İTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, BLG433-Bilgisayar Haberleşmesi ders notları, Dr. Sema Oktuğ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, BLG433-Bilgisayar Haberleşmesi ders notları, Dr. Sema Oktuğ"

Transkript

1 Bölüm 5 : ANAHTARLAR, KÖPRÜLER, YÖNLENDİRİCİLER Türkçe (İngilizce) karşılıklar Anahtar (Switch) Uzam bölüşümlü anahtarlama (space-division switching) Zaman bölüşümlü anahtarlama (time-division switching) Çoğullayıcı (multiplexer) Çoğullama çözücü (demultiplexer) Çaprazlayıcı (crossbar) Çaprazlama noktası (crosspoint) Anahtarlama elemanı (switching element) Çok seviyeli arabağlantı ağları (multistage interconnection networks) Kendiliğinden yönlenebilen (self-routing) Çekişme (contention) Ölçeklenebilir (scalability) Tıkanabilen (blocking) Tıkanmaz (nonblocking) Bölüt (segment) Merkez yönlendiriciler (core routers) Kenar yönlendiriciler (edge routers) Bölüm Hedefi Bu bölümü bitirdiğinizde Anahtar yapılarını Tek seviyeli anahtar yapılarını Çok seviyeli anahtar yapılarını Köprülerin çalışma şeklini Yönlendiricilerin işlevini öğrenmiş olacaksınız. Anahtarlar, köprüler ve yönlendiriciler, bilgisayar ağları arasında geçiş yapmamızı sağlayan birimlerdir. Bu birimlerin yer aldığı ortamlar homojen (aynı protokolü kullanan) ya da heterojen (farklı protokolleri kullanan) olabilir. Bu bölümde, adı geçen birimlerin yapıları, görevleri ve çalışma prensipleri hakkında bilgi verilecektir. 5.1 Anahtarlar : Anahtar (switch) kelimesi, telefon haberleşmesinden günümüze gelmiştir. Eski telefon çağrılarını gerçeklerken iki uç nokta arasında adanmış fiziksel bir bağlantı oluşturulurdu. Bu bağlantıda anahtarlar, farklı hatları birleştirerek bir uç birimden diğer uç birimine uzayan yolun kurulması için kullanılırdı. Paket kavramı ile ağ kaynaklarının paylaşımı gündeme geldi. Artık bir fiziksel hat aynı anda pek çok uçtan uça bağlantıya hizmet verebiliyor ve kaynaklar daha verimli kullanılabiliyor. Doğal olarak bu ortamda kullanılan paketlerin yapısı daha karmaşık bir hal aldı. Şekil 5.1 anahtarların temel yapısını göstermektedir. Bu yapı aslında bir anahtarın işlevini de ortaya koyar. Bir anahtarın amacı giriş portlarına gelen paketleri istenen çıkış portlarına aktarmaktır. Bu 1

2 aktarımın kayıpsız ve çabuk olması hedeflenir. Anahtarları N girişi ve N çıkışı olan kutular şeklinde düşünebiliriz. Şekil 5.1 de gösterildiği gibi giriş portlarına gelen paketler giriş kontrol (GK) birimi üzerinden anahtarlama birimine oradan da gitmesi beklenen çıkış kontrol (ÇK) birimlerine ulaştırılır. Anahtarlama birimi girişler ve çıkışlar arasındaki paket aktarımını sağlayarak paketlerin istenen çıkışa ulaştırılmasını sağlar. Bu biriminin çalışması bir işlemci grubu tarafından kontrol edilir. Şekil 5.1 Anahtarların temel yapısı Anahtarların iç yapıları birbirinden farklı olabilir. Genelde anahtarlar iç yapılarına göre iki farklı grupta toplanırlar: 1) zaman bölüşümlü anahtarlama tekniğini kullananlar ve 2) uzam bölüşümlü anahtarlama tekniğini kullananlar Zaman Bölüşümlü Anahtarlama Zaman bölüşümlü anahtarlarda (time division switching) bütün girişler ve çıkışlar tarafından paylaşılan hızlı bir veri yolu ya da bellek vardır. Şekil 5.2 her iki örneği de göstermektedir. Paylaşılan ortamlar üzerinde aynı anda sadece tek bir giriş-çıkış çifti için veri aktarımı yapılabilir. Bu nedenle, teknik zaman bölüşümlü olarak adlandırılır. Paylaşılan ortam bellek olunca bir çoğullayıcıya ve çoğullama çözücüye ihtiyaç duyulur. Hangi giriş-çıkış çiftleri arasında veri aktarımı yapılacağı konrol işlemcisi tarafından belirlenir. Zaman bölüşümlü anahtarların kapasitesi paylaşılan ortamın kapasitesi ile kısıtlıdır. Şekil 5.2 Zaman bölüşümlü anahtarlama 2

3 5.1.2 Uzam Bölüşümlü Anahtarlama Uzam bölüşümlü anahtarlamada (space division switching) aynı anda birden fazla girişçıkış çifti için anahtarlama yapılabilir. Bu anahtarlarda kapasite, teorik olarak, (herhangi bir giriş hattının kapasitesi) x (giriş sayısı) kadar arttırılabilir. Ancak bu pratikte her zaman mümkün değildir. Anahtarlama sırasında birden fazla paket anahtar içindeki aynı iç yolu kullanmak veya çıkış portuna ulaşmak isteyebilir. Bu durumda çekişme (contention) olur ve paketlerden biri yoluna devam ederken diğeri yok edilir ya da arabelleklerde bekletilir. Çekişmeler anahtar içi çekişmeler ve çıkış portu çekişmeleri olmak üzere ikiye ayrılır. Anahtarın yapısına bağlı olarak çekişmeler farklı teknikler kullanılarak çözülebilir. Yapısı gereği iç çekişmelerin oluşmasına imkan veren anahtarlara tıkanabilen (blocking) anahtarlar denir. Diğerlerine ise tıkanmaz (nonblocking) anahtarlar denir. Uzam bölüşümlü anahtarları iki grupta inceleyebiliriz : tek seviyeli anahtarlar, çok seviyeli anahtarlar Tek Seviyeli Anahtarlar Tek seviyeli (single stage) anahtarlarda gelen paket tek bir sekme sonucunda çıkışa (çıkış portuna) erişebilecek hale gelir. Bu anahtarlarda her bir giriş-çıkış port çifti arasında o bağlantıya özel bir hat bulunur ya da yaratılabilir. Tek seviyeli anahtarların en basit örneği çaprazlayıcı anahtardır (crossbar). Bu anahtarlar Şekil 5.3 te gösterildiği gibi gerçeklenebilir. Uzam bölüşümü özelliği şekilde açıkça görülür. Birinci girişten beşinci çıkışa bir paket aktarılırken, aynı anda ikinci girişten üçüncü çıkışa başka bir paket de aktarılabilir. Çaprazlayıcılarda anahtar içi çekişmeler yaşanmaz. Bu da herhangi bir anda giriş portlarına gelen paketlerin farklı çıkış portlarını istemesi durumunda her birinin yerine ulaşacağını gösterir. Bu nedenle tıkanmasız anahtarların en iyi örneklerindendir. Farklı girişlere gelen paketlerin aynı çıkış portunu istemesi durumunda çıkış portu çekişmeleri yaşanır N N N 1 2 N Şekil 5.3 Tek seviyeli uzam bölüşümlü anahtarlar 3

4 Çaprazlayıcılarda her bir çaprazlama noktası (crosspoint) bir anahtarlama elemanı (switching element) olarak adlandırılır ve paketin bir girişten diğerine aktarılmasını sağlar. Çaprazlayıcıların karmaşıklığı anahtarlama elemanlarının ve bağlantıların miktarı düşünüldüğünde N 2 dir. N nin değeri arttıkça çaprazlayıcıların gerçeklenmesi güçleşir çünkü tüm giriş ve çıkış portlarına giden bağlantıların aynı yonga üzerinde olması gerekir. Buna karşın tıkanmasız bir yapıya sahip olması bu anahtarları pek çok uygulama için çekici hale getirir Çok Seviyeli Anahtarlar Çok seviyeli (multi-stage) anahtarlar, çok seviyeli arabağlantı ağları olarak da adlandırılır. Adından da anlaşılanileceği gibi bir paketin çıkış portuna ulaşabilmesi için bir kaç sekme yapması gerekir. Her sekme geçilen anahtarlama elemanı sayısını gösterir. Çaprazlayıcılarda bir olan sekme sayısı çok seviyeli anahtarlarda anahtarın yapısına bağlı olarak değişim gösterir. Şekil 5.4 te çok seviyeli anahtar ailesinde yeralan bir grup anahtar yapısı görülmektedir. Banyan, Clos ve Benes ağları çok seviyeli anahtar yapılarında sıkça kullanılır. a) Banyan anahtarı b) Clos anahtarı c) Benes anahtarı Şekil 5.4 Çok seviyeli uzam bölüşümlü anahtarlar 4

5 Çok seviyeli anahtarlardan Banyan anahtarlar üzerindeki paketler merkezi bir birimin kontrolü olmadan kendiliğinden yönlenebilir (self-routing). Yolun kendiliğinden bulunması sırasında her seviyedeki anahtarlama elemanı ilgili adres bitinin değerine bakarak paketin gönderileceği çıkışa karar verir. Örneğin Şekil 5.5 teki 2x2 boyutundaki anahtarlama elemanlarından oluşmuş Banyan anahtarına gelen ve 110 adresli çıkışa gitmek isteyen paket için 1. seviyede, 1 çıkışı (alttaki çıkış), 2. seviyede, 1 çıkışı (alttaki çıkış), 3. seviyede, 0 çıkışı (üstteki çıkış) seçilir. Sonuçta, paket 110 adresine sahip çıkışa iletilmiş olur. Yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi, anahtarların çıkışları gibi anahtarlama elemanlarının çıkışları da numaralanır (sıfırdan başlayarak). Bu numaralandırma düzeni paketlerin yönlendirilmesinde kullanılır. Bir paket hangi girişe gelirse gelsin, yönlendirilirken Banyan anahtarındaki her anahtarlama elemanında aynı yöntem uygulanır. Şekil 5.5 Bir Banyan anahtarında paket yönlendirme Çok seviyeli anahtar yapılarında, Şekil 5.6 da gösterildiği gibi hem anahtar içi çekişmeler hem de çıkış portu çekişmeleri yaşanabilir. İç çekişmeler farklı çıkışlara ulaşmak isteyen paketlerden de kaynaklanabilir. Bunun nedeni bazı yolların farklı yollara ulaşırken ortak kullanılmasıdır. Çıkış portu çekişmesi ise aynı çıkışa ulaşmak isteyen paketler olduğunda kaçınılmazdır ve anahtarın yapısından bağımsızdır. Yapısından dolayı iç çekişmelere izin veren anahtarlara tıkanabilen (blocking) anahtarlar denir. Sadece çıkış portu çekişmesine izin veren anahtarlara ise tıkanmaz (nonblocking) anahtarlar denir. Tıkanabilen anahtarların bu yönünü iyileştirmek için özel tekniklerin kullanılması gerekir. 5

6 Şekil 5.6 Çok seviyeli bir anahtardaki çekişme tipleri Çok seviyeli anahtarları modüler yapıları nedeniyle birkaç yonga üzerinde gerçeklemek mümkündür. Bu da, anahtarın ölçeklenebilir olmasını sağlar ve önemli bir avantajdır Köprüler Köprüler (bridges) aynı protokolü kullanan yerel alan ağlarını birbirine bağlamak için kullanılır. Köprülerle bağlanmış yerel alan ağları kullanıcıya tek bir yerel alan ağı varmış izlenimini verir. Köprüler verinin adres kısmını incelerler ve yerel bir bilgisayarı hedef alan paketleri diğer ağlara geçirmezler. Şekil 5.7 te birkaç köprü kullanarak birleştirilmiş bir yerel alan ağ grubu görülmektedir. Köprülerin birleştirdiği yerel alan ağlarının her birine bölüt (segment) adı verilir. Şekil 5.7. Bir kaç köprü ile birleştirilmiş yerel alan ağları 6

7 Daha büyük ve tek bir ağ kullanmak yerine küçük yerel alan ağlarını birbirine köprüler üzerinden bağlamanın uygulamada pek çok yararı vardır. 1) Aynı bölümde çalışan ekibi tek bir yerel alan ağ üzerine toplayarak onların arasındaki trafiğin diğer bölümlerin ağları üzerine yayılmasını önlenmiş olur. Bu hem kaynakların verimli kullanımını sağlar hem de güvenlik açısından önemlidir. 2) Küçük yerel ağlar oluşturup bunları birbirine bağlamak büyük ve tek bir ağ oluşturmaktan daha ekonomik olabilir. Köprüler bağlı bulundukları yerel alan ağları üzerindeki bilgisayarların adreslerini bilirler ve paketleri gerekli ağlara kopyalarlar. Bu bilgilendirme bazen operatör tarafından yapılır. Eğer uyarlanır (adaptive) ya da öğrenebilen (learning) bir köprü kullanılıyorsa, köprü bu bilgiyi ağ üzerindeki işlemleri gerçeklerken öğrenir. Bu işlemi Şekil 5.8 teki ağ üzerinde izleyebiliriz. Köprü gelen çerçevelerdeki kaynak adreslerini takip ederek bilgisayarların yer aldığı yerel alan ağları hakkında bilgi edinir ve bunu ilgili tabloya yazar. Gelen çerçeveler de bu tablolardaki verilere göre ilgili yerel alan ağına gönderir. Bir köprü, nerede olduğunu bilmediği bir bilgisayar için gelen çerçevelerin bağlı bulunduğu tüm yerel alan ağlarına iletilmesini sağlar. Bölüt X B Bölüt Y A B C D E F Şekil 5.8. İki yerel alan ağını bağlayan bir öğrenebilen köprü Şekil 5.8 teki ortama yerleştirilen köprünün akan trafiğe bakarak tablolarını oluşturmasını Şekil 5.9 da izleyebiliriz. Senaryo her ne olursa olsun, öğrenebilen köprü gelişmelere bakarak tablolarını oluşturur. Bu arada, hiç trafik yaratmayan bir bilgisayarın hangi bölütte olduğunu bilmek mümkün olmayacaktır. Olay Tablo Bölüt X Tablo Bölüt Y Köprü çalışmaya başlar - - A, D ye çerçeve gönderir A B, C ye çerçeve gönderir A, B D, A ya çerçeve gönderir A, B D F tüme gönderir (broadcast) A, B D, F E, F ye çerçeve gönderir A, B D, E, F C, A ya çerçeve gönderir A, B, C D, E, F Şekil 5.9 Olası bir senaryo için Şekil 5.8 teki köprüye ait tabloların oluşturulması 7

8 Köprülerden oluşan bir ağda halkaların oluşturulmamasına dikkat edilmelidir. Bir halka oluşumunda halkada yer alan bölütlerdeki bilgisayarlara aynı çerçeveler bir kaç kez ulaşacaktır. Bu durumda bazı köprülerin veri aktarmasına izin verilmemelidir. Birbirinden uzak yerel alan ağlarını kiralık hatlar (leased lines) üzerinden birleştirmek için, Şekil 5.10 da gösterildiği gibi uzak köprüler (remote bridges) kullanılır. Şekil 5.10 Uzak köprüler [1] den alınmıştır Yönlendiriciler Yönlendiriciler (routers), paketlerin kaynaktan varış noktasına iletimini sağlayan birimlerdir. İki nokta (kaynak-varış) arasındaki uygun yolun bulunması (geçilecek düğümlerin belirlenmesi) onların görevidir. Yerel alan ağları ile geniş alan ağları arasındaki geçişleri de sağlarlar. Yönlendiriciler, Şekil 5.11 de gösterildiği gibi, farklı protokollere sahip yerel alan ya da geniş alan ağlarını da bir araya getirirler. Şekil 5.11 Farklı protokolleri kullanan yerel alan ağlarının bir yönlendirici ile bağlanması 8

9 Yönlendirme sırasında yönlendirme tabloları kullanılır. Yönlendirme tablolarında bir varış noktasına giden en uygun yolun bulunması için kullanılacak parametreler saklanır. Bu tablolar özel yönlendirme algoritmaları kullanılarak hazırlanır. Bölüm 6 da bu algoritmalar üzerinde detaylı olarak durulacaktır. Yönlendirme tabloları ile ilgili önemli noktalardan biri de bu tablolar üzerindeki arama süresidir. Yönlendirme tabloları çok büyük olabilir. Yüksek kapasiteli hatlardan birim zamanda gelen paket miktarının yoğunluğu da düşünülerek tablolardaki arama (tablolara erişim) süresinin düşürülmesi gerekir. Bu amaçla hem yazılım hem de donanım temelli iyileştirici yöntemler kullanılır. Yönlendiricileri merkez (core) ve kenar(edge) yönlendiriciler olmak üzere, Şekil 5.12 de gösterildiği gibi, iki sınıfa ayırabiliriz. Merkez yönlendiriciler daha fazla porta, hızlı hatlara ve yoğun bir trafiğe sahiptir. Bu yoğunluk altında hızla çalışabilmesi için hızlı bir donanım ve bellek erişim (yönlendirme tablosuna ulaşmak için) mekanizmasına ihtiyacı vardır. Merkez yönlendiricilerinin dayanıklılığı çok hassas bir noktadır. Bozulmaları büyük kayıplara neden olabilir. Bu nedenle yedekli çalıştırılmalıdırlar. Kenar yönlendiriciler ise geniş alan ağlarına yerel trafiğin aktarılması için kullanılır. Şekil 5.12 Merkez ve kenar yönlendiriciler 9

Bölüm 2 : ANAHTARLAMA : DEVRE ANAHTARLAMA. MESAJ ANAHTARLAMA. PAKET ANAHTARLAMA.

Bölüm 2 : ANAHTARLAMA : DEVRE ANAHTARLAMA. MESAJ ANAHTARLAMA. PAKET ANAHTARLAMA. Bölüm 2 : ANAHTARLAMA : DEVRE ANAHTARLAMA. MESAJ ANAHTARLAMA. PAKET ANAHTARLAMA. Türkçe (İngilizce) karşılıklar Devre Anahtarlama (circuit switching) Mesaj Anahtarlama (message switching) Paket Anahtarlama

Detaylı

YÖNLENDİRİCİLER. Temel Bilgiler. Vize Hazırlık Notları

YÖNLENDİRİCİLER. Temel Bilgiler. Vize Hazırlık Notları YÖNLENDİRİCİLER Temel Bilgiler Vize Hazırlık Notları 1 Yönlendiriciler 1. YÖNLENDİRİCİLER 1.1. WAN Geniş Alan Bilgisayar Ağları (WAN, Wide Area Network) Bir ülke ya da dünya çapında yüzlerce veya binlerce

Detaylı

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 8. Anahtarlama

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 8. Anahtarlama Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 8. Anahtarlama Konular Giriş Circuit switched (devreanahtarlamalı) ağlar Datagram ağlar Virtual circuit

Detaylı

Şekil 9.1 IP paket yapısı

Şekil 9.1 IP paket yapısı Bölüm 9 : IP PAKET YAPISI ve IP ADRESLEME Türkçe (İngilizce) karşılıklar Satır (word in IP) Tanıtıcı (identification) Parça no (Fragment offset) Yaşam süresi (Time-to-live) Başlık sınaması (Header checksum)

Detaylı

Bölüm 8 : PROTOKOLLER VE KATMANLI YAPI: OSI, TCP/IP REFERANS MODELLERİ.

Bölüm 8 : PROTOKOLLER VE KATMANLI YAPI: OSI, TCP/IP REFERANS MODELLERİ. Bölüm 8 : PROTOKOLLER VE KATMANLI YAPI: OSI, TCP/IP REFERANS MODELLERİ. Türkçe (İngilizce) karşılıklar Servis Kalitesi (Quality of Service, QoS) Uçtan-uca (end-to-end) Düğümden-ağa (host-to-network) Bölüm

Detaylı

Bilgisayar Programcılığı

Bilgisayar Programcılığı Bilgisayar Programcılığı Uzaktan Eğitim Programı e-bġlg 121 AĞ TEKNOLOJĠLERĠNĠN TEMELLERĠ Öğr. Gör. Bekir Güler E-mail: bguler@fatih.edu.tr Hafta 5: Ağ (Network) katmanı I 4. 1 Giriş 4.2 Sanal devre (virtual

Detaylı

03/03/2015. OSI ve cihazlar. Ağ Donanımları Cihazlar YİNELEYİCİ (REPEATER) YİNELEYİCİ (REPEATER) Yineleyici REPEATER

03/03/2015. OSI ve cihazlar. Ağ Donanımları Cihazlar YİNELEYİCİ (REPEATER) YİNELEYİCİ (REPEATER) Yineleyici REPEATER Ağ Donanımları Cihazlar OSI ve cihazlar OSI Katmanı Uygulama Sunum Oturum Taşıma Ağ Veri İletim Fiziksel Cihaz Yönlendirici (Router) Katman 3 Switch Köprü (Bridge) Katman 2 Switch NIC, Yineleyici (Repeater)

Detaylı

22/03/2016. OSI and Equipment. Networking Hardware YİNELEYİCİ (REPEATER) YİNELEYİCİ (REPEATER) Yineleyici. Hub

22/03/2016. OSI and Equipment. Networking Hardware YİNELEYİCİ (REPEATER) YİNELEYİCİ (REPEATER) Yineleyici. Hub OSI and Equipment Networking Hardware Networking hardware may also be known as network equipment or computer networking devices. OSI Layer Uygulama Sunum Oturum Taşıma Ağ Veri İletim Fiziksel Equipment

Detaylı

Yönlendiriciler ve Yönlendirme Temelleri

Yönlendiriciler ve Yönlendirme Temelleri Yönlendiriciler ve Yönlendirme Temelleri 2/66 Yönlendiricilerin çalışma prensibini öğrenmek. Yönlendirici temellerini tanımlamak. Yönlendirici tablolarını tanımlamak ve kullanımını öğrenmek. 2 1 3/66 Yönlendirme,

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

Bölüm 1: VERİ İLETİM ORTAMLARI. VERİ İLETİMİ. ASENKRON İLETİM (RS232)

Bölüm 1: VERİ İLETİM ORTAMLARI. VERİ İLETİMİ. ASENKRON İLETİM (RS232) Bölüm 1: VERİ İLETİM ORTAMLARI. VERİ İLETİMİ. ASENKRON İLETİM (RS232) Türkçe (İngilizce) karşılıklar Bantgenişliği (bandwidth) Sayısal (digital) Salınım (oscilation) Microdalga (microwave) Kızılötesi (infrared)

Detaylı

Bölüm 10: ADRES ÇÖZÜMLEME. ADRES ÇÖZÜMLEME PROTOKOLÜ. IP DATAGRAMLARI.

Bölüm 10: ADRES ÇÖZÜMLEME. ADRES ÇÖZÜMLEME PROTOKOLÜ. IP DATAGRAMLARI. Bölüm 10: ADRES ÇÖZÜMLEME. ADRES ÇÖZÜMLEME PROTOKOLÜ. IP DATAGRAMLARI. Türkçe (İngilizce) karşılıklar Adres çözümleme (Address resolution) Ayarlanabilir (Reconfigurable) Dağıtılmış (distributed) Parçalama

Detaylı

Öğr. Gör. Ümit ATİLA

Öğr. Gör. Ümit ATİLA Öğr. Gör. Ümit ATİLA Internette her bilgisayarın bir IP (ınternet protokol) adresi vardır. Bir bilgisayarın IP adresi varsa internet üzerindeki tüm bilgisayarlar bu adresi kolayca bulabilir. Ancak bu rakamları

Detaylı

Ağ Donanımları NIC. Modem. Modem. Ağ Cihazları (Aktif Cihazlar) Repeater (Yineleyici) 03.03.2013

Ağ Donanımları NIC. Modem. Modem. Ağ Cihazları (Aktif Cihazlar) Repeater (Yineleyici) 03.03.2013 Ağ Donanımları NIC Kartlar NIC, Modem Ağ Cihazları (Aktif Cihazlar) Repeater,, Access Point (Wireless), Transceiver, Bridge, Switch, Router NIC (Network Interface Card) Ağ Arabirim(arayüz) Kartı Bilgisayarı

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı. 17-18 Ara. 2013 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU

Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı. 17-18 Ara. 2013 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı 17-18 Ara. 2013 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Aktarım katmanında TCP ve olmak üzere iki protokol kullanılır. iletiminde sağlama yapılmadığı

Detaylı

MERVE TUNCEL AĞ DONANIMLARI

MERVE TUNCEL AĞ DONANIMLARI MERVE TUNCEL 165511007 AĞ DONANIMLARI BİLGİSAYAR AĞLARI TARİHÇESİ VE ÜRETİMİ Bilgisayar ağları birbirlerine bağlı bilgisayarlardan meydana gelen, bilgisayarların haberleşmeleri, bilgi ve kaynaklarını paylaşabilmeleri

Detaylı

CENG 362 Computer Networks (2005) Midterm Exam 1 Çözümleri

CENG 362 Computer Networks (2005) Midterm Exam 1 Çözümleri CENG 362 Computer Networks (2005) Midterm Exam 1 Çözümleri 1. (20 puan) (Hepsi doğru cevaplanırsa 25 puan) Aşağıda verilen her bir ifade için D (Doğru) veya (anlış) şıklarından birini işaretleyin. Doğru

Detaylı

Fiber Bragg Izgaralar ile Fotonik Paket Anahtarlama

Fiber Bragg Izgaralar ile Fotonik Paket Anahtarlama Fiber Bragg Izgaralar ile Fotonik Paket Anahtarlama Mehmet Erdal ÖZBEK, Mehmet Salih DİNLEYİCİ İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Urla, İzmir {ozbek, sdinleyi}@likya.iyte.edu.tr

Detaylı

IPv6 Ağlarında VoIP NETAŞ. 12-13 Ocak 2011. Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçiş Projesi

IPv6 Ağlarında VoIP NETAŞ. 12-13 Ocak 2011. Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçiş Projesi Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçiş Projesi 12-13 Ocak 2011 IPv6 Ağlarında VoIP Ali Katkar Hakkı Asım Terci Ceyda Gülen Akyıldız Rıdvan Özaydın İçerik Giriş VoIP Kavramları IPv4 ile Yaşanan

Detaylı

Dağıtık Ortak Hafızalı Çoklu Mikroişlemcilere Sahip Optik Tabanlı Mimari Üzerinde Dizin Protokollerinin Başarım Çözümlemesi

Dağıtık Ortak Hafızalı Çoklu Mikroişlemcilere Sahip Optik Tabanlı Mimari Üzerinde Dizin Protokollerinin Başarım Çözümlemesi Dağıtık Ortak Hafızalı Çoklu Mikroişlemcilere Sahip Optik Tabanlı Mimari Üzerinde Dizin Protokollerinin Başarım Çözümlemesi İpek ABASIKELEŞ, M.Fatih AKAY Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Çukurova Üniversitesi

Detaylı

ARP (Address Resolution Protocol) Poisoning -Ağın Korunma Yöntemleri

ARP (Address Resolution Protocol) Poisoning -Ağın Korunma Yöntemleri Mehtap ERDİL Ayşenur ERDİL Alice in Wonderland Man in the Middle ARP (Address Resolution Protocol) Poisoning ARP (Adres Çözümleme Protokolü) Zehirlemesi Sponge Bob ARP (Address Resolution Protocol) Poisoning

Detaylı

Lab7-Dinamik Yönlendirme ve RIP

Lab7-Dinamik Yönlendirme ve RIP Lab7-Dinamik Yönlendirme ve Yönlendirme Ağ yöneticileri dinamik yönlendirme protokolünü temel olarak düşünürler. Ağın büyüklüğü, kullanılan hattın bant genişliği, ağ yönlendiricilerinin güç işlemleri,

Detaylı

Protocol Mimari, TCP/IP ve Internet Tabanlı Uygulamalar

Protocol Mimari, TCP/IP ve Internet Tabanlı Uygulamalar Tabanlı Uygulamalar 3. Ders Yrd. Doç. Dr. İlhami M. ORAK Protocol Mimari, TCP/IP ve Internet Tabanlı Uygulamalar İletişimi tamamıyla ortadan kaldırmak için gönderici ile alıcı arasında hiçbir ortak kural

Detaylı

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU ULUSAL AKADEMİK AĞ VE BİLGİ MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU ULUSAL AKADEMİK AĞ VE BİLGİ MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU ULUSAL AKADEMİK AĞ VE BİLGİ MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam Madde 1- (1) Bu Yönetmelik ile Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma

Detaylı

Bölüm. Internet: Dayandığı Teknik Temeller

Bölüm. Internet: Dayandığı Teknik Temeller Bölüm Internet: Dayandığı Teknik Temeller 8 Bilgisayar Ağları Temelleri İletişim Ağları Yapısal Modeli Bu bölümde bilgisayar ağlarının birbirleri ile olan iletişimi (internetworking) konusunda bazı temel

Detaylı

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER Yazılımı ve Genel Özellikleri Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Kablosuz Ağların Modellemesi ve Analizi 1 OPNET OPNET Modeler, iletişim sistemleri ve

Detaylı

Uygulama 6. Sunum 5. Oturum 4. Taşıma 3. Ağ 2. Veri iletim 1

Uygulama 6. Sunum 5. Oturum 4. Taşıma 3. Ağ 2. Veri iletim 1 OSI MODELİ OSI Modeli Farklıbilgisayarların ve standartların gelişmesi ile sorunların ortaya çıkması nedeniyle ISO (International Organization for Standardization), OSI(Open Systems Interconnection) modelini

Detaylı

BÖLÜM 7. Telekomünikasyon, İnternet ve, Kablosuz Teknoloji. Doç. Dr. Serkan ADA

BÖLÜM 7. Telekomünikasyon, İnternet ve, Kablosuz Teknoloji. Doç. Dr. Serkan ADA BÖLÜM 7 Telekomünikasyon, İnternet ve, Kablosuz Teknoloji Doç. Dr. Serkan ADA Bilgisayar Ağı Nedir? En yalın haliyle ağ, iki veya daha fazla birbirine bağlı bilgisayardan oluşur. Bilgisayar Ağı Nedir?

Detaylı

Zeyilname. Zeyilname No:1

Zeyilname. Zeyilname No:1 Zeyilname Zeyilname No:1 Zeyilname No:1 1 YEREL AĞ OMURGA SİSTEMİNİN OLUŞTURULMASI VE FELAKET KURTARMA SİSTEMİNİN KURULMASINA YÖNELİK DONANIM ALIMI İHALESİ GC2.2-Bağcılar ZEYİLNAME NO: 1 GİRİŞ Orijinal

Detaylı

Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. Bilgisayar Ağları Dersi Lab. 2. İçerik. IP ICMP MAC Tracert

Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. Bilgisayar Ağları Dersi Lab. 2. İçerik. IP ICMP MAC Tracert Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları Dersi Lab. 2 İçerik IP ICMP MAC Tracert 1 IP Protokolü Ağ katmanı paketlerin kaynaktan hedefe ulaşmasından sorumludur.

Detaylı

Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb. kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir.

Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb. kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir. TEMEL AĞ TANIMLARI Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir WAN ve LAN Kavramları Bilgisayarlar ve paylaşılan

Detaylı

Bölüm 12: UDP ve TCP. 12.1 UDP (User Datagram Protocol)

Bölüm 12: UDP ve TCP. 12.1 UDP (User Datagram Protocol) Bölüm 12: UDP ve TCP Türkçe (İngilizce) karşılıklar Bağlantısız (connectionless) Connection-oriented (bağlantı temelli) Veri dizisi (data stream) Soket (socket) Alındı (acknowledgment) Üç yollu el sıkışma

Detaylı

AĞ HİZMETLERİ. Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ. Version 4.0

AĞ HİZMETLERİ. Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ. Version 4.0 AĞ HİZMETLERİ Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ Version 4.0 İSTEMCİ SUNUCU İLİŞKİSİ İnsanlar her gün başkalarıyla iletişim kurmak ve rutin görevlerini yerine getirmek için ağ ve İnternet üzerinden sağlanan hizmetleri

Detaylı

TEMEL NETWORK CİHAZLARI

TEMEL NETWORK CİHAZLARI TEMEL NETWORK CİHAZLARI LAN (Local Area Network); yüksek hızlı, düşük hatalı ve küçük coğrafi alan kaplayan (bir uçtan diğer uca beş bin metreye kadar) ağlardır. Yani LAN; bir binadaki ya da küçük bir

Detaylı

Yeni Nesil Ağ Güvenliği

Yeni Nesil Ağ Güvenliği Yeni Nesil Ağ Güvenliği Ders 6 Mehmet Demirci 1 Bugün Taşıma katmanı güvenliği (TLS, SSL) İnternet katmanı güvenliği (IPSec) Kablosuz bağlantı güvenliği Güvenlik duvarları 2 SSL/TLS SSL ilk olarak Netscape

Detaylı

Telkolink Kurumsal Bilgi Teknolojileri Çözümleri

Telkolink Kurumsal Bilgi Teknolojileri Çözümleri Telkolink Kurumsal Bilgi Teknolojileri Çözümleri www.telkolink.com CLR-SWG-22 2Port 10/100/1000 Gigabit RJ45 + 2 Port F/O SFP Slot Switch CLR Networks CLR-SWG-22 Switch 2Port Gigabit ethernet RJ45 ve 2

Detaylı

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK Mikroişlemci HAFTA 1 HAFIZA BİRİMLERİ Program Kodları ve verinin saklandığı bölüm Kalıcı Hafıza ROM PROM EPROM EEPROM FLASH UÇUCU SRAM DRAM DRRAM... ALU Saklayıcılar Kod Çözücüler... GİRİŞ/ÇIKIŞ G/Ç I/O

Detaylı

11 Mayıs İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL. İlgili Modül/ler : Veri Aktarma

11 Mayıs İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL. İlgili Modül/ler : Veri Aktarma 11 Mayıs 2010 İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL İlgili Modül/ler : Veri Aktarma SONRADAN MUHASEBELEŞTİRME VERİ AKTARMA MODÜLÜYLE MUHASEBE ENTEGRASYONU Veri Aktarım modülü kullanarak Cari ve Fatura

Detaylı

Tarzan: A Peer-to-Peer Anonymizing Network Layer 1 EMRE YESĐRCĐ 2 KONULAR Giriş Anonimlik Nedir? Tasarım ve Hedefler Kural Tanımı Kodlama Sonuç 3 Giriş Tarzan her düğümünde bir karıştırıcı olan bir peer

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 1

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 1 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 1 Yerel Ağlar (LANs) ve Ethernet ÖN BİLGİ Yerel Ağ ve Ethernet Bilgisayar ağları, yerel ve geniş alan ağları olarak

Detaylı

Bilgisayar Sistemleri ilk ortaya çıktığında...

Bilgisayar Sistemleri ilk ortaya çıktığında... Bilgisayar Ağları Bilgisayar Sistemleri ilk ortaya çıktığında... Merkezi yapıya sahip ENIAC (1945) ~167 m² 30 ton IBM 650 (1960) K.G.M Dk.da ~ 74000 işlem 12 yıl kullanılmıştır http://the eniac.com www.kgm.gov.tr

Detaylı

Bahar Dönemi. Öğr.Gör. Vedat MARTTİN

Bahar Dönemi. Öğr.Gör. Vedat MARTTİN Bahar Dönemi Öğr.Gör. Vedat MARTTİN Merkezi İşlemci Biriminde İletişim Yolları Mikroişlemcide işlenmesi gereken komutları taşıyan hatlar yanında, işlenecek verileri taşıyan hatlar ve kesme işlemlerini

Detaylı

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 Ders- 12 Bilgisayar Ağları Yrd. Doç. Dr. Burcu Can Buğlalılar Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Katmanları İçerik Bilgisayar ağı nedir? Yerel alan ağları

Detaylı

Active Directory için Fiziksel Ağ Altyapısını Tasarlamak

Active Directory için Fiziksel Ağ Altyapısını Tasarlamak Active Directory için Fiziksel Ağ Altyapısını Tasarlamak Designing the Physical Network Infrastructure for Active Directory Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2012 2013 Bahar Yarıyılı 02-03 Nis. 2013 Öğr. Gör.

Detaylı

BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar İletişimi Nedir? Veri İşleme Modelleri ve Ağ Gelişimi Merkezi İşleme

BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar İletişimi Nedir? Veri İşleme Modelleri ve Ağ Gelişimi Merkezi İşleme BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar ağlarının kullanımındaki temel amaç bilgi ve servislerin paylaşımıdır. Bu bölümde bilgisayar ağlarının sınıflandırılması ve kullanım amaçları anlatılmaktadır. Bu bilgi ve servislerin

Detaylı

Hot Standby Router Protocol (HSRP)

Hot Standby Router Protocol (HSRP) Hot Standby Router Protocol (HSRP) HSRP, birden fazla yönlendiricinin veya üçüncü seviye bir anahtarlayıcının son kullanıcıya tek yönlendirici olarak görünmesini sağlayan protokoldür. Birden fazla yönlendirici

Detaylı

NETWORK BÖLÜM-5 OSI KATMANLARI. Öğr. Gör. MEHMET CAN HANAYLI CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ AKHİSAR MESLEK YÜKSEKOKULU 1/27

NETWORK BÖLÜM-5 OSI KATMANLARI. Öğr. Gör. MEHMET CAN HANAYLI CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ AKHİSAR MESLEK YÜKSEKOKULU 1/27 NETWORK BÖLÜM- OSI KATMANLARI CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ AKHİSAR MESLEK YÜKSEKOKULU Öğr. Gör. MEHMET CAN HANAYLI / OSI Modeli İletişimin genel modeli OSI referans modeli OSI modeli ile TCP/IP modelinin karşılaştırılması

Detaylı

İTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, BLG433-Bilgisayar Haberleşmesi ders notları, Dr. Sema Oktuğ

İTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, BLG433-Bilgisayar Haberleşmesi ders notları, Dr. Sema Oktuğ Bölüm 3 : HATA SEZME TEKNİKLERİ Türkçe (İngilizce) karşılıklar Eşlik sınaması (parity check) Eşlik biti (parity bit) Çevrimli fazlalık sınaması (cyclic redundancy check) Sağnak/çoğuşma (burst) Bölüm Hedefi

Detaylı

P-661HNU F1 ve P-660HNU F1 QoS Yönetimi

P-661HNU F1 ve P-660HNU F1 QoS Yönetimi P-661HNU F1 ve P-660HNU F1 QoS Yönetimi Ürünümüzde QoS nasıl çalışır? Ürünlerimiz mekanizma gereği paket iletim istikametini dikkate alır ve Tampon Yönetim(Buffer Management) algoritması olarak Drop Tail

Detaylı

Saldırı Tespit ve Engelleme Sistemleri Eğitimi Ön Hazırlık Soruları

Saldırı Tespit ve Engelleme Sistemleri Eğitimi Ön Hazırlık Soruları Saldırı Tespit ve Engelleme Sistemleri Eğitimi Ön Hazırlık Soruları 1. MAC adresleri kaç byte dır? 2. Aşağıdaki MAC adresi hangi firmaya aittir. 00:03:6C:1c:2c:3d 3. TCP SYN paketi kaç byte dır? 4. 100

Detaylı

Temel ve Uygulamalı Araştırmalar için Araştırma Süreci

Temel ve Uygulamalı Araştırmalar için Araştırma Süreci BÖLÜM 8 ÖRNEKLEME Temel ve Uygulamalı Araştırmalar için Araştırma Süreci 1.Gözlem Genel araştırma alanı 3.Sorunun Belirlenmesi Sorun taslağının hazırlanması 4.Kuramsal Çatı Değişkenlerin açıkça saptanması

Detaylı

7 Uygulama 6. Sunum 5 Oturum Taşıma. 4 Ara katman- Yazılım ve donanım arası 3. Ağ Veri iletim. 2 Ağ Grubu-Donanım 1. Fiziksel. Uygulama Grubu-Yazılım

7 Uygulama 6. Sunum 5 Oturum Taşıma. 4 Ara katman- Yazılım ve donanım arası 3. Ağ Veri iletim. 2 Ağ Grubu-Donanım 1. Fiziksel. Uygulama Grubu-Yazılım OSI Modeli Farklı bilgisayarların i l ve standartların gelişmesi ile sorunların ortaya çıkması nedeniyle ISO (International Organization for Standardization), OSI (Open Systems Interconnection) modelini

Detaylı

AĞ TEMELLERİ 4.HAFTA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ AKHİSAR MESLEK YÜKSEKOKULU

AĞ TEMELLERİ 4.HAFTA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ AKHİSAR MESLEK YÜKSEKOKULU AĞ TEMELLERİ 4.HAFTA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ AKHİSAR MESLEK YÜKSEKOKULU Öğr. Gör. MEHMET CAN HANAYLI ADSL (Asymmetric Digital Subscriber Line) Asimetrik Sayısal Abone Hattı, veri ve ses iletiminin aynı

Detaylı

AĞ İŞLETMENİ PROGRAMINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR

AĞ İŞLETMENİ PROGRAMINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR AĞ İŞLETMENİ PROGRAMINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR ALAN : BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ MESLEK : AĞ İŞLETMENİ MESLEK SEVİYESİ : 4 SEVİYE MESLEK ELEMANI TANIMI Bilgisayar sistemlerinin donanım ve yazılım kurulumu, ağ

Detaylı

Bölüm3 Taşıma Katmanı. Transport Layer 3-1

Bölüm3 Taşıma Katmanı. Transport Layer 3-1 Bölüm3 Taşıma Katmanı Transport Layer 3-1 Bölüm 3: Taşıma Katmanı Amaç: Taşıma katmanı servisleri arkasındaki prensipleri anlamak multiplexing/ demultiplexing (çoklama) Güvenilir data transferi Akış kontrolü

Detaylı

Active Directory Shema

Active Directory Shema Öğr.Gör. Murat KEÇECİOĞLU 23 Mar. 2016 Active Directory Shema IP Adres Ataması Her TCP/IP protokolünü kullanan ana bilgisayar mantıksal bir IP adresiyle tanımlanır. Bu adres TCP/IP kullanarak iletişim

Detaylı

AĞ SĠSTEMLERĠ. Öğr. Gör. Durmuş KOÇ

AĞ SĠSTEMLERĠ. Öğr. Gör. Durmuş KOÇ AĞ SĠSTEMLERĠ Öğr. Gör. Durmuş KOÇ Ağ Ġletişimi Bilgi ve iletişim, bilgi paylaşımının giderek önem kazandığı dijital dünyanın önemli kavramları arasındadır. Bilginin farklı kaynaklar arasında transferi,

Detaylı

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri. Mustafa Kemal Üniversitesi

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri Veri modelleri, veriler arasında ilişkisel ve sırasal düzeni gösteren kavramsal tanımlardır. Her program en azından bir veri modeline dayanır. Uygun

Detaylı

Altyapı Güvenliği. Prof. Dr. Eşref ADALI www. Adalı.net

Altyapı Güvenliği. Prof. Dr. Eşref ADALI www. Adalı.net Altyapı Güvenliği Prof. Dr. Eşref ADALI www. Adalı.net Altyapı Elemanları İşistasyonu Göbek Yönlendirici Sunucu Yineleyici Telsiz Erişim Noktası Arabirim Köprü Güvenlik duvarı Anahtarlayıcı Modem İşistasyonu

Detaylı

DM-501 Tak-Çalıştır GPRS-UART Köprüsü

DM-501 Tak-Çalıştır GPRS-UART Köprüsü DM-501 Tak-Çalıştır GPRS-UART Köprüsü Temel Bilgiler TCP 2 nokta arası bağlantı + veri akışı sağlar Oturum açmaya dayalıdır Arka planda hata kontrolü ve paketin sağlıklı iletim kontrolü (ACK) yürütür TCP

Detaylı

WiFi Relay Sayfa 1 / 11. WiFi Relay. Teknik Döküman

WiFi Relay Sayfa 1 / 11. WiFi Relay. Teknik Döküman WiFi Relay Sayfa 1 / 11 WiFi Relay Teknik Döküman WiFi Relay Sayfa 2 / 11 1. ÖZELLĐKLER 100.0mm x 80.0mm devre boyutları 12/24 VDC giriş gerilimi Giriş ve çalışma gerilimini gösteren LED ler 4 adet, 12/24V,

Detaylı

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 Prosesler Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 Prosesler ve Proses Yönetimi bilgisayar sisteminde birden fazla iş aynı anda etkin olabilir kullanıcı programı diskten okuma işlemi yazıcıdan çıkış alma

Detaylı

RoamAbout Wireless Access Points

RoamAbout Wireless Access Points Gelişen mobil teknolojiyle birlikte kablosuz ağ teknolojilerine olan ilgi de artmaktadır. Özellikle açık alanlarda (fuar, havaalanı, fabrika ortamı, hastane, ulaşım araçları vb), bir ya da birkaç binanın

Detaylı

3. Bölüm: Ağ Protokolleri ve İletişimleri

3. Bölüm: Ağ Protokolleri ve İletişimleri 3. Bölüm: Ağ Protokolleri ve İletişimleri CCNA 1 - Ağlara Giriş Yrd.Doç.Dr. Ersan Okatan v 1.0 Presentation_ID 1 3. Bölüm: Hedefler Öğrenciler aşağıdakileri yapabilecek: Kuralların iletişimi kolaylaştırmak

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları Ağ kriterleri Ağ topolojileri Ağ türleri Anahtarlama teknikleri

Detaylı

Kontrol Đşaretleşmesi

Kontrol Đşaretleşmesi Kontrol Đşaretleşmesi Dinamik değişken yönlendirme, çağrıların kurulması, sonlandırılması gibi ağ fonksiyonlarının gerçekleştirilmesi için kontrol bilgilerinin anahtarlama noktaları arasında dağıtılması

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: CSE 5047

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: CSE 5047 Dersi Veren Birim: Fen Bilimleri Enstitüsü Dersin Türkçe Adı: İleri Ağ Teknolojileri Dersin Orjinal Adı: Advanced Network Technologies Dersin Düzeyi:(Ön lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Lisansüstü

Detaylı

BİR YEREL ALAN AĞI TASARIMI VE SİMULASYONU. Çukurova Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Balcalı / ADANA

BİR YEREL ALAN AĞI TASARIMI VE SİMULASYONU. Çukurova Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Balcalı / ADANA BİR YEREL ALAN AĞI TASARIMI VE SİMULASYONU Esra SARAÇ 1 Mutlu AVCI 2 Çukurova Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Balcalı / ADANA 1 e-posta: esrasarach@hotmail.com

Detaylı

ATM AĞLARDA MPLS İLE SES VE VERİ TRANSFERİ UYGULAMASI

ATM AĞLARDA MPLS İLE SES VE VERİ TRANSFERİ UYGULAMASI ATM AĞLARDA MPLS İLE SES VE VERİ TRANSFERİ UYGULAMASI Burak TOLUN 1 İsmail ERTÜRK 2 İbrahim ÖZÇELİK 3 Sinan TÜNCEL 4 1,4 Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Esentepe Kampüsü, Sakarya 2 Kocaeli

Detaylı

Zeki Optimizasyon Teknikleri

Zeki Optimizasyon Teknikleri Zeki Optimizasyon Teknikleri Genetik Algoritma (Genetic Algorithm) Doç.Dr. M. Ali Akcayol Genetik Algoritma 1970 li yıllarda John Holland tarafından geliştirilmiştir. 1989 yılında David E. Goldberg Genetik

Detaylı

Elektronik Kontrol Paneli

Elektronik Kontrol Paneli Elektronik Kontrol Paneli L-ION-EF21 Mikrokontrolör esaslı dijital teknoloji Gelişmiş kullanıcı arabirimi 2x16 Dijital LCD gösterge Kullanışlı Türkçe menü yapısı Parametre ayarları ile çok çeşitli sistemlere

Detaylı

Mikrobilgisayarlar ve Assembler. Bahar Dönemi. Vedat Marttin

Mikrobilgisayarlar ve Assembler. Bahar Dönemi. Vedat Marttin Mikrobilgisayarlar ve Assembler Bahar Dönemi Vedat Marttin Bellek Haritası Mikroişlemcili örnek bir RAM, ROM ve G/Ç adres sahalarının da dahil olduğu toplam adres uzayının gösterilmesinde kullanılan sisteme

Detaylı

SERNET ET232CAS x2 RS232 Seri Kanal Sunucu KULLANICI KILAVUZU. Telif Hakkı Uyarısı. >>> Otomasyon Ürünleri www.argenom.com

SERNET ET232CAS x2 RS232 Seri Kanal Sunucu KULLANICI KILAVUZU. Telif Hakkı Uyarısı. >>> Otomasyon Ürünleri www.argenom.com SERNET ET232CAS x2 RS232 Seri Kanal Sunucu KULLANICI KILAVUZU Telif Hakkı Uyarısı Bu doküman Argenom Elektronik tarafından hazırlanmıştır. Tüm hakları saklıdır. SERNET tescilli bir Argenom Elektronik markasıdır.

Detaylı

SERNET ET232CAS x2 RS232 Seri Kanal Sunucu KULLANICI KILAVUZU. Telif Hakkı Uyarısı. >>> Otomasyon Ürünleri www.argenom.com

SERNET ET232CAS x2 RS232 Seri Kanal Sunucu KULLANICI KILAVUZU. Telif Hakkı Uyarısı. >>> Otomasyon Ürünleri www.argenom.com SERNET ET232CAS x2 RS232 Seri Kanal Sunucu KULLANICI KILAVUZU Telif Hakkı Uyarısı Bu doküman Argenom Elektronik tarafından hazırlanmıştır. Tüm hakları saklıdır. SERNET tescilli bir Argenom Elektronik markasıdır.

Detaylı

Gateway Load Balancing Protocol (GLBP)

Gateway Load Balancing Protocol (GLBP) Gateway Load Balancing Protocol (GLBP) GLBP, diğer protokollere göre (HSRP,VRRP) daha verimli ve etkilidir [16]. HSRP ve VRRP teknolojilerinde yönlendiriciler yedeklilik açısından aktif-pasif rollerini

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜH.

FIRAT ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜH. FIRAT ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜH. WSDL-SOAP MURAT TEZGİDER Web Servisi Nedir? web servisi :standart formatları kullanarak programlama dili, işletim sistemi ve platformdan bağımsız olarak bilgiyi paylaşan

Detaylı

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE HABERLEŞME KURUMU

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE HABERLEŞME KURUMU KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE HABERLEŞME KURUMU ZEYİLNAME 2 6/2012 Elektronik Haberleşme Yasası nda belirtilen elektronik kimlik bilgisini haiz cihazlar ile ilgili teknik düzenlemeleri

Detaylı

Fotovoltaik Sahaların Uzaktan denetimi

Fotovoltaik Sahaların Uzaktan denetimi Fotovoltaik Sahaların Uzaktan denetimi Timosys, Fotovoltaik Üretim Sahalarında Uzak Denetim yoluyla üretim randımanını arttırmayı ve bir yandan da işletme ve bakım maliyetlerini azaltmayı hedeflemektedir.

Detaylı

STATİK. Prof. Dr. Akgün ALSARAN - Öğr. Gör. Fatih ALİBEYOĞLU -8-

STATİK. Prof. Dr. Akgün ALSARAN - Öğr. Gör. Fatih ALİBEYOĞLU -8- 1 STATİK Prof. Dr. Akgün ALSARAN - Öğr. Gör. Fatih ALİBEYOĞLU -8- Giriş 2 Denge denklemlerini, mafsala bağlı elemanlarda oluşan yapıları analiz etmek için kullanacağız. Bu analiz, dengede olan bir yapının

Detaylı

Internetin Yapı Taşları

Internetin Yapı Taşları Internetin Yapı Taşları Ali Erdinç Köroğlu III. Linux ve Özgür Yazılım Şenliği 13 Mayıs 200 Milli Kütüphane - Ankara Internetin Yapı Taşları OSI Katmanı TCP Katmanı IP Katmanı IP Adresleme IP Sınıfları

Detaylı

FTP ve Güvenlik Duvarları

FTP ve Güvenlik Duvarları FTP ve Güvenlik Duvarları FTP Protokolü FTP, sık kullanılan protokoller(http, SMTP, DNS vs) arasında en sorunlu protokoldür. Diğer protokoller tek bir TCP/UDP portu üzerinden çalışırken FTP birden fazla

Detaylı

Ağ Temelleri. Murat Ozdemir Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanı 15 Ocak 2013. Ref: HNet.23

Ağ Temelleri. Murat Ozdemir Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanı 15 Ocak 2013. Ref: HNet.23 Ağ Temelleri Murat Ozdemir Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanı 15 Ocak 2013 Ref: HNet.23 Ağ Nedir Ağ, iki yada daha fazla cihazın kablolu veya kablosuz olarak birbirleri ile belirli protokoller

Detaylı

VĐZYOKONTROL. YAKMA SĐSTEMLERĐNĐN GÖRSELLEŞTĐRĐLMESĐ ve UZAKTAN ĐZLENMESĐ SĐSTEMĐ. Hazırlayan : Kubilay Yalçın Makina Mühendisi Ankara-2008

VĐZYOKONTROL. YAKMA SĐSTEMLERĐNĐN GÖRSELLEŞTĐRĐLMESĐ ve UZAKTAN ĐZLENMESĐ SĐSTEMĐ. Hazırlayan : Kubilay Yalçın Makina Mühendisi Ankara-2008 VĐZYOKONTROL YAKMA SĐSTEMLERĐNĐN GÖRSELLEŞTĐRĐLMESĐ ve UZAKTAN ĐZLENMESĐ SĐSTEMĐ Hazırlayan : Kubilay Yalçın Makina Mühendisi Ankara-2008 Doküman No : No : LT-080710 Doküman Kodu : L.VĐZYOKONTROL VĐZYOKONTROL

Detaylı

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ İçerik Mikroişlemci Sistem Mimarisi Mikroişlemcinin yürüttüğü işlemler Mikroişlemci Yol (Bus) Yapısı Mikroişlemci İç Veri İşlemleri Çevresel Cihazlarca Yürütülen İşlemler

Detaylı

ELN1002 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 2

ELN1002 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 2 ELN1002 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 2 VERİ YAPILARI Sunu Planı Kendini-gösteren Yapılar Dinamik Bellek Tahsisi Bağlı Listeler Yığınlar Kuyruklar Ağaçlar 1 Veri Yapıları Şu ana kadar, diziler, matrisler ve yapılar

Detaylı

Toplu İleti Gönderimi

Toplu İleti Gönderimi Toplu İleti Gönderimi İK ve Bordro Plus ürünlerinde; personelin doğum günü, işe giriş kutlaması gibi özel tarihlerde çalışanlara e-posta ile kutlama mesajları otomatik olarak gönderilebilir. Bu işlem Sicil

Detaylı

AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (1) KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU

AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (1) KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (1) KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Bilgisayar Ağı Nedir? İki ya da daha çok bilgisayarın bir birine bağlanmasına bilgisayar ağı (network)

Detaylı

IP Alt Ağlara Bölmek (Subnetting)

IP Alt Ağlara Bölmek (Subnetting) IP Alt Ağlara Bölmek (Subnetting) İçerik Giriş Tanım - Gerekçe Temel Bilgiler Oktet İkili Sayı Sistemi IP Sınıfları Network ID (Ağ Adresi) Broadcast Adresi Giriş Internet Protokolü (IP) ile haberleşen

Detaylı

BİLGİ SİSTEMLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ

BİLGİ SİSTEMLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ Bilgi sistemi kavramı genellikle işletmelere yönelik olarak kullanılmaktadır. Bu yönüyle bilgi sisteminin amacını; yöneticilere teslim edilen ekonomik kaynakların kullanımına

Detaylı

Bilgisayar Ağları. Bilgisayar Ağları. Modelleri. Main-Frame Client/Server

Bilgisayar Ağları. Bilgisayar Ağları. Modelleri. Main-Frame Client/Server Bilgisayar Ağları Ortama dahil olan tüm elektronik birimlerin birbirlerine mesaj alma/gönderme ilkesine göre yapılandırılmış ağlardır. Bilgisayar ağlarında yalnızca bilgisayarlar yoktur. Bilgisayarların

Detaylı

TODAİE edevlet MERKEZİ UYGULAMALI E-İMZA SEMİNERİ 16-17 KASIM 2011. E-imza Teknolojisi. TODAİE Sunumu

TODAİE edevlet MERKEZİ UYGULAMALI E-İMZA SEMİNERİ 16-17 KASIM 2011. E-imza Teknolojisi. TODAİE Sunumu TODAİE edevlet MERKEZİ UYGULAMALI E-İMZA SEMİNERİ 16-17 KASIM 2011 E-imza Teknolojisi TODAİE Sunumu Ferda Topcan Başuzman Araştırmacı ferdat@uekae.tubitak.gov.tr (312) 4688486-19 İçerik Açık Anahtarlı

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 7

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 7 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 7 Özdevimli Yönlendirme Çizelgesi Günleme Protokolları Bu deneyde, Laboratuvar görünümü, Çizim 7.1 ve Çizim 7.2

Detaylı

Ağ Protokolleri. Aysel Aksu. Nisan, 2016

Ağ Protokolleri. Aysel Aksu. Nisan, 2016 Ağ Protokolleri Aysel Aksu Nisan, 2016 İçindekiler 1 Giriş................................................ 2 2 AĞ PROTOKOLLERİ....................................... 3 2.1 TCP/IP MİMARİSİ VE KATMANLARI.........................

Detaylı

AĞ GÜVENLİĞİ VE GÜVENLİK DUVARINDA VPN UYGULAMASI

AĞ GÜVENLİĞİ VE GÜVENLİK DUVARINDA VPN UYGULAMASI AĞ GÜVENLİĞİ VE GÜVENLİK DUVARINDA VPN UYGULAMASI N. Özlem ÜNVERDİ 1 Zeynep YÜKSEL 2 Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Elektrik-Elektronik Fakültesi Yıldız Teknik Üniversitesi, 34349, Beşiktaş,

Detaylı

DergiPark Aktarım Süreci

DergiPark Aktarım Süreci DergiPark Aktarım Süreci Hüseyin AKÇAY Ulakbim DergiPark Teknik Destek Ekibi DergiPark Açık Dergi Sistemleri Eğitim Toplantısı 29 Mayıs 2014 İçerik 1. Aktarım Sürecine Genel Bakış 2. ADS Kullanan Dergilerin

Detaylı

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ Dersin Öğretim Elemanı: Yrd. Doç. Dr. Yasin KABALCI Ders Görüşme

Detaylı

Örnek bir kullanım ve bilgisayar ağlarını oluşturan bileşenlerin özeti

Örnek bir kullanım ve bilgisayar ağlarını oluşturan bileşenlerin özeti Bu sayfaları okuduğunuza göre bir şekilde bilgisayarlar ve bilgisayar ağlarıyla ilişkiniz olduğunu biliyorum. Ancak yine de en başta niçin bilgisayar ağı kullanıyoruz sorusunun cevabını vermekle işe başlayabiliriz.

Detaylı

Bu model, tüm halka servislere ve sistemlere kolaylıkla erişebilmeyi imkan verir. Örneğin

Bu model, tüm halka servislere ve sistemlere kolaylıkla erişebilmeyi imkan verir. Örneğin Public Bulut Modeli Bu model, tüm halka servislere ve sistemlere kolaylıkla erişebilmeyi imkan verir. Örneğin Google, Amazon ve Microsoft internet yoluyla bulut hizmetleri sunar. Aşağıdaki şekilde bu modelin

Detaylı

ETHERNET TEKNOLOJİSİ

ETHERNET TEKNOLOJİSİ ETHERNET TEKNOLOJİSİ ETHERNET TEKNOLOJİSİ İletişim, bir mesajın bir kanal aracılığıyla kaynaktan hedefe ulaştırılması işlemidir. Gerek insanlar arasında gerçekleşsin gerekse de bilgisayarlar arasında gerçekleşsin

Detaylı

ENLEME BAĞLANTILARININ DÜZENLENMESİ

ENLEME BAĞLANTILARININ DÜZENLENMESİ ENLEME BAĞLANTILARININ Çok parçalı basınç çubuklarının teşkilinde kullanılan iki tür bağlantı şekli vardır. Bunlar; DÜZENLENMESİ Çerçeve Bağlantı Kafes Bağlantı Çerçeve bağlantı elemanları, basınç çubuğunu

Detaylı