T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI. Hem. İlknur TAŞÇIOĞLU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI. Hem. İlknur TAŞÇIOĞLU"

Transkript

1 T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Tez Yöneticisi Doç. Dr. Galip EKUKLU LÜLEBURGAZ DEVLET HASTANESİ VE LÜLEBURGAZ 82. YIL DEVLET HASTANELERİNDE İŞ VE ÇALIŞMA ORTAMINDAN KAYNAKLANAN RİSKLER VE BU RİSKLERİ HEMŞİRELERİN ALGILAMA DÜZEYLERİNİN SAPTANMASI (Yüksek Lisans Tezi) Hem. İlknur TAŞÇIOĞLU EDİRNE 2007

2 T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ Sağlık Bilimleri Enstitü Müdürlüğü O N A Y Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Anabilim Dalı yüksek lisans programı çerçevesinde ve Doç. Dr. Galip EKUKLU danışmanlığında yüksek lisans öğrencisi İlknur TAŞÇIOĞLU tarafından tez başlığı Lüleburgaz Devlet Hastanesi ve Lüleburgaz 82. Yıl Devlet Hastanelerinde İş ve Çalışma Ortamından Kaynaklanan Riskler ve Bu Riskleri Hemşirelerin Algılama Düzeylerinin Saptanması olarak teslim edilen bu tezin tez savunma sınavı 20/04/2007 tarihinde yapılarak aşağıdaki jüri üyeleri tarafından Yüksek Lisans Tezi olarak kabul edilmiştir. İmza Unvanı Adı Soyadı JÜRİ BAŞKANI İmza Unvanı Adı Soyadı ÜYE İmza Unvanı Adı Soyadı ÜYE Yukarıdaki imzaların adı geçen öğretim üyelerine ait olduğunu onaylarım. Prof. Dr. İsmet DÖKMECİ Enstitü Müdürü

3 TEŞEKKÜR Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Anabilim Dalı nda yürüttüğüm yüksek lisans eğitimimde ve tez çalışmamda her türlü desteğini, emeğini ve katkılarını esirgemeyen Danışman Hocam Doç. Dr. GalipEKUKLU ya ve eğitimimdeki destek ve katkılarından dolayı Halk Sağlığı Anabilim Dalı nın Öğretim Üyeleri; Prof. Dr. Faruk YORULMAZ a, Doç. Dr. Muzaffer ESKİOCAK a, Yrd. Doç. Dr. Ufuk BERBEROĞLU na ve Yrd. Doç. Dr. Burcu TOKUÇ a çok teşekkür ediyorum İÇİNDEKİLER Sayfa GİRİŞ ve AMAÇLAR...1

4 Sorunun Tanımı ve Önemi...1 GENEL BİLGİLER...5 Hemşirelik...5 Sağlıklı ve Güvenli Hastane Ortamı...7 Sağlık Çalışanlarının Sağlığı...10 Tehlike ve Risk Kavramları...13 Hastanelerdeki Tehlike ve Riskler...15 Hemşirelerin İşinden Kaynaklanan Tehlike ve Riskler...25 YÖNTEM VE GEREÇLER...27 Araştırmanın Tipi...27 Araştırma Hipotezi...27 Araştırmanın Yeri...27 Araştırmanın Evreni...28 Araştırmanın Değişkenleri...28 Verilerin Toplanması...28 Ön Uygulama...29 Uygulama...29 Verilerin Değerlendirilmesi...30 Etik Kurul Onayı...30 Araştırmanın Kısıtlılıkları...30 BULGULAR...31 TARTIŞMA...57 SONUÇLAR VE ÖNERİLER...65 ÖZET...69 SUMMARY...70 KAYNAKLAR...71 RESİMLEMELER LİSTESİ...75 ÖZGEÇMİŞ...78 SİMGE ve KISALTMALAR

5 ABD AIDS ANA CDC dba DSÖ HIV ICN ILO NIOSH OSHA SSK TSH TÜİK : Amerika Birleşik Devletleri : Acquired Immun Deficiency Syndrome (Kazanılmış Bağışıklık Eksikliği Sendromu) : American Nurses Association (Amerikan Hemşireler Birliği) : Centers for Disease Control and Prevention (Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri) : A weighted decibel (A Ağırlıklı Skalada Desibel) : Dünya Sağlık Örgütü (WHOWorld Heath Organization) : Human Immunodeficiency Virus (Bağışıklık Sisteminin Çökmesine Neden Olan Virüs) : International Council of Nurses (Uluslararası Hemşireler Konseyi) : International Labour Organization (Uluslararası Çalışma Örgütü) : National Institute for Occupational Safety and Health ( Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü) : The Occupational Safety and Health Administration (İş Güvenliği ve Sağlığı Birliği) : Sosyal Sigortalar Kurumu : Temel Sağlık Hizmetleri : Türkiye İstatistik Kurumu

6 GİRİŞ ve AMAÇLAR SORUNUN TANIMI ve ÖNEMİ Çalışma, herhangi bir çalışma ortamında ve her türlü üretim ilişkisi içinde üretim ve yeniden üretim faaliyetlerinden oluşan, kullanım ve değişim değeri olan mal ve hizmet üretimidir. Emek gücü, üretim araçları ve çalışma ortamı, üretimin temel bileşenleridir. Üretim faaliyetlerinin gerçekleştiği çalışma ortamı sağlıklı ve güvenli olduğunda işçinin sağlığını olumlu, sağlıksız ve güvensiz olduğunda ise olumsuz etkilemektedir (1). Sağlık alanı da bir hizmet üretim dalı, bir iş koludur ve her iş kolu gibi kendine özel riskler içermektedir. Bu alanda çalışan insanların sayılarının çok olması da bu risklerin önemini arttıran bir diğer nedendir. Bu konuyla ilgili bir saptama da, konunun yalnızca sağlık personelini ilgilendirmediğidir. Risk altında çalışan personelin vereceği hizmetin, en azından o hizmeti alan kişileri de ilgilendirdiği gerçektir (2). Sağlık çalışanları ve özellikle hemşireler, mesleksel sağlık sorunlarının en fazla görüldüğü çalışma gruplarındandır. Sağlık çalışanları ve hemşireler, her koşulda çok ve çeşitli riskler altında çalışmaktadırlar (3,4). Çağımızda sağlık personeli; oldukça zor koşullarda çalışmasına karşın, geleneksel değerlerin de etkisiyle, bir çalışan gibi değil, sanki kendini feda etmesi gereken ve sağlık sorunları yokmuş gibi görülen çalışanlardır. Sağlık çalışanları da, tıpkı diğer çalışanlar gibi bir çalışandır ve onların çalışma süreçlerinde karşılaştıkları hemen tüm sorunlarla karşı karşıyadır (5). Oysa, sağlık hizmetlerinde çalışma koşulları topluma verilen sağlık hizmetine biçilen önemle koşuttur (4). Topluma sunulan sağlık hizmetlerinin niteliği, sağlık çalışanlarının içinde bulunduğu çalışma ve yaşam koşulları ile yakından ilişkilidir (5). Diğer iş kollarında sağlık risklerine karşı hangi önlemler gerekiyorsa, sağlık iş kolunda da benzer önlemlerin alınması gerekir (2). Dünya Sağlık Örgütü nün (DSÖ) sağlık tanımı kişinin fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik hali içinde olması olarak ifade edilmektedir (6). Çalışan kesimi bu kapsamın dışında tutmak 1

7 düşünülemez. Sağlık çalışanlarının da fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik hali içinde olmasını sağlamak için sağlık durumundan olan sapmaları iyi değerlendirmek gerekir (7). Çalışma ortamı koşullarının olumsuz olması ve çalışma ortamında bir çok tehlike ve riskin bulunması ve bunların önlenememesi nedeniyle hemşireler ve diğer sağlık çalışanları meslek hastalıklarına, iş kazalarına ve bu tehlike ve risklere bağlı yaralanmalara maruz kalabilmektedirler (1). Hemşirelerin ağır iş yükü, ağır ve ölümcül hastalara bakım vermek, gerektiğinde hasta ve yakınlarına destek vermek zorunda kalınması gibi nedenler, iş ile ilgili stres ve gerginliğe yol açmaktadır. Ayrıca sağlık sistemindeki yetersizlikler, hizmetin ve personelin dengesiz dağılımı çalışanlarda düş kırıklığı ve gerginlik yaratmaktadır. İşten kaynaklanan gerginlikler kişide depresyon, kaygı, gerilim tipi baş ağrısı ve uykusuzluk gibi fizyolojik etkilere de yol açmaktadır (8). Son 20 yıldır dünya ve ülke genelinde sağlık çalışanlarının çalışma koşulları giderek daha da kötüleşmektedir. Öyle ki, bu sağlıksız ve güvenliksiz iş ortamı iş risklerini, iş kazalarını, meslek hastalıklarını, sakatlıkları ve ölümleri dikkate değer bir biçimde arttırmıştır. Sayılarla ifade edildiğinde; ABD de yılda sağlık çalışanı HIV ile enfekte olmuş iğne batmalarına maruz kalmakta, sağlık çalışanı ise yaralanmaktadır. Ayrıca yerel düzeyde yapılan araştırma bulgularında, sağlık çalışanlarında işe bağlı tüberküloz, hepatitb, kasiskelet sistemi hastalıkları, enfekte kesicidelicibatıcı cisim yaralanmaları, şiddete ve istismara maruz kalma sıklığında artış görülmektedir (9). Sağlık çalışanları için hastanedeki tehlike ve risklerin ne olduğunun, nerede bulunduğunun, işin yürütülmesi sırasında hangi aşamada ortaya çıktığının, temasın, vücuda giriş yolunun ve maruziyetin çalışanı etkileme şeklinin bilinmesi gerekir. Bu durum göz ardı edildiğinde, çalışanın sağlıklı ve güvenli ortamda çalışması ve işe bağlı sağlık sorunlarının önlenmesi mümkün olmamaktadır. Ülkemizde hastane ortamının tehlike ve risklerini belirlemeye yönelik araştırma sayısı oldukça sınırlıdır. Ergör ve arkadaşları (2001) nın araştırmasında sağlık çalışanlarının çalışma ortamlarındaki tehlike ve riskleri; toz, gürültü, soğuk, olumsuz ergonomik faktörler, fazla çalışma, çalışanlara yönelik sürekli ve düzenli eğitimin olmaması olarak tanımlanmıştır. Karakum (1999) araştırmasında gürültü ölçümü sonucunda gürültünün ortalama 7477 dba ya kadar çıktığını ve yere düşen objenin çıkardığı gürültünün dba olduğunu belirlemiştir(1). Gürültü Kontrol Yönetmeliği ne göre, ülkemizde hastanelerde olması gereken ses düzeyi 35 dba olarak belirlenmiştir (10). Sağlık çalışanlarının % 41 inin diğer sektörlerden daha fazla işe bağlı yaralanma ve/veya hastalığı deneyimlediği belirtilmektedir. ABD de öldürücü olan ve olmayan yaralanmalar açısından hastaneler tüm sektörler arasında 2. sıradadır ve işe bağlı yaralanmalarla en fazla hemşireler karşılaşmaktadır(11). Stone ve arkadaşlarının (12) 2004 de bu ülkede 60 hastanede yaptığı çalışmada, sağlık çalışanları içerisinde hemşirelerin en fazla oranda (% 44) kan ve vücut sıvılarına maruz kaldığı saptamıştır. Aiken ve arkadaşları (2002) hastanedeki mevcut tehlike ve risklerin önlenememesi nedeniyle hemşirelerin % 88 inde bel yaralanmasının ve iş stresinin sağlıklarını olumsuz etkilediğini 2

8 belirtmiştir. Karahan (2000) çalışmasında hemşirelerin % 85.7 sinin mesleğe girdikten sonra bel ağrısı çektiğini saptamıştır (1). Dindar ve arkadaşlarının (7) çalışmasında da çalışmaya katılan hemşirelerin % 56.4 ünün bel ağrısı sorunu yaşadığı belirlenmiştir. Aynı çalışmada hemşirelerin en sık karşılaştıkları fiziksel ve biyolojik etkenlerin dağılımına bakıldığında; fiziksel etkenlerde ilk sırayı gürültü (% 69.1), biyolojik etkenlerde virüsler (% 87.3) ve karşılaştıkları mesleksel travmalarda da iğne batması (% 81.9) yer almaktadır. Tüm bu verilerden yola çıkarak, çalışanların sağlığı halk sağlığının önemli bir ilgi alanıdır değerlendirmesi yapılabilir. Çalışan insanın günün üçte birini işinde ve yaşadığı yılların üçte ikisini iş hayatında geçirdiği, öte yandan doğrudan doğruya işin ve çalışma çevresinin neden olduğu bir çok sağlık tehlikelerinin bulunduğu düşünülürse, iş sağlığı hizmetlerinin önemi daha da açık olarak ortaya çıkmaktadır (7). Yarım yüzyıldan bu yana Uluslararası Çalışma Örgütü (International Labour of Organization ILO) iş sağlığını, tüm mesleklerde çalışanların; bedensel, ruhsal ve sosyal yönden iyilik hallerinin en üst düzeye çıkarılması, sürdürülmesi ve geliştirilmesi çalışmaları olarak tanımlamaktadır. Bu nedenle iş sağlığı, sosyal ve ekonomik boyutları gerekçesiyle önem taşımaktadır (7). Çalışanların iş yerlerinde korunmasını zorunlu kılan meslek hastalıkları, iş kazaları ve bu nedenle işe devamsızlık durumları, bir ülkenin iş sağlığı hizmetlerinin değerlendirilmesinde ele alınan önemli ölçütlerdir (7). Hastanedeki tehlike ve risklerin nesnel olarak belirlenmesinin yanında, hemşirelerin risk algısının saptanması işçi sağlığı ve iş güvenliği hizmetlerinin işlevleri arasında kabul edilmektedir. Çalışma ortamı ile ilgili risk algısının belirlenmesi; hemşirede tutum değişikliği yaratmada, sağlık ve güvenlik duygusu geliştirmede, akılcı müdahaleler planlayabilmede temel araç olarak belirtilmektedir (1). Buna karşın, gerek hemşirelerin gerekse diğer sağlık çalışanlarının iş ve çalışma ortamı tehlike ve risklerini nasıl algıladığı, bu tehlike ve riskleri nasıl tanımladığı ile ilgili az sayıda çalışma bulunmaktadır. Walters ve Haines (1988) hastane sağlık çalışanlarının çalışma ortamındaki tehlikeleri doğru algılama düzeyini % 86 olarak bulmuştur (1). Ülkemizde hemşirelerin risk algısı ile ilgili çalışmalar daha çok meslek hastalıkları ve risk algısı arasındaki ilişkiyi belirlemeye yöneliktir. Ancak, Çalışkan ve arkadaşlarının (13) Ankara Üniversitesi Hastanesi nde yaptıkları çalışmada, çalışmaya katılan hemşirelerin % 94.2 si çalışma ortamlarında risk olduğunu belirtmiş ve bu riskler arasında enfeksiyonlar, stres ve aşırıuzun çalışma ilk sıralarda yer almıştır. Ülkemizde sağlık çalışanlarının haftalık çalışma süresi 45 saattir. Dünyanın birçok ülkesinde haftalık çalışma süresi saat arasında değişmekte, genelde 40 saat olarak uygulanmaktadır (13). Uluslararası Hemşirelik Konseyi (International Council of NursingICN) aşırı ve yoğun çalışan bir hemşirenin; sağlığının, çalışma koşullarının, aile ve sosyal yaşamının olumsuz etkileneceğini, meslek hastalıkları ve işe bağlı yaralanma risklerinin artacağını belirtmiştir (14). Özetle; İş sağlığı ve iş güvenliği bakımından önemli riskler taşıyan çalışma alanlarından biri de Sağlık Hizmet Alanı dır. Sağlık hizmetlerinin birçok alanında, özellikle de hastanelerde, değişik 3

9 niteliklerdeki çalışma ortamı zararları bir araya gelmiş durumdadır. Sağlık alanının çeşitli dallarında eğitim almış veya almakta olan sağlık çalışanları, bireylere sağlık hizmeti sunarken (7), HIV/AIDS, HepatitB (HBV), tüberküloz ve diğer bulaşıcı hastalıklar gibi biyolojik; aydınlanma, gürültü, iyonizan radyasyon gibi fiziksel, uygun olmayan çalışma ortamı gibi tasarımdan kaynaklanan ergonomik, ilaçalkol, madde bağımlılığı, stres, vardiyalı çalışma gibi psikososyal; düşük ücret, lojman, kreş vb. olanakların olmayışı vb. sosyal güvenlik ile ilgili çeşitli sağlık riskleri ile karşı karşıyadır (13). Bu riskler, çalışanların mesleki etkinliklerini yerine getirmede engeller oluşturmaktadır. Bu durum günümüzde önemli olmakla birlikte, kuşkusuz gelecekte de önemini koruyacaktır. Bu çalışma ile bir ilçede kamuya ait 2 hastanede çalışan hemşirelerin, çalışma ortamlarında maruz kaldıkları riskleri belirlemek ve söz konusu riskleri ne düzeyde algıladıklarını ve ne tür önlemler aldıklarını, bu konuda eğitim gereksinimleri olup olmadığını ve hastane yönetiminden beklentilerini saptamak amaçlanmıştır. Bu çalışma sonunda yakın ve uzak gelecekte; Konu ile ilgili bilgi eksikliklerini gidermek amacıyla, mezuniyet öncesi ve sonrası eğitim programlarında mesleki riskler ve konu ile ilgili alınması gereken önlemler konularına ağırlık verilmesine, Hastanelerde iş yeri sağlık birimi kurulmasına, Sağlık çalışanlarını kapsayan mesleki risk faktörlerine ve meslek hastalıklarına, iş kazalarına yönelik yasal düzenlemelerin yapılmasına, Hemşirelerin daha verimli çalışabilmesi için yeterli personelin gerekliliğine dayanak oluşturacak veriler yoluyla ilgili birim ve kurumlarda önlem alınması konusunda öneri geliştirilmesi ve katkı verilmesi amaçlanmıştır. 4

10 GENEL BİLGİLER HEMŞİRELİK Dünyada hemşirelik, toplumsal kargaşanın hakim olduğu orta çağlarda insanların acılarını dindirmek için Tanrı adına çabalayan kadınların ilk örgütlenme modellerini ortaya koydukları ve batı ülkelerinde iki bin yıl öncesine dayanan bir gelişim sürecinin çağdaş ürünü olan, özveri, sabır ve fiziksel dayanıklılık gerektiren bir meslektir (15, 16). Hemşirelik eğitiminin öncülerinden olan Oliwia Gowan hemşireliği bütünsel bir görüşle ele alıp; hem bilim hem de bir sanat olarak hastaya akılsal, bedensel, ruhsal açıdan bakım verilmesi gerekliliği olarak açıklamıştır (17). ICN e göre hemşirelik sağlık bakım sisteminin bir parçası olarak, bütün sağlık kuruluşlarında ve toplumda, her yaştaki insanın sağlığının geliştirilmesini, hastalıkların önlenmesini ve fiziksel, mental hastalığı olanların ya da yetersizliği olanların bakımını kapsar. (18) Bu tanıma göre hemşireler, 1. Fiziksel ve mental hastalığı olan bireylere bakım vermek, 2. Sağlık bakımı ile ilgili eğitim vermek, 3. Sağlık ekibinin bir üyesi olarak, sağlıkla ilgili tüm etkinliklere katılmak, 4. Kendi personelini eğitmek (hemşire ve bakıma yardımcı diğer bireyleri), 5. Sağlıkla ilgili araştırmalara katılmakla yükümlüdürler (18). Türk Hemşireler Derneği Eğitim Komisyonunun, (1981) tanımına göre; hemşirelik; bireyin, ailenin ve toplumun sağlığını ve esenliğini koruma, geliştirme ve hastalık halinde iyileştirme amacına yönelik, hemşirelik hizmetlerinin planlanması, örgütlenmesi, uygulanması ve değerlendirilmesinden sorumlu bilim ve sanattan oluşan bir sağlık disiplinidir (19). Hemşirelik hizmetleri; toplumun gereksinimlerinden ortaya çıkan, bireylere, ailelere dolayısıyla topluma verilen hemşirelik hizmetleri, bugün gördüğü işlevler ile dünyanın hemen her 5

11 yerinde sağlık alanındaki hizmetlerin vazgeçilmez bir parçasıdır (17). Hemşireler, hastanelerin değişik birimlerinde, sağlık ocakları, dispanserler, laboratuvarlar gibi alanlarda görev almakta, hastaların tedavi uygulamaları ve bakımlarını uygulamakla görevli sağlık personelidir. Hemşirelerin hastalara daha fazla yararlı olabilmek için kendi fiziksel ve ruhsal sağlığını koruması gerekir. İyi hemşire fedakar, güler yüzlü, rahatlatıcı ve negatif duygularını kontrol edebilen biri olarak tanımlanmaktadır (16, 20, 21). Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2003 verilerine göre; ülkemizdeki toplam hemşire sayısı ve hemşire başına düşen kişi sayısı ise 862 dir (22). HEMŞİRELİK Sorumluluk Fonksiyon Süreç Bakım Bağımsız Tanılama Tedavi Bağımlı Planlama Koordinasyon İşbirliği Uygulama Yarı bağımlı Değerlendirme Şekil 1. Hemşirenin Görev ve İşlevleri. (Birol L. Hemşirelik Süreci Hemşirelik Bakımında Sistematik Yaklaşım.4. baskı, İzmir, 2000.) Hemşirelik İşlevleri Hemşireliğin 4 temel işlevi vardır. Bunlar; 1. Birey, aile ve topluma geliştirici, önleyici, tedavi ve rehabilite edici, destekleyici nitelikte hemşirelik bakım hizmetlerinin götürülmesi ve bu hizmetlerin yönetimi, 2. Hastalar/hizmet sunulacak olanlar ile sağlık personelinin eğitilmesi, 3. Sağlık bakım ekibinin etkin bir üyesi olarak çalışmak, 4. Eleştirel düşünce ve araştırma yolu ile hemşirelik uygulamalarının geliştirilmesidir (17). Hemşirenin Fonksiyonları Bağımlı fonksiyonları; hekim istemini uygulamaya yönelik olanlardır. Örneğin; tanı ve tedavi işlemlerine yardım etme, tedavi uygulama gibi. Bağımsız fonksiyonları; hemşirenin bilgi ve deneyimi ile çözümleyeceği sorunlara yönelik olanlardır. Örneğin; yatağa bağımlı bir hasta da gelişebilecek olan dekubitüs yaralarının önlenmesine ilişkin etkinlikler. 6

12 Yarıbağımlı fonksiyonları; hekimin planladığı tedaviyi uygularken, olası sorunların gelişip gelişmediğini, bilgi ve deneyimleri doğrultusunda izleme ve gerekli önlemleri almaktır. Örneğin; hekim istemindeki bir ilacı doğrudan hastaya verme yerine, ilaç vermeden önce digital zehirlenmesi belirtilerinin gözlenmesi ve herhangi bir belirti varsa ilacın verilmeyip hekime haber verilmesi gibi (19). SAĞLIKLI VE GÜVENLİ HASTANE ORTAMI Hastane Kişilerin ve toplumların sağlıklarını korumak, hastalandıklarında tedavilerini yapmak, tam olarak iyileşmeyip sakat kalanların başkalarına bağımlı olmadan yaşayabilmelerini sağlamak ve toplumların sağlık düzeylerini yükseltmek için yapılan planlı çalışmaların tümüne sağlık hizmetleri denir. Sağlık hizmetlerinin; koruma, tedavi ve rehabilitasyon olmak üzere üç boyutu vardır. Sağlık hizmetlerinin temel amacı, kişilerin hasta olmamalarını sağlamak, onları hastalıklardan korumaktır. Ancak, her türlü çabaya karşın herkesi, her hastalıktan korumak mümkün olmaz. İşte o zaman, sağlık hizmetlerinin ikinci amacı olan hastaların tedavisi söz konusu olur. Bugünkü bilgilerle ve var olan yöntemlerle her hasta tam olarak tedavi edilemez; bazıları ölür, bazıları sakat kalır. Sağlık hizmetlerinin üçüncü amacı sakatların başkalarına bağımlı olmadan, kendi kendilerine yeter biçimde yaşamalarını sağlamak, yani rehabilite etmektir (23). Sağlık bakım hizmetleri tedavi edici ve koruyucu olarak iki ana grupta toplanabilir. Gelişmiş sağlık bakım hizmetleri, sağlığın geliştirilmesi, sürdürülmesi, hastalıklardan/yaralanmalardan korunma, hastalıkların/yaralanmaların tanı, tedavi ve rehabilitasyonunu içerir (24). Hastaneler, pek çok sağlık hizmetinin birlikte sunulduğu sağlık birimleri olmakla birlikte, ağırlıklı olarak hasta ve yaralılara yatırılarak tanı ve tedavi hizmetlerinin verildiği yataklı tedavi kurumlarıdır. Kırsal alanlarda 1012 yataklı, az kapasiteli hastanelerin yatak kapasiteleri büyük şehirlerde birkaç bine kadar ulaşabilmektedir. Hastaneler tedavi edici hizmetlerin yanı sıra ayrıca sağlıkla ilgili araştırma, eğitim, danışma gibi önemli hizmetleri de yürütebilir (24). Günümüzde sağlık alanındaki gelişmeler, sağlık hizmetlerinin maliyetini yükseltmekte ve hastane organizasyonlarının daha esnek bir karakter almasını zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle özellikle gelişmiş ülkelerde olası vakalarda hasta bakımı hastane dışına/hastanın kendi ortamına doğru kaydırılmaktadır (24). İleriye dönük bakıldığında gelecekteki hastanelerin; sağlıkla ilgili uygulamaların ve toplum eğitiminin gerçekleştirildiği, yeniliklerin tanıtıldığı, araştırmaların yapıldığı, bünyesinde sağlıkla bağlantılı organizasyonların yer aldığı kuruluşlar olacağı görülmektedir (24). Güvenli Ortam Güvenli ortam (çevre) kısaca, bireyin yaşam aktivitelerini sağlıklı biçimde yerine getirdiği ve güven duygusu hissettiği ortam olarak tanımlanabilir. Güvenli ortam; fiziksel, kimyasal, 7

13 mikroorganizmalar, radyasyon, psikolojik vb. tehlikelerden/yaralanmalardan uzak ve rahatlatıcı olmalı, hoşa gitmeyen koku, ses, görüntü, temas vb. duygulardan arındırılmalıdır. Güvenli ortam birey, toplum ve gelecek nesiller için yaşamsal önem taşır (24). Avrupa Sosyal Şartı nın üçüncü maddesinde yer alan tüm çalışanların güvenli ve sağlıklı çalışma koşullarına sahip olma hakkı, tüm kurum ve kuruluşlarda sağlanmalıdır. Akit taraflar, güvenli ve sağlıklı çalışma koşulları hakkının etkin biçimde kullanılmasını sağlamak üzere; Güvenlik ve sağlık alanında yasal düzenlemeler yapmayı, Gözetim önlemleri ile bu düzenlemelerin uygulanmasını sağlamayı, Gerektiğinde, iş güvenliği ve sağlığını geliştirmeyi amaçlayan önlemler konusunda çalıştıranların ve çalışanların örgütlerine danışmayı, taahhüt ederler maddesi ile Herkese Sağlık Hedefleri içinde bulunan çalışanlar arasında tam bir iyilik halini geliştirmek, çalışma ortamında sakatlığa, yaralanmaya, ölüme ve kazalara neden olan iş çevresi ile ilgili faktörler ortadan kaldırılmalıdır maddesi ülkemiz dahil tüm ülkeler için bağlayıcı bir hedeftir (1,25). Sağlıklı bir çalışma ortamı, yapılan iş ile ilgili en uygun fiziksel ve zihinsel sağlık koşulların oluşturulmasını ve yapılan işin fiziksel, zihinsel sağlık durumlarına, çalışanların yapabilirliklerine göre uyarlanmasını kolaylaştırır (26). Ulusal İşçi Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü (National Institue for Occupational Safety and HealthNIOSH), sağlıklı ve güvenli hastane ortamını: işin yürütülmesi ile ilgili olarak oluşan ve sağlığa zarar veren fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik tehlike ve risklerin, bunlara bağlı meslek hastalıkları ve iş kazalarının olmaması durumu olarak tanımlamaktadır. Sağlıklı ve güvenli hastane ortamının mevcut olması; çalışanların sağlığının geliştirilmesi, meslek hastalıkları ve iş kazalarının önlenmesinde temel koşul olarak kabul edilmektedir. NIOSH ve İşçi Güvenliği ve Sağlığı Birliği (Occupational Safety and Health AdminisrationOSHA), bu koşulun yerine getirilmesinde, çalışma ortamı ve iş kaynaklı tehlike ve risklerin belirlenmesinin, çalışma koşullarının ve çalışma ilişkilerinin sağlık çalışanlarının lehine düzenlenmesinin önemine işaret etmektedir (1) Güvenli ortamın sağlanmasında özellikle: Kazalardan korunma, Yangınlardan korunma, İnfeksiyonlardan korunma, Çevre kirliliğinden korunma üzerinde durulmalıdır (24). Güvenli Ortamın Oluşmasını Etkileyen Etmenler Güvenli ortamın sağlanıp sürdürülmesinde ve bireyin zararlı çevresel etmenlerden korunmasında öncelikli etmenler şunlardır: 8

14 Fiziksel etmenler; yaş, fiziksel yeterlik/yetersizlik, duyu organlarının durumu, sağlık durumu, infeksiyona duyarlılık vb. Psikolojik etmenler; entellektüel durum, stres düzeyi, endişe, depresyon, kişilik yapısı vb. Sosyokültürel etmenler; bireylerde olan güven kavramı, infeksiyon hastalıklarının yaygınlığı, kaza riski vb. Çevresel etmenler; iş yerindeki tehlikeler, iş kazaları riski, çevre sanitasyonu (besin, su, atıkların yok edilmesi, haşere ve taşıyıcılarla mücadele), radyasyon, iklim vb. Politik ve ekonomik etkenler; güvenlikle ilgili yasaların durumu, çevre kirliliği, nükleer savaş vb. konularda politik bilinç olarak sıralanabilir (24). Güvenli Hastane Ortamı ve Bu Ortamı Sürdürmek İçin Alınacak Önlemler Hastanelerde güvenli ortamın sürdürülmesi de ayrı bir önem taşır. Güvenli ortamın sürdürülmesinde temel ilke; hastanelerin hastalara ve sağlık çalışanlarına zarar vermemesidir (24). Güvenli Fizik Ortam Isı : İnsanın kendisini rahat hissettiği çevre ısısı; kültür, alışkanlıklar, yaş, hareketlilik, hastalık gibi nedenlerle farklılık gösterebilir. Hastanelerdeki çevre ısısı hastaları ve sağlık çalışanlarını ne üşütmeli ne de terletmelidir. Geniş bir sınır içinde ele alındığında çevre ısısı 18 ºC 25 ºC arasında olmalı ve ani ısı değişiklilerinden kaçınılmalıdır (24). Nem : Sağlıklı bir ortamda havanın bağıl nem oranı % 30% 60 arasında olmalıdır. Bazı hallerde (solunumu rahatlatmak amacı vb.) havanın nem oranı arttırılabilir. Havalandırma sistemi kullanılan yerlerde ise nem oranının azalması sonucu ağız, burun mukozasındaki kuruluk nedeniyle doku tahrişi ve infeksiyonların gelişebileceği unutulmamalıdır (24). Aydınlatma : Kazalara karşı alınan önlemlerin en önemlilerinden biridir. Doğal ve yapay yollarla yapılır. Yetersiz ya da aşırı aydınlatma iş verimini olumsuz etkiler. Aydınlatmada ışık doğrudan göze gelmemeli, çok parlak olmamalı ve fazla gölge yapmamalı, görsel zorlanmaya sebep olmamalıdır (24, 27). Gürültü : Gürültü Kontrol Yönetmeliğine göre ülkemizde hastanelerde izin verilen maximum ses düzeyi 35dBA olarak belirlenmiştir (1). Hastanelerde yüksek sesle konuşmamak, ses çıkarmayan ayakkabılar giymek, kapıları yavaş kapatmak, araçgereçleri kullanırken sessiz ve dikkatli çalışmak alınacak basit ama etkili önlemlerdir. Ayrıca hastane duvarları, zemin vb.nin gürültüyü yansıtmayan emici malzemelerle kaplanması gerekir (24). Ayrıca hastanelere hızla giren yeni tıbbi tedaviler, yeni ilaçlar, yeni teknolojiler, yeni yönetim ve mülkiyet biçimlerinin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bu durum, hastanelerdeki tehlike ve risklerin artmasına, yenilerinin oluşmasına ve çeşitliliğinin çoğalmasına neden olmuştur. Ülkemizde hastane 9

15 ortamına yönelik yürütülen araştırmalar tehlike ve risklerin sağlık çalışanlarının sağlığını tehdit eder durumda olduğunu göstermektedir (1). SAĞLIK ÇALIŞANLARININ SAĞLIĞI İnsanların hastalıklarla çalışıp da nasıl her zaman sağlıklı kaldıklarını merak ediyorsanız, yanıtı; kalamadıklarıdır (1976 PantheonMitler ve Gerçekler) deyişi sağlık çalışanları için sağlığın, sundukları hizmetten önce temel bir hak olduğunu vurgulayan güzel bir anlatımdır. Sağlık çalışanlarının sağlığı; toplumun bir parçası olarak, sağlık hizmeti sunumunda çalışanların en üst düzeyde bütünsel iyilik halini (biyopsikososyal) sağlamaları ve sürdürmeleridir. Sağlık çalışanlarının sağlık hizmetlerini en iyi şekilde sunabilmeleri kendilerinin sağlıklı olabilmeleriyle olanaklıdır (4,28). Sağlık hizmetleri ülkemizde iş kazaları ve meslek hastalıkları açısından riskli bir sektördür. Çünkü sağlık personelinin çalışma ortamı, bilindiği gibi her türlü gatojen mikroorganizmaların, çeşitli kimyasal zararlıların, iyonlayıcı ışınların, tıbbi cihazların ve elektrik gibi fiziksel etmenlerin bulunduğu, kısacası meslek hastalıkları ve iş kazaları riskinin yüksek olduğu bir ortamdır. Sağlık çalışanları özellikle hemşireler, mesleksel sağlık sorunlarının en fazla görüldüğü çalışan gruplardan birini oluşturmaktadırlar. TÜİK 2003 verilerine göre ülkemizde, doktor, diş hekimi, hemşire, ebe, sağlık memuru ve eczacı olarak sağlık çalışanı bulunmaktadır. İş kazası, ILO tarafından planlanmamış ve beklenmeyen bir olay sonucunda sakatlanmaya ve zarara neden olan durumdur şeklinde tanımlanmaktadır. Çalışma ortamına özgü etyolojik etmene maruziyet sonucu meydana gelen hastalıklara da meslek hastalığı denmektedir (3,13,2229). 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Yasası nın 11. maddesinde iş kazasının ve meslek hastalığının tanımları yapılmıştır. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Yasası nın 11/a maddesinde iş kazası aşağıdaki hal ve durumlardan birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen ve ya sonradan bedence ve ya ruhça arızaya uğratan olaydır. Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada, İş yerinde yürütülmekte olan iş dolayısıyla, Sigortalının, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrıldığı zamanlarda, Sigortalının işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında oluşan kazalardır. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Yasası nın 11/b maddesinde yer alan meslek hastalığının tanımına göre meslek hastalığı sigortalının; Çalıştırıldığı işin niteliğine göre, Yinelenen (tekrarlanan) bir nedenle, İşin yürütüm koşulları yüzünden İleri gelen geçici ya da sürekli bedensel veya ruhsal hastalık, sakatlık ya da arıza durumlarına denir (30, 31). 10

16 Tanımlardan da anlaşılacağı gibi meslek hastalıkları ve iş kazaları sadece sigortalı çalışan işçileri kapsayan bir tanım olarak ele alınmakta, diğer çalışanlar bu kapsamın dışında tutulmaktadır (13). Örneğin, bir hastanede işçi statüsündeki bir sağlık çalışanı tüberküloz tanısı alacak olursa, bu meslek hastalığı kabul edilirken, bir memur sağlık çalışanı aynı tanıyı aldığında bu meslek hastalığı sayılmamaktadır (5). Sağlık çalışanları özellikle, son yirmi yıldır daha zor, olumsuz, güvensiz ve güvencesiz iş ortamında çalışmaktadır. Buna karşın, ne bu zaman diliminde, ne de daha öncesinde sağlık çalışanlarının ne kadar, hangi sıklıkla, hangi meslek hastalıklarına, iş kazaları ve riskli uygulamalara maruz kaldığı, maruz kalanların, hangi koşularda ve nasıl yaşamını sürdürdüğü, yine kaç kişinin iş görmez hale geldiği ya da sakatlık geçirdiği ve yaşamını kaybettiğine ilişkin temel verilere sahip değiliz. Bu konularda ülkeyi temsil edebilecek bir araştırma bulunmamaktadır ve SSK daki sınırlı mevzuat dışarıda tutulursa, hangi durumların iş kazası, meslek hastalığı olduğu tanımlanmamıştır. Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzük hükümlerine göre, sağlık işi kolunda çalışan sigortalılar için düşünülmüş meslek hastalıkları; mesleki bulaşıcı hastalıklar grubunda sayılan tropik hastalıklar ile meslek gereği enfeksiyon hastalıkları olarak kabul edilen viral hepatit ve tüberküloz dur. Ayrıca fiziksel etkenlerle meydana gelen meslek hastalıkları grubunda sayılan elektromanyetik ışınlar ve lazer ışınlarının meydana getirdiği hastalıklar da sağlık işkolunda çalışanlar için düşünülmüş meslek hastalıklarıdır. Sağlık çalışanlarının meslek hastalıkları, iş kazaları, riskli uygulamalarına ilişkin yerel düzeyde yürütülen çalışmalar 1990 lı yıllarda başlamıştır. Yerel düzeyde yapılan araştırma bulgularına göre; sağlık çalışanlarında işe bağlı tüberküloz, HepatitB, kas iskelet sistemi hastalıkları, enfekte kesicidelicibatıcı cisim yaralanmaları, şiddete ve istismara maruz kalma sıklığında artış olduğu görülmektedir (9,32,33). Ülkemizde sağlık çalışanlarına ilişkin mesleki riskler, meslek hastalıkları ve kazalara yönelik düzenli veriler bulunmamaktadır, iş kazaları ve meslek hastalıklarının bildirimi oldukça yetersizdir. SSK 2005 istatistiklerine göre yaşam bilimleri ve sağlıkla ilgili profesyonel meslek mensuplarında 5 i kadın, 17 si erkek olmak üzere toplam 22 kişi iş kazasına uğramıştır (29,34). ABD de iş kazası nedeniyle iş kaybı oranlarına bakıldığında, 1994 yılında kamyon şoförleri (1000 de 163.8) ve vasıfsız işçilerden (1000 de 147.3) sonra sağlık çalışanları gelmektedir (1000 de 101.8). İş kazası nedeniyle tazminat için başvuran işçiler arasında hemşireler 5. sırada gelmektedir (3). Tüm bu veriler ışığında sağlık çalışanlarının oldukça çok ve çeşitli risklerle karşı karşıya kaldıkları anlaşılmaktadır. Yılardır, birçok sağlık çalışanı, yaptığı iş nedeniyle önemli ölçüde iş ve güç kaybına uğramalarına hatta hayatlarını kaybetmelerine rağmen, hiçbir hukuki kazanım elde edilememiştir. Sağlık çalışanlarının çoğu bu konuda ne yapılması gerektiğini bile bilmemekte, hukuksal bir hakkın olup olmadığını ancak sorunu yaşadığında öğrenebilmektedir. Sağlık çalışanlarının çalıştıkları kurumlar, daha çok hizmet ettikleri hastalara göre düzenlenmiştir. Sağlık çalışanları kendi sağlıkları ile ilgili olarak çalıştıkları ortamı dönüştürme inisiyatifine çoğu kez sahip değildir. Kendi sağlıklarına yönelik koruyucu sağlık hizmetleri içeren bir birim kurgulanmamıştır (4,35). Oysa ki, çağdaş sağlık anlayışı, risk altında bulunan toplum kümelerinin gereksinimlerine 11

17 uygun, özel nitelikleri olan sağlık hizmetleri almalarını öngörmektedir. Bu hizmetler genel anlamda işçi sağlığı hizmetleridir ve iş yerlerinde verilmelidir. Temel Sağlık Hizmetleri nin (TSH) tanımında da insanların yaşadığı ve çalıştığı yerlerin mümkün olduğu kadar yakınına götürülmüş en yakın sağlık birimlerinde verilecek ilk basamak sağlık hizmetlerinden söz edilmektedir (23). Sağlık Çalışanlarının Sağlığı 1. Ulusal Kongresi (1999) kapsamında gerçekleştirilen grup çalışmalarından biri Sağlık Çalışanlarının Sağlığı İçin İşyeri Örgütlenme Modeli idi. Bu grup çalışması raporuna göre, Sağlık çalışanları için işyeri sağlık birimi; sağlık hizmeti üretiminin gerçekleştirildiği üretim sürecinin planlanmasından başlayarak, üretim sürecinde çalışanları meslek risklerine maruz bırakabilecek etmenler konusunda, her türlü bilgiye ulaşma, araştırma yapma ve sonuçlarını açıklama hakkına sahip, risk durumunda sağlık hizmetleri üretimini durdurma konusunda inisiyatifi olan birim olarak tanımlanmıştır (36). Tüm sağlık çalışanları içinde, sağlıklarının bozulmasını önlemek, çalışanların sağlıklarını bozabilecek tehlikelere karşı uyarmak ve bilgilendirilmek, sağlık kurumlarındaki riskleri araştırmak/belirlemek, çalışanların sağlık kontrollerini yapmak, kişisel kayıtları tutmak, sağlık kurumlarındaki işin organizasyonunu planlamak, danışmanlık ve eğitim yapmak, gerekli istatistiksel verileri toplamak, korunma için önlemler geliştirmek için işyeri sağlık birimi oluşturulmalıdır (5,35,36). Sağlık Çalışanlarının Sağlığı 1. Ulusal Kongresi nde (1999) Sağlık Çalışanlarının Sağlığı İçin İşyeri Örgütlenme Modeli grup çalışmasının önerdiği modelde tüm sağlık çalışanlarının sağlığının korunması ve geliştirilmesinden sorumlu birinci basamak sağlık hizmeti tanımlanmıştır (Şekil 2). Hastane / Sağlık Hastane Grup Başkanlığı / Sağlık Grup Başkanlığı Sağlık Kurulu Sağlık Kurulu Çalışan Temsilcileri Hekim Hemşire İş hijyenisti İş Yeri Sağlık Birimi Şekil 2. Sağlık Çalışanları İçin İşyeri Sağlık Birimi Modeli ( Sağlık Çalışanlarının Sağlığı İçin İşyeri Örgütlenme Modeli, Toplum ve Hekim, 1999; 14(6):450) Modelde, daire içinde gösterilen İşyeri Sağlık Birimi ni, kare ile gösterilen ise tüm çalışanların kendi çalışma koşulları ve yönetime katılabilecekleri sağlık kurulunu temsil etmektedir (36). 12

18 TEHLİKE VE RİSK KAVRAMLARI Tehlikenin ve riskin doğru tanımlanması, tahmin edilmesi ve saptanması risk değerlendirilmesindeki çelişkileri önlemenin temel şartı olarak görülmektedir. Tehlike, insan sağlığına karşı oluşan tehditler olarak tanımlanmaktadır. Tehlike hasar veya zarara neden olma potansiyelidir (1). Başka bir tanıma göre ise tehlike; madde, etken veya fiziksel durum ile potansiyel zarar verici maddeler, sağlığa, çevreye zarar veren her şeydir (37). Tehlikelerin çalışanlar üzerine etkisi, maruziyet süresine, maruziyet yoğunluğuna, maddenin fiziksel ve kimyasal özelliklerine ve çalışanın özelliklerine (duyarlılığı, direnci, koruyucu önlemleri uygulaması vb.) bağlı olarak değişmektedir (38). Tehlike, belirli bir kişi için olmaktan çok genel bir kavram olarak algılanır. Çevremizde bulunan çeşitli etmenler tehlike yaratabilir, ancak bu etmenlerle karşılaşma durumunda bu tehlikeli durumun belirli bir olasılık dahilinde meydana gelmesi söz konusudur; işte bu durumda riskten söz edilir. Risk; olabilirlikle, olasılıkla ilişkili bir kavramdır ve tehlikeli bir durumda olumsuz bir olayın meydana gelme olasılığıdır. (30,37). Belirlenmiş tehlikeli bir olayın oluşma olasılığı ve sonuçlarının kombinasyonudur (39). Tehlikelere maruz kalma sonucunda zarara uğrama olasılığının ölçümü olarak tanımlanmaktadır. Tehlikenin maruziyeti sonucunda belirli bir zaman dilimi içinde olumsuz / negatif /istenmedik bir durum gelişme olasılığı olarak da tanımlanır (1). Özetle risk; tehlikenin açığa çıkma olasılığı nedeniyle meydana gelebilecek zarar, hasar veya yaralanmadır. Örnekleyecek olursak; yüksek bir yerden düşme tehlikesi, tehlikeye verilebilecek bir örnektir ve bu düşme sonucu meydana gelebilecek sakat kalma riski ya da ölüm riski de, tehlikeye maruz kalma sonucu ortaya çıkabilecek riske örnek olarak verilebilir (39). Çalışma ortamlarındaki tehlikenin hangi durumda riske dönüştüğünün bilinmesi ve tanınması gerekmektedir. Bu durum göz ardı edildiğinde, çalışanın sağlıklı ve güvenli bir ortamda çalışması, işe bağlı sağlık sorunlarının önlenmesi mümkün olmamaktadır. Sağlığın korunabilmesi için öncelikle sağlığı bozan etmenlerin iyi bilinmesi gerekir. Çalışma ortamındaki tehlikeler önlenemediğinde riske, risk önlenemediğinde ise işe bağlı sağlık sorunlarına, iş kazalarına, meslek hastalıklarına ve bunlara bağlı sakatlık, iş görmezlik durumlarına ve işe devamsızlıkların oluşmasına yol açmaktadır. Sağlık çalışanlarında hem çalışma ortamı hem de işin yoğunluğu, mesleksel hataların oluşmasına neden olabilmektedir (1,30). Bu nedenle risk değerlendirmesinin yapılması büyük önem taşımaktadır. Sağlık risklerinin değerlendirilmesinde, tehlikelerin belirlenmesi ve maruziyetin değerlendirilmesi gerekmektedir. Risk değerlendirmesi, ortamda bulunun faktörlerin değerlendirilmesi anlamına gelmektedir. Bu değerlendirme için, öncelikle çalışma ortamında hangi tür risk faktörlerinin var olduğu belirlenmeli, daha sonra bu faktörlerin düzeyi saptanmalı ve bu faktörlerin çalışma ortamında kimleri etkilediği konuları değerlendirilmelidir. Risk değerlendirmesinde temel amaç; çalışma ortamında bulunan tehlikeli durumlar için önlem almak, işyerlerindeki çalışma koşullarından kaynaklanan her türlü tehlike ve sağlık riskini azaltmak, insan sağlığını etkilemeyen seviyeye düşürmektir. Bu riskler iş kazaları olabileceği gibi her türlü meslek hastalığı ve diğer sağlık riskleri de 13

19 olabilir. Risk değerlendirmesi sonucunda, işyerindeki tüm tehlikelerin ne olduğuna karar verilmiş, kaza olma olasılığı ile olası kazaların boyutu/büyüklüğü hakkında bilgi sahibi olunmuş olunur. Daha da önemlisi, risk değerlendirmesi yapıldığında, mevcut riskler hakkında herkesin yeterli bilgi ile donatılması ve kaza olduğunda kimin ne yapması konusunda eğitilmeleri sağlanacaktır. Özetle, tüm personel işlerini risksiz sürdürmek için uygun yöntemlere kavuşacaktır. Risk değerlendirmesinin, işyerinde iş nedeniyle veya diğer yapılan işlerle ilişkili olarak bir tehlike riski taşıyan her ortamda yapılması gerekir (30,4041). RİSK DEĞERLENDİRME SÜRECİ TEHLİKELERİ TANIMLAMA RİSKİ BELİRLEME VE RİSKİN NE DÜZEYDE OLDUĞUNA KARAR VERME RİSKİ KONTROL ALTINA ALMA PLANIN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ VE İYİLEŞTİRME Şekil 3. Risk değerlendirme sürecinin aşamaları (Orhun H. Sağlık/Güvenlik, Risk Değerlendirmesi.www.populermedical.com/risk.asp) Risklerin önlemesi veya kontrolü Mevcut tehlikelerin eliminasyonu Riskli etmenleri, risksiz olanlarla değiştirme Maruziyetin en az düzeye indirilmesi Personelin korunması (eldiven, maske, koruma gözlüğü vb. koruyucu önlemlerin sağlanması) Uygun çalışma organizasyonunun sağlanması (40). Ayrıca; Çalışma yaşamında sağlığı olumsuz yönde etkileyen etkenlerin saptanması, Etkenlerin sağlığa etkilerinin tanımlanması, Risklerin ortadan kaldırıldığı çalışma ortamı ve koşullarının geliştirilmesi, Etkilenmenin en az düzeye indirilmesi. 14

20 Bu aşamalar da risk değerlendirme sürecinin bir parçasıdır. Risk değerlendirmesi için öncelikle tehlikenin, etkenlerle karşılaşma, etkilenme ve olası etkileri temelinde belirlenmesi gerekir. Mesleksel epidemiyolojik çalışmaların temel aşaması da etkenlerle karşılaşma değerlendirilmesine dayanır (28). HASTANELERDEKİ TEHLİKE ve RİSKLER Çalışan sağlığının önemi gün geçtikçe artmaktadır. Sağlık sektörü, içerisinde sağlık çalışanları için pek çok risk barındırmaktadır (42). Sağlık çalışanları için sağlığı olumsuz yönde etkileyebilecek mesleksel etkenleri pek çok kaynak benzer biçimde sınıflandırmaktadır (28). Çalışma ortamından kaynaklanan ve sağlık çalışanlarının sağlığını etkileyen tehlikeler temel olarak biyolojik, fiziksel, ergonomik, kimyasal ve psikososyal olarak gruplandırılmaktadır. NIOSH, hastanelerdeki tehlike ve risklerin herhangi bir çalışma alanı belirtmeksizin yalnızca fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik ve psikososyal olarak sınıflandırılması gerektiğini tavsiye etmiştir. NIOSH, hastanelerde 29 tip fiziksel, 25 tip kimyasal, 24 tip biyolojik, 6 tip ergonomik ve 10 tip psikososyal tehlike ve risk olduğunu belirlemiştir (1) (Tablo 1). Ergonomik tehlike ve riskler aşağıdaki gibi sıralanabilir: (1) Yanlış postürde çalışma, Yanlış postürde oturma, Uzun süre ayakta kalma, Hasta kaldırma, Ağır yük kaldırma Hasta transferleri sırasında yaşanabilecek öteki riskler. Bu tehlike ve risklerin önlenmesinde, sağlık çalışanlarının çalışma ortamı ve koşullarından kaynaklanan mesleksel risklerin farkında olması ve birincil korunma sürecinde risk yaklaşımının sağlık çalışanları tarafından algılanması oldukça önemlidir (13). 15

LÜLEBURGAZ DEVLET HASTANESİ VE LÜLEBURGAZ 82. YIL DEVLET HASTANELERİNDE

LÜLEBURGAZ DEVLET HASTANESİ VE LÜLEBURGAZ 82. YIL DEVLET HASTANELERİNDE T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Tez Yöneticisi Doç. Dr. Galip EKUKLU LÜLEBURGAZ DEVLET HASTANESİ VE LÜLEBURGAZ 82. YIL DEVLET HASTANELERİNDE

Detaylı

Prof.Dr. Nadi Bakırcı Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı A.D.

Prof.Dr. Nadi Bakırcı Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı A.D. Prof.Dr. Nadi Bakırcı Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı A.D. İhmal edilen bir konu olarak iş sağlığı ve güvenliği Bu konuda ihmal edilen bir grup olarak sağlık çalışanları Sağlık hizmeti

Detaylı

7.Hafta: Risk ve Risk Analizi. DYA 114 Çevre Koruma. BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ

7.Hafta: Risk ve Risk Analizi. DYA 114 Çevre Koruma. BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ 7.Hafta: Risk ve Risk Analizi DYA 114 Çevre Koruma BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ RİSK ve RİSK ANALİZİ Risk Belirli bir tehlikeli olayın meydana gelme olasılığı

Detaylı

ANKARA DA BİR EĞİTİM HASTANESİNDE ÇALIŞAN HEMŞİRELERDE İŞ KAZASI SIKLIĞI

ANKARA DA BİR EĞİTİM HASTANESİNDE ÇALIŞAN HEMŞİRELERDE İŞ KAZASI SIKLIĞI T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KAZALARIN DEMOGRAFİSİ VE EPİDEMİYOLOJİSİ ANABİLİM DALI ANKARA DA BİR EĞİTİM HASTANESİNDE ÇALIŞAN HEMŞİRELERDE İŞ KAZASI SIKLIĞI YÜKSEK LİSANS TEZİ Aysun

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ ZORUNLU DERSLER İş Sağlığı Epidemiyolojisi ISG701 1 3 + 0 6 İş sağlığı ve epidemiyoloji kavramlarının

Detaylı

ÜNİTE. RİSK YÖNETİMİ End. Müh. Hüseyin KAYDOK İÇİNDEKİLER HEDEFLER HİZMET SEKTÖRÜNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ

ÜNİTE. RİSK YÖNETİMİ End. Müh. Hüseyin KAYDOK İÇİNDEKİLER HEDEFLER HİZMET SEKTÖRÜNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ HEDEFLER İÇİNDEKİLER HİZMET SEKTÖRÜNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ Neden Risk Analizi Yapmalıyız? Risk analizinin Yönetim Süreci ve Faydaları Hizmet Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Analizi Örneği RİSK

Detaylı

GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU

GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU Risk Değerlendirme No: Tarih: İşveren: İşyeri Adresi: Yapılan İş Nedir? (Kısaca açıklayınız) İşçi sayısı: Erkek Kadın Çocuk Çırak Öğrenci RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILMASININ

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr Kültür, inanç Fiziksel çevre SAĞLIK Yaşam koşulları Ekonomik

Detaylı

MESLEK HASTALIKLARI ve İŞ KAZALARI

MESLEK HASTALIKLARI ve İŞ KAZALARI 15 Ocak 2011 İş Kazaları, Meslek Hastalıkları ve Hukuksal Yönü MMO Kocaeli Şubesi MESLEK HASTALIKLARI ve İŞ KAZALARI Doç. Dr. Nilay Etiler Kocaeli Üniversitesi Meslek hastalığı 5510 sayılı SS-GSS Kanunu

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ VE İNSAN SAĞLIĞI LEVENT SONĞUR Kalite Yönetim Direktörü

İŞ GÜVENLİĞİ VE İNSAN SAĞLIĞI LEVENT SONĞUR Kalite Yönetim Direktörü İŞ GÜVENLİĞİ VE İNSAN SAĞLIĞI LEVENT SONĞUR Kalite Yönetim Direktörü HİÇ HATA YAPMAMIŞ BİR İNSAN, YENİ BİR ŞEY DE DENEMEMİŞTİR. Albert EINSTEIN BAŞLARKEN İş Sağlığının Tanımı Çalışma koşullarını ve üretim

Detaylı

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ KODU: YÖN.PR.09 YAYINLAMA TARİHİ: 21.04.2014 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO: 00 SAYFA SAYISI:05 1. AMAÇ:

Detaylı

Meslek Hastalıkları. Prof.Dr.M.Sarper Erdoğan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

Meslek Hastalıkları. Prof.Dr.M.Sarper Erdoğan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Meslek Hastalıkları Prof.Dr.M.Sarper Erdoğan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Tanımlar İş Kazası Meslek Hastalıkları İçerik Meslek Hastalıkları Listesi Meslek Hastalıklarının Saptanması

Detaylı

İSG 5003 İş ve Sağlık İlişkisinde Temel Kavramlar

İSG 5003 İş ve Sağlık İlişkisinde Temel Kavramlar İSG 5003 İş ve Sağlık İlişkisinde Temel Kavramlar Güz 2014 Prof.Dr.O.Alp ERGÖR DEÜ Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı AD DEÜ İş Sağlığı Araştırma ve Uygulama Merkezi İSAMER DEÜ Hastanesi Çalışan Sağlığı Birimi

Detaylı

D.E.Ü. TIP FAKÜLTESİ RADYASYON ONKOLOJİSİ A.D ÇALIŞANLARININ SAĞLIK TARAMALARI VE ÇALIŞMA KOŞULLARI İZLEMİ

D.E.Ü. TIP FAKÜLTESİ RADYASYON ONKOLOJİSİ A.D ÇALIŞANLARININ SAĞLIK TARAMALARI VE ÇALIŞMA KOŞULLARI İZLEMİ D.E.Ü. TIP FAKÜLTESİ RADYASYON ONKOLOJİSİ A.D ÇALIŞANLARININ SAĞLIK TARAMALARI VE ÇALIŞMA KOŞULLARI İZLEMİ Yüksel Özmen, Semra Yakan, Sevinç Uz, Alp Ergör, Candan Kıyman, Özay Işık, Sabriye Özcan, Gül

Detaylı

Psikososyal Tehlike ve Riskler

Psikososyal Tehlike ve Riskler İşyeri Hekimlerinin Gözünden Psikososyal Tehlike ve Riskler Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Vatansever Namık Kemal Üniversitesi İş kaynaklı stres, Avrupalı işletmelerin temel çalışan sağlığı sorunlarından biridir. (ESENER,

Detaylı

6331 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yaparak, Şifa Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından ;

6331 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yaparak, Şifa Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından ; 17.12.2013 İŞ GÜVENLİĞİ KAPSAMINDAKİ HİZMET TEKLİFİ TEKLİF BİLGİLERİ YETKİLİ ANKARA DİŞ HEKİMLERİ ODASI DANIŞMAN ŞİFA ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ ADRES: HEPKEBİRLER MAH. NASRULLAH İŞ MERKEZİ KAT:5

Detaylı

HEMŞİRELERDE ÇALIŞMA ORTAMI UZM. HEM. HANDAN ALAN HEMŞİRELİKTE YÖNETİM AD DOKTORA ÖĞRENCİSİ

HEMŞİRELERDE ÇALIŞMA ORTAMI UZM. HEM. HANDAN ALAN HEMŞİRELİKTE YÖNETİM AD DOKTORA ÖĞRENCİSİ HEMŞİRELERDE ÇALIŞMA ORTAMI UZM. HEM. HANDAN ALAN HEMŞİRELİKTE YÖNETİM AD DOKTORA ÖĞRENCİSİ Çalışma hayatı insan yaşamının vazgeçilmez bir parçasıdır. Günün en aktif döneminin yaşandığı çalışma ortamları,

Detaylı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ ve ÇALIŞANLARIN İSG EĞİTİMLERİ. Ali Kaan ÇOKTU

RİSK DEĞERLENDİRMESİ ve ÇALIŞANLARIN İSG EĞİTİMLERİ. Ali Kaan ÇOKTU T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ RİSK DEĞERLENDİRMESİ ve ÇALIŞANLARIN İSG EĞİTİMLERİ Ali Kaan ÇOKTU İSG Uzman Yardımcısı Endüstri Mühendisi Giriş Genel

Detaylı

İşyeri Risk Değerlendirmesi için Prosedürler ve Araçlar

İşyeri Risk Değerlendirmesi için Prosedürler ve Araçlar Risk Değerlendirmesi ve İSG-YS konulu İSGİP Semineri 1 9 Temmuz 2010, Ankara İşyeri Risk Değerlendirmesi için Prosedürler ve Araçlar Heikki Laitinen Tehlike, kaza ve hastalıklara örnekler Yaralanma/hastalığın

Detaylı

Sağlık Çalışanlarının Sağlığı Çalıştayı: Nazmi Bilir

Sağlık Çalışanlarının Sağlığı Çalıştayı: Nazmi Bilir Sağlık Çalışanlarının Sağlığı Çalıştayı: Çalışan Sağlığı Birimlerinin Organizasyonu, İşlevleri ve Finansmanı Nazmi Bilir (13-15 Eylül 2012 Adrasan /Antalya) Konuşma planı Konunun önemi Sağlık çalışanı

Detaylı

Sağlık Çalışanı Güvenliği Konusunda Türkiye deki Çalışmalardan Örnekler

Sağlık Çalışanı Güvenliği Konusunda Türkiye deki Çalışmalardan Örnekler Sağlık Çalışanı Güvenliği Konusunda Türkiye deki Çalışmalardan Örnekler Dr. Özlem Kurt Azap Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Sağlık Çalışanlarının Sağlığı

Detaylı

Güvenli Enjeksiyon Donanımı. Dr. Süda TEKİN KORUK Koç Üniversitesi Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü

Güvenli Enjeksiyon Donanımı. Dr. Süda TEKİN KORUK Koç Üniversitesi Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü Güvenli Enjeksiyon Donanımı Dr. Süda TEKİN KORUK Koç Üniversitesi Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü Meslek şehitlerimizin anısına saygıyla... Sağlık çalışanları etkileyen

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ Sayfa 1 / 6 1. AMAÇ 2. KAPSAM Nazilli Devlet Hastanesinde bölüm bazında risk değerlendirmeleri yaparak çalışanların çalıştıkları alanlardan kaynaklı risklerini belirlemek ve gerekli önlemlerin alınmasını

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler

İKİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç GEBE VEYA EMZİREN KADINLARIN ÇALIŞTIRILMA ŞARTLARIYLA EMZİRME ODALARI VE ÇOCUK BAKIM YURTLARINA DAİR YÖNETMELİK (14 Temmuz 2004 tarih ve 25522 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

GÜNDEM. Risk Analizi Yasal Durum Adım Bazlı Risk Analizi Rutin Olmayan İşler için Risk Analizi

GÜNDEM. Risk Analizi Yasal Durum Adım Bazlı Risk Analizi Rutin Olmayan İşler için Risk Analizi 1 GÜNDEM Risk Analizi Yasal Durum Adım Bazlı Risk Analizi Rutin Olmayan İşler için Risk Analizi 2 RİSK ANALİZİNDE YASAL DURUM 6311 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Risk değerlendirmesi, kontrol,

Detaylı

AVUKAT BÜROSU RİSK DEĞERLENDİRME FORMU

AVUKAT BÜROSU RİSK DEĞERLENDİRME FORMU AVUKAT BÜROSU RİSK DEĞERLENDİRME FORMU İşveren Büro Adresi Yapılan İş Çalışan Sayısı Toplam: Hukuki Danışmanlık, Dava ve İcra İşlemleri Takibi Erkek Kadın Çocuk Stajyer Öğrenci RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILMASININ

Detaylı

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü 10 Ekim 2014 nbilir@hacettepe.edu.tr Sunum Planı Sağlık Hizmetlerinin Gelişmesi

Detaylı

Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR

Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği açısından en uygun tehlike tanımıdır? a) Büyük zarara yol açabilecek durum b) Malın, malzemenin ya da işyeri

Detaylı

www.ankaraisguvenligi.com

www.ankaraisguvenligi.com I.BÖLÜM www.ankaraisguvenligi.com TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyeli. (6331 sayılı İSG Kan.) TEHLİKE: Bir

Detaylı

29 Aralık 2012 CUMARTESİ. Resmî Gazete. Sayı : 28512 YÖNETMELİK. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

29 Aralık 2012 CUMARTESİ. Resmî Gazete. Sayı : 28512 YÖNETMELİK. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: 29 Aralık 2012 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28512 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK DEĞERLENDİRMESİ YÖNETMELİĞİ 1 / 14 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

UYGUN İŞE YERLEŞTİRME. Volkan Dündar

UYGUN İŞE YERLEŞTİRME. Volkan Dündar UYGUN İŞE YERLEŞTİRME Volkan Dündar UYGUN İŞE YERLEŞTİRME KAPSAMI İşe giriş muayenesi ve işe yerleştirme birbirini tamamlayan kavramlardır. İşe Giriş Muayenesi Aralıklı Kontrol Muayenesi Erken Kontrol

Detaylı

Müfredat özeti International General Certificate in Occupational Health and Safety

Müfredat özeti International General Certificate in Occupational Health and Safety Müfredat özeti International General Certificate in Occupational Health and Safety Mart 2011 Müfredat özeti - NEBOSH International General Certificate in Occupational Health and Safety (Mart 2011 spesifikasyonlarına

Detaylı

İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ,SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ,SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK F İ Y A T T E K L İ F İ ALTINIŞIK OSGB. Ltd. Şti. DİŞ HEKİMLERİ ODASI Tel-Fax : 0256-2591155 TEKLİF NO / TARİH 08.11.2013 / 301 GSM : 0532-4104875 (A. Hakan TÜRE) YETKİLİ Ayşegül hanım e-mail : a.hakanture@altinisikosgb.com.tr

Detaylı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Serkan HACIOSMANOĞLU, İSG Uzmanı. Mayıs, 2015

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Serkan HACIOSMANOĞLU, İSG Uzmanı. Mayıs, 2015 T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Serkan HACIOSMANOĞLU, İSG Uzmanı Mayıs, 2015 İhmal edilen bir konu; iş sağlığı ve güvenliği Bu konuda ihmal edilen bir

Detaylı

www.ankaraisguvenligi.com

www.ankaraisguvenligi.com İş sağlığı ve güvenliği temel prensiplerini ve güvenlik kültürünün önemini kavramak. Güvenlik kültürünün işletmeye faydalarını öğrenmek, Güvenlik kültürünün oluşturulmasını ve sürdürülmesi sağlamak. ILO

Detaylı

Sağlık Nedir? Sağlık Tanımı Sağlık Hizmetleri Türk Sağlık Sistemi. Sağlık tipleri. Sağlık Nedir? Tıbbi Model. Sağlık Modelleri 19/11/2015

Sağlık Nedir? Sağlık Tanımı Sağlık Hizmetleri Türk Sağlık Sistemi. Sağlık tipleri. Sağlık Nedir? Tıbbi Model. Sağlık Modelleri 19/11/2015 Sağlık Tanımı Türk Sağlık Sistemi Yük.Hem.Müge Bulakbaşı Sağlık Nedir? Sağlık negatif yönden hastalığın yokluğu şeklinde tanımlanmaktadır. Pozitif yönden sağlık; bireylerin hayata katılabilme yetenekleri,

Detaylı

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr 1 HEDEFLER.Sağlığı, koruma ve geliştirme kavramlarını bilme İşyerlerinde

Detaylı

Katılımcı Risk Değerlendirme. Doç Dr Meral Türk Ege Üni. Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD

Katılımcı Risk Değerlendirme. Doç Dr Meral Türk Ege Üni. Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD Katılımcı Risk Değerlendirme Doç Dr Meral Türk Ege Üni. Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD endüstriyel hijyen döneminin başlangıcından itibaren; Sorun.Önleme Ölçümler Sınır değerler ile karşılaştırma Genel

Detaylı

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER Hastanelerde Hastaneler enfeksiyon etkenleri bakımından zengin ortamlar Sağlık personeli kan yolu ile bulaşan hastalıklar açısından yüksek

Detaylı

SAĞLIK KURUMLARINDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK DEĞERLENDİRMESİ

SAĞLIK KURUMLARINDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK DEĞERLENDİRMESİ SAĞLIK KURUMLARINDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK DEĞERLENDİRMESİ Doç. Dr. Yakup KARA A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı İşyeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı Eğiticisi Risk Değerlendirmesi İlgili Mevzuat

Detaylı

TÜRKİYE DE SAĞLIK KURUMLARINDA İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ. Doç Dr Meral Türk Ege Üni Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD

TÜRKİYE DE SAĞLIK KURUMLARINDA İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ. Doç Dr Meral Türk Ege Üni Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD TÜRKİYE DE SAĞLIK KURUMLARINDA İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ Doç Dr Meral Türk Ege Üni Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD 29 Mart ta DSÖ görevlisi Dr Carlo Urbani SARS nedeniyle ölmüştür. Keneli iğne

Detaylı

Erkan KÜÇÜKKILINÇ SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ NİN SAĞLANMASINDA, KESİCİ DELİCİ ALET YARALANMASINA KARŞI ÖNLEM ALMANIN ÖNEMİ

Erkan KÜÇÜKKILINÇ SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ NİN SAĞLANMASINDA, KESİCİ DELİCİ ALET YARALANMASINA KARŞI ÖNLEM ALMANIN ÖNEMİ Erkan KÜÇÜKKILINÇ SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ NİN SAĞLANMASINDA, KESİCİ DELİCİ ALET YARALANMASINA KARŞI ÖNLEM ALMANIN ÖNEMİ Sunum Akışı Kesici ve delici alet yaralanmaları Nedenleri ve yaralanma

Detaylı

Sağlık Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Konularında Hakları, Yükümlülükleri ve Sağlık Bakanlığı nın Faaliyetleri

Sağlık Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Konularında Hakları, Yükümlülükleri ve Sağlık Bakanlığı nın Faaliyetleri Sağlık Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Konularında Hakları, Yükümlülükleri ve Sağlık Bakanlığı nın Faaliyetleri Dr. Sedat GÜLAY Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Daire Başkanı Devlet Devletin Ödevi İşverenlerin

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği

İş Sağlığı ve Güvenliği Bu projenin eş finansmanı Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından yürütülmektedir. Türkiye de İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Koşullarının İyileştirilmesi Projesi (www.isgip.org) Improvement

Detaylı

YÖNETMELİK. MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 10 uncu ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

YÖNETMELİK. MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 10 uncu ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. DAYANAK 29 Aralık 2012 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28512 YÖNETMELİK MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 10 uncu ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. Risk değerlendirmesi

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR. 1 İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Temel Amacı Nedir? CEVAP:

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR. 1 İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Temel Amacı Nedir? CEVAP: İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR 1 İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Temel Amacı Nedir? 1 İş Sağlığı ve Güvenliğinin Tanımı. 2 İş Sağlığı ve Güvenliği faaliyetlerinin yürütülmesi.

Detaylı

Doktora 6. Yarıyıl DERS KODU DERSLER TEO. UYG. KRD. AKTS Z/S. Doktora 8. Yarıyıl

Doktora 6. Yarıyıl DERS KODU DERSLER TEO. UYG. KRD. AKTS Z/S. Doktora 8. Yarıyıl AVRASYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ DOKTORA PROGRAMI DERSLERİ VE DERS İÇERİKLERİ Doktora 1. Yarıyıl ISGD 601 İş Sağlığı ve İş Hijyeni 3 2 3 Z ISGD 603 Meslek Hastalıkları

Detaylı

Okul Sağlığına Genel Bir Bakış ve Okul Sağlığında Ruh Sağlığının Yeri. Dr Hilal Tıpırdamaz Sipahi 22 Ekim 2003

Okul Sağlığına Genel Bir Bakış ve Okul Sağlığında Ruh Sağlığının Yeri. Dr Hilal Tıpırdamaz Sipahi 22 Ekim 2003 Okul Sağlığına Genel Bir Bakış ve Okul Sağlığında Ruh Sağlığının Yeri Dr Hilal Tıpırdamaz Sipahi 22 Ekim 2003 Okul dönemi 6-19 yaşlar arasını kapsar, iki dönemdir erken okul yaşı ve prepubesans kızlarda

Detaylı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ. Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ. Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı RİSK DEĞERLENDİRMESİ Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı YASAL DAYANAK İşyerinde Çalışanların Sağlık ve Güvenliklerini İyileştirmeye Yönelik Tedbirler Alınmasına İlişkin 12.06.1989

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ DOÇ. DR. İBRAHİM OCAK DOÇ. DR. ALİ İSMET KANLI

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ DOÇ. DR. İBRAHİM OCAK DOÇ. DR. ALİ İSMET KANLI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ DOÇ. DR. İBRAHİM OCAK DOÇ. DR. ALİ İSMET KANLI Konu Başlıkları 1. Temel Kavramlar ve Tanımlar 2. İlgili Mevzuat 3. Risklerden Korunma Yöntemleri

Detaylı

HAS 5030 Biyolojik ve Ergonomik Risk Etmenleri. Alp Ergör alp.ergor@deu.edu.tr

HAS 5030 Biyolojik ve Ergonomik Risk Etmenleri. Alp Ergör alp.ergor@deu.edu.tr HAS 5030 Biyolojik ve Ergonomik Risk Etmenleri Alp Ergör alp.ergor@deu.edu.tr Biyolojik risk etmenleri Etmenler: Bakteriler Mantarlar Virüsler Paraziter hastalıklar Organik tozlar, proteinler, enzimler

Detaylı

İşyeri Hekimleri İçin Yenileme Eğitim Programı

İşyeri Hekimleri İçin Yenileme Eğitim Programı İşyeri Hekimleri İçin Yenileme Eğitimi Programı Sıra No Konular 1 Açılış, Tanışma, Programın Tanıtımı ve Ön Test 1 Uygulaması 2 Yetişkin Sağlık Eğitim Teknikleri 2 3 Dünya da ve Türkiye de İSG nin Mevcut

Detaylı

DİŞ KLİNİK VE MUAYENEHANELERİ İÇİN KONTROL LİSTESİ

DİŞ KLİNİK VE MUAYENEHANELERİ İÇİN KONTROL LİSTESİ DİŞ KLİNİK VE MUAYENEHANELERİ İÇİN KONTROL LİSTESİ Zemin kayma veya düşmeyi önleyecek şekilde uygun malzeme ile kaplanmış ve iç ve dış zeminler (salon girişi, merdivenler vs.)düzenli olarak kontrol ediliyor

Detaylı

Sağlıkta Kalite Standartları Kapsamında Hastanelerde Risk Yönetimi

Sağlıkta Kalite Standartları Kapsamında Hastanelerde Risk Yönetimi Sağlıkta Kalite Standartları Kapsamında Hastanelerde Risk Yönetimi 27 Mayıs 2014 Eyüp,İstanbul Dr.Emine Elvan Çiftlik İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Risk ve İş Sağlığı ve Güvenliği Tanımı Risk

Detaylı

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Ameliyathaneler kendine özgü mimari dizaynları, çalışma koşulları ve ameliyathanede görev yapan personelleriyle çok özel merkezlerdir Ameliyathane

Detaylı

İSG KÜLTÜRÜ VE EĞİTİM

İSG KÜLTÜRÜ VE EĞİTİM İSG KÜLTÜRÜ VE EĞİTİM DOÇ.DR.SAİM OCAK MARMARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ İSG AMACI Çalışanları Korumak Üretim Güvenliğini Sağlamak (İş gücü kaybını önlemek) İşletme Güvenliğini Sağlamak İSG HAKKI Sağlıklı

Detaylı

Çalışan Sağlığının Korunmasında Kişisel Koruyucu Donanımın Yeri ve Önemi. Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi

Çalışan Sağlığının Korunmasında Kişisel Koruyucu Donanımın Yeri ve Önemi. Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çalışan Sağlığının Korunmasında Kişisel Koruyucu Donanımın Yeri ve Önemi Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Sunum planı İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) kavramı Çalışanların sağlığının

Detaylı

SAĞLıK KURUMLARıNDA İŞÇİ SAĞLıĞı HİZMETLERİ: BAZı AVRUPA ÜLKELERİNDEN ÖRNEKLER

SAĞLıK KURUMLARıNDA İŞÇİ SAĞLıĞı HİZMETLERİ: BAZı AVRUPA ÜLKELERİNDEN ÖRNEKLER SAĞLıK KURUMLARıNDA İŞÇİ SAĞLıĞı HİZMETLERİ: BAZı AVRUPA ÜLKELERİNDEN ÖRNEKLER Dr André Burgmeier, IUSTE (Institut Universitaire Santé Travail Environnement), Service de Médecine du Travail du Personnel

Detaylı

Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi

Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. 6331 sayılı İş Sağlığı ve

Detaylı

SELİN ALICI T.C İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ YÜKSEK LİSANS

SELİN ALICI T.C İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ YÜKSEK LİSANS SELİN ALICI T.C İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ YÜKSEK LİSANS ÖNCE ZARAR VERME HATA İNSANA ÖZGÜDÜR!! Hasta düşmeleri, tüm Dünya da sağlık bakım kurumlarında önemli bir hasta güvenliği

Detaylı

İŞ HİJYENİ ÖLÇÜMLERİ. Hüsamettin ÇOBAN ÇEDFEM

İŞ HİJYENİ ÖLÇÜMLERİ. Hüsamettin ÇOBAN ÇEDFEM İŞ HİJYENİ ÖLÇÜMLERİ Hüsamettin ÇOBAN ÇEDFEM yasal dayanak 6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU Bölüm:2 Madde:10 Fıkra:4 İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

İş Sağlığı ve İş Güvenliğinde Çalışan Katılımının Önemi

İş Sağlığı ve İş Güvenliğinde Çalışan Katılımının Önemi İş Sağlığı ve İş Güvenliğinde Çalışan Katılımının Önemi Y.Doç.Dr.Nezih VAROL, Halk Sağlığı & Adli Tıp Uzmanı Biruni Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hastanelerde İSG Sempozyumu 27.05.2014 Dünya

Detaylı

Çalışma yaşamında sağlık ve güvenlik arasındaki ilişki nedir? Çalışma yaşamında sağlık ve mühendislik uygulamaları nelerdir?

Çalışma yaşamında sağlık ve güvenlik arasındaki ilişki nedir? Çalışma yaşamında sağlık ve mühendislik uygulamaları nelerdir? İSG 5003 Çalışma yaşamında sağlık ve güvenlik arasındaki ilişki nedir? Çalışma yaşamında sağlık ve mühendislik uygulamaları nelerdir? Güz 2014 Prof.Dr.O.Alp ERGÖR DEÜ Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı AD DEÜ

Detaylı

ÇEVRE BOYUTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ

ÇEVRE BOYUTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1/7 1. AMAÇ VE KAPSAM: Bu prosedürün amacı, TOTM nin faaliyetlerinin ve hizmetlerinin çevre güvenliği üzerinde gerçek veya potansiyel olarak önemli etkileri olabilecek çevresel boyutlarının (yönlerinin),

Detaylı

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI 1. Sorunun öneminin saptanması Pnömokonyoz ülkemizde en sık görülen mesleki akciğer hastalıklarından biri olup, önlenebilir meslek hastalıklarının başında gelmektedir.

Detaylı

IGA İŞGÜVENLİĞİ DANIŞMANLIK NEDEN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ? İş işten geçmeden bu cezalardan korumak için firmanızın yanınızdayız...

IGA İŞGÜVENLİĞİ DANIŞMANLIK NEDEN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ? İş işten geçmeden bu cezalardan korumak için firmanızın yanınızdayız... www.isguvenligianaliz.com uzman@isguvenligianaliz.com www.twitter.com/isguvenligianaliz IGA İŞGÜVENLİĞİ NEDEN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ? Çalışma Bakanlığı'nın istatistik açıklamalarına göre 2010 yılında

Detaylı

DOĞUMHANE RİSK DEĞERLENDİRME PLANI ANALİZ RAPORU

DOĞUMHANE RİSK DEĞERLENDİRME PLANI ANALİZ RAPORU DOĞ.YD.02 11/10/2013 0 1/5 ENFEKSİYON RİSKİ Kan ve vücut sıvılarının cilde temas ile bulaş riski Fiziksel ortam kaynaklı bulaş riski Hastalardan inhalasyon yoluyla bulaşan solunum yolu hastalıkları ALINCAK

Detaylı

5 Kasım 2013 SALI Resmî Gazete Sayı : 28812 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

5 Kasım 2013 SALI Resmî Gazete Sayı : 28812 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: 5 Kasım 2013 SALI Resmî Gazete Sayı : 28812 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: TOZLA MÜCADELE YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Çalışan Sağlığı Birimi Risk Değerlendirme Formu / 1

Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Çalışan Sağlığı Birimi Risk Değerlendirme Formu / 1 : Olasılığı değerlendirirken risk etmeni ya da istenmeyen olayla daha önce karşılaşma sıklığını da göz önüne alınız. Birimden değerlendirmeye katılanlara yapılan iş/ durum/ madde ile ne sıklıkla karşılaştığını

Detaylı

Dr. Kenan Ergus İşyeri Hekimi ve Eğiticisi Bilgemed OSGB - BURSA

Dr. Kenan Ergus İşyeri Hekimi ve Eğiticisi Bilgemed OSGB - BURSA Dr. Kenan Ergus İşyeri Hekimi ve Eğiticisi Bilgemed OSGB - BURSA Tanımlar Kapsam Dünyada ve Türkiye de MH Hedefler Sonuçlar Başka Sonuç Mümkün mü? 5510 sayılı SSGSS- K/2006: M14- Sigortalının çalıştığı

Detaylı

Resmî Gazete YÖNETMELİK. Sağlık Bakanlığından: HEMŞİRELİK YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

Resmî Gazete YÖNETMELİK. Sağlık Bakanlığından: HEMŞİRELİK YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç 8 Mart 2010 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 27515 YÖNETMELİK Sağlık Bakanlığından: HEMŞİRELİK YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; sağlık hizmeti

Detaylı

RİSK ANALİZİ TALİMATI

RİSK ANALİZİ TALİMATI AĞRI İL AMBULANS SERVİSİ BAŞHEKİMLİĞİ RİSK ANALİZİ TALİMATI DÖK. KOD NO : AĞRI-112-YÖN-TL- 22 YAY. TRH: 31.02.2014 REV.TRH: REV.NO: SA YFA NO: 5 1. AMAÇ: Ağrı İl Ambulans Servisi Başhekimliğinde hizmet

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği

İş Sağlığı ve Güvenliği İş Sağlığı ve Güvenliği Sunanlar: Cem Taşkın Öktem 1133022 Büşra Duman 1133024 Sunum Tarihi: 06.03.2014 İrem Bengisu Ay 1133016 Kübra Yaman 1133036 İş Sağlığı ve İş Güvenliğinin Gelişimi Geçmişi daha eskiye

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ MÜHENDİSİ. Yrd. Doç. Dr. Fuat YILMAZ Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü

İŞ GÜVENLİĞİ MÜHENDİSİ. Yrd. Doç. Dr. Fuat YILMAZ Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü İŞ GÜVENLİĞİ MÜHENDİSİ Yrd. Doç. Dr. Fuat YILMAZ Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü İş Güvenliğinin Tanımı İş güvenliği; bir işin yapılması sırasında, işyerindeki fiziki çevre şartlarından

Detaylı

SÖKE ADSM 2015 YILI EĞİTİM PLANI Hedef Gruptaki Toplam Kişi Sayısı Eğitim Hemşiresi 0-60dk Tüm Merkez Personeli 92

SÖKE ADSM 2015 YILI EĞİTİM PLANI Hedef Gruptaki Toplam Kişi Sayısı Eğitim Hemşiresi 0-60dk Tüm Merkez Personeli 92 01.0.011 REVİZYON 0 REVİZYON Sayfa 1 / 9 SÖKE ADSM 015 YILI EĞİTİM PLANI Hedef Gruptaki Toplam Kişi Sayısı Sıra No Konusu in İçeriği Tarih Şekli Yer ci Süre Hedef Kitle 1. Tüberküloz Hastalığı Ve Korunma

Detaylı

ADANA TİCARET ODASI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI TEKNİK ŞARTNAMESİ

ADANA TİCARET ODASI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI TEKNİK ŞARTNAMESİ ADANA TİCARET ODASI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMET ALIMI TEKNİK ŞARTNAMESİ Madde 1 Hizmetin Konusu Bu Teknik Şartnamenin konusu Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) hizmeti sunan firmalardan temin edilecek

Detaylı

İSG 5003 İş ve Sağlık İlişkisinde Temel Kavramlar

İSG 5003 İş ve Sağlık İlişkisinde Temel Kavramlar İSG 5003 İş ve Sağlık İlişkisinde Temel Kavramlar Güz 2014 Prof.Dr.O.Alp ERGÖR DEÜ Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı AD DEÜ İş Sağlığı Araştırma ve Uygulama Merkezi İSAMER DEÜ Hastanesi Çalışan Sağlığı Birimi

Detaylı

HASTANE İNFEKSİYONLARININ SÜRVEYANSI. Prof. Dr. Oğuz KARABAY

HASTANE İNFEKSİYONLARININ SÜRVEYANSI. Prof. Dr. Oğuz KARABAY HASTANE İNFEKSİYONLARININ SÜRVEYANSI Prof. Dr. Oğuz KARABAY Hastane İnfeksiyonları Tanım Hastalar hastaneye başvurduktan sonra gelişen ve başvuru sırasında kuluçka döneminde olmayan yada hastanede oluşmasına

Detaylı

AHMET DEMİR ÖRTÜN GENEL RİSK DEĞERLENDİRME RAPORU FULYA MAH.MEVLUT PEHLİVAN.SOK.NO8/1 D.10 ŞİŞLİ-İSTANBUL

AHMET DEMİR ÖRTÜN GENEL RİSK DEĞERLENDİRME RAPORU FULYA MAH.MEVLUT PEHLİVAN.SOK.NO8/1 D.10 ŞİŞLİ-İSTANBUL Risk Değerlendirme No: 1 S.M.M.M AHMET DEMİR ÖRTÜN GENEL RİSK DEĞERLENDİRME RAPORU Tarih: 31.12.2012 İşveren: Risk Değerlendirilmesinin Geçerlilik Tarihi İşyeri Adresi: Yapılan İş Nedir? AHMET DEMİR ÖRTÜN

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Ergonomi Türkçe anlamı ile iş bilim olarak adlandırılan ergonomi, insan çalışmasına ilişkin bilim

Detaylı

ERPİLİÇ ENTEGRE TESİSLERİ

ERPİLİÇ ENTEGRE TESİSLERİ ERPİLİÇ ENTEGRE TESİSLERİ İŞ KAZASI TALİMATI REVİZYON REVİZYON NO AÇIKLAMA TARİH 0 YENİ YAYIN 08.07.2013 İŞ KAZASI A) (Ilo)Uluslararası Çalışma Örgütü: Önceden Planlanmamış, Bilinmeyen Ve Kontrol Altına

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Çevre Koşullarının İnsan Üzerindeki Etkileri Çevre: Bir elemanın dışında çeşitli olayların geçtiği

Detaylı

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PLANI

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PLANI 1 2 3 Enfeksiyon risklerinin Sağlık taramaları Koruyucu ekipman ve giysilerin kullanılması -El yıkama alışkanlıklarının, el hijyeninin artırılması -Kesici delici alet yaralanmalarını önlemeye yönelik düzenlemeler

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ 2014 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ PARS DANIŞMANLIK 20.02.2014 5763 Sayılı Kanun ( İş Kanunu ve bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun) Kabul Tarihi:15.05.2008 İçerik 4857 sayılı İş kanunu dahil

Detaylı

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi]

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi] [TıpEğitimindeHIV/AIDSÜzerineSavunuculuk Projesi] [HIV/AIDSkonusundaTıpEğitimiiçerisindeMüfredatÖnerileri] [AuthorName] ÖZET [TıpMüfredatıiçerisindeHIV/AIDS intıbbi,sosyal,etiketkileşimlerivebunun yanındahastahaklarıvehastayayaklaşımkonularındasadecebilgianlamında

Detaylı

TİTREŞİM YÖNETMELİĞİ TASLAĞI. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

TİTREŞİM YÖNETMELİĞİ TASLAĞI. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: TİTREŞİM YÖNETMELİĞİ TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, çalışanların mekanik titreşime maruz kalmaları

Detaylı

ÇALIġANLARIN Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ EĞĠTĠMLERĠNĠN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELĠK TASLAĞI. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ÇALIġANLARIN Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ EĞĠTĠMLERĠNĠN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELĠK TASLAĞI. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: ÇALIġANLARIN Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ EĞĠTĠMLERĠNĠN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELĠK TASLAĞI BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 -

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01 1. AMAÇ: Tehlikeli Maddelerin Güvenli Taşınması, Depolanması, Kullanılması, Dökülmesi ile Tehlikeli Maddelere Maruz Kalınması Durumunda yapılması Gerekenler ve Eğitimi İçin Standart Bir Yöntem Belirlemektir.

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK BİLİMLERİNDE KURAM VE MODELLER Sağlık

Detaylı

SENATO KARARLARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ENFEKSİYON KONTROL KURULUNUN KURULUŞ VE ÇALIŞMA YÖNERGESİ

SENATO KARARLARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ENFEKSİYON KONTROL KURULUNUN KURULUŞ VE ÇALIŞMA YÖNERGESİ SENATO KARARLARI Karar Tarihi: 07/02/2014 Toplantı Sayısı:02 Sayfa:1 Erciyes Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma ve Uygulama Merkezi Enfeksiyon Kontrol Kurulunun Kuruluş ve Çalışma Yönergesi hk.

Detaylı

3. İşyerinde risk değerlendirmesi yapıldıktan sonra önlemlere karar verilirken, hangi öncelik sıralamasının yapılması doğrudur?

3. İşyerinde risk değerlendirmesi yapıldıktan sonra önlemlere karar verilirken, hangi öncelik sıralamasının yapılması doğrudur? ÇALIŞMA SORULARI-İŞ KAZALARI-Bilal ÇOLAK 1. Aşağıda verilenlerden hangisi tehlikeli kimyasal maddelerle yapılan çalışmalarda riskin elimine edilmesi ya da azaltılması adına diğerlerine göre önceliğe sahiptir?

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Kanserojen ve Mutajen Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik* (*26/12/2003 tarih ve 25328 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır)

Detaylı

SÖKE ADSM 2014 YILI EĞİTİM PLANI Hedef Gruptaki Toplam Kişi Sayısı Eğitim Hemşiresi 0-60dk Tüm Merkez Personeli 81

SÖKE ADSM 2014 YILI EĞİTİM PLANI Hedef Gruptaki Toplam Kişi Sayısı Eğitim Hemşiresi 0-60dk Tüm Merkez Personeli 81 0.07.0 REVİZYON 07.0.04 SAYFA/ Sayfa / SÖKE ADSM 04 YILI EĞİTİM PLANI Hedef Gruptaki Toplam Kişi Sayısı 0-0dk Tüm Merkez Personeli 8 Sıra No Konusu in İçeriği Tarih Şekli Yer ci Süre Hedef Kitle. Tüberküloz

Detaylı

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete Yayım Tarih ve Sayısı : 15.05.

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete Yayım Tarih ve Sayısı : 15.05. MESGEMM İSG/Mevzuat/ler İçindekiler Birinci Bölüm - Amaç, Kapsam ve Dayanak Madde 1- Amaç Madde 2 - Kapsam Madde 3 - Dayanak Madde 4 - Tanımlar İkinci Bölüm - Genel Hükümler Madde 5 -İşverenin Yükümlülükleri

Detaylı

İş Sağlığı Ve Güvenliği Yasası (35/2008 sayılı Yasa) 44 üncü Madde Altında Yapılan Tüzük

İş Sağlığı Ve Güvenliği Yasası (35/2008 sayılı Yasa) 44 üncü Madde Altında Yapılan Tüzük İş Sağlığı Ve Güvenliği Yasası ( sayılı Yasa) 44 üncü Madde Altında Yapılan Tüzük Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası nın 44 üncü maddesinin kendisine verdiği yetkiye

Detaylı

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROGRAMI

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROGRAMI KOD YÖN.PL.06 YAY. TAR OCAK 2013 REV.TAR OCAK REV. NO 02 SYF. NO 1/5 S. NO PLANLANAN FAALİYET SORUMLULAR PLANLANAN FAALİYET DÖNEM Her doktor ve hemşire odasında el hijyeni malzemeleri (alkol bazlı el antiseptikleri,

Detaylı

Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri

Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri Sağlık kuruluşları hizmet, eğitim, araştırma faaliyetlerinin yürütüldüğü kompleks yapılardır. Bu nedenle, sağlık çalışanlarının iş yerinde karşılaştıkları

Detaylı