Dahiliye Kliniklerinde Yatarak Tedavi Gören Geriatrik Hastalar n Mediko-Sosyal Özellikleri*

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Dahiliye Kliniklerinde Yatarak Tedavi Gören Geriatrik Hastalar n Mediko-Sosyal Özellikleri*"

Transkript

1 KL N K ÇALIfiMA/RESEARCH ARTICLE Akad Geriatri 2010; 2: Gelifl Tarihi/Received: 17/07/ Kabul Edilifl Tarihi/Accepted: 28/09/2009 Dahiliye Kliniklerinde Yatarak Tedavi Gören Geriatrik Hastalar n Mediko-Sosyal Özellikleri* Some Sociodemographic Variables of Geriatric Patients in Internal Medicine Clinics** Hicran Ayd n Bektafl 1, Hülya fiahin 2 1 Akdeniz Üniversitesi Antalya Sa l k Yüksekokulu, ç Hastal klar Hemflireli i Anabilim Dal, Antalya, Türkiye 1 Department of Medical Nursing, Antalya School of Health, Akdeniz University, Antalya, Turkey 2 Hacettepe Üniversitesi Eriflkin Hastanesi, Dahiliye Servisi, Ankara, Türkiye 2 Medical Unit, Hacettepe University Hospital, Ankara, Turkey * Bu çal flma, Akademik Geriatri 2009 Kongresinde sözlü bildiri olarak sunulmufltur. ** This research was presented at Academic Geriatrics 2009 Congress as an oral presentation. ÖZET Girifl: Bu çal flma dahiliye kliniklerinde tedavi gören yafll bireylerin mediko-sosyal özelliklerini belirlemek amac yla tan mlay c olarak yap lm flt r. Materyal ve Metod: Araflt rman n örneklemini bir üniversite hastanesinin dahiliye ve fizik tedavi ünitesinde 01 fiubat-15 Nisan 2009 tarihleri aras nda tedavi gören, 60 yafl üzerinde olan ve çal flmaya kat lmay kabul eden 31 hasta oluflturmufltur. Veriler araflt rmac lar taraf ndan oluflturulan sosyodemografik ve hastal kla ilgili veri toplama formlar kullan larak yüz yüze görüflme tekni i ile toplanm flt r. Veriler kurum ve yafll lardan izin al nd ktan sonra, araflt rmac lar taraf ndan doldurulmufltur. Verilerin de erlendirilmesi SPSS 13.0 istatistik paket program nda yüzdelik hesaplamalar kullan larak yap lm flt r. Bulgular: Örneklemi oluflturan yafll lar n yafl ortalamas 67.5 olup, %54.8 i kad n, %74.2 si evli, %45.2 si ilkokul mezunu, %54.8 i emekli, %38.7 si ev han m olup, %90.3 ü çal flmamaktad r. Örneklemi oluflturan yafll lar n %74.2 si günlük aktivitelerinde ba ms z, %22.6 s yar ba ml durumdad r. Yafll lar n tan lar incelendi inde; %26 s nda hipertansiyon, %9 unda diyabet görüldü ü; en s k yaflad klar sorunlar n %40.6 a r, %12.5 halsizlik-yorgunluk ve %12.5 nefes darl oldu u bulunmufltur. Yafll lar n %64.5 inin beden kitle indeksinin normalin üzerinde oldu u bulunmufltur. Yafll lar n hiçbirisinin alkol kullanmad, ancak %22.6 s n n sigara kulland ortaya ç km flt r. Araflt rma kapsam na al nan yafll lar n yard ma gereksinim duyduklar alanlar n hastaneye gelip gitme (%71), eczaneden ilaç alma (%58.1), al flverifl yapma (%48.4) ve yeme-içme (%12.9) ile ilgili oldu u saptanm flt r. Sonuç: Yafll bireylerde yafl ilerledikçe kronik hastal k say s, kullan lan ilaç say s ve günlük aktivitelerde yard ma gereksinim duyulan alanlar artmaktad r. Araflt rma kapsam na al nan yafll lar n büyük bir k sm n n fazla kilolu-obez s n r nda olduklar, bu 106 Yaz flma Adresi/Address for Correspondence Yrd. Doç. Dr. Hicran Ayd n Bektafl Akdeniz Üniversitesi Antalya Sa l k Yüksekokulu, ç Hastal klar Hemflireli i Anabilim Dal, Antalya/Türkiye e-posta:

2 Dahiliye Kliniklerinde Yatarak Tedavi Gören Geriatrik Hastalar n Mediko-Sosyal Özellikleri durumun kronik hastal klar n art fl nda ayr ca risk oluflturabilece i belirlenmifltir. Sa l k personeli taraf ndan yafll lar n medikososyal özelliklerinin daha iyi bilinmesi ile, bak m ve tedavinin daha etkin planlanabilece i, bu uygulamalarla iyileflmeye olumlu katk lar sa lanabilece i düflünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Geriatri, mediko-sosyal sorunlar, fiziksel sa l k sorunlar. ABSTRACT Introduction: This descriptive study aimed to determine the medico-social problems of geriatric patients in internal medicine clinics. Materials and Methods: In this study, 31 elderly aged 60 and over who agreed to participate in the study were interviewed between 1 February and 15 April Sociodemographic data were collected with a questionnaire during face-to-face interviews. Permission to conduct the study was obtained from the director of the hospital, and oral consent was obtained from the subjects. The obtained data were analyzed with descriptive statistics. Results: The sample of the elderly had a mean age of 67.5 years, 54.8% were female, 74.2% were married, 45.2% were primary school graduates, 54.8% were retired, 38.7% were housewives, and 90.3% were not working. 74.2% of the sample had independence and 22.6% had semi-dependence in activities of daily living. In our study, hypertension was present in 26% and diabetes in 9%; the most commonly experienced problems were pain in 40.6%, fatigue in 12.5% and shortness of breath in 12.5%. In 64.5% of the subjects, the body mass index was found to be above normal. None of the subjects used alcohol, but 22.6% of them were current smokers. Most of the research group stated that they needed help to get to and from the hospital (71%), get medicines from pharmacies (58.1%), and for shopping (48.4%) and eating-drinking (12.9%). Conclusion: With advancing age, the number of chronic diseases, the number of drugs used and the areas of daily activities for which help is needed also increase. This research determined a large portion of elderly in the overweight-obese limit, which also increases the risk of chronic disease occurrence. If the medical staff caring for the elderly are more aware of the medico-social characteristics of this patient population, care and treatment plans may be more effective. Key words: Geriatrics, medico-social problems, physical health problems. G R fi Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ) yafll l, çevresel faktörlere uyum sa lama yetisinin giderek azalmas fleklinde tan mlamaktad r. Yafllanma, dejenerasyona ve d fl çevreden gelen strese karfl koymak üzere iç çevrede meydana gelen de iflikliklerin neden oldu u bir uyum olay d r (1,2). Yirminci yüzy lda dünyada ve ülkemizde bebek ölümlerinin azalmas, infeksiyon hastal klar n n kontrolü, beslenme ve sa l k hizmet olanaklar - n n geliflmesi ile beklenen yaflam süresinde art fl olmaktad r (3-5). Ortalama yaflam süresinin giderek artmas yla toplumlarda yafll popülasyon oran da artmaktad r. Yirminci yüzy l n bafllang c nda yafll bireyler nüfusun sadece %4 ünü olufltururken, flu anda %13 ünü oluflturmakta olup, 2040 y l nda %20 sini oluflturaca tahmin edilmektedir (6) y l verilerine göre, dünya nüfusunun %10 unu, ülkemiz nüfusunun %8.9 unu 60 yafl üzeri bireyler oluflturmaktad r (7). Yafllanma, bugün önlenmesi mümkün olmayan kronolojik, sosyolojik, biyolojik ve psikolojik boyutlu bir gerileme olup, hayat boyu devam eden bir süreçtir (8). Fizyolojik yafllanma sonucu bu de iflimlerle birlikte, yetersizlikler ve bozukluklar da görülmektedir. Özellikle kardiyak, pulmoner, renal, santral sinir sistemi ve immün ifllevler sürekli bir azalma göstermekte ve buna ba l olarak çeflitli hastal klar ortaya ç kmaktad r (9). Yafl artt kça hipertansiyon, koroner arter hastal, diabetes mellitus, osteoartroz, osteoporoz, inme gibi kronik hastal klar n prevalans da artmaktad r (6). Sosyal ve ekonomik zorluklara ek olarak, yafllanma ile birlikte yafll larda fiziksel ve ruhsal sa l k sorunlar yayg n olarak görülmektedir (10). Fad lo lu ve arkadafllar yapt klar bir çal flmada yafll lar n %63.3 ünde görme, %72.9 unda difl sorunlar, %48.4 ünde hipertansiyon, %39.2 sinde en az bir kronik hastal k belirlemifllerdir (11). Özkan ve arkadafllar n n yapt klar çal flmada, kronik obstrüktif akci er Akad Geriatri 2010; 2:

3 Some Sociodemographic Variables of Geriatric Patients in Internal Medicine Clinics hastal, hipertansiyon, dolafl m bozukluklar, diyabet, görme-iflitme bozukluklar, demans ve depresyon yayg n bulunmufltur (12). Geriatrik hastalar n ço u, kronik a r ve çok say da kronik hastal olan, bu hastal klar n n tümü ya da birkaç için sürekli ilaç kullanan kiflilerdir (6). Kronik hastal klar n prevalans n n artmas sonucunda yafll birey giderek daha fazla say da ilaç kullanmak durumunda kalmaktad r. laçlar n emilimi, vücutta da l mlar, metabolizmalar, at l mlar ve reseptör seviyesindeki de iflikliklere ba l olarak ilaçlara verilen yan t yafll bireylerde farkl l klar göstermektedir (13). Bütün bu etkenler göz önüne al nd nda yafll bireylerde kronik hastal klar n prevalans n n ve ilaç tüketiminin bilinmesi ile, var olan s n rl kaynaklar n daha iyi kullan labilece i düflünülmektedir. Yafla ba l olarak geliflen pek çok sa l k sorununun (diabetes mellitus, koroner arter hastal, serebrovasküler olay, osteoporoz, dejeneratif eklem hastal klar gibi) rehabilitasyon gerektirmesi ve t bbi bak mdaki geliflmeler sonucu kronik hastal klar n tan ve tedavisinde geliflme kaydedilmesi, bireylerin yafll l k dönemlerinin uzamas, yafll bireye sunulacak sa l k hizmetlerinin planlanmas için do ru ve güncel verilere olan gereksinimi art rmaktad r (6). Ekonomik, sosyal ve sa l k alanlar nda ço unlukla kamu kaynaklar na ba ml gereksinimleri olan, kendine özgü sorunlar ve kronik hastal klar bulunan yafll nüfusun di er yafl gruplar ndan ayr olarak ele al nmas gerekmektedir (7). Yafll nüfusun say ve yüzde olarak artmas, toplumda yafll larla ilgili sorunlar ön plana ç - karmaktad r. Yafll lar n t bbi ve sosyal sorunlar n n iç içe olmas ve bu sorunlar n s kl kla bir k s r döngü oluflturmas, yafll lar n mediko-sosyal sorunlar n n birlikte ele al nmas n gerektirmektedir (14). Bu çal flma dahiliye kliniklerinde tedavi gören yafll bireylerin mediko-sosyal özelliklerinin incelenmesi amac yla planlanm flt r. MATERYAL ve METOD Bu araflt rma, tan mlay c bir çal flmad r. Araflt rman n Evreni Araflt rman n evrenini, Ankara ili belediye s n rlar içerisinde yer alan Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi Ünitesi ve Dahiliye Servisinde yatarak tedavi gören yafll hastalar oluflturmufltur. Araflt rman n Örneklemi Araflt rman n örneklemini bir üniversite hastanesinin dahiliye ve fizik tedavi ünitesinde 01 fiubat-15 Nisan 2009 tarihleri aras nda tedavi gören, 60 yafl üzerinde olan, iletiflim kurabilen ve çal flmaya kat lmay kabul eden 31 hasta oluflturmufltur. Verilerin Toplanmas Araflt rman n verileri, araflt rmac lar taraf ndan oluflturulan sosyodemografik ve hastal kla ilgili veri toplama formlar kullan larak toplanm flt r. Yafll lar n boy ve a rl klar araflt rmac lar taraf ndan ölçülmüfltür. Beden kitle indeksi (BK ) hesaplamas nda 65 yafl üzerindeki bireylerin standartlar na göre 24 kg/m 2 nin alt zay f, kg/m 2 normal, 29 kg/m 2 nin üstü fliflman olarak kabul edilmifltir (15). Veri Toplama Formlar n n Uygulanmas Araflt rmaya bafllamadan önce kurumlardan yaz l izin, araflt rmaya kat lan tüm bireylerden araflt rman n amac aç klanarak sözel izinler al nm fl, çal flma etik de erler çerçevesinde yürütülmüfltür. Veriler, veri toplama formlar kullan larak ve hasta dosyalar ndan yararlan larak, 01 fiubat-15 Nisan 2009 tarihleri aras nda araflt rmac lar taraf ndan yüz yüze görüflme yöntemi ile toplanm flt r. Araflt rmada kullan lan formlar araflt rmac lar taraf ndan hastalara okunarak doldurulmufltur. Formlar n doldurulma süresi dakika sürmüfltür. Verilerin De erlendirilmesi Veri kodlama ve de erlendirme ifllemleri SPSS 13.0 (Statistical Package for Social Science) program nda, tan mlay c istatistik yöntemleri kullan larak yap lm flt r. BULGULAR Araflt rma grubunun sosyodemografik özelliklerine göre da l m Tablo 1 de verilmifltir. Örneklemi oluflturan yafll lar n yafl ortalamas 67.5 olup, %54.8 i kad n, %74.2 si evli, %45.2 si ilkokul mezunu, %54.8 i emekli, %38.7 si ev han m olup, %90.3 ü çal flmamaktad r. Örneklemi oluflturan tüm yafll lar n sosyal güvencesi bulunmakta, %48.4 ünün geliri giderine göre az, %48.4 ünün geliri giderini dengelemektedir. Yafll lar n %25.8 i evlerinde eflleri ile birlikte yaflamakta, %67.7 sinin bak m na yard mc olan bir yak n bulunmakta, %64.5 i sa l k durumlar n orta düzeyde alg la- 108 Akad Geriatri 2010; 2:

4 Dahiliye Kliniklerinde Yatarak Tedavi Gören Geriatrik Hastalar n Mediko-Sosyal Özellikleri Tablo 1. Geriatrik hastalar n sosyodemografik özellikleri (n= 31) Say % Yafl Ortalama ± SD 67.5 ± 6.75 Yafl aral Cinsiyet Kad n Erkek Medeni durumu Evli Bekar Mezun oldu u okul Okuryazar de il Okuryazar lkokul Ortaokul Lise Üniversite ve üzeri Mesle i/ifli/çal flma statüsü Emekli Ev han m Serbest meslek Çal flma durumu Çal flm yor Çal fl yor Sosyal güvence Var Gelir durumu Gidere göre az Gideri dengeler Gidere göre yüksek Evde birlikte yaflad kifliler Efl Çocuklar Efl ve çocuklar Di er akrabalar (kardefli, gelini) Yaln z Bak m na yard mc olan kiflilerin varl Var Yok Sa l k durumunu alg lama yi Orta Kötü Günlük yaflam aktivite düzeyi Ba ms z Yar ba ml Tamamen ba ml makta, %74.2 si günlük aktivitelerinde ba ms z, %22.6 s yar ba ml durumdad r. Tablo 2 de yafll lar n tan lar incelendi inde; %26 s nda hipertansiyon, %9 unda diyabet oldu u görülmektedir. Yafll lar n ortalama kronik hastal k say s - n n üç, ortalama kronik hastal k tan süresinin 12 y l oldu u bulunmufltur. Örnekleme al nan yafll lar n en s k yaflad klar sorunlar n %40.6 a r, %12.5 halsizlikyorgunluk ve %12.5 nefes darl oldu u bulunmufltur. Örneklem grubunun ortalama hastanede yat fl süresi dokuz gün, ortalama kulland klar ilaç say s alt d r. Kullan lan ilaçlar; tansiyon (%15.7), kan suland r c (%14.4), solunum rahatlat c (%13.8) ve mide koruyucu (%12) ilaçlard r. Yafll lar n ifadelerine göre mevcut olan sa l k sorunlar incelendi inde; yüksek tansiyon (%83.9), hareket güçlü ü (%64.5), uyku problemi (%64.5), yürüme güçlü ü (%61.3), görme güçlü ü (%61.3), iflitme güçlü ü (%38.7), idrar inkontinans (%19.4), osteoporoz (%19.4), çi neme güçlü ü (%12.9) yaflad klar, %48.4 ünün diyeti oldu u ve %45.2 sinin diyetlerine uyumlu olduklar, ancak %64.5 inin BK sinin normalin üzerinde oldu u bulunmufltur. Yafll lar n hiçbirisinin alkol kullanmad, ancak %22.6 s n n sigara kulland ortaya ç km flt r. Araflt rma kapsam na al nan yafll lar n gözlük (%80.6), takma difl (%77.4), baston (%22.6) ve walker (%6.5) kulland klar ; yard ma gereksinim duyduklar alanlar n hastaneye gelip gitme (%71), eczaneden ilaç alma (%58.1), al flverifl yapma (%48.4) ve yeme-içme (%12.9) ile ilgili oldu u saptanm flt r. TARTIfiMA Toplumda gebeler ve çocuklardan sonra, sa l k aç - s ndan en fazla önem verilmesi gereken grup yafll lard r. Yafll lar biyolojik, psikolojik ve sosyal özellikleri nedeniyle önemli bir risk grubunu oluflturmaktad r. Araflt rma grubumuzun sosyodemografik özellikler incelendi inde, yafll lar n %64.5 i sa l k durumlar n orta düzeyde alg lamaktad r. Dudak ve arkadafllar n n yapt klar çal flma sonuçlar nda, yafll lar n %46.9 u sa l k durumunu iyi olarak de erlendirmifltir (16). B y k ve arkadafllar n n çal flma sonuçlar nda, yafll lar n %60.7 si genel sa l k düzeylerini iyi, %29.3 ü orta, %10 u kötü olarak de erlendirmektedir (17). Öztunç ve Büyüksürücü nün çal flmas nda, yafll lar n %30 u sa l - n iyi bulmufltur (18). Sa l iyi derecede alg lama yafl artt kça azalmaktad r. Akad Geriatri 2010; 2:

5 Some Sociodemographic Variables of Geriatric Patients in Internal Medicine Clinics Tablo 2. Geriatrik hastalar n hastal klar ile ilgili özellikleri (n= 31) Say % Tan lar (n= 100)* Hipertansiyon Diyabet Kronik obstrüktif akci er hastal Koroner arter hastal Konjestif kalp yetmezli i Serebrovasküler olay Di er** En s k yaflanan sorunlar (n= 32)* A r Halsizlik-yorgunluk Nefes darl Di er*** Kullan lan ilaçlar (n= 166)* Tansiyon ilaçlar Kan suland r c ilaçlar Solunum rahatlat c ilaçlar Mide koruyucu ilaçlar fieker ilaçlar Kalp ilaçlar Analjezik ilaçlar Di er**** Say % Yafll lar n ifadelerine göre mevcut olan sa l k sorunlar (n= 31)***** Yüksek tansiyon Hareket güçlü ü Uyku problemi Yürüme güçlü ü Görme güçlü ü flitme güçlü ü drar inkontinans Osteoporoz Çi neme güçlü ü Kulland klar cihazlar/protezler (n= 31)***** Gözlük Takma difl Baston Walker Yard ma gereksinim duyduklar alanlar (n= 31)***** Hastaneye gelip gitme Eczaneden ilaç alma Al flverifl yapma Yeme-içme * Verilen toplam yan t say s üzerinden yüzde al nm flt r. ** Böbrek yetmezli i, ülser, gastrit, sedef, depresyon, lösemi, servikal-lomber spondiloz, osteoartrit, hiperlipidemi, osteoporoz, multipl skleroz, hipo-hipertiroidi, hepatit C, derin ven trombozu, pulmoner tromboemboli, romatoid artrit, pnömotoraks, pulmoner ödem, mezenterik arter iskemisi, ampiyem, atriyal fibrilasyon. *** Elini kullanamama, hareket-yürüme güçlü ü, kan fle- kerinde artma, atefl, terleme. **** Diüretik, antibiyotik, antiemetik, kolesterol düflürücü, B-D vitaminleri, kalsiyum, depresyon, hipo-hipertiroidi, prostat ilaçlar. ***** Her maddeye verilen evet say s na göre, toplam n üzerinden yüzde al nm flt r. Araflt rma sonuçlar m zda yafll lar n tan lar incelendi inde; %26 s nda hipertansiyon, %9 unda diyabet oldu u görülmektedir. Yap lan bir çal flmada, geriatrik hastalar n sahip olduklar fiziksel sorunlara bak ld nda, %77.1 inde hipertansiyon, %54.3 ünde osteoporoz, %22.8 inde demans, %20 sinde ülser oldu u saptanm flt r (7). Daniels ve arkadafllar n n 65 yafl ve üzeri hastalarla yapt klar çal flmada, çal flmaya kat - lanlar n %22 sinde koroner arter hastal ve diyabet, %7 sinde ast m oldu u, %7 sinin miyokard infarktüsü geçirdi i belirlenmifltir (19). K sac k ve arkadafllar n n 60 yafl ve üzeri yafll lar n demografik, ekonomik, sosyal, sa l k ve duygusal durumlar n belirlemek amac yla yapt klar çal flmada, araflt rmaya kat lanlar n %15.6 s nda hipertansiyon, %12.6 s nda diyabet, %7.8 inde kardiyak sorunlar oldu u belirlenmifltir (20). Bu sonuçlar ile bizim çal flma sonuçlar m z benzerlik göstermektedir. Araflt rma grubuzdaki yafll lar n ortalama kronik hastal k say s n n üç oldu u bulunmufltur. Dudak ve ar- 110 Akad Geriatri 2010; 2:

6 Dahiliye Kliniklerinde Yatarak Tedavi Gören Geriatrik Hastalar n Mediko-Sosyal Özellikleri kadafllar n n çal flma sonuçlar nda, yafll lar n %79.4 ünde en az bir kronik hastal k oldu u saptan m flt r (16). Araflt rma sonuçlar m zda, örnekleme al nan yafll - lar n en s k yaflad klar sorunlar n %40.6 a r, %12.5 halsizlik-yorgunluk ve %12.5 nefes darl oldu u bulunmufltur. Araflt rma sonuçlar m zda yafll lar n ifadelerine göre mevcut olan sa l k sorunlar incelendi inde; yüksek tansiyon (%83.9), hareket güçlü ü (%64.5), uyku problemi (%64.5), yürüme güçlü ü (%61.3), görme güçlü ü (%61.3), iflitme güçlü ü (%38.7), idrar inkontinans (%19.4), osteoporoz (%19.4), çi neme güçlü ü (%12.9) yaflad klar saptanm flt r. Dudak ve arkadafllar n n çal flma sonuçlar nda, yafll larda eklem a r s (%70.5), bafl a r s (%62.4) ve unutkanl k (%58.2) flikayetlerinin çok s k görüldü ü saptanm flt r (16). zmir de huzurevinde yap lan bir çal flmada yafll lar n %61.3 ünde görme, %52.9 unda a r, %43 ünde uyku bozuklu u, %38.2 sinde kab zl k problemi oldu u görülmüfltür (17). Araflt rma sonuçlar m zda, yafll lar n ortalama kulland klar ilaç say s alt olup; kullan lan ilaçlar; tansiyon (%15.7), kan suland r c (%14.4), solunum rahatlat c (%13.8) ve mide koruyucu (%12) ilaçlar olarak bulunmufltur. Yafll l k çevreye adaptasyon yetene inin ve tüm vücut sistemlerinin rezervlerinin azald bir süreçtir. Rezervin sa l kl genç popülasyonda yaflam idare ettirecek seviyenin 4-10 kat bir seviyede oldu u ve 30. yafltan itibaren y lda % oran nda azald belirtilmektedir. Multipl ilaç kullan m, azalan uyunç, doku yan tlar ndaki de ifliklikler, farmakokinetik de iflimler, genetik varyasyonlar ve çevresel etmenler nedeniyle yafll da ilaç kullan m genç bireylerden farkl l k göstermektedir (21). Yafll lar di er bedensel hastal klar nedeniyle birçok ilaç kullanma potansiyeline sahip olduklar için ilaç etkileflimlerine dikkat ederek ilaç seçmek ve doz ayarlamak önem tafl maktad r. Ülkemizde yafll lardaki ilaç kullan m ile ilgili az say da çal flma bulunmaktad r. Seçkin ve arkadafllar n n çal flmas nda, en s k kullan lan ilaçlar kardiyovasküler sistem ilaçlar (%26.7), analjezik ve nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar (%20.8) olarak saptanm flt r. Ayr ca ayn çal flma sonuçlar nda, kad nlar n %31 inin, erkeklerin %23.3 ünün kulland ilaç say s üç veya üzerinde bulunmufltur. Huzurevinde kalan 207 yafll birey üzerinde yap lan bir çal flmada en s k kullan lan ilaçlar n %46.3 ile nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar oldu u, bunlar %37.8 ile kardiyovasküler ilaçlar n ve %24.8 ile özellikle osteoporoz ilaçlar olmak üzere endokrin ve metabolizma ilaçlar n n takip etti i saptanm flt r. Ortalama kullan lan ilaç say s kad nlar için 2.18 ± 1.21 ve erkekler için 2.15 ± 1.19 olarak bulunmufltur (22). B y k ve arkadafllar n n çal flma sonuçlar nda, yafll lar n ald klar ilaçlar incelendi- inde %20.9 oranla antihipertansif, %15.8 oranla koroner vazodilatörler, %14.8 oranla analjezikler, %12.8 oranla vitaminler en s k kullan lan ilaç gruplar d r ve yafll lar n %84.2 si ilaç kullanmaktad r (17). Dülgero lu ve arkadafllar n n çal flmas nda, olgular n %9.7 si bir grup ilaç kullan rken, %85.5 i birden fazla gruptan ilaç kullanmaktad r ve en s k kullan lan (%75.9) ilaç grubu antihipertansiflerdir (23). Arslan ve arkadafllar huzurevlerindeki yafll larda yapt klar çal flmada, bir grup ilaç kullan m oran n %28.2, birden fazla ilaç kullan m yaklafl k %71.8 olarak göstermifller ve en yayg n kullan lan ilaçlar n kardiyovasküler ilaçlar oldu unu saptam fllard r (13). Bu sonuçlar ile bizim çal flma sonuçlar - m z benzerlik göstermektedir. Araflt rma sonuçlar m zda yafll lar n %48.4 ünün diyeti oldu u ve %45.2 sinin diyetlerine uyumlu olduklar, ancak %64.5 inin BK nin normalin üzerinde oldu- u bulunmufltur. Dudak ve arkadafllar n n çal flma sonuçlar nda, BK ye göre yafll lar n %20.8 i zay f, %38.8 i ise fliflman olarak belirlenmifltir (16). Kayseri de yap lan bir araflt rmada yafll erkeklerin %8.2 si, kad nlar n %3.1 i normal kilonun alt nda, erkeklerin %26 s, kad nlar n %54.7 si normal kilonun üstünde bulunmufltur. leri yafllara do ru fiziksel aktivitenin ve metabolizma h z n n azalmas nedeniyle fliflmanl k oran artmaktad r (24). Bu sonuçlar ile bizim çal flma sonuçlar m z benzerlik göstermektedir. Araflt rmam zda yafll lar n hiçbirisinin alkol kullanmad, ancak %22.6 s n n sigara kulland ortaya ç km flt r. Yap lan bir çal flmada, yafll lar n %11,8 i halen sigara içmekte olup, %17,5 i sigaray b rakm flt r (16). Ülkemizde 65 yafl ve üzeri nüfusta sigara içme s kl %13.2 olarak bulunmufltur (25). Araflt rma kapsam na al nan yafll lar n gözlük (%80.6), takma difl (%77.4), baston (%22.6) ve walker (%6.5) kulland klar saptanm flt r. Özdemir ve arkadafllar n n araflt rma sonuçlar na göre, yafll lar n duyular na iliflkin yap lan de erlendirmede, büyük ço unlu unun (%80) gözlük kulland, yar s na yak n nda (%45.7) iflitme kayb oldu u, %28.1 inin iflitme cihaz Akad Geriatri 2010; 2:

7 Some Sociodemographic Variables of Geriatric Patients in Internal Medicine Clinics kulland saptanm flt r (7). Dudak ve arkadafllar n n araflt rma sonuçlar nda, yafll lar n %64.8 i gözlük, %4.1 i iflitme cihaz, %19.4 ü baston ve %75.9 unun ise takma difl kulland klar saptanm flt r (16). Türkiye de 60 yafl üzeri bireylerde yap lan çok merkezli bir çal flmada erkeklerde baston kullanma s kl %29, kad nlarda ise %25.2 olarak bulunmufltur (26). Edirne de huzurevinde yap lan bir araflt rmada yafll lar n %60.9 unun gözlük, %50.6 s n n difl protezi kulland, Kayseri de yap lan benzer bir araflt rmada yafll lar n %25.3 ünün gözlük, %55.1 inin difl protezi kulland bulunmufltur (24,27). Bu sonuçlar bizim çal flma sonuçlar m z ile benzerlik göstermektedir. Tüm araflt rma sonuçlar göz önüne al nd nda yafllanman n önlenemeyece i, ancak yavafllatabilece i görüflü ile yafll bireylere bak m verilmesi gerekti i görülmektedir. Yafll bireylerde yafl ilerledikçe kronik hastal k say s n n, kullan lan ilaç say s n n ve günlük aktivitelerde yard ma gereksinim duyulan alanlar n artt, araflt rma kapsam na al nan yafll lar n büyük bir k sm - n n fazla kilolu-obez s n r nda olduklar, bu durumun kronik hastal klar n art fl nda ayr ca risk oluflturabilece i belirlenmifltir. Sa l k personeli taraf ndan yafll lar n mediko-sosyal özelliklerinin daha iyi bilinmesi ile, bak m ve tedavinin daha etkin planlanabilece i, bu uygulamalarla iyileflmeye olumlu katk lar sa lanabilece i düflünülmektedir. Ayr ca, ülkemizde yafll bireyler için t bbi ve sosyal hizmetlere yönelik uygulamalar n daha fazla art r lmas n n gereklili i görülmektedir. Ayr ca, bu tür çal flmalardan elde edilen verilerin yafll nüfusun artt ülkemizde geriatrik rehabilitasyon konusunda ihtiyaçlar ve sa l k politikalar aç s ndan yararl olabilece i düflünülmektedir. KAYNAKLAR 1. Postreproductive physiology. The aging process. In: Jarvis BO, Holtz N, Davis JC (eds). Conceptual Human Physiology. Columbus, Ohio: Charles E Merrill Publishing Company, 1985: Özer Ergün UG, Bozdemir N, U uz fi, Güzel R, Burgut R, Saatç E ve ark. Adana Huzurevinde yaflayan yafll lar ile aile hekimli i poliklini ine baflvuran yafll lar n medikososyal özelliklerinin de- erlendirilmesi. Geriatri 2003; 6: Belek.. Alg lanan sa l kta s n fsal ve sosyoekonomik eflitsizlikler. Antalya'da bir alan araflt rmas. Toplum ve Hekim 1998; 13: Bilgel N, Dirican R. Halk Sa l Toplum l Kimli i. Uluda Üniversitesi Bas mevi, Bilir N. Bulafl c Olmayan Hastal klar n Kontrolü ve Yafll l k Sorunlar. Bertan M, Güler Ç (editörler). Halk Sa l Temel Bilgiler Kitab. Ankara: Günefl Kitabevi Yay nlar, 1995: Koldafl fi, Kutlay fi. Geriatrik rehabilitasyon. Romatizma 2002; 7: Özdemir L, Akdemir N, Akyar. Huzurevinde kalan demans olmayan yafll larda yaflam kalitesini etkileyen faktörler. Turkish Journal of Geriatrics 2006; 9: Dikmeno lu N. Yafll da fizyolojik de ifliklikler. Gökçe Kutsal Y, Çakmakç M, Ünal S (editörler). Geriatri. Cilt 1. Ankara: Hekimler Yay n Birli i, 1997: Evers BM, Townsend CM, Thompson JC. Organ physiology of aging. Surg Clin North Am 1991; 74: Nahc van N, Demirezen E, Erdo an S. Birinci basamakta yafll - larda depresyon ile ilgili faktörler: sosyo-demografik özellikler. Deneyimlenen sosyal kay plar. Sa l k sorunlar ve iyilik durumu. Trabzon: 35. Ulusal Psikiatri Kongresi, Fad lo lu Ç, Esen A, Karadakovan A, Akyol A, fientürk N. Huzurevinde Yaflayan Yafll lar n Günlük Yaflam Aktiviteleri ve Sa l k Davran fllar n n ncelenmesi. Sa l kl Yafllanma 1. Uluslararas Hemflireler Birli i 1992 Temas Sempozyum Kitab. Ankara: 1992: Özkan N, Özabac N, Tuncel N. Kronik Hastal kl Yafll lar n Taburculuk Sonras Endiflelerinin Toplum Sa l Hemflireli i Yönünden ncelenmesi. III. Ulusal Hemflirelik Kongresi Kitab. Sivas: 1992: Arslan fi, Atalay A, Gökçe Kutsal Y. Yafll larda ilaç tüketimi. Geriatri 2000; 3: Güler Ç. Toplum sa l k sorunu olarak yafll l k. Gökçe Kutsal Y, Çakmakç M, Ünal S (editörler). Geriatri. Cilt 1. Ankara: Hekimler Yay n Birli i, 1997: Baysal A, Bozkurt N, Pekcan G, Besler HT, Aksoy M, Merdol TK ve ark. Diyet El Kitab. 3. Bask. Ankara: Hatipo lu Yay nevi, 1999: Dudak AH, Çak l E, Aykut M, Çetinkaya F, Günay O, Öztürk Y. Yafll lar n mediko-sosyal sorunlar ve yaflam memnuniyetlerini etkileyen faktörler. Turkish Journal of Geriatrics 2006; 9: B y k A, Özgür G, Özsoy SA, Erefe, Emeç AU, Özer M ve ark. Huzurevinde yaflayan yafll lar n fiziksel sa l k sorunlar ve hastal klar na yönelik ilaç kullanma davran fllar. Turkish Journal of Geriatrics 2002; 5: Öztunç G, Büyüksürücü L. Adana Huzurevinde Yaflayan 65 Yafl ve Üstündeki Bireylerin Yafll l k ve Sa l klar na liflkin Görüflme ve Uygulamalar ile Mevcut Durumlar n n Saptanmas. Sa l kl Yafllanma Uluslararas Hemflireler Birli i 1992 Temas Sempozyum Kitab. Kas m l992. Ankara: Daniels N, Nguyen T, Gildengorin G, Pérez-Stable E. Adult immunization in university-based primary care and specialty practices. Journal of American Geriatrics Society 2004; 52: K sac k A. Sivas il merkezinde ikamet eden 60 yafl ve üzeri yafll lar n demografik, ekonomik, sosyal, sa l k ve duygusal durumlar. Eriflim tarihi: Eriflim adresi: 112 Akad Geriatri 2010; 2:

8 Dahiliye Kliniklerinde Yatarak Tedavi Gören Geriatrik Hastalar n Mediko-Sosyal Özellikleri 21. Güç MO. laç tedavisinin temel ilkeleri. Gökçe Kutsal Y, Çakmakç M, Ünal S (editörler). Geriatri. Cilt 1. Ankara: Hekimler Yay n Birli i, 1997: Seçkin Ü, Bodur H, Gökçe Kutsal Y. Yafll larda ilaç tüketimi. Turkish Journal of Geriatrics 1998; 1: Dülgero lu D, Aybay C, Tunç H, Kurtaran A, Ça lar H, Özel S. Rehabilitasyon klini imizde yatarak tedavi olan geriatrik olgular n klinik özellikleri. Turkish Journal of Geriatrics 2002; 5: Günay O, Öztürk Y. Kayseri Sa l k Grup Baflkanl bölgesindeki yafll lar n t bbi ve sosyal sorunlar. Kayseri: Erciyes Üniversitesi T p Fakültesi Yay nlar, 1989: T.C. Sa l k Bakanl RSHMB, H fz ss hha Mektebi Müdürlü ü, Ulusal Hastal k Yükü ve Maliyet Etkililik Çal flmas Hane Halk Araflt rmas Ara Raporu. Ankara, 2003; Arslan fi, Gökçe Kutsal Y. Yafll larda özürlülü ün de erlendirimine yönelik çok merkezli çal flma raporu. Ankara: TTB Yay nlar, 2000: Berbero lu U, Gül H, Eskiocak M, Ekuklu G, Salt k A. Edirne Huzurevi nde kalan yafll lar n kimi sosyodemografik özellikleri ve Katz indeksine göre günlük yaflam etkinlikleri. Geriatri 2002; 5: Akad Geriatri 2010; 2:

Huzurevi Sakinlerinin laç Kullan m na ve Etkileflimine liflkin Bilgi ve Uygulamalar *

Huzurevi Sakinlerinin laç Kullan m na ve Etkileflimine liflkin Bilgi ve Uygulamalar * KL N K ÇALIfiMA/RESEARCH ARTICLE Akad Geriatri 2010; 2: 99-105 Gelifl Tarihi/Received: 17/08/2009 - Kabul Edilifl Tarihi/Accepted: 15/10/2009 Huzurevi Sakinlerinin laç Kullan m na ve Etkileflimine liflkin

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Bir Aile Hekimine Kay tl 65 Yafl ve Üzeri Nüfusta Sa l k Hizmet Kullan m, Kronik Hastal k S kl ve Ba ml l k Durumu*

Bir Aile Hekimine Kay tl 65 Yafl ve Üzeri Nüfusta Sa l k Hizmet Kullan m, Kronik Hastal k S kl ve Ba ml l k Durumu* KL N K ÇALIfiMA/RESEARCH ARTICLE Gelifl Tarihi/Received: 09/07/2010 - Kabul Edilifl Tarihi/Accepted: 28/10/2010 Bir Aile Hekimine Kay tl 65 Yafl ve Üzeri Nüfusta Sa l k Hizmet Kullan m, Kronik Hastal k

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI Portal Adres NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI : www.cayyolu.com.tr İçeriği : Gündem : http://www.cayyolu.com.tr/haber/nijerya-dan-gelen-yolcuda-ebolaya-rastlanmadi/96318 1/3 SAGLIK IÇIN EGZERSIZ

Detaylı

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler 1 TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araflt rma ve Uygulama Merkezi 2003

Detaylı

Yafll Hastalar n Günlük Yaflam Aktiviteleri*

Yafll Hastalar n Günlük Yaflam Aktiviteleri* KL N K ÇALIfiMA/RESEARCH ARTICLE Akad Geriatri 2013; 5: 64-72 Gelifl Tarihi/Received: 25/09/2012 - Kabul Edilifl Tarihi/Accepted: 18/02/2013 Yafll Hastalar n Günlük Yaflam Aktiviteleri* The Activity of

Detaylı

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU Hazırlayan Sosyolog Kenan TURAN Veteriner Hekimi Volkan İSKENDER Ağustos-Eylül 2015 İÇİNDEKİLER Araştırma Konusu

Detaylı

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri BÖLÜM 1 YÖNTEM Bu çal flma 11, 13 ve 15 yafllar ndaki gençlerin sa l k durumlar ve sa l k davran fllar n saptamay hedefleyen, kesitsel tan mlay c ve çok uluslu Health Behavior in School Aged Children,

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

Huzurevinde Kalan Bireylerin Demografik Özelliklerinin Günlük Yaflam Aktiviteleri, Yaflam Kalitesi ve Depresyon Üzerine Etkisi*

Huzurevinde Kalan Bireylerin Demografik Özelliklerinin Günlük Yaflam Aktiviteleri, Yaflam Kalitesi ve Depresyon Üzerine Etkisi* KL N K ÇALIfiMA/RESEARCH ARTICLE Akad Geriatri 2012; 4: 97-103 Gelifl Tarihi/Received: 13/06/2011 - Kabul Edilifl Tarihi/Accepted: 15/10/2011 Huzurevinde Kalan Bireylerin Demografik Özelliklerinin Günlük

Detaylı

Ankara da Bir Huzurevinde Kalan Yafll lar ile Bir Sa l k Oca na Gelen Yafll lar n Mini Mental Test ile De erlendirilmesi

Ankara da Bir Huzurevinde Kalan Yafll lar ile Bir Sa l k Oca na Gelen Yafll lar n Mini Mental Test ile De erlendirilmesi KL N K ÇALIfiMA/RESEARCH ARTICLE Akad Geriatri 2011; 3: 138-149 Gelifl Tarihi/Received: 01/02/2011 - Kabul Edilifl Tarihi/Accepted: 20/04/2011 Ankara da Bir Huzurevinde Kalan Yafll lar ile Bir Sa l k Oca

Detaylı

ARAŞTIRMA. 3 Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon A.B

ARAŞTIRMA. 3 Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon A.B Geriatri 5 (2): 59-63, 2002 Turkish Journal of Geriatrics ARAŞTIRMA BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ FİZİKSEL TIP ve REHABİLİTASYON Dr. Coşkun BAKAR 1 Dr. Seçil ÖZKAN 1 Dr. Işıl MARAL 1 Dr. Gülçin Kaymak KARATAŞ

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

ISPARTA VE BURDUR HUZUREVLER NDE KALAN YAfiLILARIN SOSYODEMOGRAF K DURUMLARI VE BESLENME TERC HLER

ISPARTA VE BURDUR HUZUREVLER NDE KALAN YAfiLILARIN SOSYODEMOGRAF K DURUMLARI VE BESLENME TERC HLER Turkish Journal of Geriatrics 2008; 11 (2): 82-87 ARAfiTIRMA ISPARTA VE BURDUR HUZUREVLER NDE KALAN YAfiLILARIN SOSYODEMOGRAF K DURUMLARI VE BESLENME TERC HLER ÖZ Serdal Ö ÜT 1 Mümin POLAT 2 Hikmet ORHAN

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

Deomed Yay nc l k. Birinci bask Deomed, 2011.

Deomed Yay nc l k. Birinci bask Deomed, 2011. Deomed Yay nc l k Çifçili (Ed.) Aile Hekimleri için Yafll Sa l na Bütüncül Yaklafl m 16.5 x 24 cm, XII + 340 Sayfa 62 Resim, 49 Tablo, 17 fiekil 28 Yazar Kat l m yla ISBN 978-975-8882-36-6 Birinci bask

Detaylı

Kayseri Büyükflehir Belediyesi Huzurevindeki Yafll lar n Yaflam Kalitesi

Kayseri Büyükflehir Belediyesi Huzurevindeki Yafll lar n Yaflam Kalitesi KL N K ÇALIfiMA/RESEARCH ARTICLE Akad Geriatri 2011; 3: 35-40 Gelifl Tarihi/Received: 15/04/2010 - Kabul Edilifl Tarihi/Accepted: 28/07/2010 Kayseri Büyükflehir Belediyesi Huzurevindeki Yafll lar n Yaflam

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım 2009 04:07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım 2009 04:29

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım 2009 04:07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım 2009 04:29 Dünyanın Derdi Depresyon Dünyada 120 milyon kişi depresyonda. 185 ülkenin verilerine göre 2020 yılında kalp hastalıklarından sonra ikinci sırada depresyon olacak. İSTANBUL - Türkiye psikiyatri Derneği'nin

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

İŞLEVSEL DÜZENLEMELERİN, ENGELLİ HASTA MEMNUNİYETİNE OLAN YANSIMASI ERCİYES TIP ÖRNEĞİ

İŞLEVSEL DÜZENLEMELERİN, ENGELLİ HASTA MEMNUNİYETİNE OLAN YANSIMASI ERCİYES TIP ÖRNEĞİ İŞLEVSEL DÜZENLEMELERİN, ENGELLİ HASTA MEMNUNİYETİNE OLAN YANSIMASI ERCİYES TIP ÖRNEĞİ Uzm. İbrahim BARIN Prof. Dr. Kudret DOĞRU Prof. Dr. Murat BORLU Başmüdür Özcan ÖZYURT Müdür Yard. Uzm. Murat YENİSU

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi KİHG/İŞL-005 19.08.2009 07.08.2012 2 1/8 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama 11.11.2009 1 Belge içeriğinde ve belge numarasında değişiklik yapılması 07.08.2012 2 Komite, başlık,

Detaylı

Dahiliye Kliniklerinde Yatarak Tedavi Gören Geriatrik Hastalar n Günlük Yaflam Aktivite Durumlar ve Depresyon Düzeyleri*

Dahiliye Kliniklerinde Yatarak Tedavi Gören Geriatrik Hastalar n Günlük Yaflam Aktivite Durumlar ve Depresyon Düzeyleri* KL N K ÇALIfiMA/RESEARCH ARTICLE Akad Geriatri 2010; 2: 155-161 Gelifl Tarihi/Received: 17/07/2009 - Kabul Edilifl Tarihi/Accepted: 24/09/2010 Dahiliye Kliniklerinde Yatarak Tedavi Gören Geriatrik Hastalar

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM 1. Açıklama 1.1.Proje Ortaklarının Adları: Uzman Klinik Psikolog Özge Yaren YAVUZ ERDAN, Uzman Klinik Psikolog Elvan DEMİRBAĞ, Uzman Klinik Psikolog Nilay KONDUZ 1.2.Nihai

Detaylı

B R HUZUREV NDE YAfiAYAN VE B L fisel BOZUKLU U OLMAYAN YAfiLILARIN UYKU DÜZEN ÖZELL KLER N N NCELENMES

B R HUZUREV NDE YAfiAYAN VE B L fisel BOZUKLU U OLMAYAN YAfiLILARIN UYKU DÜZEN ÖZELL KLER N N NCELENMES Turkish Journal of Geriatrics 2009; 12 (3): 138-146 ARAfiTIRMA B R HUZUREV NDE YAfiAYAN VE B L fisel BOZUKLU U OLMAYAN YAfiLILARIN UYKU DÜZEN ÖZELL KLER N N NCELENMES ÖZ Aysun BABACAN GÜMÜfi 1 Esra ENG

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler ÖZGEÇMİŞ Adı : Derya Soyadı: : Özcanlı Atik Doğum Yeri : ADANA-Kozan Doğum Tarihi : 01.03.1981 Medeni Hali : Evli Tel: 0534 970 1568 E-posta: deryaatik@osmaniye.edu.tr EĞİTİM DURUMU: Mezun Olduğu Üniversite:

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI UZMANLIK

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

İNOVASYON GÖSTERGELERİ VE KAYSERİ:KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Prof. Dr. Hayriye ATİK 16 Haziran 2015

İNOVASYON GÖSTERGELERİ VE KAYSERİ:KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Prof. Dr. Hayriye ATİK 16 Haziran 2015 İNOVASYON GÖSTERGELERİ VE KAYSERİ:KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ Prof. Dr. Hayriye ATİK 16 Haziran 2015 Sunum Planı Giriş I)Literatür Uluslararası Literatür Ulusal Literatür II)Karşılaştırmalı Analiz III)

Detaylı

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ Rev. No : 01 Rev.Tarihi : 13 Haziran 2012 1/ 1. Amaç: UÜ-SK da organ ve doku nakli hizmetlerinden yararlanacak hastaların ve/veya canlı vericilerinin başvuru kriterlerinin ve organ bekleme listelerine

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

18 Y A Ş Ü S T Ü B İ R E Y

18 Y A Ş Ü S T Ü B İ R E Y Avanos ve Gülşehir İlçelerinde Görülen Kronik Hastalıkların Prevalans, İnsidans ve Risk Faktörlerinin Değerlendirildiği İzlem Çalışması 18 Y A Ş Ü S T Ü B İ R E Y V E R İ T O P L A M A F O R M U Hane ve

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI CASODEX 150 mg film tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: 150 mg bikalutamid Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, magnezyum stearat, polividon, sodyum nişasta glikolat, hipromelloz,

Detaylı

GUNCEL TIP AKADEMISI 17-19 NISAN K. K. T. C ARTEMIS OTEL. BAFRA

GUNCEL TIP AKADEMISI 17-19 NISAN K. K. T. C ARTEMIS OTEL. BAFRA GUNCEL TIP AKADEMISI 17-19 NISAN 2009 ARTEMIS OTEL. BAFRA K. K. T. C B L MSEL KURUL Doç. Dr. Alp Çetin Hacettepe Üniversitesi T p Fakültesi, Fiziksel T p ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dal, Ankara Prof. Dr.

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

Yafll larda Çoklu laç Kullan m : Polifarmasi

Yafll larda Çoklu laç Kullan m : Polifarmasi DERLEME/REVIEW Akad Geriatri 2011; 3: 22-28 Gelifl Tarihi/Received: 28/01/2010 - Kabul Edilifl Tarihi/Accepted: 05/02/2010 Esin Onar, Sevgisun Kapucu Hacettepe Üniversitesi Sa l k Bilimleri Fakültesi,

Detaylı

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE

Detaylı

3 9 12 13 14 29 2 5 Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-4:

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Hülya Özlem ŞENER Doğum Tarihi: 01 /02 / 1971 İletişim: Cep 532 6944739 Mail: hulyaozlemsener@gmail.com hulya.sener@izmir.edu.tr Medeni Durum: Evli / 1

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 T bbi At k Kontrolü P80-P82 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 P80 Son Dört Y ll k Kontamine Kesici Delici Alet Yaralanmalar Sürveyans Melek Meltem Göksel, Özgül Taflp nar, Fatma

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Halk Sağlığı Hemşireliği Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans ( x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim(

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DSÖ Küresel Tüberküloz Kontrolü 2010 Raporu Dünya için 3 büyük tehlikeden

Detaylı

TÜİK KULLANICI ANKETİ SONUÇLARI

TÜİK KULLANICI ANKETİ SONUÇLARI TÜİK KULLANICI ANKETİ SONUÇLARI Aralık 1 Giriş Kurumumuz taraf ndan üretilen istatistikler kullan c lara çeşitli kanallar yoluyla sunulmakta, hizmet kalitesini artt rmak ve kullan c ihtiyaçlar n karş lamak

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

Diyabette Öz-Yönetim Algısı Skalası nın (DÖYAS) Türkçe Versiyonu: Geçerlik ve Güvenirlik Değerlendirme

Diyabette Öz-Yönetim Algısı Skalası nın (DÖYAS) Türkçe Versiyonu: Geçerlik ve Güvenirlik Değerlendirme Diyabette Öz-Yönetim Algısı Skalası nın (DÖYAS) Türkçe Versiyonu: Geçerlik ve Güvenirlik Değerlendirme Yrd. Doç. Dr. Ayfer Bayındır Çevik Doç. Dr. Şeyda Özcan Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu

Detaylı

Dünyada ve Ülkemizde Meslek hastalıkları

Dünyada ve Ülkemizde Meslek hastalıkları Dünyada ve Ülkemizde Meslek hastalıkları Dr. Rana GÜVEN, MSc., PhD. Genel Md. Yrd. Dr. R. Güven 01.11.2012 1 İÇERİK Dünyada ve Türkiye de İş Sağlığı ve Güvenliğinin Mevcut Durumu Meslek hastalıklarının

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

ÖZET. GİRİŞ Sa l k hizmetlerinin yayg nlaflmas

ÖZET. GİRİŞ Sa l k hizmetlerinin yayg nlaflmas T RAKYA ÜN VERS TES TIP FAKÜLTES PS K YATR SERV S NDE YATIRILARAK TEDAV ED LEN GER ATR K HASTALARIN SOSYODEMOGRAF K ÖZELL KLER, TANI ve TEDAV DA ILIMLARI GİRİŞ Sa l k hizmetlerinin yayg nlaflmas ve t ptaki

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı soyadı: Sevim ÖKSÜZ İletişim Bilgileri: Adres: Doğu Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Bölümü, Mağusa-KIBRIS Tel: 0 (392) 630 2473 0 (392) 630 3067 Mail: sevim.oksuz@emu.edu.tr

Detaylı

stanbul da do um öncesi bak m hizmetlerinin de erlendirilmesi: Toplum tabanl bir araflt rma

stanbul da do um öncesi bak m hizmetlerinin de erlendirilmesi: Toplum tabanl bir araflt rma Klinik Araflt rma Perinatoloji Dergisi 2012;20(3):126-134 Perinatal Journal 2012;20(3):126-134 künyeli yaz n n Türkçe sürümüdür. stanbul da do um öncesi bak m hizmetlerinin de erlendirilmesi: Toplum tabanl

Detaylı

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN GEOMETR Geometrik Cisimler Uzunluklar Ölçme 6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN 1. Prizmalar n temel elemanlar n belirler. Tabanlar n n karfl l kl köflelerini birlefltiren ayr tlar tabanlara

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

Zihin ve Hareket Engelli Çocuklar çin E itim Araflt rma ve Uygulama Merkezi nde zlenen Olgular n Demografik Özellikleri

Zihin ve Hareket Engelli Çocuklar çin E itim Araflt rma ve Uygulama Merkezi nde zlenen Olgular n Demografik Özellikleri TRAKYA ÜN V TIP FAK DERG 2005;22(2):88-92 KL N K ARAfiTIRMA Zihin ve Hareket Engelli Çocuklar çin E itim Araflt rma ve Uygulama Merkezi nde zlenen Olgular n Demografik Özellikleri Demographic Characteristics

Detaylı

Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Genelgesi 2004 / 64

Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Genelgesi 2004 / 64 Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Genelgesi 2004 / 64 Tarihi:03.05.2004 Sayısı:2004/64-1838 SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ANKARA 03/05/2004 Sayı : B100ACS0140000-9216/1853

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

Depresyon 1. Depresyon nedir? 2. Depresyon (çökkünlük) sanıldığı kadar sık mı? 3. Depresif belirtiler ile depresyon farklı mıdır?

Depresyon 1. Depresyon nedir? 2. Depresyon (çökkünlük) sanıldığı kadar sık mı? 3. Depresif belirtiler ile depresyon farklı mıdır? 1. Depresyon nedir? Depresyon ruh halinizi, hislerinizi, davranışlarınızı, ve ruh sağlığınızı etkileyen bir hastalıktır. Depresyonun bir halsizlik kendi kendinize çözebileceğiniz bir sorun olmayıp, biyolojik

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: ÖZLEM KARATANA 2. Doğum Tarihi: 11.01.1986 3. Unvanı: Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu: Yüksek Lisans

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: ÖZLEM KARATANA 2. Doğum Tarihi: 11.01.1986 3. Unvanı: Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu: Yüksek Lisans ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: ÖZLEM KARATANA 2. Doğum Tarihi: 11.01.1986 3. Unvanı: Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu: Yüksek Lisans Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Eskişehir Osmangazi Üniversitesi

Detaylı

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba 1.1 Ara rman n Amac Ara rmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba olarak hizmet vermekte olan; 1. Bütçe ve Performans Program ube Müdürlü ü 2. Stratejik Yönetim ve Planlama

Detaylı

Hemflire ve Ebelerin AIDS e Karfl Tutumlar n n Belirlenmesi (*)

Hemflire ve Ebelerin AIDS e Karfl Tutumlar n n Belirlenmesi (*) Melahat AKGÜN KOSTAK**, Serap ÜNSAR**, Seda KURT SADIRLI*** 76.Ü.F.N. Hem. Derg (2009) Cilt 17 - Say 2: 76-86 ISSN 1304-4869 Araflt rma Yaz s Hemflire ve Ebelerin AIDS e Karfl Tutumlar n n Belirlenmesi

Detaylı

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi!

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! www.kenthospital.com Kent Hastanesi, hepimizden önce çocuklarımızın hastanesi! Çünkü, çocuklarımız, hepimizin geleceği! Kuruluşumuzdan bu yana

Detaylı

YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ 22 Mayıs 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28300 Kafkas Üniversitesinden: YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ 1. KİŞİSEL BİLGİLERİ Adı Soyadı : Bahar (VARDAR) İNKAYA Doğum Yeri ve Tarihi : Salihli/MANİSA, 16.03.1980 Ünvanı : Öğretim Görevlisi Adres : Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık

Detaylı

2008 YILI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ YAYIMLANDI

2008 YILI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ YAYIMLANDI 06.04.2009/75 2008 YILI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ YAYIMLANDI ÖZET : 2008 Yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde değişiklikler

Detaylı

YÖNETMELİK. a) Çocuk: Daha erken yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişiyi,

YÖNETMELİK. a) Çocuk: Daha erken yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişiyi, 27 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28246 Bingöl Üniversitesinden: YÖNETMELİK BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ ÇOCUK ARAŞTIRMA VE REHBERLİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

V. Ulusal Ortopedi ve Travmatoloji Hemflireli i Kongresi

V. Ulusal Ortopedi ve Travmatoloji Hemflireli i Kongresi V. Ulusal Ortopedi ve Travmatoloji Hemflireli i Kongresi 1-4 Kas m 2011 Belek Kongre Merkezi, Belek-Antalya Kongre Düzenleme Kurulu Kongre Baflkan Hayriye Ünlü, Ankara Kongre Baflkan Yard mc lar Yasemin

Detaylı

ÖZ GEÇMİŞ. . Eren Gümüş, Aynur. Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. Gazi Üniversitesi, 1997.

ÖZ GEÇMİŞ. . Eren Gümüş, Aynur. Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. Gazi Üniversitesi, 1997. ÖZ GEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Aydın Ankay 2. Doğum Tarihi: 06.12.1941 3. Unvanı: Prof.Dr.Aydın Ankay 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Felsefe (Psikoloji) Ankara Üniversitesi 1965 Lisans

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi ÜN VERS TEYE G R SINAV S STEM NDEK SON DE KL E L K N Ö RENC LER N ALGILARI Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

ANKARA GULVEREN SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİ ANADOLU MAHALLESİNDE 65 YAŞ VE ÜZERİ NÜFUSUN SAĞLIK HİZMETİ KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ

ANKARA GULVEREN SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİ ANADOLU MAHALLESİNDE 65 YAŞ VE ÜZERİ NÜFUSUN SAĞLIK HİZMETİ KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ Geriatri 6 ( 1 ) : 22-26, 2003 Turkish Journal of Geriatrics Dr. Hilal ÖZCEBE 1 Dr. Rıza SÖNMEZ 2 Dr. Ajlan ATASOY 3 Dr. Özgür DEDE 3 Dr. Ahmet DEMİR 3 Dr. Ender FAKIOĞLU 3 Dr. Nasır YILMAZ 3 ARAŞTIRMA

Detaylı

"Az su içmek" bir çok hastalığın nedeni. Bütün Dünya Yaz flleri Bölümü

Az su içmek bir çok hastalığın nedeni. Bütün Dünya Yaz flleri Bölümü Bütün Dünya Yaz flleri Bölümü "Az su içmek" bir çok hastalığın nedeni Yaflam m z n en vazgeçilmez birkaç ögesinden birinin "Su" oldu unu bilmemize karfl n, nedense günlük yaflam m zda ço umuz onun öneminin

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

HIV/AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler

HIV/AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler /AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) /AIDS hastal sadece eriflkinleri de il, bebek, çocuk, genç, yafll demeden rk, cinsiyet,

Detaylı

Hastanemizde Çal flan Personelin Sigara çme Durumu ve Etkileyen Faktörler

Hastanemizde Çal flan Personelin Sigara çme Durumu ve Etkileyen Faktörler ÖZGÜN ARAfiTIRMA ORIGINAL ARTICLE TÜTÜN VE SA LIK SMOKING AND HEALTH Hastanemizde Çal flan Personelin Sigara çme Durumu ve Etkileyen Faktörler Smoking Habits of the Personnel Employed in Our Hospital and

Detaylı

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sayın hast, Hastalıkların teşhisi ve tedavisinde son on yılda çok büyük gelişmeler kaydedildi.

Detaylı

Kanserde Erken Tan. Prof.Dr. Adnan Ayd ner. Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can

Kanserde Erken Tan. Prof.Dr. Adnan Ayd ner. Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can Kanserde Erken Tan Prof.Dr. Adnan Ayd ner Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can KANSERDE ERKEN TANI Ço u insan kanseri düflünmek bile istemez. Ancak unutmay n ki, kanser ne kadar erken saptan rsa onu yenme flans n

Detaylı

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II 47. ULUSAL DİYABET KONGRESİ 11-15 Mayıs 211, Rixos Sungate Hotel, Antalya Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu İstanbul Üniversitesi

Detaylı

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Konular Geçmi ten önemli trendler Esneklik ve esnek güvence Bireyselcilik ve azalan dayan ma Silikle en toplum 2 Toplumsal: Daha az evlilik Daha fazla

Detaylı