Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAĞLIĞI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAĞLIĞI ISBN 978-605-0022-09-4. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir."

Transkript

1 4. Baskı

2 Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAĞLIĞI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2015, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Şti ye aittir. Anılan kuruluşun izni alınmadan kitabın tümü ya da bölümleri, kapak tasarımı, mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik, kayıt ya da başka yöntemlerle çoğaltılamaz, basılamaz, dağıtılamaz. Bu kitap T.C. Kültür Bakanlığı bandrolü ile satılmaktadır. Okuyucularımızın bandrolü olmayan kitaplar hakkında yayınevimize bilgi vermesini ve bandrolsüz yayınları satın almamasını diliyoruz. 1. Baskı: Ocak 2008, Ankara 4. Baskı: Ocak 2015, Ankara Yayın-Proje Yönetmeni: Ayşegül Eroğlu Dizgi-Grafik Tasarım: Ezgi Öz Dincel Kapak Tasarımı: Gürsel Avcı Baskı: Yorum Basım Yayın ve Matbaacılık Ltd. Şti İvedik Organize Sanayi Bölgesi Matbaacılar Sitesi 35. Cadde No: ( ) Yayıncı Sertifika No: Matbaa Sertifika No: İletişim Karanfil 2 Sokak No: 45 Kızılay / ANKARA Yayınevi: Yayınevi Belgeç: Dağıtım: Dağıtım Belgeç: Hazırlık Kursları: İnternet: E-ileti:

3 Doç. Dr. Serdal SEVEN 1977 de Muş ta doğdu. İlkokulu Muş Ağaçlık Köyü İlköğretim okulunda; Ortaokulu Muş Lisesi Orta Kısmında; liseyi Van Alparslan Anadolu Öğretmen Lisesi nde bitirdi da Celal Bayar Üniversitesi Demirci Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bölümü nde Lisans; 2001 Yılında Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İlköğretim Ana Bilim Dalı nda Yüksek Lisans; 2006 Yılında da Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı nda Doktora öğrenimini tamamladı. Konu Alanı Ders Kitabı İncelemesi adlı ortak yazarlı bir kitabı bulunan yazarın çocuk gelişimi ile ilgili makale ve proje çalışmaları bulunmaktadır yılında okul öncesi eğitimi alanında doçent unvanı alan yazarın alanı ile ilgili pek çok yurt dışı ve yurt içi makale, kitap, bildiri ve projeleri bulunmaktadır. Okuyucuya Not Bu kitabın temel amaçlarından biri çocuk ruh sağlığı alanı hakkında okuyucuya güvenilir bilgiler vermektir. Bu amaçla kitabın ilk iki bölümünde çocuk ruh sağlığının kavramsal çerçevesi oluşturulmuştur. Bu iki bölümün yapısı gereği okuyucu için yeni sayılabilecek birçok terim tanıtmaktadır. Bu nedenle de alana yabancı okuyucular için başlangıçta anlaşılma güçlüğü olabilir. Alana yabancı okuyucuların önce bölümleri sonra 1 ve 2. bölümleri okumalarını önerilir. Böylece okuyucu önce kitabın kendisiyle ilgili neleri anlattığını sonra da bunun için gerekli kavramsal çerçeveyi tanımış olacaktır. iii

4 ÖN SÖZ Anne, baba veya öğretmen olarak çocuk veya çocuklarla ilgilenmek zor ama eğlenceli bir uğraştır. Çocuklar büyüdükçe değişir ve yeni bir hal alırlar. Bu süreçte onlarla ilgilenen herkesin zaman zaman kaygıyla sorma gereği duydukları sorular vardır: Çocuğum normal mi?, Bu davranış acaba ruhsal bir bozukluğa mı işaret ediyor?, Bu çocuk neden böyle yapıyor gibi. Bu soruların cevabı iki temel yaklaşım ile açıklanabilir. Birinci yaklaşım çocuğun gelişim özellikleri; ikincisi ise ruhsal olarak normal kavramıdır. Çocuğun yaşı ilerledikçe normallik kriterleri de değişecektir. Dolaysıyla konunun gelişim ve normallik çerçevesinde ele alınmasına ihtiyaç vardır. Bu kitapta konular bu çerçevede ele alınarak işlenmiştir. Okuyucuya çocuğun belirli gelişim özellikleri tanıtılarak ruh sağlığı dinamikleri açıklanmıştır. Kitabın hazırlanması sürecinde ruh sağlığı ile ilgili mevcut kaynaklardaki bilgilerin güncelliklerini yitirdikleri görülmüş ve Dünya literatüründeki en güncel araştırmalar ve bilgiler derlenmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda çocuk ruh sağlığının kavramsal çerçevesi de bu bilgilere göre kitabın ilk iki bölümünde yeniden şekillendirilmiştir. Ayrıca, kitabın 3-6. bölümlerinde ruh sağlığının gelişimsel temelleri ile çocuğun çevresi, özellikle de ailesi üzerinde durulmuştur bölümlerde çocuklarda görülen ruhsal bozukluklar incelenerek okuyucuyu yönlendirecek bilgiler sunulmuştur. 10. bölümde ise özel durumlardaki çocuklar konu alınmıştır. Kitap, çocukla ilgili herkes tarafından rahatlıkla yararlanılabilecek bir kaynak olarak hazırlanmıştır. YÖK ün Okul Öncesi Öğretmenliği programına uygun hazırlanan bu kitabın birçok lise ve üniversite programında ilgili dersler için önemli bir kaynak olması beklenmektedir. Bu kitabın hazırlanmasında benden desteğini esirgemeyen Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi ve Eğitimi programı öğretim elemanlarına, kitabın şekillenmesine katkıları olan sayın Prof. Dr. Ayla OKTAY a, anneme, eşime, Pegem Akademi yayın ekibine ve öğrencilerime sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum. Ocak, 2015 Doç. Dr. Serdal SEVEN iv

5 İÇİNDEKİLER Önsöz...iv İçindekiler...v 1. BÖLÜM RUH SAĞLIĞI KAVRAMI (ss: 1-18) Ruh Sağlığı Nedir?... 2 Normal ve Anormal Davranış... 3 Ruh Sağlığının Önemi... 7 Ruh Sağlığının Tarihçesi... 8 Ruh Sağlığı Modelleri Büyüsel Model Medikal Model Psikolojik Model Sosyal Model Politik Model BÖLÜM RUH SAĞLIĞINA KURAMSAL BAKIŞ (ss: 19-35) Psikanaliz Freud Psikanalizi Psikanalizde Ruh Sağlığı ile İlgili Temel Konular İnsancı (Hümanistik) Psikoloji Ruh Sağlığı ve Carl Rogers Abraham Maslow ve Kendini Gerçekleştiren Kişilik Pozitif Ruh Sağlığı BÖLÜM SOSYAL VE DUYGUSAL GELİŞİM VE RUH SAĞLIĞI (ss: 37-54) Duygular Duygusal Gelişim Dönemleri Sosyal Gelişim Erikson ve Psiko-Sosyal Gelişim Dönemleri v

6 İlk sosyal ilişkiler ve Etkileşimsel Gelişim Dönemleri Okul Öncesinde Sosyal Gelişim İlişkiler Sosyal Yeterlilik Sosyal Beceri Eksikliği BÖLÜM BAĞLANMA VE RUH SAĞLIĞI (ss: 55-69) Bağlanma Nedir? Bağlanmanın Kurulması ve Gelişimi İçsel Çalışma Modeli İçsel Çalışma Modelinin Etkileri Duygusal İşaretleri Okuma: Karşılıklı Düzenleme Bağlanmanın Sınıflandırılması Bebeklikten Ergenliğe Bağlanmanın Etkileri Bağlanmada Bireysel Farklılıklara Neden Olan Faktörler Anne Bakımı Mizaç Klinik Durumlar Anne Dışı Bakım BÖLÜM ÇOCUĞUN SOSYALLEŞMESİ VE RUH SAĞLIĞI (ss: 71-84) Sosyalleşme Süreci Sosyalleşme ile İlgili Kavramlar Birey Sosyal Figürler ve Sosyal Rol Sosyal Güçler Bebeklikten Ergenliğe Sosyalleşme Yaş Kendini Tanıma Yaş Sosyal Figür ve Rolleri Tanıma Yaş Sosyal Normları Tanıma Dönemi yaş Sosyal Normları Bütünleştirme vi

7 6. BÖLÜM AİLEDE ÇOCUK (ss: ) Aile ve Yapısı Ailenin Dönemsel Yaşam Süreci Ailesel Faktörler ve Ruh Sağlığı Anne-Babanın Eğitim Düzeyi Sosyo-Ekonomik Düzey Annenin Çalışma Durumu Ailede Roller Annenin Rolü Babanın Rolü Büyük Baba ve Büyük Annenin Rolü Bakıcı Faktörü Anne Baba Tutumları Ebeveynlik Tarzları Aile İçi Çatışma BÖLÜM DUYGUSAL BOZUKLUKLAR (ss: ) Kaygı Korku Uyku Bozuklukları Kekemelik Seçici Mutizm BÖLÜM DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI (ss: ) Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Çalma Yalancılık Saldırganlık Kıskançlık İnatçılık vii

8 9. BÖLÜM PSİKO-FİZYOLOJİK BOZUKLUKLAR VE ALIŞKANLIK BOZUKLUKLARI (ss: ) Tik (Seyirce) Yeme Bozuklukları Altını Islatma (Enürezis) Dışkı Kaçırma (Enkoprezis) Parmak Emme Tırnak Yeme BÖLÜM ÖZEL DURUMLARDA ÇOCUK (ss: ) Hastalık ve Çocuk Hasta Çocuk Hasta Ebeveyn Ölüm ve Çocuk Çocukta Ölüm Kavramının Gelişimi Bir Yakınının Ölüm Karşısında Çocuğun Tepkileri Ölüm Durumunun Açıklanması Boşanma ve Çocuk Boşanma Süreçleri Boşanma Kararının Açıklanması Çocukların Boşanma Karşısındaki Tepkileri ve Boşanmanın Sonuçlarına Alışmaları Boşanma Sonrasında Dikkat Edilmesi Gerekenler Üvey Ebeveyn Yeni Aile Kurma Süreci Yapılması Gerekenler Kaynakça viii

9 Ruh Sağlığı Kavramı 1 1. Bölüm Ruh Sağlığı Kavramı Amaçlar Ruh Sağlığı kavramını tanımlayabilme. Sergilenen herhangi bir davranışın normal olup olmadığını değerlendirebilme. Ruh sağlığının önemini kavrayabilme. Ruh sağlığının tarihçesini bilme. Ruhsal sağlığına temel bakış açılarını kavrayabilme. Anahtar Konular Ruh Sağlığı Nedir? Normal ve Anormal Davranış Ruh Sağlığının Önemi Ruh Sağlığının Tarihçesi Ruh Sağlığı Modelleri Büyüsel Model Medikal Model Psikolojik Model Sosyal Model Politik Model

10 2 Çocuk Ruh Sağlığı RUH SAĞLIĞI NEDİR? 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkan ruh sağlığı kavramı yine aynı yüzyılın ortalarında özellikle de Dünya daki büyük savaşlarla birlikte önem kazanmıştır. İlk bakışta ruh sağlığı ruhsal bozuklukların olmaması durumu olarak düşünülmektedir. Bu betimleme yanlış olmasa da ruh sağlığını açıklamaktan uzaktır. Çünkü ruh sağlığı, ruhsal bozukluğun olmaması durumundan daha fazla anlam taşır. Yörükoğlu na (1996) göre ruh sağlığı, kişinin kendisiyle ve çevresiyle sürekli bir denge ve uyum içinde olması dır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), (2004) ruh sağlığını bireyin potansiyelini başarma ve yaşamda normal sayılan baskı durumları ile başa çıkabilme özellikleri ile bir sosyal ve duygusal iyi olma durumu olarak tanımlamıştır. Buna göre, ruh sağlığı bir birey için yeteneklerini fark etme, hayatın normal stresiyle başa çıkma ve topluma katkı sağlayarak iyi olmaya çalışma gibi becerileri gerektirir. Bu tanımlara göre, ruh sağlığı sadece ruhsal bozukluğu olanları değil bütün bireyleri ilgilendirmektedir. Hiçbir grup ruhsal bozukluklardan bağımsız değildir. Herkes muhtemel ruhsal bozukluk riski altındadır. Ancak, maddi olanakları düşük olanlar, evsizler, işsizler, şiddet kurbanları, göçmenler ve mülteciler, çocuk ve ergenler, ihmale uğrayan kadın ve yaşlılar daha yüksek risk altındadırlar (WHO, 2003) Ruh sağlığının tanımı genellikle çocuklar için de geçerlidir. Ancak, çocukların sürekli ve hızlı bir gelişim sürdürdüğü düşünüldüğünde çocuk ruh sağlığına yönelik ölçütleri yeniden gözden geçirmek gerekir. Çocuk ruh sağlığı, sürekli değişen ve gelişen zihinsel, fiziksel ve sosyal yeterliliklere, kritik dönemlere ve bu kritik dönemlerdeki çevresel faktörlere göre ele alınmalıdır. Ayrıca çocuk davranışlarının aynı yaş grubu içerisinde değerlendirilmesi de büyük önem taşır. Çünkü 2 yaşındaki bir çocuğun yabancılardan korkması normal iken 6 yaş grubu içerisinde aynı çocuğun bu davranışı anormaldir. Çocuklarda ve ergenlerde ruh sağlığı Health Advisory Service tarafından şu niteliklerle tanımlanmıştır (Akt.Dogra, Parkin, Gale, & Frake, 2002): Kişisel ilişkilerini yürütme kapasitesi Psikolojik gelişim sürecinin devamı

11 Ruh Sağlığı Kavramı 3 Yaş ve seviyeye uygun oyun ve öğrenme kapasitesi Doğru ve yanlışa yönelik gelişen ahlak duygusu Yaşına ve gelişimine uygun davranışlar Bu tanım ruh sağlığının ideal bir durumunun olduğunu ve ona ulaşılmaya çalışıldığını ifade etmektedir. Diğer benzer bir tanım Mental Health Foundation, (1999) tarafından yapılmıştır. Buna göre duygusal olarak sağlıklı çocukların sahip olmaları gereken yeterlilikler şunlardır: Psikolojik, duygusal, entelektüel ve ruhsal olarak gelişme Kişiler arası ilişkiler başlatma ve geliştirmede yeterlilik Yalnız kalma ve yalnızlıktan hoşlanma Diğerlerinin farkında olma ve onları empatik olarak anlama Oyun ve öğrenme Doğru ve yanlış hissinin gelişimi Problem ve aksaklıkları çözme ve onlardan bir şeyler öğrenme Her iki tanım da çocukların neleri yapmaları gerektiği üzerinde durmuştur. Bu şekilde çocukların ne zaman ruhsal olarak sağlıklı olmadıklarına ilişkin net bilgiler edinilmiştir. Ruh sağlığı kültürel bağlantılarla geniş kapsamlı bir kavramdır. Bu tanımlar daha çok Batı dünyasının görüşünü yansıtmaktadır. Buna rağmen bu tanımlar çocuk ruh sağlığının nasıl olması gerektiği konusunda genel bir tanım için başlangıç noktası oluşturur. Şunu hatırlamakta yarar var ki, ruh sağlığı durağan bir durum değildir. Ruh sağlığı pek çok faktöre bağlıdır ve bu faktörlerdeki değişiklikler ruhsal durumda da değişikliğe yol açmaktadır (Dogra, Parkin, Gale, & Frake, 2002). NORMAL VE ANORMAL DAVRANIŞ Genellikle ruh sağlığı bozuk olanlar için anormal terimi kullanılır. Normal insan dendiğinde de o kişinin ruhsal bir bozukluğunun veya akıl hastalığının olmadığı akla gelir. Ancak normallik ve anormallik kavramlarının pek çok tanımı yapılmıştır. The Concise Oxford Dictionary e (2001) göre

12 4 Çocuk Ruh Sağlığı normallik, dışarıda ne olursa olsun zihnin içsel durumunun sabit tutulmasıdır. Ottosson a göre, birinin olağandan daha düşük fonksiyonel performansı varsa o anormaldir (Ottosson 1995 den Akt. Tengland, 2001, s23). Amerikan psikiyatrist Sabshin normalliğin dört yaklaşımla tanımlandığını ileri sürmüştür (Sabshin, 1967 den Akt. Fernando, 1995). Bu tanımlar şunlardır: 1. Normallik hastalığın yokluğu, sağlık anlamına gelmektedir. 2. Normallik zihindeki ideal durumdur. 3. Normallik bir grup içerisinde bir bireyin ortalama düzeyde işlevsellik göstermesidir. 4. Normallik bir zaman periyodu boyunca bireyin davranışlarında doğru ve kabul edilebilir olanlara karar verme sürecidir. İnsan davranışında normal ve anormal arasındaki sınırı tespit etmek kolay değildir. Bu sınırı tespit edebilmek için farklı yaklaşımlar geliştirilmiştir. Kuramsal sosyologlar psikiyatriye dayalı bozuklukları sosyal sapma formu olarak düşünmüşlerdir. Hasta, hastalıklı olarak kabul edilir. Çünkü o yerel norm kodlarını ve sosyal davranışları ihlal etmiştir. Sapma olarak düşünülen bir davranışa kültürel tepkinin hastanın iyileşmesine veya daha da kötüleşmesine etki edebildiği bir gerçektir. Kültürel yapı bir bozukluğun ilk sunumunun nasıl olacağına etki eder ve bazen bozukluğu kapatabilir bazen de süresini uzatabilir. Fakat biyolojik ve yapısal faktörleri göz önüne almak da pek çok bozukluğu ve oluşumunu açıklamakta gereklidir (Tengland, 2001). Guimón, (2004) normalliğin nitel ve nicel kriterlerinin olduğunu savunmuştur. Nicel kriter daha çok istatistiksel olarak tanımlanmıştır. Fakat bütün insan davranışlarının normal dağılım eğrisine uygun olmayacağı, kültürel değişiklikleri davranış kavramını farklı boyutlar kazandıracağı düşüncesiyle Guimón, (2004) nicel kriterlerin normalliği açıklamakta yeterli olmayacağını nitel bir takım kriterlerin de işe koşulması gerektiğini savunmuştur. Guimon a (2004) göre normallik için en çok kabul edilen nitel kriterler öz yeterlilik, kararlı duygusal ilişkiler kurma kapasitesi ve değişikliklere karşı yeterli uyum davranış şekillerinin olgunlaşmasıdır.

13 Ruh Sağlığı Kavramı 5 Jahoda, (1980) normallik tanımını sosyal psikologlara göre biraz daha genişletmiştir. Ona göre, normallik terimi genel olarak iki farklı kavramı içerir: istatistiksel frekans ve insanların zorunda oldukları standart değerlere yönelik normatif ideal düşünce. Jahoda (1980) normatif ideal in ruh sağlığı ile eşdeğer özelliklere sahip olduğunu düşünmüştür. Bu nedenle daha çok istatistiksel frekans kavramını tartışmıştır. O na göre bir davranışın normal olduğunun kabul edilmesi için istatistiksel frekans yeterli değildir. Bu nedenle, bir davranışın normal olması için toplumda yapılma sıklığının olması ile birlikte insanların o davranışın doğruluğuna yönelik standart bir düşüncelerinin olması gerekir. Bu iki özellik genellikle çakışırlar. Ancak toplumdaki hızlı kültürel değişimler zaman zaman normallik kavramının sorgulanmasına yol açar. Jahoda (1980) ayrıca ruh sağlığını tanımlamak için altı kriter öne sürmüş, bu kriterler doğrultusunda normallik kavramını da tartışmıştır. Bu konu bir sonraki bölümde geniş bir şekilde ele alınacağından burada açıklanmamıştır. Normal ve anormal kavramlarının sınırı en kapsamlı şekilde Thompson, Mathias, & Lyttle (2000) tarafından belirlenmiştir. Buna göre anormallik birkaç yolla belirlenir. 1. İstatistiksel normdan sapma 2. Sosyal normdan sapma 3. Uyumsuz davranışlar 4. Kişisel veya öznel sıkıntı İstatistiksel Norm Anormal kelimesi normdan uzaklaşmak anlamına gelir. İstatistiksel olarak 2 metre boyunda olan bir bireyin anormal olduğu düşünülür. Diğer bir deyişle bireyin boyu normal olarak kabul edilenin ötesindedir. Onlar anormal olarak uzundurlar. Benzer bir istatistiksel uygulama zekâ için de düşünülmüştür. Zekâ düzeyi çok düşük birisi ile 5 yaşındaki dahi bir çocuğun her ikisi de istatistiksel olarak anormal kabul edilir. Tabi ki 2 metre uzunluğundaki biri veya yüksek zekaya sahip kişiler için bu özellikler avantaj olabilir. Ancak onların her ikisi de istatistiksel

14 6 Çocuk Ruh Sağlığı olarak anormaldir. Bu nedenle anormalliği tanımlarken istatistiksel metotlara tek başına güvenilmemelidir. Sosyal Norm Her toplum belli standartlara ve kabul edilebilir davranışlara sahiptir. Toplumun normal kavramından sapan davranış anormal olarak düşünülür. Yukarıdakilere göre böyle davranışlar da istatistiksel olarak anormal olarak sınıflandırılabilir. Ancak, istatistiksel anormalliğin sosyal norm olarak sayılması problemlere yol açar. Bu problemlerden biri zamanın değişimiyle aynı toplumda normal olarak kabul edilen davranışların değişmesidir. Bir diğeri de, her toplumun kendine göre normal ve kabul edilebilir davranış tanımlarının olmasıdır. Bu nedenle, anormalliği incelerken sosyal olarak normal davranışın hangi inanca göre belirlendiğinin de ötesine bakılmalıdır. Davranışlar Uygunsuz davranışları nedeniyle toplum tarafından garip karşılanan insanlar vardır. Sürekli olmamasına karşın birey ve topluma olumsuz etki yapan belli ruhsal durum ve davranışlar vardır. Bazı ruhsal durumlar ve davranışlar bireysel endişelerle ilgilidir (örneğin, kaygı bozukluğu olan ve otobüsle yolculuk etmekten korkan biri veya uyuşturucu alarak kendine zarar veren biri). Diğer durumlar ve davranışlar toplumla ilgilidir ve toplumla çatışmaya sebep olabilir (örneğin, politikacılara komplo kuran paranoyak kişi veya saldırgan bireyler). Bu davranışlar uyumsuzluk kriterine göre anormal olarak düşünülür. Duygular ve Sıkıntı Göz önüne alınması gereken son kriter bir bireyin kişisel veya öznel duygularının anormalliğidir. Ruh hastalığı teşhisi konan pek çok kişi acı ve umutsuzluk deneyimi geçirmiştir. Bu açıkça onlardaki karmaşayı gösterebilir. Sıkıntılı bireyler sıkıntıları çok açık bir şekilde gösterebildikleri gibi zor anlaşılacak şekilde de saklayabilmektedirler. Yukarıda açıkça bahsedildiği gibi hiçbir kriter tek başına anormallik terimini yeterince açıklayamamaktadır. Ancak, bu

15 Ruh Sağlığı Kavramı 7 kriterlerin birleşimleri anormalliğin ve ruhsal bozukluk kavramlarının anlaşılmasına yardımcı olacaktır. RUH SAĞLIĞININ ÖNEMİ Ruh sağlığı, arzu edilen sürekli bir durumdur. Ruh sağlığının yerinde olması bir kişinin hayatı boyunca hiç üzülmeyeceği, sıkıntı yaşamayacağı, stresli durumlarla karşılaşmayacağı anlamına gelmez. İnsanlarda bir takım duygular vardır. Yeri ve zamanı geldiğinde bu duyguların yaşanması normaldir. Bu nedenle öncelikli olarak ruh sağlığının ulaşılmaz bir durum olmadığını söylemek gerekir. Önemli olan kişinin sürekli ruh halidir. Kişi sürekli kaygı, stres, üzüntü yaşıyorsa burada ruh sağlığı ile ilgili bir problem var demektir. Ruh sağlığı hiçbir dış etken olmadığında kişinin rahatlıkla sahip olabileceği bir durumdur. Oysa hayatta insanların fiziksel ve ruhsal durumunu etkileyecek pek çok faktör vardır. Asıl problem bu faktörlerle nasıl başa çıkılacağına yönelik bilgi, beceri ve olgunluk kapasitesine sahip olmaktır. Ruh sağlığı bireyin değişen çevresel faktörlere verdiği uygun tepkilerin bir bileşkesidir. Bu nedenle, doğayla, toplumla ve kendisiyle uyumlu bireyler kendini ve toplumu geliştirecek kapasiteye sahiptirler. 20. yüzyıl, her yönü ile savaşların yıkımların ve büyük teknolojik gelişmelerin olduğu bir çağdır. Savaşlar ve çatışmalar insan sağlığını olumsuz etkilerken teknolojiyle birlikte değişen dünyada insanların kısa sürede uyum sağlaması gereken pek çok durum ortaya çıkmıştır. Televizyon, internet, gazete, dergi gibi yayın araçları vasıtasıyla insanlar bilgi, görüntü ve ses bombardımanına tutulmuşlardır. Dünyanın herhangi bir yerindeki küçük bir çocuk dünyanın bir başka yerindeki bir şiddet olayına bu yayın organları vasıtasıyla şahit olur duruma gelmiştir. Bütün bu değişimler özellikle de çocuklar için önemli tehlikeler içermektedir. Nesiller arası keskin farklılıklar, yaşadığı çevreden çok dışarıdan sunulan ideal dünyaya göre şekillenen yaşamlar, sürekli şiddet, paranın insanlıktan daha önemli hale gelmesi gibi önemli durumlar bu yeni hayata ayak uydurmayı zorlaştırmaktadır. Artık küçük büyük herkesin değişen dünyaya ayak uydurması zorlaşmakta ve insanlar psikolojik desteğe muhtaç hale gelmektedirler. Bu sebeple

16 8 Çocuk Ruh Sağlığı ruh sağlığının korunması son yüzyıldaki en önemli sorunlardan biri olmuştur. Diğer taraftan ruhsal problemlerin önemli bir kısmı çocukluk yıllarına dayanmaktadır. Çocukluk yıllarında yaşanılan- o zaman için yetişkinlerce önemsenmeyen- bir davranış bireyin hayatı boyunca sıkıntı yaşamasına neden olabilir. Özellikle de kişiliğin ilk 6 yaşta şekillendiği de düşünülürse sosyal ve duygusal yaşam becerileriyle ilgili çevrenin özellikle de ailenin önemi ortaya çıkar. Aile çocuk için ilk sosyal deneyimdir. Çocuk anne ve babasının kendisine olan davranışlarını kurgulayarak sosyal ve duygusal bir model oluşturur. Bu model çocuğun yaşam boyunca davranışlarının şeklini ve yönünü belirleyecek kudrete sahiptir. Bu nedenle ailenin çocuğa ve diğerlerine karşı sergilediği tavırlar, çocuğa olan bakımın kalitesi ve sevginin niteliği ile verilip verilmeme durumu çocuk ruh sağlığı açısından büyük önem taşımaktadır. Çocuğa karşı aile ve diğerleri tarafından olumsuz olarak takınılan her davranışın ileride sorun olarak geri dönmesi muhtemeldir. Bu açıdan hem aile hem de toplum için üretken, iletişim becerilerine sahip, sevmesini bilen ve girişimden korkmayan bireylerin yetişmesi geleceğe yapılacak en önemli yatırımdır. Aksi halde toplumla uyumsuz, üretmekten çok tüketmeye, yapmaktan çok bozmaya eğilimli bir nesil yetiştirmiş olacağız. Bu da bir ülkenin çağın gerisinde kalabilmesi için gerekli şartların başında gelmektedir. RUH SAĞLIĞININ TARİHÇESİ Avrupa ve Amerika da Ruh Sağlığı Ruh sağlığının geçmişi insanlığın geçmişi kadar eskidir. Toplum hayatının yaşandığı her devirde ruhsal bozukluk veya ruh hastalığı ile ilgili uygulamalara rastlanır. İlk çağlarda ruh hastalıklarının doğa-üstü güçler tarafından gönderilen birer bela olduğuna inanılırdı. Büyücüler ve şamanlar tedavi etmek için büyüsel ayinler düzenleyerek kötü ruhu çıkarmaya çalışırlardı. Antik çağda, tıbbın da kurucusu sayılan Hipokrat hastalıkların doğaüstü güçlere değil tamamen doğal güçlere bağlı olduğunu ileri

Yrd. Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAĞLIĞI ISBN 978-605-0022-09-4. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Yrd. Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAĞLIĞI ISBN 978-605-0022-09-4. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Yrd. Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAĞLIĞI ISBN 978-605-0022-09-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2013, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem. Dr. Ramazan YANIK

İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem. Dr. Ramazan YANIK B l şsel Yetenekler n İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem Dr. Ramazan YANIK Dr. Ramazan YANIK Bilişsel Yeteneklerin İç Denetim Başarısı Üzerindeki Önemi ISBN 978-605-364-507-8 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu

Detaylı

KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ. gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program geliştirme

KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ. gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program geliştirme kpss 2015 Yeni sorularla son sınav sistemine göre hazırlanmıştır. ezberbozan ezberletmezöğretir! KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ SORU BANKASI gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2013, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları

Detaylı

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İlköğretim II. Kademe İçin Örnek Etkinlikler DR. ABDULLAH ŞAHİN Dr. Abdullah Şahin İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi (İlköğretim II. Kademe

Detaylı

Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü

Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü Gözden Geçirilmiş 15. Prof. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Doç. Dr. Ömay Çokluk Prof. Dr. Nilgün Köklü Sosyal Bilimler İçin İSTATİSTİK ISBN 978-975-6802-33-5 Kitap içeriğinin

Detaylı

MEB YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI. Millî Eğitim Bakanlığı

MEB YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI. Millî Eğitim Bakanlığı Millî Eğitim Bakanlığı MEB 2013 YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI Türkçe Sosyal Bilimler Mesleki Bilgi Genel Kültür EN SON YAPILAN DEĞİŞİKLİKLERLE

Detaylı

Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN 978-605-318-010-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2015, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Dünyada Ana D l Öğret m

Dünyada Ana D l Öğret m Dünyada Ana D l Öğret m -Program İncelemeler - Editör Yazarlar Yrd. Doç. Dr. Bekir İNCE Elif AYDIN Nuran BAŞOĞLU Tuğba DEMİRTAŞ Üzeyir SÜĞÜMLÜ Zekeriyya KANTAŞ Zeynep AYDEMİR Editör: DÜNYADA ANA DİLİ ÖĞRETİMİ

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAÐLIÐI ISBN 978-605-0022-09-4

Yrd. Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAÐLIÐI ISBN 978-605-0022-09-4 Yrd. Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAÐLIÐI ISBN 978-605-0022-09-4 2008, Pegem Akademi Bu kitabýn basým, yayýn ve satýþ haklarý Pegem Akademi Yay. Eðt. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Þti ye aittir. Anýlan kuruluþun

Detaylı

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2014 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ. Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI

Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ. Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI ISBN 978-605-318-260-3 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 10 Özgün Parça

Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 10 Özgün Parça Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 0 Özgün Parça Mehmet Serkan UMUZDAŞ Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL PARÇALAR ISBN 978-60-6-60-6 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

Komisyon MUHASEBE ÇEK KOPAR SORU BANKASI ISBN 978-605-364-579-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon MUHASEBE ÇEK KOPAR SORU BANKASI ISBN 978-605-364-579-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon MUHASEBE ÇEK KOPAR SORU BANKASI ISBN 978-605-364-579-5 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay.

Detaylı

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü kpss 2014 Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü Komisyon KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 20 DENEME ISBN- 978-605-364-663-1

Detaylı

ÖSYM. kpss. yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK DENEME. Gerçek Sınav Tadında...

ÖSYM. kpss. yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK DENEME. Gerçek Sınav Tadında... kpss 2014 ÖSYM yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK 30 DENEME Gerçek Sınav Tadında... Komisyon VATANDAŞLIK 30 DENEME ISBN 978-605-364-707-2 Kitapta yer alan bölümlerin tüm

Detaylı

DİLBİLİM NEDİR? Dav d CRYSTAL. Çeviren: Ahmet BENZER

DİLBİLİM NEDİR? Dav d CRYSTAL. Çeviren: Ahmet BENZER DİLBİLİM NEDİR? Dav d CRYSTAL Çeviren: Ahmet BENZER David Crystal Çeviren: Ahmet Benzer Dilbilim Nedir? ISBN 978-605-318-485-0 DOI 10.14527/9786053184850 Kitabın orijinal adı: What is Linguistics? Baskı

Detaylı

Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı

Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı Dr. Ramazan YANIK Dr. Ramazan YANIK Kredi Derecelendirme (Rating) Kuruluşlarının Ülke Notlarının

Detaylı

SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK

SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK KPSS Genel Yetenek Genel Kültür Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2014 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların,

Detaylı

ÖABT SORU BANKASI. FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ FİZİK ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü

ÖABT SORU BANKASI. FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ FİZİK ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü ÖABT 2015 Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ FİZİK SORU BANKASI Tamamı Çözümlü KOMİSYON ÖABT Fen Bilimleri/ Fen ve

Detaylı

MUHASEBE SORU BANKASI R E D I T U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ PERİL ÖZERGÜN - SAADET ERDEM

MUHASEBE SORU BANKASI R E D I T U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ PERİL ÖZERGÜN - SAADET ERDEM R E D I T U S MUHASEBE SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Temel Kavramlar Muhasebe Standartları Genel Muhasebe Maliyet Muhasebesi Şirketler Muhasebesi Mali Analiz KPSS ve kurum sınavları için özgün sorulardan

Detaylı

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ ÖĞRETİM İLKE YÖNTEMLERİ. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır.

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ ÖĞRETİM İLKE YÖNTEMLERİ. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. EĞİTİM BİLİMLERİ KPSS 2015 Birincilerin Tercihi ÖĞRETİM İLKE ve YÖNTEMLERİ Tamamı Çözümlü 20 DENEME Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. Komisyon KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ TAMAMI

Detaylı

kpss ezberbozan serisi VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde

kpss ezberbozan serisi VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde ezberbozan kpss serisi 2016 VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde 29. yıl KOMİSYON KPSS EZBERBOZAN VATANDAŞLIK SORU BANKASI ISBN 978-605-318-362-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP ECONOMICUS İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI

İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI Editör: Fatma Alisinanoğlu 2. Baskı İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI Özlem Şimşek - Gülhan Güven - Gözde İnal Berrin Dinç - Saide Özbey - Barış Çaycı Emre Ünal - D. Neslihan Bay Editör: Prof.

Detaylı

Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7

Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7 7. Baskı Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2012, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları

Detaylı

EĞİTİM BİLİMİNE. Editör

EĞİTİM BİLİMİNE. Editör Editör Prof. Dr. Firdevs Güneş Prof. Dr. Firdevs Güneş Doç. Dr. Çetin Semerci Yrd. Doç. Dr. Aysun Nüket Elçi Yrd. Doç. Dr. Ayşe Derya Işık Yrd. Doç. Dr. Cemal Tosun Yrd. Doç. Dr. Cengiz Özmen Yrd Doç.

Detaylı

Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2013, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

GRUP REHBERLİĞİ ETKİNLİKLERİ

GRUP REHBERLİĞİ ETKİNLİKLERİ ORTAOKULDA GRUP REHBERLİĞİ ETKİNLİKLERİ Doç. Dr. Şer fe IŞIK Doç. Dr. Şerife Işık ORTAOKULDA GRUP REHBERLİĞİ ETKİNLİKLERİ ISBN 978-605-318-558-1 DOI 10.14527/9786053185581 Kitapta yer alan bölümlerin tüm

Detaylı

Komisyon DİKEY GEÇİŞ SINAVI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ÇIKMIŞ SORULAR ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon DİKEY GEÇİŞ SINAVI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ÇIKMIŞ SORULAR ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon DİKEY GEÇİŞ SINAVI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ÇIKMIŞ SORULAR ISBN 78-60-8-- Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ. gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program geliştirme

KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ. gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program geliştirme kpss 2014 Yeni sorularla son sınav sistemine göre hazırlanmıştır. ezberbozan ezberletmezöğretir! KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ SORU BANKASI gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program

Detaylı

Çağdaş Türk Müz ğ P yano Eserler ne Yönel k Hazırlayıcı Etüt Yazma Yöntem. Yrd. Doç. Dr. Ahmet Suat KARAHAN

Çağdaş Türk Müz ğ P yano Eserler ne Yönel k Hazırlayıcı Etüt Yazma Yöntem. Yrd. Doç. Dr. Ahmet Suat KARAHAN Çağdaş Türk Müz ğ P yano Eserler ne Yönel k Hazırlayıcı Etüt Yazma Yöntem Yrd. Doç. Dr. Ahmet Suat KARAHAN Yrd. Doç. Dr. Ahmet Suat KARAHAN ÇAĞDAŞ TÜRK MÜZİĞİ PİYANO ESERLERİNE YÖNELİK HAZIRLAYICI ETÜT

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ Sosyal Yapı ve Eğitim Yrd. Doç. Dr. Ahmet ÇOBAN Yrd. Dç. Dr. Ahmet Çoban Bilişim Teknolojileri, Sosyal Yapı ve Eğitim ISBN 978-605-318-441-6 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarına

Detaylı

MATEMATİK SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde

MATEMATİK SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde KPSS Genel Yetenek Genel Kültür MATEMATİK Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 100'ün üzerinde soruyu kolaylıkla

Detaylı

ÖABT REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK

ÖABT REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK ÖABT REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK 0000000001 Komisyon ÖABT REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-213-9 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

ALES. ÇIKMIŞ SORULAR Tamamı Çözümlü. ales AKADEMİK PERSONEL VE LİSANSÜSTÜ EĞİTİMİ GİRİŞ SINAVI.

ALES. ÇIKMIŞ SORULAR Tamamı Çözümlü. ales AKADEMİK PERSONEL VE LİSANSÜSTÜ EĞİTİMİ GİRİŞ SINAVI. ales 2013 ÖSYM'nin Sorduğu Tüm Sorular AKADEMİK PERSONEL VE LİSANSÜSTÜ EĞİTİMİ GİRİŞ SINAVI ALES ÇIKMIŞ SORULAR Tamamı Çözümlü 2007. 2008. 2009. 2010. 2011. 2012 Kasım Dahil Komisyon ALES Tamamı Çözümlü

Detaylı

Küçükler için Büyüklere

Küçükler için Büyüklere Küçükler için Büyüklere Yaşar Kuzucu Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Geliştirilmiş 3. Baskı Dr. Yaşar Kuzucu Psikolojik Danışman KÜÇÜKLER İÇİN BÜYÜKLERE Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ISBN 978 605 364 459 0 Kitapta

Detaylı

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. coğrafya 30 deneme

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. coğrafya 30 deneme kpss 2014 Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. coğrafya 30 deneme Mesut Atalay - Önder Cengiz COĞRAFYA 30 DENEME ISBN-978-605-364-705-8 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına

Detaylı

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS Dersin Adı GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS Çocuk ruh sağlığı Dersin Kodu OKÖ208 Dersin Türü Zorunlu Dersin Seviyesi Lisans Dersin AKTS Kredisi 4 Haftalık Ders

Detaylı

ÖABT FEN BİLİMLERİ/FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ

ÖABT FEN BİLİMLERİ/FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ ÖABT FEN BİLİMLERİ/FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ 0000000001 Komisyon ÖABT FEN BİLİMLERİ / FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-190-3 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Dersin Adı Öğretim Dili Çocuk Ruh Sağlığı TÜRKÇE Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim ( X) Uzaktan Öğretim( ) Diğer ( ) Dersin

Detaylı

DOĞUM ÖNCESİNDEN ERGENLİĞE ÇOCUK GELİŞİMİ. Ed tör: Prof. Dr. N lgün BAYSAL METİN

DOĞUM ÖNCESİNDEN ERGENLİĞE ÇOCUK GELİŞİMİ. Ed tör: Prof. Dr. N lgün BAYSAL METİN DOĞUM ÖNCESİNDEN ERGENLİĞE ÇOCUK GELİŞİMİ Ed tör: Prof. Dr. N lgün BAYSAL METİN Editör: Prof. Dr. E. Nilgün BAYSAL METİN DOĞUM ÖNCESİNDEN ERGENLİĞE ÇOCUK GELİŞİMİ ISBN 978-605-318-592-5 DOİ: 14527/ 9786053185925

Detaylı

ÖABT. Soruları yakalayan 2015 komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SORU BANKASI.

ÖABT. Soruları yakalayan 2015 komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SORU BANKASI. ÖABT Soruları yakalayan 2015 komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SORU BANKASI Tamamı Çözümlü Komisyon ÖABT SINIF ÖĞRETMENLIĞI SORU BANKASI ISBN 978-605-318-124-8

Detaylı

kpss işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m a m m lü

kpss işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m a m m lü kpss 2013 işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m ta a m ı çö z ü 10 m lü Komisyon KPSS İŞLETME TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN- 978-605-364-374-6 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Detaylı

kpss ezberbozan serisi MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde

kpss ezberbozan serisi MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde kpss ezberbozan serisi 2016 MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde 29. yıl KOMİSYON KPSS EZBERBOZAN MATEMATİK - GEOMETRİ SORU BANKASI ISBN 978-605-318-360-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

Viyolonsel İçin Sol El Teknik Çalışmaları SERPİL UMUZDAŞ

Viyolonsel İçin Sol El Teknik Çalışmaları SERPİL UMUZDAŞ Viyolonsel İçin Sol El Teknik Çalışmaları SERPİL UMUZDAŞ Yrd. Doç. Dr. Serpil UMUZDAŞ VİYOLONSEL İÇİN SOL EL TEKNİK ÇALIŞMALARI ISBN 978-605-64-46- Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına

Detaylı

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6 Kitata yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Komisyon REDITUS MUHASEBE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-167-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon REDITUS MUHASEBE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-167-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon REDITUS MUHASEBE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-167-5 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2015 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem

Detaylı

SORU BANKASI. ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME KPSS EFSANE KPSS. Eğitim Bilimleri. Eğitimde

SORU BANKASI. ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME KPSS EFSANE KPSS. Eğitim Bilimleri. Eğitimde KPSS Eğitim Bilimleri EFSANE 5000 SORU BANKASI ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME Eğitimde 29. yıl KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 70'in üzerinde soruyu

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI E C O N O M I C U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI E C O N O M I C U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP E C O N O M I C U S İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ ÇOCUK PSİKOLOJİSİNDE GELİŞİM MODELLERİ... 3 ÖĞRENME TEORİSİ MODELİ... 4 BİLİŞSEL GELİŞİM MODELİ... 5 İNSAN GELİŞİMİNİ VE PSİKOLOJİSİNİ AÇIKLAYAN TEMEL KURAMLAR...

Detaylı

GRUP REHBERLİĞİ ETKİNLİKLERİ

GRUP REHBERLİĞİ ETKİNLİKLERİ OKUL ÖNCESİNDE GRUP REHBERLİĞİ ETKİNLİKLERİ Ed tör: Doç. Dr. Şer fe IŞIK Doç. Dr. Şerife Işık OKUL ÖNCESİNDE GRUP REHBERLİĞİ ETKİNLİKLERİ ISBN 978-605-318-557-4 DOI 10.14527/ 9786053185574 Kitapta yer

Detaylı

ÖSYM nin Sorduğu Tüm Sorular DGS. Tamamı Çözümlü ÇIKMIŞ SORULAR. Temmuz Dahil

ÖSYM nin Sorduğu Tüm Sorular DGS. Tamamı Çözümlü ÇIKMIŞ SORULAR. Temmuz Dahil ÖSYM nin Sorduğu Tüm Sorular DGS Tamamı Çözümlü ÇIKMIŞ SORULAR 00 00 005 006 007 008 009 00 0 Temmuz Dahil Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ÇIKMIŞ SORULAR ISBN 978-975-879-06- Kitapta yer alan bölümlerin tüm

Detaylı

kpss türkiye'nin en çok satan ders notları COĞRAFYAdan

kpss türkiye'nin en çok satan ders notları COĞRAFYAdan kpss 2013 ders notları türkiye'nin en çok satan kim korkar CĞRAFYAdan ' Özgün onu Anlatımı Haritalı ve Tablolu Tekrarlar Görsel Sunumlar Güncel Veriler ve Projeler statistiki Bilgiler Önder CENGZ & Mesut

Detaylı

kpss 2013 muhasebe ÖSYM sınav formatına %100 uygun

kpss 2013 muhasebe ÖSYM sınav formatına %100 uygun kpss 2013 muhasebe ÖSYM sınav formatına %100 uygun 10 tamamı çözümlü Komisyon KPSS MUHASEBE TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN 978-605-364-223-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Detaylı

psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN

psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN Ersin Altıntaş Mücahit Dilekmen Sabahattin Çam Hikmet Yazıcı Yaşar Özbay İbrahim Yıldırım Ömer Üre Alim Kaya Asım Çivitçi Sibel Türküm 13. Baskı Editör:

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III Ünite:I Eğitim Psikolojisinde Bilimsel Araştırma Yöntem ve Teknikleri 13 Psikoloji ve Eğitim Psikolojisi 15 Eğitim Psikolojisi ve Bilim 17 Eğitim Psikolojisi ve Bilimsel Araştırma

Detaylı

OLASILIK ve İSTATİSTİĞE GİRİŞ. Yrd. Doç. Dr. Hüsey n Dem r

OLASILIK ve İSTATİSTİĞE GİRİŞ. Yrd. Doç. Dr. Hüsey n Dem r OLASILIK ve İSTATİSTİĞE GİRİŞ Yrd. Doç. Dr. Hüsey n Dem r Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Demir OLASILIK VE İSTATİSTİĞE GİRİŞ ISBN 978-605-318-470-6 DOI 10.14527/9786053184706 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına

Detaylı

Çok Değişkenli İstatistik

Çok Değişkenli İstatistik Sosyal Bilimler İçin Çok li İstatistik SPSS ve LISREL Uygulamaları Ömay Çokluk Güçlü Şekercioğlu Şener Büyüköztürk 3. BASKI Doç. Dr. Ömay Çokluk Yrd. Doç. Dr. Güçlü Şekercioğlu Prof. Dr. Şener Büyüköztürk

Detaylı

Bebeklikten Ergenliğe Gelişimsel Psikopatoloji (PSY 319) Ders Detayları

Bebeklikten Ergenliğe Gelişimsel Psikopatoloji (PSY 319) Ders Detayları Bebeklikten Ergenliğe Gelişimsel Psikopatoloji (PSY 319) Ders Detayları Ders Adı Ders Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Kodu Saati Saati Saati Bebeklikten Ergenliğe Gelişimsel Psikopatoloji PSY

Detaylı

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler.

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler. 0212 542 80 29 Uz. Psk. SEMRA EVRİM 0533 552 94 82 DUYGUSAL ZEKA Son yıllarda yapılan pek çok çalışma zeka tanımının genişletilmesi ve klasik olarak kabul edilen IQ yani entelektüel zekanın yanı sıra EQ

Detaylı

SOSYAL BİLGİLERİN TEMELLERİ

SOSYAL BİLGİLERİN TEMELLERİ SOSYAL BİLGİLERİN TEMELLERİ RefikTuran Kadir Ulusoy Bayram Tay Handan Deveci Yusuf Keskin Yılmaz Geçit RefikTuran Kadir Ulusoy Ali Meydan Hacı Duran Barış Kaya Gülmisâl Emiroğlu Tuba Çengelci Kubilay Yazıcı

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Çarşamba, 07 Ekim :27 - Son Güncelleme Çarşamba, 07 Ekim :31

Yönetici tarafından yazıldı Çarşamba, 07 Ekim :27 - Son Güncelleme Çarşamba, 07 Ekim :31 Çocukların Arkadaş Edinmelerine Nasıl Yardımcı Olunmalı? Bu soruya cevap vermek için öncelikle bazı çocukların neden arkadaş edinemedikleri üzerinde durmamız gerekmektedir. Çocuklar çok çeşitli nedenlerden

Detaylı

GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin. konu anlatımlı

GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin. konu anlatımlı KPSS Genel Yetenek Genel Kültür Lise ve Ön Lisans Adayları İçin GEOMETRİ KPSS 206 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 204 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 00'ün üzerinde soruyu kolaylıkla çözebildiğini

Detaylı

Komisyon KPSS PROGRAM GELİŞTİRME-SINIF YÖNETİMİ- ÖĞRETİM TEKNLOJİLERİ VE MATERYAL TASARIMI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 20 DENEME. E-ileti:

Komisyon KPSS PROGRAM GELİŞTİRME-SINIF YÖNETİMİ- ÖĞRETİM TEKNLOJİLERİ VE MATERYAL TASARIMI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 20 DENEME. E-ileti: Komisyon KPSS PROGRAM GELİŞTİRME-SINIF YÖNETİMİ- ÖĞRETİM TEKNLOJİLERİ VE MATERYAL TASARIMI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 20 DENEME ISBN- 978-605-318-365-5 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Detaylı

Editör: Prof. Dr. Ayla OKTAY EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ ISBN 978-9944-919-69-2. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Editör: Prof. Dr. Ayla OKTAY EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ ISBN 978-9944-919-69-2. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Editör: Prof. Dr. Ayla OKTAY EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ ISBN 978-9944-919-69-2 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2012, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem

Detaylı

KURAMSAL ESTETİK. Yusuf Baytek n BALCI

KURAMSAL ESTETİK. Yusuf Baytek n BALCI KURAMSAL ESTETİK Yusuf Baytek n BALCI KURAMSAL ESTETİK Yrd. Doç. Yusuf Baytekin Balcı ISBN: 978-605-318-630-4 DOİ 10.14527/9786053186304 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2016, Pegem

Detaylı

Türkçe Eğitimi Açısından Dil Bilgisi Öğretimi

Türkçe Eğitimi Açısından Dil Bilgisi Öğretimi Türkçe Eğitimi Açısından Dil Bilgisi Öğretimi 2. Baskı Editör Murat ÖZBAY Ahmet BALCI Mehmet KURUDAYIOĞLU Bilginer ONAN Salih Kürşad DOLUNAY Mehmet TEMİZKAN Ferhat ENSAR Namık Kemal ŞAHBAZ Bayram BAŞ İlhan

Detaylı

Komisyon MALİYE ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon MALİYE ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon MALİYE ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-578-8 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2014 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay.

Detaylı

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ. ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır.

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ. ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. EĞİTİM BİLİMLERİ KPSS 2015 Birincilerin Tercihi ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME Tamamı Çözümlü 20 DENEME Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. Komisyon KPSS ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME TAMAMI ÇÖZÜMLÜ

Detaylı

Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0

Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0 Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

Bilişim Teknolojilerine Pedagojik Bir Yaklaşım. Mehmet AKSÜT Mega Eğitim Danışmanlık Songül ATEŞ Uşak üniversitesi Hayriye UĞURLU Uşak üniversitesi

Bilişim Teknolojilerine Pedagojik Bir Yaklaşım. Mehmet AKSÜT Mega Eğitim Danışmanlık Songül ATEŞ Uşak üniversitesi Hayriye UĞURLU Uşak üniversitesi Bilişim Teknolojilerine Pedagojik Bir Yaklaşım Mehmet AKSÜT Mega Eğitim Danışmanlık Songül ATEŞ Uşak üniversitesi Hayriye UĞURLU Uşak üniversitesi Giriş Teknolojideki hızlı gelişim, her geçen gün günlük

Detaylı

4/16/2010 İÇERİK. Kişisel Rehberlik? Geleneksel vs Gelişimsel Yaklaşıma Göre Kişisel Rehberlik? KENDİNİ GERÇEKLEŞTİRME

4/16/2010 İÇERİK. Kişisel Rehberlik? Geleneksel vs Gelişimsel Yaklaşıma Göre Kişisel Rehberlik? KENDİNİ GERÇEKLEŞTİRME İÇERİK KİŞİSEL REHBERLİK Gelişimsel Yaklaşıma Göre Kişisel Rehberlik Kişisel Rehberlik Açısından Etkili Öğretmenlik Farklı Eğitim Dönemlerinde Kişisel Rehberlik Kişisel Rehberlik? GELİŞİMSEL YAKLAŞIMA

Detaylı

ÖSYM. öabt. yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT SINIF ÖĞRETMENLİĞİ 10 DENEME.

ÖSYM. öabt. yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT SINIF ÖĞRETMENLİĞİ 10 DENEME. öabt ÖSYM yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT SINIF ÖĞRETMENLİĞİ 10 DENEME Tamamı Çözümlü Komisyon ÖABT SINIF ÖĞRETMENLİĞİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN 978-605-364-764-5

Detaylı

İlk ve Ortaöğretimde Gelişimsel Rehberlik

İlk ve Ortaöğretimde Gelişimsel Rehberlik İlk ve Ortaöğretimde Gelişimsel Rehberlik Binnur Yeşilyaprak Prof. Dr. Binnur YEŞİLYAPRAK İLK ve ORTAÖĞRETİMDE GELİŞİMSEL REHBERLİK ISBN 978-605-318-006-7 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

İLKÖĞRETİMDE KAYNAŞTIRMA

İLKÖĞRETİMDE KAYNAŞTIRMA İLKÖĞRETİMDE KAYNAŞTIRMA Editör: Prof. Dr. İbrahim H. Diken İbrahim H. Diken / Sema Batu / Ayşegül Ş. Öz / Osman Özokçu / Macid A. Melekoğlu Elif Sazak Pınar / Necdet Karasu / Sezgin Vuran / Oğuz Gürsel

Detaylı

ERGENLERDE PROBLEM DAVRANIŞLAR

ERGENLERDE PROBLEM DAVRANIŞLAR Diğdem M. Siyez ERGENLERDE PROBLEM DAVRANIŞLAR Okul Temelli Önleme Çalışmaları ile İlgili Uygulama Örnekleri 3. Baskı Doç. Dr. Diğdem M. SİYEZ ERGENLERDE PROBLEM DAVRANIŞLAR Okul Temelli Önleme Çalışmaları

Detaylı

OKULLARDA KUŞAKLARARASI ÖĞRENME

OKULLARDA KUŞAKLARARASI ÖĞRENME OKULLARDA KUŞAKLARARASI ÖĞRENME Bir Kuşaklararası Öğrenme Deneyimi Dedelerimiz ve Ninelerimizden Öğreniyoruz Soner Polat Yaser Arslan Gizem Günçavdı Hande Çiçek Ender Kazak Yazarlar: Doç. Dr. Soner Polat

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET k İl u ok l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - NİSAN 2014 AİLE İÇİ ŞİDDET Çocuğun sağlıklı bir gelişim göstermesi ve sağlam bir kişilik kazanması için

Detaylı

Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme

Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme 29 Nisan 2015 yayımlanan Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yüksek Öğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği uyarınca görevde yükselme merkezi yazılı sınav duyurusuna

Detaylı

İÇİNDEKİLER. GİRİŞ GELİŞİM PSİKOLOJİSİNE DAİR Prof. Dr. İrfan ERDOĞAN. I. Gelişim Psikolojisine Kuramsal Bakış...1

İÇİNDEKİLER. GİRİŞ GELİŞİM PSİKOLOJİSİNE DAİR Prof. Dr. İrfan ERDOĞAN. I. Gelişim Psikolojisine Kuramsal Bakış...1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ GELİŞİM PSİKOLOJİSİNE DAİR Prof. Dr. İrfan ERDOĞAN I. Gelişim Psikolojisine Kuramsal Bakış...1 BÖLÜM 1 GELİŞİM PSİKOLOJİSİNDE KURAMLAR VE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Çare SERTELİN MERCAN I.

Detaylı

Prof. Dr. Serap NAZLI

Prof. Dr. Serap NAZLI Prof. Dr. Serap NAZLI Eserler Listesi (2014) A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler: A1. Nazlı, S. (2006). Comprehensive Guidance and Counselling Programme Practices in Turkey. Mediterranean

Detaylı

ÖABT İLKÖĞRETİM MATEMATİK

ÖABT İLKÖĞRETİM MATEMATİK KPSS 2017 önce biz sorduk 50 Soruda 30 soru ÖABT İLKÖĞRETİM MATEMATİK ANALİZ - DİFERANSİYEL DENKLEMLER Eğitimde 30. yıl Fikret Hemek ÖABT İlköğretim Matematik Öğretmenliği Analiz-Diferansiyel Denklemler

Detaylı

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası Tüm Kamu Personeli İçin GYS Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı Konu Anlatımı + Soru Bankası Memurluk, Şeflik, Uzmanlık, Şube Müdürlüğü ve Diğer Unvanlar Adalet Bakanlığı Aile ve Sosyal Politikalar

Detaylı

ERDEK KIZ TEKNİK VE MESLEK LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI TANITIM KILAVUZU

ERDEK KIZ TEKNİK VE MESLEK LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI TANITIM KILAVUZU ERDEK KIZ TEKNİK VE MESLEK LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI TANITIM KILAVUZU 2012-2013 Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Öğretmeni Bölüm Şefi Zuhal ALTINTAŞ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ Bu faaliyet ile çocuk

Detaylı

EVLİLİK ÇATIŞMASI VE ÇOCUK

EVLİLİK ÇATIŞMASI VE ÇOCUK EVLİLİK ÇATIŞMASI VE ÇOCUK Evlilik çatışması özellikle aile stresinin yüksek olduğu; *Düşük sosyoekonamik düzeydeki *Psikolojik tedavi gören çocuğun olduğu *Anne ya da babanın psikolojik sorunlarının olduğu

Detaylı

Soru: Tanrı tasavvuru ne demektir?

Soru: Tanrı tasavvuru ne demektir? Tanrı Tasavvuru Soru: Tanrı tasavvuru ne demektir? Peker e göre: Kişinin bebekliğinden itibaren, zeka gelişimine, edinmiş olduğu bilgi ve yaşantısına göre, Tanrı yı zihninde canlandırması, biçimlendirmesi

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikoloji RPD 101 Not III Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Kişilik Gelişimi Kişilik Nedir? *Kişilik, bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu, diğer bireylerden ayırt edici,

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

OKUL ÖNCESİ ve İLKOKUL ÖĞRENCİ ADAYLARI TANIMA, DEĞERLENDİRME ve SEÇME ÇALIŞMASI HİZMET TEKLİFİ

OKUL ÖNCESİ ve İLKOKUL ÖĞRENCİ ADAYLARI TANIMA, DEĞERLENDİRME ve SEÇME ÇALIŞMASI HİZMET TEKLİFİ OKUL ÖNCESİ ve İLKOKUL ÖĞRENCİ ADAYLARI TANIMA, DEĞERLENDİRME ve SEÇME ÇALIŞMASI HİZMET TEKLİFİ ŞUBAT 2015 Bu teklif Özel Nun İlkokulu için 2015-2106 Eğitim- Öğretim Yılı nda okula başvuran okul öncesi

Detaylı

TÜRKÇE ÖĞRETİMİ. Yaklaşımlar ve Modeller. Prof. Dr. F rdevs GÜNEŞ

TÜRKÇE ÖĞRETİMİ. Yaklaşımlar ve Modeller. Prof. Dr. F rdevs GÜNEŞ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ Yaklaşımlar ve Modeller Prof. Dr. F rdevs GÜNEŞ Prof. Dr. Firdevs GÜNEŞ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ YAKLAŞIMLAR VE MODELLER ISBN 978-605-364-492-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına

Detaylı

DEĞERLER EĞİTİMİ. Doç. Dr. Kadir Ulusoy Doç. Dr.Bülent Dilmaç

DEĞERLER EĞİTİMİ. Doç. Dr. Kadir Ulusoy Doç. Dr.Bülent Dilmaç DEĞERLER EĞİTİMİ Doç. Dr. Kadir Ulusoy Doç. Dr.Bülent Dilmaç Doç. Dr. Bülent Dilmaç Doç. Dr. Kadir Ulusoy Değerler Eğitimi ISBN 978-605-364-340-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına

Detaylı

Gelişim Psikolojisi (PSY 203) Ders Detayları

Gelişim Psikolojisi (PSY 203) Ders Detayları Psikolojisi (PSY 203) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Psikolojisi PSY 203 Güz 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i PSY 102 Psikolojiye Giriş II Dersin

Detaylı

Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM

Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM Editör İbrahim H. Diken 11. Baskı Atilla Cavkaytar Oğuz Gürsel Tevhide Kargın E. Sema Batu Arzu Özen İlknur Çifci Tekinarslan Hasan Avcıoğlu H. Hakan

Detaylı

DUYGU ODAKLI ÇİFT TERAPİSİ

DUYGU ODAKLI ÇİFT TERAPİSİ DUYGU ODAKLI ÇİFT TERAPİSİ Leslie S. GREENBERG Serine WARWAR Psikoterapi Enstitüsü Psikoterapi Enstitüsü Eğitim Yayınları: 70 Duygu Odaklı Çift Terapisi Atölye Çalışması Malzemeleri Leslie S. GREENBERG

Detaylı

1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR

1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR 13 1.1. Özel Gereksinimli Bireyler 16 1.2. Özel Eğitimin Amacı ve İlkeleri 18 1.3. Özel Eğitimin Önemi 19 1.4. Engelliliğin Genel

Detaylı

GECE YATAK ISLATMA-GÜNDÜZ ISLATMA GECE YATAK ISLATMA

GECE YATAK ISLATMA-GÜNDÜZ ISLATMA GECE YATAK ISLATMA GECE YATAK ISLATMA-GÜNDÜZ ISLATMA GECE YATAK ISLATMA Gece yatak ıslatma sorunu insanlık tarihinde kayıtları bulunan en eski sağlık problemlerinden biridir. 5 yaşına gelmiş bir çocukta yatak ıslatma normal

Detaylı

PEGEM DENEME den DENEME ALES ALES i DENEME ÇÖZÜM KİTAPÇIĞI YENİ

PEGEM DENEME den DENEME ALES ALES i DENEME ÇÖZÜM KİTAPÇIĞI YENİ PEGEM DENEME den i DENEME ÇÖZÜM KİTAPÇIĞI YENİ KOMİSYON TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI SAYISAL VE EŞİT AĞIRLIK ISBN 978-605-364-14-5 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem

Detaylı