Dr.Nural ÖZTÜRK T.Rad.Fiz.Uz. TÜRK RADYASYON ONKOLOJİSİ DERNEĞİ Radyofizik Kursu Haziran 2010

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Dr.Nural ÖZTÜRK T.Rad.Fiz.Uz. TÜRK RADYASYON ONKOLOJİSİ DERNEĞİ Radyofizik Kursu 11-12 Haziran 2010"

Transkript

1 RADYOTERAPİ CİHAZLARI Dr.Nural ÖZTÜRK T.Rad.Fiz.Uz. TÜRK RADYASYON ONKOLOJİSİ DERNEĞİ Radyofizik Kursu Haziran 2010

2 Radyoterapi Üç Kategoriye Ayrılır External Radyoterapi (Uzaktan Yapılan Tedavi) Foton Şeklinde Radyasyon Üreten Cihazlar Tanecik Şeklinde Radyasyon veren cihazlar X-Işını a)yüzeyel Gama Işnı a)co 60 Elektron Hızlandırıcılar a)betatronlar Proton ve Nötron Hızlandırıcı a)proton b)medium c)derin b)cs 137 b)lineer Hızlandırıcılar c)mikrotronlar b)nötron c)siklotrom Brakiterapi (Yakından Yapılan Tedavi) a) Doku Arası Tedavi b) Vucut çukurlarına konarak c) Yüzeysel Tedavi İnternal Tedavi (İç Tedavi)

3 X-IŞINI Ş VE X-IŞINI CİHAZLARI

4 X-IŞININ ELDESİ

5 **İlk radyolojik görüntüleme 1895 yılında William Röntgen tarafından X-Işınlarının keşfi ile gerçekleştirilmiştir. ** X-ışınları 1895 yılında gaz deşarj tüpünde katot ışınlarış ile çalışırken ş W. Röntgen tarafından keşfedildi. W. Röntgen elektron ışınlarının deşarj tüpünün camına çarpması sonucu elektron ışınlarından farklı türde bir ışının oluştuğunu fark etti. Daha önce hiçbir yerde rastlamadığı bu ışınlara X- ışınları (adı bilinmeyen anlamında) ismini verdi. CW Roentgen,

6 Hızlandırılmış elektronlar targete çarptığı zaman;

7 1.Nükleer çarpışma; elektronların küçük bir kısmının tungsten atomunun çekirdeği ile çarpışması ve birdenbire durdurulmaları sonucunda oluşur. ş Elektronun bütün enerjisi x ışınına dönüşür.

8 2. Bremss (Frenleme) Işınları X-ışını Brems radyasyonu; e - e - e - e - e - e - e - e - e - e - + çekirdek gelen elektron hedef atomun çekirdeğine çok yakın gelirse çekirdeğin çekim kuvvetinden etkilenerek durdurulurlar ve elektronun enerjisinin bir kısmı x ışınına dönüşür. ü Bu x ışınlarına Bremstrahlung (frenlenme radyasyonu) denir.

9 3. Karakteristik X-Işını Gelen Elektron K Yörünge Elektronu M L Gelen elektron hedef atomun yörünge elektronlarından birine çarparak onu yörüngesinden fırlatır. Böylece boş kalan yörüngeye daha üst yörüngelerden bir elektron gelerek yerleşir. Bu arada iki yörünge enerjilerinin i i farkı kadar bir enerjiye sahip foton ( karakteristik X-ışını )yayınlanır

10 3. Karakteristik X-Işını hν = E K -E N hν = E K - E M hν = E K -E L M L K Gelen elektron hedef atomun yörünge elektronlarından birine çarparak onu yörüngesinden fırlatır. Böylece boş kalan yörüngeye daha üst yörüngelerden bir elektron gelerek yerleşir. Bu arada iki yörünge enerjilerinin i i farkı kadar bir enerjiye sahip foton ( karakteristik X-ışını )yayınlanır.

11 Tungsten ve Molibden için mümkün bazı karakteristik X-ışını geçişleri ve yayınlanan X-ışınlarının enerjileri. Tungsten Molibden Geçiş Yayınlanan Foton Enerjisi (kev) Geçiş Yayınlanan Foton Enerjisi (kev) K-N II N III K-M II M III K-M III K-L III K-M II K-L II K-L III K-L II

12 X-ışını Spectrumu Karakteristik X-Işını Piki tput atif Out Rela Bremss Işınları Foton Enerjisi (kev)

13 X-IŞINI CİHAZININ TEMEL KISIMLARI 1. X-ışını tüpü 2. Kontrol konsolü 3. Yüksek voltaj jeneratörü

14 X-ışını tüpünün genel özellikleri * Tüpün camı yüksek ısıya dayanıklıdır. * cm uzunluktave15 lkt cm çapındadır. dd * Vakumlu olması uzun ömür ve etkili x-ışını üretilebilmesi için gereklidir. * Tüpün negatif tarafını katot, pozitif tarafını ise anot oluşturur. * Yaklaşık 5 cm 2 lik bir tüp penceresi vardır. * Çevreye gereksiz x-ışını yayılımını önlemek için tüp kurşun koruyucu (haube) içine yerleştirilmiştir.

15 ** X-ışını tüpü, ü televizyon tüpleri gibi, elektron iletimini i i sağlayan bir vakum tüpüdür. ** X-ışını tüpünün temel görevi; hızlı hareketi sağlanan elektronların l kinetik enerjisinin i i bir kısmını elektromanyetik tik enerji çeşidi olan x-ışınına dönüştürmektir.

16 X-Işını Tüpü ve X-ışınlarının Elde Edilmesi Yüksek Voltaj Kaynağı Tungsten Hedef Vakum Kabı Katot Işınları Bakır Anot X-Işınları Isıtılmış Tungsten Filament Katot

17 X-ışını tüpünün parçaları 1. Koruyucu Metalik Muhafaza 2. Cam Tüp 3. Katod 4. Anod

18 X-IŞINI CİHAZLARI

19 X IŞIN CİHAZLARI üç gruba ayrılır. 1. Konvansiyonel X Işını cihazları 2. Süpervoltaj tedavi cihazları 3. Megavoltaj tedavi cihazları

20 1- Konvansiyonel X Işını cihazları

21 1-1. Yüzeysel tedavi cihazları ( KV) 1-1a) Grenz x ışını veren tedavi cihazları (10-50 KV) : KV, ma gücünde çalışan cihazlar F.S.D. = 30cm. 0.5 mm den daha küçük Al. filtreler kullanılır. 1-1b) 1b) Kontakt tedavi cihazları (45-60 KV): KV, 2 ma gücünde F.S.D. uzaklığı 2-4 cm dir mm Aliminyum (Al.) filtreler kullanılır. Işın kalitesi (HVT) mm. Al. Doz şiddeti çok yüksek (50 KV, 0.5 mm Al. FSD=2 cm 8000 R/dk.)

22 1-1c) Yüzeysel Tedavi cihazları ( KV): * KV, 5-10 ma gücünde ü * FSD cm. * mm Al. filtre kullanılır. * Işınların ş kalitesi (H.V.T) 1-5 mm Al. * 5 mm derinliğe kadar yerleşmiş tümörlerin tedavisinde kullanılır. 1-1d) 1d) Medyum voltaj tedavi cihazları ( KV): * KV ve ma gücünde. * F.S.D. uzaklıkları cm. * Işınların kalitesi (HVT) mm. Al veya mm Cu * mm bakır (Cu) filtreler kullanılır. * 1-2 cm derinliğe kadar yerleşmiş tümörlerin tedavisinde kullanılır. Ortavoltaj tedavi cihazı

23 1-1e) Derin tedavi cihazları KV ; ma gücünde FSD= cm Işın kalitesi (HVT) mm Cu mm Cu, yüksek KV larda Thoraeus filtreler kullanılır. Thoraeus I, II, III (0.2 (0.4, 0.8) Sn+0.25 mm Cu+1.0 mm Al)

24 PHILIPS MARKA DERİN TEDAVİ CİHAZI SIEMENS STABILIPAN II DERİN TEDAVİ CİHAZI

25 2-SüperVoltaj Tedavi Cihazları

26 2) Süper voltaj Tedavi cihazları KV, 1-10 ma gücünde çalışan cihazlardır. FSD uzaklığı cm x ışını kalitesi (HVT) 4-10 mm Cu KV larda 4-5 mm Cu KV arasında Sn, Fe, Pb filtreler l kullanılır. l 2a) Rezonans transformatörlü cihazlar 1MV ve 2 MV cihazlar yapıldı 2b) Van De Graaff elektrostatik generatörler 2 MV ışın verirler

27 REZONANS TRANSFORMATÖRÜ

28 3-Megavoltaj Tedavi Cihazları

29 Megavoltaj tedavi cihazları Enerjileri 1MV dan büyükük olan x-ışınları Megavoltaj ışınlar olarak sınıflandırılır Enerjileri i 1MV dan büyük olan radyoaktif çekirdek k kaynaklı gama ışınları da bu kategoride yer almaktadır

30 Megavoltaj Tedavi Cihazları Van de Graaff hızlandırıcı Lineer Hızlandırıcı Betatronlar Microtron Co60 gibi gama ışını üniteleridir

31 Van de Graaff jeneratörü Yüklü parçacıkları hızlandırmak için tasarlanmış elektrostatik hızlandırıcıdır Klinik uygulamada daha çok 2 MV a kadar x ışını üretebilen elektronları hızlandırabilmekle beraber 10MV a kadar x-ışını üretebilecek kapasiteye sahiptir Teknik üstünlükleri fazla olan Co 60 ve Lineer hızlandırıcı cihazlarının gelişimi ile birlikte uzun süreli kullanılamamıştır

32 Van De Graaff generatörü

33 Değişik Enerjilerin Sudaki Derin Doz Eğrileri %DD d e c b a a-grenz ray b-contact tedavi c-yüzeyel tedavi d-orthovoltaj tedavi e-co60 Derinlik (cm)

34 γ ışınları ve γ ışını cihazları

35 γ IŞINLARININ ELDESİ

36 γ - Gamma Bozunumu Alfa ve beta bozunumlarının birçoğunda, üü ürün çekirdek k enerji açısından uyarılmış durumda kalır. Ürün çekirdek bu uyarılmış durumlardan kurtulmak amacıyla bir veya iki gamma fotonu yayınlar ve enerji bakımından temel seviyeye ( sıfır enerji seviyesi) iner. Gamma ışınları X-ışınları ve görünür ışık gibi elektromanyetik radyasyonlardır.

37 γ - Gamma Bozunumu β - 2 (%0. 2) E max = MeV 60 27Co 33 β - 1 (%99. 8) E max= MeV γ 1 = 1.17 MeV (%99.8) γ 2 = 1.33 MeV (%100) Ni MeV MeV MeV Co-60 ın bozunum şeması

38 1. Radyoaktif kaynaklarla çalışan ş teleterapi cihazları

39 Radyoterapinin i ilk zamanlarında bir kaç gram Ra-226 kapalı bir kutu içine konarak İngiltere ve İsveç te teleterapi kaynağı olarak kullanılmıştı.

40 Ra-226 teleterapi cihazlarının kaynak çapının büyük oluşu ve penumbranın büyük olması nedeniyle yerlerini Co-60 ve Cs-137 cihazlarına terk etmişlerdir.

41 Co-60 ın yarı ömrünün işletim açısından kısa olması ( 5.26 yıl l) nedeniyle alternatif olarak 1996 yıllarında yarı ömrü 13.4 yıl olan zenginleştirilmiş il iil i Europium-152 üretimi iiçin i çalışmalar rapor edilmeye başlamıştır.

42 Co-60- Teleterapi cihazları

43 * Co-60 teleterapi cihazları 1952 yılından beri radyoterapide süper voltaj tedavi cihazı olarak kullanılmaktadır. * Işın kaynağı olarak Co-60 radyoizotopu kullanılır. * Bu izotop Co-59 elementinin i termal nötronlarla l bombardımanı sonucu meydana gelir. * 27Co59 + 0n1 27Co60

44 Co 60 bozunma şeması

45 Bozunma sonucu oluşan gamma ışınları tedavide kullanılır. Gamma ışınlarının ş kalitesi 11 mm kurşun ş (Pb) dir. Ortalama enerjisi 1.25 MeV dir. Beta (β) ışınları kaynak kapsülü ve kolimatör tarafından absorbe b edilir.

46 Co-60 kaynakları ** 1 cm kalınlığında 1-2 cm çapında daire şeklinde diskler veya ** 2 cm uzunluğunda 1 cm çapında tüfek kurşunu veya ** Bir kaç hap şeklinde kaynakların gruplanmasıyla oluşan 1-2 cm çapında küre şeklindedir.

47 Co-60 Kaynağının Yapısı

48 * Kaynak aktivitesi ki i icurie veya RHM cinsinden i değerlendirilir. ğ di ili * Tedavi cihazının kafasına yerleştirilen kaynak, cihazın çalışması esnasında uzaktan kumandayla kolimatörün ağzına getirilir. Bunun için genellikle disk sistemi veya çekmece sistemi it ikll kullanılır. l * Bütün radyoizotop cihazlarında elektrik kesildiğinde kaynak Bütün radyoizotop cihazlarında elektrik kesildiğinde kaynak otomatik olarak kapalı duruma geçecek şekilde dizayn edilmiştir.

49 Alcyon II Cihazının Kafa Dizaynı

50 Theratron Cihazının Kafa Dizaynı

51 CIRUS TEDAVİ CİHAZI

52 * Co-60 cihazlarında kaynak çapları büyük olduğu ğ için penumbra büyük olur. * Penumbra ( yarı bölge ): Radyasyon ışını kenarındaki doz oranının ışın merkezine olan uzaklığın bir fonksiyonu olarak hızla değiştiği bir alandır.

53 Penumbrayı gösteren diyagram

54 Cesium-137 Teleterapi Cihazları

55 * Cs-137 teleterapi cihazlarınınyapısı Co-60 cihazlarına benzer. * Cs-137 kaynaklarınınspesifik aktivitesi düşüktür. ş * SSD leri cm dir. * KV luk x ışınış cihazlarına eşdeğerdir. ş ğ * Gamma ışını enerjisi MeV dir. * Yarı ömrü 30 yıldır. Kaynak yapıları büyük olduğu için imalatları durdurulmuştur.

56 Partikül hızlandırıcılar

57 Tanecik (Partiküler) Şeklinde Radyasyon Üreten Cihazlar: 1. Elektron hızlandırıcıları Betatronlar: Betatronun hızlandırma tüpünde üüd istenilenil enerjiye veya maksimum enerjiye yükseltilen elektronlar denge yörüngesinden dışarıyaş doğruğ saptırılır. Elektron huzmesi hızlandırıcı tüpü terkettikten sonra nikel, altın, ve kurşundan yapılmış saçıcı filtrelerden geçirilir. Bu elektronlar saha boyutlarını ayarlayan konüslerle hastaya verilir. Yüzeyel medium ve derin tedavi yapmaya elverişli olan betatronların 5 MeV ile 43 MeV arasında değişik enerji kademeleri vardır.

58 Btt Betatronlar elektron lkt hızlandırıcı cihazlardır. Betatronlar 1950 yıllarında kullanılmaya başlandı x ışınlarınındo doz verimleri düşük FSD leri kısa Geniş alan ışınlamalarına uygun olmadıkları için 1970 li yıllarda yapımları durduruldu.

59 33 MeV Betatron cihazı BERLİNİ

60 BETATRON CİHAZININ ÇALIŞMA PRENSİBİ

61 Lineer Hızlandırıcılar

62 Lineer Hızlandırıcılar l ** Yüksek frekanslı elektromanyetik dalgalar kullanarak yüklü parçacıkları hızlandıran.. ** Yüksek enerjili elektron ışınları doğrudan yüzeyel yerleşimli tümörlerin tedavisinde, ya da hedefe çarptırılarak üretilen x ışınları ile derin yerleşimli tümörlerin tedavisinde.. kullanılabilen cihazlardır.

63 Lineer Hızlandırıcılar l 50 kev ~3mm çapında hız. elek. Elektron Tabancası Modülatör Magnetron Yada Klystron Hızlandırıcı Tüp Dalga Kılavuzu Tedavi Bölgesi Tedavi Bölgesi Saptırıcı Magnet Güç Sağlayıcı Medikal Lineer Hızlandırıcıların Blok Diyagramı

64 Lineer hızlandırıcılar 6 MeV den küçük enerjilerde elektronlar düz olarak çıkıp yüksek atom numaralı tungsten den yapılmış targete çarparak x ışını oluştururlar. Dh Daha yüksek k enerjili elektronlar lkt l genelde 270 döndürülerekdü ül targete çarptırılırvexışınları oluşur. Işınlar hastaya verilmeden önce düzeltici filtrelerden geçirilir. Bu filtreler Wolfram veya alüminyumdan yapılmıştır. Cihazın kafasının içinde primer kolimatörler, monitör iyon odaları, ışık huzme sistemi ve ayna sistemi bulunur. Ayarlanabilir kolimatörler standart asimetrik veya multilif kolimatörler olabilir. Standart wedge ve koruma blok tepsisi için özel yerler vardır.

65 Lineer hızlandırıcılar Bu sisteme göre güç kaynağı modülatöre elektriksel güç sağlar. Modülatörde pulse oluşum network ü ve anahtarlama tüpü olarak thyratron bulunur. Thyratrondan oluşup giden pulse lar klystron veya megnetrona ve aynı anda elektron tabancasına gider. Magnetron veya klystronda oluşan pulse halindeki mikrodalga akseleratör tüpüne dalga kılavuz sistemiyle iletilir. Uygun bir anda elektron tabancasından çıkan elektronlar da akseleratör tüpüne iletilir. Elektronların tabancadan çıkış enerjisi yaklaşık 50 kev dir. Elektronlar akseleratör tüpünden çıkışta yaklaşık 3 mm çapında çıkarlar.

66 Lineer Hızlandırıcıların l genel ldizaynı

67 Çalışma İlkesi i ** Güç sağlayıcı modülatöre DC güç sağlayarak Hidrojen Thyratron tüpünü tetikler ** Modülatörden sağlanan yüksek voltajlı DC güç, birkaç mikro saniye aralıklarla darbeler halinde magnetron ya da klystrona ve elektron tb tabancasına eşzamanlı olarak uygulanır ** Radar dalgalarını (mikro dalgalar) elde etmekte kullanılan magnetron veya klystron gibi özel tüplerden, frekansı yaklaşık 3000 MHz olan elektromagnetik dalgalar elde edilir. Havası tamamen boşaltılmış dalga hızlandırıcı tüp içine sevk edilen elektromagnetik dalgaların hızı, tüpün özel yapısı yp nedeniyle ışıkhızındanş daha azdır ** Elektron tabancası ile elde edilen elektronlarda yaklaşık 50 kev 'luk enerji ile hızlandırıcı tüp içine enjekte edilirler.

68 Hızlandırma Mk Mekanizması e μs Mikrodalga (3000 MHz)

69 Elektronlara enerji vermek ve hızlandırmak için hareket eden dalgaların üzerine bindirilmesi gerekir. Bu işlemin gerçekleşmesi için de; elektronun ve dalganın hızı eşit olmalıdır. Hızlandırma sırasında elektronları bir demet hlid halinde toplamak ve targett üzerine bir demet hlid halinde göndermek öd kii için magnetik fokuslayıcı sahalar hızlandırıcı tüp boyunca yerleştirilmiştir. Elektronlar hızlandırıcı tüpün sonuna geldiği zaman max enerjilerini kazanmışlardır. Tüpün sonunda bulunan pencereden elektronlar dışarıya sevk edilir. Şayet x ışınları elde edilmek isteniyorsa elektronlar su ile soğutulan targete çarptırılır, böylece x ışınları elde edilir.

70 Magnetron ** Magnetron, mikrodalga üreten bir cihazdır ** Mikrosaniye mertebesindeki aralıklarda mikrodalga atımları üretir ** Saniyede birkaç yüz atım oluşur ** Her atım içindeki mikrodalganın frekansı 3000 MHz dir ** 6 MV yada düşük enerjili linaklarda magnetronların çıkış gücü üü2mwd dur.

71 Klystron ** Klystron, mikrodalga üretmez. Mikrodalga güçlendiricisi olarak görev yapar ** Düşük ş güçteki gç osilatörler tarafından üretilen mikrodalgalar güçlendirilmek üzere klystrona gönderilir ** Yüksek enerjili linaklarda kullanılan klystronlar 5 MW çıkış gücü ile 25 MV a kadar enerji üretilebilmektedir ** Klystronların doz stabilitesi Magnetronlara göre daha iyidir

72 Elektron tabancası target Hızlandırıcı tüp kesiti

73 electrons target X-rays

74 X-ışını Elektronlar l tungsten gibi yüksek k yoğunluklu ğ hedefe çarptığında Bremsstrahlung x-ışınları oluşur Hedef, gelen elektronların tamamını soğuracak kalınlıkta olmalı ve soğutulabilir olmalıdır Üretilen x-ışınlarının ortalama enerjisi, maksimum enerjinin yaklaşık 1/3 ü kadardır

75 Elektron lk Işını Hızlandırıcı tüpten çıkan elektronlar yaklaşık 3mm çapında ince bir demet halindedir Tedavi alanı boyunca üniform bir doz dağılımı oluşturmak içi elektronlar, elektron saçıcı foil e çarptırılır Elektron saçıcı foil olarak kurşun gibi ince metaller kullanılır Yine de bu çarpma sonucunda düşük oranda x-ışını üretilir. Buna elektronların x-ışını ş kontaminasyonu denir.

76

77 Kolimatör sistemi i Kolimatör kurşun, tungsten ya da kurşun-tungsten alaşımı gibi yüksek yoğunluklu kalın bir tabaka ile çevrilidir. 4Hedef 4Saçıcı foil 4Düzenleyici filtre 4İyon odası 4Sabit ve hareketli jaw lar ve 4Işık ş sisteminden oluşurş

78 Lineer hızlandırıcılarda çıkan ışınların odak noktası çok küçüktür (2-3 mm) Bu nedenle radyasyon huzmesinin sınırları keskindir. Yani penumbra oldukça düşüktür. Işınların alan büyüklüğü boyunca homojen bir yapıya sahip olmaları için düzeliticı filtrelerden geçirilirler. Elektron ışınlarında saçıcı filtreler (scattering filter) x ışınlarında ise düzeltici filtreler (fiattening filter) kullanılır. Cihazın kafası içinde ayrıca primer kolimatörler, monitör iyon odaları, ışık huzmesi sistemi ve ayna sistemi. Elektron Demeti X-Işını Hedefi Primer Kolimatör Saçısı foil Düzenleyici filtre İyon Odası İkincil Kolimatör Elektron Aplikatörü Hasta Hasta Foton enerji modu Elektron enerjisi modu

79 MLC (Çok Yapraklı Kolimatör) Korunması gereken bölgelerl çok yapraklı liflerlel korunmaktadırk Lif kalınlıkları modellere göre değişmekle beraber yaygın olarak izosantır da1cmdir. X boyutu MLC y boyutu konvansiyonal ya da x-y konvansiyonal artı bir boyutu MLC olan linak modelleri dll ide mevcuttur IMRT ve Konformal radyoterapi teknikleri için gereklidir

80 Üç farklı lineer hızlandırıcı şekli; a) Doğrusal ışın dizaynı (bu cihazlar yalnızca 4-6 MV ışınları için imal edilmiştir.) b) Hızlandırıcı tüp, gantry ve izosantr eksenine paralel c) electron tabancası ve hızlandırıcı tüp gantry stadında

81 Elektron ışınlarının açılandırılmasını gösteren üç farklı şekil; a) 90 açılı b) 270 Elektron ışınlarının açılandırılmasını gösteren üç farklı şekil; a) 90 açılı, b) 270 açılı (achromatic), c) İki tane 45 ve 112,5 açılarıyla elde edilen (slalom) sistem

82 Varian-Rapid arc video

83 Siemens-ARTISTE

84 Elekta- Vmat

85 Helikal l Tomoterapi

86 Tomoterapi

87 HI-ART Tomoterapi Cihazı Control Computer Gun Board Linac Circulator Magnetron High Voltage Power Supply Beam Stop Pulse Forming Network and Modulator Data Acquisition System Detector

88 Helikal Tomoterapinin Tarihçesi İlk olarak Thomas R. Mackie tarafından 1993 yılında Wisconsin Üniversitesinde Prototip 2000 li yıllarda piyasaya sunuldu İlk hasta Temmuz 2003 te tedavi edildi Şubat 2008 de 200 cihaz ~ 175 tüm dünyada ~ 25 Avrupa da

89 HI-ART Tomoterapi Cihazı

90 Yaklaşık 85cm 6-MV Kaynak (800 MU/min, 1.5 mm nokta kaynak) k) Primer Kollimatör (0-5.0 cm) Binary MLC (64 yaprak, 0.61 cm) 85 cm Gantri Açıklığı Yaklaşık 50cm Tomo Image Detektör Sistemi

91 Tomoterapi ii Işın demeti

92 HI-ART Tomoterapi Cihazı HI ART Sistemi Komponentleri Tedavi Planlama CT DICOM Kesitleri Planlama

93 Tomoterapi

94 Örnek Planlama: l Baş-Boyun B Tedavi süresi 6 dakika Beam on Time 9min for 2.2 Gy/frac

95 Helikal Tomoterapi: Baş-Boyun

96 Gamma Knife

97 Radyocerrahi; çok sayıda düşük enerjili ışın demetlerinin hastalıklı bölgeye gy yönlendirilip odaklanması ile dokuda değişiklik yaratılması anlamına gelmektedir.

98 Radyocerrahi terimi tıbba İsveç li beyin cerrahı Lars LEKSELL tarafından kazandırılmıştır. Gamma knife cihazı ilk kez 1968 yılında kullanıma girmiştir. Tüm dünyada 250 nın üzerinde merkezde kullanılmaktadır den fazla sayıda hasta td tedavi edilmiştir.

99 Gamma knife Co-60 radyoaktif kaynaklar Kolimatör (helmet) APS ve Trunnion Kolimatör taşıyıcı Kolimatör değiştirici (asansör) Tedavi masası Kumanda konsolu Monitör den oluşur

100 Gamma Knife Kaynak çapı 1mm, kaynak aktivitesi 30 Ci olan 201 Co-60 kaynağından oluşur. Çok doğru ve güvenilir bir demet verme sistemi vardır verme sistemi vardır mm lik 4 kolimatörden oluşur.

101 Cobalt kaynakları Co +n = 27 Co 28 Ni +2γ +e 60 Co-nucleus γ1 γ22 e- Proton Neutron 201 adet Co-60 Aktivite:6000 Ci T1/2 =5,3 yıl Co-60 kaynak ağırlığı: 20g

102 Gamma Knife Koruyucu Kalkan Seçilen kaynakların bloklanmasıyla hedef dışındaki kritik organlara minumum doz iletilir. Co-60 kaynağı Kolimatör Kaskı Sabit kolimat ör

103

104 Ağırlık: kg Kapakların ağırlığı:800kg

105 Kolimatör

106 APS

107 Kumanda konsolu ve monitör

108 Doz planlama l

109

110

111

112

113

114

115 Gamma knife

116 Gamma knife

117 Gamma knife

118 CYBERKNIFE Robotik Radyoterapi

119 Cyber Knife Dünyadaki ilk İnvaziv i sabitleme olmaksızın, görüntü eşliğinde robotik radyocerrahi çözümüdür. üdü

120 Radyocerrahinin Tarihçesi Tarih Yazar Yer Durum 1951 L. Leksell Stockholm Teknik Tanımı ilk hasta tedavisi 1958 B. Larsson Uppsala Proton ışınının radyocerrahi cihazı gibi kullanılması 1965 V. Koroshkov Moscow Proton ışınlama kullanılması 1967 L. Leksell Stockholm İlk gama knife hastası tedavi edildi 1975 L. Leksell Stockholm İkinci jenerasyon gama knife ünitesi geliştirildi 1985 D. Lunsford Pittsburgh Amerika da ilk gama ünitesi 1991 J. Adler Stanford Cyberknife ın patenti alındı 1994 J. Adler Stanford Cyberknife ile ilk intracranial lezyon tedavi edildi 1996 J. Adler Stanford Cyberknife ile ilk servikal omurilik lezyonu tedavi edildi 1997 J. Adler Stanford Cyberknife ile ilk AVM tedavi edildi 2000 R. Whyte Stanford Cyberknife ile ilk akciğer hastası tedavi edildi

121 Volume (cc) treated with with Cyberknife, Gy in Gy 3 fractions in 3 fractions Cyber Kif Knife ın çalışması target (cc) CT,PET,MRvbkullanılarak 40 tanı ve tümör 30 lokalizasyonu Vo olume of the t 20 minimum dose: 24 Gy CT kesitleri temel alınarak oluşturulan 10 DRR görüntüleri ile 95 target % 0 0 hareketlerinin i simülasyonu % Dose (Gy) 50 Tedavi % sırasında alınan DRR 505% görüntüleriyle planlamadan gelen DRR görüntülerin karşılaştırılması 25 % CI = 1 CI > Dose (Gy) 30 Masa ve robot pozisyonuna ilişkin düzeltmeler için sapmalar hesaplanması

122 Targeting System Synchrony camera X-ray sources Manipulator Linear accelerator Robotic Delivery System Treatment couch Image detectors

123 CyberKnife Technology *Gerçek Zamanlı Görüntü Kılavuzu *Gerçek Zamanlı Görüntü ü Düzeltmesi *Özelleştirilmiş Tedavi Planlama

124 Lineer Hızlandırıcı 6 MV, X-ışını MU/min* 12 basamakla 5 60 mm dairesel kolimatörler Iris- cyber knife uygun MLC li kolimatör <800 mm SSD de % 0.1 kolimetri isızıntısı < % 2 Asimetri

125 Robot özellikleri cm SSD Cihazın ağırlığı: 1525 kg ( LINAC dahil) max. yük: 210 kg V, 54kW, 50/60 Hz relative nem: < 75 % Çalışma alanı: 400 cm x 490 cm

126 Volume (cc) treated with Cyberknife, Gy in 3 fractions Tedavi Esnasındaki Robot hareketleri Uzaydaki ışınlama pozisyon noktaları (~ ) 60 ~ toplam ışınlama noktası target (cc) 40 Tedavi 30 path ları Vo olume of the t 4 Baş 20 ve minimum vücut dose: geometrisi 24 Gy % % Dose (Gy) veya 3 path tedavi modelleri 50 % 505% 25 % CI = 1 CI > Dose (Gy) 30

127 Görüntü Takip Sistemi Dx X-ray Sources 2 diagnostic X-ray tüpü + 2 Amorf silikon imaj dedektörleri(kameralar) Gerçek zamanlı, canlı imaj ve DRR ların karşılaştırılması Tedavi esnasında robot bu karşılaştırmadan gelen farkları hesaplayarak doğru noktayı bulur. Amorphous Silicon Detectors

128

129 CyberKnife 12 kolimatör 4(5-60mm)

130 Bu sistem 2 tür tedavi tekniğine de sahiptir. * izosentrik olmayan tedavi ** İzosentrik tedavi d i t pseudoisocenter beam direction

131 External position sensor Internal fiducial

132

133

134 Radyocerrahi Gamma Knife Tümöre yüksek doz Tek fraksion Altın standard CyberKnife System Tümöre yüksek doz dokusal yapılarda doz limitlerini belirleyebilme Tek veya 2 5 arasında fraksiyon

135 Cyber knife

136

137

138 Proton,nötron ve ağır iyonlarla Radyoterapi

139 2. Ağır Partikül Hızlandırıcılar a) Nötron hızlandırıcıları l ** Hızlı nötronlar 1965 yılından sonra radyoterapide kullanılmaya başlandı. ** Yüksek LET li nötronlar radyasyona y karşı ş dirençli tümörlerin tedavisinde kullanıldı. ** Nötronlar titanyum tabakası içinde absorbe edilen trityum ( 1 H 3) izotopunun deutriyum ( 1 H 2 )i iyonları ile bombardıman b edilmesi i sonucu meydana gelen reaksiyondan elde edilir. 1 H2 + 1 H 3 2 He n 1

140 ** Kolimatörler çelikten yapılmıştır. Kolimatörler çelikten yapılmıştır. ** Kolimatör ucuna takılan konüsler, uzaktan kumanda ile değiştirilir. ** Nötron dozunun %3 ü kadar gamma kontaminasyonu olur. ** Korunma için bor-hidrojen karışımı madde kullanılır. ** İmalatları, yeterli sonuc alınamaması ve radyasyon ** Kontaminasyonu nedeniyle durdurulmuştur.

141 b) Proton hızlandırıcıları (clotronlar) * Yüklü partikül hızlandırıcılarıdır. William Henry Bragg * Yüksek enerjili proton kaynağı olarak RT de kullanılmıştır. ş * Maliyeti çok yüksektir. ( ) 1915 Nobel Prize in Physics Depth in water [cm]

142 1952 yılında NewYork Brookhaven da İlk proton siklotronu 3 GeV lik enerji ile 1954 yılın da ilk hasta tedavi uygulaması Berkeley kliniği 1954 California Berkeley de 6 GeV lik bir betatron geliştirilmiştir lı yılların başında İlk elektron depolama halkaları 28 ve 33 GeV lik iki büyük proton sikratronu sırasıyla CERN ve Brookhaven laboratuvarlarında kullanılmıştı 184" Cyclotron 1972 yılında 400 GeV lik bir proton sinkrotronu İllinois teki FERMILAB da inşaş edilmişş daha sonra benzer sinkrotron CERN de de kurulmuştur te 800 GeV e ulaşmıştır (FERMILAB da) John Lawrence Halka şekilli ilk Robert Wilson elektron-pozitron çarpıştırıcısı HERA ** adıyla DESY de meydana getirilmiştir. ** 1946 yılı ilk klinik olarak proton kullanımı ** Founder of Cornell Laboratory of Nuclear Studies and FermiLab.

143 Siklotron (Cyclotron) un çalışma prensibi Proton veya ağır yüklü parçacıklar ivmelendirilerek yüksek enerjilere ulaştırılırlar Siklotron merkezinde bir iyon kaynağı ğ yeterince yüksek enerjide (örn.100 ev) elektronlarla bombardıman edilir Çarpışmalar sırasında birçok pozitif iyon meydana gelir Pozitif iyonlar iyon kaynağının duvarındaki bir y y y ğ küçük delikten siklotrona girerler ve ivmelendirilirler

144 Parçacıklar dönerken enerji kazanırlar Mıknatıs büyüklüğü ğ ve manyetik alan büyüklüğü kazanılan enerji ile doğru orantılı Her vücut bölgesine uygun siklotron mevcut Düşük enerji protonlar yüzeyel tümörlerde 4 70 MeV gözle ilgili tmlerde MeV 32 cm derinlikte ki tmlerde Yaklaşık 200 ton

145 4 Dairesel hızlandırma çemberi 4 Parçacıkları hızlandıran manyetik alan kuvveti her bir dönüşte artar 4 Proton enerji çeşitliliğisağlar MeV Synchrotron 4 Siklotronlara göre daha büyüktürler 4 Sekonder radyasyon yayılımı daha az

146 Işın demeti (Beam Line) Isın hattı (beam line) 4 Isın demeti tedavi odalarına nakil edilmelidir 4 güvenlik önlemi olarak ışın fazını denetleyen detektörler ışın demeti içerisinde yer almaktadır Northeast Proton tedavi merkezi

147 Gantry Genellikle buyukturler, yaklasık10ton Isınları farklı açılardan uygulamayı saglar Gantry, rotasyon izocenterını dönme açılarının 1 mmaltında tutabilmelidir Isın denetleme ve ısın sekillendirme Isınlar gantryde yer alan saptırıcı magnet ile yönlendirilir Tedavi uçlarında 4 İyon odaları 4 Saçıcı sistemleri 4 Alan modülatörleri 4 Saptırıcı mıknatıs (magnet) 4 Kolimatör (Jaws)

148 Yardımcı Tedavi Aletleri (Aperture, compansator, colimator, propeller)

149 Tedavi alanları istenilen hedef profile göre sekillendirilirler Kolimatörler (aperture) genellikle prinçten yapılırlar. Maliyette, agırlıkta ve de sekonder radyasyon üretimin de en uygun seçenektir Aralık sınırı, bir port ile beraber %50 isodoza tekabül eder Genellikle hedef projeksiyon isocenter arası veya daha fazla olarak penumbra ve diğer kurulum tertibatı ile tanımlanırlar.

150 Hasta spesifik denklestiriciler, plastik materyalden (lusit) yapılmıstır ve protonların mesafesini kısaltmaktadır. Portal ile belirtilen maksimun gerekli mesafe genellikle protonların %90 distali olarak tanımlanır. Denklestiricinin her bir parçası protonlar ile protonların birbirine i yakınlıklarını kl kontrol eder. Basamakların genislikleri belirsizliklere Basamakların genislikleri belirsizliklere göre ki genellikle mesafeyi çesitli hedef alan noktaları boyunca hedefin çapraz seçmeli profilinde ayarlanabilmektedir.

151 Apertürler /denkleştiriciler hem ileri hem geri çekilebilen ve tedavi modülünün ü başında yer alan tekerlekler kl sayesinde sürülebilirler. Penumbra tedavi derinliğine göre ve de ışın hattı spesifik donanım ayarlarına göre farklılık gösterir ama 16 cm lik bir mesafede yaklaşık olarak 4.44 mm dir.

152 Loma Linda Loma Linda (protons)

153 Doz dağılımı:pasifyayılım Çift saçıcı yöntem 4 1. saçıcı ısının açısal diverjansını arttırır 4 Isının %60 ı kaybolur 4 Saçıcı yüksek z materyalinden yapılır (bakır) Tbk Tabaka halinde hlid yığma ğ yöntemi 4 Hareketli kolimatörler ve denkleştiriciler (compensator) ile doz derinliği ve yoğunluğunu ayarlama

154 PROTON O TERAPİ İ

155 120 ose respons se % d MV X-rays 200 MeV protons 20 MeV electrons cobalt depth cm of water Protonlar farklı dozimetrik karakteristiklere sahiptirler Konvansiyonel radyasyonda giderek gdee düşen enerji e bırakımı Protonlar yükselen enerji bırakımı ile nüfuz edebilme dbil alanı maksimum ki ( Bragg Peak ) doruk noktasına ulaşır. Sağlıklı dokulara daha düşük seviyede doz teması sağlar.

156 ** Işıngiriş yeri ile tümör bölgesi arasına düşük doz ** Keskin doz düşümü ile tümör arkasına sıfır doz ** Düşük lateral saçılma/penumbra ** Yüksek uniform tümör dozu ** Daha iyi tümör kontrolu ** Normal doku toleransı artışı ve düşük yan etki

157 Rd Radyobiyoloji lji Proton ve ağır partiküller maddeye girdikten belli bir mesafe sonrasında ani bir enerji transferi söz konusudur. X ve gamma fotonlar, protonlar ve helyum iyonları düşük LET radyasyonlardır. Neon ve karbon iyonları yüksek LET değerli radyasyonlardır. Karbon iyonların RBE leride ~ 3 tür. Protonların RBE leri ~ 1,1 dir Yüksek LET li radyasyonlar y doku oksijenizasyonu ve hücre siklusundan daha az etkilenirler LET yükselir, RBE yükselir, maksimum y, y, noktaya ulaşılır ve sonra yavaş yavaş azalmaya başlar. Over kill etkisi oluşur.

158 Proton tedavi avantajları Ana amaç ; tümöre yüksek doz verirken yüksek tümör kontrolunu sağlamak.. ( TCP ) Tam kür normal doku dozunun düsük olması ile sağlanabilir.. ( NTCP ) TCP & NTCP (tumor control probability & normal tissue complication probability) Hasta toleransı artmakta Kritik bölgelere yakın düzensiz şekilli lezyonlar protonlar için biçilmiş kaftandır 4Özelliklespinal i lkordayakıntümörler k 4Çocukluk çağı tümörlerinde Niemierko A, Urie M, Goitein M Optimization of 3D Radiation Therapy with both Physical and Biological End Points and Constraints. International Journal of Radiation Oncology, Biology, Physics 23:

Parçacık Hızlandırıcılarının Medikal Uygulamaları 2. Doç.Dr. Bahar DİRİCAN GATA Radyasyon Onkolojisi AD.

Parçacık Hızlandırıcılarının Medikal Uygulamaları 2. Doç.Dr. Bahar DİRİCAN GATA Radyasyon Onkolojisi AD. Parçacık Hızlandırıcılarının Medikal Uygulamaları 2 Doç.Dr. Bahar DİRİCAN GATA Radyasyon Onkolojisi AD. 09.06.2005 Parçacık Hızlandırıcıları Van de Graff Jeneratörleri Lineer Hızlandırıcılar Betatron Mikrotron

Detaylı

RADYOTERAPİ CİHAZLARINDAKİ GELİŞMELER. Hatice Bilge

RADYOTERAPİ CİHAZLARINDAKİ GELİŞMELER. Hatice Bilge RADYOTERAPİ CİHAZLARINDAKİ GELİŞMELER Hatice Bilge KISA TARİHÇE 1895: X-ışınlarının keşfi 1913: W.E.Coolidge, vakumlu X-ışını tüplerinin geliştirilmesi 1931: Sikletronun Lawrence tarafından geliştirilmesi

Detaylı

RADYOTERAPİ TEKNİKLERİ

RADYOTERAPİ TEKNİKLERİ Doç. Dr. Bahar DİRİCAN RADYOTERAPİ TEKNİKLERİ Radyasyon Onkolojisi iyonlaştırıcı radyasyonun tek başına veya diğer tedavi modaliteleri (cerrahi, kemoterapi) ile birlikte kanserli hastaların (diğer bazı

Detaylı

Ulusal Proton Hızlandırıcı Çalıştayı

Ulusal Proton Hızlandırıcı Çalıştayı PROTON TERAPĐ TEKNĐKLERĐ Doç.Dr. BAHAR DĐRĐCAN GATA RADYASYON ONKOLOJĐSĐ AD Ulusal Proton Hızlandırıcı Çalıştayı 18-19 Nisan 2013 SANAEM-ANKARA 1946 Robert D. Wilson un Proton terapisi ile ilgili yayını

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI TÜPÜ X-IŞINI TÜPÜ PARÇALARI 1. Metal korunak (hausing) 2. Havası alınmış cam veya metal tüp 3. Katot 4. Anot X-ışın

Detaylı

IMRT (YOĞUNLUK AYARLI RADYOTERAPİ)

IMRT (YOĞUNLUK AYARLI RADYOTERAPİ) IMRT (YOĞUNLUK AYARLI RADYOTERAPİ) Dr. Kadir Yaray Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi KAYSERİ CT Simülasyon 3D Tedavi Planlama Konformal Radyoterapi Uygulamaları CT nin keşfi; 1993

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI OLUŞUMU Hızlandırılmış elektronların anotla etkileşimi ATOMUN YAPISI VE PARÇACIKLARI Bir elementi temsil eden en küçük

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ 5 X-ışınlarının özellikleri, kalitesi ve kantitesi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ 5 X-ışınlarının özellikleri, kalitesi ve kantitesi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ 5 X-ışınlarının özellikleri, kalitesi ve kantitesi Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-ışınlarının özellikleri, kalitesi ve kantitesi X-ışınları cam veya metal kılıfın penceresinden

Detaylı

Lineer Hızlandırıcı Tabanlı SRS/SRBT Uygulamalarında QA. Dr. Bahar Dirican GATA Radyasyon Onkolojisi AD

Lineer Hızlandırıcı Tabanlı SRS/SRBT Uygulamalarında QA. Dr. Bahar Dirican GATA Radyasyon Onkolojisi AD Lineer Hızlandırıcı Tabanlı SRS/SRBT Uygulamalarında QA Dr. Bahar Dirican GATA Radyasyon Onkolojisi AD Stereotaktik Radyocerrahi ve Stereotaktik Beden Radyoterapisi Kursu 20 Haziran 2014 -İstanbul Görüntü

Detaylı

Theory Tajik (Tajikistan)

Theory Tajik (Tajikistan) Q3-1 Büyük Hadron Çarpıştırıcısı Bu probleme başlamadan önce ayrı bir zarfta verilen genel talimatları lütfen okuyunuz. Bu görevde, CERN de bulunan parçacık hızlandırıcısının LHC ( Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)

Detaylı

HIZLANDIRICILARIN MEDİKAL

HIZLANDIRICILARIN MEDİKAL HIZLANDIRICILARIN MEDİKAL UYGULAMALARINDAKİ YENİLİKLER Bahar DİRİCANİ İ Gülhane Askeri Tıp Akademisi Radyasyon Onkolojisi i A.D. ANKARA V. Uluslararası Katılımlı Parçacık Hızlandırıcıları ve Detektörleri

Detaylı

METRİ HIZLANDIRICILAR. Mehmet YÜKSELY ÇÜ FBE Fizik ABD. www.yukselmehmet.com

METRİ HIZLANDIRICILAR. Mehmet YÜKSELY ÇÜ FBE Fizik ABD. www.yukselmehmet.com TG-51 DOZİMETR METRİ PROTOKOLÜ VE LİNEER L HIZLANDIRICILAR Mehmet YÜKSELY ÇÜ FBE Fizik ABD İÇERİK 1. TG-51 DOZİMETR METRİ PROTOKOLÜ a) Araç-Gere Gereçler b) Ölçüm m Sistemi c) TG-51 51 de Veriler d) Ölçüm

Detaylı

IMRT PROGRAMININ OLUŞTURULMASI VE UYGULANMASI KALİTE KONTROL AÇISINDAN DEĞERLENDİRME

IMRT PROGRAMININ OLUŞTURULMASI VE UYGULANMASI KALİTE KONTROL AÇISINDAN DEĞERLENDİRME IMRT PROGRAMININ OLUŞTURULMASI VE UYGULANMASI KALİTE KONTROL AÇISINDAN DEĞERLENDİRME TIBBİ RADYOFİZİK UZMAN HALİL KÜÇÜCÜK Acıbadem Kozyatağı Hastanesi IMRT (Intensity Modulated Radiation Therapy) Gelişmiş

Detaylı

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz ve Birimler Çekirdek Elektron Elektron Yörüngesi Nötron Proton Nükleon Atom 18.05.2011 TAEK - ADHK 2

Detaylı

SRC/SBRT Temel Eğitim Kursu. Kaan OYSUL - kaan@oysul.com

SRC/SBRT Temel Eğitim Kursu. Kaan OYSUL - kaan@oysul.com + SRC/SBRT Temel Eğitim Kursu Kaan OYSUL - kaan@oysul.com + Radyocerrahi 1951 yılında Lars Leksell Lezyonun stereotaktik tanımlanması Yüksek sayıda çapraz radyasyon hüzmesinin hedefte kesişmesi + Radyocerrahi

Detaylı

Lineer Enerji Transferi (LET) ve Rölatif Biyolojik Etkinin (RBE) Radyobiyolojik Önemi

Lineer Enerji Transferi (LET) ve Rölatif Biyolojik Etkinin (RBE) Radyobiyolojik Önemi Lineer Enerji Transferi (LET) ve Rölatif Biyolojik Etkinin (RBE) Radyobiyolojik Önemi Klinik Radyobiyoloji Kursu 19-20 Şubat 2010 Dr. Serra Kamer serra.kamer@ege.edu.tr Radyosensitiviteyi Etkileyen Fiziksel

Detaylı

PARÇACIK HIZLANDIRICILARININ TIP UYGULAMARI

PARÇACIK HIZLANDIRICILARININ TIP UYGULAMARI PARÇACIK HIZLANDIRICILARININ TIP UYGULAMARI BAYRAM DEMİR İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ IX. UPHDYO, 10 15 Eylül 2013 Sağlık Fiziği ve Parçacık Hızlandırıcıları Radyasyonun teşhis, tedavi ve araştırma amaçlı olarak

Detaylı

Dr.Nural ÖZTÜRK. TÜRK RADYASYON ONKOLOJİSİ DERNEĞİ Radyofizik Kursu 11-12 Haziran 2010

Dr.Nural ÖZTÜRK. TÜRK RADYASYON ONKOLOJİSİ DERNEĞİ Radyofizik Kursu 11-12 Haziran 2010 DOZ DAĞILIMLARI VE ETKİLEYEN PARAMETRELER Dr.Nural ÖZTÜRK T.Rad.Fiz.Uz. TÜRK RADYASYON ONKOLOJİSİ DERNEĞİ Radyofizik Kursu 11-12 Haziran 2010 **Belirlenen target volümde optimum dozu verirken, kiik kritik

Detaylı

The Physics of Particle Accelerators - Klaus Wille (1.3.5-1.3.6-1.3.7)

The Physics of Particle Accelerators - Klaus Wille (1.3.5-1.3.6-1.3.7) - Klaus Wille (1.3.5-1.3.6-1.3.7) 2 Temmuz 2012 HF Çalışma Topluluğu İçerik 1.3.5 - Doğrusal Hızlandırıcılar 1 1.3.5 - Doğrusal Hızlandırıcılar 2 3 Doğrusal Hızlandırıcılar Tüm elektrostatik hızlandırıcılar

Detaylı

Murat Köylü(1), Burcu Gökçe(2), Yusuf Ziya Hazeral(1), Serra Kamer(1), Nezahat Olacak(1), Yavuz Anacak(1)

Murat Köylü(1), Burcu Gökçe(2), Yusuf Ziya Hazeral(1), Serra Kamer(1), Nezahat Olacak(1), Yavuz Anacak(1) TÜM CİLT IŞINLAMASINDA TOMOTERAPİ KULLANILABİLİR Mİ? Tüm Cilt Elektron Işınlaması(TSEI) ve Tomoterapi İle Tüm Cilt Helikal Işınlama(TSHI) Tekniklerinin Anatomik Fantomda Dozimetrik Karşılaştırılması Murat

Detaylı

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 29.07.2014

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 29.07.2014 Hızlandırıcı Fiziği-1 Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 29.07.2014 1 İçerik Hızlandırıcı Çeşitleri Rutherford ve çekirdeğin keşfi, İlk defa yapay yollar ile atom çekirdeğinin parçalanması, Elektrostatik hızlandırıcılar,

Detaylı

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 03.02.2016

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 03.02.2016 Hızlandırıcı Fiziği-1 Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 03.02.2016 1 2 İçerik Rutherford ve çekirdeğin keşfi, İlk defa yapay yollar ile atom çekirdeğinin parçalanması, Elektrostatik hızlandırıcılar, Hızlandırıcılarda

Detaylı

Hızlandırıcılar ve Çarpıştırıcılar

Hızlandırıcılar ve Çarpıştırıcılar Hızlandırıcılar ve Çarpıştırıcılar 1 Hızlandırıcı nedir? Çarpıştırıcı nedir? Parçacık hızlandırıcıları, elektrik yükü olan atomik veya atom-altı parçacıkları oldukça yüksek hızlara (ışık hızına bile oldukça

Detaylı

SRS-SBRT FİZİĞİ. NADİR KÜÇÜK Medikal Fizik Uzmanı 23 Mayıs 2015

SRS-SBRT FİZİĞİ. NADİR KÜÇÜK Medikal Fizik Uzmanı 23 Mayıs 2015 SRS-SBRT FİZİĞİ NADİR KÜÇÜK Medikal Fizik Uzmanı 23 Mayıs 2015 İÇERİK SRS-SBRT Tanımı Gündem 1: Küçük Alan Dozimetrisi Gündem 2: Dozimetri ve FFF Işınları Gündem 3: SRS_SBRT Planlamasında Fiziki Yaklaşım

Detaylı

Dr. Fiz. Nezahat OLACAK

Dr. Fiz. Nezahat OLACAK Dr. Fiz. Nezahat OLACAK E.Ü. Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD. İZMİR Sağlık fiziği yüksek programımızda sadece radyoterapide uzman sağlık fizikçisi (Uzman Radyoterapi Fizikçisi) yetiştirilmektedir.

Detaylı

Bölüm 5. Tıbbi Görüntüleme Yöntemlerinin Temel İlkeleri. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU

Bölüm 5. Tıbbi Görüntüleme Yöntemlerinin Temel İlkeleri. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU Bölüm 5 Tıbbi Görüntüleme Yöntemlerinin Temel İlkeleri Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU İÇİNDEKİLER X-ışınları Görüntüleme Teknikleri Bilgisayarlı Tomografi (BT) Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI) Nükleer

Detaylı

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri 7 Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu 225 Test 1 in Çözümleri 1. Elektrikçe yüksüz parçacıklar olan fotonların kütleleri yoktur. Işık hızıyla hareket ettikleri için atom içerisinde bulunamazlar. Fotonlar

Detaylı

YÜKSEK ENERJİLİ X- IŞINLARIYLA YAPILAN TEDAVİLERDE KARBON FİBER MASANIN CİLT VE İZOMERKEZ DOZUNA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

YÜKSEK ENERJİLİ X- IŞINLARIYLA YAPILAN TEDAVİLERDE KARBON FİBER MASANIN CİLT VE İZOMERKEZ DOZUNA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI YÜKSEK ENERJİLİ X- IŞINLARIYLA YAPILAN TEDAVİLERDE KARBON FİBER MASANIN CİLT VE İZOMERKEZ DOZUNA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI TÜLAY MEYDANCI, Prof. Dr. GÖNÜL KEMİKLER Medikal Fizik Kongresi 15-18 Kasım 2007

Detaylı

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Ders koordinatörü: Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ mgungormus@turgutozal.edu.tr http://www.turgutozal.edu.tr/mgungormus/

Detaylı

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını ile şekil verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını Elektron ışını, bir ışın kaynağından yaklaşık aynı hızla aynı doğrultuda hareket eden elektronların akımıdır. Yüksek vakum içinde katod

Detaylı

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom KASET Röntgen filmi kasetleri; radyografi işlemi sırasında filmin ışık almasını önleyen ve ranforsatör-film temasını sağlayan metal kutulardır. Özel kilitli kapakları vardır. Kasetin röntgen tüpüne bakan

Detaylı

Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları

Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları 40 Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları 1 Test 1 in Çözümleri 1. USG ve MR cihazları ile ilgili verilen bilgiler doğrudur. BT cihazı c-ışınları ile değil X-ışınları ile çalışır. Bu nedenle I ve II.

Detaylı

Akciğer SBRT Planlamalarında Hareket Takibi

Akciğer SBRT Planlamalarında Hareket Takibi Akciğer SBRT Planlamalarında Hareket Takibi Cemile Ceylan Anadolu Sağlık Merkezi Stereotaktik Radyo Cerrahi ve Radyobiyoloji Kursu 20 Haziran 2014 Klinik Gereklilik Hareketin Belirlenmesi Solunum Takipli

Detaylı

Çok yapraklı lineer hızlandırıcılarda kolimatör tasarımlarının klinik önemi

Çok yapraklı lineer hızlandırıcılarda kolimatör tasarımlarının klinik önemi Türk Onkoloji Dergisi 2012;27(1):46-54 doi: 10.5505/tjoncol.2012.514 DERLEME REVİEW Çok yapraklı lineer hızlandırıcılarda kolimatör tasarımlarının klinik önemi Multi-leaf collimator designs: the clinical

Detaylı

Radyoterapide Zırhlama Hesapları (NCRP 151) Medikal Fizik Uzmanı Güngör ARSLAN

Radyoterapide Zırhlama Hesapları (NCRP 151) Medikal Fizik Uzmanı Güngör ARSLAN Radyoterapide Zırhlama Hesapları (NCRP 151) Medikal Fizik Uzmanı Güngör ARSLAN Radyasyon Kaynakları Birincil Radyasyon ; Cihaz kolimatörleri ile yönlendirilen ve tedavi amacıyla kullanılan radyasyasyon

Detaylı

RADYOTERAPİDE PLANLAMA. Dr Ayşe Hiçsönmez AÜTF Radyasyon Onkolojisi Mart 2015

RADYOTERAPİDE PLANLAMA. Dr Ayşe Hiçsönmez AÜTF Radyasyon Onkolojisi Mart 2015 RADYOTERAPİDE PLANLAMA Dr Ayşe Hiçsönmez AÜTF Radyasyon Onkolojisi Mart 2015 Çevre sağlıklı dokuya mümkün olan en az dozu vermek Hedef volümde homojen maksimum doza ulaşmak Volüm tanımlama Doz spesifikasyonu

Detaylı

RADYASYON FİZİĞİ 1. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu

RADYASYON FİZİĞİ 1. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu RADYASYON FİZİĞİ 1 Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu Herbirimiz kısa bir süre yaşarız ve bu kısa süre içerisinde tüm evrenin ancak çok küçük bir bölümünü keşfedebiliriz Evrenle ilgili olarak en anlaşılamayan

Detaylı

Hızlandırıcı Fiziği-2. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 04.02.2016

Hızlandırıcı Fiziği-2. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 04.02.2016 Hızlandırıcı Fiziği-2 Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 04.02.2016 1 İçerik Hızlı bir tekrar. Doğrusal hızlandırıcılar Doğrusal hızlandırıcılarda kullanılan bazı yapılar. Yürüyen dalga kovukları ve elektron hızlandırma

Detaylı

Dr. Fiz. Nezahat OLACAK

Dr. Fiz. Nezahat OLACAK Slide 1 VOLUMETRİK AYARLI ARK TERAPİ (VMAT) Dr. Fiz. Nezahat OLACAK E.Ü. Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi A.D. Slide 2 VMAT Tedavi Cihazının Teknik Özelliklerinin Tedavi Planına Etkisi Maksimum lif hızı

Detaylı

Güç kaynağı. Tüp Akımı

Güç kaynağı. Tüp Akımı Anot Anot, bakır bir gövdeye gömülmüş tungsten target içerir.targetin amacı çarpan elektronların kinetik enerjilerini x ışını fotonlarına dönüştürmektir. Target tungstenden yapılmıştır çünkü tungstenin

Detaylı

SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON

SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON * Nükleer tıp SPECT görüntülerinde artan tutulum bölgesini tanımlamada, Bölgenin kesin anatomik lokalizasyonunu belirlemekte zorlanılmaktadır.

Detaylı

AAPM NĠN TG-51 KLĠNĠK REFERANS DOZĠMETRĠ PROTOKOLÜ VE UYGULAMALARI

AAPM NĠN TG-51 KLĠNĠK REFERANS DOZĠMETRĠ PROTOKOLÜ VE UYGULAMALARI Çukurova Üniversitesi AAPM NĠN TG-51 KLĠNĠK REFERANS DOZĠMETRĠ PROTOKOLÜ VE UYGULAMALARI Mehmet YÜKSEL, Zehra YEĞĠNGĠL Lüminesans Dozimetri Kongresi IV Gaziantep Üniversitesi, 20-22 Eylül 2010 1 İÇERİK

Detaylı

MEHMET SONER ERUL KERİ ANKARA DR.ABDURRAHMAN YURTASLAN ONKOLOJİ EĞİTİM M ve

MEHMET SONER ERUL KERİ ANKARA DR.ABDURRAHMAN YURTASLAN ONKOLOJİ EĞİTİM M ve MEHMET SONER ERUL RADYOTERAPİ TEKNİKER KERİ ANKARA DR.ABDURRAHMAN YURTASLAN ONKOLOJİ EĞİTİM M ve ARAŞTIRMA TIRMA HASTANESİ Cyberknife robotik radyocerrahi sistem Görüntü eşliğinde inde radyoterapi (IGRT)

Detaylı

Meme Kanseri Planlama Tecrübesi ( 3D konformal planlama + field-in-field ) Bülent Yapıcı Acıbadem Maslak Hastanesi

Meme Kanseri Planlama Tecrübesi ( 3D konformal planlama + field-in-field ) Bülent Yapıcı Acıbadem Maslak Hastanesi Meme Kanseri Planlama Tecrübesi ( 3D konformal planlama + field-in-field ) Bülent Yapıcı Acıbadem Maslak Hastanesi CT çekimi Baş karşı tarafta Açı, gövde yere paralel olacak şekilde ( genelde CT ye sığacak

Detaylı

Dijital Panoramik Görüntülemede HD Teknolojisi. Süper Hızlı Dijital Panoramik X-ray Cihazı. Thinking ahead. Focused on life.

Dijital Panoramik Görüntülemede HD Teknolojisi. Süper Hızlı Dijital Panoramik X-ray Cihazı. Thinking ahead. Focused on life. Dijital Panoramik Görüntülemede HD Teknolojisi Süper Hızlı Dijital Panoramik X-ray Cihazı Konsept!! W E N Süper Yüksek Hız 5.5 sn & Süper Yüksek Çözünürlük 16 bit Yeni teknoloji HD tüp ve sensör Yeni nesil

Detaylı

CyberKnife Radyocerrahi Cihazı

CyberKnife Radyocerrahi Cihazı CyberKnife Radyocerrahi Cihazı Aydın ÇAKIR, Ph.D. İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü ..dünümüz, bugünümüz Cyberknife Genel Özellikleri CyberKnife Robotic Radyocerrahi Sistemi

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı T.C. MİLLÎ EĞİTİM BKNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve çıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı KİTPÇIK TÜRÜ T.C. SĞLIK BKNLIĞI PERSONELİNİN UNVN DEĞİŞİKLİĞİ SINVI 12. GRUP:

Detaylı

Intracranial SRS Karşıt Görüş. Gamma Knife CyberKnife Linac Tabanlı

Intracranial SRS Karşıt Görüş. Gamma Knife CyberKnife Linac Tabanlı Intracranial SRS Karşıt Görüş Gamma Knife CyberKnife Linac Tabanlı Intracranial SRS Gamma Knife Tabanlı Radyofizik Uzm. Dr. Öznur Şenkesen Acıbadem Kozyatağı Hastanesi XIV. Medikal Fizik Kongresi, Antalya-

Detaylı

Malzeme muayene metodları

Malzeme muayene metodları MALZEME MUAYENESİ Neden gereklidir? Malzemenin mikroyapısını tespit etmek için. Malzemelerin kimyasal kompozisyonlarını tesbit etmek için. Malzemelerdeki hataları tesbit etmek için Malzeme muayene metodları

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMLI

12. SINIF KONU ANLATIMLI 12. SINIF KONU ANLATIMLI 3. ÜNİTE: DALGA MEKANİĞİ 2. Konu ELEKTROMANYETİK DALGA ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ 2 Elektromanyetik Dalga Testin 1 in Çözümleri 1. B manyetik alanı sabit v hızıyla hareket ederken,

Detaylı

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 ATOMİK YAPI Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 Elektron Kütlesi 9,11x10-31 kg Proton Kütlesi Nötron Kütlesi 1,67x10-27 kg Bir kimyasal elementin atom numarası (Z) çekirdeğindeki

Detaylı

PARÇACIK HIZLANDIRICILARININ BİLİME KATKILARI

PARÇACIK HIZLANDIRICILARININ BİLİME KATKILARI PARÇACIK HIZLANDIRICILARININ BİLİME KATKILARI (Çağrılı Konuşma) Prof. Dr. D. Ali ERCAN Savunma Sanayii Müsteşarlığı Katot ışınları tübü olarak bilinen ilk hızlandırıcı, aralarında yüksek voltaj farkı uygulanmış

Detaylı

20.03.2012. İlk elektronik mikroskobu Almanya da 1931 yılında Max Knoll ve Ernst Ruska tarafından icat edilmiştir.

20.03.2012. İlk elektronik mikroskobu Almanya da 1931 yılında Max Knoll ve Ernst Ruska tarafından icat edilmiştir. SERKAN TURHAN 06102040 ABDURRAHMAN ÖZCAN 06102038 1878 Abbe Işık şiddetinin sınırını buldu. 1923 De Broglie elektronların dalga davranışına sahip olduğunu gösterdi. 1926 Busch elektronların magnetik alanda

Detaylı

Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi

Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi Hadron terapi, nükleer kuvvetlerle (yeğin kuvvet) etkileşen parçacıkları kullanarak yapılan bir radyasyon tedavi (ışın tedavisi) yöntemidir. Bu parçacıklar protonlar,

Detaylı

Element atomlarının atom ve kütle numaraları element sembolleri üzerinde gösterilebilir. Element atom numarası sembolün sol alt köşesine yazılır.

Element atomlarının atom ve kütle numaraları element sembolleri üzerinde gösterilebilir. Element atom numarası sembolün sol alt köşesine yazılır. Atom üç temel tanecikten oluşur. Bunlar proton, nötron ve elektrondur. Proton atomun çekirdeğinde bulunan pozitif yüklü taneciktir. Nötron atomun çekirdeğin bulunan yüksüz taneciktir. ise çekirdek etrafında

Detaylı

RADYOTERAPİDE VOLÜM TANIMLAMALARI DR. FADİME AKMAN DEÜTF RADYASYON ONKOLOJİSİ

RADYOTERAPİDE VOLÜM TANIMLAMALARI DR. FADİME AKMAN DEÜTF RADYASYON ONKOLOJİSİ RADYOTERAPİDE VOLÜM TANIMLAMALARI ICRU 50 ve 62 DR. FADİME AKMAN DEÜTF RADYASYON ONKOLOJİSİ Haziran 2010 ICRU:International Commission on Radiation Units and Measurements 1973 ICRU 23: Tek yönlü fotonla

Detaylı

Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma. Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi

Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma. Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi Endüstride Nükleer Teknikler Radyoaktif izleyiciler Radyasyonla Ölçüm Cihazları

Detaylı

SRS VE SBRT YE GENEL BAKIŞ. Dr. Gönül Kemikler İ.Ü. Onkoloji Enstitüsü

SRS VE SBRT YE GENEL BAKIŞ. Dr. Gönül Kemikler İ.Ü. Onkoloji Enstitüsü SRS VE SBRT YE GENEL BAKIŞ Dr. Gönül Kemikler İ.Ü. Onkoloji Enstitüsü İçerik Tanımlar Stereotaktik radyocerrahi-srs Stereotaktik vücut radyoterapisi-sbrt Tarihçe SRS ve SBRT endikasyonları SRS ve SBRT

Detaylı

HIZLANDIRICILARIN TIPTA UYGULAMALARI. Doç.Dr. Bahar DİRİCAN

HIZLANDIRICILARIN TIPTA UYGULAMALARI. Doç.Dr. Bahar DİRİCAN HIZLANDIRICILARIN TIPTA UYGULAMALARI Doç.Dr. Bahar DİRİCAN Gülhane Askeri Tıp Akademisi Radyasyon Onkolojisi A.D. ANKARA III. Ulusal Parçacık Hızlandırıcıları ve Uygulamaları Kongresi 17-19 Eylül 2007

Detaylı

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ "RADYASYON GÜVENLİĞİ ÜST KURULU KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak ve Tanımlar

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ RADYASYON GÜVENLİĞİ ÜST KURULU KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak ve Tanımlar SELÇUK ÜNİVERSİTESİ "RADYASYON GÜVENLİĞİ ÜST KURULU KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu yönerge, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

RADYOTERAPİDE HEDEF VOLÜM VE DOZ TANIMLANMASI-ICRU. DR. FADİME AKMAN DEÜTF RADYASYON ONKOLOJİSİ Haziran 2011

RADYOTERAPİDE HEDEF VOLÜM VE DOZ TANIMLANMASI-ICRU. DR. FADİME AKMAN DEÜTF RADYASYON ONKOLOJİSİ Haziran 2011 RADYOTERAPİDE HEDEF VOLÜM VE DOZ TANIMLANMASI-ICRU RAPORLARI DR. FADİME AKMAN DEÜTF RADYASYON ONKOLOJİSİ Haziran 2011 ICRU:International Commission on Radiation Units and Measurements 1973 ICRU 23: Tek

Detaylı

PROSTAT KANSERİNDE TEK ARK VE ÇİFT ARK İLE YAPILAN IMAT PLANLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

PROSTAT KANSERİNDE TEK ARK VE ÇİFT ARK İLE YAPILAN IMAT PLANLARININ KARŞILAŞTIRILMASI PROSTAT KANSERİNDE TEK ARK VE ÇİFT ARK İLE YAPILAN IMAT PLANLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Kerime Kayacan 1,Canan Köksal 1,Ümmühan Nurhat 1, Aydın Çakır 1, Murat Okutan 1, M. Emin Darendeliler 2,Makbule Tambaş

Detaylı

YÜKSEK DERECELİ GLİAL TÜMÖR TEDAVİSİNDE GÜNCEL YAKLAŞIM. Dr. Melek Nur Yavuz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD

YÜKSEK DERECELİ GLİAL TÜMÖR TEDAVİSİNDE GÜNCEL YAKLAŞIM. Dr. Melek Nur Yavuz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD YÜKSEK DERECELİ GLİAL TÜMÖR TEDAVİSİNDE GÜNCEL YAKLAŞIM Dr. Melek Nur Yavuz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD Yüksek Dereceli Glial Tümör SSS tümörlerinin %8-12 Anaplastik astrositom

Detaylı

SCHRÖDİNGER: Elektronun yeri (yörüngesi ve orbitali) birer dalga fonksiyonu olan n, l, m l olarak ifade edilen kuantum sayıları ile belirlenir.

SCHRÖDİNGER: Elektronun yeri (yörüngesi ve orbitali) birer dalga fonksiyonu olan n, l, m l olarak ifade edilen kuantum sayıları ile belirlenir. . ATOMUN KUANTUM MODELİ SCHRÖDİNGER: Elektronun yeri (yörüngesi ve orbitali) birer dalga fonksiyonu olan n, l, m l olarak ifade edilen kuantum sayıları ile belirlenir. Orbital: Elektronların çekirdek etrafında

Detaylı

Radyoaktif Çekirdekler

Radyoaktif Çekirdekler NÜKLEER TIP Tıpta radyoaktif çekirdeklerin kullanılması esasen 1920 lerde önerilmiş ve 1940 larda kullanılmaya başlamıştır. Nükleer tıp görüntülemede temel, hasta vücudunda bir gama aktif bölge oluşturmak

Detaylı

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU V1.1

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU V1.1 MALİ HİZMETLER KURUM BAŞKAN YARDIMCILIĞI STOK TAKİP VE ANALİZ DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU V1.1 BMM. Caner N. OKU Ağustos 2015 İÇİNDEKİLER 1. Ameliyat Masası 2. Robotik Rehabilitasyon 3.

Detaylı

Jinekolojik Kanserli Hastaların Tedavisinde, Farklı Planlama Tekniklerinin Dozimetrik ve Radyobiyolojik Karşılaştırması

Jinekolojik Kanserli Hastaların Tedavisinde, Farklı Planlama Tekniklerinin Dozimetrik ve Radyobiyolojik Karşılaştırması Jinekolojik Kanserli Hastaların Tedavisinde, Farklı Planlama Tekniklerinin Dozimetrik ve Radyobiyolojik Karşılaştırması Aysun İNAL, Evrim DUMAN, Aycan ŞAHİN Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyasyon

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

İçerik. BT de Temel Prensipler. BT: Tarihçe. İçerik. BT: Tarihçe. BT: Tarihçe. Dr.Gürsel Savcı

İçerik. BT de Temel Prensipler. BT: Tarihçe. İçerik. BT: Tarihçe. BT: Tarihçe. Dr.Gürsel Savcı BT de Temel Prensipler Dr.Gürsel Savcı BT: Tarihçe 1967: çok yönlü projeksiyon ile görüntü oluşturulması konsepti 1971: İlk BT prototipi Atkinson-Morley s Hospital, Londra 1972: İnsanda ilk BT görüntüsü

Detaylı

X-Işınları. 1. Ders: X-ışınları hakkında genel bilgiler. Numan Akdoğan. akdogan@gyte.edu.tr

X-Işınları. 1. Ders: X-ışınları hakkında genel bilgiler. Numan Akdoğan. akdogan@gyte.edu.tr X-Işınları 1. Ders: X-ışınları hakkında genel bilgiler Numan Akdoğan akdogan@gyte.edu.tr Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Fizik Bölümü Nanomanyetizma ve Spintronik Araştırma Merkezi (NASAM) X-Işınları

Detaylı

Sunum planı. Kranyal ve spinal vasküler hastalıklarda radyocerrahi. Radyasyonun damarlar üzerindeki etkileri. Radyasyonun damarlar üzerindeki etkileri

Sunum planı. Kranyal ve spinal vasküler hastalıklarda radyocerrahi. Radyasyonun damarlar üzerindeki etkileri. Radyasyonun damarlar üzerindeki etkileri Kranyal ve spinal vasküler hastalıklarda radyocerrahi Dr. Ömer Uzel Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı Sunum planı Radyasyonun damarlar üzerindeki etkisi Radyocerrahi İntrakranyal

Detaylı

Sağlık Fiziği. 1. Bölüm

Sağlık Fiziği. 1. Bölüm Sağlık Fiziği 1. Bölüm Tıbbi Uygulamalar Tanı Radyasyon başta Radyoloji olmak üzere, Nükleer Tıp, Radyoterapi ve çeşitli tıp dallarında tanı amaçlı kullanılmaktadır. En yüksek oranda tanı amaçlı kullanımı

Detaylı

Doğukan Akçay¹, Fadime Akman², Zafer Karagüler², Kadir Akgüngör³. XIV. Ulusal Medikal Fizik Kongresi Antalya, 2013

Doğukan Akçay¹, Fadime Akman², Zafer Karagüler², Kadir Akgüngör³. XIV. Ulusal Medikal Fizik Kongresi Antalya, 2013 Alaşımlı protez malzemelerinin radyoterapide 6 MV X ışını dozlarına etkisinin Collapsed Cone ve GAMOS Monte Carlo algoritmaları ile hesaplanması, film dozimetri ile karşılaştırılması Doğukan Akçay¹, Fadime

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Radyasyonun Keşfi 1895 yılında Wilhelm Conrad Röntgen tarafından X-ışınlarının keşfi yapılmıştır. Radyasyonun Keşfi 1896 yılında

Detaylı

Radyoterapi Teknikerliği Programı Ders İçeriği

Radyoterapi Teknikerliği Programı Ders İçeriği Radyoterapi Teknikerliği Programı Ders İçeriği DERSİN ADI I I. DÖNEM (1. SINIF GÜZ YARIYILI) lık Ders Saati Okul Eğitimi Süresi Bireysel Öğrenme Süresi (Proje, Ödev, Araştırma, İş Yeri Eğitimi) 4 414=56

Detaylı

Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel kavramlar Atomsal yapı

Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel kavramlar Atomsal yapı Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel kavramlar Atomsal yapı İçerik Temel kavramlar Atom modeli Elektron düzeni Periyodik sistem 2 Temel kavramlar Bütün maddeler kimyasal elementlerden oluşur.

Detaylı

Radyoterapi Tedavi Planlarının Optimizasyon Problemleri

Radyoterapi Tedavi Planlarının Optimizasyon Problemleri Radyoterapi Tedavi Planlarının Optimizasyon Problemleri Doç.Dr. Bahar Dirican GATA Radyasyon Onkolojisi AD 21 Mart 2015 Ankara 13 Haziran 2015 İzmir Medikal Fizik Derneği Eğitim Toplantısı Tedavi Planlama

Detaylı

Doç.Dr.Bahar DİRİCAN Gülhane Askeri Tıp Akademisi Radyasyon Onkolojisi AD 10 Nisan 2014 -ANKARA

Doç.Dr.Bahar DİRİCAN Gülhane Askeri Tıp Akademisi Radyasyon Onkolojisi AD 10 Nisan 2014 -ANKARA Elektron Dozimetrisi IAEA TRS-398 Doç.Dr.Bahar DİRİCAN Gülhane Askeri Tıp Akademisi Radyasyon Onkolojisi AD 10 Nisan 2014 -ANKARA Elektron Derin Doz Eğrisi Farklı Enerjilerdeki Elektronların Derin Doz

Detaylı

Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir

Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir MÖ 460-377 980-1037 MÖ 460-377 980-1037 Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir RADYASYON NEDİR X ışınını 1895 te Wilhelm Conrad Roentgen

Detaylı

Gamma Knife Tabanlı Intracranial SRS - II-

Gamma Knife Tabanlı Intracranial SRS - II- Gamma Knife Tabanlı Intracranial SRS - II- Ana Başlıklar 1-SRS tedavilerinde Gamma knife üstün sabitleme sistemine sahiptir. 2-Linac tabanlı SRS cihazlarında mekanik doğruluğun GK ile karşılaştırılması

Detaylı

ALİ HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK. 2015-2016

ALİ HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK. 2015-2016 ALİ HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK. 2015-2016 RADYASYON ONKOLOJİSİ TOMOTERAPİ 6 MV X IŞINI VEREN BİR CİHAZDIR. HASTANIN ETRAFINDA 360 DERECE DÖNEREK TEDAVİ YAPAR 64

Detaylı

Manyetik Alan. Manyetik Akı. Manyetik Akı Yoğunluğu. Ferromanyetik Malzemeler. B-H eğrileri (Hysteresis)

Manyetik Alan. Manyetik Akı. Manyetik Akı Yoğunluğu. Ferromanyetik Malzemeler. B-H eğrileri (Hysteresis) Manyetik Alan Manyetik Akı Manyetik Akı Yoğunluğu Ferromanyetik Malzemeler B-H eğrileri (Hysteresis) Kaynak: SERWAY Bölüm 29 http://mmfdergi.ogu.edu.tr/mmfdrg/2006-1/3.pdf Manyetik Alan Manyetik Alan

Detaylı

2,45 GHz Mikrodalga Deşarj İyon Kaynağı Tasarımı ve Prototip Üretimi. Hakan ÇETİNKAYA Emel ALĞIN Görkem TÜREMEN Ümit DOĞAN Latife ŞAHİN YALÇIN

2,45 GHz Mikrodalga Deşarj İyon Kaynağı Tasarımı ve Prototip Üretimi. Hakan ÇETİNKAYA Emel ALĞIN Görkem TÜREMEN Ümit DOĞAN Latife ŞAHİN YALÇIN 2,45 GHz Mikrodalga Deşarj İyon Kaynağı Tasarımı ve Prototip Üretimi Hakan ÇETİNKAYA Emel ALĞIN Görkem TÜREMEN Ümit DOĞAN Latife ŞAHİN YALÇIN İyon Kaynakları İyon kaynakları elektromanyetik özelliklere

Detaylı

BAŞ-BOYUN TÜMÖRLERİNDE CYBERKNIFE UYGULAMALARI. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ RADYASYON ONKOLOJİSİ ANABİLİM DALI Kemal ERDOĞAN Radyoterapi Teknikeri

BAŞ-BOYUN TÜMÖRLERİNDE CYBERKNIFE UYGULAMALARI. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ RADYASYON ONKOLOJİSİ ANABİLİM DALI Kemal ERDOĞAN Radyoterapi Teknikeri BAŞ-BOYUN TÜMÖRLERİNDE CYBERKNIFE UYGULAMALARI HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ RADYASYON ONKOLOJİSİ ANABİLİM DALI Kemal ERDOĞAN Radyoterapi Teknikeri CYBERKNIFE Robotik radyocerrahi sistem Cerrahiye alternatif

Detaylı

Radyoterapide Kalite Güvenilirliği (QA)

Radyoterapide Kalite Güvenilirliği (QA) Radyoterapide Kalite Güvenilirliği (QA) Murat OKUTAN PhD. İ.Ü. Onkoloji Enstitüsü İnsanların Etkilendiği Radyasyon kazaları 1944-1999 Kaza Olgu Ciddi Toplam sayısı sayısı maruziyet ölüm 417 133550 3003

Detaylı

TÜRK HIZLANDIRICI MERKEZİ SERBEST ELEKTRON LAZERİ PROJESİ

TÜRK HIZLANDIRICI MERKEZİ SERBEST ELEKTRON LAZERİ PROJESİ TÜRK HIZLANDIRICI MERKEZİ SERBEST ELEKTRON LAZERİ PROJESİ Turkish Accelerator and Radiation Laboratory at Ankara (TARLA) Doç. Dr. Suat ÖZKORUCUKLU İÇERİK Serbest Elektron Lazeri Prensibi Türk Hızlandırıcı

Detaylı

X-Işınları. Çalışma Soruları. Doç. Dr. Numan Akdoğan Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Fizik Bölümü. X1 (X-ışınları hakkında genel bilgiler)

X-Işınları. Çalışma Soruları. Doç. Dr. Numan Akdoğan Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Fizik Bölümü. X1 (X-ışınları hakkında genel bilgiler) X-Işınları Çalışma Soruları Doç. Dr. Numan Akdoğan Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Fizik Bölümü X1 (X-ışınları hakkında genel bilgiler) 1. a) Elektromanyetik spektrumu çizip, açıklayınız. b) X-ışınlarını

Detaylı

RADYOTERAP AMAÇ VE TEMEL LKELER

RADYOTERAP AMAÇ VE TEMEL LKELER RADYOTERAP AMAÇ VE TEMEL LKELER DR. FADME AKMAN DEÜTF RADYASYON ONKOLOJS AD 2005 Kanser tedavisi multidisipliner yaklaım gerektirir: Cerrahi Onkolog Radyasyon Onkolojisi Medikal Onkoloji Patoloji Radyodiagnostik

Detaylı

Radyasyon Uygulamalarının Fizik Mühendisliği ve Eğitiminden Beklentileri. Dr. Abdullah ZARARSIZ Fizik Mühendisleri Odası

Radyasyon Uygulamalarının Fizik Mühendisliği ve Eğitiminden Beklentileri. Dr. Abdullah ZARARSIZ Fizik Mühendisleri Odası Radyasyon Uygulamalarının Fizik Mühendisliği ve Eğitiminden Beklentileri Dr. Abdullah ZARARSIZ Fizik Mühendisleri Odası İÇERİK - İYONLAŞTIRICI RADYASYON Endüstriyel Uygulamalar Medikal Uygulamalar Diğer

Detaylı

İYON ODALARI VE DOZİMETRE KALİBRASYONLARI

İYON ODALARI VE DOZİMETRE KALİBRASYONLARI İYON ODALARI VE DOZİMETRE KALİBRASYONLARI Dr. Doğan YAŞAR TAEK,ÇNAEM Radyasyon Metrolojisi Birimi dogan.yasar@taek.gov.tr İçerik 2 Tedavi amaçlı dozimetreler Korunma amaçlı dozimetreler - doz hızı ölçerler

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

Yıldızların: Farklı renkleri vardır. Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir. Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler.

Yıldızların: Farklı renkleri vardır. Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir. Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler. Yıldızların Hayatı Yıldızların: Farklı renkleri vardır Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler. Yıldız Oluşum Bölgeleri Evren, yıldız

Detaylı

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 27.02.2014

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 27.02.2014 Hızlandırıcı Fiziği-1 Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 27.02.2014 1 İçerik Parçacıkları nasıl elde ediyoruz? Bazı dairesel hızlandırıcı çeşitleri Siklotron (cyclotron) Zayıf odaklama Sinkrotron (synchrotron)

Detaylı

T1 Glottik Larenks Kanserli Hastalarda, Farklı Tedavi Planlama Tekniklerinin Dozimetrik Değerlendirmesi ve TCP ile NTCP Açısından Karşılaştırması

T1 Glottik Larenks Kanserli Hastalarda, Farklı Tedavi Planlama Tekniklerinin Dozimetrik Değerlendirmesi ve TCP ile NTCP Açısından Karşılaştırması T1 Glottik Larenks Kanserli Hastalarda, Farklı Tedavi Planlama Tekniklerinin Dozimetrik Değerlendirmesi ve TCP ile NTCP Açısından Karşılaştırması Aysun İNAL, Evrim DUMAN, Çağdaş AKBAŞ Antalya Eğitim ve

Detaylı

DİŞ RÖNTGEN CİHAZI ŞARTNAMESİ

DİŞ RÖNTGEN CİHAZI ŞARTNAMESİ Marka : TAKARA BELMONT Geçerlilik Tarih : 20/06/2008 Model : BELRAY RÖNTGEN CIHAZI Toplam Sayfa : 1 1. Cihaz diş hekimliğinde kullanılmak üzere tasarlanmış olmalıdır. 2. Mobil veya duvara monte edilebilir

Detaylı

AKCİĞ İĞER CA TEDAVİSİ GÜLFER KARAKURT ANKARA ONKOLOJİ HASTANESİ RADYASYON ONKOLOJİSİ KLİNİĞİ

AKCİĞ İĞER CA TEDAVİSİ GÜLFER KARAKURT ANKARA ONKOLOJİ HASTANESİ RADYASYON ONKOLOJİSİ KLİNİĞİ CYBERKNIFE CİHAZINDA X-SIGHT X LUNG YÖNTEMY NTEMİYLE AKCİĞ İĞER CA TEDAVİSİ GÜLFER KARAKURT ANKARA ONKOLOJİ HASTANESİ RADYASYON ONKOLOJİSİ KLİNİĞİ CyberKnife (Sunnyvale Accuray) cihazı bilgisayar kontrollü

Detaylı

İntrakranyal Yerleşimli Tümörlerin CyberKnife ile Tedavisinde Göz Lensi ve Tiroid Dozlarının Araştırılması

İntrakranyal Yerleşimli Tümörlerin CyberKnife ile Tedavisinde Göz Lensi ve Tiroid Dozlarının Araştırılması İntrakranyal Yerleşimli Tümörlerin CyberKnife ile Tedavisinde Göz Lensi ve Tiroid Dozlarının Araştırılması Necla KURT UÇAR, Gönül KEMİKLER İ.Ü. Onkoloji Enstitüsü Giriş Stereotaktik radyocerrahi (SRC)

Detaylı

X-Işınları TAC-SR. Numan Akdoğan.

X-Işınları TAC-SR. Numan Akdoğan. X-Işınları 2. Ders: X-ışınlarının üretilmesi TAC-SR Numan Akdoğan akdogan@gyte.edu.tr Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Fizik Bölümü Nanomanyetizma ve Spintronik Araştırma Merkezi (NASAM) X-ışını tüpü (X-ray

Detaylı

Radyoterapi Tedavi Planlarının Değerlendirilmesi ile İlgili Protokoller

Radyoterapi Tedavi Planlarının Değerlendirilmesi ile İlgili Protokoller Radyoterapi Tedavi Planlarının Değerlendirilmesi ile İlgili Protokoller Doç.Dr.Bahar Dirican GATA Radyasyon Onkolojisi AD 21 Mart 2015 - Ankara 13 Haziran 2015 - İzmir Medikal Fizik Derneği Eğitim Toplantısı

Detaylı

X-IŞINLARININ ÖZELLİKLERİ VE ELDE EDİLMELERİ. X-ışınları Alman fizikçi Wilhelm RÖNTGEN tarafından 1895 yılında keşfedilmiştir.

X-IŞINLARININ ÖZELLİKLERİ VE ELDE EDİLMELERİ. X-ışınları Alman fizikçi Wilhelm RÖNTGEN tarafından 1895 yılında keşfedilmiştir. X-IŞINLARININ ÖZELLİKLERİ VE ELDE EDİLMELERİ X-ışınları Alman fizikçi Wilhelm RÖNTGEN tarafından 1895 yılında keşfedilmiştir. X-ışınlarının oluşum mekanizması fotoelektrik olaya neden olanın tam tersidir.

Detaylı