n oluflumunda tetikleyici rol oynar, ancak patogenezdeki rolü kesin olarak bilinmemektedir (3). En s k neden oldu u otoimmün hastal klar; tiroid disfonksiyonu (tiroid fonksiyon testlerinde bozukluk), sistemik lupus eritematozis, romatoid artrit, diabetes mellitus ve pemfigustur (4). IFN-α ile tedavi edilen hastalarda s k görülen halsizlik, kilo kayb, çarp nt gibi yak nmalar bu hastalarda yeni geliflen tiroid hastal n n tan s n güçlefltirir. Tiroid disfonksiyonu tedavi almayan KVH li hastalarda da geliflebilir. IFN-α tedavisi s ras nda hastalar n %1-5 inde a r s z tiroidit geliflti i bildirilmektedir. Görülebilen di er tiroid hastal klar ise Graves hastal, kal c hipotiroidi ve tiroid disfonksiyonu olmaks - z n artm fl tiroid otoantikor seviyesidir (5). Çal flma kronik hepatit B (KHB) ve kronik hepatit B (KHC) hastalar nda IFN-α tedavisi seyrinde geliflen tiroid disfonksiyonlar n n s kl n belirlemek amac yla retrospektif olarak yap lm flt r. MATERYAL ve METOD IFN-α tedavisi alan KVH li yafl aras 182 hasta çal flmaya dahil edildi. Karaci er sirozu, otoimmün hastal k, kontrolsüz diyabet, hipertiroidi, ileri evre kalp ve böbrek yetmezli i, ilaç-alkol ba- ml l, psikoz-depresyon gibi ciddi psikiyatrik hastal k öyküsü olanlar ve gebelik veya laktasyon dönemindeki kad nlar çal flma d fl tutuldu (6). Hastalardan 90 (%49.5) KHB, 92 (%50.5) si KHC idi. KHB infeksiyonu tan s için alt ay veya daha uzun süre HBsAg ve HBV-DNA pozitifli i ile beraber ALT düzeylerinin normalin 1.5 kat ve üzerinde olmas, histopatolojik incelemede kronik aktif hepatit tan s konmas kriter olarak al nd (7). Alt ay süreyle anti-hcv pozitif, HCV-RNA pozitif, ALT düzeyi en az 1.5 kat yüksek olan ve histopatolojik tan da kronik aktif hepatit tan s konan hastalar KHC olarak kabul edildi (8). KHB hastalar na alt ay süreyle 9-10 MU/haftada üç kez IFN, KHC hastalar na ise 3 MU/haftada üç kez IFN ve ribavirin verildi. Olgularda tiroid hormonlar IFN-α tedavi öncesi, tedavinin üçüncü, alt nc aylar nda ve tedaviden alt ay sonra araflt r ld. BULGULAR KHB li hastalar n 62 (%68.9) si erkek, 28 (%31.1) i kad n, yafl ortalamas 34 ± 11 (19-62 ) y l idi. KHC li hastalar n 37 (%40.2) si erkek, 55 (%59.8) i kad n, yafl ortalamas 49 ± 11 (19-65) y l idi (Tablo 1). Yafl ortalamas erkek hastalarda 45 ± 11 (21-65) y l, kad n hastalarda 51 ± 10 (19-65) y l olarak bulundu. Her iki cinsiyette yafl ortalamas benzerdi. KHB hastalar n n tedavisinde kullan lan ortalama hasta bafl na toplam IFN dozu 600 ± 214 MU, tiroid disfonksiyonu geliflen hastalarda 514 ± 96.1 MU idi. KHC hastalar nda ise toplam doz tüm hastalarda 420 ± 229 MU, tiroid disfonksiyonu geliflenlerde 234 ± 105 MU olarak bulundu. Tiroid disfonksiyonu KHB hastalar nda ortalama dördüncü ayda, KHC lilerde ise ortalama alt nc ayda geliflmiflti. Tiroid disfonksiyonu nedeniyle tedavisi erken sonland r lan hasta say s KHB lilerde bir, KHC lilerde yedi idi. Hastalar n %10.9 unda (20/182) tiroid disfonksiyonu saptand. Oniki hastada hipertiroidi, sekiz hastada hipotiroidi saptand. KHB li hastalarda tiroid disfonksiyon s kl - %6.7 iken, bu oran KHC hastalar nda %15.2 idi 68 Viral Hepatit Dergisi 2004; 9(2): 67-71

14 nterferon-alfa Tedavisi Alan Kronik Viral Hepatitli Hastalarda Tiroid Fonksiyonlar n n De erlendirilmesi Tablo 1. KHB ve KHC hastalar n n özellikleri. Hastaların özellikleri KHB (n= 90) KHC (n= 92) Yaş 34 ± ± 11 Cinsiyet Erkek %68.9 (62/90) %40.2 (37/92) Kadın %31.1 (28/90) %59.8 (55/92) Toplam IFN-α dozu/hasta 600 ± 214 MU 420 ± 229 MU (p= 0.1). Hastalar n 15 (%80) i kad n, 5 (%20) i erkekti (p< 0.02, OR= 5.6). Tiroid disfonksiyonu geliflen erkek hastalarda yafl ortalamas 34 ± 6 y l iken, kad n hastalar n yafl ortalamas 43 ± 13 y l olarak bulundu (p> 0.05) (Tablo 2). Hipertiroidi vakalar n n 2 si subklinik hipertiroidi (serbest T3 ve T4 normal, TSH bask lanm fl), 10 u aflikar hipertiroidi (serbest T3 ve T4 yüksek, TSH bask lanm fl) idi. TARTIfiMA IFN-α lökositler taraf ndan üretilir ve viral infeksiyonlara karfl savunma sisteminde önemli rol oynar. Lenfoid hücrelerin Fc reseptörlerinde, do al katil hücrelerin aktivitesinde art fla yol açar ve antikora ba ml hücresel immüniteyi harekete geçirir. IFN-α tirositlerdeki MHC klas 2 antijenlerinin afl r ekspresyonunu sa lar. MHC klas 2 antijenlerindeki art fl tiroid bezine karfl geliflen otoimmünitede teti i çeken mekanizma olarak kabul edilmektedir. MHC klas 1 antijenlerinin ekspresyonunun tiroiddeki inflamatuvar olay yönlendiren sitotoksik T-hücrelerinin aktivasyonunu sa lad düflünülmektedir (9). IFN-α ile iliflkili tiroid hastal klar ilk kez 1985 y - l nda, meme kanserinde IFN-α kullan m sonras üç vakada hipotiroidi geliflmesi ile rapor edilmifltir (10). Koh ve arkadafllar 1997 y l ndaki bir çal flmalar nda, IFN-α ya ba l tiroid disfonksiyonu geliflme s kl n %6 olarak bulmufllard r (11). Herhangi bir tiroid hastal n n klini i olmaks z n tiroid otoantikorlar n n varl IFN-α ya ba l tiroid anormalliklerinin en s k görülen fleklidir. IFN-α tedavisi öncesi tiroid otoantikorlar n n varl (antitiroidperoksidaz, antitiroglobulin) tedavi esnas nda ve sonras nda mutlaka tiroid hastal geliflece i anlam na gelmese de bu hastalarda belirgin flekilde risk art fl mevcuttur (9). Çal flmam zda KHB hastalar ndaki tiroid disfonksiyon s kl literatür bilgileri ile (%6.7) uyumlu iken, KHC hastalar nda bu oran daha yüksek (%15.2) bulunmufltur. KHC seyrinde otoimmün hastal klar n s kl n n artt bilinmektedir. Bu hastalarda IFN-α tedavisinden önce tiroid hastal klar n n artt n gösteren birçok çal flma vard r (12-14). HCV ile di er otoimmün hastal klar (kriyoglobulinemi, Sjögren sendromu) aras nda da anlaml birliktelikler mevcuttur (15). HCV nin, hepatoselüler karsinom, non-hodgkin lenfoma gibi malignitelerin etyolojisinde yer ald bilinmektedir. Yeni yap lan çal flmalarda, HCV ile tiroid papiller karsinomu aras nda da anlaml bir iliflki oldu- u gösterilmifltir. HCV nin onkojenik etkisinden sorumlu mekanizma tam olarak bilinmese de Tablo 2. Tiroid disfonksiyonu geliflen hastalar n cinsiyet ve hepatit tipine göre da l mlar. Hipertiroidi (n= 12) Hipotiroidi (n= 8) Toplam (n= 20) Özellikler n % n % n % Cinsiyet Erkek Kadın Viral hepatit tipi KHB KHC Viral Hepatit Dergisi 2004; 9(2):

15 Sünbül M ve ark. HCV nin immün sistem üzerine olan etkileri suçlanmaktad r (16). IFN-α tedavisi s ras nda geliflen tiroid hastal klar ndan biri hipotiroidizmdir. Bu tipik olarak bir hipertiroidik faz n efllik etti i sessiz tiroidittir. Hipertiroidi ise ya Graves hastal n n ortaya ç kmas ya mevcut Graves hastal n n alevlenmesi ya da tiroiditin bafllang ç döneminde görülür (17). Tirotoksikozlu bir hastan n ay r c tan s nda Tc99 sintigrafisi ve uyar c tiroid reseptör antikor seviyelerinin ölçümü faydal olmaktad r. Tc99 sintigrafisinde, tiroiditli hastalarda azalm fl uptake, Graves li hastalarda ise artm fl uptake saptan r. Uyar c tiroid reseptör antikor seviyelerinin yüksekli i Graves li hastalar için tipiktir (9). IFN-α tedavisi esnas nda geliflen tiroid hastal n n s kl konusunda literatürde verilen rakamlar birbirinden farkl d r. Marazuela ve arkadafllar IFN-α ile tedavi ettikleri 207 hastan n %4.8 (10/207) inde hipotiroidizm, %0.4 (1/207) hastada hipertiroidizm geliflti ini bildirirken, Carella ve arkadafllar 75 hastan n %5.3 ünde hipotiroidizm, %1.3 hastada ise hipertiroidizm geliflti ini bildirmifllerdir (18,19). Baflka bir çal flmada ise Okanoue ve arkadafllar IFN-α tedavisi alan 494 KHC hastas n n %2.2 (11/494) sinde tiroid disfonksiyonu geliflti ini bunlar n da sekizinde hipertiroidi, di er üçünde ise hipotiroidi meydana geldi ini rapor etmifllerdir (20). Çal flmam zda ise 182 hastan n %10.9 unda tiroid disfonksiyonu saptand. Bu hastalardan %4.4 ünde hipotiroidi, %6.5 inde hipertiroidi geliflti. Hipertiroidi vakalar n n 2 si subklinik hipertiroidi, 10 u aflikar hipertiroidi idi. Bu hastalar n ikisinde IFN-α kesildikten sonra antitiroid ilaç tedavisine gerek duyuldu. Hipotroidi geliflen hastalardan ise sadece bir hastaya tiroid hormon replasman yap ld. Di er vakalarda IFN-α tedavisi kesildikten sonra spontan düzelme görüldü. Tiroid disfonksiyonu genellikle tedavinin üçüncü ay nda geliflmektedir, ancak tedavinin bafllang ç safhas nda veya tedavi kesildikten sonraki alt ay içinde de görüldü ü bildirilmektedir (5). Çal flmam zda tiroid disfonksiyonu KHB hastalar nda ortalama dördüncü ayda, KHC lilerde ortalama alt nc ayda geliflmiflti. Hastalar tedavi sonras tiroid fonksiyonlar aç s ndan uzun dönem takip eden çal flmalardan birinde ortalama takip süresi 6.2 y l olarak bildirilmifltir. Çal flmada tedavi sonras tiroid otoantikorlar negatif olan hastalar n tiroidin otoimmün hastal klar ndan korundu u, pozitif olan hastalarda ise aflikar tiroid disfonksiyonu geliflmese bile subklinik düzeyde tiroid disfonksiyonunun geliflti i, ayr ca IFN-α ile iliflkili otoimmün tiroid hastal geliflenlerde nükslerin ve kronik tiroidit gelifliminin s k oldu u saptanm flt r (21). Tiroid disfonksiyonu geliflmesinde antitiroid peroksidaz antikoru varl d fl ndaki risk faktörleri ise kad n cinsiyet, ileri yafl ve di er otoantikorlar n varl d r (18). Reddy ve arkadafllar 616 hastal k KHC serisinde, Deutsch ve arkadafllar n n KHB, KHC, delta hepatitinden oluflan 422 hastal k serilerinde benzer flekilde kad n hastalarda tiroid disfonksiyonunun erkek cinsiyete göre istatistiksel olarak daha s k oldu u bildirilmifltir (22,23). Çal flmam zda, tiroid disfonksiyonu geliflen hastalar n %80 i kad n cinsiyetti. Ayr ca hipotiroidi geliflen sekiz hastadan yedisi kad n, biri erkekti. Kronik viral hepatitli hastalar n yafl ortalamas ile tiroid disfonksiyonu geliflen hastalar n yafl ortalamas benzerdi. Erkek hastalarda (34 ± 6 y l) tiroid disfonksiyonu geliflimi kad n hastalardan (43 ± 13 y l) daha erken yaflta görülmesine karfl n aradaki fark istatistiksel olarak anlaml de ildi (p> 0.05). Sonuç olarak IFN-α tedavisi alan kronik viral hepatitli hastalarda tiroid disfonksiyonu s k görülmektedir. Bu nedenle tedavi seyrinde hastalar n klinik ve laboratuvar olarak tiroid hastal yönünden yak n izlemi önemlidir. KAYNAKLAR 1. Roti E, Minelli R, Giuberti T, et al. Multiple changes in thyroid function in patients with chronic active HCV hepatitis treated with recombinant interferon-alpha. Am J Med 1996; 101: Borden EC, Parkinson D. Interferons: Effectiveness, toxicities, and costs. Ann Intern Med 1996; 1; 125: Lisker-Melman M, Di Bisceglie AM, Usala SJ, et al. Development of thyroid disease during therapy of chronic viral hepatitis with interferon alfa. Gastroenterology 1992; 102: Vial T, Descotes J. Clinical toxicity of cytokines used as haemopoietic growth factors. Drug Saf 1995; 13: Chopra S. Extrahepatic manifestation of hepatitis C virus infection. In: (UpToDate), Rose BD (ed). UpToDate, Wellesley, MA, Shaw-Stiffel TA. Chronic hepatitis. In: Mandell GL, Bennett JE, Dolin R (eds). Principles and Practice of Infectious Diseases. 5 th ed. New York: Churchill Livingstone, 2000: Lee WM. Hepatitis B virus infection. N Engl J Med 1997; 337: Viral Hepatit Dergisi 2004; 9(2): 67-71

16 nterferon-alfa Tedavisi Alan Kronik Viral Hepatitli Hastalarda Tiroid Fonksiyonlar n n De erlendirilmesi 8. Davis GL. New schedules of interferon for chronic hepatitis C. J Hepatol 1999; (Suppl 31): Wong V, Fu AX, George J, Cheung NW. Thyrotoxicosis induced by alpha-interferon therapy in chronic viral hepatitis. Clin Endocrinol 2002; 56: Fentiman IS, Thomas BS, Balkwill FR, Rubens R, Hayward JL. Primary hypothyroidism associated with interferon therapy of breast cancer. Lancet 1985; 1: Koh LK, Greenspan FS, Yeo PP. Interferon-α induced thyroid dysfunction: Three clinical presentations and a review of the literature. Thyroid 1997; 7: Pateron D, Augier J, Duclos-Vallee JC, Jouanolle H, Hartman DJ, Beaugrand M. High prevalence of abnormal thyroid tests in patients with chronic hepatitis C before alpha interferon therapy: Relation with IFN induced thyroid dysfunction. Hepatology 1991; 14: 77A. 13. Preziati D, La Rosa L, Covini G, et al. Autoimmunity and thyroid function in patients with chronic active hepatitis treated with recombinant interferon alpha-2a. Eur J Endocrinol 1995; 132: Rumi MG, Marcelli R, La Rosa L, et al. High prevalence of thyroid dysfunction in patients with HCV infection treated with interferon alpha 2a. Hepatology 1992; 16: 219A. 15. Nocente R, Ceccanti M, Bertazzoni G, Cammarota G, Silveri NG, Gasbarrini G. HCV infection and extrahepatic manifestations. Hepatogastroenterology 2003; 50: Montella M, Pezzullo L, Crispo A, et al. Risk of thyroid cancer and high prevalence of hepatitis C virus. Oncol Rep 2003; 10: Watanabe U, Hashimoto E, Hisamitsu T, Obata H, Hayashi N. The risk factor for development of thyroid disease during interferon-alpha therapy for chronic hepatitis C. Am J Gastroenterol 1994; 89: Marazuela M, Garcia-Buey L, Gonzalez-Fernandez B, et al. Thyroid autoimmune disorders in patients with chronic hepatitis C before and during interferon-alpha therapy. Clin Endocrinol 1996; 44: Carella C, Amato G, Biondi B, et al. Longitudinal study of antibodies against thyroid in patients undergoing interferon-alpha therapy for HCV chronic hepatitis. Horm Res 1995; 44: Okanoue T, Sakamoto S, Yasui K, et al. Side effects of interferon on endocrine and respiratory system in 545 cases of chronic hepatitis C. Nippon Shokakibyo Gakkai Zasshi 1994; 91: Carella C, Mazziotti G, Morisco F, et al. The addition of ribavirin to interferon-alpha therapy in patients with hepatitis C virus-related chronic hepatitis does not modify the thyroid autoantibody pattern but increases the risk of developing hypothyroidism. Eur J Endocrinol 2002; 146: Reddy KR, Krawitt EL, Jacobsen I, et al. Thyroid dysfunction in chronic hepatitis C and fallowing interferon-alpha-2a treatment. Hepatology 1997; 26: 368A. 23. Deutsch M, Dourakis S, Manesis EK, et al. Thyroid abnormalities in chronic viral hepatitis and their relationship to interferon alfa therapy. Hepatology 1997; 26: YAZIfiMA ADRES Dr. Mustafa SÜNBÜL Ondokuz May s Üniversitesi T p Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve nfeksiyon Hastal klar Anabilim Dal 55139, SAMSUN Viral Hepatit Dergisi 2004; 9(2):

17 Akut Viral Hepatit C de nterferon Alfa 2b Tedavisi: ki Y l Takip Edilen Yedi Olgu Taner YILDIRMAK 1, Funda fi MfiEK 1, Fatma YÜKSEL 1, Lütfü SAVAfi 1 1 SSK Okmeydan E itim Hastanesi, nfeksiyon Hastal klar ve Klinik Mikrobiyoloji Klini i, STANBUL ÖZET Bu çal flma, interferon alfa (IFN-α) 2b tedavisinin akut viral hepatit C olgular ndaki etkisini de erlendirmek amac yla yap ld y llar aras nda klini imizde akut viral hepatit C saptanan yedi hasta tedavi sonras iki y l takip edilerek de erlendirildi. Olgular n befli erkek, ikisi kad n olup, yafl ortalamas y l idi, alt s nda parenteral, birinde nonparenteral risk mevcut olup, bir hastada risk faktörü belirlenemedi. Olgular n hastaneye yat fl ortalama AST de eri 712 IU/mL, ALT de eri IU/mL, total bilirubin de eri 6.3 mg/dl olarak saptand. Hastalara akut dönemde ilk üç ay içinde ilk befl gün 5 MU/gün, daha sonra haftada üç gün 3 MU IFN-α 2b tedavisi alt ay süreyle uyguland. ki y l izlenen olgular n alt s nda kal c yan t geliflti, birinde sekizinci ayda nüks nedeniyle IFN + ribavirin tedavisi uyguland ve kal c yan t elde edildi. Akut viral hepatit C de IFN monoterapi tedavi baflar - s %85.7 bulundu. Anahtar Kelimeler: Akut viral hepatit C, IFN-α 2b tedavisi. SUMMARY Interferon Alpha 2b Therapy in Acute Viral Hepatitis C: Two Years Followed Up of Seven Cases This study was an aim to demonstrate the efficacy of interferon alpha (IFN-α) 2b treatment in cases of acute viral hepatitis C. Between , seven cases who were diagnosed with acute viral hepatitis C in our department were followed up for a period of two years. There were five males and two females in the group. The average was years. Six cases had parenteral and the other one had non-parenteral risk, while the risk could not be identified in one case. Mean AST level was 712 IU/mL and ALT level was IU/mL, and total bilirubin level was 6.3 mg/dl. During the acute phase of their disease, in the first three months the patients received 5 MU/day IFN-α 2b for the first five days, continued 3 MU/day for three days a week for six months. The patients were followed up for two years. Six cases had sustainable response, one case had a recurrence on the 8 th month and received IFN + ribavirin treatment which resulted sustainable response. The success rate of interferon monotherapy (virological and biochemical response) was found to be 85.7% for acute viral hepatitis C. Key Words: Acute hepatitis C, IFN-α 2b therapy. G R fi Hepatit C virüsü (HCV) nün neden oldu u C tipi viral hepatit dünyan n bafll ca sa l k problemlerinden biridir. Yaklafl k 200 milyon kifli HCV ile infektedir. Dünyada HCV ye ba l kronik hepatit prevalans ortalama %3 civar nda olup, ülkemizde bu oran yaklafl k %1 dir (1). HCV nin önemli özelliklerinden biri oldukça yüksek oranlarda 72 Viral Hepatit Dergisi 2004; 9(2): 72-75

18 Akut Viral Hepatit C de nterferon Alfa 2b Tedavisi: ki Y l Takip Edilen Yedi Olgu kronikleflmesi (yaklafl k %80) di eri ise akut infeksiyonun asemptomatik seyretmesidir. Kronik dönemde interferon (IFN) kullan m yayg n olmakla birlikte kal c yan t oran düflüktür. IFN + ribavirin kombinasyon tedavisi ile kal c yan t oranlar nda monoterapiye göre iki-üç kat art fl sa lanm flt r (2). Akut viral hepatit C tedavisinde, bu konu ile ilgili genifl prospektif araflt rmaya göre IFN-α monoterapisi son derece etkilidir ve yüksek kal c yan t sa lamaktad r (3). Bu çal flmada, y llar aras ndaki iki y ll k dönemde klini imizde akut viral hepatit C saptanarak tedavi ve takip edilen yedi hasta risk faktörleri, IFN-α 2b tedavi uygulamas, yan etki ve kal c cevap oranlar aç - s ndan de erlendirildi. MATERYAL ve METOD y llar aras nda klini imize baflvuran yedi akut viral hepatit C li hasta tedavi protokolüne uygun bulundu. Olgu seçiminde hastalar son dört ay içerisinde bilinen veya flüpheli bulafl öyküsü olan, serum alanin aminotransferaz düzeyi normalin üst limitinden 8-10 kat fazla olan, anti- HCV ile HCV-RNA polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) pozitif veya izole HCV-RNA PCR pozitifli i yan nda di er hepatit markerlar ve anti-hiv negatif olan hastalar de erlendirmeye al nd. Hastalar n serum albumin, kreatinin, kan flekeri, TSH düzeyleri normal bulundu. Yafllar < 18 veya > 65 olanlar, pozitif otoimmün markerlar olan, toksik hepatit anamnez ve bulgular, ciddi psikiyatrik bozuklu u olup, karaci er ultrasonografisinde kronik parankim hastal olanlar veya ek hastal - bulunanlar (kronik akci er hastal, böbrek yetmezli i, kardiyovasküler sistem hastal, malignite, malabsorbsiyon gibi) tedaviye al nmad. Tedavi öncesinde hastalara tedavinin amac, beklenen yarar ve sak ncalar anlat larak yaz l onaylar al nd. Akut semptomlar ortaya ç kt ktan sonra ilk üç ay içinde tedaviye baflland. lk befl gün 5 MU/gün, sonra haftada üç gün 3 MU IFN-α 2b tedavisi alt ay süreyle uyguland. Tedavi bafllad ktan sonra 15. gün, 1, 2, 6 ve 12. aylarda kan say m, karaci er enzimleri, 1., 3. ve 6. aylarda anti-hcv ve HCV-RNA test edilerek tedaviye cevap ve yan etkiler yönünden takipleri yap ld. Hastalar tedavi sonras alt ayl k aral klarla iki y l izlendi. BULGULAR Çal flma kapsam ndaki yedi olgunun befli erkek, ikisi kad n olup, yafl ortalamas y l idi. Anamnezlerinde risk faktörü olarak beflinde parenteral (ikisinde operasyon + transfüzyon, birinde transfüzyon, birinde difl çekimi, birinde endoskopik giriflim), birinde nonparenteral seksüel risk mevcut olup, bir olguda risk faktörü belirlenemedi. Hastalar n alt s nda halsizlik, bulant, kusma ve ikter gibi akut viral hepatit semptomlar vard. Serum ortalama ALT ve AST düzeyleri s - ras ile IU/mL, 712 IU/mL, ortalama total bilirubin 6.3 mg/dl idi. Tan sal incelemelerde hastalardan beflinde anti-hcv pozitif, ikisinde anti- HCV negatif, tümünde PCR ile HCV-RNA pozitif bulundu (Tablo 1). Di er akut viral hepatit markerlar negatifti. Semptomlar ç kt ktan sonra tedaviye al - nan hastalar protokole göre takibe al nd. Tedavinin ikinci ay nda hastalar n hepsinde serum transaminazlar normale döndü, üçüncü ayda hastalar n dördünde HCV-RNA negatif bulundu, IFN tedavisini hematolojik yan etkiler nedeni ile tolere edemeyen bir hastan n beflinci ayda tedavisi kesildi. Di er hastalarda tedavi kesilmesini veya doz azalt m n gerektirecek yan etki gözlenmedi, alt nc ay sonunda ise tedavisi erken kesilen hasta dahil tüm hastalarda transaminazlar normal, HCV-RNA negatif idi. Kal c yan t aç s ndan iki y l izlenen hastalar n sadece birinde HCV-RNA dalgalanma gösterip, transaminazlar sekizinci ayda tekrar yükseldi. Nüks kabul edilen bu vakan n genotip 1b oldu u belirlendi. Alt ay IFN + ribavirin tedavisi verildi ve kal c yan t sa land. Yedi hastan n alt s nda tedavi sonras birinci y lda transaminazlar normal, HCV-RNA negatif bulundu (Tablo 1). kinci y l sonunda yap lan kontrolde nüks gözlenmedi. Akut viral hepatit C de IFN monoterapi tedavi baflar s ve kal c yan t oran %85.7 bulundu. Hastalar n birinde anti-hcv nin de negatifleflti i gözlendi. TARTIfiMA Akut hepatitler aras nda hepatit C oran %2.8 olup, bu oran ülkemizde yap lan di er çal flmalarda % aras nda bildirilmektedir (4-7). Akut hepatit C li olgular n IFN tedavisine iyi yan t verdi i, bu nedenle akut dönemde tedavi edilmesi gerekti i vurgulanmaktad r (3,8). HCV infeksiyonunda akut hepatitin tan s na yönelik immünglobulin M (IgM) antikorlar n n saptanamay fl, anti- HCV IgG pozitifli inin erken dönemde belirlenemeyifli, HCV-RNA n n kronik aktif infeksiyonda da pozitif bulunmas akut-kronik infeksiyon ayr m nda güçlü e yol açmaktad r (9). Bu çal flmada akut viral hepatit C tan s ; akut hepatit semptomlar - n n varl, karaci er fonksiyon testlerinde 8-10 kat yükselme, maruziyet öyküsü, anti-hcv pozitifli i, PCR ile HCV-RNA pozitifli i saptanmas ile konulmufltur. Viral Hepatit Dergisi 2004; 9(2):

19 Y ld rmak T ve ark. Tablo 1. Olgular n bafllang ç laboratuvar de erleri ve tedavi sonuçlar. ALT-AST düzeyleri* Total bilirubin Yaş-cinsiyet Anamnez (IU/mL) (mg/dl) Anti-HCV/HCV-RNA Sonuç 20-E Bir ay önce Pozitif/pozitif Nüks bıçaklanma, nefrektomi + Kombine tedavi ile şifa transfüzyon 32-K 2.5 ay önce trafik kazası, Negatif/pozitif Şifa (yan etki nedeniyle splenektomi + transfüzyon beşinci ayda IFN kesildi) 44-K Üç ay önce endoskopik girişim Pozitif/pozitif Şifa 48-E Yok Pozitif/pozitif Şifa 43-E İki ay önce anal fissür operasyonu Negatif/pozitif Şifa 31-E İki ay önce diş çekimi Pozitif/pozitif Şifa 47-E Eşinde kronik HCV infeksiyonu var Pozitif/pozitif Şifa * İlk iki ölçüm değerleri. Akut C hepatiti s kl kla latent-asemptomatik seyri takiben hastalar n ço unda (> %80) kronikleflir ve eradikasyonu zordur (10). Erken dönemde tedavinin kronik infeksiyona ilerlemeyi önleyebilece i iki kan t ile desteklenmektedir. Birincisi edinsel immünyetmezlikli hastalarda antiretroviral tedavi viral yükü azaltarak hastan n immün sisteminin viral replikasyonu kontrol etmesine izin verir. kincisi; lenfositik koriomenenjit virüs infeksiyonunda (murin model) viral yükün erken kontrolü kona n immün sisteminin virüsü temizlemesini sa layarak kronik infeksiyon geliflimini önler (3). Yap lan öncü çal flmalarda akut hepatit C tedavisinde IFN-α monoterapisinin hemen hemen hastalar n tamam nda iyileflme sa layarak kronikleflmeyi önledi i gösterilmifltir. Jaeckel ve arkadafllar yapt klar çal flmada, 44 hastal k seride IFN-α 2b monoterapisini ilk dört hafta 5 MU, sonraki 20 haftada ise 5 MU haftada üç gün uygulayarak %98 oran nda kal c yan t sa lam fllard r (3). Yapt m z çal flmada olgu say m z az ise de akut hepatit C tedavisinde IFN nin yüksek baflar oran (%85.7) oldu unu gözlemledik. KAYNAKLAR 1. M st k R, Bal k İ. Türkiye de viral hepatitlerin epidemiyolojik analizi. K l çturgay K, Badur S (editörler). Viral Hepatit bask. Viral Hepatitle Savaş m Derneği, Manns MP, Hatchison JG, Gordon SL, et al. Peginterferon alpha 2b plus ribavirin compared with interferon alpha 2b plus ribavirin for initial treatment of chronic hepatitits C: A randomised trial. Lancet 2001; 358: Jaeckel E, Cornberg M, Wedemeyer H, et al. Treatment of acute hepatitis C with interferon alpha 2b. N Engl Med 2001; 345: Çolpan A, Bodur H, Erbay A, Ak nc E, Öngürü P, Eren S. Akut viral hepatit olgular n n değerlendirilmesi. Viral Hepatit Dergisi 2003; 8: Yamazhan T, Arda B, Tunçel M ve ark. Akut hepatitli olgular m z n değerlendirilmesi: Retrospektif bir inceleme. Viral Hepatit Dergisi 2001; 7: Göktaş P, Özsoy G, Dağ Z, Ertem ZA, Karagül E, Özyürek S. Akut viral hepatitli olgularda etiyolojik dağ l m. III. Ulusal Viral Hepatit Simpozyum ve Kongre Kitab. 7. Taşova Y, Saltoğlu N, İnal AS, Y lmaz G, Dündar İH. Akut viral hepatit: 66 olgunun değerlendirilmesi. III. Ulusal Viral Hepatit Sempozyumu Program ve Kongre Kitab. 7-9 Kas m, Ankara, 1996: Viral Hepatit Dergisi 2004; 9(2): 72-75

20 Akut Viral Hepatit C de nterferon Alfa 2b Tedavisi: ki Y l Takip Edilen Yedi Olgu 8. Leblebicioğlu H, Bay rl D, Esen S, Sunbul M, Eroğlu C. Treatment of acute hepatitis C virus infection with interferon-2 alpha and ribavirin: Case report and review of the literature. Ann Clin Microbiol Antimicrobials 2002; 1: Orland J, Wright TL, Cooper S. Acute hepatitis C. Hepatology 2001; 33: Şentürk H. Hepatit C de klinik bulgular ve tan. Tekeli E, Bal k İ (editörler). Viral Hepatit bask. Ankara: Viral Hepatitle Savaş m Derneği Değerlendirilmesi, 1996: 1. YAZIfiMA ADRES Dr. Taner YILDIRMAK Hostes Rona Alt nay Sokak No: 77/5 Teflvikiye, STANBUL Viral Hepatit Dergisi 2004; 9(2):

Kronik Hepatit B nfeksiyonunda Farkl Antiviral Tedavilerin Karfl laflt r lmas

Kronik Hepatit B nfeksiyonunda Farkl Antiviral Tedavilerin Karfl laflt r lmas Kronik Hepatit B nfeksiyonunda Farkl Antiviral Tedavilerin Karfl laflt r lmas Orhan YILDIZ 1, Bilgehan AYGEN 1, Tahir PATIRO LU 2, Selma GÖKAHMETO LU 3 1 Erciyes Üniversitesi T p Fakültesi, nfeksiyon Hastal

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD HÇ, 28 yş, E, Memur 2010 yılı ocak ayında kan bağışı sırasında sarılık olduğu söyleniyor. Başvuru sırasında bazen halsizlik ve

Detaylı

Cilt: 9 Say : 1 Y l: 2004

Cilt: 9 Say : 1 Y l: 2004 Cilt: 9 Say : 1 Y l: 2004 Kronik Hepatit B nfeksiyonunda Antiviral Tedavinin De erlendirilmesi Mehmet AKKUfi, Mustafa SÜNBÜL, fiaban ESEN, Cafer ERO LU, Hakan LEBLEB C O LU Kronik Hepatit C nfeksiyonunda

Detaylı

Kronik hepatit B enfeksiyonunda lamivudin monoterapisi, interferon alfa monoterapisi ve kombinasyon tedavisi

Kronik hepatit B enfeksiyonunda lamivudin monoterapisi, interferon alfa monoterapisi ve kombinasyon tedavisi AKADEMİK GASTROENTEROLOJİ DERGİSİ, 2006; 5 (1): 31-35 Kronik hepatit B enfeksiyonunda lamivudin monoterapisi, interferon alfa monoterapisi ve kombinasyon tedavisi Lamivudine monotherapy, interferon alpha

Detaylı

ÖZET. Anahtar Kelimeler: HCV-HBV koinfeksiyonu, viral interferans Nobel Med 2010; 6(3): 34-38. Bulgular: De erlendirmeye al nan olgulardan 13'ü

ÖZET. Anahtar Kelimeler: HCV-HBV koinfeksiyonu, viral interferans Nobel Med 2010; 6(3): 34-38. Bulgular: De erlendirmeye al nan olgulardan 13'ü ÖZET Amaç: HCV-HBV koinfeksiyonlu olgularda viral replikasyon durumunun kesitsel de erlendirmesi ve koinfeksiyonlu olgularla kronik HBV infeksiyonlu olgular n HBV replikasyonu aç s ndan karfl laflt r lmas.

Detaylı

Tedaviye Cevaps z Kronik B Hepatitinde Tedavi

Tedaviye Cevaps z Kronik B Hepatitinde Tedavi Tedaviye Cevaps z Kronik B Hepatitinde Tedavi Necati ÖRMEC 1 1 Ankara Üniversitesi T p Fakültesi, Gastroenteroloji Bilim Dal, ANKARA Kronik hepatit B, serumda HBsAg mevcudiyeti, hepatit B virüsü (HBV)-DNA

Detaylı

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi Prof. Dr. Reşat Özaras İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Enfeksiyon AD. rozaras@yahoo.com Genel Bakış HBV Enfeksiyonunda Neredeyiz? Eradikasyon

Detaylı

ÖZET. Anahtar Kelimeler: Hepatit B virus, izole anti-hbc, donör. Nobel Med 2009; 5(Suppl 1): 17-21

ÖZET. Anahtar Kelimeler: Hepatit B virus, izole anti-hbc, donör. Nobel Med 2009; 5(Suppl 1): 17-21 Doç. Dr. Selçuk Kaya 1, 2, Dr. Hasan Kesbiç 1, Yrd. Doç. Dr. Güçhan Alano lu 2, Doç. Dr. Buket Cicio lu Ar do an 1, Yrd. Doç. Dr. Emel Sesli Çetin 1, Dr. Tekin Tafl 1, Doç. Dr. Mustafa Demirci 1 1 Süleyman

Detaylı

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi Hepatit C olgu sunumu Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi BİLECİK DEVLET HASTANESİ 1957 2015 N.E. 36 yaşında, kadın hasta Kadın Doğum polikliniği 16.07.2013 Anti-HCV: pozitif ve lökositoz

Detaylı

KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD.

KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD. KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD. Kasım-1999 HK 41 yaş, erkek Öğretmen Gaziantep Yakınması: Yok Bir yıl önce tesadüfen HBsAg

Detaylı

Tedaviye Yanıtlı Kronik HBV Enfeksiyonunda Alevlenme Hepatiti Gelişimini Belirleyen Değişkenler

Tedaviye Yanıtlı Kronik HBV Enfeksiyonunda Alevlenme Hepatiti Gelişimini Belirleyen Değişkenler İstanbul Tıp Derg - Istanbul Med J 2011;12(2):72-78 doi: 10.5505/1304.8503.2011.63935 KLİNİK ÇALIŞMA - ORIGINAL ARTICLE Tedaviye Yanıtlı Kronik HBV Enfeksiyonunda Alevlenme Hepatiti Gelişimini Belirleyen

Detaylı

Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı?

Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı? Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı? Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Sunum Planı Giriş HBsAg Pozitifliği Kronik Hepatit

Detaylı

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi. Dr. Yaşar BAYINDIR Malatya-2013

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi. Dr. Yaşar BAYINDIR Malatya-2013 Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi Dr. Yaşar BAYINDIR Malatya-2013 Hepatit B ve İnsan 16. yy, Kore de Joseon Hanedanlığı ndan bir çocuk mumyası HBV genotip C2 3.000-100.000 yıl öncesine ait,

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

Ankara linde Hepatit B ve Hepatit C nfeksiyonu Seroprevalans

Ankara linde Hepatit B ve Hepatit C nfeksiyonu Seroprevalans Ankara linde Hepatit B ve Hepatit C nfeksiyonu Seroprevalans Birgül KAÇMAZ 1 1 Gazi Üniversitesi T p Fakültesi, Merkez Mikrobiyoloji Laboratuvar, ANKARA ÖZET Viral hepatitler gerek dünyada gerekse ülkemizde

Detaylı

Ankara Bölgesinde Sa l kl Bireylerde HAV, HBV, HCV Seropozitifli inin Yafl ve Cinsiyete Göre Da l m

Ankara Bölgesinde Sa l kl Bireylerde HAV, HBV, HCV Seropozitifli inin Yafl ve Cinsiyete Göre Da l m HAV, HBV, HCV Seropozitifli inin Yafl ve Cinsiyete Göre Da l m Halil KURT 1, smet BATTAL 2, Osman MEM KO LU 1, Ayflegül YEfi LKAYA 1, Emin TEKEL 1 1 Ankara Üniversitesi T p Fakültesi, Klinik Bakteriyoloji

Detaylı

KRONİK HEPATİT B TANISI ALAN ÇOCUKLARDA İNTERFERON-ALFA 2a VE LAMİVUDİN KOMBİNASYONU TEDAVİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI

KRONİK HEPATİT B TANISI ALAN ÇOCUKLARDA İNTERFERON-ALFA 2a VE LAMİVUDİN KOMBİNASYONU TEDAVİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI MİKROBİYOL MİKROBİYOLOJİ BÜLT 2006, 40: BÜLTENİ 47-53 47 KRONİK HEPATİT B TANISI ALAN ÇOCUKLARDA İNTERFERON-ALFA 2a VE LAMİVUDİN KOMBİNASYONU TEDAVİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI PRELIMINARY RESULTS OF INTERFERON

Detaylı

Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı HCV İnfeksiyonu Akut hepatit C Kronik hepatit C HCV İnfeksiyonu Akut Viral

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi Uz. Dr. Eyüp Arslan Vaka N.T, 68 Y, Erkek, Batman 10.11.1999 yılında HBs Ag pozitifliği DM ve diyabetik nefropati 15 yıldır DM, oral anti-diyabetik BUN;

Detaylı

KRON K HEPAT T C'L HASTALARDA NTERFERON TEDAV S NE D RENC N ERKEN B R GÖSTERGES OLARAK V RAL YÜKTEK DÜfiME: B R TÜRK YE DENEY M

KRON K HEPAT T C'L HASTALARDA NTERFERON TEDAV S NE D RENC N ERKEN B R GÖSTERGES OLARAK V RAL YÜKTEK DÜfiME: B R TÜRK YE DENEY M KRON K HEPAT T C'L HASTALARDA NTERFERON TEDAV S NE D RENC N ERKEN B R GÖSTERGES OLARAK V RAL YÜKTEK DÜfiME: B R TÜRK YE DENEY M *Ali Murat TATLI, ** skender D K, ***Fatma Dilek DELLAL, *Atilla ALEV ****Burhan

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ *

HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ * HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ * Emel Aslan, Reşit Mıstık, Esra Kazak, Selim Giray Nak, Güher Göral Uludağ Ü Tıp Fakültesi *Uludağ Ü Bilimsel

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Kronik Hepatit B tedavisinde HBsAg klirensinin önemi

Kronik Hepatit B tedavisinde HBsAg klirensinin önemi Kronik Hepatit B tedavisinde HBsAg klirensinin önemi Prof. Dr. Hasan ÖZKAN Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı HBV İmmun Cevabı Çift Tarafı Keskin Kılıç 2 1. Efektif immun cevap

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

Hatay Bölgesindeki Kan Donörlerinde HBV, HCV, HIV ve VDRL Seropozitifli i

Hatay Bölgesindeki Kan Donörlerinde HBV, HCV, HIV ve VDRL Seropozitifli i Hatay Bölgesindeki Kan Donörlerinde HBV, HCV, HIV ve VDRL Seropozitifli i Sabahattin OCAK 1, Nizami DURAN 2, Lütfü SAVAfi 1, Yusuf ÖNLEN 1, M. Ali D BEK 3 1 Mustafa Kemal Üniversitesi T p Fakültesi, nfeksiyon

Detaylı

Akut Hepatit C Tedavisi. Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya

Akut Hepatit C Tedavisi. Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya Akut Hepatit C Tedavisi Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya HCV DSÖ verilerine göre tüm dünya nüfusunun %3 ü (yaklaşık 170 milyon kişi) HCV ile infekte. İnsidans;

Detaylı

2- Bilim ve Danışma Kurulu Onayına Sunulacak Eserlere Đlişkin Yayın

2- Bilim ve Danışma Kurulu Onayına Sunulacak Eserlere Đlişkin Yayın SĐGORTA ARAŞTIRMALARI DERGĐSĐ GENEL YAYIN ĐLKELERĐ VE YAZIM KURALLARI Sigorta Araştırmaları Dergisi ne çalışma göndermek için gerekli kriterler şunlardır: 1- Çalışmanın Genel Yayın Đlkeleri ne uygun olması,

Detaylı

Olgu sunumları ile KRONİK HEPATİT B 14. ULTRASONOGRAFİ EŞLİĞİNDE UYGULAMALI KARACİĞER BİYOPSİSİ KURSU, VHÇG, Mersin, 2015

Olgu sunumları ile KRONİK HEPATİT B 14. ULTRASONOGRAFİ EŞLİĞİNDE UYGULAMALI KARACİĞER BİYOPSİSİ KURSU, VHÇG, Mersin, 2015 Olgu sunumları ile KRONİK HEPATİT B 14. ULTRASONOGRAFİ EŞLİĞİNDE UYGULAMALI KARACİĞER BİYOPSİSİ KURSU, VHÇG, Mersin, 2015 Doç.Dr. Elif Şahin Horasan Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Kronik hepatit B Tüm

Detaylı

Geliş Tarihi / Received: 01.03.2010, Kabul Tarihi / Accepted: 30.07.2010 ÖZET

Geliş Tarihi / Received: 01.03.2010, Kabul Tarihi / Accepted: 30.07.2010 ÖZET Dicle Tıp Dergisi / Dicle Medical M.Kıskaç Journal ve ark. Kronik hepatit C hastalarında pegile interferon Cilt / Vol 37, No 3, 217-222 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Kronik Hepatit C hastalarında

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular

Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular Dr. Faruk KARAKEÇİLİ Erzincan Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 22.01.2016 HATAY Tedavisi Zor Olgular! Zor hasta

Detaylı

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI * VİRAL V HEPATİTLERDE TLERDE SEROLOJİK/MOLEK K/MOLEKÜLER LER TESTLER (NE ZAMANHANG HANGİ İNCELEME?) *VİRAL HEPATİTLERDE TLERDE İLAÇ DİRENCİNİN SAPTANMASI *DİAL ALİZ Z HASTALARININ HEPATİT T AÇISINDAN

Detaylı

Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar

Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Asıl Dr. Alpay alt başlık ARIstilini düzenlemek için tıklatın İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisinde Pegile İnterferon Alfa ile Lamivudin Monoterapilerinin Karşılaştırılması

Kronik Hepatit B Tedavisinde Pegile İnterferon Alfa ile Lamivudin Monoterapilerinin Karşılaştırılması Research Article /Araştırma Makalesi Kronik Hepatit B Tedavisinde Pegile İnterferon Alfa ile Lamivudin Monoterapilerinin Karşılaştırılması Comparison of Peg-Interferon Alpha Monotherapy to Lamivudin Monotherapy

Detaylı

Kronik HCV İnfeksiyonlarında Güncel Tedavi Yaklaşımları Dr. Kaya Süer

Kronik HCV İnfeksiyonlarında Güncel Tedavi Yaklaşımları Dr. Kaya Süer Kronik HCV İnfeksiyonlarında Güncel Tedavi Yaklaşımları Dr. Kaya Süer Near East University Faculty of Medicine Infectious Diseases and Clinical Microbiology HCV tarihçesi 1989 Hepatitis C (HCV) genomu

Detaylı

Tedavi Uyum. Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale

Tedavi Uyum. Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale Tedavi Uyum Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale SGK SUT Güncellemeler ECZANE İlaç temini Sisteme kayıt Reçetenin muadille değişimi HASTA UYUM HEKİM Tedavi kararı Günlük aktivite

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda Say n Meslektafllar m z, Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda bafl döndürücü flekilde h zl ilerlemeler olmaktad r. Bu geliflmelerin en fazla oldu u

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

LAMİVUDİNE CEVAPLI HBeAg NEGATİF KRONİK HEPATİT B HASTALARININ UZUN SÜRELİ TAKİP SONUÇLARI

LAMİVUDİNE CEVAPLI HBeAg NEGATİF KRONİK HEPATİT B HASTALARININ UZUN SÜRELİ TAKİP SONUÇLARI LAMİVUDİNE CEVAPLI HBeAg NEGATİF KRONİK HEPATİT B HASTALARININ UZUN SÜRELİ TAKİP SONUÇLARI Dr. Bahadır Ceylan, 1 Dr. Muzaffer Fincancı, 1 Dr. Cüneyt Müderriso lu, 2 Dr. Ferda Soysal, 1 Dr. Gülhan Eren

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

OLGU. 8.FEN SİMPOZYUMU Ankara 22 Şubat 2008

OLGU. 8.FEN SİMPOZYUMU Ankara 22 Şubat 2008 OLGU 8.FEN SİMPOZYUMU Ankara 22 Şubat 2008 OLGU 35 yaşında erkek hasta 2002 yılında Non-Hodgkin Lenfoma ( Diffüz büyük B hücreli ) CHOP verilmiş ( Adana dışında) 2006 tekrar KT için Ç.Ü.T.F. Onkoloji geliyor.

Detaylı

Gebelerde Hepatit E Seroprevalans. Naiv Kronik Hepatit C Hastalar nda nterferon-alfa 2b ile ndüksiyon Tedavisi

Gebelerde Hepatit E Seroprevalans. Naiv Kronik Hepatit C Hastalar nda nterferon-alfa 2b ile ndüksiyon Tedavisi Naiv Kronik Hepatit C Hastalar nda nterferon-alfa 2b ile ndüksiyon Tedavisi Hakan LEBLEB C O LU, Mustafa SÜNBÜL, Bilgehan AYGEN, Fatma SIRMATEL, Yasemin ERSOY, Kemalettin AYDIN, lyas DÖKMETAfi zole Anti-HBc

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Cilt: 11 Say : 2 Y l: 2006

Cilt: 11 Say : 2 Y l: 2006 Cilt: 11 Say : 2 Y l: 2006 Kronik Hepatit C li Hastalarda Standart nterferon-α + Ribavirin Kombinasyonu ile Pegile- nterferon-α + Ribavirin Kombinasyon Tedavilerinin Etkinli i Nail ÖZGÜNEfi, Fatma SARGIN,

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisinde Güncel Durum

Kronik Hepatit B Tedavisinde Güncel Durum Kronik Hepatit B Tedavisinde Güncel Durum Dr.Tansu Yamazhan Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji İZMİR İçerik Neden başaramıyoruz? Yeni etkili ilaç? Yeni tedavi

Detaylı

Pratisyen hekimlerin hepatit B ve hepatit C hakk ndaki bilgi düzeyleri

Pratisyen hekimlerin hepatit B ve hepatit C hakk ndaki bilgi düzeyleri ÖZGÜN ARAfiTIRMA Pratisyen hekimlerin hepatit B ve hepatit C hakk ndaki bilgi düzeyleri Knowledge levels of general practitioners employed in Mersin province about hepatitis B and hepatitis C Erdinç NAYIR

Detaylı

Uzm. Dr. Altan GÖKGÖZ Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şanlıurfa

Uzm. Dr. Altan GÖKGÖZ Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şanlıurfa Uzm. Dr. Altan GÖKGÖZ Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şanlıurfa Olgunun asıl sahibi olan kişi Dr. Derya KETEN Necip Fazıl Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisinde Lamivudin ve İnterferon-α 2b Kombinasyonu

Kronik Hepatit B Tedavisinde Lamivudin ve İnterferon-α 2b Kombinasyonu Türkiye Tıp Dergisi 2002; 9(1): 3-8 Klinik Çal şmalar/clinical Reports Kronik Hepatit B Tedavisinde Lamivudin ve İnterferon-α 2b Kombinasyonu Cengiz PATA*, Ali HAFTA**, Mehmet ARHAN***, Aziz YAZAR*, Kamuran

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

SUT HEPATİTLERİ NASIL TEDAVİ EDİYOR?

SUT HEPATİTLERİ NASIL TEDAVİ EDİYOR? SUT HEPATİTLERİ NASIL TEDAVİ EDİYOR? Dr. Bahar ÖRMEN İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Kronik Hepatitlerde Tedavinin

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

Dr. Funda Şimşek SB Okmeydanı EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Dr. Funda Şimşek SB Okmeydanı EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Dr. Funda Şimşek SB Okmeydanı EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Sunum Kapsamı HCV tanımı HCV enfeksiyonunun seyri Epidemiyoloji HCV genotiplerinin önemi, dağılımı Laboratuvarımızdaki

Detaylı

İNAKTİF HBsAg TAŞIYICILARINDA SERUM ALANİN AMİNOTRANSFERAZ İZLEMİ VE HEPATİT B VİRUS YÜKÜNÜN ARAŞTIRILMASI

İNAKTİF HBsAg TAŞIYICILARINDA SERUM ALANİN AMİNOTRANSFERAZ İZLEMİ VE HEPATİT B VİRUS YÜKÜNÜN ARAŞTIRILMASI MİKROBİYOL MİKROBİYOLOJİ BÜLT 2007; 41: BÜLTENİ 429-433 429 İNAKTİF HBsAg TAŞIYICILARINDA SERUM ALANİN AMİNOTRANSFERAZ İZLEMİ VE HEPATİT B VİRUS YÜKÜNÜN ARAŞTIRILMASI THE FOLLOW-UP OF SERUM AMINOTRANSFERASE

Detaylı

Ege Üniversitesi T p Fakültesinde Çal flan Hekim, Hemflire, Teknisyen ve ntörnlerin Viral Hepatitler Konusunda Bilgi, Tutum ve Davran fllar

Ege Üniversitesi T p Fakültesinde Çal flan Hekim, Hemflire, Teknisyen ve ntörnlerin Viral Hepatitler Konusunda Bilgi, Tutum ve Davran fllar Ege Üniversitesi T p Fakültesinde Çal flan Hekim, Hemflire, Teknisyen ve ntörnlerin Viral Hepatitler Konusunda Bilgi, Tutum ve Davran fllar Meltem IfiIKGÖZ TAfiBAKAN, Tansu YAMAZHAN, Güray ARSU, Hüsnü

Detaylı

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DSÖ Küresel Tüberküloz Kontrolü 2010 Raporu Dünya için 3 büyük tehlikeden

Detaylı

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 11 ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ço ul Hipofiz Hormonu Eksikli i - Say 11 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Olgu sunumu. Dr. Selma Gökahmetoğlu. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KAYSERİ

Olgu sunumu. Dr. Selma Gökahmetoğlu. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KAYSERİ Olgu sunumu Dr. Selma Gökahmetoğlu Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KAYSERİ Olgu D. E., 34 yaşında, bayan, iki çocuklu, çalışmıyor, Kayseri Başvuru

Detaylı

Mardin Ýlinde Elektif Cerrahi Öncesi Tetkik Edilen Çocuklarda HBV, HCV ve HIV Seroprevalansý

Mardin Ýlinde Elektif Cerrahi Öncesi Tetkik Edilen Çocuklarda HBV, HCV ve HIV Seroprevalansý ARAªTIRMA Alicem Tekin 1 Bahattin Aydoðdu 2 1 Mardin Kadýn Doðum ve Çocuk Hastalýklarý Hastanesi, Týbbi Mikrobiyoloji laboratuarý, Mardin 2 Mardin Kadýn Doðum ve Çocuk Hastalýklarý Hastanesi, Çocuk Cerrahi

Detaylı

İkili Tedaviye Kısmi Yanıt Alınan Kronik Hepatit C Olgusu. Dr. Yunus Gürbüz

İkili Tedaviye Kısmi Yanıt Alınan Kronik Hepatit C Olgusu. Dr. Yunus Gürbüz İkili Tedaviye Kısmi Yanıt Alınan Kronik Hepatit C Olgusu Dr. Yunus Gürbüz SUNU PLANI Hepatit C hastalarının takip ve tedavisinde kullanılan kavramlar Olgu sunumu Yeniden tedavide seçenekler Hızlı Virolojik

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

PEG-IFN ALFA 2B /RİBAVİRİN /BOSEPREVİR KOMBİNASYONU İLE TEDAVİ EDİLEN KHC OLGUSU

PEG-IFN ALFA 2B /RİBAVİRİN /BOSEPREVİR KOMBİNASYONU İLE TEDAVİ EDİLEN KHC OLGUSU PEG-IFN ALFA 2B /RİBAVİRİN /BOSEPREVİR KOMBİNASYONU İLE TEDAVİ EDİLEN KHC OLGUSU Doç Dr Neşe Demirtürk Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği

Detaylı

ELAZIĞ İLİ 7-14 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HEPATİT VİRÜSLERİ SEROPOZİTİFLİKLERİ

ELAZIĞ İLİ 7-14 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HEPATİT VİRÜSLERİ SEROPOZİTİFLİKLERİ ELAZIĞ İLİ 7-14 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA HEPATİT VİRÜSLERİ SEROPOZİTİFLİKLERİ Hatice Handan AKBULUT*, İlhami ÇELİK**, Serdal GÜNGÖR***, Hakan AYDINOĞLU***, Yaşar DOĞAN*** * Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i Uluslararas Yüksekö retim Kongresi: Yeni Yönelifller ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 May s 2011, stanbul; 2. Cilt / Bölüm XI / Sayfa 1359-1364 Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

Yar k rsal Alanda Yaflayan Kiflilerin Viral Hepatitler Konusunda Bilgi ve Tutumlar

Yar k rsal Alanda Yaflayan Kiflilerin Viral Hepatitler Konusunda Bilgi ve Tutumlar Yar k rsal Alanda Yaflayan Kiflilerin Viral Hepatitler Konusunda Bilgi ve Tutumlar Elçin YOLDAfiCAN 1, Serap BANAK 2 1 Çukurova Üniversitesi T p Fakültesi, Halk Sa l Anabilim Dal, 2 Adana l Sa l k Müdürlü

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

HBe Ag (+) olgu sunumu. Dr. Fatma SIRMATEL AİBÜ İzzet Baysal Tıp Fakültesi Bolu

HBe Ag (+) olgu sunumu. Dr. Fatma SIRMATEL AİBÜ İzzet Baysal Tıp Fakültesi Bolu HBe Ag (+) olgu sunumu Dr. Fatma SIRMATEL AİBÜ İzzet Baysal Tıp Fakültesi Bolu Eşinde HBs Ag(+) ve kronik HBV tanısı alıyor. Taramada kendisinde HBs Ag (+) bulunuyor. 2007: Hasta 2 yıllık evli 21 yaşında

Detaylı

Graves Hastalığında Nodül Sıklığı, Nodüllerin Ultrasonografik ve Sitopatolojik Özellikleri

Graves Hastalığında Nodül Sıklığı, Nodüllerin Ultrasonografik ve Sitopatolojik Özellikleri Graves Hastalığında Nodül Sıklığı, Nodüllerin Ultrasonografik ve Sitopatolojik Özellikleri Dilara Alpan, Mustafa Tan, Edip Cemil Katayıfçı, Çisem Ulus Danışman: Yrd. Doç. Dr. Cüneyd Anıl ÖZET Graves hastalığında

Detaylı

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE TEŞVİK ESASLARI

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE TEŞVİK ESASLARI I. AMAÇ ve KAPSAM MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE TEŞVİK ESASLARI Madde 1. Bu esasların amacı, Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi öğretim elemanlarının ulusal ve uluslararası düzeyde

Detaylı

Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır.

Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır. GİRİŞ Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır. HBeAg pozitif annelerden bebeğe bulaş oranı % 90 dır. Perinatal olarak kazanılan

Detaylı

Adolesan Yafl Grubu Erkek Ö rencilerde Hepatit B Seroepidemiyolojisi ve liflkili Risk Faktörleri

Adolesan Yafl Grubu Erkek Ö rencilerde Hepatit B Seroepidemiyolojisi ve liflkili Risk Faktörleri Adolesan Yafl Grubu Erkek Ö rencilerde Hepatit B Seroepidemiyolojisi ve liflkili Risk Faktörleri Özgen KÖSEO LU 1, Nurdo du BAYRAKTAR GÜNGÖR 2, Özge DARKA 1, Ayfer GÜNALP 1 1 Hacettepe Üniversitesi T p

Detaylı

Variables Associated with Relapse in Cases with Chronic HBV Infection who had Virological and Biochemical Response to Adefovir Treatment

Variables Associated with Relapse in Cases with Chronic HBV Infection who had Virological and Biochemical Response to Adefovir Treatment İstanbul Tıp Derg - Istanbul Med J 2011;12(2):53-60 doi: 10.5505/1304.8503.2011.60362 KLİNİK ÇALIŞMA - ORIGINAL ARTICLE Adefovir Tedavisi ile Virolojik ve Biyokimyasal Yanıt Alınan Kronik Hepatit B Enfeksiyonlu

Detaylı

KRONİK BÖBREK HASTASINDA (HBV) TEDAVİ PROTOKOLU NASIL OLMALIDIR?

KRONİK BÖBREK HASTASINDA (HBV) TEDAVİ PROTOKOLU NASIL OLMALIDIR? KRONİK BÖBREK HASTASINDA (HBV) TEDAVİ PROTOKOLU NASIL OLMALIDIR? Dr. Ziya Kuruüzüm DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 07.09.2013, UVHS, Güral Sapanca Otel, Sakarya Kronik böbrek hastası

Detaylı

Kronik Hepatit B de İnterferonlar

Kronik Hepatit B de İnterferonlar Kronik Hepatit B de İnterferonlar Dr.Saadet Yazıcı İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tedavinin başarısı Tedavinin Amacı Biyokimyasal iyileşme (ALT normalizasyonu) Virusun

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

KRONİK HEPATİT B DE GÜNCEL TEDAVİ. Doç.Dr.Beytullah YILDIRIM Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı

KRONİK HEPATİT B DE GÜNCEL TEDAVİ. Doç.Dr.Beytullah YILDIRIM Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı KRONİK HEPATİT B DE GÜNCEL TEDAVİ Doç.Dr.Beytullah YILDIRIM Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı SUNUM PLANI: Genel Bilgiler Tedavide 2012 EASL Önerileri Tedavide kullanılan

Detaylı

İnoperabl Evre III ve Evre IV Malign Melanomda İmmünoterapi TOG Malin Melanom ve Deri kanserleri grubu. Prof Dr Melek Köksal Erkişi

İnoperabl Evre III ve Evre IV Malign Melanomda İmmünoterapi TOG Malin Melanom ve Deri kanserleri grubu. Prof Dr Melek Köksal Erkişi İnoperabl Evre III ve Evre IV Malign Melanomda İmmünoterapi TOG Malin Melanom ve Deri kanserleri grubu Prof Dr Melek Köksal Erkişi Amaçlar KT ile kemosensitif tümör kitlesi ufaltılmış hastalara immünoterapi

Detaylı

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU Hazırlayan Sosyolog Kenan TURAN Veteriner Hekimi Volkan İSKENDER Ağustos-Eylül 2015 İÇİNDEKİLER Araştırma Konusu

Detaylı

T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ TEZ YAZIM KURALLARI

T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ TEZ YAZIM KURALLARI T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ TEZ YAZIM KURALLARI Yazı Karakteri Tezde 12 punto Times New Roman yazı biçimi kullanılır. Tezde kullanılan yazı karakteri

Detaylı

HIV ve HCV KOİNFEKSİYONU OLGU SUNUMU

HIV ve HCV KOİNFEKSİYONU OLGU SUNUMU HIV ve HCV KOİNFEKSİYONU OLGU SUNUMU Dr. Ziya Kuruüzüm DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 14.03.2013, Kervansaray Lara Otel, Antalya Olgu Erkek, 44 yaşında, bekar On yıl önce, yurt

Detaylı

K.S.Ü. MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİTİRME ÖDEVİ / BİTİRME PROJESİ DERSLERİ İLE İLGİLİ İLKELER

K.S.Ü. MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİTİRME ÖDEVİ / BİTİRME PROJESİ DERSLERİ İLE İLGİLİ İLKELER K.S.Ü. MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİTİRME ÖDEVİ / BİTİRME PROJESİ DERSLERİ İLE İLGİLİ İLKELER 1- TANIM K.S.Ü. Müh. Mim. Fakültesinin Tekstil Mühendisliği Bölümünde Bitirme

Detaylı

Kronik Viral Enfeksiyonlarda Tanı ve Tedavi İzlemi

Kronik Viral Enfeksiyonlarda Tanı ve Tedavi İzlemi Kronik Viral Enfeksiyonlarda Tanı ve Tedavi İzlemi Viral hepatitler: Klinisyen gözüyle Ulus Akarca 2nci Ulusal Klinik Mikrobiyoloji Kongresi 12 Kasım 2013 Belek-ANTALYA Viral Hepatitler ve Laboratuvar

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

NEVŞEHİR İLİNDE HEPATİT C VİRÜS GENOTİP DAĞILIMI İLE SERUM ALANİN AMİNOTRANSFERAZ VE KANTİTATİF SERUM HCV RNA DÜZEYLERİ İLİŞKİSİ*

NEVŞEHİR İLİNDE HEPATİT C VİRÜS GENOTİP DAĞILIMI İLE SERUM ALANİN AMİNOTRANSFERAZ VE KANTİTATİF SERUM HCV RNA DÜZEYLERİ İLİŞKİSİ* ANKEM Derg 2015;29(1):3640 doi: 10.5222/ankem.2015.036 Araştırma NEVŞEHİR İLİNDE HEPATİT C VİRÜS GENOTİP DAĞILIMI İLE SERUM ALANİN AMİNOTRANSFERAZ VE KANTİTATİF SERUM HCV RNA DÜZEYLERİ İLİŞKİSİ* Deniz

Detaylı

Kronik aktif hepatit B tanılı hastalarımızın tedavi yanıtlarının değerlendirilmesi

Kronik aktif hepatit B tanılı hastalarımızın tedavi yanıtlarının değerlendirilmesi ÖZGÜN ARAŞTIRMA Kronik aktif hepatit B tanılı hastalarımızın tedavi yanıtlarının değerlendirilmesi Assessment of treatment responses in patients with chronic active hepatitis B İbrahim BAŞARIR 1, Sevil

Detaylı

Doç. Dr. Serir Aktoğu Kurs Başkanı. Prof. Dr. Tevfik Özlü TTD Okulu Başkanı. Doç. Dr. Peri Arbak Kurs Sekreteri

Doç. Dr. Serir Aktoğu Kurs Başkanı. Prof. Dr. Tevfik Özlü TTD Okulu Başkanı. Doç. Dr. Peri Arbak Kurs Sekreteri Türk Toraks Derneği 1. Göğüs Hastalıkları Hemşireliği Kursu 28-30 Mayıs tarihleri arasında İzmir İsmira Oteli nde gerçekleştirildi. Toplam 61 kursiyer, 17 öğretim üyesi, 7 araştırma görevlisi ve 1 yüksek

Detaylı

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 T bbi At k Kontrolü P80-P82 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 P80 Son Dört Y ll k Kontamine Kesici Delici Alet Yaralanmalar Sürveyans Melek Meltem Göksel, Özgül Taflp nar, Fatma

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

Kronik Hepatit B Bitmeyen Öykü. Dr. Deniz ÖZKAYA Karşıyaka Devlet Hastanesi

Kronik Hepatit B Bitmeyen Öykü. Dr. Deniz ÖZKAYA Karşıyaka Devlet Hastanesi Kronik Hepatit B Bitmeyen Öykü Dr. Deniz ÖZKAYA Karşıyaka Devlet Hastanesi OLGU İzmir doğumlu (Ailesi Çorum lu) 30 yaşında kadın hasta 22.9 2005 te KDH Enf.Hast. Polk.başvuruyor. HBsAg (+), anti HBc Ig

Detaylı

BİLİMSEL PROGRAM. 17 Ocak 2015. 17-18 Ocak SuSesi Otel

BİLİMSEL PROGRAM. 17 Ocak 2015. 17-18 Ocak SuSesi Otel İKİNCİ DUYURU BİLİMSEL PROGRAM 17 Ocak 2015 10:00-10:10 Açılış Prof. Dr.Fehmi Tabak 10:10-10:40 VİRAL HEPATİTLER Başkanlar: Uz. Dr. Engin Seber, Prof. Dr.Nurcan Baykam Konferans: Hepatit virüslerinin tarihçeleri

Detaylı