ASTLER VE BAZLAR. Bronsted-lowry tanm

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ASTLER VE BAZLAR. Bronsted-lowry tanm"

Transkript

1 ASTLER VE BAZLAR Ön hazrlk sorular Asit ve bazlar nasl tanmlarz? Bir asidin asitlik kuvveti ile pka arasndaki ili"ki nedir? Moleküler yap ile asit kuvveti arasnda bir ili"ki varm dr? Asidik, amfoter ve bazik oksitler kimlerdir? Protonasyon ve deprotonasyon kavramlarn nasl açklarsnz? Sülfürik asit dünyada en çok üretilen bir kimyasal maddedir. Üçüncü ve dördüncü srada kireç ve amonyak bazlar gelir. Bu rakamlar asit ve bazlarn endüstriyel kimyadaki rolünü vurgular. Asit ve bazlar laboratuar uygulamalarnda da rutin olarak kullanlr. Asit ve baz kavramlar teori olmayp, sadece birer tanmdrlar. Bu bölümde en yaygn kullanlan tanmlardan Bronsted-lowry tanm incelenecektir. Lewis tanm ayr bir bölüm olarak verilmitir Bronsted-lowry tanm 1923 de J.N. Bronsted ve T.M Lowry birbirinden ba*msz olarak, asitleri proton veren (donor), bazlar da proton alan ( acceptor) maddeler olarak tanmladlar. Bronsted-lowry tanm, Arrhenius un sulu çözeltiler için yapt* tanmdan farkl de*ildir: Hidrojen iyonu verenler asit, hidroksil iyonu verenler bazdr. Aa*daki dengede; H2O + NH3 NH4 + + OH - H2O, NH3 a proton verdi*i için asit, NH3 da proton ald* için bazdr. Denge tersten okundu*unda NH4 + iyonu asit, OH - iyonu da baz olarak davranr. Dolays ile Bronsted-lowry asit baz tepkimesinde iki asit (H2O, NH4 + ) ikide baz ( NH3, OH - ) bulunur. Gerçekte tepkime, iki baz arasnda proton alma yardr. NH4 +, NH3 gibi asit baz çiftine Konjüge çiftler denir. Benzer ekilde H2O, OH - ikinci bir konjüge asit baz çiftini oluturur. Konjüge çiftler aa*daki gibi gösterilir: H2O + NH3 NH4 + + OH - Asit1 baz2 Asit2 baz1 Hem asit, hem de baz gibi davranan maddelere amfoter maddeler denir. Örne*in yukardaki tepkimede asit gibi davranan H2O molekülü aa*daki tepkimede baz olarak davranmaktadr. CH3 COOH + H2O CH3COO - + H3O + Asit1 baz2 baz1 Asit2 Benzer ekilde NH3, su ile tepkimesinde baz gibi davranrken, hidrür iyonu ( H - ) ile tepkimesinde asittir.

2 NH3 + H - NH2 - + H2 asit1 baz2 baz1 asit2 Baz çözgen sistemleri ve Arrhenius asit-baz ( buda bir çözgen sistemi) arasndaki nötralizasyon tepkimeleri Bronsted lowry tanmlar gibi yorumlanabilir: Aslnda bu tepkimeler konjü*e asit-baz arasndaki tepkimelerdir: H3O + + OH - H2O + H2O NH4 + NH2 - NH3 + NH3 Asit1 baz2 asit2 baz1 Her konjüge çiftin daha kuvvetli asidi ve baz tepkimeye girerek daha zayf asit ya da baz oluturur. Asit ne kadar kuvvetli ise, konjüge baz o kadar zayftr, tersine baz ne kadar kuvvetli ise konjüge asidi o kadar zayf olur. Suda proton iyonu Asit baz tepkimeleri için en önemli ortam sulu çözeltiler oldu*u için ilk önce protonun sudaki davrann karekterize etmeliyiz. Bir asit su molekülüne proton verdi*i zaman hidronyum iyonu (H3O + ) oluur. Tüm genel çözgenlerin protonosyonu ekzotermiktir. Bu nedenle çözeltide serbest hidrojen iyonuna rastlanmaz. Hidronyum iyonu, suda en basit iyondur (1a). Bu iyon di*er su molekülleri ile hidrojen ba*lar yaparak H9O4 + yapsna dönüür 1 b). O + O H H H2O..H H H2O + H 1a H3O + 1b H9O4 + H H2O Asitlerinin kuvveti HA Bronsted asidinin sulu çözeltideki kuvveti, asitlik sabiti (veya iyonla"ma sabiti ) Ka ile ifade edilir. Asit ve su arasndaki proton transfer tepkimesinin denge sabiti asitlik sabitidir: HA (aq) + H2O(s) A(aq) - + H3O + (aq)

3 + a[ H 3O ]. a[ A ] Ka = a[ HA]. a[ H O] 2 a(x) dengede, çözeltideki X in etkin termodinamik deriimi olup, aktifli*ine eittir. Saf suyun aktifili*i ( 1 bar da ) 1 dir ve seyreltik çözeltilerde 1 e yakndr. Yani, a(h2o) = 1 dir. Termodinamik duyarllk gerekmiyorsa veya deriimler çok düükse ( yaklak 1 mm dan daha küçükse), aktiviteler yerine molar deriimler alnabilir. Bu iki kabul, konu boyunca yaplarak, aa*daki eitli*i kullanaca*z: + [ H 3O ].[ A ] Ka = [ HA]. Sudan proton transferi( bir bronsted asit davran ), suyun otoprotoliz denge sabiti,kw ile tanmlanr: H2O(s) + H2O(s) OH - (aq) + H3O + (aq) Kw = [OH - ] [ H3O + ] = Molar deriimler ve asitlik sabitleri de*iken üstel büyüklükler oldu*u için, onlarn logaritmalarn (10 tabanna göre) kullanmak daha uygundur: PH = - log[ H3O + ], pka = - logka, pkw = - logkw 25 o C de pkw = 14. Logaritmalar kullanmann baka bir avanta, tepkimenin Standard Gibbs serbest enerjisi ile denge sabiti arasnda basit ilikinin olmasdr: ;G o = -RT lnk = 2,303 RT pk JG o = 5,71 pk kj/mol (25 o C de ) 25 o C de baz genel asitlerin asitlik sabitleri Çizelge 1 de verilmitir. Ka de*erleri çok fazla de*ikenlik gösterirken, proton transfer tepkimelerin de JG o de*eri, sadece yaklak 340 kj /mol lük de*ime kar gelir. Negatif pka de*eri ( K a > 1 kar gelir ) verme e*iliminin yüksek oldu*unu gösterir. kuvvetli asitleri tanmlar. Suya proton Pozitif pka de*eri ( Ka < 1 ) zayf asitleri tanmlar. Qyonlamama e*ilimindedirler. Kuvvetli asitlerin konjü*e bazlar zayf bazlardr. Bunlarn H3O + iyonundan proton alma e*ilimleri zayftr. Genel olarak "unu diyebiliriz: Asit ne kadar zayfsa onun baz o kadar kuvvetlidir Çözgen dengelemesi (suda)

4 Asit kuvvetlerini çözgen (Su) etkiler. H3O + dan daha kuvvetli her hangi bir asit H2O ya bir proton vererek ( H3O + oluturur) tamamen iyonlar. Suda yaplan hiçbir deney HClO4, HCl, HNO3 asitlerinin hangisinin daha kuvvetli oldu*unu belirtemez. Çünkü üçü de suyla tepkimeye girerek H3O + iyonunu verir. HClO4+H2O H3O + + ClO4- HCl+H2O H3O + + Cl- HNO3+H2O H3O + + NO3 - Çizelge 1: Suda asitlerin asitlik sabitleri (25 o C de) Asit HA A - Ka pka Hidro iyodik HI I Perklorik HClO4 ClO Hidrobromik HBr Br Hidroklorik HCl Cl Sülfirik H2SO4 HSO Hidronyum iyonu H3O+ H2O 1 0,0 Sülfüroz H2SO3 HSO3-1, ,81 Hidrojen sülfat HSO4 - SO4 2-1, ,92 Fosforik asit H3PO4 H2PO4-7, ,12 Hidroflorik HF F - 3, ,45 Piridinyum iyonu C5H5NH + C5H5N 5, ,25 karbonik H2CO3 HCO3-4, ,37 Hidro sülfirik H2S HS - 9, Amonyum iyonu NH4 + NH3 5, ,26 Hidro siyanik HCN CN - 4, ,31 Bikarbonat iyonu HCO3 - CO3 2-4, ,32 Mono Hidrojen arsenat HAsO4 2- AsO4 3-3, ,53 Hidrojen sülfür iyonu HS - S 2-1, ,96 Mono Hidrojen fosfat HPO4 2- PO4 3-2, ,67 H3O + dan daha kuvvetli bir asit suda yaayamaz. Bundan dolay tüm kuvvetli asitlerin sudaki asitli*i, H3O + un asitli*ine eittir. Örne*in yukarda ki asitlerin ayn deriimli çözeltileri ayn asit kuvvetine( ayn ph ) sahiptir. Buna suyun dengeleme etkisi denir. Su d"ndaki çözgenlerde dengeleme Her hangi bir çözgen için asit ve baz kuvvetleri, o çözgenin oto protoliz sabitiyle verilir. Su için bu sabit 14 dür. Amonyak için 33 tür. 2NH3(s) NH4 + + NH2 - pk = 33

5 Bu aralk suya göre oldukça genitir. Bunun nedeni, NH2 - nin proton ilgisi, OH - kinden çok daha büyük olmasdr. Suda dengelenen kuvvetli bazlar amonyakta dengelenmeyecektir. Bununla beraber NH3 n proton ilgisi suyunkinden oldukça büyüktür. Bu yüzden suda sayf olan asitler amonyakta dengelenebilir. Bundan dolay bazik bir çözgen olan amonyak daha zayf asitlerin asit kuvvetlerinin ölçülmesinde kullanlabilir. Poliprotik asitler Poli protik asitlerin ( birden fazla proton veren maddeler) ardk asitlik sabitleri aa*daki gibi tanmlanr: Örne*in H2A asidi ( H2S gibi ) ardk olarak iki protonunu verebilir ve iki asitlik sabiti öyle yazlr. H2A (aq) + H2O(s) HA(aq) - + H3O + (aq) + [ H 3O ].[ HA ] Ka1 = [ H A] 2 HA - (aq) + H2O(s) A 2- (aq) + H3O + (aq) Ka2 = [ H O 3 + [ HA ].[ A ] 2 ] Qkinci asitlik sabiti, Ka2, Ka1 den daima daha küçüktür. Baka bir deyile pka2, pka1 den daima daha büyüktür. Oksi asitlerde bu de*er 5 birim kadardr. Yani pka2 = pka1 + 5 dir. Buda denge sabitinde 10-5 lik bir azalmaya kar gelir. Bu azalma, merkez atomun kimli*ine ba*l olmayp, elektrostatik modelle ilgilidir. Qkinci iyonlama, negatif yüklü iyondan gerçekleece*i için daha zordur. Çünkü ilave elektrostatik i yaplmas gerekmektedir. Netice olarak ikinci iyonlama daha isteksizdir. Asit kuvvetleri ve Moleküler Yap Ayn grup elementlerinin hidrojen bileiklerinin sulu çözeltilerinin pka de*erleri oldukça farkllk gösterir: Örne*in hidra halojen asitlerinin pka de*erleri düzenli bir e*ilim göstermez: HF HCl HBr HI pka Bunlardan bir anlam çkarmak için öncelikle gaz faznda proton transfer entalpilerini, daha sonrada çözgen etkilerini dikkate almak faydal olur.

6 Proton transfer entalpileri Hidrojen iyonunun en basit tepkimesi, onun gaz fazda bir B bazna ba*lanmasdr. Bu tepkime, Proton kazanma entalpisi (JH o p) olarak karekterize edilir. JH o p tepkimenin standart entalpisidir: B(g) + H + (g) BH(g) JH o p (B) Proton kazanma entalpisine bazen proton (A p ) de denir. JH o p = -Ap dir. Ap pozitif oldu*u zaman proton ba*lanmas ekzotermiktir. Bu durumda proton ilgisinin yüksek oldu*unu söyleriz. E*er proton kazanma çok az ekzotermikse, bazn ( B veya A - ) proton ilgisinin az oldu*unu söyleriz. Burada tekrar hatrlatmakta yarar var; tepkimenin entalpi de*iimi yerine, Gibbs serbest enerjisi, JG o nin bilinmesi gerekir Fakat gaz faz tepkimelerinde entropi de*iimi, JS o küçüktür. Dolays ile iyi bir yaklatrma JH o = JG o eklinde yaplabilir. Gaz fazda proton ilgilerinin incelenmesi kütle spektrometresindeki gelimelerle mümkün olmutur. Elde edilen baz deneysel de*erler Çizelge 2 de verilmitir. Tüm protonasyon entalpileri ekzotermik olup negatif JH o p de*erine ve dolays ile pozitif proton ilgilerine kar gelir. Sonuç olarak; A - baznn proton ilgisi ne kadar büyükse HA nn gaz faz o kadar zayftr ve pka s o kadar büyüktür. Tablodan srasyla HF in HCl den, HCl inde HI den daha zayf asit oldu*u görülür. Çizelge 2: bazlarn gaz faz ve çözelti proton ilgileri * ASQT KONJÜXE BAZ AP kj/mol (gaz faz) AP kj/mol( suda) HF F HCl Cl HBr Br HI I CH4 CH NH3 NH PH3 PH H2O HO HCN CN H3O + H2O NH4 + NH C6H5NH + C6H5N AP= - o H p bazn proton ilgisi Qkili (binary) hidrojen bileiklerinin asit kuvveti p-blok ikili ( binary ) asitlerinin gaz faz asitlikleri periyot boyunca ve grup boyunca artar. Örnegin asitlik CH4, NH3, H2O, HF srasnda ve HF, HCl, HBr, HI srasnda artar. Bu e*ilimlerin X de verilen Born Haber türü bir çevirimden 2 deki born haber tipi çevirimden aa*daki eitlik çkar:

7 Ap(A - ) = B(HA) + E(H) E(A) Burada B(HA), HA nn ba* enerjisi, QE(H), H nin iyonlama enerjisi, EQ(A), A nn elektron ilgisidir. H + (g) + e + A(g) QE(H) H + (g) + A - (g) EQ(A) H(g) + A(g) B(HA) Ap(A - ) 2. Gaz faz asitlik ve bazl* için termodinamik çevirim. Periyot boyunca proton büyük ölçüde A nn elektron Elektron ilgisi soldan artar. Bundan dolay, A nn proton azalr. Sonuçta A nn elektron ilgisi arttkça HA nn artar. Ba"ka bir deyi"le A nn arttkça asitlik artar. Grup boyunca A nn yarçapnn artmasndan dolay HA nn artar, enerjisi azalr. Grup içinde baskn etki budur. Grupta yukardan hem elektron ilgisinin, hem de enerjisinin azalmas, proton ilgisinin azalmasna neden olur. Buda gaz faz asitlikte ayn yönde bir artma yaratr. Bu e*ilimler Çizelge 2 den görülebilir: Ap, halojenlerde F dan I da do*ru ve ikinci periyotta da soldan sa*a do*ru ( N dan F a ) azalr. Bu e*ilim, hidratasyon ( daha geneli sovatasyon ) durumunda da de*imez. Yani suda ( veya herhangi bir çözgende ) asit kuvvetleri ayn e*ilimi gösterir. Oksi asitlerin asit kuvveti Suda en önemli asitler bir hidroksil (OH - ) grubundan proton veren asitlerdir. Bu tür verilebilir protona asit protonu denir. Moleküldeki öteki hidrojenlerden ayrlr. Üç tür hidroksil grubu var: 1- Aqua asitler: Burada asit protonu merkez metal atomuna koordine olmu bir su molekülü üzerindedir. [Fe(OH2)6] 3+ buna bir örnektir(3). Aqua asit proton transfer dengesi Bronsted dengesinin özel bir halidir: E(OH 2) (aq) + H2O E(OH) - (aq) + H3O + (aq)

8 [Fe(OH 2)6] 3+ (aq) + H2O [Fe(OH 2)5] 2+ (OH) - (aq) + H3O + (aq) 2- Hidrokso Asitler: Bunda asit protonu bir hidroksil grubu üzerindedir. Hidroksil grubuna komu okso (=O) grubu yoktur. Si(OH4) buna bir örnektir(4). Bu asit, do*ada minerallerin oluumunda oldukça önemlidir. 3- Okso Asitler: Bunlarda da asit proton bir hidroksil grubu üzerindedir. Ancak bu tür asitlerde metal atomuna ba*l bir okso grubu ba*ldr. Sülfürik asit okso aside bir örnektir(5) OH2 3+ OH O H2O H2O Fe OH2 Si S OH OH OH2 HO O OH OH2 OH [Fe(OH 2 ) 6 ] 3+ Si(OH4) O2S(OH)2 ( 3) (4) (5) Bu üç tür asit, bir aqua asidin ardk deprotonosyon basamaklar olarak ta düünülebilir: 2H + H + H2O E OH2 [ HO E OH ] 2+ [ HO E = O] 3+ Aqua asit hidroksi asit okso asit Böyle basamaklara örnek, oksidasyon says orta derecede olan bir d-blok elementi Ru(IV) da görülebilir: OH2 ] 4+ OH ] 2+ O ] 3+ -2H + -H + Ru Ru Ru +2H + +H OH2 OH OH Aqua asitler, s ve d blok elementleri ile p blo*unun sa*ndaki düük oksidasyon sayl elementler için karekteristiktir. Oksa asitleri yüksek oksidasyon sayl elementler yapar. Ayrca p blo*unun sa*ndaki elementler de okso asit üretebilir. Aqua asit kuvvetinin periyodik

9 Aqua asit kuvvetlerinin periyot boyunca de*iimi iyonik modelle bir dereceye kadar açklanabilir. Qyonik modelde metal katyonu z birim pozitif yük tayan bir küreyle temsil edilir. Katyonun yükü ne kadar büyük, yarçap da ne kadar küçükse protonun ayrlmas o kadar kolay -asitlik kuvveti de o kadar büyük olur. Baka bir deyile asitlik kuvveti elektrostatik parametreye ( z 2 / r) ba*l olarak de*iir. Bu modelin gaz - faz için ön gördü*ü e*ilimler, e*er solvatasyon etkileri sabite yaknsa çözeltilerde de uygulanabilir. s blok elementlerinin iyonik katlar iyonik modelle tanmlanan pka de*erlerine sahipken, birkaç d blok iyonu ( Fe 2+ ve Cr 3+ gibi ) çizgiye epeyce yakn yerdedir. Fakat daha yüksek asit kuvvetine ( daha düük pka ) do*ru sapma meydana X den iyonik modelin ne kadar baarl oldu*u görülebilir. pka 2 O O Hg2+ O Fe 3+ 4 Sn 2+ Cr 3+ OO Th 4+ 6 Cd 2+O 8 Cu 2+ O 10 Fe 2+OO Zn 2+ OAg + 12 OBa 2+ Li + O 14 ONa Z 2 X Aqua asit kuvvetleri Qyonik modelden sapma, metal iyonlarnn, ayrlan protonu daha kuvvetli itmelerinden kaynaklanr. Buda, katyon yükünün merkez iyon üzerinde tam olarak lokalize üzerinde delokalize ve bu yüzden yükün, ayrlan protona daha yakn dikkate alnarak açklanabilir. Bu hal E O kovelent karakterini gösterir. d ve p blok metallerinin büyük ço*unlu*unda aqua asitlerinin kuvvetleri iyonik modelden beklenden büyüktür. ( Cu 2+, Sn 2+ gibi ) Bunun nedeni, ba*n kovelent karakterinin artmasdr. Bu nedenle iyonik model yaklam gerçekçi de*ildir. Örnek: verilen asitlik art" açklayn. [Fe(OH 2 ) 6 ] 2+ (aq) < [Al(OH 2 ) 6 ] 3+ (aq) < [Fe(OH 2 ) 6 ] 3+ (aq) \ [Hg(OH 2 ) 6 ] 2+ (aq)

10 Cevap: En zayf asit Fe 2+ kompleksidir. Bunun nedeni Fe 2+ nin hem yükü küçük, hem de çap büyüktür. Yükün +3 e yükselmesi asit kuvvetini artrr. Al 3+ un daha büyük asitli*i onun daha küçük yarçapyla açklanabilir. Seride Hg 2+ anormallik gösterir. Buda iyonik modelin baarszl*n gösterir. Bu komplekste, oksjine önemli oranda pozitif yük transferi vardr. Basit okso asitler Ana elementin tek atomunu içeren (mono nükleer) asitlere en basit okso asitler denir. Örnek: H2CO3, HNO3, H3PO4 ve H2SO4 v.s. Okso asitleri, periyodik tablonun sa* üst ksmndaki elektronegatif elementler ve di*er yüksek de*erlikli elementler oluturur. Bunlarn bazlarnn yaplar Çizelge 3 te verilmitir. Tablodaki H2CO3 ve HNO3 molekülleri düzlem yapldr. Bunun nedeni 2. periyot elementlerinin ] ba* yapmasdr. Daha sonraki periyotlarda bu özellik yoktur. Çizelge 3: Okso asitlerin yaplar ve asit sabitleri* P= 0 p = 1 p = 2 p =3 O O HO-Cl C N 7,2 HO OH O OH 3,6-1,4 OH O O O HO Si OH HO P OH O S OH O Cl OH OH OH OH O 10,0 2,1; 7,4; 12,7-2; 1,9-10,0 O HO P OH Cl O H O 1,8; 6,6-1,0 O OH HO As OH OH 2,3; 6,8; 11,3 * saylar ardk pka de*erleridir.

11 Sübstitüye okso asitler. Okso asitlerin bir veya daha fazla hidroksil gruplar di*er gruplarla yer de*itirebilir. Böylece sübstitüye okso asit serisi oluur. Örne*in, O2SF(OH) Floro sülfürük asit O2S(NH2)OH Amino sülfürik asit O2S(CH3)OH Metil sülfirik asit (6) gibi. F oldukça elektronegatif oldu*u için merkez S atomundan elektron çeker. S üzerinde daha yüksek etkin bir pozitif yük oluur ve asit kuvveti artar. Bunun tersine, daha az elektronegatif NH2 grubu ] ba* ile S ün elektron yo*unlu*unu artrabilir. Buda merkez atomun pozitif yükünü azaltr ve asidi zayflatr. Metil sülfürik asit de ki CH3- grubu baka bir elektron verici (donor) sübstitüentir. Bunun etkisi daha azdr. Çünkü bunun ortaklanmam elektron çifti ( lone pairs) yoktur Fosforoz asitte (H3PO3) oldu*u gibi bir OH grubu yerine bir H atomunun geçmesi bir tuzaktr. Sübstitüson P-H ba*n yaratr (7) ve bu, asidik proton de*ildir. Gerçekten fosforoz asit diprotik bir asittir. Formülü OPH(OH)2 eklinde yazlr. Bu hal NMR ve Raman spektrokopisi ile kantlanmtr. O O S O S P S OH HO OH O NH2 H OH OH 6- O2S(NH2)OH 7- H3PO3 8- H2S2O3 Sübstitüsyon bir okso grubu ile de olabilir. Örne*in, Tiyo sülfürik asit [OS2(OH)2 ](8). Burada bir kükürt atomu sülfirik asidin bir O atomunun yerine geçmitir. Pauling Kurallar Mono nükleer okso asitlerin kuvvetleri Linus Pauling tarafndan önerilen iki kuralla tahmin edilir. OpE(OH)q eklinde yazlan okso asit için 1. pka1 P 8-5p dir 2. pka2 = pka1 + 5 ( q> 1 oldu*unda ) Örnek : Sülfirik asitte, O2S(OH)2 p = 2, q = 2 pka1 = 8-5x2 = -2, pka2 = = +3

12 Bu basit kurallarn baars Çizelge 3 incelenerek de*erlendirilebilir. Tahmini de*erlerin yaklak ± 1 do*rulukta olmas ilginçtir. Çizelgede asitler okso grup saysna göre gruplandrlmtr. Okso asitlerde asit kuvvetlerindeki sapma grup boyunca fazla Fakat periyot boyunca fazladr. Bunun nedeni merkez atomun etkisidir. 5. grupta +5 bir okso gruba ihtiyaç duyarken ( OP(OH)3 ), 6. grupta +6 iki okso grubuna ihtiyaç duyar (O2S(OH)2). Yapsal anormallikler Pauling kurallarnn beklide en ilginç kullanm yapsal anormallikleri saptamak için dir. Aagda iki örnek verilmitir. 1. Örne*in karbonik asit, H2CO3 : (HO)2CO için pka = 3 kuraldan beklenen pka = 4,6 deneysel Nedeni, CO2 (g) tamamnn çözünmemesidir. Dengede (HO) 2CO deriimi % 1 civarndadr. CO2(g) + H2O : (HO) 2CO 2. Örnek: Sülfüroz asit, H2SO3: (HO)2SO için pka = 3 kuraldan beklenen pka = 1,8 deneysel Nedeni, bu kez dengenin sa*a kaymasdr. SO2(g) + H2O (HO)2SO Ayrca spektroskopik çalmalar çözeltide (HO)2SO molekülü yerine, HSO3 -, S2O3 2- iyonlar tesbit etmitir. Ayrca H2SO3 in kat tuzunda bir S-H ba* varlg gözlenir. CO2(g), SO2(g) gazlarnn sulu çözeltilerinin pk a de*erleri önemli bir noktaya dikkat çeker: Ametal oksitlerin hepsi asit oluturmak üzere su ile tepkime vermez. CO buna bir örnektir. CO formik asidin (HCOOH) anhidriti olmakla birlikte oda scakl*nda su ile tepkime vermez. Ayn durum baz metal oksitleri için de geçerlidir. Örne*in OsO4, moleküler olarak çözünüyor olabilir. Soru: Kapal formülleri ve pka de*erleri verilen asitlerin pka de*erlerinin uygunlu*unu tahmin edin. H3PO4 : 2,12, H3PO3: 1,90, H3PO2: 2 Cevap :Pauling kuralarndan her üç asidin pka de*erleri bir okso grubu içeren asitlere daha yakndr. Buna göre formüller : (HO)3PO, (HO)2HPO (HO)H2PO

13 eklinde teklif edilir. Yani ikinci ve üçüncüsü birinciden OH in yerine H geçmesi ile türemitir. Anhidirit Oksitler Ana aqua asitlerin deprotonasyonundan okso asitlerin türedi*ini görmütük. Bu kez oksitlerin protonasyonundan aqua ve okso asitlerin türedi*ini görece*iz. Bu hal, oksitlerin asit ve baz özelli*inin periyot içindeki yeri ile ilikisini anlamamz sa*lar. Asidik Oksitler Asidik oksit: Suda çözündü*ünde önce bir su molekülü ba*layan daha sonra suya bir proton veren oksittir. CO2(g) + H2O (HO) 2CO : (HO) 2CO + H2O [ (HO) CO2 ] - + H3O+ Ede*er bir açklamada öyle yaplr ; Asidik oksit sulu bir bazla( alkali ile) tepkime veren oksittir CO2(g) + OH - (aq) (HO) CO2 - (aq) Bazik Oksitler Bazik oksit: suda çözündü*ünde kendisine bir proton transfer olan oksittir. CaO + H2O Ca 2+ (aq) + 2 OH - (aq) Benzer ekilde, ede*er bir açklama öyledir: bazik oksit bir asitle tepkime veren oksittir. CaO + 2H + (aq) Ca 2+ (aq) + H2O Bazik oksitleri büyük oranda iyonik metal oksitleri, Asidik oksitleri de kovelent ametal oksitleri olu"turur Amfoter Oksitler Amfoter Oksit: hem asitlerle hem de bazlar la tepkime veren oksittir. Örnek Al2O3 Al2O3 (k) + 6 H3O + (aq + 3H2O Al2O3 (k) + 2 HO - (aq + 3H2O 2[Al(H2O)6] 3+ (aq) 2[Al(HO)4] - (aq) Amfoter özellik Grup 2 ve 3 ün hafif elementlerinde : BeO, Al2O3, Ga2O3 Baz d blok elementlerinde : TiO2,V2O5

14 Grup 4 ve 5 baz a*r elementlerinde: SnO2, As2O3,Sb2O3 gözlenir Periyodik Tabloda amfoter oksitlerin xx de görülmektedir. Bunlar asidik ve bazik oksitlerin arasndaki snrda bulunurlar. Bu oksitlerdeki elementlerin de*erliklerin grup numarasna eit olduklarna dikkat xx Amfoter oksitlerin yerleri Asidik Bölge Be Al Ga Ge As In Sn Sb Pb Bi Bazik bölge d- blokunda amfoter özellik için de*erlik önemli bir konudur. Amfoterlik, blokun solunda (Ti dan Mn a beklide Fe kadar ) +4 de, blokun sa*nda ise daha düük de*erliklerde görülür. Co ve Ni için +3, Cu ve Zn için +2 xxx de d- blokunun ilk serisi için amfoter oksitlerin de*erlikleri gösterilmitir. 7 O 6 O O O ASQDQK 5 O O O 4 O O O O O AMFOTER 3 O O O O O O O O BAZQK 2 O O O O O O O O O O Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu xxx d-blok ilk serisi için amfoter oksitlerin de*erlikleri gösterilmitir. Altrma: Geleneksel kalitatif analiz yönteminde metal iyonlarnn çözeltisi okside edilerek Fe3 +, Ce 3+, Cr 3+, V 3+ Al 3+, Cr 3+, V 3+ iyonlarna dönütürülür. Sonra çözeltiye NH3 ilave edilerek ph yükseltilir ve iyonlarn hepsi hidroksitleri eklinde çökertilir. H2O2 ve NaOH ilavesi Al, Cr ve V hidroksitleri çözer. Böylece Bu iyonlar ötekilerden ayrlr Bu basamaklar tartn Cevap: metalin de*erli*i +3 oldu*unda Tüm metal oksitler bazik olup ph = 10 da çözünmezler. Bü çökeltiye H2O2 ve NaOH ilavesi çözeltiyi kuvvetli bazik yapar,

15 amfoter olan Al(III) alüminat, Al(OH )4 -. Cr(III), V(III) u yükseltgeyerek kromat, [ CrO4] 2- ve vanadat,[vo4] 2- iyonlarna dönütürür. Bunlar asidiktir. Poli Okso Asitlerin Oluumu O-H grubu içeren asitlerin en önemli yönlerinden biri kondansasyon polimerlerini oluturmasdr. Bir proton ayrlmas ile poli katyon oluumu her merkez atomun ortalama pozitif yükünü azaltr: 2[Al(H2O)6] 3+ (aq) [ (H2O)5Al-OH-Al(H2O)5 ] 5+ (aq) + H3O + (aq) Poli anyon oluumu her merkez atomun ortalama negatif yükünü azaltr: 2[ CrO4] 2- (aq) + 2 H3O + (aq) [ O3Cr-O-CrO3] 2- (aq) + 2H2O Bu tür polimerlerin önemi, yer kabu*undaki oksijen kütlesinin ço*unun bu yapda olmas ile anlalr Bu yaplar hemen hemen tüm silikatlar kapsar. Hatta, canl hücrelerde enerji depolama için kullanlan fosfat polimerlerini de kapsar. Silikatlar ayr bir bölüm olarak incelenecektir. Aqua iyonlarn poli katyonlara polimerizasyonu Sadece en bazik metallerin (grup 1ve 2) aqua iyonlarnn çözelti örnekleri vardr. Bunlarn dnda önemli çözelti örnekleri bulunmaz. Bazik veya amfoter oksitlere sahip metallerin aqua iyonlarnn çözeltilerinin ph yükseldikçe, genellikle polimerizasyona ve çökelmeye u*rarlar. Metal iyonlarnn ayrlmas ilemi bunun bir uygulamasdr. Çökelme kantitatif olarak her metal için farkl ph da meydana gelir. Çok tandk iki örnek Fe(III) ve Al(III) tarafndan oluturulan polimerlerdir. Bu çökeltilere do*ada çok rastlanr. Qkisi de asidik çözeltilerde oktahedral he*za aqua iyonlarn [Fe(H2O)6] 3+ (aq, [Al(H2O)6] 3+ (aq) oluturur. ph>4 de ikiside jelimsi hidros oksitleri eklinde çöker : [Fe(H2O)6] 3+ (aq + nh2o Fe(HO)3 nh2o + 3H3O + (aq) [Al(H2O)6] 3+ (aq + nh2o Al(HO)3 nh2o + 3H3O + (aq) Çöken polimerler koloidal boyutlarda kristallenir. olup yavaça kararl mineral biçiminde Al(III) polimerlerinin yaplar tetrahedronun kenarlarna AlO6 oktahedralarnn eklenmesi ile ina edilir. Aksine Fe(III) uzun polimer zinciri oluturur. Alüminyum poli katyonlar ve benzer iyonlar su tasfiyesinde anyonlar çöktürmek için kullanlr.

16 ph arttkça H + iyonlar bu poli katyonlar tarafndan tutulur ve bunlarn yükleri azalr. Net yükün sfr oldu*u noktaya sfr yük noktas denir. F(III) ve Al(III) ün amfoter oksitleri ph nn yeteri kadar yükselmesi halinde tekrar çözünürler. x) Çözünürlük çözelti çökelti x: Al2O3 nün çözünürlü*ünün ph la de*iimi; Asidik bölgede [Al(H2O)6] 3+ (aq Bazik bölgede [Al(HO)4] - (aq)

17 SORULAR 1. Periyodik Çizelgenin s ve p bloklarn içeren ksm çizin ve elemetleri yerletirin, Kuvvetli asidik oksitleri Kuvvetli bazik oksitleri Amfoter oksitlerin genel oldu*u bölgeleri belirtin. 2. Aa*daki asitlerin konjüge bazlarn belirtin; HSO4 CH3OH H2PO4 - Si(OH)4 HS - [Co(NH3)5(OH2)] 3. Aagda verilen bazlarn konjüge asitlerini belirtin C5H5N H2PO4 2- O 2- CH3 COO - CN - [Co(CO)4] 4. Aa*daki bazlar proton ilgisi artan ekilde sralayn I -, F -, HS -, NH2-5. HOCN, H2NCN, CH3CN asitlerinin sulu çözeltilerinin pka de*erleri yaklak olarak sras ile 4, 10,5, 20 dir ( tahminen ). Bu CN türevlerinin asitlik e*limini açklayn. H2O, NH3, CH4 karlatrn. CN elektron vericimi veya alcm? 6. HAsO4 2- asidinin Pka s 11,5 tür. Bu de*er Pauling kurallarnn ikisine de uyar m? 7. Merkez atom Si, P, S, Cl olan ana okso asitlerin yaplarn çizin. PKa de*erlerinde ki e*ilimi açklayn. 8. Aa*daki çiftlerin hangisi daha kuvvetli asittir? [Fe(OH2)6] 3+, [Fe(OH2)6] 2+ [Al(OH2)6] 3+, [Ga(OH2)6] 2+ Si(OH)4, Ge(OH)4 HClO3, HClO4 H2CrO4, HMnO4 H3PO4, H2SO4 9. Aa*da verilen oksitleri en asdik amfoter en bazik eklinde sralayn Al2O3, B2O3, BaO, CO2, Cl2O7, SO3 10. Verilen asitleri asit kuvvetleri artan ekilde sralayn HSO4 -, H3O +, H4SiO4, CH3GeH3, NH3 11. Na+ ve Ag + benzer iyonik yarçaplara sahip hangisinin aqua asitleri daha kuvvetlidir. Niçin?

18 12. PO4 3- den P2O7 2- nin oluum, [Fe(OH2)6] 3+ nin dimerleerek [ (OH2)4 Fe (OH)2 Fe(OH2)4] 4+ oluum tepkimelerini yazn 13. Sulu ortamda kartrldklarnda temel tepkimeleri yazn H3PO4 ve Na 2HPO4 CO2 ve CaCO3

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz)

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz) ÇÖZELTİLERDE DENGE (AsitBaz) SUYUN OTOİYONİZASYONU Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit

Detaylı

30.3.2015 + + + + + H H O. Cl H H O. Cl H

30.3.2015 + + + + + H H O. Cl H H O. Cl H 1 Cl O O Cl Cl O O Cl 2 3 4 5 6 7 Moleküler Orbital Kuramı ile Asit ve Bazlık Kuvveti NO 3 2 O NO 3 3 O asit baz = tuz su Kuvvetli asitlerin eşlenik bazları zayıftır. Zayıf asitlerin eşlenik bazları kuvvetlidir.

Detaylı

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 Asit ve baz, değişik zamanlarda değişik şekillerde tanımlanmıştır. Bugün bu tanımların hepsi de kullanılmaktadır. Hangi tanımın

Detaylı

Araş. Gör. Can GÜNGÖREN

Araş. Gör. Can GÜNGÖREN 1 ph KAVRAMI VE HESABI Araş. Gör. Can GÜNGÖREN 2 ph ın Önemi Sulu çözeltilerde hidrojen iyonu aktivitesi çok önemli bir rol oynar. Kimyada, çözünmüş hidrojen iyonu aktivitesinin ölçüsüne ph denir. ph bir

Detaylı

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler Çözelti: iki veya daha fazla maddenin meydana getirdiği homojen karışımdır. çözücü, Kütlece fazla olan (veya çözme işlemini yapan) bileşene çözücü denir.

Detaylı

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 ASİT-BAZ VE ph MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Asitler ve bazlar günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız kavramlardan biridir.insanlar, her nekadar asetil salisilik asit ve

Detaylı

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda)

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda) 5.111 Ders Özeti #22 22.1 Asit/Baz Dengeleri Devamı (Bölümler 10 ve 11) Konular: Zayıf baz içeren dengeler, tuz çözeltilerinin ph sı ve tamponlar Çarşamba nın ders notlarından 2. Suda Baz NH 3 H 2 OH Bazın

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

5.111 Ders Özeti #21 21.1

5.111 Ders Özeti #21 21.1 5.111 Ders Özeti #21 21.1 AsitBaz Dengesi Bölüm 10 Okunsun Konular: Asit ve Bazların Sınıflandırılması, Suyun Öziyonlaşması, ph Fonksiyonları, Asit ve Baz Kuvvetleri, Zayıf Asit İçeren Dengeler. Asit ve

Detaylı

ARRHENIUS KURAMI ASITLER VE BAZLAR

ARRHENIUS KURAMI ASITLER VE BAZLAR ARRENIUS KURAMI Arrhenius kuramına göre, sulu çözeltide iyonlaşarak hidronyum iyonu, (aq), oluşturan maddelere asit; sulu çözeltide iyonlaşarak hidroksit, - (aq), oluşturan maddelere baz adı verilir. CMU,

Detaylı

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 Sayfa 1 /10 Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 İsminizi aşağıya yazınız. Sınavda kitaplarınız kapalı olacaktır. 6 problemi de çözmelisiniz. Bir problemin bütün şıklarını baştan sona dikkatli bir şekilde okuyunuz.

Detaylı

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda)

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda) SULU ÇÖZELT LERDE AS T VE BAZ DENGELER I AS T BAZ TANIMLARI Arrhenius Tanımı Arrhenius a göre, suda çözündüğünde iyonlaşarak H iyonu verebilen maddeler asit, H iyonu verebilen maddeler bazdır. Bu tanım

Detaylı

ASĐTLER ve BAZLAR. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK

ASĐTLER ve BAZLAR. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK ASĐTLER ve BAZLAR Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK Asit-Baz Kimyası Asit-baz kavramı, farklı tanımlarla sürekli kapsamı genişletilen ender kavramlardan biridir. Đlk zamanlarda, tadı ekşi olan maddeler

Detaylı

[H + ] > [OH ] ortam asidiktir. [H + ]. [OH ] = 10 14 'tür. [H + ] < [OH ] ise ortam baziktir. NİTELİK Yayıncılık [H + ] = [OH ] = 10 7 M

[H + ] > [OH ] ortam asidiktir. [H + ]. [OH ] = 10 14 'tür. [H + ] < [OH ] ise ortam baziktir. NİTELİK Yayıncılık [H + ] = [OH ] = 10 7 M BÖLÜM - 3 Suyun Otoiyonizasyonu Çok hassas ölçüm aletleri ile yapılan ölçümlerde suyun mutlak bir yalıtkan olmadığı az da olsa elektriği ilettiği tespit edilmiştir. Bu durum suyun çok az iyonlaşabildiğini

Detaylı

ÜNİTE 11. Asitler ve Bazlar. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 11. Asitler ve Bazlar. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 11 Asitler ve Bazlar Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Asit ve baz kavramlarını bilecek, Zayıf asit, zayıf baz, kuvvetli asit, kuvvetli baz kavramlarını tanıyacak, Titrasyon ve ph kavramlarını

Detaylı

3. ASİTLER VE BAZLAR 3.1. GİRİŞ

3. ASİTLER VE BAZLAR 3.1. GİRİŞ 3. ASİTLER VE BAZLAR 3.1. GİRİŞ Asitler ve bazlar günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız kavramlardan biridir. İnsanlar, her ne kadar asetil salisilik asit ve magnezyum hidroksit gibi kimyasal isimlerini

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

s, p, d Elementleri f Elementleri Asal Gazlar

s, p, d Elementleri f Elementleri Asal Gazlar s, p, d Elementleri Hidrojen 1A Grubu: Alkali metaller 2A Grubu: Toprak Alkali Metaller 3A Grubu: Toprak Metalleri 4A Grubu 5A Grubu 6A Grubu: Kalkojenler 7A Grubu: Halojenler B Grubu: Geçiş Metalleri

Detaylı

ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI. Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER

ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI. Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER ASİTLER Sulu çözeltilerinde Hidrojen İyonu maddelere asit denir. veren HCI H + + CI CH 3 COOH CH 3 COO + H + ASİTLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

Detaylı

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir.

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir. 5.111 Ders Özeti #25 Yükseltgenme/İndirgenme Ders 2 Konular: Elektrokimyasal Piller, Faraday Yasaları, Gibbs Serbest Enerjisi ile Pil-Potansiyelleri Arasındaki İlişkiler Bölüm 12 YÜKSELTGENME/İNDİRGENME

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 TAMPON ÇÖZELTİLER Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 Tampon çözeltiler Kimyada belli ph larda çözelti hazırlamak ve bunu uzun süre kullanmak çok önemlidir. Ancak bu çözeltilerin saklanması

Detaylı

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI 00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI A) TANIMLAR, KAVRAMLAR ve TEMEL HESAPLAMALAR: 1. Aşağıdaki kavramları birer cümle ile tanımlayınız. Analitik kimya, Sistematik analiz, ph, Tesir değerliği,

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

Bileşiklerin Adlandırılması

Bileşiklerin Adlandırılması Bileşiklerin Adlandırılması Bileşiklerin formülleriyle gösterilmesi dışında, kendilerine atanan isimleri de vardır. Bu isimler, belirgin bir sistematiğe göre kurulmasaydı, milyonlarca bileşik için milyonlarca

Detaylı

BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI. Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir.

BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI. Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir. BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir. Bileşiklerin İsimlendirilmesi: 1.METAL-AMETAL(İYONİK ) BİL. İSİMLENDİRİLMESİ

Detaylı

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ 5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ Birçok tuz suda çok az çözünür. Tuzların sudaki çözünürlüğünden faydalanarak çökelek oluşumu kontrol edilebilir ve çökme olayı karışımları ayırmak için kullanılabilir. Çözünürlük

Detaylı

Oksijen, flor ve neon elementlerinin kullanıldığı alanları araştırınız.

Oksijen, flor ve neon elementlerinin kullanıldığı alanları araştırınız. Oksijen, flor ve neon elementlerinin kullanıldığı alanları araştırınız. 3.2 KİMYASAL BAĞLAR Çevrenizdeki maddeleri inceleyiniz. Bu maddelerin neden bu kadar çeşitli olduğunu düşündünüz mü? Eğer bu çeşitlilik

Detaylı

KATILAR DA BALANMA L ( 3.2) R = A

KATILAR DA BALANMA L ( 3.2) R = A KATILAR DA BALANMA Katlar elektriksel iletkenliklerine göre üçe ayrlr: letken, Yar iletken, Yaltkan Metaller iletken katlardr. Bir metal ve bir yar iletken arasndaki fark, elektriksel iletkenliklerinin

Detaylı

5.111 Ders Özeti #23 23.1

5.111 Ders Özeti #23 23.1 5.111 Ders Özeti #23 23.1 Asit/Baz Dengeleri (Devam) Konu: Titrasyon Cuma günü ders notlarından Asidik tampon etkisi: Zayıf asit, HA, protonlarını ortamdaki kuvvetli bazın OH iyonlarına aktarır. Zayıf

Detaylı

DENEY 4. ASİT BAZ TİTRASYONLARI (indikatörlü, potansiyometrik)

DENEY 4. ASİT BAZ TİTRASYONLARI (indikatörlü, potansiyometrik) DENEY 4 ASİT BAZ TİTRASYONLARI (indikatörlü, potansiyometrik) AMAÇ: Asit baz titrasyon işlemini öğrenmek ve asit-baz titrasyonu ile derişimi bilinmeyen bir asit ve/veya bir baz çözeltisinin derişimini

Detaylı

H 3 O + iyonuna hidronyum iyonu denir. Buna göre suyun iyon dengesi daha tam olarak şöyle yazılabilir : H 2 O(s) + H 2 O(s) H 3 O + (aq) + OH (aq)

H 3 O + iyonuna hidronyum iyonu denir. Buna göre suyun iyon dengesi daha tam olarak şöyle yazılabilir : H 2 O(s) + H 2 O(s) H 3 O + (aq) + OH (aq) 5. BÖLÜM ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR Svante ARRHENIUS (1859-197) Elektrolitlerin ayrışması konusunda çağını aşandüşünceler üreten İsveç li kimyacı Arrhenius, 190 te Nobel Ödülünü

Detaylı

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37 vi TEMEL KAVRAMLAR - 2 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36 1.2. Atomlar...36 1.2. Moleküller...37 1.3. İyonlar...37 2. Kimyasal Türlerin Adlandırılması...38 2.1. İyonların Adlandırılması...38 2.2. İyonik

Detaylı

$e"v I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000

$ev I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI

TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI Genel tanımlamalar TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI YRD. DOÇ.DR SEDAT MOTOR Tamponlarla ilgili açıklamalara geçmeden önce asit, baz, ph ve pk kavramlarını hatırlayalım. Suda çözündügü zaman (H + ) iyonu

Detaylı

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Amonyağın, NH 3, baz özelliği gösterdiğini açıklayan denklem aşağıdakilerden hangisidir? A) NH 3(gaz) NH 3(sıvı) B) N 2(gaz) + 3H 2(gaz) 2NH 3(gaz) C) 2NH 3(gaz) +5/2O 2(gaz) 2NO (gaz) + 3H 2 O (gaz)

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ

HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ DENEYĠN AMACI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN SULU ÇÖZELTĠLERĠNDE ĠYONLARINA AYRIġARAK ELEKTRĠK

Detaylı

DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. FEN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ FEM YAYINLARI 4.

DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. FEN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ FEM YAYINLARI 4. DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. EN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ 1. Bu testte 3 soru vardır. 2. Cevaplarınızı, cevap kâğıdının Kimya Testi için ayrılan

Detaylı

4. 25 o C de sulu çözeltilerin özellikleri ile ilgili olarak, 5. ph 7 olan sulu çözelti için,

4. 25 o C de sulu çözeltilerin özellikleri ile ilgili olarak, 5. ph 7 olan sulu çözelti için, 1. ( ) ( ) ( ( ) Yukarıda verilen asit baz tepkimesinde asit özellik gösteren maddeler hangileridir? A), 4. 25 o C de sulu çözeltilerin özellikleri ile ilgili olarak, I. ph poh ise OH 1x10 7 II. OH H ise

Detaylı

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Genel Kimya 101. Yrd.Doç.Dr.Zeynep OBALI e-mail: zobali@etu.edu.tr Ofis: z-83/2

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Genel Kimya 101. Yrd.Doç.Dr.Zeynep OBALI e-mail: zobali@etu.edu.tr Ofis: z-83/2 Genel Kimya 101 Yrd.Doç.Dr.Zeynep OBALI e-mail: zobali@etu.edu.tr Ofis: z-83/2 İyonik Bağ; İyonik bir bileşikteki pozitif ve negatif iyonlar arasındaki etkileşime iyonik bağ denir Na Na + + e - Cl + e

Detaylı

PERĐYODĐK ÇĐZELGE. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK

PERĐYODĐK ÇĐZELGE. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK PERĐYODĐK ÇĐZELGE Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK 8.1. PERĐYODĐK ÇĐZELGENĐN GELĐŞMESĐ 8.2. ELEMENTLERĐN PERĐYODĐK SINIFLANDIRILMASI Katyon ve Anyonların Elektron Dağılımları 8.3.FĐZĐKSEL ÖZELLĐKLERDEKĐ

Detaylı

Bileşik Formüllerinin Yazılması,İsimlendirilmeleri ve

Bileşik Formüllerinin Yazılması,İsimlendirilmeleri ve Amaçlar 4 ÜNİTE Bileşik Formüllerinin Yazılması,İsimlendirilmeleri ve Mol Kavramı Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Bileşik isimlendirilmelerindeki kuralları, Kovalent bileşiklerin isimlendirilmelerini, İyonik

Detaylı

Çözünürlük kuralları

Çözünürlük kuralları Çözünürlük kuralları Bütün amonyum, bileşikleri suda çok çözünürler. Alkali metal (Grup IA) bileşikleri suda çok çözünürler. Klorür (Cl ), bromür (Br ) ve iyodür (I ) bileşikleri suda çok çözünürler, ancak

Detaylı

Periodic Table of the. Elements I A II A III B IV B V B VI B VII B VIII B I B II B III A IV A V A VI A VII A VIII A 1 1 2 1 H H He 1.008 1.008 4.

Periodic Table of the. Elements I A II A III B IV B V B VI B VII B VIII B I B II B III A IV A V A VI A VII A VIII A 1 1 2 1 H H He 1.008 1.008 4. PERİYODİK SİSTEM Periodic Table of the s d p Elements I A II A III B IV B V B VI B VII B VIII B I B II B III A IV A V A VI A VII A VIII A 1 1 2 1 H H He 1.008 1.008 4.0026 3 4 5 6 7 8 9 10 2 Li Be B C

Detaylı

BASIN KİTAPÇIĞI ÖSYM

BASIN KİTAPÇIĞI ÖSYM BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

Suda HCl. + - Suda 3H + + (PO ) Suda HNO 3. Suda 2H + + (CO ) H CO 2 3. Suda H PO. (Nitrik asit) SO (Sülfürik asit) (Karbonik asit) H CO H O.

Suda HCl. + - Suda 3H + + (PO ) Suda HNO 3. Suda 2H + + (CO ) H CO 2 3. Suda H PO. (Nitrik asit) SO (Sülfürik asit) (Karbonik asit) H CO H O. Asitler çözündüklerinde ortama H iyonu verebilen bileşiklere asit denir. Bazı Önemli Asitler HCl : Hidroklorik asit H SO : Sülfürik asit Asitler metal kaplarda saklanamazlar. Çünkü metallerle tepkimeye

Detaylı

3. Ünite MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Periyodik Tablo

3. Ünite MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Periyodik Tablo 3. Ünite MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Periyodik Tablo Madde: Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Atom: Maddenin en küçük yapıtaşıdır. Element: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel

Detaylı

SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE

SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE İMYASAL DENGE SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 06-İMYASAL DENGE 1 SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE Bileşikler suda, özelliklerine göre az veya çok oranda ayrışarak iyonlaşırlar. İyon içeren

Detaylı

Tepkimeler ve Mekanizmaları

Tepkimeler ve Mekanizmaları 3. BölümB ORGANĐK K TEPKĐMELERE GĐRĐŞG ĐŞ Tepkimeler ve Mekanizmaları Genel olarak tepkimeler dört sınıfa ayrılabilir: Yer değiştirmeler Katılmalar Ayrılmalar Çevrilmeler MEKANĐZMA: Reaktanların ürünlere

Detaylı

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 05-ÇÖZÜNME VE ÇÖZÜNÜRLÜK 1 Çözünme Olayı Analitik kimyada çözücü olarak genellikle su kullanılır. Su molekülleri, bir oksijen atomuna bağlı iki hidrojen

Detaylı

GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3

GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3 TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ-27 Kasım 2013 Bütün Şubeler GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3 ÖNEMLİ! Ödev Teslim Tarihi: 6 Aralık 2013 Soru 1-5 arasında 2 soru Soru 6-10 arasında 2 soru Soru 11-15 arasında

Detaylı

ASİTLER VE BAZLAR 1. ASİT VE BAZLARI TANIYALIM. Asitlerin Özellikleri

ASİTLER VE BAZLAR 1. ASİT VE BAZLARI TANIYALIM. Asitlerin Özellikleri ASİTLER VE BAZLAR 1. ASİT VE BAZLARI TANIYALIM Asitlerin Özellikleri Tatları ekşidir. Aşındırıcı özellikleri vardır. Cildi, mermer yüzeyi aşındırırlar ancak asitlerin çoğu plastik, cam veya metal yüzeyleri

Detaylı

BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN ADLANDIRILMASI

BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN ADLANDIRILMASI BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN KONU ANLATIMI FĐGEN HASRET BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN 1) METAL ĐLE AMETALDEN OLUŞAN BĐLEŞĐKLERĐN METALĐN ADI + AMETALĐN ADI + ÜR EKĐ ***Ametal oksijen ise oksit; azot ise nitrür; kükürt

Detaylı

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2...

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2... Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2.... 3. MgCI2... 4. NaF... Bileşik Formülleri Bileşik formüllerinin yazılması İki

Detaylı

Asitler-Bazlar-Tuzlar. Prof Dr Arif ALTINTAŞ

Asitler-Bazlar-Tuzlar. Prof Dr Arif ALTINTAŞ Asitler-Bazlar-Tuzlar Prof Dr Arif ALTINTAŞ Asitler Asitler kimyada önemli bir bileşik sınıfını oluşturur. Günlük gıda maddelerinin bir çoğunda asit vardır. Canlıların yaşamsal faaliyetlerinde asitlerin

Detaylı

ELEKTROKİMYA II. www.kimyahocam.com

ELEKTROKİMYA II. www.kimyahocam.com ELEKTROKİMYA II ELEKTROKİMYASAL PİLLER Kendiliğinden gerçekleşen redoks tepkimelerinde elektron alışverişinden yararlanılarak, kimyasal bağ enerjisi elektrik enerjisine dönüştürülebilir. Kimyasal enerjiyi,

Detaylı

Bölüm 5 Çalışma Soruları

Bölüm 5 Çalışma Soruları Bölüm 5 Çalışma Soruları 5.1) Metanol, CH 3 OH, ve hidrojen siyanür, HCN, bileşiklerinin her ikisi de moleküler bileşik olmasına rağmen metanol elektrik akımını iletmezken, hidrojen siyanür iletir. Neden?

Detaylı

ÜNİTE 3 ELEMENTLER ve ÖZELLİKLERİ Sayfa -1-

ÜNİTE 3 ELEMENTLER ve ÖZELLİKLERİ Sayfa -1- ÜNİTE 3 ELEMENTLER ve ÖZELLİKLERİ Sayfa -1- Sayfa - 2- Sayfa - 3 - Sayfa - 4 - Sayfa - 5 - Sayfa - 6 - Sayfa - 7-4 Sayfa - 8 - NaCl (Sodyum Klorür) Yemek Tuzu Ġyonik Bağlı bileşik molekülleri bir örgü

Detaylı

10. SINIF. $ + - şeklinde olduğuna göre NH 3. Asitler, Bazlar ve Tuzlar I ( Asitleri ve Bazları Tanıyalım ) TEST. ün suda çözünme denklemi; 1.

10. SINIF. $ + - şeklinde olduğuna göre NH 3. Asitler, Bazlar ve Tuzlar I ( Asitleri ve Bazları Tanıyalım ) TEST. ün suda çözünme denklemi; 1. 10. SINIF K Asitler, Bazlar ve Tuzlar I ( Asitleri ve Bazları Tanıyalım ) 1. NH 3 ün suda çözünme denklemi; $ + - NH3^aqh+ HO^sh NH4 ^aqh+ OH ^aqh şeklinde olduğuna göre NH 3 ün sulu çözeltisi için aşağıdaki

Detaylı

TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI)

TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI) TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI) Kimyasal olaylara giren maddelerin kütleleri toplamı oluşan ürünlerin toplamına eşittir. Buna göre: X + Y Z + T tepkimesinde X ve Y girenler

Detaylı

Çalışma Soruları 2: Bölüm 2

Çalışma Soruları 2: Bölüm 2 Çalışma Soruları 2: Bölüm 2 2.1) Kripton(Kr) atomunun yarıçapı 1,9 Å dur. a) Bu uzaklık nanometre (nm) ve pikometre (pm) cinsinden nedir? b) Kaç tane kripton atomunu yanyana dizersek uzunlukları 1,0 mm

Detaylı

VI/16 GRUP ELEMENTLER

VI/16 GRUP ELEMENTLER VI/16 GRUP ELEMENTLER KONULAR 1.1 Oksijen 1.2. Sülfür 1.3 Selenyum, tellur ve polanyum 2. Halojeürleri 3. p-blok oksitleri 3.1.Hidrojen peroksit 3.2. Sülfür trioksit ve dioksit 3.4 sülfür oksoanyonlarn

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ E BİLEŞİKLER VE FRMÜLLERİ (4 SAAT) 1 Bileşikler 2 Bileşiklerin luşması 3 Bileşiklerin Özellikleri 4 Bileşik Çeşitleri 5 Bileşik

Detaylı

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3.

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3. PERİODİK CETVEL Periyodik cetvel, elementlerin atom numaraları temel alınarak düzenlenmiş bir sistemdir. Periyodik cetvelde, nötr atomlarının elektron içeren temel enerji düzeyi sayısı aynı olan elementler

Detaylı

11. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI

11. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI 11. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI Sevgili öğrenciler, oldukça yorucu ve yoğun 11.sınıf kimya programını başarıyla tamamlayarak tatili hak ettiniz. LYS de 30 tane kimya sorusunun 10 tanesi 11.sınıf

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ E- ASĐTLER-BAZLAR (10 SAAT) 1- Asitler 2- Bazlar 3- Tuzlar 4- Oksitler 5- Belirteç (Ayıraç = Đndikatör) 6- Asitlerin ve Bazların

Detaylı

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir.

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. EVDE KİMYA SABUN Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. CH 3(CH 2) 16 COONa: Sodyum stearat (Beyaz Sabun) CH 3(CH 2) 16 COOK:

Detaylı

3.1 ATOM KÜTLELERİ... 75 3.2 MOL VE MOLEKÜL KAVRAMLARI... 77 3.2.1 Mol Hesapları... 79 SORULAR 3... 84

3.1 ATOM KÜTLELERİ... 75 3.2 MOL VE MOLEKÜL KAVRAMLARI... 77 3.2.1 Mol Hesapları... 79 SORULAR 3... 84 v İçindekiler KİMYA VE MADDE... 1 1.1 KİMYA... 1 1.2 BİRİM SİSTEMİ... 2 1.2.1 SI Uluslararası Birim Sistemi... 2 1.2.2 SI Birimleri Dışında Kalan Birimlerin Kullanılması... 3 1.2.3 Doğal Birimler... 4

Detaylı

- Periyodik tablonun sol tarafında daha çok metaller, sağ tarafında ise daha çok ametaller bulunur.

- Periyodik tablonun sol tarafında daha çok metaller, sağ tarafında ise daha çok ametaller bulunur. ÖĞRENME ALANI: Maddenin Yapısı ve Özellikleri 3.ÜNİTE: Maddenin Yapısı ve Özellikleri GEÇMİŞTEN KALANLAR: 6 ve 7.Sınıfta atomun yapısını görmüştük bu bilgileri özetlersek: > Atom numarası, atomun proton

Detaylı

SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU

SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU Suyun polaritesinin etkileri Su molekülünün polar olması hidrojen bağlarının oluşmasına neden olur. 2 Su molekülü Oldukça basit yapılıdır. Tekli bağla bağlı olup

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER-2. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1

TAMPON ÇÖZELTİLER-2. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1 TAMPON ÇÖZELTİLER-2 Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1 Tampon çözelti Tampon çözelti: Konjuge asit-baz çiftinin bulunduğu ve ph değişmelerine karşı direnç gösteren çözeltilere

Detaylı

ELEMENTLERİN SINIFLANDIRILMASININ TARİHSEL GELİŞİMİ

ELEMENTLERİN SINIFLANDIRILMASININ TARİHSEL GELİŞİMİ ELEMENTLERİN SINIFLANDIRILMASININ TARİHSEL GELİŞİMİ Dimitri Mendeleyev sıralamayı artan atom ağırlıklarına göre yapmıştır. Bu sıralama günümüzde kullanılan sıralamaya yakın bir sıralamadır. Elementler

Detaylı

Öğretimde Planlama ve Değerlendirme. DERS SORUMLUSU: Prof. Dr. Đnci MORGĐL

Öğretimde Planlama ve Değerlendirme. DERS SORUMLUSU: Prof. Dr. Đnci MORGĐL Öğretimde Planlama ve Değerlendirme DERS SORUMLUSU: Prof. Dr. Đnci MORGĐL LĐMONATAMI GAZLI ĐÇECEK YAPABĐLĐR MĐYĐM? Günlük Yaşam Olayı: Günlük hayatta pek çok kez içtiğimiz limonlu içeceklere karbonat katılmasıyla

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI DENEYİN AMACI: ELEKTRİK ENERJİSİNİ KULLANARAK SUYU KENDİSİNİ OLUŞTURAN SAF MADDELERİNE

Detaylı

DENEY 5. ASİDİK VE BAZİK ÇÖZELTİLER ph Skalası ve ph Ölçümleri

DENEY 5. ASİDİK VE BAZİK ÇÖZELTİLER ph Skalası ve ph Ölçümleri DENEY 5 ASİDİK VE BAZİK ÇÖZELTİLER ph Skalası ve ph Ölçümleri AMAÇ: Çeşitli asit ve baz çözeltileri için ph nın ve ph skalasının ne olduğunun anlaşılması, ph kağıtları ve ph-metre yardımı ile hazırlanmış

Detaylı

Redoks Kimyasını Gözden Geçirme

Redoks Kimyasını Gözden Geçirme Redoks Kimyasını Gözden Geçirme I. Yükseltgenme Durumu ya da Sayısı Bir bileşiğin yükseltgenme durumu ya da sayısı, ne derece yükseltgenmiş (elektronca fakir) ya da indirgenmiş (elektronca zengin) bir

Detaylı

Hidrojen. İyonik Hidrürler. Hidrojen. Boşluklararası Hidrürler. Kovalent Hidrürler

Hidrojen. İyonik Hidrürler. Hidrojen. Boşluklararası Hidrürler. Kovalent Hidrürler Hidrojen En basit element olan hidrojen en çok bilinen atomik halde bir proton ve bir elektrondan oluşur. Hidrojenin bu atomik yapısı sadece çok yüksek sıcaklıklarda görülür. İki hidrojen atomunun ekzotermik

Detaylı

ÇOKLU DENGELER -1. Prof.Dr.Mustafa DEMİR ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1

ÇOKLU DENGELER -1. Prof.Dr.Mustafa DEMİR ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1 ÇOKLU DENGELER -1 ÇOKLU DENGE PROBLEMİ ÇÖZÜMÜNDE SİSTEMATİK YAKLAŞIM Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 08-ÇOKLU DENGELER-1 1 Kimyasal tepkimelerin bir çoğu, ortamda birden fazla tür olduğu ve bu türler arasında

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası Hız ve Debi Pitot Tüpü Metodu TS ISO 10780

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası Hız ve Debi Pitot Tüpü Metodu TS ISO 10780 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE - 1/5 Hız ve Debi Pitot Tüpü Metodu TS ISO 10780 EMİSYON 1 İslilik Nem Partikül Madde CO, O 2 CO 2 NO NO X, NO 2 Renk Karşılaştırma (Bacharach)

Detaylı

Asitler ve Bazlar ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Yazar Doç.Dr. Ayşe Eren PÜTÜN

Asitler ve Bazlar ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Yazar Doç.Dr. Ayşe Eren PÜTÜN Asitler ve Bazlar Yazar Doç.Dr. Ayşe Eren PÜTÜN ÜNİTE 13 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; asit-baz kavramlarını ve aralarındaki farkı, suyun kendi kendine iyonlaşma olayını ve iyonlaşma sabitini,

Detaylı

ASİT BAZ TİTRASYONU TEORİ

ASİT BAZ TİTRASYONU TEORİ ASİT BAZ TİTRASYONU AMAÇ Bu deneyde öğrenciler asit-baz titrasyonu ve standart çözelti hazırlamayı öğreneceklerdir. Ayrıca aspirin tableti içindeki asetil salisilik asit yüzdesini ve aspirin çözeltisinin

Detaylı

KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağlar, Moleküllerde atomları birarada tutan

KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağlar, Moleküllerde atomları birarada tutan KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağlar, Moleküllerde atomları birarada tutan kuvvettir. Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Atomun sembolünün

Detaylı

ÇOK DEĞERLİKLİ ASİTLER ve BAZLA

ÇOK DEĞERLİKLİ ASİTLER ve BAZLA ÇOK DEĞERLİKLİ ASİTLER ve BAZLA Prof. Dr. Mustafa DEMİR http://web.adu.edu.tr/akademik/mdemir/ 00910ÇOK DEĞERLİKLİ ASİTLER ve 1 ÇOK DEĞERLİKLİ ASİTLER Çok değerli asitler, molekülünde birden fazla asidik

Detaylı

AKTİVİTE VE KİMYASAL DENGE

AKTİVİTE VE KİMYASAL DENGE AKTİVİTE VE KİMYASAL DENGE (iyonik türlerin dengeye etkisi) Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 11-AKTİVİTE VE KİMYASAL DENGE 1 Denge sabitinin tanımında tanecikler arası çekim kuvvetinin olmadığı (ideal çözelti)

Detaylı

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm ORGANĠK BĠLEġĠKLER 2. ÜNİTE 6. Bölüm Organik ve Anorganik BileĢiklerin Ayırt Edilmesi Kimya bilimi temelde organik ve anorganik olmak üzere ikiye ayrılır. * Karbonun oksitleri (CO, CO 2 ) * Karbonatlar

Detaylı

Gıdalarda Tuz Analizi

Gıdalarda Tuz Analizi Gıdalarda Tuz Analizi 01. Peynir ve Tereyaında Tuz Analizi 01.01. Yöntemin Prensibi 01.02. Kullanılan Kimyasallar 01.03. Deneyin Yapılıı 01.04. Hesaplamalar 01.05. Kullanılan Malzemeler 02. Et ve Et Ürünlerinde

Detaylı

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Atomlar Arası Bağlar 1 İyonik Bağ 2 Kovalent

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Maddenin Yapısı ve Özellikleri 3.ÜNİTE: Maddenin Yapısı ve Özellikleri

ÖĞRENME ALANI: Maddenin Yapısı ve Özellikleri 3.ÜNİTE: Maddenin Yapısı ve Özellikleri ÖĞRENME ALANI: Maddenin Yapısı ve Özellikleri 3.ÜNİTE: Maddenin Yapısı ve Özellikleri GEÇMİŞTEN KALANLAR: 6 ve 7.Sınıfta atomun yapısını görmüştük bu bilgileri özetlersek "X" herhangi bir atomu temsil

Detaylı

YGS KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1

YGS KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1 YGS KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1 1. Şap ; boyacılık ve dericilikte, kükürt; kuru kayısı ve kuru üzüm gibi yiyeceklerin uzun süre saklanmasında ve kil ise seramik porselen yapımında kullanılmaktadır. 6.

Detaylı

STOKĐYOMETRĐ. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK

STOKĐYOMETRĐ. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK STOKĐYOMETRĐ Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK 3. Stokiyometri 3.1. Atom Kütlesi 3.1.1.Ortalama Atom Kütlesi 3.2. Avagadro Sayısı ve Elementlerin Mol Kütleleri 3.3. Molekül Kütlesi 3.4. Kütle Spektrometresi

Detaylı

KÖPÜREN ĐÇECEKLERĐN SIRRINI KEŞFETMEYE VAR MISINIZ???

KÖPÜREN ĐÇECEKLERĐN SIRRINI KEŞFETMEYE VAR MISINIZ??? KÖPÜREN ĐÇECEKLERĐN SIRRINI KEŞFETMEYE VAR MISINIZ??? KONU SEÇĐMĐ Kimyasal Reaksiyonlar KĐMYAYLA ĐLĐŞKĐSĐ Çevremizde farkında bile olmadığımız pek çok kimyasal değişimler olur. Çevremizde her an gerçekleşen

Detaylı

REDOKS REAKSİYONLARI UYGULAMALARI

REDOKS REAKSİYONLARI UYGULAMALARI 1 REDOKS REAKSİYONLARI UYGULAMALARI Ref: Enstrümantal Analiz 1. BATARYALAR Bataryalar, galvanik (veya voltaik) hücrelerin çok önemli bir uygulanma alanıdır. Elektrik, bir galvanik hücrenin çeşitli kısımlarında

Detaylı

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6.

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6. iii İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ ------------------------------------------------------------------- 2. TANIMLAR ------------------------------------------------------------ 2.1. Atom-gram -------------------------------------------------------

Detaylı

Çözünürlük ve Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler

Çözünürlük ve Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler Çözünürlük ve Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler Yazar Yrd. Doç. Dr. Nevin KANIŞKAN ÜNİTE 12 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; çözünürlük çarpımı kavramını öğrenecek, molar çözünürlük ve çözünürlük kavramlarını

Detaylı

KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ

KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ Bir suyun sertliği içindeki başlıca çözünmüş kalsiyum veya magnezyum tuzlarından ileri gelip, suyun sabunu çökeltme kapasitesidir. Sabun, suda özellikle her zaman

Detaylı

Kimyasal Bağ. Atomları birarada tutan kuvvetlere kimyasal bağ denir

Kimyasal Bağ. Atomları birarada tutan kuvvetlere kimyasal bağ denir Kimyasal Bağlar Kimyasal Bağ Atomları birarada tutan kuvvetlere kimyasal bağ denir İyonik bağ Kovalent bağ Polar Kovalent bağ Apolar Kovalent bağ Metalik bağ Lewis bağ teorisi Kimyasal bağlanma için atomun

Detaylı

Çalışma Soruları 4: Bölüm 4

Çalışma Soruları 4: Bölüm 4 Çalışma Soruları 4: Bölüm 4 4.1) Hidroflorik asit, HF, cam şişelerde saklanamaz çünkü camdaki sodyum silikat (Na 2 SiO 3 ), HF ile aşağıdaki gibi tepkimeye girer. Na 2 SiO 3 (k) + 8 HF(aq) H 2 SiF 6 (aq)

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

ASĐT BAZ TĐTRASYONLARI TUZLAR

ASĐT BAZ TĐTRASYONLARI TUZLAR NÖTRALLEŞME ASĐT BAZ TĐTRASYONLARI TUZLAR SÜRE Teorik 4 ders saati Pratik 2 ders saati Toplam 6 ders saati HEDEF VE DAVRANIŞLAR HEDEF 1: Asit ve bazların nötralleşme tepkimelerini kavrayabilme DAVRANIŞLAR:

Detaylı