BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETLERİNDE KODLAMA VE SINIFLANDIRMA. Uzm. Dr. Ergün Öksüz Yrd. Doç. Dr. Simten Malhan

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETLERİNDE KODLAMA VE SINIFLANDIRMA. Uzm. Dr. Ergün Öksüz Yrd. Doç. Dr. Simten Malhan"

Transkript

1

2 BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETLERİNDE KODLAMA VE SINIFLANDIRMA Uzm. Dr. Ergün Öksüz Yrd. Doç. Dr. Simten Malhan ANKARA -

3 Abdullah, Dora ve Hira ya 2

4 3

5 TEŞEKKÜR Sağlık Bilişimi, sağlık sektörünün her düzeyinde karar verilmesinde gereken bilgi desteğinin sağlanmasını hedefler. Bu hedef için gerekli olan verilerin doğru, güvenilir ve güncel olarak toplanması, değerlendirilmesi ve kararlarda kullanılabilecek biçimde etkin raporlandırılması, Sağlık Bilişiminin temel stratejisi durumundadır. Sağlık kayıtları ve verilerinin doğru, güncel ve güvenilir niteliklerde olabilmesi, gereksiz bilgi toplanması, yineleme ve tutarsızlıkların önüne geçilebilmesi için gerekli düzenlemelerin hızla geliştirilmesi şarttır. Tanı ve girişim terminolojisinin düzgün bir şekilde kodlanması hastalıklar, zararları ve sağlık hizmetleri ile ilgili diğer konularda anlamlı ve etkili çalışmalar yapılabilmesi için gereklidir. Tanı ve girişim terminolojisi hastalıkların ve uygulamaların üzerinde çalışılabilmesine olanak sağlamak üzere kodlanır. Kodlanmış veri orijinalinde araştırmalarda ve çalışmalarda kullanılmak üzere toplanmasına rağmen, temsil ettiği değer, ödemelerde, hastanelerin istatistiksel analizlerinde, sigorta şirketleri tarafından, sağlık kuruluşları ve diğer ilgili iş kolları tarafından kullanılabilecek şekilde hastalık sınıflandırmalarının arkasında gizlidir. Kodlama, hastaların sağlık kayıtlarından alınan kodlanmış bilgilerle özel sınıflandırma sistemi kullanılarak teşhis ve uygulamalar ile klinik hasta bakımı veritabanı oluşturma işlemidir. Doğru ve zamanında kodlama aynı zamanda sağlık hizmetleri için optimum uygunlukta bir ödemenin de garantisidir. Klinik kodlama için bir isimlendirme veya bir sınıflandırma sistemi kullanılır. İsimlendirme, bir alanda kullanılan tüm uygun isimler veya terimleri içeren bir liste olarak tanımlanabilir. Bir hastalık isimlendirme sistemi, her hastalık için uygun isimler ile her isme karşılık gelen kodların bir listesidir. Sınıflandırma, benzer maddelerin bir arada gruplandırılmasıdır. Hastalık ve girişim sınıflandırma sistemleri, benzer hastalık ve girişimlerin bir arada sınıflandırılarak tek bir kod atanmasıyla oluşur. Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinin Uluslararası Sınıflandırması (International Classification of Primary Care - ICPC), 1987'de World Organization of National Colleges, Academies and Academic Associations of General Practitioners/Family Physicians - WONCA tarafından yayınlandığında sınıflandırma sistemlerinde yeni bir zemin oluşturmuştur. İlk kez, sağlık hizmet sunucuları tek bir sınıflandırma kullanarak sağlık hizmetlerinin üç önemli elementini, başvuru nedenlerini, teşhis ve sağlık problemleri ve bakım sürecini sınıflandırılabilecek duruma gelmişlerdir. Elementlerin bağlantıları başvuru nedenlerinden başvurunun sonuçlanmasına kadar sınıflandırmaya olanak sağlar. ICPC, yayınlanmasından beri aile hekimliği uygulamaları ve birinci basamak sağlık hizmetleri için uygun bir sınıflandırma olarak giderek artan bir şekilde kabul görmüştür ve özellikle Avrupa ve Avustralya olmak üzere dünyada yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bu çalışmada, birinci basamak sağlık hizmetlerinde kodlama ve sınıflandırmanın genel yapısı incelenmiş ve ICPC hakkında detaylı bilgiler yer almıştır. Çalışmanın ülkemiz sağlık hizmetlerinde giderek önemi artmakta olan birinci basamak sağlık hizmet sektörü sağlık kayıtları açısından yararlı olması bizleri mutlu edecektir. Bütün çalışmalarımızda bize her yönden destek olan Başkent Üniversitesi Rektör Yardımcısı Sayın Prof. Dr. Korkut Ersoy a ve çağdaş medeniyet seviyesinin üzerinde bir Türkiye için bilim ve sağlık dünyasında ciddi adımların sahibi, öncüsü Başkent Üniversitesi Rektörü Sayın Prof. Dr. Mehmet Haberal a şükranlarımızı saygılarımızla sunarız. Uzm.Dr.Ergün Öksüz Yrd.Doç.Dr.Simten Malhan Ankara, 01.Haziran. 4

6 5

7 İÇİNDEKİLER 1 GİRİŞ VE TARİHÇE SAĞLIK KAYITLARI ÜZERİNE Sağlık Kaydı Sağlık Kayıtlarının Yapısı Probleme Dayalı Sağlık Kayıtlarının Kullanımı Veritabanı Anamnez Öykü Fizik muayene ve fizyolojik veriler Laboratuar verileri Problem listesi Problem Listesinin Yapılandırılması Problem Listesinin Bileşenleri Aile Problem Listesi Gelişim Notları Gelişim Notlarının Bileşenleri Plan İlaç Tedavi Listesi Birinci Basamak Sağlık Hizmet Kalitesi Elektronik Sağlık Kaydı VERİLERİN SİMGELENMESİ (Data Representation) KODLAMA SİSTEMLERİ TARİHSEL GELİŞİM SINIFLANDIRMA HİYERARŞİLERİ VE BAĞLANTILAR BİLEŞİMSEL (Compositional) TERMİNOLOJİLER KOD GİRİŞLERİ (Code Entries) Doğal Dil İşleme, Yapılandırılmış veri girişi, Kod Girişi Tipleri Desteksiz, serbest kod girişi Karar desteği ile serbest kod girişi Yarı-yapılandırılmış veri girişi Otomatik kodlama Ses tanıma sistemi Otomatik yazı çözümlemesi SAĞLIK HİZMETLERİNDE KODLAMANIN ÖNEMİ SINIFLANDIRMALAR HASTALIKLARIN ULUSLARARASI SINIFLANDIRILMASI (ICD) READ KLİNİK KODLARI Dezavantajları : BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETLERİNİN ULUSLARARASI SINIFLANDIRMASI (International Classification of Primary Care - ICPC) ICPC PLUS SINIFLANDIRMALARIN KULLANIMI BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETLERİNİN ULUSLARARASI SINIFLANDIRMASI HASTA BAŞVURU NEDENLERİNİN SINIFLANDIRMASI (Reason for Encounters Classification RFEC) ICPC (Bkz. Ek 1) ICPC YAPISI

8 4.2.2 ICPC-2 PLUS ICPC Plus Terim ve Kodların Oluşumu Terim kodları: Anahtar kelimeler; Haritalama; ICPC-2 Çözümlemeleri; Bileşenlerin Yapısı; ICPC / ICPC 2 Dağıtım Bilgisi EK 1 BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETLERİNİN ULUSLAR ARASI KODLAMASI-2 (ICPC-2) * EK 2 - ICPC-2 KODLARININ ICD-10 KODLARINA HARİTALANMASI EK 3 ÜLKEMİZDE BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK KURULUŞLARINDA KULLANILAN SAĞLIK KAYIT ARAÇLARI KAYNAKLAR

9 KISALTMALAR ABD Amerika Birleşik Devletleri ACS American College of Surgeons/Amerikan Cerrahlar Birliği AHA American Hospital Association/Amerikan Hastaneler Birliği AMA American Medical Association/Amerikan Tıp Birliği DRGs Diagnostic Related Groups/Tanıya Dayalı Gruplar DSÖ Dünya Sağlık Örgütü EKG Elektrokardiyografi ICD International List of Causes of Death/ International Statistical Classification of Diseases, Injuries and Causes of Death/International Statistical Classification of Diseases/ Hastalıkların Uluslararası Sınıflandırması ICHPPC International Classification of Health Problems in Primary Care / Birinci Basamak Sağlık Problemlerinin Uluslararası Sınıflandırması ICPC International Classification of Primary care/birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinin Uluslararası Sınıflandırması IND International Nomenclature of Diseases/Hastalıkların Uluslararası Adlandırılması JAMA Journal of the American Medical Association/ Amerikan Tıp Birliği Dergisi JCAHO - Joint Commission on Accreditation of Healthcare Organizations/ Sağlık Kurumları Birleşik Akreditasyon Komitesi MRE Medical Record Envelope/Tıbbi Kayıt Zarfı NHS National Health Service PPS Prospective Payment System/Prospektif Ödeme Sistemi WICC The Classification Committee of the World Organisation of National Colleges, Academies and Academic Associations of General Practitioners/Family Doctors WONCA World Organization of National Colleges, Academies and Academic Associations of General Practitioners/Family Physicians. 8

10 1 GİRİŞ VE TARİHÇE 1.1 SAĞLIK KAYITLARI ÜZERİNE Sağlık Kaydı Sağlık Kaydı ; 1875 yılında Dr. William Farr tarafından tanımlanan; sağlık kurumlarının farklı bölümlerinde, farklı zamanlarda, farklı sağlık çalışanları tarafından kaydedilen hastanın tıbbi öyküsünü kapsar. Yaşamın tüm alanlarında olduğu gibi sağlık sektöründe de bilgi; güç ve başarı demektir. Günlük uygulamalarda, bir hekim tanıların %80 inini sadece anamneze dayanarak koyabilir. Bilgi, tıp pratiğinde de güçlü bir araçtır. Bu bilgiyi, bir kez kullanarak unutulmaya terk edebileceğimiz gibi ilerideki uygulamalarda kullanılmak üzere kaydetmemiz de mümkündür. Sağlık kayıtları iyi hasta bakımının temelidir. Kayıtlar, hekimin deneyimlerinin derinliğinin ve genişliğinin de bir göstergesidir. Kayıtlar, bilim adamları ve doğa bilimcilerde olduğu gibi, hekimin hasta üzerinde yaptığı gözlemlerini yansıtır. Sağlık kayıtları; bilginin düzenli olarak saklandığı bir depodur. Temel verilerin hazır olmasını ve kolayca ulaşılmasını sağlar. Epidemiyolojik çalışmaları mümkün kılar. Hasta bakımının hem o anki aşamasına hem de gelecekle ilgili planlara destek olur, tüm hastalıkların sürekli klinik kayıtlarını sunar. Hastaların tedavilerinin takibinde, koruyucu hekimlik hizmetlerinde organize bir yaklaşım sağlar. Muayenehane yönetimini ve sağlık politikası oluşturmayı kolaylaştırır. Risk yönetimi sağlar. Kalite arttırma çalışmalarında rol oynar. Klinik aktivite analizi, klinik karar analizi ve sonuçların değerlendirilmesi işlemlerini kendi kendine veya dışarıdan destek alarak, peer review grupları, kalite çemberleri gibi oluşumlarla sağlar. Çeşitli sağlık sunucuları ve sağlık çalışanları arasında iletişimi sağlamak yanında hekimin kendisinin entellektüel gelişimini de sağlar. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde kayıt sisteminin temeli 1911 tarihli Lloyd George s National Insurance Act a dayanmaktadır yılında kayıt formlarını incelemek amacıyla kurulan Rolleston Komitesi, doktorun, hastasına verdiği önemi arttırmaya çalışmıştır. Rolleston Komitesi; kayıtların, uluslararası sigorta kartları ile hemen hemen aynı form ve ölçülerde olması gerektiğini önermiştir. Böylece The Lloyd George zarf ve kayıt kartı (Medical Record Envelope-MRE) kabul görerek, günümüzde birinci basamak sağlık hizmetlerinin en önemli standart formları olarak devam etmiştir yılında Londra da A4 kayıt dosyaları önerildi. Ancak bu esnada MRE ile A4 kayıt dosyaları arasındaki göreceli üstünlük tartışmaları devam ediyordu (Tablo 1.1). Yaygın olarak inanılan A4 kayıt dosyalarının daha iyi hasta bakımında kolaylık sağladığıdır. Çünkü kolayca okunabilmektedir ve kronolojik olarak düzenli tutulabilir. Klinik kayıtların, ne şekilde daha iyi oluşturulabileceği konusunda pek çok fikir olmasına rağmen, daha başka önemli alternatiflerin de olduğunu belirtmek gerekir. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde kayıtların standardize edilmesini istemek her zaman gerçekçi olmayabildiği halde, kayıtlarla ilgili mevcut karmaşaya bir düzen getirmek için önemli bir fırsattır. Bilgisayarların ortaya çıkması devam eden tartışmalara bir başka boyut getirmiştir, MRE ve A4 olarak adlandırılan iki manuel kayıt formatında olduğu gibi, bilgisayar kayıt sistemlerini de savunanlar, şüpheyle bakanlar ve karşı çıkanlar olduğu kesindir. İleri teknolojiye sahip olduğumuz günümüzde sağlık kayıtları, kağıt üzerinden elektronik ortama hızlı bir geçiş sürecindedir. 9

11 Tablo 1.1: Tıbbi Kayıt Zarfı (MRE) ile A4 Kayıt Dosya Tiplerinin Özellikleri Özellik MRE A4 Kayıt Dosyası Dosyalama Sadece zarfın kullanılması dosyalamanın kötü olmasına yol açabilir. Düzenli dosyaların kullanılması sistematik kullanımı kolaylaştırır. Taşınabilirlik Uygundur. Uygun Değildir. Notların kaydedilebilirliği Tekrar ulaşabilme Yok: Yeterli derecede not alımı her zaman mümkün olmayabilir Zor: Özellikle hastanelerle yazışmada erişimi zordur Var: Ancak gereksiz kayıtların tutulmasını teşvik edebilir Kolay: Hazır erişim Maliyet Ucuzdur Ucuz Değildir Bulunabilirlik Evrenseldir Sınırlıdır Arşivleme Sağlık Kayıtlarının Yapısı Fiziksel arşivlemede az yer işgal eder dosya, her hasta görüşmesinin kronolojik kaydını içerirdi. Sonuç olarak, görüşmeler bulunabiliyordu de Mayo Klinik her hasta için ayrı dosya tutulması fikrini ortaya Fiziksel arşivlemede çok yer tutar 1880 li yıllarda Amerikan cerrah William Mayo, ilk grup uygulamasını oluşturur ve bu uygulama bugün çok iyi bilinen Rochester Minnesota daki Mayo Klinik e kadar uzanır. Mayo Kliniğin ilk zamanlarında her doktor kayıtlarını deri kaplı bir dosyada tutardı. Bu arasındaki zaman aralığına bağlı olarak bir hastayla ilgili kayıtlar arasında sayfalar olabilirdi. Bu ayrık kayıtlar hastanın hastalığının hikayesi hakkında iyi bilgi edinilmesini zorlaştırıyordu. Bunlara ek olarak bir hastayla ilgili bilgilerin bir kısmı, başka bir hekimin dosyasında da koydu. Bu yenilik, hasta merkezli tıbbi kayıt ların başlangıcıdır. Yine de her hastanın notlarının ayrı ve tek bir dosyada tutulması gerçeği, bu dosyaların içeriği için belirli kriterler olması gerektiği anlamına gelmiyordu. 1902'de Amerikan Hastaneler Birliği (AHA), bir kongrede ilk kez hasta dosyalarını tartışmış ve bu toplantıda şu sorunları ortaya koymuştur: Metotlarda birlik yoktur. Dosyalardan sorumlu kişiler yoktur. İyi dosya tutulamamasının sebebi eski hekimlerin ilgisizliğidir de hekimler kaliteli hasta dosyalarının önemi ve değeri konusuyla bizzat ilgilenmeye başlamıştır. Aynı yıl Amerikan Tıp Birliği nin (AMA) 56. yıllık toplantısında Portland'dan Dr. George Wilson, "Küçük hastanelerdeki hastaların dosyaları için klinik plan" başlıklı bir bildiri sunmuş ve bu bildiri 23 Eylül 1905 tarihinde Journal of the American Medical Association (JAMA)'da yayınlanmıştır. Dr. Wilson bu bildirisinde hastaya ait gözlemlerin bir dosyada yer almasının hem referans hem de yasal gerekler için önemini belirtmiş, ayrıntılı iş ve katipliği sevmedikleri için hekimleri dosya yazdırmaya razı etmekte karşılaşılan zorluklar üzerinde durmuştur lü yılların başlarında, hastaneler, özel mülkiyet, vakıf gelirleri ve bağışlarla finanse ediliyordu. Buna karşın, özel sektör, toplumun her kesimine hizmet konusunda ilgisizdi çünkü, yerel hükümetlerin fakirlerin masraflarını karşılayacağını düşünüyorlardı. 10

12 Devlet hastanelerine fakir ve hastalar için yatılı evler gözüyle bakılıyor, burada hekimler, hasta kabulü sırasında hastanın geçmişi hakkında hiçbir soru sormuyor ve fizik muayene yapmıyorlar ve değerlendirmelerini veya teşhisleri çok nadir belgeliyorlardı ve 1920 yılları arasında, Amerika daki hastaneler sayıca 200 den daha az iken 6000 e kadar ulaşmıştır. Hayırseverler fakirlere hizmet vermekle ilgilenmeyen yüzlerce yeni hastane kurmaktaydı yılına gelindiğinde, bugün de olduğu gibi 1000 kişiye bir hastane düşüyordu ve yine bugün de olduğu gibi, nüfusun bazı kesimlerine hizmet verilmiyordu. Hastaneler, sağlık hizmeti ne kadar pahalı olursa hizmetin o derece değerli olduğu prensibine göre işlemekteydi ve bu da sağlık maliyetlerini yükseltmekteydi da Abraham Flexner, Carnegie Vakfı tarafından finanse edilen Amerika daki tıp eğitiminin kalitesi konulu bir çalışma gerçekleştirdi da yayınlanan ünlü Flexner Raporu, tıp eğitiminde mevcut problemleri ve tutarsızlıkları tanımlamıştır. Sonuç olarak, resmi okulların çoğu kapanmış ve açık kalanlar da müfredat incelemesi yapmak zorunda kalmışlardır. Ayrıca, AMA, okulları performanslarına göre sıraya koyan bir yetki prosesi başlatmıştır. Flexner Raporu, bugün bir çok tıp okulunda hala kullanılan, tıbbi eğitim için bir model kurmuştur te, Amerikan Cerrahlar Koleji (ACS) kurulmuştur. ACS nin hedeflerinden birisi, toplamaya başladı. Toplanan veriler sağlık kayıtlarından alınmıştır ve o zaman da ACS, tıbbi fazla yataklı 692 hastane incelenmiş ve.. sadece 89 u standartlara uygun bulunmuştur.. benimsemiştir. Bunlar, organize çalışan tıp kurumlarını ve belli bazı teşhis ve tedavi hastaların sağlık bakımını yükseltecek hastane standardizasyonu için bir sistem geliştirmek ve hastanelerin yüksek idealleri olduğunu kabul etmekti. Standartları belirlemek ve böylece kaliteyi geliştirmek için, ACS, hekimlerin okul ve hastanelerdeki eğitimleri hakkında veri kayıtların yetersiz olduğunun farkına varmıştır de ACS, sağlık hizmet standartlarının altyapısını oluşturacak olan, Hastane Standardizasyon Programını finanse etmiştir da, ACS, ilk alan testlerinden hastaneleri onaylayan bulguları yayınlamıştır; 100 ya da daha Ayrıca eyaletteki prestije sahip bazı hastaneler en basit standartları karşılamada bile başarısız olmuşlardır. Bu raporun yayınlanmasından sonra ACS; herhangi bir hastanede hastaların düzgün bakım ve tedavisi için gerekli olan standartları tanımlayan, Minimum Standartlar ı imkanlarının ulaşılabilir olması ve her hasta için bir sağlık kaydı tutulmasını sağlayacak özellikler içermekteydi. Belirlenen standartlar, sağlık kaydının tam, doğru ve ulaşılabilir olmasıydı. Gerçekte, bugün kullanımda olan sağlık hizmet standartları 1919 daki dökümantasyon ihtiyaçlarını kapsamaya devam eder. Bu bilgi seti, hemen hemen günümüz tıbbi kayıt sisteminin iskeletini de oluşturmuştur.(tablo 1.2) 1935 ve II. Dünya Savaşı nın bitimi olan 1945 yılları arasında, hastane kabullerinin dramatik olarak artmasına karşın; işsizler, yaşlılar ve diğer masrafları ödeyemeyenler buna dahil edilmemişlerdir. Ekonomi gelişiyordu ve tıbbi alandaki teknolojik ilerlemeler devam etmekteydi. Amerikalılar için daha fazla hastane ve ulaşılabilir yüksek kaliteli sağlık hizmeti gereksinimi artmıştı da, Senatörler, Lister Hill ve Harold H. Burton, Hastane Anketi ve Yapı Kanunu (Hospital Survey and Construction Act) için sponsor olmuşlardır. Hill-Burton Kanunu olarak bilinen bu yasa, eyalet gereksinimlerini baz alarak inşa edilen hastane ve diğer sağlık hizmetleri imkanları için finans sağlar. Yeni imkanlar için eyalet değerlendirmesi ve Hill-Burton finansmanı için başvurunun da dahil olduğu bir federal-eyalet planlama prosesine ihtiyaç vardı. Sonraki 25 yıl boyunca, bu programın bir sonucu olarak, hastane inşası ve gelişiminde ilerleme meydana gelmiştir. 11

13 Tablo 1.2: Amerikan Cerrahları Koleji tarafından oluşturulmuş Minimum Standartlar daki Tıbbi Kayıt Özellikleri, 1919 Aşağıdakiler de dahil olmak üzere, hasta için bütün bir kayıt geliştirilmelidir. Hasta tanımlama verisi Şikayet Kişisel ve aile geçmişi Güncel hastalık öyküsü Fizik muayene Özel muayeneler (konsültasyonlar, radyografi, klinik laboratuvar) Ön ya da mevcut teşhis Tıbbi ve cerrahi tedaviler Gelişme notları Makroskopik ve mikroskopik bulgular Son teşhis Taburcu olurken durumu Takip Ölüm olayındaki otopsi bulguları 1950'lerin başlarında, tıbbi bakımda artan gelişmişlik, hastanelerin sayılarında ve karmaşıklığında artış ve cerrahi olmayan uzmanlıkların çok hızlı ortaya çıkması, Hastane Standardizasyon Programı nı sıkıntıya sokmuştur. Sonuç olarak, 1952'de Sağlık Kurumları Birleşik Akreditasyon Komitesi (JCAH) kurulmuş ve ACS'nin, Hastane Standardizasyon Programını benimsemiştir. Bu dönemde, hasta kayıt defterlerinden dosyalanmış klasörlere geçiş yaşanmış ve renkli dosya sistemleri kullanılmıştır. 1950'lerde Amerikalılar, tüm bireylerin kolayca ulaşabileceği az maliyetli daha fazla teknoloji istemeye başladılar. Tıbbi gelişmeler arttıkça, sağlık hizmetlerine olan talep ve bu hizmetleri temin etmenin maliyeti de artmıştır. Yaklaşım; "ne kadar fazla olursa o kadar iyidir" halini almıştı. Ek olarak, tıbbın gelişmesiyle yaşam süresi uzadığı için, yaşlı nüfusta da bir artış olmuştur. Artan yaşlı nüfusla beraber, kronik hastalıklarda da bir artış yaşanmıştır. Hastane hizmetleri pahalandıkça, sigortalı olmayanlar ya da sigortası yeterli olmayanlar - özellikle fakir ve yaşlılar- sağlık hizmetine ulaşamamışlardır. Buraya kadar, federal ve eyalet hükümetleri hastane maliyetlerini kontrol etmek için çok az şey yapıyorlardı. Bununla birlikte, 1965'te, Kongre, 1935 yılına ait olan Sosyal Güvenlik Kanunu'nda değişiklikler yaptı. Hasta kayıtlarının standardizasyonuna yönelik tüm çalışmalara rağmen raporların yazılı içerikleri şikayetler, test sonuçları, muayene bulguları, tedavi planları ve gözlemlerin bir karışımıydı. Böylesine düzensiz notlar, özellikle birden çok şikayet veya hastalık için tedavi gören hastaların durumunda, net bir görüş sağlamıyordu. Lawrence L. Weed, hasta kayıtları organizasyonunu geliştirmek işini üzerine aldı ve 1960 larda probleme dayalı hasta kayıtları nı ortaya koydu. Bu kayıt tarzında her hastayla bir veya birden fazla problem ilişkilendirilmişti. Notlar, problem başına SOAP yapısına uygun olarak kaydediliyordu. (SOAP: S: Subjective (hastanın dile getirdiği şikayetler) O:Objective (Doktor ve hemşirelerin bulguları) A:Assessment (test sonuçları ve tanı gibi kararlar) P:Plan (tıbbi plan örneğin tedavi veya izlenecek yol)) Hasta kaydının standardizasyon ve düzenlenmesindeki ilerlemenin yanında, probleme dayalı SOAP yapısının amacı, sağlık çalışanlarının düşünce çizgisinin daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır. Weed in probleme dayalı tıbbi kaydının mantıksal bazda hemen kabul görmesine karşın, bu metoda pratikte bağlı kalmanın çok disiplin gerektirdiği ortaya çıktı. Birden çok problemle ilişkili bilgilerin birçok defa kaydedilmesi gerekmekteydi. Tablo 1.3, aynı hastaya ait notların zamana dayalı, kaynağa dayalı ve probleme dayalı yapılarını sırasıyla vermektedir. 12

14 Tablo 1.3: Aynı hastaya ait notların zamana dayalı, kaynağa dayalı ve probleme dayalı yapıları (van Bemmel J.H., Handbook of Medical Informatics ten alınmıştır.) A) Zamana Dayalı Sağlık Kayıtları 21 Şubat 1996: Nefes darlığı, öksürük ve ateş. Çok koyu gayta. Fizik Muayene: Tansiyon:150/90 mmhg Nabız:95/dak Sıcaklık:39,3 oc. Ronküsler var, karın hassas değil. Aldığı ilaçlar:aspirin 64 mg/gün Muhtemelen akut bronşit, kardiyak dekompansasyon yüzünden kötüleşmiş Kanama muhtemelen Aspirin yüzünden. ESR:25mm Hb:7,8 Gaytada gizli kan (+) Göğüs röntgeni: atelektazi yok, hafif kardiyak dekompansasyon bulguları İlaç: 500mg günde iki kez Amoksisilin tablet, Aspirini 32mg/güne düş 4 Mart 1996: Öksürük kesildi, hafif nefes darlığı, normal gayta. Fizik Muayene:hafif ronküs, Tansiyon 160/95 Nabız:82/dak Aspirine 32mg/gün olarak devam Hb:8.2, gaytada gizli kan (+) B ) Kaynağa Dayalı Sağlık Kayıtları Vizitler 21 Şubat 1996: Nefes darlığı, öksürük ve ateş. Çok koyu gayta Fizik Muayene: Tansiyon 150/90, Nabız 95/dak. Ateş: 39,3oC Ronküsler var, karın hassas değil Aldığı ilaçlar:aspirin 64 mg/gün Muhtemelen akut bronşit, kardiyak dekompansasyon yüzünden kötüleşmiş Kanama muhtemelen Aspirin yüzünden İlaç: 500mg günde iki kez Amoksisilin tablet, Aspirini 32mg/güne düş 4 Mart 1996: Öksürük kesildi, hafif nefes darlığı, normal gayta. Fizik Muayene: hafif ronküs, Tansiyon 160/95 Nabız:82/dak İlaç:Aspirine 32mg/gün devam Laboratuar testleri 21 Şubat 1996: ESR:25mm Hb:7,8 Gaytada gizli kan (+) ÖKSÜZ 4 Mart 1996: Hb:8.2, gaytada gizli kan (+) & MALHAN Röntgenler: 21 Şubat 1996: Göğüs röntgeni: atelektazi yok, hafif kardiyak dekompansasyon bulguları C) Probleme Dayalı Sağlık Kayıtları Problem 1:Akut bronşit 21 Şubat 1996: S: Nefes darlığı, öksürük ve ateş O: Nabız 95/dak Ateş: 39,3oC Ronküsler, ESR 25mm Göğüs röntgeni: atelektazi yok, hafif kardiyak dekompansasyon bulguları A: Akut Bronşit P: Amoksisilin tablet 500 mg günde iki kere 4 Mart 1996: S: Öksürük kesildi, hafif nefes darlığı O: Nabız:82/dak, Hafif ronküs A: Bronşit semptomları minimal Problem 2:Nefes Darlığı 21 Şubat 1996: S: Nefes Darlığı O:Ronküs, Tansiyon 150/90 mmhg Göğüs röntgeni: atelektazi yok, hafif kardiyak dekompansasyon bulguları A: Minör dekompansasyon bulguları 4 Mart 1996: S: Hafif nefes darlığı O: Tansiyon 160/95 Nabız:82/dak A: Dekompansasyon yok Problem 3:Koyu gayta 21 Şubat 1996: S: Koyu Gayta Aldığı ilaçlar: Aspirin 64 mg/gün O: Karın hassas değil, Rektal incelemede eldivende kan yok Hb:7,8 A: Muhtemelen Aspirine bağlı intestinal kanama P: Aspirini 32mg/gün e düş 4 Mart 1996: S:Normal gayta O:Gaytada gizli kan A:İntestinal kanama bulgusu yok P:Aspirin 32mg/gün devam 13

15 Probleme Dayalı Sağlık Kayıtlarının Kullanımı Dr. Weed tarafından geliştirilen Probleme Dayalı Tıbbi Kayıt yapısı orijinal olarak hastane kayıtlarının organizasyonuna yöneliktir. Bu hızlıca ayaktan izlenen hastalar için adapte edildi. Avantajları ilk olarak Bjorn ve Cross (1970) tarafından demonstre edildi dan bu yana temel konsepti geliştiren bir çok yayın ve makale yayınlanmıştır. Bu görüşler hekimlerin kişisel seçimleri için geniş ve varyasyonlar gösteren önerilerdi. Hekimlerin literatürü gözden geçirmesi kendi çalışma alanlarında en faydalı olabilecek ve kendilerini en rahat hissettikleri bileşenleri seçmelerini özendirmiştir. Kişinin tercihlerine uydurmak için gerektiğinde herhangi bir bileşenin dizaynı değiştirilebilmelidir. Weed, Probleme Dayalı Sağlık Kayıtları için dört temel elemanı çekirdek olarak tanımlar; Veritabanı, Problem listesi, Progres notları (gelişim notları) ve Plan.(Tablo 1.4) Anlık plan, primer olarak yeni hastanın tüm işlemlerinde ya da hastaneye yatırılan hastanın başvurusu sırasında uygulanmasına rağmen, çoğu hekim bunun ayaktan takip edilen hastada gelişme notunun içinde olmasını tercih eder. LİSTESİ çalışmaları Sürekli hasta bakımı,yapılanların sürekli kayda girmesi Tablo 1.4 : Probleme Dayalı Sağlık Kayıtlarının Basamakları VERİ TABANI PROBLEM GELİŞME NOTLARI -Öykü -Anatomik -Subjektif -Fizik muayene -Fizyolojik bilgilendirme -Fizyolojik bulgular -Patolojik -Objektif veriler -Laboratuvar -Semptomatik -Sosyal -Ekonomik - Psikiyatrik -Davranışsal -Değerlendirme(Tanı) PLAN -Tedavi -İleri araştırmalar -Hastanın eğitimi -Akış çizelgesi kullanımı -İlaç listeleri -Problem indeksi Kayıt tutulmasına akılcı yaklaşım, veritabanının oluşturulmasını gerektirir. Daha sonra problem listesi geliştirilir. Anlık plan belirlenir ve hastanın gelişim bilgileri veritabanının ve problem listesinin sürekli güncelleştirilmesi ile takip edilir. Problem listesi, veritabanında birikimi yapılan bilgilerden geliştirilmesine rağmen Probleme Dayalı Sağlık Kayıtlarının en önemli parçasıdır. Eğer Probleme Dayalı Sağlık Kayıtlarının tüm bileşenlerini kullanmakta bir isteksizlik varsa sadece problem listesinin geliştirilmesi önemli bir yarar sağlar. Veritabanının eklenmesi yararı arttırır. Fakat eğer yapılanmış gelişim notları da olursa ancak tam bir yarar sağlanır Veritabanı Veritabanı problem listesi oluşturma yolundaki ilk basamaktır. Veritabanı Probleme Dayalı Sağlık Kayıtlarının yapısının stabilitesi için üzerinde durduğu platformdur. Veri tabanı anamnez-öykü (asıl şikayet, şu anki rahatsızlık, geçmiş öykü, sistemlerin gözden geçirilmesi ve sosyal öykü), fizik muayene, fizyolojik veri ve temel laboratuar çalışmalarını içeren her bir hastaya göre olan veriler yaşa, cinse ve ırka göre farklılık gösterirler. Her hekim bütün hastalarda toplanacak minimum veriyi belirtmelidir. Böylece tüm personeli bu minimum verinin toplanıp toplanmadığı konusunda emin olmak için yardımcı 14

16 olabilirler. Verilerin bir çoğunun toparlanması için daha hasta, hekim tarafından görülmeden yardımcı sağlık çalışanlarına bu iş verilebilir. Veritabanı, hastanın gelecekteki bakımı için bir temeldir ve önemli hastalıklar için tarama testlerini ya da gelecekteki problemler için iyi bir referans noktası olabilecek testleri içermelidir. Örneğin kan basıncı yüksekliğinin uzun dönemde önemli etkileri olabilir ve eğer kişinin karşılaştırma yapmak için daha önceden bilinen kan basıncı değeri yoksa hafif yükselmeler fark edilmeyebilir. Veritabanı kesinlikle kaçırılmaması gereken problemlere konsantre olmalı ve bu problemleri belirlemek için önemli testleri uygulamalıdır. Hangi testlerin rutin olması konusundaki tartışmalar aktif olarak devam edecektir. Sadece yeni araştırmalar yapılarak potansiyel olarak önemli hastalıkların belirlenmesinde kullanılan testler konusundaki tartışmalar tamamlanabilir. Veritabanında üzerinde durulması gereken test, hastalığı en erken saptayabilir ki bu pre-semptomatik fazdır. Böylece hastalığın normal gidişi durdurulabilir ve etkisi en aza indirilebilir. Probleme Dayalı Sağlık Kayıtlarının başarılı olması için tam bir veritabanı şarttır. Çoğu hekim eksik veritabanı oluşturur. Gerekli bütün veriler toplanana kadar kalmalıdır. Belirlenen zaman dilimi içinde bütün verileri toparlamak için gerekli çaba ve kararlılık gösterilmelidir. Eğer ilk seferde tam bir öykü ve fizik muayene elde edilememiş ise kişinin diğer ziyaretlerinde bilginin kalan kısımları tamamlanabilir. Probleme ait verinin eksik olduğunun gözlenmesi verileri toplamaya devam etmek için bir hatırlatma olur Anamnez Öykü Tıbbi öykünün kısa sürede ve gerekli olan tüm bilgiyi içerecek şekilde alınabilmesi için yazılı tıbbi öykü formları şeklinde hasta bekleme odasında ya da hastanın ziyaretinden önce evde doldurması için hazırlanır. Bu anket soru formu birinci basamak hekimi tarafından düzenlenebilir. Genel sağlık anketinde önemli, üzerinde durulması gereken pozitif bulgular (kardiovasküler, gastrointestinal, solunum, kadın hastalıkları ve doğum) detaylı olarak daha önceden hazırlanmış bu anketlerde yer alır. Hastanın tam bir tıbbi öyküsü alındığında daha önceki hekiminden hastaya ait kayıtların alınması önemlidir. Çünkü hasta şu an sahip olduğu patolojik bulgular hakkında gerçekçi olmayan fikirlere sahip olabilir ve geçmişteki problemlerin tam ve doğru değerlendirilmesinin tek yolu gerçek kayıtları gözden geçirmek ya da hastayı gören hekimden bir sağlık kayıt özetini elde etmektir. Bu bilgi, veritabanının kalıcı bir parçası olmalıdır ve aynı alandaki şimdi ya da gelecekte gelişecek problemler için refarans noktası oluşturmalıdır Fizik muayene ve fizyolojik veriler Hazır fizik muayene sayfalarını kullanmanın bir avantajı bilginin kolayca tanımlanmasının sağlanmasıdır. Oldukça iyi yapılandırılmış check-off formatı da bazen kullanılır. Bunun kullanılması tamamlanmasının amaç edinilmesini ve amaca ulaşıldığında bunun bilinmesini ya da bitmesi için ne kaldığının bilinmesini mümkün kılar. Yapılandırılmamış ve açık uçlu bir formatta tamamlanması için ne kaldığının bilinmesi zordur. Fizik muayene sırasında fark edilen anormalliklerin dökümünün sunulması için yazılı rapora ek olarak vücut parçaları, resimler de kullanılabilir. Bazı bilgisayar programlarında giriş ekranında bir grup seçilmiş veriye işaret edilerek ya da seçilerek verilerin alınmasına izin verilir. Bunlar bir çoğu fizik muayene sırasında not edilen varyasyonları tamamıyla ve hızlıca tanımlayacak anatomik çizimleri de içerir. Bazı hekimler tamamlanmış bir veritabanını tüm hastaları için isterler ve standart olarak gerekli tüm verileri içeren muayene tamamlanmadan hastayı tedavi için kabul etmezler. Bu muayenenin tamamlanmasını takiben hastaya bulguların özeti gönderilir. Bu 15

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Yaşam başlangıcından ölümüne kadar, sağlık ve hastalık durumunu anlama, uygun girişimleri planlayarak sorunu çözme sorumluluğuna sahip olan hemşirelik; insanı ele alan

Detaylı

DOKÜMAN KOTROLÜ. Çeviri: Elif KILIÇ, Gıda Müh. Düzenleme: Fırat ÖZEL, Gıda Müh.

DOKÜMAN KOTROLÜ. Çeviri: Elif KILIÇ, Gıda Müh. Düzenleme: Fırat ÖZEL, Gıda Müh. BRC Gıda standardında geçen gerekliliklerin bir kısmına yönelik olarak açıklayıcı klavuzlar BRC tarafından yayınlandı. Bu klavuzlardan biri olan bu dokümanın Türkçe çevirisi Sayın ELİF KILIÇ tarafından

Detaylı

AYAKTAN HASTA DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

AYAKTAN HASTA DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 24.03.2014 CureMed te tanımlanmış anamnez modüller eklendi. 01 FTR Tedavi Formu prosedüre tanımlandı. Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hasta Değerlendirme

Detaylı

Bilgi Güvenliği Risk Değerlendirme Yaklaşımları www.sisbel.biz

Bilgi Güvenliği Risk Değerlendirme Yaklaşımları www.sisbel.biz ISO/IEC 20000-1 BİLGİ TEKNOLOJİSİ - HİZMET YÖNETİMİ BAŞ DENETÇİ EĞİTİMİ Bilgi Güvenliği Risk Değerlendirme Yaklaşımları E1-yüksek seviye bilgi güvenliği risk değerlendirmesi Yüksek seviye değerlendirme,

Detaylı

Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri

Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Topluluğu kuruluşlarından Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri, Türkiye nin yerinde sağlık ve bakım çözümleri sunan ilk ve en büyük kuruluşudur.

Detaylı

DAHA HIZLI, DAHA PRATİK. LABORATUVAR İÇ VE DIŞ KALİTE KONTROLLERİNİN UYGULAMASI VE TAKİBİ

DAHA HIZLI, DAHA PRATİK. LABORATUVAR İÇ VE DIŞ KALİTE KONTROLLERİNİN UYGULAMASI VE TAKİBİ DAHA HIZLI, DAHA PRATİK. LABORATUVAR İÇ VE DIŞ KALİTE KONTROLLERİNİN UYGULAMASI VE TAKİBİ %100 web tabanlı İNTERQC, programı ile laboratuarlarınızın kalite kontrollerini istediğiniz yerden ve istediğiniz

Detaylı

DOKÜMANLARIN KONTROLÜ PROSEDÜRÜ Doküman No: Yürürlük Tarihi: Revizyon Tarih/No:

DOKÜMANLARIN KONTROLÜ PROSEDÜRÜ Doküman No: Yürürlük Tarihi: Revizyon Tarih/No: 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı, İç Kontrol Sistemi içinde bulunan tüm dokümanların hazırlanması, onaylanması, yayını, sürdürülmesi, güncelleştirilmesi ve dağıtım esasları için yöntem ve sorumlulukları belirlemektir.

Detaylı

Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC)

Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC) Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC) Sistem analistlerinin ve kullanıcı faaliyetlerinin spesifik döngüsünün kullanılmasıyla En iyi geliştirilmiş sistemin oluşmasını

Detaylı

İletişim ve Bilgi Yönetimi (MCI) Copyright, Joint Commission International

İletişim ve Bilgi Yönetimi (MCI) Copyright, Joint Commission International İletişim ve Bilgi Yönetimi (MCI) Copyright, Joint Commission International MCI Altı Odak Alanı 1. Toplumla İletişim 2. Hasta ve Yakınları ile İletişim 3. Kurum İçindeki ve Dışındaki Sunucular Arası İletişim

Detaylı

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E.

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İletişim A. GENEL TANITIM Dönem 6, tıp eğitiminin önceki 5 yılında edinilen bilgi,

Detaylı

Türkiye Klinik Kalite Programı

Türkiye Klinik Kalite Programı Türkiye Klinik Kalite Programı 3 Mayıs 2013 Dr. Hüseyin ÖZBAY Amaç: Türkiye de klinik kalitenin izlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik mevcut durum tespitinin yapılması ve klinik kalite ölçme ve değerlendirme

Detaylı

3. SIKLIKLA TEDAVİ EDİLEN HASTALIKLAR, UYGULANAN PROSEDÜRLER VE HİZMETLER:

3. SIKLIKLA TEDAVİ EDİLEN HASTALIKLAR, UYGULANAN PROSEDÜRLER VE HİZMETLER: Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 5 1. HİZMET KAPSAMI: Çocuk Alerji Bilim Dalı, 0-18 yaş grubu ayaktan ve yatan hastalara tanı ve tedavi hizmetleri sunmaktadır. Bu hizmet haftada 7 gün ve 24

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

UÜ-SK AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI

UÜ-SK AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 5 1 HİZMET KAPSAMI: Aile Hekimliği Anabilim Dalı yaş, cinsiyet, yakınma, hastalık ayrımı yapmaksızın, yaşamın bütün evrelerinde ve süreklilik içinde, sağlığın

Detaylı

Triajın tanımı, ne şekilde ve kimler tarafından yapılacağı ve triaj sınıflaması anlatılacaktır.

Triajın tanımı, ne şekilde ve kimler tarafından yapılacağı ve triaj sınıflaması anlatılacaktır. Doç. Dr. Onur POLAT Bu Ünitede; Triajın tanımı, ne şekilde ve kimler tarafından yapılacağı ve triaj sınıflaması anlatılacaktır. Ayrıca olağan ve olağan dışı durumlarda hasta ve yaralıların kayıtlarının

Detaylı

YÖNETİMİN SORUMLULUĞU PROSEDÜRÜ

YÖNETİMİN SORUMLULUĞU PROSEDÜRÜ 1. AMAÇ Doküman No: P / 5.1 Revizyon No : 0 Sayfa : 1 / 5 Yayın Tarihi: 19.01.2010 Bu prosedürün amacı, İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Yönetimi nin Kalite Politikası ve hedeflerini oluşturmak, yönetim sistemini

Detaylı

Aile Hekimlerinin ve Aile Sağlığı Elemanlarının Kanser Taramalarındaki Rolü ve Önemi

Aile Hekimlerinin ve Aile Sağlığı Elemanlarının Kanser Taramalarındaki Rolü ve Önemi Aile Hekimlerinin ve Aile Sağlığı Elemanlarının Kanser Taramalarındaki Rolü ve Önemi Aile Hekimliği Uygulama Daire Başkanlığı 02.04.2015 Aile Hekimliği Uygulamasının Temel Amaçları Sağlık hizmetlerinin

Detaylı

TRANSFÜZYON EKİBİ VE HASTANE TRANSFÜZYON KOMİTELERİ. Uz Dr Nil Banu PELİT

TRANSFÜZYON EKİBİ VE HASTANE TRANSFÜZYON KOMİTELERİ. Uz Dr Nil Banu PELİT TRANSFÜZYON EKİBİ VE HASTANE TRANSFÜZYON KOMİTELERİ Uz Dr Nil Banu PELİT Tarihçe Bock AV. Use and abuse of blood transfusion. N Engl J Med. 1936 ; 215: 421-425. Fantus B. The therapy of Cook Country Hospital

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIM PROSEDÜRÜ

AKILCI İLAÇ KULLANIM PROSEDÜRÜ 1. AMAÇ : Hastanedeki akılcı ilaç kullanımına yönelik uygulamaların belirlenmesi. 2. KAPSAM : Hastalara verilecek ilaç tedavilerinin uygunluğunu, bunun kontrolü için kurulan Akılcı ilaç kullanımı sorumlu

Detaylı

Futbol ve Maç Analizi

Futbol ve Maç Analizi Futbol dünyada en çok tercih edilen spor dallarından biridir. Bilim ve teknoloji alanındaki gelişmeler, FİFA nın liglere kattığı yenilikler Transfer ücretlerinin yükselişi bu spor dalına olan ilgi ve Başarı

Detaylı

İnternet Destekli Temel Bilgisayar Bilimleri Dersinde Anket Uygulaması

İnternet Destekli Temel Bilgisayar Bilimleri Dersinde Anket Uygulaması İnternet Destekli Temel Bilgisayar Bilimleri Dersinde Anket Uygulaması Yalçın Ezginci Selçuk Üniversitesi Elk.-Elt.Mühendisliği Konya ANKET Anket, insanlardan fikirleri, duyguları, sağlıkları, planları,

Detaylı

Üniversite Hastanelerinde Meslek Hastalığı Tanısı Çalıştayı. Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu

Üniversite Hastanelerinde Meslek Hastalığı Tanısı Çalıştayı. Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı-ÇSGB İSGGM, Sosyal Güvenlik Kurumu-SGK, Üniversite Hastaneleri Temsilcileri, Meslek Hastalıkları Hastanesi-MHH,

Detaylı

Eksternal Kalite Kontrol Programı. Doç. Dr. Mustafa ERTEK RSHMB

Eksternal Kalite Kontrol Programı. Doç. Dr. Mustafa ERTEK RSHMB Sağlık Bakanlığı Penceresinden Eksternal Kalite Kontrol Programı Doç. Dr. Mustafa ERTEK RSHMB Sunum Planı Laboratuarlarda kalite kavramı Dış kalite değerlendirme programına katılımda gerekli yasal düzenleme

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI Doç. Dr. PINAR ERGÜN Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi PULMONER REHABİLİTASYON ve EVDE BAKIM MERKEZİ Pulmoner

Detaylı

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. nin (Banka) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk yönetim yapısına

Detaylı

UÜ-SK KALP VE DAMAR CERRAHİSİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI

UÜ-SK KALP VE DAMAR CERRAHİSİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 6 1. HİZMET : Kalp ve Damar Cerrahisi AD, her yaş grubundaki ayaktan ve yatan hastalara tanı ve tedavi hizmetleri sunmaktadır. Bu hizmet haftada 7 gün ve 24

Detaylı

Akılcı İlaç Kullanımı ve İlaç Uygulama Hataları. Prof. Dr. Sinan ÇAVUN Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi

Akılcı İlaç Kullanımı ve İlaç Uygulama Hataları. Prof. Dr. Sinan ÇAVUN Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Akılcı İlaç Kullanımı ve İlaç Uygulama Hataları Prof. Dr. Sinan ÇAVUN Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi İLAÇ YÖNETİMİ Tüm ilaçlar tehlikelidir ama bazıları yararlıdır AKILCI İLAÇ KULLANIMI Kişilerin klinik

Detaylı

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek 2 Egzersiz programına başlamadan önce bireyin aşağıdaki değerlendirmesinin

Detaylı

THD TÜRKBA ALTINDA BİR HEMATOLOJİ HASTA KAYIT PROGRAMI: ÇEKİRDEK. Prof. Dr. Yahya Büyükaşık. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi

THD TÜRKBA ALTINDA BİR HEMATOLOJİ HASTA KAYIT PROGRAMI: ÇEKİRDEK. Prof. Dr. Yahya Büyükaşık. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi THD TÜRKBA ALTINDA BİR HEMATOLOJİ HASTA KAYIT PROGRAMI: ÇEKİRDEK Prof. Dr. Yahya Büyükaşık Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Hematoloji Ünitesi, ANKARA Klinik tıp alanında bilimsel yaklaşım

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 13 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr 1 HEDEFLER.Sağlığı, koruma ve geliştirme kavramlarını bilme İşyerlerinde

Detaylı

SAĞLIK YÖNETİMİ HASTANE YÖNETİMİ

SAĞLIK YÖNETİMİ HASTANE YÖNETİMİ SAĞLIK YÖNETİMİ HASTANE YÖNETİMİ Kaynak: Sağlık İşletmeleri Yönetimi Prof. Dr. Dilaver TENGİLİMOĞLU Yrd. Doç. Dr. Oğuz IŞIK Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT *Hastanelerin Tanımı *Hastanelerin Özellikleri *Hastanelerin

Detaylı

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ HASTA VE YAKINLARININ EĞİE ĞİTİMİ Hazırlayan Cihan Arabacı Eğitim Hemşiresi PROSEDÜRÜ 1 HASTA VE YAKINLARININ EĞİTİMİ Hasta ve yakınlarının tedavi ve bakım süreçlerine katılımı, hem hastanın kendisini

Detaylı

Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir.

Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir. Eğitişim Dergisi. Sayı: 16. Ağustos 2007 GİRİŞ Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir. KARİYER YÖNETİMİ 1 / 13 Kariyer, bireyin iş yaşantısındaki aktivite,

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Acil Tıp Hekimliği Uygulama Dilimi (Seçmeli) Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Okhan AKDUR Doç.

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

ICD-10 KODLAMA SĐSTEMĐNE AĐT HEKĐMLERĐN BĐLGĐ DÜZEYLERĐNE YÖNELĐK AMPĐRĐK BĐR ÇALIŞMA

ICD-10 KODLAMA SĐSTEMĐNE AĐT HEKĐMLERĐN BĐLGĐ DÜZEYLERĐNE YÖNELĐK AMPĐRĐK BĐR ÇALIŞMA MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE ICD-10 KODLAMA SĐSTEMĐNE AĐT HEKĐMLERĐN BĐLGĐ DÜZEYLERĐNE YÖNELĐK AMPĐRĐK BĐR ÇALIŞMA Nergis DEMĐRKAN 1 Levent EKER 1

Detaylı

ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU

ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU Dünyada en çok kullanılan yönetim sistemi standardı ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Standardının son revizyonu 15 Eylül 2015 tarihinde yayınlanmıştır.

Detaylı

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU R20.07 LABORATUVAR İÇ DENETİMLERİ

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU R20.07 LABORATUVAR İÇ DENETİMLERİ R20.07 LABORATUVAR İÇ DENETİMLERİ Rev.00 03-2002 1 GİRİŞ 1.1 TS EN ISO/IEC 17025 (2000) Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği için Genel Şartlar standardında, bir laboratuvarın yaptığı deney

Detaylı

Hasta Merkezli Standartlar - Hastaların Bakımı (COP)

Hasta Merkezli Standartlar - Hastaların Bakımı (COP) Hasta Merkezli Standartlar - Hastaların Bakımı (COP) Bir sağlık kuruluşunun temel hedefi hasta bakımıdır. Hastaların benzersiz ihtiyaçlarını destekleyen ve bunlara cevap veren bir ortamda en uygun bakımın

Detaylı

Dokümantasyon, doküman veya destekleyici referans ve kayıt sağlamak anlamına. DAS Dokümantasyonu. Doç. Dr. Duygu PERÇİN

Dokümantasyon, doküman veya destekleyici referans ve kayıt sağlamak anlamına. DAS Dokümantasyonu. Doç. Dr. Duygu PERÇİN Doç. Dr. Duygu PERÇİN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KAYSERİ Dokümantasyon, doküman veya destekleyici referans ve kayıt sağlamak anlamına gelir.

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. TS EN ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemi TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi TS (OHSAS) 18001 İSG Yönetim Sistemi

YÖNETİM SİSTEMLERİ. TS EN ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemi TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi TS (OHSAS) 18001 İSG Yönetim Sistemi YÖNETİM SİSTEMLERİ Ülkemiz kuruluşları da Kalite, Çevre ve İş sağlığı ve güvenliği konularına verdikleri önemi göstermek, etkinlik ve verimliliği artırmak amacıyla Yönetim Sistemlerine geçiş için uğraş

Detaylı

Yaşanmış Tecrübe Paylaşımı Önce Test Et Sonra Kodla XP Pratiği

Yaşanmış Tecrübe Paylaşımı Önce Test Et Sonra Kodla XP Pratiği TBD 21. Ulusal Bilişim Kurultayı Sunumu Yaşanmış Tecrübe Paylaşımı Önce Test Et Sonra Kodla XP Pratiği Hasan ÖZKESER Bimar Bilgi İşlem Hizmetleri Aş. 5 Ekim 2004 ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi, Ankara 2004

Detaylı

Laboratuvar Tıbbında İzlenebilirlik

Laboratuvar Tıbbında İzlenebilirlik Laboratuvar Tıbbında İzlenebilirlik Medikal Metroloji Çalıştayı TÜBİTAK-UME, İstanbul Dr. Diler Aslan Pamukkale Üniversitesi 13 Şubat 2013, İstanbul İçerik Adlandırma,Tanım, kavram, sektör, segment: Tıbbi

Detaylı

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI BİLGİ SİSTEMİ GELİŞTİRME SÜRECİ Sistem Geliştirme Süreci ve Modelleri Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü Bilgi sistemlerinin geliştirilmesi için izlenen sürece Sistem Geliştirme

Detaylı

İklim verisi kullanıcılarının karşılaştığı zorluklar ve çözüm önerileri. Ömer Lütfi Şen, Ozan Mert Göktürk ve Hasan Nüzhet Dalfes

İklim verisi kullanıcılarının karşılaştığı zorluklar ve çözüm önerileri. Ömer Lütfi Şen, Ozan Mert Göktürk ve Hasan Nüzhet Dalfes İklim verisi kullanıcılarının karşılaştığı zorluklar ve çözüm önerileri Ömer Lütfi Şen, Ozan Mert Göktürk ve Hasan Nüzhet Dalfes İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü

Detaylı

BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI

BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI Dr. Handan TOPÇUOĞLU Ph.D. Dr. Şenay ÖZDEMIR Ph.D. İdeal İş sağlığı Ltd.şti. (HS(G)65 BAŞARILI SAĞLIK VE GÜVENLİK YÖNETİM SİSTEMLERİNİ (UK) TEMEL

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı

ISO 15189 Akreditasyonunun Klinik Laboratuvarlara Etkisi

ISO 15189 Akreditasyonunun Klinik Laboratuvarlara Etkisi ISO 15189 Akreditasyonunun Klinik Laboratuvarlara Etkisi Dr.Ömer Güzel Biruni&Centro Laboratuvarları 18 EKİM 2014 MALATYA 21. Yüzyılda Laboratuvarların Geleceği Otomasyon, Konsolidasyon, Moleküler tanı,

Detaylı

Avrupa Hastaneleri için

Avrupa Hastaneleri için Avrupa Hastaneleri için Kalite İyileştirme Sistemleri (Koordinatörü) için anket (PTD1) Bu anket, hastanenin kalite iyileştirme faaliyetlerinin koordinasyonundan sorumlu Kalite Yöneticisine yöneliktir.

Detaylı

Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi

Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi 1 Mayıs 2010, Antalya Dr. Murat BALANLI SGK Yönetim Kurulu Üyesi 1 Ödeme Modelleri 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesiyle ülke nüfusu (yeşil kartlılar dışında)

Detaylı

HASTANE HİZMET KALİTE STANDARTLARI METODOLOJİSİ

HASTANE HİZMET KALİTE STANDARTLARI METODOLOJİSİ HASTANE HİZMET KALİTE STANDARTLARI METODOLOJİSİ Sağlıkta Dönüşüm Programının ana hedeflerinden biride sağlık hizmetlerinde sürekli kalite gelişimini sağlamaktır. 2003 yılında ülkemize özgü bir uygulama

Detaylı

TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI KALİTE KONTROL PROSEDÜRÜ PR17/KYB

TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI KALİTE KONTROL PROSEDÜRÜ PR17/KYB TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI PR17/KYB Sayfa No: 1/6 1. AMAÇ ve KAPSAM Bu prosedürün amacı, Daire Başkanlığında deney hizmetleri

Detaylı

1st İntercontinental Emergency Medicine Congress & 10th National 11.06.2014 Congress of Emergency medicine 1

1st İntercontinental Emergency Medicine Congress & 10th National 11.06.2014 Congress of Emergency medicine 1 1st İntercontinental Emergency 11.06.2014 Congress of Emergency medicine 1 SAĞLIK BAKANLIĞI MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DR. BİRDAL YILDIRIM 1st İntercontinental Emergency

Detaylı

Süreklilik Göstergesi. Kavram Haritaları. Etkileşim Göstergesi. Problem/Çözüm Göstergesi Karşılaştırma Matrisi. (Anlam Çözümleme Tablosu)

Süreklilik Göstergesi. Kavram Haritaları. Etkileşim Göstergesi. Problem/Çözüm Göstergesi Karşılaştırma Matrisi. (Anlam Çözümleme Tablosu) Kavram Haritaları Hiyerarşik KH Hiyerarşik Olmayan KH ( Ağ, Örümcek Harita) Zincir KH Sınıflandırma Haritası Vee Diyagramları Neden-Sonuç Diyagramları Balık Kılçığı Döngü Göstergesi Olay Zinciri Dizileri

Detaylı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU VE CEVAPLARLA İÇ KONTROL Ankara-2012 İÇİNDEKİLER 1 Neden İç Kontrol? 2 İç Kontrol Nedir? 3 İç Kontrolün Amacı Nedir? 4 İç Kontrolün Yasal

Detaylı

P704. Revizyon No : 05 Yürürlük Tarihi : 17.12.2014. Yeterlilik Deneyleri ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırma Programları Prosedürü

P704. Revizyon No : 05 Yürürlük Tarihi : 17.12.2014. Yeterlilik Deneyleri ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırma Programları Prosedürü P704 Revizyon No : 05 Yürürlük Tarihi : 17.12.2014 Yeterlilik Deneyleri ve Laboratuvarlar Arası Karşılaştırma Programları Prosedürü Sayfa 1 / 6 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı, TÜRKAK tarafından akredite olmak

Detaylı

Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası

Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı Kredi Finansal Kiralama A.O. nın ( Şirket ) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk

Detaylı

Bayındır Hastanesİ Söğütözü Genel Yoğun Bakım Zİyaretçİ Kılavuzu

Bayındır Hastanesİ Söğütözü Genel Yoğun Bakım Zİyaretçİ Kılavuzu Bayındır Hastanesİ Söğütözü Genel Yoğun Bakım Zİyaretçİ Kılavuzu Bu broşür, Bayındır Hastanesi Söğütözü (BHS) Genel Yoğun Bakım (Reanimasyon) süreci hakkında sizi aydınlatmak amacıyla hazırlanmıştır.

Detaylı

GENEL YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

GENEL YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ Dok No:YBH.PR.01 Yayın Tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/No:-/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ: Erişkin yoğun bakım ünitesine yatış endikasyonu olan hastaların erişkin yoğun bakım ünitesine kabulü, izlenmesi, tedavisi,

Detaylı

HEALTH-TIC 2012 PALANTE. Erdem ALPAY SRDC Ltd.

HEALTH-TIC 2012 PALANTE. Erdem ALPAY SRDC Ltd. HEALTH-TIC 2012 PALANTE Erdem ALPAY SRDC Ltd. 1 PALANTE Proje Numarası: Proje Kısaltması: ICT-CIP-297260 PALANTE Proje İsmi: PAtient Leading and managing their healthcare through EHealth Hastaların esağlık

Detaylı

Bakım kalitesi tanımlanabilir mi? Bakım kalitesi nedir?

Bakım kalitesi tanımlanabilir mi? Bakım kalitesi nedir? KALĠTE DENĠLDĠĞĠNDE NE ANLIYORUZ VE KAVRAMLAR Saliha Koç Acıbadem Sağlık Grubu Hemşirelik Hizmetleri Direktörü Bakım kalitesi tanımlanabilir mi? Bakım kalitesi nedir? Hem bireyler ve hem de toplumlar için

Detaylı

UYGUN İŞE YERLEŞTİRME. Volkan Dündar

UYGUN İŞE YERLEŞTİRME. Volkan Dündar UYGUN İŞE YERLEŞTİRME Volkan Dündar UYGUN İŞE YERLEŞTİRME KAPSAMI İşe giriş muayenesi ve işe yerleştirme birbirini tamamlayan kavramlardır. İşe Giriş Muayenesi Aralıklı Kontrol Muayenesi Erken Kontrol

Detaylı

Farkındalılık ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi. Uygulama ve başarımın anahtarları

Farkındalılık ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi. Uygulama ve başarımın anahtarları ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi Uygulama ve başarımın anahtarları 1 Genel Eğitim Hakkında Kalite ve Yönetim Sistemi Kavramlar ve amaçlar TKY ve Kalite Yönetim Sistemi Standart maddeleri Fayda sağlamanın

Detaylı

Sağlık Sektörü -SWOT Analiz-

Sağlık Sektörü -SWOT Analiz- Sağlık Sektörü -SWOT Analiz- Strength Weakness Opportunities Threads TREASURY M. Emre ELMADAĞ Deniz ERSOY M. Uğur TOKSARI Strength İnsan Sağlığı Çocuklardaki aşılama oranlarında gözle görülür iyileşmeler

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIP FAKÜLTESİ TERCİHİNİ YAPARKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR? Genel olarak sağlık, daha özelde tıp alanı ve tıp eğitimi hem verilen sağlık hizmeti hem de eğitim açısından en az 20-30 yıllık geçmişli ile

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 2 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak hazırlanan

Detaylı

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER Sağlık Dünya Sağlık Örgütü tanımlaması Biyolojik, ruhsal ve sosyal iyilik hali. Tıp Özgül bir kurama ve bu kuramdan biçimlenen yöntemle belirlenen uygulamalarla biyolojik,

Detaylı

Uygulama (Saat/Hafta) Tıpta Nobellik Buluşlar SEC150 1 2 0 2. Yarıyılı

Uygulama (Saat/Hafta) Tıpta Nobellik Buluşlar SEC150 1 2 0 2. Yarıyılı Dersin Adı Kodu Yarıyılı Ders (Saat/Hafta) (Saat/Hafta) Tıpta Nobellik Buluşlar SEC150 1 2 0 2 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin Türü Seçmeli Dersin Seviyesi Lisans Dersin Koordinatörü Prof.

Detaylı

Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı. Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği

Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı. Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği Bilgi Sistemleri Yönetim Bilgi Sistemleri Para, insangücü, malzeme, makine, teknoloji ve bilgi gibi

Detaylı

17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ

17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ 17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ GİRİŞ Ülkemizde KOAH prevalansı 40 yaş üzeri erişkin nüfusta %19 dur, diğer bir ifadeyle yaklaşık

Detaylı

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU R20.08

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU R20.08 R20.08 LABORATUVARLARDA YÖNETİMİN GÖZDEN GEÇİRME FAALİYETİ Rev.00 03-2002 1. GİRİŞ 1.1 TS EN ISO/IEC 17025 (2000) Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği için Genel Şartlar standardında bir

Detaylı

ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM PROSEDÜRÜ

ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM PROSEDÜRÜ Sayfa No: 1/5 A. İÇİNDEKİLER Bölüm KONU SAYFA NO REFERANS STANDART MADDESİ TS EN ISO IEC 17020:2012 A. İÇİNDEKİLER 1 B. ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM 2 7.6 1. AMAÇ 2 2. KAPSAM 2 3. SORUMLULUK 2 3.1

Detaylı

MESLEK KAVRAMI VE MESLEK SEÇİMİNİN ÖNEMİ

MESLEK KAVRAMI VE MESLEK SEÇİMİNİN ÖNEMİ AHMET ARSLAN MESLEK KAVRAMI VE MESLEK SEÇİMİNİN ÖNEMİ Meslek, kişilerin topluma yararlı mal ve hizmet üreterek geçimlerini temin etmek ve para kazanmak için yaptıkları, belli bir eğitimle kazanılan, sistemli

Detaylı

Ders (Saat/Hafta) Uygulama (Saat/Hafta) Yarıyılı AKTS. Dersin Amacı. Yaşlı Popülasyonda Akılcı İlaç Kullanımı II SEC127 2 2 0 3. Ön Koşul Dersleri -

Ders (Saat/Hafta) Uygulama (Saat/Hafta) Yarıyılı AKTS. Dersin Amacı. Yaşlı Popülasyonda Akılcı İlaç Kullanımı II SEC127 2 2 0 3. Ön Koşul Dersleri - Dersin Adı Kodu Yarıyılı Ders (Saat/Hafta) (Saat/Hafta) AKTS Yaşlı Popülasyonda Akılcı İlaç Kullanımı II SEC127 2 2 0 3 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin Türü Seçmeli Dersin Seviyesi Lisans

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr Kültür, inanç Fiziksel çevre SAĞLIK Yaşam koşulları Ekonomik

Detaylı

ÇEVRE BOYUTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ

ÇEVRE BOYUTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1/7 1. AMAÇ VE KAPSAM: Bu prosedürün amacı, TOTM nin faaliyetlerinin ve hizmetlerinin çevre güvenliği üzerinde gerçek veya potansiyel olarak önemli etkileri olabilecek çevresel boyutlarının (yönlerinin),

Detaylı

Yeni Dönemde Sağlık Yönetim Vizyonu

Yeni Dönemde Sağlık Yönetim Vizyonu Eğitim ve Araştırma Hastaneleri Perspektifinden Yeni Dönemde Sağlık Yönetim Vizyonu Prof. Dr. NurullahZengin Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yöneticisi 3. Sağlık Yönetimi Kongresi 13-16 Nisan

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI KAMU İÇ KONTROL KONTROL ORTAMI İç kontrolün temel unsurlarına temel teşkil eden genel bir çerçeve olup, kişisel ve mesleki dürüstlük, yönetim ve personelin etik değerleri, iç kontrole yönelik destekleyici

Detaylı

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı Olan Hasta Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı??? Yan ağrısı? Sırt ağrısı? Mide ağrısı? Karın ağrısı? Boğaz ağrısı? Omuz ağrısı? Meme ağrısı? Akut Göğüs Ağrısı Aniden başlar-tipik

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

Uygulama (Saat/Hafta) Tıp, Bilişim ve Bilgi Felsefesi SEC152 1 2 0 2. Yarıyılı

Uygulama (Saat/Hafta) Tıp, Bilişim ve Bilgi Felsefesi SEC152 1 2 0 2. Yarıyılı Dersin Adı Kodu Yarıyılı Ders (Saat/Hafta) (Saat/Hafta) Tıp, Bilişim ve Bilgi Felsefesi SEC152 1 2 0 2 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin Türü Seçmeli Dersin Seviyesi Lisans Dersin Koordinatörü

Detaylı

İLAÇ RUHSAT e-başvuru FORMU KULLANICI KILAVUZU. Doküman: EUP Revizyon No: R-06 Tarih: 26.05.2014

İLAÇ RUHSAT e-başvuru FORMU KULLANICI KILAVUZU. Doküman: EUP Revizyon No: R-06 Tarih: 26.05.2014 Sayfa: 0/15 İLAÇ RUHSAT e-başvuru FORMU KULLANICI Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 10.05.2010 İlaç ruhsat e-başvuru formu kullanıcı kılavuzunun ilk yayınlanma tarihi 10.06.2010 e-başvuru formundan

Detaylı

YAŞLI HASTALAR, SAĞLIK HİZMETLERİ ve ZORLUKLAR. Uzm. Dr. Mehmet Emin KUYUMCU Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları ABD, Geriatri BD

YAŞLI HASTALAR, SAĞLIK HİZMETLERİ ve ZORLUKLAR. Uzm. Dr. Mehmet Emin KUYUMCU Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları ABD, Geriatri BD YAŞLI HASTALAR, SAĞLIK HİZMETLERİ ve ZORLUKLAR Uzm. Dr. Mehmet Emin KUYUMCU Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları ABD, Geriatri BD Türkiye yaşlanıyor 2010 yılı Türkiye toplam nüfusu 73.722.988 65 yaş

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK BİLİMLERİNDE KURAM VE MODELLER Sağlık

Detaylı

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal Psikoloji Uygulamaları HUKUK SAĞLIK DAVRANIŞI KLİNİK PSİKOLOJİ TÜKETİCİ DAVRANIŞI VE PAZARLAMA POLİTİKA ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ SOSYAL

Detaylı

DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ. Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD

DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ. Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD Öğrenim amaç ve hedefleri Amaç Düşük prevalans hekimliği hakkında bilgi vermek Hedefler Bu dersin

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT. 4,5 cm

EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT. 4,5 cm A4 2,5cm YAZI KARAKTERİ: TIMES NEW ROMAN EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT İLK PENCERE: Proje adı 12 punto ile en fazla 38 Karakter

Detaylı

KLİNİK EĞİTİM HEMŞİRESİ REHBERLİĞİNDE İŞE YENİ BAŞLAYAN HEMŞİRELERİN ORYANTASYONU. Hazırlanma Tarihi: 21.09.2010

KLİNİK EĞİTİM HEMŞİRESİ REHBERLİĞİNDE İŞE YENİ BAŞLAYAN HEMŞİRELERİN ORYANTASYONU. Hazırlanma Tarihi: 21.09.2010 KLİNİK EĞİTİM HEMŞİRESİ REHBERLİĞİNDE İŞE YENİ BAŞLAYAN HEMŞİRELERİN ORYANTASYONU Hazırlanma Tarihi: 21.09.2010 İşe yeni başlayan hemşirelerin oryantasyonu Oryantasyon eğitimi, kurumda yeni göreve başlayan

Detaylı

Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi;

Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi; Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi; o Örnek türünü, o Örnek kabul ve ret kriterlerini, o Örnek alımı ile ilgili kuralları, o Örneklerin

Detaylı

Bremen Kanser Kayıt. Merkezi hakkında hasta bilgilendirmesi

Bremen Kanser Kayıt. Merkezi hakkında hasta bilgilendirmesi Bremen Kanser Kayıt Merkezi hakkında hasta bilgilendirmesi Bremen Kanser Sicili Güvenli Danışmanlık (Britta Schubert): Achterstrasse 30 Tel: 0421/ 218 56 999 D-28359 Bremen Doktor İdaresi (Dr. Sabine Luttmann):

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİNDE KALİTE YÖNETİM VE ORGANİZASYON YAPISI NASIL OLMALI? MPHG KALİTE YÖNETİM MODELİ

SAĞLIK HİZMETLERİNDE KALİTE YÖNETİM VE ORGANİZASYON YAPISI NASIL OLMALI? MPHG KALİTE YÖNETİM MODELİ SAĞLIK HİZMETLERİNDE KALİTE YÖNETİM VE ORGANİZASYON YAPISI NASIL OLMALI? MPHG KALİTE YÖNETİM MODELİ Nihal KAFALI ÜNLÜTÜRK MPHG Kalite Grup Müdürü 9. Uluslararası Sağlıkta Kalite, Akreditasyon ve Hasta

Detaylı

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sağlık veya Hemşirelik Yüksekokulları, Hemşirelik, Sağlık Memurluğu ve Ebelik Programları mezunu

Detaylı

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler 1 Sayın hast Hastalıkların teşhisi ve tedavisinde son on yılda çok büyük gelişmeler kaydedildi.

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı