ASİT-BAZ DENGESİ. Yrd.Doc.Dr M. Veysi BAHADIR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ASİT-BAZ DENGESİ. Yrd.Doc.Dr M. Veysi BAHADIR"

Transkript

1 ASİT-BAZ DENGESİ Yrd.Doc.Dr M. Veysi BAHADIR

2 HAYAT; ASLINDA GÜNAHA VE PARANIN GÜCÜNE KARŞI DEĞİL, H + İYONUNA KARŞI BİR MÜCADELEDİR.. H.L.MENCKEN

3

4 İlk modern tanım, İsveç'li bilim adamı Svonte ARHENİUS (1884) tarafından Sudaki çözeltilerine H + iyonu veren maddeler "asit" Sudaki çözeltilerine OH- iyonu veren maddeler "baz"

5 İsveç'li kimyacı Sorensen (1909) Hidrojen iyonu derişimini ölçmek için ph SKALASI

6 p eksi logaritmanın matematiksel sembolünden H hidrojenin kimyasal formülünden türetilmişlerdir ph = log[h+] ph, hidrojen konsantrasyonunun eksi logaritması olarak verilebilir

7 ph bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini tarif eden ölçü birimidir Açılımı "Power of Hydrogen" dir. (Hidrojenin Gücü) 0'dan 14'e kadar olan bir skalada ölçülür

8 L.J. Henderson (1909) Asit baz dengesi terimini Hasselbalch (1916) tamponlama sisteminde karbonik asiti tanımlamış

9 Henderson-Hasselbalch eşitliği: ph= -log [H] = pk + log[hc0 3- ] [H 2 C0 3 ] pk:6.1 (insanlarda sabittir),ph=7.4 ise HC0 3- / H 2 C0 3 =20/1 bulunur.ve normal koşullarda sabit orandır.bu oran içinde HC0 3 böbreklerin etkisini, H 2 C0 3 ise Akciğerlerin fonksiyonunu gösterir. HC0 3- da olan primer değişiklikler metabolik kan gazı bozukluklarına, H 2 C0 3 (0.03xpCO2) de olan değişiklikler solunumsal kan gazı değişikliklerine neden olur. HC0 3- / H 2 C0 3 < 20 ise asidoz HC0 3- / H 2 C0 3 > 20 ise alkaloz gelişir. 9

10 ph: Asit Baz Dengesi Bir solüsyonun içindeki hidrojen iyonu (H + ) yoğunluğunu anlatabilmek için kullanılan bir terimdir, Nanomol biriminden H + konsantrasyonun ([H + ]) negatif logaritmasıdır, Hücre içi enzimlerin aktivitesinin sürdürülmesi için zorunludur, fazla miktardaki değişiklikler ölümcül olabilir.

11 Asit Baz Dengesi Hücre içi ile hücredışı ph sürekli olarak bir denge içindededir, Bu dengenin oluşumunda bazı iyon pompaları ve hücre içindeki tampon sistemleri rol oynar. Normalde kan H + konsantrasyonu 40 nmol/l düzeyindedir Bu rakamın negatif logaritması olan ph 7.40 tır

12 Asit Baz Dengesi Fizyolojik koşullarda birimlik oynamalar gösterebilir birimlik değişiklikler kendini ciddi kardiyovasküler ve nörolojik semptomlarla gösterir. Yaşamın mümkün olabildiği en düşük H + konsantrasyonu 16 nmol/l (ph=7.8), en yüksek konsantrasyon ise 160 nmol/l (ph=6.8) dir.

13 Asit Baz Dengesi Tampon Sistemleri: Tampon sistemi genel olarak ortamdan H + vererek veya uzaklaştırarak bir dokuda veya solüsyonda oluşabilecek ph değişikliklerini en aza indirgemeye çalışan sitemler olarak tanımlanabilir. Normalde herhangi bir asidin parçalanmamış hali ile ortama verdiği H + iyonu ve konjüge anyonu bir denge halindedir Denge sabiti olarak adlandırılan bir katsayı (K) bu dengenin sayısal belirtecidir.

14 Asit Baz Dengesi Ekstrasellüler sistemdeki en güçlü tampon sistemi HCO 3 - H 2 CO 3 tampon sistemidir. CO 2 + H 2 O H 2 CO 3 H + + HCO 3 Bu dengede CO 2 büyük oranda suyun içinde erimiş olarak bulunur ancak var olan CO 2 in 1/1000 i H 2 CO 3 şeklindedir. H 2 CO 3 zayıf bir asit oduğu için kolayca (H + ve HCO - 3) dissosiye olur. CO 2 in su içinde eriyik miktarı CO 2 in parsiyel basıncı ile orantılıdır ve çözünürlük katsayısı CO 2 = 0.03 ile ifade edilir

15 Asit Baz Dengesi Sonuç olarak H 2 CO 3 konsantrasyonun düşük olması nedeni ile H + nin majör hareketi HCO - 3 ve CO 2 arasında gerçekleşir. Bu değişkenler formüle edildiğinde Handerson Hasselbach denklemi ortaya çıkar: H + + HCO CO 2 + H 2 O ph = pk + log [HCO - 3] Pco 2 ph = log [HCO - 3] Pco 2 ph = 6.1+ log Baz Asid

16 Asit Baz Dengesi Normal ph değerinin 7.4 olduğu göz önüne alındığında; baz / asid oranı 20 olarak bulunur. Böbreklerin HCO - 3, akciğerlerin ise CO 2 konsantrasyonunun başlıca düzenleyicileri olduğu göz önüne alındığında ise; ph = Böbrek Akciğer

17 Asit Baz Dengesi Vücudun asit baz dengesinin iki önemli belirleyicisi; Bikarbonat (HCO - 3) Karbondioksit (CO 2 ) tir. Böbrekler HCO - 3, akciğerler CO 2 konsantrasyonunun başlıca düzenleyicileridir. Normal koşullarda; ph: , PCO 2 : mmhg, HCO - 3:22-26 meq/l arasında değişir. Plazma; HCO - 3 düzeyinde azalma veya CO 2 te artma asidemi, HCO - 3 düzeyinde artma veya CO 2 te azalma ise alkalemi

18 ASİDEMİ - ALKALEMİ H + ASİDEMİ ALKALEMİ ph Asistoli Kardiyovasküler kollaps Ölüm Tetani Aritmiler Ölüm

19 Aktüel bikarbonat (HCO 3 -act) O anda ölçülen gerçek değerdir. Normal değeri 24 (22-26) meq/l dir. Düşmesi metabolik asidozu, yükselmesi metabolik alkalozu akla getirir.normal şartlarda standart bikarbonata eşittir. Standart bikarbonat (HCO 3 -std) 37 C de ve %100 O 2 saturasyonunda, PCO 2 40mmHg ya kalibre edilerek ölçülen plazma bikarbonat konsantrasyonudur. Normal değeri 24(22-26)mEq/L 19

20 B.D.E.( Baz Defisit Excess) Bir litre kanı normal koşularda (PaCO 2 =40 mmhg ve 37 ) ph=7.4 olabilmesi için gereken kuvvetli asit veya baz miktarı 1 Normal değeri -2 ve +2 mmol/l BE, metabolik olayların göstergesidir SBE (-) = BE metabolik x [HCO asidoz (ph-7.4)] (+) BE metabolik alkaloz 1 E Corey - Critical Care, 2004

21 Baz Fazlalığı (Base Excess) (BE): Baz fazlalığı, tam oksijenize kanın, 37 C de ve 40mmHg lık parsiyel CO 2 basıncında, ph sını 7.40 a getirmek için ilave edilen asit veya baz miktarıdır. Normal değeri 2.5 ve +2.5 mmol/l arasındadır. BE, metabolik olayların göstergesidir. Negatif BE (=baz defisiti) metabolik asidozu pozitif BE metabolik alkalozu düşündürür. Toplam vücut baz açığı : 0.3 X (-BE) x VA formülü ile hesaplanır. 21

22

23 Asit veya baz ilave edildiği zaman çok az ph değişikliği gösteren çözeltiler "tampon" çözeltiler

24 Tamponlar protonlara bağlanarak ph deki değişiklikleri baskılayan anyonlardır.

25

26 Yer Tampon sistemi Yorum Kan Bikarbonat (H İçi ve H Dışı sıvıdaki en önemli tampon) Metabolik asitler için önemli (%53) Hemoglobin Metabolik asitler için önemli (%35) Plazma proteinleri Minor tampon ( %5) Fosfatlar Konsantrasyonu çok düşük( %1-3) ICF Proteinler Önemli tampon Fosfatlar Önemli tampon İdrar Fosfatlar Titre edilebilen asitlerin çoğu için önemli Amonyak Önemli - NH 4 + formasyonu Kemik Ca karbonat Uzun süreli metabolik asidoz Lippincott Williams & Wilkins The ICU Book Paul L.Marino Section IX

27 pk

28 Bikarbonat-Karbonikasit En hızlı tampon sistemidir Na bikarbonat şeklinde bulunur 1/3 ü eritrositlerdedir Böbreklerde de mevcuttur. İki yolla olur -bikarbonat üretimi -bikarbonat ın reabsorbsiyonu

29 Hemoglobin KHb ve HHb şeklinde bulunur Hem volatil hem nonvolatil asiti tamponlar Redükte Hb bazik olduğundan daha çok H + tamponlar Bu özellik peptit zincirindeki Histidinden kaynaklanmaktadır

30

31

32 Asit-Baz Dengesinde Böbreğin Rolü Böbrek H + iyonunun uzaklaştırılmasında ve HCO 3- konsantrasyonunun kontrolünde önemli rol oynar Protein metabolizmasından türeyen sülfürik ve fosforik asit gibi uçucu olmayan toksik asitlerinde uzaklaşmasında başlıca rol böbreğindir

33

34 Böbrek tübülleri ve ph Regulasyonu.

35 Karbonik Asit-Bikarbonat Tampon Sistemi: Plazma ph sının düzenlenmesinde merkezi rolü Figure 27.11a

36 Karbonik Asit-Bikarbonat Tampon Sistemi: Plazma ph sının düzenlenmesinde merkezi rolü Figure 27.11b

37 ASİTLER Solunumsal Organik Karbonik asit Daha çok CO 2 Organik Laktik asit Hipoksi, İlaçlar, İdiopatik Gerçek metabolik asidozlar Keto asitler Diyabet, Açlık Metabolik (solunumsal olmayan asitler) İnorganik Sülfürik asit Renal yetersizlikte artar Fosforik asit HCl

38 ASİT ELİMİNASYONU Solunumsal asitler Ventilasyon Metabolik asitler Böbrekler Karaciğer

39 Eğer problem metabolik ise, hiperventilasyon veya hipoventilasyon yardımı solunumsal Eğer problem solunumsal ise, renal mekanizma yardımı ile metabolik

40

41 Anyon GAP(anyon açığı) Na-(CI+ HCO 3 ) Hücredışı sıvıdaki iyonik elemanların elektromanyetik dengeyi sağlamaları için net toplamı O olması gerekmektedir.bu yüzden anyonlar ile katyonların konsantrasyonu dengede olmalıdır.bu dengede, ölçümü mümkün Na, HCO 3, Cl ile ölçülemeyen fosfat,sülfat,laktat,gibi iyonlar yer alır. Ölçülemeyen anyonlarla ölçülemeyen katyonlar arasında şöyle bir denge söz konusu olacaktır: Na+ ÖK = Cl+HCO 3 +ÖA Na- (Cl+HCO3 ) = ÖA-ÖK Anyonik gap= Na + - (Cl - +HC0 3- )= mmol/l 41

42 Asit Baz Dengesi Anyon açığı (Anyon gap): Anyon Açığı = Ölçülemeyen anyonlar Ölçülemeyen katyonlar Proteinler (15 meq/l) Organik asitler (5 meq/l) Fosfatlar (2 meq/l) Sülfatlar (1 meq/l) Tüm organik anyonlar (plazma proteinleri) UA=23 meq/l Kalsiyum (5 meq /L) Potasyum (4,5 meq/l) Magnezyum (1,5 meq/l) UC = 11 meq/l Anyon açığı (meq/l) = UA-UC = 12 meq/l AA =(Na+) [(Cl) + (HCO 3- )] AA=140-(104+24) = 12 meq/l (Normal sınırlar = 8-16 meq/l)

43 ANYON GAP ANYON GAP = Majör plazma katyonları Majör plazma anyonları = [Na + ] ([Cl - ] + [HCO 3- ]) = 140 ( ) = 12 meq/l (8-16 meq/l) N.W. Tietz, Ole Siggard-Andersen and E.L.Pruden: Acid-Base Balance and Acid-Base Disorders; in Tietz Textbook of Clinical Chemistry ed. C.A:Burtis and E.R.Ashwood second ed p

44 ASİDOZ ALKALOZ

45 ASiDOZ SOLUNUMSAL ASİDOZ METABOLİK ASİDOZ

46 ETYOLOJİ SOLUNUMSAL ASİDOZ Yetersiz alveolar ventilasyon Santral solunumsal depresyon Sinir-kas hastalıkları Akciğer ve göğüs duvarı efektleri Havayolu hastalıkları Yetersiz mekanik ventilasyon CO 2 üretiminde artış Hiperkatabolik hastalıklar(maling hipertermi) CO 2 alımında artış Yeniden soluma Laparoskopik cerrahi

47 TEDAVİ PaCO 2 = VCO 2 x K Va Va (Solunum hızı x tidal volum) Alveolar ventilasyonun arttırılması Geçici önlemler Bronkodilatasyon Solunumsal stimülan (doksapram) Akciğer kompliansının düzeltilmesi (diürez)

48 SOLUNUMSAL ASİDOZ PaCO 2 de artma ph B.E. HCO - 3 PaCO 2 0 N

49 METABOLİK ASİDOZ Artmış anyon gap Normal anyon gap

50 METABOLİK ASİDOZ HCO 3- konsantrasyonunda azalma ph B.E. HCO 3 - PaCO 2 N

51 ANYON GAP ANYON GAP = Majör plazma katyonları Majör plazma anyonları = [Na + ] ([Cl - ] + [HCO 3- ]) = 140 ( ) = 12 meq/l (8-16 meq/l) N.W. Tietz, Ole Siggard-Andersen and E.L.Pruden: Acid-Base Balance and Acid-Base Disorders; in Tietz Textbook of Clinical Chemistry ed. C.A:Burtis and E.R.Ashwood second ed p

52 METABOLİK ASİDOZ Artmış anyon gap > 16 meq/l Endojen nonvolatil asitlerin artması Renal yetersizlik, ketoasidoz, laktik asidoz Toksinler Salisilat, metanol, etilen glikol, paraldehid Rabdomiyoliz

53 Normal anyon gap meq/l Gastrointestinal Sistem HCO 3- kaybı Diyare Fistüller (pankreatik,bilier,incebarsak) Renal Sistem RTA Karbonik anhidraz inhibitörleri Hipoaldosteronizm

54 Dilüsyon: Çok miktarda bikarbonatsız mayi alımı Total parenteral nütrisyon Klorid içeren asit alımı Amonyum klorid, lizin hidroklorid, arginin hidroklorid Waters ve ark.da %0,9 NaCl infuzyonun belirgin hiperkloremik asidoza neden oldugunu göstermistir Der Anaesthesist

55 LAKTİK ASİDOZ Laktik asit, 1780 yılında Carl Wilhelm Scheele tarafından keşfedilen TİP A organik Şok, hidroksi hipoksemi asittir Laktat, TİP B1 laktik asitin Diyabet, Na, K tuzudur, enfeksiyon, laktik asit ile aynı anlamda kullanılır karaciğer hastalığı TİP B2 Fenformin, sorbitol, früktoz TİP B3 Herediter metabolik hastalıklar Venöz: mg/dl Arteryel: mg/dl ( mmol/l)

56 ÖLÇÜLMEYEN İYONLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Kreatinin ve idrar miktarı Akut renal yetersizlik Neden: Renal asitler Glisemi ve idrar keton düzeyi Hiperglisemi + ketoz Neden: Diyabetik ketoasitoz Normoglisemi + ketoz oneden: Alkol, açlık

57 ASİDOZUN FİZYOLOJİK ETKİLERİ Kardiyak kontraktilitede azalma Periferik vasküler dirençte azalma Progressif hipotansiyon Katekolaminlere yanıtta azalma Ventriküler fibrilasyon eşiğinde azalma Progressif hiperkalemi ph: 0.10 / K +: 0.6 meq/l

58 Tedavi Tedavideki asıl amaç altta yatan problemi ortadan kaldırmak olmalıdır Herhangi bir solunumsal bozukluk varsa düzeltilmeli gerekirse solunum kontrol altına alınmalıdır Eğer asidemi akut ve ph <7.20 (7.10*) ise bikarbonat tedavisi endikedir Lippincott Williams & Wilkins The ICA Book Paul L.Marino Section IX

59 HCO 3 Açığı = 0.5 x KG x (istenen HCO 3 - serum HCO 3 ) HCO 3 İhtiyacı = 0.3 x BE X KG Genelde önerilen, HCO 3 ihtiyacının yarısını İV bolus, diğer kalanını 4-6 saat infüzyon olarak tamamlanır

60 Derin veya refrakter asidemi durumlarında bikarbonat dialisatı ile akut hemodializ gerekli olabilir Emmett M. Anion-gap interpretation: the old and the new. Nature Clin Pract Nephrol 2006;2:4

61 Hastanın serum K+ düzeyi normal veya düşük ise; bikarbonat tedavisinden sonra hastada hipopotasemi belirtileri ortaya çıkar. Solunum kaslarının paralizisine yol açabilir Hipernatremi Hiperozmolarite var Bikarbonat verilmesi kontrendike Emmett M. Anion-gap interpretation: the old and the new. Nature Clin Pract Nephrol 2006;2:4

62 Bikarbonat vermeden önce mutlaka hastanın potasyum düzeyine bakılmalıdır Asidozda H+ iyon konsantrasyonunun artışı ile, hücre içi K+, hücre dışına çıkar Asidoz düzeltilince K+ tekrar hücre içine girer Emmett M. Anion-gap interpretation: the old and the new. Nature Clin Pract Nephrol 2006;2:4

63 Hücre içi tamponlama PLAZMA Prot - HPO 4-2 H + H + H + H + H + H + H + H + H + H + HProt K + H + H + H + H 2 PO 4 - Eritrosit [H + ] ph asidemi

64 Hücre içi tamponlama PLAZMA HProt H 2 PO 4 - H + H + H + H + H + H + H + H + H + H + H + K + Prot - HPO 4-2 Eritrosit H + [H + ] ph alkalemi

65 ALKALOZ SOLUNUMSAL ALKALOZ METABOLİK ALKALOZ

66 SOLUNUMSAL ALKALOZ PaCO 2 de azalma Mekanizma Alveolar ventilasyonda artış ph B.E. HCO 3 - PaCO 2 0 N

67 NEDENLER Santral stimülasyon Ağrı, anksiyete, iskemi, inme Tümör, enfeksiyon, ateş, ilaçlar Periferik stimülasyon Hipoksemi, yükseklik, pulmoner hastalıklar Bilinmeyen Sepsis, metabolik ansefalopati Iatrojenik Ventilatör tedavisi

68 METABOLİK ALKALOZ Plazma HCO 3- düzeyinde artış ph B.E. HCO 3 - PaCO 2 N

69 Karbonik Asit-Bikarbonat Tampon Sistemi: Plazma ph sının düzenlenmesinde merkezi rolü. Figure 27.11b

70 BAZ ARTIŞI İyatrojenik (aşırı bikarbonat verilmesi) Kronik alkali alımı (süt-alkali sendromu)

71 METABOLİK ALKALOZ KLORÜRE DUYARLI KLORÜRE DİRENÇLİ

72 KLORÜRE DUYARLI METABOLİK ALKALOZ (İdrar Cl < 20 meq/l) Ekstrasellüler sıvı kaybı: Diüretikler: Furosemid, etakrinik asit, tiazidler Gastrik sıvı kaybı Kusma, gastrik drenaj PaCO 2 nin hızla düşürülmesi

73 KLORÜRE DİRENÇLİ METABOLİK ALKALOZ (İdrar Cl > 20 meq/l) Mineralokortikoid aktivitesinde artış Sodyum retansiyonu Ekstrasellüler sıvı artışı Yüksek doz NaHCO 3 Kan ürünleri Yüksek doz sodyum penisilin

74 Sistemik Etkileri Hemoglobinin oksijene ilgisinde artış Oksijen disosiasyon eğrisinde sola kayma Hipokalemi Plazma iyonize Ca ++ miktarında azalma Serebral kan akımında azalma Sistemik vasküler rezistansta artma Koroner vazospazm

75 Hipoventilasyon Konvülsiyon Kardiak aritmi

76 TEDAVİ METABOLİK ALKALOZ Klorüre duyarlı metabolik alkaloz İntravenöz salin Potasyum replasmanı Simetidin, ranitidin Asetazolamid

77 TEDAVİ Klorüre dirençli metabolik alkaloz Aldosteron antagonistleri ph > 7.60 : Hidroklorik asit (0,1 mol/l), iv Amonyum klorür (0,1 mmol/l), iv. Arginin hidroklorür Hemodializ

78 MiKS BOZUKLUKLAR Solunumsal ve Metabolik Asidoz Kardiyak arrest / Resüsitasyon KOAH /hipoksi Hipokalemik myopati /metabolik asidoz CO, metanol ph B.E. HCO - 3 PaCO 2 N

79 Solunumsal ve Metabolik Alkaloz Gebelik (kusma + hiperventilasyon) CO 2 retansiyonlu hastada mekanik ventilasyon Masif kan transfüzyonu / MV ph B.E. HCO - 3 PaCO 2

80 Solunumsal Alkaloz ve Metabolik Asidoz Salisilat Zehirlenmesi Ağır KC Hast. ph B.E. HCO - 3 PaCO 2,N,

81 Solunumsal Asidoz ve Metabolik Alkaloz KKY +KOAH hastlarında diüretik tedavisi ph B.E. HCO - 3 PaCO 2,N,

82 KOMPANSATUVAR YANITLAR Bozukluk Yanıt Beklenen değişiklik Solunumsal asidoz Akut Kronik [HCO 3- ] [HCO 3- ] 1 meq/l / 10mmHg PaCO 2 4 meq /L /10mmHg PaCO 2 Solunumsal alkaloz Akut Kronik [HCO 3- ] [HCO 3- ] 2 meq/l / 10mmHg PaCO meq/l / 10mmHg PaCO 2 Metabolik asidoz PaCO 2 1-1,5 x [HCO 3- ] Metabolik alkaloz PaCO x [HCO 3- ] Morgan GE, Clinical Anesthesiology

83 1 Kan örneği alınırken nelere dikkat etmeli 83

84 En uygun değerlendirme mixt venöz kandan yapılır. Ancak mixt venöz kan örneği pulmoner arter veya en azından sağ ventrikülden alınması gerektiğinden pratik değildir. Değerlendirme buna en yakın değer olan arteriyel kan kullanılarak yapılır. 84

85 arter kanı alırken dikkat edilmesi gereken durumlar Enjektör iğnesi steril olmalı Enjektör ve iğne en az 0,1 ml heparinle yıkanmalı Deri sterilizasyonu Enjektörde hava kabarcığı olmamalı İğnenin ucu kapatılmalı Hızla laboratuvara ulaştırılmalı,kan bekletilmeden incelenmelidir. 85

86 Arter kan gazı alınırken oluşan komplikasyonlar Ağrı Hematom Hava veya kan embolisi İnfeksiyon Vasküler travma Vazovagal cevap Arteriel spazm 86

87 ARTER KAN GAZI KABUL EDİLEBİLİRLİK KRİTERLERİ Anaerobik koşullar Antikoagulanlı injektör 2-4 ml kan Hemen analiz Kalibre edilmiş cihaz 87

88 2 Kan örneğinde görülen parametreler ne ifade ediyor? 88

89 NORMAL DEĞERLER ph : ( ) PaC02 : mmhg(venöz kanda 40 mmhg) (her 10 mmhg lık değişim ph değerini 0.08 birim etkiler) Pa02 : mmhg(venöz kanda 40 mmhg) Std HC03 : 24 meq/l Act HCO3 : 24 meq/l BB (total tampon bazları) : 50 meq/l BE(baz defisiti): meq/l 89

90 Parsiyel arteriel oksijen basıncı(pao 2 ) Palazmada dağılan O 2 parsiyel basıncıdır. Hipoksi, alveollerde parsiyel O 2 basıncının azaldığını, Hipoksemi ise arteriyel kanda O 2 içeriğinin azalmasını gösterir. PaO 2 atmosferik basınca, sıcaklığa, inspire edilen O 2 içeriğine ve hastanın yaşına bağlı olarak değişir. 90

91 Hemoglobinin O 2 ile doyma yüzdesidir. Oksijen Satürasyonu SaO 2 91

92 Parsiyel arteriel karbondioksit basıncı (PaCO 2 ) Alveoler ventilasyonun ve metabolik CO 2 üretiminin bir sonucudur.. Yaş ve pozisyondan etkilenmez. Venöz kanda (PaCO 2 ): 45mmHg dir. 92

93 Aktüel bikarbonat (HCO 3 -act) O anda ölçülen gerçek değerdir. Normal değeri 24 (22-26) meq/l dir. Düşmesi metabolik asidozu, yükselmesi metabolik alkalozu akla getirir.normal şartlarda standart bikarbonata eşittir. Standart bikarbonat (HCO 3 -std) 37 C de ve %100 O 2 saturasyonunda, PCO 2 40mmHg ya kalibre edilerek ölçülen plazma bikarbonat konsantrasyonudur. Normal değeri 24(22-26)mEq/L 93

94 Baz Fazlalığı (Base Excess) (BE): Baz fazlalığı, tam oksijenize kanın, 37 C de ve 40mmHg lık parsiyel CO 2 basıncında, ph sını 7.40 a getirmek için ilave edilen asit veya baz miktarıdır. Normal değeri 2.5 ve +2.5 mmol/l arasındadır. BE, metabolik olayların göstergesidir. Negatif BE (=baz defisiti) metabolik asidozu pozitif BE metabolik alkalozu düşündürür. Toplam vücut baz açığı : 0.3 X (-BE) x VA formülü ile hesaplanır. 94

95 Yaşamsal işlevlerin yürütülmesi için organizma,vücut sıvılarındaki hidrojen iyonu (H + ) konsantrasyonlarını çok dar sınırlar içerisinde tutmak zorundadır. Vücut sıvılarında yada herhangi bir eriyikte H + ve anyonlara ayrılan maddelere, yani hidrojen veren maddelere asit, bunun tersine H + alıcı maddelere ise baz denir. Bu sınırlardan sapmalar enzim aktivitelerinde, elektrolit dengesinde, başta solunum, kardiopulmoner ve SSS olmak üzere organ sistemlerinde ve ilaçların farmakolojisinde önemli değişiklikler oluşturur. 95

96 ph Hidrojen iyonu konsantrasyonunun negatif logaritmasıdır. Kandaki H + iyon konsantarasyonu ortalama 40 nmol/lt dir.(1 nanomol/lt =1/10 6 mol/lt) Kandaki H + iyonu konsantrasyonu PCO 2 ve serum HCO 3 dengesi ile belirlenir. H + = 24 x PCO 2 / HCO 3 Amaç PCO 2 / HCO 3 yi sabit tutmaktır. Arteriel kanda normal değeri , venöz kanda ise birim daha düşüktür. 96

97 Asit baz dengesi bozuklukları Asidoz: PaCO 2 >45 mmhg, arteriyel bikarbonat <22 mmol/l, ph değişmeyebilir. Alkaloz: arteriyel bikarbonat > 26 mmol/l, PaCO 2 < 36 mmhg, ph normal sınırlarda olabilir. Asidemi: arter kanında H+ > 44 nmol/l, ph < 7.36 Alkalemi :kanda H+ < 36 nmol/l, ph >

98 AKUT DEKOMP. KRONİK KOMP. ph pco2 HCO3- ph pco2 HCO3- Asit baz dengesi bozuklukları Met.asd AZALIR N AZALIR AZALIR AZALIR AZALIR Met.alk. ARTAR N ARTAR ARTAR ARTAR? ARTAR Res.Asd AZALIR ARTAR N AZALIR ARTAR ARTAR Res alk. ARTAR AZALIR N ARTAR AZALIR AZALIR 98

99

100 Asit Baz Denge Bozukluğu Olan Hastaya Klinik Yaklaşım 1-Asit baz bozukluğundan şüphelenme, anamnez, klinik ve laboratuar bulgularının değerlendirilmesi. 2-Asit baz bozukluğunun tipini belirleme 3-Fizyolojik kompanzasyon mekanizmasının gelişip, gelişmediğini araştırma 4-Bozukluğa yol açan primer nedenin belirlenmesi 5-Asit baz denge bozukluğunun ve primer nedenin tedavisi

101 Asit Baz Bozukluğunda Laboratuar Bulguları: Arteriyel Kan gazında ph, Pco 2 ve HCO 3 Anyon gap ı belirlemek için Na, Cl ve serum K na bakılacak.

102 Arteriyel Kan Gazları Analizi ph = 7,36-7,44 PaCO 2 = mmhg (HCO - 3) = meq/l

103 Asit Baz Dengesizliklerinde Arteriel Kan Gazları Asit baz Primer Değişiklik Komp.Değişiklik Bozukluğu Respiratuar Asidoz pco 2 HCO 3 Respiratuar Alkaloz pco 2 HCO 3 Metabolik Asidoz HCO 3 pco 2 Metabolik Alkaloz HCO 3 pco 2 Amaç sabit PaCO 2 / HCO 3 Oranı

104 Asit Baz bozukluğunun tipini belirleme: 1-Aşama : Asidemi veya alkalemiyi belirleme 2-Aşama : HCO 3 değerindeki sapmayı belirleme 3-Aşama : HCO 3 değişikliğinin ph da gözlenen değişikliğe yol açıp açmayacağını yorumlama 4-Aşama : pco 2 değerindeki değişikliği belirleme 5-Aşama : pco 2 değişikliğinin ph a etkisini yorumlama.

105 Asidemi (ph<7,36) HCO3 ve PCO2 HCO3 düşük HCO3 düşük HCO3 yüksek HCO3 yüksek PCO2 yüksek PCO2 düşük PCO2 yüksek PCO2 düşük Mixed Metabolik ve respiratuar asidoz Öncelikle Metabolik asidoz Öncelikle respiratuar asidoz İmkansız, laboratuar hatası Kompanzasyon kurallarını uygula PCO2 yüksek PCO2 düşük PCO2 normal HCO3 düşük HCO3 yüksek HCO3 normal Mixt Metabolik ve respiratuar asidoz Mixt Metabolik asidoz ve respiratuar alkaloz Metabolik asidoz Mixt respiratuar ve Metabolik asidoz Mixt respiratuar asidoz ve Metabolik alkaloz Respiratuar asidoz

106 Alkalemi (ph>7,44) HCO3 ve PCO2 HCO3 yüksek HCO3 yüksek HCO3 düşük HCO3 düşük PCO2 düşük PCO2 yüksek PCO2 düşük PCO2 yüksek Mixed Metabolik ve respiratuar alkaloz Öncelikle Metabolik alkaloz Öncelikle respiratuar alkaloz İmkansız, laboratuar hatası Kompanzasyon kurallarını uygula PCO2 yüksek PCO2 düşük PCO2 normal HCO3 düşük HCO3 yüksek HCO3 normal Mixt Metabolik alkaloz ve respiratuar asidoz Mixt Metabolik ve respiratuar alkaloz Metabolik alkaloz Mixt respiratuar alkaloz ve Metabolik asidoz Mixt respiratuar ve Metabolik alkaloz Respiratuar alkaloz

107

108

109

110 Örnek I ph = 7,22 HCO 3 = 13 meq/l pco2 = 38mmHg HCO3 (18mEq/L) ph(7,22) = Sabit Değer X pco2 (38 mmhg) 1.Aşama: ph Asidoz Metabolik? Respiratuar? 2.Aşama : HCO 3 3.Aşama : HCO 3 Azalması ph yı düşürür O halde Metabolik asidoz olabilir 4.Aşama : pco 2 normal 5.Aşama : pco 2 normal ph yı değiştirmez O halde Metabolik Asidoz dur.

111 Örnek 2: Mixt Tip Bozukluk ph= 7,55 HCO 3 = 30 meq/l pco 2 = 21 mmhg 1.Aşama : ph Alkaloz Metabolik? Respiratuar? 2.Aşama: HCO 3 3.Aşama: HCO 3 artışı ph yı arttırabilir. Metabolik alkaloz olabilir. 4.Aşama: p CO 2 5.Aşama: p CO 2 azalmasıda ph yı arttırabilir. Respiratuar alkalozda vardır. O halde temel bozukluk Mixt Metabolik Respiratuar Alkaloz dur.

112 Örnek 3 ph = 7,18 HCO 3 = 23mEq/l pco2 = 56mmHg HCO3 (21mEq/L) ph(7,18) = Sabit Değer X pco2 (56 mmhg) 1.Aşama: ph Asidoz Metabolik? Respiratuar? 2.Aşama : HCO 3 normal 3.Aşama : HCO 3 normal olması ph yı etkilemez O halde Metabolik asidoz değil 4.Aşama : pco 2 5.Aşama : pco 2 ph yı düşürür O halde RESPİRATUAR ASİDOZ dur.

113 Örnek 4 ph = 7,55 HCO 3 = 20 meq/l pco2 = 21mmHg HCO3 (18mEq/L) ph(7,55) = Sabit Değer X pco2 (21 mmhg) 1.Aşama: ph Alkaloz Metabolik? Respiratuar? 2.Aşama : HCO 3 3.Aşama : HCO 3 Azalması ph yı arttırmaz O halde Metabolik alkaloz değil 4.Aşama : pco 2 5.Aşama : pco 2 ph yı arttırır O halde olgu RESPİRATUAR ALKALOZ dur.

114

115

116

117

118

119

120

ASİD BAZ DENGESİ. Prof Dr Salim Çalışkan

ASİD BAZ DENGESİ. Prof Dr Salim Çalışkan ASİD BAZ DENGESİ Prof Dr Salim Çalışkan H + ve ph Normal kan [H + ] 40 nmol/l Tampon mekanizmalar ile dar limitlerde tutulur (±5) ph = - log [H + ] = - log [40±5] = 7.40 ± 0.05 ph için kritik limitler

Detaylı

Arter Kan Gazı. Asit-baz tanımı. Tampon sistemleri. Respiratuar asidoz. Metabolik asidoz. Respiratuar alkaloz. Metabolik alkaloz

Arter Kan Gazı. Asit-baz tanımı. Tampon sistemleri. Respiratuar asidoz. Metabolik asidoz. Respiratuar alkaloz. Metabolik alkaloz ASİT BAZ DENGESİ BOZUKLUKLARI Dr.Fikret Bildik Sunu Planı Arter Kan Gazı Asit-baz tanımı Tampon sistemleri Respiratuar asidoz Metabolik asidoz Respiratuar alkaloz Metabolik alkaloz Arter Kan Gazı *Tüm

Detaylı

ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ

ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ Doç.Dr. Tarık Ocak İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Eğitim Kliniği 45.İKYD Eğitimi 12-13 Aralık

Detaylı

Slayt 1 ASİT-BAZ DENGESİ. Slayt 2. Slayt 3. Yrd.Doc.Dr M. Veysi BAHADIR

Slayt 1 ASİT-BAZ DENGESİ. Slayt 2. Slayt 3. Yrd.Doc.Dr M. Veysi BAHADIR Slayt 1 ASİT-BAZ DENGESİ Yrd.Doc.Dr M. Veysi BAHADIR Slayt 2 HAYAT; ASLINDA GÜNAHA VE PARANIN GÜCÜNE KARŞI DEĞİL, H + İYONUNA KARŞI BİR MÜCADELEDİR.. H.L.MENCKEN Slayt 3 Slayt 4 İlk modern tanım, İsveç'li

Detaylı

İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ

İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ AMAÇ: Katılımcıların bu sunumun sonunda kan gazı ve asit baz dengesi ile ilgili bilgilerini artırmaları amaçlanmıştır. HEDEFLER:

Detaylı

Kan Gazı. Dr.Kenan Ahmet TÜRKDOĞAN Isparta Devlet Hastanesi. II. Isparta Acil Günleri Solunum Acilleri, 19 Ocak 2013 Isparta

Kan Gazı. Dr.Kenan Ahmet TÜRKDOĞAN Isparta Devlet Hastanesi. II. Isparta Acil Günleri Solunum Acilleri, 19 Ocak 2013 Isparta Kan Gazı Dr.Kenan Ahmet TÜRKDOĞAN Isparta Devlet Hastanesi II. Isparta Acil Günleri Solunum Acilleri, 19 Ocak 2013 Isparta Normal Değerler ph 7.35-7.45 (ort. 7.40) ph 7.35 ise Asidoz 7.45 ise Alkaloz ph

Detaylı

Öğr. Gör. Ahmet Emre AZAKLI İKBÜ Sağlık Hizmetleri M.Y.O.

Öğr. Gör. Ahmet Emre AZAKLI İKBÜ Sağlık Hizmetleri M.Y.O. Öğr. Gör. Ahmet Emre AZAKLI İKBÜ Sağlık Hizmetleri M.Y.O. Kan Gazı Nedir? Kanın a s i t ve b a z d u r u m u n u b e l i r l e m e a m a c ı y l a kan gazı değerlerinin belirlenmesi gerekir. Ortaya çıkan

Detaylı

Asit Baz Dengesi Hedefler

Asit Baz Dengesi Hedefler KAN GAZI Hedefler asit-baz dengesini tanımlamakta kullanılan bazı temel terimler hangi bozukluğun mevcut olduğunu hızlıca belirleme uygun kompanzasyon var mı ayırıcı tanıyı yapmak Asit Baz Dengesi Tanımlar

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Murat Sarıtemur Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD 2014

Yrd. Doç. Dr. Murat Sarıtemur Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD 2014 Yrd. Doç. Dr. Murat Sarıtemur Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD 2014 Neden kan gazı analizi? Oksijenizasyon ve ventilasyonun değerlendirilmesi Asit-baz dengesini değerlendirmek ph / P a CO

Detaylı

Başlıca organizma sıvılarının ve salgılarının ortalama ph değerleri.

Başlıca organizma sıvılarının ve salgılarının ortalama ph değerleri. Asid-baz dengesi ph Başlıca organizma sıvılarının ve salgılarının ortalama ph değerleri. Organizma sıvıları, salgıları Ortalama ph Kan 7.4 Süt 6.7 Safra 7.8 İdrar 6.0 Pankreas özsuyu 8.0 Bağırsak özsuyu

Detaylı

Asit-Baz Dengesi. Yrd.Doç.Dr.Filiz Bakar

Asit-Baz Dengesi. Yrd.Doç.Dr.Filiz Bakar Asit-Baz Dengesi Yrd.Doç.Dr.Filiz Bakar ph Kavramı Asit-Baz Ê İlk modern tanım, İsveç'li bilim adamı Svonte ARHENİUS (1884) tarafından yapıldı Ê Sudaki çözeltilerine H+ iyonu veren maddeler "asit" Ê Sudaki

Detaylı

ARTER KAN GAZI ANALİZİNİN ORGANİZMAYA AİT YANSITTIKLARI; Klinikte AKG ne işe yarar?

ARTER KAN GAZI ANALİZİNİN ORGANİZMAYA AİT YANSITTIKLARI; Klinikte AKG ne işe yarar? ARTER KAN GAZI ANALİZİNİN ORGANİZMAYA AİT YANSITTIKLARI; Klinikte AKG ne işe yarar? AKCİĞERLERİN PRİMER GÖREVİ GAZ ALIŞVERİŞİNİ SAĞLAMAKTIR. AKG analizi ile Asit Baz dengesi Oksijenizasyon Gaz alışverişi

Detaylı

GİRİŞ ASİT BAZ BOZUKLUKLARI. ph ve [H + ] İlişkisi 01.02.2012 ASİT DENGESİ PLAZMA ASİDİTESİNİN ÖLÇÜLMESİ

GİRİŞ ASİT BAZ BOZUKLUKLARI. ph ve [H + ] İlişkisi 01.02.2012 ASİT DENGESİ PLAZMA ASİDİTESİNİN ÖLÇÜLMESİ GİRİŞ ASİT BAZ BOZUKLUKLARI Dr. Şükrü GÜRBÜZ FIRAT ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ ACİL TIP A.D. Yaşamsal denge spesifik asit baz aralığında iş gören protein fonksiyonlarına bağlıdır. Hayatı tehdit eden bir çok

Detaylı

Prof. Dr. Şahin ASLAN Atatürk Üniversitesi Acil Tıp AD

Prof. Dr. Şahin ASLAN Atatürk Üniversitesi Acil Tıp AD Prof. Dr. Şahin ASLAN Atatürk Üniversitesi Acil Tıp AD ph / P a CO 2 / P a O 2 / HCO 3 - / O 2 satürasyonu ph / P a CO 2 / P a O 2 / HCO 3 - / O 2 satürasyonu Oksijenizasyon ph / P a CO 2 / P a O 2 /

Detaylı

ph = 6,1 + log [CO 2 ]

ph = 6,1 + log [CO 2 ] ASİT-BAZ DENGESİ Asit-baz dengesi tanımı Biyolojik reaksiyonların hepsi optimum bir ph ortamında normal olarak cereyan ederler; ortamın ph değerinin değişmesi, önemli bozukluklara neden olur. Organizmada

Detaylı

ARTERİYEL KAN GAZI. Doç. Dr. Umut Yücel Çavuş. Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği Eğitim Görevlisi

ARTERİYEL KAN GAZI. Doç. Dr. Umut Yücel Çavuş. Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği Eğitim Görevlisi ARTERİYEL KAN GAZI Doç. Dr. Umut Yücel Çavuş Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği Eğitim Görevlisi Sunum Planı Tanım Parametreler AKG endikasyonları Değerlendirme basamakları

Detaylı

İÇ HASTALIKLARINDA YOĞUN BAKIM Prof. Dr. Sabriye DEMİRCİ

İÇ HASTALIKLARINDA YOĞUN BAKIM Prof. Dr. Sabriye DEMİRCİ İÇ HASTALIKLARINDA YOĞUN BAKIM Prof. Dr. Sabriye DEMİRCİ YOĞUN BAKIM UYGULAMALARININ ÖZGÜN SORUNLARI I- Solunum yetersizliği ve sepsis gibi medikal yoğun bakım ünitelerinde sık görülen olayların prognozunun

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. M. Akif DOKUZOĞLU Hatay MKÜ Tıp Fakültesi Acil Tıp AD. 19. Acil Tıp Kış Sempozyumu - Malatya

Yrd. Doç. Dr. M. Akif DOKUZOĞLU Hatay MKÜ Tıp Fakültesi Acil Tıp AD. 19. Acil Tıp Kış Sempozyumu - Malatya Yrd. Doç. Dr. M. Akif DOKUZOĞLU Hatay MKÜ Tıp Fakültesi Acil Tıp AD 19. Acil Tıp Kış Sempozyumu - Malatya Kan gazı analizi Vücutta bütün metabolik olaylar dar ph sınırları içinde gerçekleşir. Bu sınırlardan

Detaylı

TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI

TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI Genel tanımlamalar TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI YRD. DOÇ.DR SEDAT MOTOR Tamponlarla ilgili açıklamalara geçmeden önce asit, baz, ph ve pk kavramlarını hatırlayalım. Suda çözündügü zaman (H + ) iyonu

Detaylı

BEÜ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HEMŞİRELİK HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM HEMŞİRELİĞİ ASİT-BAZ DENGESİ / DENGESİZLİKLERİ

BEÜ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HEMŞİRELİK HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM HEMŞİRELİĞİ ASİT-BAZ DENGESİ / DENGESİZLİKLERİ BEÜ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HEMŞİRELİK HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM HEMŞİRELİĞİ ASİT-BAZ DENGESİ / DENGESİZLİKLERİ Asit-baz dengesi denilince hidrojen yoğunluğu akla gelir. Hidrojen:

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Erdal Balcan 1

Yrd.Doç.Dr. Erdal Balcan 1 VÜCUTTA ASİT-BAZ DENGESİ BOZUKLUKLARI ASİDOZ Kan ph ının ALKALOZ Kan ph ının ASİDOZLAR: Vücut ekstrasellüler sıvılarında H + artmasından ya da bazların azalmasından ileri gelir. Vücut normal ph ının (7.35-7.45)

Detaylı

[embeddoc url= /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ]

[embeddoc url=  /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ] VÜCUT SIVILARI [embeddoc url= http://enfeksiyonhastaliklari.com/wp-content/uploads/2015 /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ] SODYUM ( Na+) Na+; Sodyum klor ile birlikte serumun en

Detaylı

ARTERYEL KAN GAZI YORUMLANMASI. Doç. Dr. İsa KILIÇASLAN Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

ARTERYEL KAN GAZI YORUMLANMASI. Doç. Dr. İsa KILIÇASLAN Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı ARTERYEL KAN GAZI YORUMLANMASI Doç. Dr. İsa KILIÇASLAN Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı ARTERYEL KAN GAZI ANALİZİ Neden Önemlidir? Tüm laboratuvar analizleri içinde en hızlı yanıt

Detaylı

27.09.2012. Plazma H konsantrasyonu Endojen üretim Atılım hızı Vücudun tamponlama kapasitesi. Tamponlama sistemi Hemoglobin Fosfat Proteinler HCO3

27.09.2012. Plazma H konsantrasyonu Endojen üretim Atılım hızı Vücudun tamponlama kapasitesi. Tamponlama sistemi Hemoglobin Fosfat Proteinler HCO3 Plan Asit Baz Bozuklukları Asidite ölçümü Asit üretim-atılım fizyolojisi Asit-baz bozukluklarına yaklaşım 18.09.12 Dr. Günay Yıldız A.Ü. Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. * klinik özellikler * anyon gap Asit

Detaylı

GÜÇSÜZLÜK VE ELEKTROLİT BOZUKLUKLARI. Dr.Ramazan KÖYLÜ Acil Tıp Uzmanı Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi

GÜÇSÜZLÜK VE ELEKTROLİT BOZUKLUKLARI. Dr.Ramazan KÖYLÜ Acil Tıp Uzmanı Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi GÜÇSÜZLÜK VE ELEKTROLİT BOZUKLUKLARI Dr.Ramazan KÖYLÜ Acil Tıp Uzmanı Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Güçsüzlük: Kas gücü eksikliği Yorgunluk Baş dönmesi Halsizlik gibi klinik bulgularla kendisini

Detaylı

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması Dr. Ahmet U. Demir Solunum fizyolojisi Bronş Ağacı Bronş sistemi İleti havayolları: trakea (1) bronşlar (2-7) non respiratuar bronşioller (8-19) Gaz değişimi: respiratuar

Detaylı

DEHİDRE KÖPEKLERDE BİKARBONATLI SODYUM KLORÜR SOLÜSYONUNUN HEMATOLOJİK VE BİYOKİMYASAL PARAMETRELERE ETKİSİ

DEHİDRE KÖPEKLERDE BİKARBONATLI SODYUM KLORÜR SOLÜSYONUNUN HEMATOLOJİK VE BİYOKİMYASAL PARAMETRELERE ETKİSİ T.C. ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI VİH-YL 2007 0002 DEHİDRE KÖPEKLERDE BİKARBONATLI SODYUM KLORÜR SOLÜSYONUNUN HEMATOLOJİK VE BİYOKİMYASAL PARAMETRELERE

Detaylı

Sıvı-Elektrolit ve Asit Baz Denge Farmakolojisi

Sıvı-Elektrolit ve Asit Baz Denge Farmakolojisi Sıvı-Elektrolit ve Asit Baz Denge Farmakolojisi Prof.Dr. Ender Yarsan A.Ü.Veteriner Fakültesi Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı Normal hidratasyon dengesi İçecek ve yiyecekler; oksidasyon sonucu

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ Solunum Sisteminin Temel Anatomisi Burun veya ağız Farinks Larinks Trakea Bronşlar Bronşioller Alveoller İletim bölgesi: gaz değişimine katılmayan ağız, burun, larinks, trakea,

Detaylı

Asit-Baz Dengesi ve Bozuklukları

Asit-Baz Dengesi ve Bozuklukları Asit-Baz Dengesi ve Bozuklukları Prof. Dr. Aydın ECE Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi ph ın sıkı düzenlenmesi normal ph da optimal çalışan enzim ve metabolik olaylar için önemlidir. Asit-baz dengesindeki

Detaylı

ASİT T BAZ DENGESİ YAKLAŞIM. Prof. Dr. F. Fevzi ERSOY İç Hastalıklar. kları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

ASİT T BAZ DENGESİ YAKLAŞIM. Prof. Dr. F. Fevzi ERSOY İç Hastalıklar. kları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı ASİT T BAZ DENGESİ PROBLEMLERİNE KLİNİK YAKLAŞIM Prof. Dr. F. Fevzi ERSOY Akdeniz Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İç Hastalıklar kları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı SERUM NA :141 meq/l SERUM K :4.6

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA BİYOKİMYASAL ÖLÇÜMLER:PATOLOJİK DEĞERLER İÇİN NE YAPILMALI? BİKARBONAT

HEMODİYALİZ HASTALARINDA BİYOKİMYASAL ÖLÇÜMLER:PATOLOJİK DEĞERLER İÇİN NE YAPILMALI? BİKARBONAT HEMODİYALİZ HASTALARINDA BİYOKİMYASAL ÖLÇÜMLER:PATOLOJİK DEĞERLER İÇİN NE YAPILMALI? BİKARBONAT Dr. Seyhun Kürşat Celal Bayar Üniversitesi Nefroloji BD Manisa TEMEL KAVRAMLAR ph, hidrojen iyon konsantrasyonunun

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

Dr.Ömer Kurtipek ASĐT-BAZ DENGESĐ VE KAN GAZLARININ DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

Dr.Ömer Kurtipek ASĐT-BAZ DENGESĐ VE KAN GAZLARININ DEĞERLENDĐRĐLMESĐ ASĐT-BAZ DENGESĐ VE KAN GAZLARININ DEĞERLENDĐRĐLMESĐ Asit-baz dengesi, vücut sıvılarında hidrojen iyonu (H + ) konsantrasyonunun dengesidir. Vücut sıvılarında çok az miktarda H + iyonu bulunmasına rağmen;konsantrasyonundaki

Detaylı

Oksijen tedavisi. Prof Dr Mert ŞENTÜRK. İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı

Oksijen tedavisi. Prof Dr Mert ŞENTÜRK. İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı Oksijen tedavisi Prof Dr Mert ŞENTÜRK İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı OKSİJEN TEDAVİSİ Kime uygulanmalı? Endikasyonlar? Kaç litre? Ne şekilde? Kime uygulanmalı? Gereksinimi

Detaylı

Arter Kan Gazı Analizi. Doç. Dr. Banu Eriş Gülbay AÜTF Göğüs Hastalıkları AD

Arter Kan Gazı Analizi. Doç. Dr. Banu Eriş Gülbay AÜTF Göğüs Hastalıkları AD Arter Kan Gazı Analizi Doç. Dr. Banu Eriş Gülbay AÜTF Göğüs Hastalıkları AD Arter Kan Gazı (AKG) Analizi Klinik olarak; Oksijenizasyon ve Asit-baz bozukluğunun Tanı ve Tedavisinde temel bir inceleme yöntemidir

Detaylı

KAN GAZI ANALİZİ ZEKAİ TAHİR BURAK KADIN SAĞLIĞI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ NEONATOLOJİ KLİNİĞİ

KAN GAZI ANALİZİ ZEKAİ TAHİR BURAK KADIN SAĞLIĞI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ NEONATOLOJİ KLİNİĞİ KAN GAZI ANALİZİ F.EMRE CANPOLAT ZEKAİ TAHİR BURAK KADIN SAĞLIĞI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ NEONATOLOJİ KLİNİĞİ 1 Mekanik ventilasyon tedavisinde başarı için Cihazın özellikleri iyi bilinmeli Her bebeğe

Detaylı

Asit Baz Dengesi ve. Asidoz Alkaloz. Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ

Asit Baz Dengesi ve. Asidoz Alkaloz. Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ Asit Baz Dengesi ve Asidoz Alkaloz Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ ph nedir? Bir çözeltinin ph sı, o çözeltide bulunan hidrojen iyonları (H + ) derişiminin negatif logaritmasıdır. ph = log [ H + ] Bir çözeltinin

Detaylı

Arteriyel Kan Gazı Yorumlama

Arteriyel Kan Gazı Yorumlama Türkiye Acil Tıp Derneği Arteriyel Kan Gazı Yorumlama Hazırlayan Uzm. Dr. İlhan Uz Arter Kan Gazı Analizi Endikasyonları Metabolik, respiratuar asidozun veya alkalozun tanı- takibi Solunum, metabolik ve

Detaylı

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır. POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum

Detaylı

27.09.2012. Ventilasyon ve Oksijenasyon KAN GAZI ANALİZİ. Ventilasyon ve Oksijenasyon. Ventilasyon ve Oksijenasyon. Alveolar Oksijenasyon

27.09.2012. Ventilasyon ve Oksijenasyon KAN GAZI ANALİZİ. Ventilasyon ve Oksijenasyon. Ventilasyon ve Oksijenasyon. Alveolar Oksijenasyon KAN GAZI ANALİZİ Dr. Mehmet Demirbağ AÜTF Acil Tıp AD 18.09.2012 Ventilasyon ve Oksijenasyon Deniz seviyesinde, 0ºC'de ortalama atmosferik basınç 760mmHg dir Kuru oda havası %21 oksijen %79 azot %0,04

Detaylı

Asit- baz denge bozuklukları ASİT- BAZ DENGESİ. Steward metodu (1983) Siggaard- Andersen Base excess (BE)

Asit- baz denge bozuklukları ASİT- BAZ DENGESİ. Steward metodu (1983) Siggaard- Andersen Base excess (BE) Asit- baz denge bozuklukları Ciddi asit- baz denge bozuklukları: ASİT- BAZ DENGESİ Organ yetersizliği, Beyin ödemi, nöbet aknvitesi, Miyokard kontraknlite bozukluğu, Pulmoner vazokonstriksiyon, sistemik

Detaylı

Akciğer ve Dokularda Gazların Değişimi ve Taşınması

Akciğer ve Dokularda Gazların Değişimi ve Taşınması Akciğer ve Dokularda Gazların Değişimi ve Taşınması Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER Fizyoloji Anabilim Dalı Tartışma konuları: Eksternal ve internal solunum Oksijenin kanda taşınması Karbondioksidin kanda taşınması

Detaylı

Arteriyel Kan Gazı Değerlendirmesi

Arteriyel Kan Gazı Değerlendirmesi BÖLÜM 2 Arteriyel Kan Gazı Değerlendirmesi Giriş Arteriyel kan gazı analizi, kritik hastalıkların değerlendirilmesinde, hastalıkların etiyolojisinin ve ciddiyetinin saptanmasında önemli role sahiptir.

Detaylı

SIVI GEREKSİNİMİ ÇOCUKLARDA SIVI ELEKTROLİT TEDAVİSİ. Dr. Dilek DURMAZ AÜTF Acil Tıp ABD 25/05/2010. Vücut Sıvılarının Dağılımı

SIVI GEREKSİNİMİ ÇOCUKLARDA SIVI ELEKTROLİT TEDAVİSİ. Dr. Dilek DURMAZ AÜTF Acil Tıp ABD 25/05/2010. Vücut Sıvılarının Dağılımı ÇOCUKLARDA SIVI ELEKTROLİT TEDAVİSİ Dr. Dilek DURMAZ AÜTF Acil Tıp ABD 25/05/2010 Doğumda vücut ağırlığının %75 i su iken, büyük çocuklarda bu oran %60 dır Yaşla birlikte HDS azalırken HİS artar Akut dehidratasyon

Detaylı

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda)

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda) 5.111 Ders Özeti #22 22.1 Asit/Baz Dengeleri Devamı (Bölümler 10 ve 11) Konular: Zayıf baz içeren dengeler, tuz çözeltilerinin ph sı ve tamponlar Çarşamba nın ders notlarından 2. Suda Baz NH 3 H 2 OH Bazın

Detaylı

CANLILARDA TAMPONLAMA

CANLILARDA TAMPONLAMA CANLILARDA TAMPONLAMA ph= -log [H + ] / Sorensen, H potansiyeli örnekler Hücreler ve organizmalar özgül ve sabit bir sitozol ve hücre dışı sıvı ph sını korurlar Böylece biyomoleküllerin en uygun iyonik

Detaylı

5.111 Ders Özeti #23 23.1

5.111 Ders Özeti #23 23.1 5.111 Ders Özeti #23 23.1 Asit/Baz Dengeleri (Devam) Konu: Titrasyon Cuma günü ders notlarından Asidik tampon etkisi: Zayıf asit, HA, protonlarını ortamdaki kuvvetli bazın OH iyonlarına aktarır. Zayıf

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ Pozoloji ve uygulama şekli Sadece berrak ve partikül içermeyen ampuller kullanılmalıdır.

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ Pozoloji ve uygulama şekli Sadece berrak ve partikül içermeyen ampuller kullanılmalıdır. KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI SERUM FİZYOLOJİK İZOTONİK % 0.9 10 ml Ampul 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Sodyum klorür 9 mg/ml Yardımcı maddeler: Yardımcı maddeler için

Detaylı

SIVI ELEKTROLİT DENGESİZLİKLERİ. Çocuklarda sıvı elektrolit dengesizliklerini anlamak ve gerekli tedaviyi uygulayabilmek için

SIVI ELEKTROLİT DENGESİZLİKLERİ. Çocuklarda sıvı elektrolit dengesizliklerini anlamak ve gerekli tedaviyi uygulayabilmek için SIVI ELEKTROLİT DENGESİZLİKLERİ 1- SIVI ELEKTROLİT FİZYOLOJİSİ 2- DEHİDRATASYON -TANIM -DEĞERLENDİRME - PARENTERAL TEDAVİ 3- PROTOKOL - ÖRNEK Çocuklarda sıvı elektrolit dengesizliklerini anlamak ve gerekli

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ Egzersiz sırasında çalışan kaslar, ihtiyaç duydukları enerji için oksijen (O 2 ) kullanır ve karbondioksit (CO 2 ) üretir. Akciğerler, hava ile kanın karşılaştığı ı organlardır.

Detaylı

İntradiyalitik Sıvı Elektrolit Bozuklukları

İntradiyalitik Sıvı Elektrolit Bozuklukları İntradiyalitik Sıvı Elektrolit Bozuklukları Doç. Dr. Eyüp KÜLAH Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi İstanbul Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesi Kronik Böbrek yetmezliği (KBY) sıvı, asit-baz

Detaylı

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ Kan, kalp, dolaşım ve solunum sistemine ait normal yapı ve fonksiyonların öğrenilmesi 1. Kanın bileşenlerini, fiziksel ve fonksiyonel özelliklerini sayar, plazmanın

Detaylı

International Guidelines for Management of Severe Sepsis and Septic Shock: Dr. Merve Gü eş Öza dı

International Guidelines for Management of Severe Sepsis and Septic Shock: Dr. Merve Gü eş Öza dı International Guidelines for Management of Severe Sepsis and Septic Shock: 2012 Dr. Merve Gü eş Öza dı 03.11.2015 Ta ı Sepsis; keli e olarak Yu a lıları kulla dığı putrid kokuş a de türetil iştir. The

Detaylı

Hasar Kontrol Cerrahisi yılında Rotonda ve Schwab hasar kontrol kavramını 3 aşamalı bir yaklaşım olarak tanımlamışlardır.

Hasar Kontrol Cerrahisi yılında Rotonda ve Schwab hasar kontrol kavramını 3 aşamalı bir yaklaşım olarak tanımlamışlardır. Doç. Dr. Onur POLAT Hasar Kontrol Cerrahisi 1992 yılında Rotonda ve Schwab hasar kontrol kavramını 3 aşamalı bir yaklaşım olarak tanımlamışlardır. Hasar Kontrol Cerrahisi İlk aşama; Kanama ve kirlenmenin

Detaylı

Sıvı - Elektrolit. Tintinalli 2011 Haldun Akoglu

Sıvı - Elektrolit. Tintinalli 2011 Haldun Akoglu Sıvı - Elektrolit Tintinalli 2011 Haldun Akoglu 40 yaşında, kronik böbrek yetersizliği olan erkek hasta İştahsızlık, bulantı ve kusma şikayetleri var. Glukoz: 108 mg/dl BUN: 140 mg/dl Na: 115 meq/l K:

Detaylı

POTASYUM KLORÜR %7.5 AMPUL

POTASYUM KLORÜR %7.5 AMPUL I.C.2. PROSPEKTÜS ÖRNEĞİ Potasyum klorür % 7,5 Ampul 10 ml Ampul STERİL APİROJEN FORMÜLÜ Bir Ampul: Potasyum klorür... 0,750 g Enjeksiyonluk su...y.m. 10.00 ml içerir. 10 ml lik 1 ampul de 10 meq potasyum

Detaylı

11.10.2012. Besinler (karbonhidrat, yağ, protein), Su, Canlılığın devamı için organizmanın gereksinim duyduğu vazgeçilmez faktörlerdir.

11.10.2012. Besinler (karbonhidrat, yağ, protein), Su, Canlılığın devamı için organizmanın gereksinim duyduğu vazgeçilmez faktörlerdir. Basınç Isı, Oksijen, Besinler (karbonhidrat, yağ, protein), Su, Canlılığın devamı için organizmanın gereksinim duyduğu vazgeçilmez faktörlerdir. 1 2 Su, yaşayan sistemlerde büyük ölçüde bulunan bir bileşiktir.

Detaylı

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği SUNU PLANI Tanım ve Epidemiyoloji Adrenal bez anatomi Etiyoloji Tanı Klinik Tedavi TANIM-EPİDEMİYOLOJİ Adrenal

Detaylı

Arter Kan Gaz Analizi, Alma Tekni i ve Yorumlamas

Arter Kan Gaz Analizi, Alma Tekni i ve Yorumlamas Arter Kan Gaz Analizi, Alma Tekni i ve Yorumlamas ermin Börekçi, Sema Umut stanbul Üniversitesi Cerrahpa a T p Fakültesi, Gö üs Hastal klar Anabilim Dal, stanbul, Türkiye çerik 1. Arter Kan Gaz Analizi

Detaylı

HİDROJEOLOJİ. Su Kimyasının Önemi

HİDROJEOLOJİ. Su Kimyasının Önemi HİDROJEOLOJİ 9.Hafta Su Kimyası Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Su Kimyasının Önemi Yüzey ve yeraltısuları farklı oranlarda çözünmüş ve askıda maddeler içerirler. Suyun kimyasal bileşimi

Detaylı

PULMONER HİPERTANSİYONUN. Prof Dr Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı

PULMONER HİPERTANSİYONUN. Prof Dr Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı PULMONER HİPERTANSİYONUN YBÜ de TEDAVİSİ Prof Dr Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı YBÜ-pulmoner hipertansiyon PULMONER VENÖZ HİPERTANSİYON

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

Hipoglisemi-Hiperglisemi. Dr.SEMA YILDIZ TÜDOV Özel Diabet Hastanesi İstanbul

Hipoglisemi-Hiperglisemi. Dr.SEMA YILDIZ TÜDOV Özel Diabet Hastanesi İstanbul Hipoglisemi-Hiperglisemi Dr.SEMA YILDIZ TÜDOV Özel Diabet Hastanesi İstanbul Diabetin Acil Sorunları Hipoglisemi Diabetik Ketoz ( veya Ketoasidoz) Hiperosmolar Nonketotik Durum Laktik Asidoz Hipoglisemi

Detaylı

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas MYOLOGIA CRUSH SENDROMU Dr. Nüket Göçmen Mas Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD Kas hücresi ve kas dokusu Kısalma özelliğini taşıyan hücreye kas hücresi denir. Bunların oluşturduğu dokuya

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

HEMODİYALİZDE DİYALİZ YETERLİLİĞİNİN BELİRLEYİCİLERİ. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Hemşire Ayşe SOLAK

HEMODİYALİZDE DİYALİZ YETERLİLİĞİNİN BELİRLEYİCİLERİ. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Hemşire Ayşe SOLAK HEMODİYALİZDE DİYALİZ YETERLİLİĞİNİN BELİRLEYİCİLERİ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Hemşire Ayşe SOLAK Hasta için diyalizin anlamı? Yaşamdan çalınan zamanlar Bağımlılık (kişiye, merkeze, ilaca ) Yiyecek-içecekte

Detaylı

ÜNİTE 11. Asitler ve Bazlar. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 11. Asitler ve Bazlar. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 11 Asitler ve Bazlar Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Asit ve baz kavramlarını bilecek, Zayıf asit, zayıf baz, kuvvetli asit, kuvvetli baz kavramlarını tanıyacak, Titrasyon ve ph kavramlarını

Detaylı

Asit - Baz Dengesi. Asidoz - Alkaloz. Dr. Serkan SAYINER.

Asit - Baz Dengesi. Asidoz - Alkaloz. Dr. Serkan SAYINER. Asit - Baz Dengesi Asidoz - Alkaloz Dr. Serkan SAYINER serkan.sayiner@neu.edu.tr ph nedir? Bir çözeltideki mevcut [H + ] iyonları konsantrasyonunun eksi logaritmasıdır. ph = - log [ H+ ] Bir çözeltinin

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 TAMPON ÇÖZELTİLER Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 Tampon çözeltiler Kimyada belli ph larda çözelti hazırlamak ve bunu uzun süre kullanmak çok önemlidir. Ancak bu çözeltilerin saklanması

Detaylı

Sıvı-Elektrolit ve Asit-Baz Dengesi

Sıvı-Elektrolit ve Asit-Baz Dengesi SıvıElektrolit ve AsitBaz Dengesi 1 Dr. Tevfik ECDER, 2 Dr. Sezai VATANSEVER, Dr. Kerim GÜLER İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, 1 Nefroloji Bilim Dalı, 2 İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Acil

Detaylı

İntrasellüler Sıvı (Hücre İçi Sıvı) Extrasellüler Sıvı (Hücre Dışı Sıvı) Total Vücut Suyu 60 = 42 lt Vücut Sıvı Bölmelerini Etkileyen Faktörler

İntrasellüler Sıvı (Hücre İçi Sıvı) Extrasellüler Sıvı (Hücre Dışı Sıvı) Total Vücut Suyu 60 = 42 lt Vücut Sıvı Bölmelerini Etkileyen Faktörler Vücut ağırlığının yaklaşık %60 ını su oluşturur. Ölçümünde Deuterium Oksid kullanılır. Yağ dokusu ve yaş ile ters, kas dokusu ile doğru orantılıdır. Total vücut suyu, genel anlamda iki büyük kompartmanda

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER-2. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1

TAMPON ÇÖZELTİLER-2. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1 TAMPON ÇÖZELTİLER-2 Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1 Tampon çözelti Tampon çözelti: Konjuge asit-baz çiftinin bulunduğu ve ph değişmelerine karşı direnç gösteren çözeltilere

Detaylı

Sunu planı. Solunum yetmezliği NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON NIMV

Sunu planı. Solunum yetmezliği NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON NIMV Sunu planı NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON DOÇ. DR. HAKAN TOPAÇOĞLU İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Neden Endikasyonlar Kontrendikasyonlar Hasta seçilmesi Komplikasyonlar Solunum yetmezliği IMV

Detaylı

KAN TRANSFÜZYON TEDAVİSİ. Dr. Emre ÇAMCI

KAN TRANSFÜZYON TEDAVİSİ. Dr. Emre ÇAMCI KAN TRANSFÜZYON TEDAVİSİ Dr. Emre ÇAMCI Amaç ve Hedefler Kan grupları Kan transfüzyon endikasyonları Kan ve kan ürünlerinin hazırlanması ve saklanması Komponent tedavisi Transfüzyon komplikasyonları Masif

Detaylı

5.111 Ders Özeti #21 21.1

5.111 Ders Özeti #21 21.1 5.111 Ders Özeti #21 21.1 AsitBaz Dengesi Bölüm 10 Okunsun Konular: Asit ve Bazların Sınıflandırılması, Suyun Öziyonlaşması, ph Fonksiyonları, Asit ve Baz Kuvvetleri, Zayıf Asit İçeren Dengeler. Asit ve

Detaylı

Solunum Sistemi Fizyolojisi

Solunum Sistemi Fizyolojisi Solunum Sistemi Fizyolojisi 1 2 3 4 5 6 7 Solunum Sistemini Oluşturan Yapılar Solunum sistemi burun, agız, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea (soluk borusu), bronslar, bronsioller, ve alveollerden

Detaylı

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır. POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum

Detaylı

Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR

Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR Prof. Dr. A. Necati GÖKMEN DEÜ Tıp Fakültesi Anesteziyoloji

Detaylı

HİPERGLİSEMİK HİPEROSMOLAR DURUM. Yrd. Doç. Dr. Volkan ÜLKER Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

HİPERGLİSEMİK HİPEROSMOLAR DURUM. Yrd. Doç. Dr. Volkan ÜLKER Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı HİPERGLİSEMİK HİPEROSMOLAR DURUM Yrd. Doç. Dr. Volkan ÜLKER Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı SUNUM PLANI Tanım Epidemiyoloji Patofizyoloji Klinik Özellikler (Öykü, Komorbidite,

Detaylı

AKUT SOLUNUM YETERSİZLİĞİ. Doç. Dr. Evren Şentürk İÜ İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji A.D.

AKUT SOLUNUM YETERSİZLİĞİ. Doç. Dr. Evren Şentürk İÜ İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji A.D. AKUT SOLUNUM YETERSİZLİĞİ Doç. Dr. Evren Şentürk İÜ İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji A.D. Ajanda Tanımlamalar Sınıflaması ARDS Patofizyolojisi Tedavi (Hipoksi, Hipoksemi, Hiperkarbi) (Akut respiratuar

Detaylı

Metabolizma ATP ATP 19/11/2015. BESLENME, METABOLİZMA ve TERMOREGULASYON. Enerji için Protein Kullanımı. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

Metabolizma ATP ATP 19/11/2015. BESLENME, METABOLİZMA ve TERMOREGULASYON. Enerji için Protein Kullanımı. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Metabolizma BESLENME, METABOLİZMA ve TERMOREGULASYON Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Metabolizma : Hücrelerin yaşamını sürdürebilmeleri için gerekli kimyasal süreçlerin tümüne metabolizma denir. Metabolik

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz)

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz) ÇÖZELTİLERDE DENGE (AsitBaz) SUYUN OTOİYONİZASYONU Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit

Detaylı

Suda çözündüğünde hidrojen iyonu verebilen maddeler asit, hidroksil iyonu verebilenler baz olarak tanımlanmıştır.

Suda çözündüğünde hidrojen iyonu verebilen maddeler asit, hidroksil iyonu verebilenler baz olarak tanımlanmıştır. 7. ASİTLER VE BAZLAR Arrhenius AsitBaz Tanımı (1884) (Svante Arrhenius) Suda çözündüğünde hidrojen iyonu verebilen maddeler asit, hidroksil iyonu verebilenler baz olarak tanımlanmıştır. HCl H + + Cl NaOH

Detaylı

POT K EFERVESAN TABLET

POT K EFERVESAN TABLET PROSPEKTÜS POT K EFERVESAN TABLET FORMÜLÜ Her bir efervesan tablet 1,56 g Potasyum a eşdeğer, 2,17 g Potasyum sitrat monohidrat ve 2,00 g Potasyum hidrojen karbonat içerir. Tatlandırıcı olarak şeker, sodyum

Detaylı

Dr. Akın Kaya. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Solunum Yoğun Bakım Ünitesi

Dr. Akın Kaya. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Solunum Yoğun Bakım Ünitesi Dr. Akın Kaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Solunum Yoğun Bakım Ünitesi Yoğun Bakım Ünitesinde Obez Hastalar Günümüzde, toplumlarda; Obezite prevelansı yüksek ve artmaya devam ediyor.

Detaylı

Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler

Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Hikaye: aşağıdaki özellikler sorulmalıdır. Diyet ve sıvı alımı ( et, süt, sodyum, potasyum, askorbik asit ) İlaç alımı :

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etken madde: 10ml lik ampul de 0,75g Potasyum Klorür içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etken madde: 10ml lik ampul de 0,75g Potasyum Klorür içerir. KULLANMA TALİMATI İE Potasyum Klorür ampul %7,5 Damar içine uygulanır. Etken madde: 10ml lik ampul de 0,75g Potasyum Klorür içerir. Yardımcı madde: Enjeksiyonluk su Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce

Detaylı

SIVI-ELEKTROLİT METABOLİZMASI BOZUKLUKLARI

SIVI-ELEKTROLİT METABOLİZMASI BOZUKLUKLARI 243 KONU 32 SIVI-ELEKTROLİT METABOLİZMASI BOZUKLUKLARI Müjdat YENİCESU Böbrek sıvı, asit-baz ve elektrolit dengesinin düzenlenmesinde hayati rol oynayan organlardan birisidir. Böbrek yetmezliğinde sıvı,

Detaylı

SİYANOZ. Doğal ışıkta en iyi görülür Siyanozun en iyi görüldüğü yerler; Tırnak dipleri Dudaklar Dil Müköz membranlar Konjuktiva

SİYANOZ. Doğal ışıkta en iyi görülür Siyanozun en iyi görüldüğü yerler; Tırnak dipleri Dudaklar Dil Müköz membranlar Konjuktiva SİYANOZ Siyanoz deri ve Müköz membranların mavi-mor renk değişikliği göstermesidir Siyanoz bir hastalık değildir!! Siyanoz bir fizik bulgudur Siyanoza yol açan birçok neden vardır SİYANOZ Doğal ışıkta

Detaylı

KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ. DROGSAN SODYUM BĐKARBONAT % 8.4 Ampul

KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ. DROGSAN SODYUM BĐKARBONAT % 8.4 Ampul 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ DROGSAN SODYUM BĐKARBONAT % 8.4 Ampul 2. KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF BĐLEŞĐM Etkin madde: Bir ampul 0,84 g sodyum bikarbonat içerir. Yardımcı maddeler: Yardımcı

Detaylı

PULS-OKSİMETRİ. Dr. Necmiye HADİMİOĞLU. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı

PULS-OKSİMETRİ. Dr. Necmiye HADİMİOĞLU. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı PULS-OKSİMETRİ Dr. Necmiye HADİMİOĞLU Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Puls oksimetre, Pulsatil atımı olan arterlerdeki farklı hemoglobinlerin ışık emilimlerini

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

ECMO TAKİP. Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Perfüzyonist Birol AK

ECMO TAKİP. Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Perfüzyonist Birol AK ECMO TAKİP Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Perfüzyonist Birol AK ECMO NEDİR Kardiyak yetmezliği olan hastalarda gereken desteğin sağlanmasında konvansiyonel tedavi yöntemlerinin

Detaylı

Böbrek ve İdrar Yollarını Etkileyen Maddeler

Böbrek ve İdrar Yollarını Etkileyen Maddeler Böbrek ve İdrar Yollarını Etkileyen Maddeler Prof.Dr. Ender YARSAN A.Ü.Veteriner Fakültesi Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı İdrar söktürücüler İdrarı asitleştiren veya alkalileştiren Vücutta su

Detaylı

Eser Elementler ve Vitaminler

Eser Elementler ve Vitaminler Doç. Dr. Onur POLAT Eser Elementler ve Vitaminler Esansiyel eser elementin temel özellikleri diyetten kesilmesi veya yetersiz alımıyla yapısal ve biyokimyasal değişikliklerin olması ve bu değişikliklerin

Detaylı

Arter Kan Gazları. Yoğun Bakım Dergisi 2003;3(3):160-175. Turan ACICAN*

Arter Kan Gazları. Yoğun Bakım Dergisi 2003;3(3):160-175. Turan ACICAN* Yoğun Bakım Dergisi 2003;3(3):160175 Arter Kan Gazları Turan ACICAN* * Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, ANKARA Arter kan gazları analizi hastanın metabolik ve respiratuar

Detaylı

Sıvı-Elektrolit & Anestezi

Sıvı-Elektrolit & Anestezi Sıvı-Elektrolit & Anestezi Öğr. Gör. Ahmet Emre AZAKLI İKBÜ Sağlık Hizmetleri M.Y.O. Sıvı-Elektrolit Dengesi Vücut sıvılarının hacim ve bileşiminin dengesidir. Erişkin bir bireyde vücut ağırlığının % 60

Detaylı