Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAĞLIĞI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAĞLIĞI ISBN 978-605-0022-09-4. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir."

Transkript

1 4. Baskı

2 Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAĞLIĞI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2015, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Şti ye aittir. Anılan kuruluşun izni alınmadan kitabın tümü ya da bölümleri, kapak tasarımı, mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik, kayıt ya da başka yöntemlerle çoğaltılamaz, basılamaz, dağıtılamaz. Bu kitap T.C. Kültür Bakanlığı bandrolü ile satılmaktadır. Okuyucularımızın bandrolü olmayan kitaplar hakkında yayınevimize bilgi vermesini ve bandrolsüz yayınları satın almamasını diliyoruz. 1. Baskı: Ocak 2008, Ankara 4. Baskı: Ocak 2015, Ankara Yayın-Proje Yönetmeni: Ayşegül Eroğlu Dizgi-Grafik Tasarım: Ezgi Öz Dincel Kapak Tasarımı: Gürsel Avcı Baskı: Yorum Basım Yayın ve Matbaacılık Ltd. Şti İvedik Organize Sanayi Bölgesi Matbaacılar Sitesi 35. Cadde No: ( ) Yayıncı Sertifika No: Matbaa Sertifika No: İletişim Karanfil 2 Sokak No: 45 Kızılay / ANKARA Yayınevi: Yayınevi Belgeç: Dağıtım: Dağıtım Belgeç: Hazırlık Kursları: İnternet: E-ileti:

3 Doç. Dr. Serdal SEVEN 1977 de Muş ta doğdu. İlkokulu Muş Ağaçlık Köyü İlköğretim okulunda; Ortaokulu Muş Lisesi Orta Kısmında; liseyi Van Alparslan Anadolu Öğretmen Lisesi nde bitirdi da Celal Bayar Üniversitesi Demirci Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bölümü nde Lisans; 2001 Yılında Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İlköğretim Ana Bilim Dalı nda Yüksek Lisans; 2006 Yılında da Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı nda Doktora öğrenimini tamamladı. Konu Alanı Ders Kitabı İncelemesi adlı ortak yazarlı bir kitabı bulunan yazarın çocuk gelişimi ile ilgili makale ve proje çalışmaları bulunmaktadır yılında okul öncesi eğitimi alanında doçent unvanı alan yazarın alanı ile ilgili pek çok yurt dışı ve yurt içi makale, kitap, bildiri ve projeleri bulunmaktadır. Okuyucuya Not Bu kitabın temel amaçlarından biri çocuk ruh sağlığı alanı hakkında okuyucuya güvenilir bilgiler vermektir. Bu amaçla kitabın ilk iki bölümünde çocuk ruh sağlığının kavramsal çerçevesi oluşturulmuştur. Bu iki bölümün yapısı gereği okuyucu için yeni sayılabilecek birçok terim tanıtmaktadır. Bu nedenle de alana yabancı okuyucular için başlangıçta anlaşılma güçlüğü olabilir. Alana yabancı okuyucuların önce bölümleri sonra 1 ve 2. bölümleri okumalarını önerilir. Böylece okuyucu önce kitabın kendisiyle ilgili neleri anlattığını sonra da bunun için gerekli kavramsal çerçeveyi tanımış olacaktır. iii

4 ÖN SÖZ Anne, baba veya öğretmen olarak çocuk veya çocuklarla ilgilenmek zor ama eğlenceli bir uğraştır. Çocuklar büyüdükçe değişir ve yeni bir hal alırlar. Bu süreçte onlarla ilgilenen herkesin zaman zaman kaygıyla sorma gereği duydukları sorular vardır: Çocuğum normal mi?, Bu davranış acaba ruhsal bir bozukluğa mı işaret ediyor?, Bu çocuk neden böyle yapıyor gibi. Bu soruların cevabı iki temel yaklaşım ile açıklanabilir. Birinci yaklaşım çocuğun gelişim özellikleri; ikincisi ise ruhsal olarak normal kavramıdır. Çocuğun yaşı ilerledikçe normallik kriterleri de değişecektir. Dolaysıyla konunun gelişim ve normallik çerçevesinde ele alınmasına ihtiyaç vardır. Bu kitapta konular bu çerçevede ele alınarak işlenmiştir. Okuyucuya çocuğun belirli gelişim özellikleri tanıtılarak ruh sağlığı dinamikleri açıklanmıştır. Kitabın hazırlanması sürecinde ruh sağlığı ile ilgili mevcut kaynaklardaki bilgilerin güncelliklerini yitirdikleri görülmüş ve Dünya literatüründeki en güncel araştırmalar ve bilgiler derlenmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda çocuk ruh sağlığının kavramsal çerçevesi de bu bilgilere göre kitabın ilk iki bölümünde yeniden şekillendirilmiştir. Ayrıca, kitabın 3-6. bölümlerinde ruh sağlığının gelişimsel temelleri ile çocuğun çevresi, özellikle de ailesi üzerinde durulmuştur bölümlerde çocuklarda görülen ruhsal bozukluklar incelenerek okuyucuyu yönlendirecek bilgiler sunulmuştur. 10. bölümde ise özel durumlardaki çocuklar konu alınmıştır. Kitap, çocukla ilgili herkes tarafından rahatlıkla yararlanılabilecek bir kaynak olarak hazırlanmıştır. YÖK ün Okul Öncesi Öğretmenliği programına uygun hazırlanan bu kitabın birçok lise ve üniversite programında ilgili dersler için önemli bir kaynak olması beklenmektedir. Bu kitabın hazırlanmasında benden desteğini esirgemeyen Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi ve Eğitimi programı öğretim elemanlarına, kitabın şekillenmesine katkıları olan sayın Prof. Dr. Ayla OKTAY a, anneme, eşime, Pegem Akademi yayın ekibine ve öğrencilerime sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum. Ocak, 2015 Doç. Dr. Serdal SEVEN iv

5 İÇİNDEKİLER Önsöz...iv İçindekiler...v 1. BÖLÜM RUH SAĞLIĞI KAVRAMI (ss: 1-18) Ruh Sağlığı Nedir?... 2 Normal ve Anormal Davranış... 3 Ruh Sağlığının Önemi... 7 Ruh Sağlığının Tarihçesi... 8 Ruh Sağlığı Modelleri Büyüsel Model Medikal Model Psikolojik Model Sosyal Model Politik Model BÖLÜM RUH SAĞLIĞINA KURAMSAL BAKIŞ (ss: 19-35) Psikanaliz Freud Psikanalizi Psikanalizde Ruh Sağlığı ile İlgili Temel Konular İnsancı (Hümanistik) Psikoloji Ruh Sağlığı ve Carl Rogers Abraham Maslow ve Kendini Gerçekleştiren Kişilik Pozitif Ruh Sağlığı BÖLÜM SOSYAL VE DUYGUSAL GELİŞİM VE RUH SAĞLIĞI (ss: 37-54) Duygular Duygusal Gelişim Dönemleri Sosyal Gelişim Erikson ve Psiko-Sosyal Gelişim Dönemleri v

6 İlk sosyal ilişkiler ve Etkileşimsel Gelişim Dönemleri Okul Öncesinde Sosyal Gelişim İlişkiler Sosyal Yeterlilik Sosyal Beceri Eksikliği BÖLÜM BAĞLANMA VE RUH SAĞLIĞI (ss: 55-69) Bağlanma Nedir? Bağlanmanın Kurulması ve Gelişimi İçsel Çalışma Modeli İçsel Çalışma Modelinin Etkileri Duygusal İşaretleri Okuma: Karşılıklı Düzenleme Bağlanmanın Sınıflandırılması Bebeklikten Ergenliğe Bağlanmanın Etkileri Bağlanmada Bireysel Farklılıklara Neden Olan Faktörler Anne Bakımı Mizaç Klinik Durumlar Anne Dışı Bakım BÖLÜM ÇOCUĞUN SOSYALLEŞMESİ VE RUH SAĞLIĞI (ss: 71-84) Sosyalleşme Süreci Sosyalleşme ile İlgili Kavramlar Birey Sosyal Figürler ve Sosyal Rol Sosyal Güçler Bebeklikten Ergenliğe Sosyalleşme Yaş Kendini Tanıma Yaş Sosyal Figür ve Rolleri Tanıma Yaş Sosyal Normları Tanıma Dönemi yaş Sosyal Normları Bütünleştirme vi

7 6. BÖLÜM AİLEDE ÇOCUK (ss: ) Aile ve Yapısı Ailenin Dönemsel Yaşam Süreci Ailesel Faktörler ve Ruh Sağlığı Anne-Babanın Eğitim Düzeyi Sosyo-Ekonomik Düzey Annenin Çalışma Durumu Ailede Roller Annenin Rolü Babanın Rolü Büyük Baba ve Büyük Annenin Rolü Bakıcı Faktörü Anne Baba Tutumları Ebeveynlik Tarzları Aile İçi Çatışma BÖLÜM DUYGUSAL BOZUKLUKLAR (ss: ) Kaygı Korku Uyku Bozuklukları Kekemelik Seçici Mutizm BÖLÜM DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI (ss: ) Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Çalma Yalancılık Saldırganlık Kıskançlık İnatçılık vii

8 9. BÖLÜM PSİKO-FİZYOLOJİK BOZUKLUKLAR VE ALIŞKANLIK BOZUKLUKLARI (ss: ) Tik (Seyirce) Yeme Bozuklukları Altını Islatma (Enürezis) Dışkı Kaçırma (Enkoprezis) Parmak Emme Tırnak Yeme BÖLÜM ÖZEL DURUMLARDA ÇOCUK (ss: ) Hastalık ve Çocuk Hasta Çocuk Hasta Ebeveyn Ölüm ve Çocuk Çocukta Ölüm Kavramının Gelişimi Bir Yakınının Ölüm Karşısında Çocuğun Tepkileri Ölüm Durumunun Açıklanması Boşanma ve Çocuk Boşanma Süreçleri Boşanma Kararının Açıklanması Çocukların Boşanma Karşısındaki Tepkileri ve Boşanmanın Sonuçlarına Alışmaları Boşanma Sonrasında Dikkat Edilmesi Gerekenler Üvey Ebeveyn Yeni Aile Kurma Süreci Yapılması Gerekenler Kaynakça viii

9 Ruh Sağlığı Kavramı 1 1. Bölüm Ruh Sağlığı Kavramı Amaçlar Ruh Sağlığı kavramını tanımlayabilme. Sergilenen herhangi bir davranışın normal olup olmadığını değerlendirebilme. Ruh sağlığının önemini kavrayabilme. Ruh sağlığının tarihçesini bilme. Ruhsal sağlığına temel bakış açılarını kavrayabilme. Anahtar Konular Ruh Sağlığı Nedir? Normal ve Anormal Davranış Ruh Sağlığının Önemi Ruh Sağlığının Tarihçesi Ruh Sağlığı Modelleri Büyüsel Model Medikal Model Psikolojik Model Sosyal Model Politik Model

10 2 Çocuk Ruh Sağlığı RUH SAĞLIĞI NEDİR? 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkan ruh sağlığı kavramı yine aynı yüzyılın ortalarında özellikle de Dünya daki büyük savaşlarla birlikte önem kazanmıştır. İlk bakışta ruh sağlığı ruhsal bozuklukların olmaması durumu olarak düşünülmektedir. Bu betimleme yanlış olmasa da ruh sağlığını açıklamaktan uzaktır. Çünkü ruh sağlığı, ruhsal bozukluğun olmaması durumundan daha fazla anlam taşır. Yörükoğlu na (1996) göre ruh sağlığı, kişinin kendisiyle ve çevresiyle sürekli bir denge ve uyum içinde olması dır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), (2004) ruh sağlığını bireyin potansiyelini başarma ve yaşamda normal sayılan baskı durumları ile başa çıkabilme özellikleri ile bir sosyal ve duygusal iyi olma durumu olarak tanımlamıştır. Buna göre, ruh sağlığı bir birey için yeteneklerini fark etme, hayatın normal stresiyle başa çıkma ve topluma katkı sağlayarak iyi olmaya çalışma gibi becerileri gerektirir. Bu tanımlara göre, ruh sağlığı sadece ruhsal bozukluğu olanları değil bütün bireyleri ilgilendirmektedir. Hiçbir grup ruhsal bozukluklardan bağımsız değildir. Herkes muhtemel ruhsal bozukluk riski altındadır. Ancak, maddi olanakları düşük olanlar, evsizler, işsizler, şiddet kurbanları, göçmenler ve mülteciler, çocuk ve ergenler, ihmale uğrayan kadın ve yaşlılar daha yüksek risk altındadırlar (WHO, 2003) Ruh sağlığının tanımı genellikle çocuklar için de geçerlidir. Ancak, çocukların sürekli ve hızlı bir gelişim sürdürdüğü düşünüldüğünde çocuk ruh sağlığına yönelik ölçütleri yeniden gözden geçirmek gerekir. Çocuk ruh sağlığı, sürekli değişen ve gelişen zihinsel, fiziksel ve sosyal yeterliliklere, kritik dönemlere ve bu kritik dönemlerdeki çevresel faktörlere göre ele alınmalıdır. Ayrıca çocuk davranışlarının aynı yaş grubu içerisinde değerlendirilmesi de büyük önem taşır. Çünkü 2 yaşındaki bir çocuğun yabancılardan korkması normal iken 6 yaş grubu içerisinde aynı çocuğun bu davranışı anormaldir. Çocuklarda ve ergenlerde ruh sağlığı Health Advisory Service tarafından şu niteliklerle tanımlanmıştır (Akt.Dogra, Parkin, Gale, & Frake, 2002): Kişisel ilişkilerini yürütme kapasitesi Psikolojik gelişim sürecinin devamı

11 Ruh Sağlığı Kavramı 3 Yaş ve seviyeye uygun oyun ve öğrenme kapasitesi Doğru ve yanlışa yönelik gelişen ahlak duygusu Yaşına ve gelişimine uygun davranışlar Bu tanım ruh sağlığının ideal bir durumunun olduğunu ve ona ulaşılmaya çalışıldığını ifade etmektedir. Diğer benzer bir tanım Mental Health Foundation, (1999) tarafından yapılmıştır. Buna göre duygusal olarak sağlıklı çocukların sahip olmaları gereken yeterlilikler şunlardır: Psikolojik, duygusal, entelektüel ve ruhsal olarak gelişme Kişiler arası ilişkiler başlatma ve geliştirmede yeterlilik Yalnız kalma ve yalnızlıktan hoşlanma Diğerlerinin farkında olma ve onları empatik olarak anlama Oyun ve öğrenme Doğru ve yanlış hissinin gelişimi Problem ve aksaklıkları çözme ve onlardan bir şeyler öğrenme Her iki tanım da çocukların neleri yapmaları gerektiği üzerinde durmuştur. Bu şekilde çocukların ne zaman ruhsal olarak sağlıklı olmadıklarına ilişkin net bilgiler edinilmiştir. Ruh sağlığı kültürel bağlantılarla geniş kapsamlı bir kavramdır. Bu tanımlar daha çok Batı dünyasının görüşünü yansıtmaktadır. Buna rağmen bu tanımlar çocuk ruh sağlığının nasıl olması gerektiği konusunda genel bir tanım için başlangıç noktası oluşturur. Şunu hatırlamakta yarar var ki, ruh sağlığı durağan bir durum değildir. Ruh sağlığı pek çok faktöre bağlıdır ve bu faktörlerdeki değişiklikler ruhsal durumda da değişikliğe yol açmaktadır (Dogra, Parkin, Gale, & Frake, 2002). NORMAL VE ANORMAL DAVRANIŞ Genellikle ruh sağlığı bozuk olanlar için anormal terimi kullanılır. Normal insan dendiğinde de o kişinin ruhsal bir bozukluğunun veya akıl hastalığının olmadığı akla gelir. Ancak normallik ve anormallik kavramlarının pek çok tanımı yapılmıştır. The Concise Oxford Dictionary e (2001) göre

12 4 Çocuk Ruh Sağlığı normallik, dışarıda ne olursa olsun zihnin içsel durumunun sabit tutulmasıdır. Ottosson a göre, birinin olağandan daha düşük fonksiyonel performansı varsa o anormaldir (Ottosson 1995 den Akt. Tengland, 2001, s23). Amerikan psikiyatrist Sabshin normalliğin dört yaklaşımla tanımlandığını ileri sürmüştür (Sabshin, 1967 den Akt. Fernando, 1995). Bu tanımlar şunlardır: 1. Normallik hastalığın yokluğu, sağlık anlamına gelmektedir. 2. Normallik zihindeki ideal durumdur. 3. Normallik bir grup içerisinde bir bireyin ortalama düzeyde işlevsellik göstermesidir. 4. Normallik bir zaman periyodu boyunca bireyin davranışlarında doğru ve kabul edilebilir olanlara karar verme sürecidir. İnsan davranışında normal ve anormal arasındaki sınırı tespit etmek kolay değildir. Bu sınırı tespit edebilmek için farklı yaklaşımlar geliştirilmiştir. Kuramsal sosyologlar psikiyatriye dayalı bozuklukları sosyal sapma formu olarak düşünmüşlerdir. Hasta, hastalıklı olarak kabul edilir. Çünkü o yerel norm kodlarını ve sosyal davranışları ihlal etmiştir. Sapma olarak düşünülen bir davranışa kültürel tepkinin hastanın iyileşmesine veya daha da kötüleşmesine etki edebildiği bir gerçektir. Kültürel yapı bir bozukluğun ilk sunumunun nasıl olacağına etki eder ve bazen bozukluğu kapatabilir bazen de süresini uzatabilir. Fakat biyolojik ve yapısal faktörleri göz önüne almak da pek çok bozukluğu ve oluşumunu açıklamakta gereklidir (Tengland, 2001). Guimón, (2004) normalliğin nitel ve nicel kriterlerinin olduğunu savunmuştur. Nicel kriter daha çok istatistiksel olarak tanımlanmıştır. Fakat bütün insan davranışlarının normal dağılım eğrisine uygun olmayacağı, kültürel değişiklikleri davranış kavramını farklı boyutlar kazandıracağı düşüncesiyle Guimón, (2004) nicel kriterlerin normalliği açıklamakta yeterli olmayacağını nitel bir takım kriterlerin de işe koşulması gerektiğini savunmuştur. Guimon a (2004) göre normallik için en çok kabul edilen nitel kriterler öz yeterlilik, kararlı duygusal ilişkiler kurma kapasitesi ve değişikliklere karşı yeterli uyum davranış şekillerinin olgunlaşmasıdır.

13 Ruh Sağlığı Kavramı 5 Jahoda, (1980) normallik tanımını sosyal psikologlara göre biraz daha genişletmiştir. Ona göre, normallik terimi genel olarak iki farklı kavramı içerir: istatistiksel frekans ve insanların zorunda oldukları standart değerlere yönelik normatif ideal düşünce. Jahoda (1980) normatif ideal in ruh sağlığı ile eşdeğer özelliklere sahip olduğunu düşünmüştür. Bu nedenle daha çok istatistiksel frekans kavramını tartışmıştır. O na göre bir davranışın normal olduğunun kabul edilmesi için istatistiksel frekans yeterli değildir. Bu nedenle, bir davranışın normal olması için toplumda yapılma sıklığının olması ile birlikte insanların o davranışın doğruluğuna yönelik standart bir düşüncelerinin olması gerekir. Bu iki özellik genellikle çakışırlar. Ancak toplumdaki hızlı kültürel değişimler zaman zaman normallik kavramının sorgulanmasına yol açar. Jahoda (1980) ayrıca ruh sağlığını tanımlamak için altı kriter öne sürmüş, bu kriterler doğrultusunda normallik kavramını da tartışmıştır. Bu konu bir sonraki bölümde geniş bir şekilde ele alınacağından burada açıklanmamıştır. Normal ve anormal kavramlarının sınırı en kapsamlı şekilde Thompson, Mathias, & Lyttle (2000) tarafından belirlenmiştir. Buna göre anormallik birkaç yolla belirlenir. 1. İstatistiksel normdan sapma 2. Sosyal normdan sapma 3. Uyumsuz davranışlar 4. Kişisel veya öznel sıkıntı İstatistiksel Norm Anormal kelimesi normdan uzaklaşmak anlamına gelir. İstatistiksel olarak 2 metre boyunda olan bir bireyin anormal olduğu düşünülür. Diğer bir deyişle bireyin boyu normal olarak kabul edilenin ötesindedir. Onlar anormal olarak uzundurlar. Benzer bir istatistiksel uygulama zekâ için de düşünülmüştür. Zekâ düzeyi çok düşük birisi ile 5 yaşındaki dahi bir çocuğun her ikisi de istatistiksel olarak anormal kabul edilir. Tabi ki 2 metre uzunluğundaki biri veya yüksek zekaya sahip kişiler için bu özellikler avantaj olabilir. Ancak onların her ikisi de istatistiksel

14 6 Çocuk Ruh Sağlığı olarak anormaldir. Bu nedenle anormalliği tanımlarken istatistiksel metotlara tek başına güvenilmemelidir. Sosyal Norm Her toplum belli standartlara ve kabul edilebilir davranışlara sahiptir. Toplumun normal kavramından sapan davranış anormal olarak düşünülür. Yukarıdakilere göre böyle davranışlar da istatistiksel olarak anormal olarak sınıflandırılabilir. Ancak, istatistiksel anormalliğin sosyal norm olarak sayılması problemlere yol açar. Bu problemlerden biri zamanın değişimiyle aynı toplumda normal olarak kabul edilen davranışların değişmesidir. Bir diğeri de, her toplumun kendine göre normal ve kabul edilebilir davranış tanımlarının olmasıdır. Bu nedenle, anormalliği incelerken sosyal olarak normal davranışın hangi inanca göre belirlendiğinin de ötesine bakılmalıdır. Davranışlar Uygunsuz davranışları nedeniyle toplum tarafından garip karşılanan insanlar vardır. Sürekli olmamasına karşın birey ve topluma olumsuz etki yapan belli ruhsal durum ve davranışlar vardır. Bazı ruhsal durumlar ve davranışlar bireysel endişelerle ilgilidir (örneğin, kaygı bozukluğu olan ve otobüsle yolculuk etmekten korkan biri veya uyuşturucu alarak kendine zarar veren biri). Diğer durumlar ve davranışlar toplumla ilgilidir ve toplumla çatışmaya sebep olabilir (örneğin, politikacılara komplo kuran paranoyak kişi veya saldırgan bireyler). Bu davranışlar uyumsuzluk kriterine göre anormal olarak düşünülür. Duygular ve Sıkıntı Göz önüne alınması gereken son kriter bir bireyin kişisel veya öznel duygularının anormalliğidir. Ruh hastalığı teşhisi konan pek çok kişi acı ve umutsuzluk deneyimi geçirmiştir. Bu açıkça onlardaki karmaşayı gösterebilir. Sıkıntılı bireyler sıkıntıları çok açık bir şekilde gösterebildikleri gibi zor anlaşılacak şekilde de saklayabilmektedirler. Yukarıda açıkça bahsedildiği gibi hiçbir kriter tek başına anormallik terimini yeterince açıklayamamaktadır. Ancak, bu

15 Ruh Sağlığı Kavramı 7 kriterlerin birleşimleri anormalliğin ve ruhsal bozukluk kavramlarının anlaşılmasına yardımcı olacaktır. RUH SAĞLIĞININ ÖNEMİ Ruh sağlığı, arzu edilen sürekli bir durumdur. Ruh sağlığının yerinde olması bir kişinin hayatı boyunca hiç üzülmeyeceği, sıkıntı yaşamayacağı, stresli durumlarla karşılaşmayacağı anlamına gelmez. İnsanlarda bir takım duygular vardır. Yeri ve zamanı geldiğinde bu duyguların yaşanması normaldir. Bu nedenle öncelikli olarak ruh sağlığının ulaşılmaz bir durum olmadığını söylemek gerekir. Önemli olan kişinin sürekli ruh halidir. Kişi sürekli kaygı, stres, üzüntü yaşıyorsa burada ruh sağlığı ile ilgili bir problem var demektir. Ruh sağlığı hiçbir dış etken olmadığında kişinin rahatlıkla sahip olabileceği bir durumdur. Oysa hayatta insanların fiziksel ve ruhsal durumunu etkileyecek pek çok faktör vardır. Asıl problem bu faktörlerle nasıl başa çıkılacağına yönelik bilgi, beceri ve olgunluk kapasitesine sahip olmaktır. Ruh sağlığı bireyin değişen çevresel faktörlere verdiği uygun tepkilerin bir bileşkesidir. Bu nedenle, doğayla, toplumla ve kendisiyle uyumlu bireyler kendini ve toplumu geliştirecek kapasiteye sahiptirler. 20. yüzyıl, her yönü ile savaşların yıkımların ve büyük teknolojik gelişmelerin olduğu bir çağdır. Savaşlar ve çatışmalar insan sağlığını olumsuz etkilerken teknolojiyle birlikte değişen dünyada insanların kısa sürede uyum sağlaması gereken pek çok durum ortaya çıkmıştır. Televizyon, internet, gazete, dergi gibi yayın araçları vasıtasıyla insanlar bilgi, görüntü ve ses bombardımanına tutulmuşlardır. Dünyanın herhangi bir yerindeki küçük bir çocuk dünyanın bir başka yerindeki bir şiddet olayına bu yayın organları vasıtasıyla şahit olur duruma gelmiştir. Bütün bu değişimler özellikle de çocuklar için önemli tehlikeler içermektedir. Nesiller arası keskin farklılıklar, yaşadığı çevreden çok dışarıdan sunulan ideal dünyaya göre şekillenen yaşamlar, sürekli şiddet, paranın insanlıktan daha önemli hale gelmesi gibi önemli durumlar bu yeni hayata ayak uydurmayı zorlaştırmaktadır. Artık küçük büyük herkesin değişen dünyaya ayak uydurması zorlaşmakta ve insanlar psikolojik desteğe muhtaç hale gelmektedirler. Bu sebeple

16 8 Çocuk Ruh Sağlığı ruh sağlığının korunması son yüzyıldaki en önemli sorunlardan biri olmuştur. Diğer taraftan ruhsal problemlerin önemli bir kısmı çocukluk yıllarına dayanmaktadır. Çocukluk yıllarında yaşanılan- o zaman için yetişkinlerce önemsenmeyen- bir davranış bireyin hayatı boyunca sıkıntı yaşamasına neden olabilir. Özellikle de kişiliğin ilk 6 yaşta şekillendiği de düşünülürse sosyal ve duygusal yaşam becerileriyle ilgili çevrenin özellikle de ailenin önemi ortaya çıkar. Aile çocuk için ilk sosyal deneyimdir. Çocuk anne ve babasının kendisine olan davranışlarını kurgulayarak sosyal ve duygusal bir model oluşturur. Bu model çocuğun yaşam boyunca davranışlarının şeklini ve yönünü belirleyecek kudrete sahiptir. Bu nedenle ailenin çocuğa ve diğerlerine karşı sergilediği tavırlar, çocuğa olan bakımın kalitesi ve sevginin niteliği ile verilip verilmeme durumu çocuk ruh sağlığı açısından büyük önem taşımaktadır. Çocuğa karşı aile ve diğerleri tarafından olumsuz olarak takınılan her davranışın ileride sorun olarak geri dönmesi muhtemeldir. Bu açıdan hem aile hem de toplum için üretken, iletişim becerilerine sahip, sevmesini bilen ve girişimden korkmayan bireylerin yetişmesi geleceğe yapılacak en önemli yatırımdır. Aksi halde toplumla uyumsuz, üretmekten çok tüketmeye, yapmaktan çok bozmaya eğilimli bir nesil yetiştirmiş olacağız. Bu da bir ülkenin çağın gerisinde kalabilmesi için gerekli şartların başında gelmektedir. RUH SAĞLIĞININ TARİHÇESİ Avrupa ve Amerika da Ruh Sağlığı Ruh sağlığının geçmişi insanlığın geçmişi kadar eskidir. Toplum hayatının yaşandığı her devirde ruhsal bozukluk veya ruh hastalığı ile ilgili uygulamalara rastlanır. İlk çağlarda ruh hastalıklarının doğa-üstü güçler tarafından gönderilen birer bela olduğuna inanılırdı. Büyücüler ve şamanlar tedavi etmek için büyüsel ayinler düzenleyerek kötü ruhu çıkarmaya çalışırlardı. Antik çağda, tıbbın da kurucusu sayılan Hipokrat hastalıkların doğaüstü güçlere değil tamamen doğal güçlere bağlı olduğunu ileri

Yrd. Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAĞLIĞI ISBN 978-605-0022-09-4. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Yrd. Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAĞLIĞI ISBN 978-605-0022-09-4. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Yrd. Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAĞLIĞI ISBN 978-605-0022-09-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2013, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem. Dr. Ramazan YANIK

İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem. Dr. Ramazan YANIK B l şsel Yetenekler n İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem Dr. Ramazan YANIK Dr. Ramazan YANIK Bilişsel Yeteneklerin İç Denetim Başarısı Üzerindeki Önemi ISBN 978-605-364-507-8 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu

Detaylı

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İlköğretim II. Kademe İçin Örnek Etkinlikler DR. ABDULLAH ŞAHİN Dr. Abdullah Şahin İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi (İlköğretim II. Kademe

Detaylı

Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü

Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü Gözden Geçirilmiş 15. Prof. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Doç. Dr. Ömay Çokluk Prof. Dr. Nilgün Köklü Sosyal Bilimler İçin İSTATİSTİK ISBN 978-975-6802-33-5 Kitap içeriğinin

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2013, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları

Detaylı

Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN 978-605-318-010-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2015, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

MEB YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI. Millî Eğitim Bakanlığı

MEB YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI. Millî Eğitim Bakanlığı Millî Eğitim Bakanlığı MEB 2013 YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI Türkçe Sosyal Bilimler Mesleki Bilgi Genel Kültür EN SON YAPILAN DEĞİŞİKLİKLERLE

Detaylı

Dünyada Ana D l Öğret m

Dünyada Ana D l Öğret m Dünyada Ana D l Öğret m -Program İncelemeler - Editör Yazarlar Yrd. Doç. Dr. Bekir İNCE Elif AYDIN Nuran BAŞOĞLU Tuğba DEMİRTAŞ Üzeyir SÜĞÜMLÜ Zekeriyya KANTAŞ Zeynep AYDEMİR Editör: DÜNYADA ANA DİLİ ÖĞRETİMİ

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAÐLIÐI ISBN 978-605-0022-09-4

Yrd. Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAÐLIÐI ISBN 978-605-0022-09-4 Yrd. Doç. Dr. Serdal SEVEN ÇOCUK RUH SAÐLIÐI ISBN 978-605-0022-09-4 2008, Pegem Akademi Bu kitabýn basým, yayýn ve satýþ haklarý Pegem Akademi Yay. Eðt. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Þti ye aittir. Anýlan kuruluþun

Detaylı

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2014 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ. Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI

Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ. Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI ISBN 978-605-318-260-3 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 10 Özgün Parça

Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 10 Özgün Parça Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 0 Özgün Parça Mehmet Serkan UMUZDAŞ Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL PARÇALAR ISBN 978-60-6-60-6 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü kpss 2014 Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü Komisyon KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 20 DENEME ISBN- 978-605-364-663-1

Detaylı

Komisyon MUHASEBE ÇEK KOPAR SORU BANKASI ISBN 978-605-364-579-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon MUHASEBE ÇEK KOPAR SORU BANKASI ISBN 978-605-364-579-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon MUHASEBE ÇEK KOPAR SORU BANKASI ISBN 978-605-364-579-5 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay.

Detaylı

ÖSYM. kpss. yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK DENEME. Gerçek Sınav Tadında...

ÖSYM. kpss. yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK DENEME. Gerçek Sınav Tadında... kpss 2014 ÖSYM yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK 30 DENEME Gerçek Sınav Tadında... Komisyon VATANDAŞLIK 30 DENEME ISBN 978-605-364-707-2 Kitapta yer alan bölümlerin tüm

Detaylı

Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı

Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı Dr. Ramazan YANIK Dr. Ramazan YANIK Kredi Derecelendirme (Rating) Kuruluşlarının Ülke Notlarının

Detaylı

SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK

SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK KPSS Genel Yetenek Genel Kültür Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2014 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların,

Detaylı

ÖABT SORU BANKASI. FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ FİZİK ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü

ÖABT SORU BANKASI. FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ FİZİK ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü ÖABT 2015 Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ FİZİK SORU BANKASI Tamamı Çözümlü KOMİSYON ÖABT Fen Bilimleri/ Fen ve

Detaylı

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ ÖĞRETİM İLKE YÖNTEMLERİ. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır.

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ ÖĞRETİM İLKE YÖNTEMLERİ. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. EĞİTİM BİLİMLERİ KPSS 2015 Birincilerin Tercihi ÖĞRETİM İLKE ve YÖNTEMLERİ Tamamı Çözümlü 20 DENEME Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. Komisyon KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ TAMAMI

Detaylı

MUHASEBE SORU BANKASI R E D I T U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ PERİL ÖZERGÜN - SAADET ERDEM

MUHASEBE SORU BANKASI R E D I T U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ PERİL ÖZERGÜN - SAADET ERDEM R E D I T U S MUHASEBE SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Temel Kavramlar Muhasebe Standartları Genel Muhasebe Maliyet Muhasebesi Şirketler Muhasebesi Mali Analiz KPSS ve kurum sınavları için özgün sorulardan

Detaylı

kpss ezberbozan serisi VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde

kpss ezberbozan serisi VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde ezberbozan kpss serisi 2016 VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde 29. yıl KOMİSYON KPSS EZBERBOZAN VATANDAŞLIK SORU BANKASI ISBN 978-605-318-362-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP ECONOMICUS İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7

Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7 7. Baskı Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2012, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları

Detaylı

İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI

İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI Editör: Fatma Alisinanoğlu 2. Baskı İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI Özlem Şimşek - Gülhan Güven - Gözde İnal Berrin Dinç - Saide Özbey - Barış Çaycı Emre Ünal - D. Neslihan Bay Editör: Prof.

Detaylı

Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2013, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

EĞİTİM BİLİMİNE. Editör

EĞİTİM BİLİMİNE. Editör Editör Prof. Dr. Firdevs Güneş Prof. Dr. Firdevs Güneş Doç. Dr. Çetin Semerci Yrd. Doç. Dr. Aysun Nüket Elçi Yrd. Doç. Dr. Ayşe Derya Işık Yrd. Doç. Dr. Cemal Tosun Yrd. Doç. Dr. Cengiz Özmen Yrd Doç.

Detaylı

KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ. gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program geliştirme

KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ. gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program geliştirme kpss 2014 Yeni sorularla son sınav sistemine göre hazırlanmıştır. ezberbozan ezberletmezöğretir! KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ SORU BANKASI gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program

Detaylı

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS Dersin Adı GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS Çocuk ruh sağlığı Dersin Kodu OKÖ208 Dersin Türü Zorunlu Dersin Seviyesi Lisans Dersin AKTS Kredisi 4 Haftalık Ders

Detaylı

ÖABT FEN BİLİMLERİ/FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ

ÖABT FEN BİLİMLERİ/FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ ÖABT FEN BİLİMLERİ/FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ 0000000001 Komisyon ÖABT FEN BİLİMLERİ / FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-190-3 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Dersin Adı Öğretim Dili Çocuk Ruh Sağlığı TÜRKÇE Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim ( X) Uzaktan Öğretim( ) Diğer ( ) Dersin

Detaylı

MATEMATİK SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde

MATEMATİK SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde KPSS Genel Yetenek Genel Kültür MATEMATİK Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 100'ün üzerinde soruyu kolaylıkla

Detaylı

Küçükler için Büyüklere

Küçükler için Büyüklere Küçükler için Büyüklere Yaşar Kuzucu Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Geliştirilmiş 3. Baskı Dr. Yaşar Kuzucu Psikolojik Danışman KÜÇÜKLER İÇİN BÜYÜKLERE Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ISBN 978 605 364 459 0 Kitapta

Detaylı

kpss işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m a m m lü

kpss işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m a m m lü kpss 2013 işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m ta a m ı çö z ü 10 m lü Komisyon KPSS İŞLETME TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN- 978-605-364-374-6 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Detaylı

kpss ezberbozan serisi MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde

kpss ezberbozan serisi MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde kpss ezberbozan serisi 2016 MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde 29. yıl KOMİSYON KPSS EZBERBOZAN MATEMATİK - GEOMETRİ SORU BANKASI ISBN 978-605-318-360-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6 Kitata yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

ÖABT. Soruları yakalayan 2015 komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SORU BANKASI.

ÖABT. Soruları yakalayan 2015 komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SORU BANKASI. ÖABT Soruları yakalayan 2015 komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT SINIF ÖĞRETMENLİĞİ SORU BANKASI Tamamı Çözümlü Komisyon ÖABT SINIF ÖĞRETMENLIĞI SORU BANKASI ISBN 978-605-318-124-8

Detaylı

Viyolonsel İçin Sol El Teknik Çalışmaları SERPİL UMUZDAŞ

Viyolonsel İçin Sol El Teknik Çalışmaları SERPİL UMUZDAŞ Viyolonsel İçin Sol El Teknik Çalışmaları SERPİL UMUZDAŞ Yrd. Doç. Dr. Serpil UMUZDAŞ VİYOLONSEL İÇİN SOL EL TEKNİK ÇALIŞMALARI ISBN 978-605-64-46- Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına

Detaylı

Komisyon REDITUS MUHASEBE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-167-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon REDITUS MUHASEBE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-167-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon REDITUS MUHASEBE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-167-5 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2015 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem

Detaylı

SORU BANKASI. ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME KPSS EFSANE KPSS. Eğitim Bilimleri. Eğitimde

SORU BANKASI. ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME KPSS EFSANE KPSS. Eğitim Bilimleri. Eğitimde KPSS Eğitim Bilimleri EFSANE 5000 SORU BANKASI ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME Eğitimde 29. yıl KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 70'in üzerinde soruyu

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI E C O N O M I C U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI E C O N O M I C U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP E C O N O M I C U S İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ ÇOCUK PSİKOLOJİSİNDE GELİŞİM MODELLERİ... 3 ÖĞRENME TEORİSİ MODELİ... 4 BİLİŞSEL GELİŞİM MODELİ... 5 İNSAN GELİŞİMİNİ VE PSİKOLOJİSİNİ AÇIKLAYAN TEMEL KURAMLAR...

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III Ünite:I Eğitim Psikolojisinde Bilimsel Araştırma Yöntem ve Teknikleri 13 Psikoloji ve Eğitim Psikolojisi 15 Eğitim Psikolojisi ve Bilim 17 Eğitim Psikolojisi ve Bilimsel Araştırma

Detaylı

psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN

psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN Ersin Altıntaş Mücahit Dilekmen Sabahattin Çam Hikmet Yazıcı Yaşar Özbay İbrahim Yıldırım Ömer Üre Alim Kaya Asım Çivitçi Sibel Türküm 13. Baskı Editör:

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler.

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler. 0212 542 80 29 Uz. Psk. SEMRA EVRİM 0533 552 94 82 DUYGUSAL ZEKA Son yıllarda yapılan pek çok çalışma zeka tanımının genişletilmesi ve klasik olarak kabul edilen IQ yani entelektüel zekanın yanı sıra EQ

Detaylı

İlk ve Ortaöğretimde Gelişimsel Rehberlik

İlk ve Ortaöğretimde Gelişimsel Rehberlik İlk ve Ortaöğretimde Gelişimsel Rehberlik Binnur Yeşilyaprak Prof. Dr. Binnur YEŞİLYAPRAK İLK ve ORTAÖĞRETİMDE GELİŞİMSEL REHBERLİK ISBN 978-605-318-006-7 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

Editör: Prof. Dr. Ayla OKTAY EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ ISBN 978-9944-919-69-2. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Editör: Prof. Dr. Ayla OKTAY EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ ISBN 978-9944-919-69-2. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Editör: Prof. Dr. Ayla OKTAY EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ ISBN 978-9944-919-69-2 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2012, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem

Detaylı

GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin. konu anlatımlı

GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin. konu anlatımlı KPSS Genel Yetenek Genel Kültür Lise ve Ön Lisans Adayları İçin GEOMETRİ KPSS 206 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 204 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 00'ün üzerinde soruyu kolaylıkla çözebildiğini

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET k İl u ok l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - NİSAN 2014 AİLE İÇİ ŞİDDET Çocuğun sağlıklı bir gelişim göstermesi ve sağlam bir kişilik kazanması için

Detaylı

ERDEK KIZ TEKNİK VE MESLEK LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI TANITIM KILAVUZU

ERDEK KIZ TEKNİK VE MESLEK LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI TANITIM KILAVUZU ERDEK KIZ TEKNİK VE MESLEK LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI TANITIM KILAVUZU 2012-2013 Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Öğretmeni Bölüm Şefi Zuhal ALTINTAŞ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ Bu faaliyet ile çocuk

Detaylı

İÇİNDEKİLER. GİRİŞ GELİŞİM PSİKOLOJİSİNE DAİR Prof. Dr. İrfan ERDOĞAN. I. Gelişim Psikolojisine Kuramsal Bakış...1

İÇİNDEKİLER. GİRİŞ GELİŞİM PSİKOLOJİSİNE DAİR Prof. Dr. İrfan ERDOĞAN. I. Gelişim Psikolojisine Kuramsal Bakış...1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ GELİŞİM PSİKOLOJİSİNE DAİR Prof. Dr. İrfan ERDOĞAN I. Gelişim Psikolojisine Kuramsal Bakış...1 BÖLÜM 1 GELİŞİM PSİKOLOJİSİNDE KURAMLAR VE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Çare SERTELİN MERCAN I.

Detaylı

Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0

Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0 Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

Bilişim Teknolojilerine Pedagojik Bir Yaklaşım. Mehmet AKSÜT Mega Eğitim Danışmanlık Songül ATEŞ Uşak üniversitesi Hayriye UĞURLU Uşak üniversitesi

Bilişim Teknolojilerine Pedagojik Bir Yaklaşım. Mehmet AKSÜT Mega Eğitim Danışmanlık Songül ATEŞ Uşak üniversitesi Hayriye UĞURLU Uşak üniversitesi Bilişim Teknolojilerine Pedagojik Bir Yaklaşım Mehmet AKSÜT Mega Eğitim Danışmanlık Songül ATEŞ Uşak üniversitesi Hayriye UĞURLU Uşak üniversitesi Giriş Teknolojideki hızlı gelişim, her geçen gün günlük

Detaylı

Prof. Dr. Serap NAZLI

Prof. Dr. Serap NAZLI Prof. Dr. Serap NAZLI Eserler Listesi (2014) A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler: A1. Nazlı, S. (2006). Comprehensive Guidance and Counselling Programme Practices in Turkey. Mediterranean

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikoloji RPD 101 Not III Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Kişilik Gelişimi Kişilik Nedir? *Kişilik, bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu, diğer bireylerden ayırt edici,

Detaylı

Türkçe Eğitimi Açısından Dil Bilgisi Öğretimi

Türkçe Eğitimi Açısından Dil Bilgisi Öğretimi Türkçe Eğitimi Açısından Dil Bilgisi Öğretimi 2. Baskı Editör Murat ÖZBAY Ahmet BALCI Mehmet KURUDAYIOĞLU Bilginer ONAN Salih Kürşad DOLUNAY Mehmet TEMİZKAN Ferhat ENSAR Namık Kemal ŞAHBAZ Bayram BAŞ İlhan

Detaylı

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası Tüm Kamu Personeli İçin GYS Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı Konu Anlatımı + Soru Bankası Memurluk, Şeflik, Uzmanlık, Şube Müdürlüğü ve Diğer Unvanlar Adalet Bakanlığı Aile ve Sosyal Politikalar

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme

Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme 29 Nisan 2015 yayımlanan Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yüksek Öğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği uyarınca görevde yükselme merkezi yazılı sınav duyurusuna

Detaylı

DUYGU ODAKLI ÇİFT TERAPİSİ

DUYGU ODAKLI ÇİFT TERAPİSİ DUYGU ODAKLI ÇİFT TERAPİSİ Leslie S. GREENBERG Serine WARWAR Psikoterapi Enstitüsü Psikoterapi Enstitüsü Eğitim Yayınları: 70 Duygu Odaklı Çift Terapisi Atölye Çalışması Malzemeleri Leslie S. GREENBERG

Detaylı

İLKÖĞRETİMDE KAYNAŞTIRMA

İLKÖĞRETİMDE KAYNAŞTIRMA İLKÖĞRETİMDE KAYNAŞTIRMA Editör: Prof. Dr. İbrahim H. Diken İbrahim H. Diken / Sema Batu / Ayşegül Ş. Öz / Osman Özokçu / Macid A. Melekoğlu Elif Sazak Pınar / Necdet Karasu / Sezgin Vuran / Oğuz Gürsel

Detaylı

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ. ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır.

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ. ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. EĞİTİM BİLİMLERİ KPSS 2015 Birincilerin Tercihi ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME Tamamı Çözümlü 20 DENEME Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. Komisyon KPSS ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME TAMAMI ÇÖZÜMLÜ

Detaylı

OKULLARDA KUŞAKLARARASI ÖĞRENME

OKULLARDA KUŞAKLARARASI ÖĞRENME OKULLARDA KUŞAKLARARASI ÖĞRENME Bir Kuşaklararası Öğrenme Deneyimi Dedelerimiz ve Ninelerimizden Öğreniyoruz Soner Polat Yaser Arslan Gizem Günçavdı Hande Çiçek Ender Kazak Yazarlar: Doç. Dr. Soner Polat

Detaylı

DEĞERLER EĞİTİMİ. Doç. Dr. Kadir Ulusoy Doç. Dr.Bülent Dilmaç

DEĞERLER EĞİTİMİ. Doç. Dr. Kadir Ulusoy Doç. Dr.Bülent Dilmaç DEĞERLER EĞİTİMİ Doç. Dr. Kadir Ulusoy Doç. Dr.Bülent Dilmaç Doç. Dr. Bülent Dilmaç Doç. Dr. Kadir Ulusoy Değerler Eğitimi ISBN 978-605-364-340-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına

Detaylı

Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler

Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler Çocuk ve ergenin kötüye kullanımını üç ana başlıkta ele

Detaylı

Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM

Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM Editör İbrahim H. Diken 11. Baskı Atilla Cavkaytar Oğuz Gürsel Tevhide Kargın E. Sema Batu Arzu Özen İlknur Çifci Tekinarslan Hasan Avcıoğlu H. Hakan

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ (Behavior): Organizmanın doğrudan veya dolaylı olarak gözlenebilen tüm etkinlikleridir. Duygular, tutumlar, zihinsel süreçler

Detaylı

ÖNSÖZ... IX 1. 10 12 13 10 14 2. 15 15 3. 20 20 24 27 28 29 30 30 33 34 36 39 40 41 42 III

ÖNSÖZ... IX 1. 10 12 13 10 14 2. 15 15 3. 20 20 24 27 28 29 30 30 33 34 36 39 40 41 42 III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX 1. Çocuklara Zarar Veren Anne-Baba Davranışları...1 Aşırı Koruyuculuk ve Kısıtlayıcılık...2 Reddetme; Maskelenmiş Mahrumiyet...4 Aşırı Hoşgörü ve Şımartma...5 Aşırı Beklentiler...6

Detaylı

1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR

1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR 13 1.1. Özel Gereksinimli Bireyler 16 1.2. Özel Eğitimin Amacı ve İlkeleri 18 1.3. Özel Eğitimin Önemi 19 1.4. Engelliliğin Genel

Detaylı

MUHASEBE R E D I T U S SAADET ERDEM. Konu Anlatımlı. Vergi Müfettişliği. Örnekler. Kamu İhale Kurumu. Yorumlar. T.C. 2B Teftiş Kurulu.

MUHASEBE R E D I T U S SAADET ERDEM. Konu Anlatımlı. Vergi Müfettişliği. Örnekler. Kamu İhale Kurumu. Yorumlar. T.C. 2B Teftiş Kurulu. R E D I T U S MUHASEBE Konu Anlatımlı Örnekler Yorumlar Uyarılar Pratik Bilgiler Özgün Sorular ve Açıklamaları Çıkmış Sorular ve Açıklamaları 2015 KPSS ve kurum sınavları için özgün soru ve konu anlatımından

Detaylı

işbirlikli öğrenme modeli ve uygulanması Prof. Dr. Samih Bayrakçeken Prof. Dr. Kemal Doymuş Prof. Dr. Alev Doğan

işbirlikli öğrenme modeli ve uygulanması Prof. Dr. Samih Bayrakçeken Prof. Dr. Kemal Doymuş Prof. Dr. Alev Doğan işbirlikli öğrenme modeli ve uygulanması Prof. Dr. Samih Bayrakçeken Prof. Dr. Kemal Doymuş Prof. Dr. Alev Doğan Prof.Dr. Samih BAYRAKÇEKEN Prof. Dr. Kemal DOYMUŞ Prof. Dr. Alev DOĞAN İŞBİRLİKLİ ÖĞRENME

Detaylı

TÜRKÇE ÖĞRETİMİ. Yaklaşımlar ve Modeller. Prof. Dr. F rdevs GÜNEŞ

TÜRKÇE ÖĞRETİMİ. Yaklaşımlar ve Modeller. Prof. Dr. F rdevs GÜNEŞ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ Yaklaşımlar ve Modeller Prof. Dr. F rdevs GÜNEŞ Prof. Dr. Firdevs GÜNEŞ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ YAKLAŞIMLAR VE MODELLER ISBN 978-605-364-492-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına

Detaylı

GECE YATAK ISLATMA-GÜNDÜZ ISLATMA GECE YATAK ISLATMA

GECE YATAK ISLATMA-GÜNDÜZ ISLATMA GECE YATAK ISLATMA GECE YATAK ISLATMA-GÜNDÜZ ISLATMA GECE YATAK ISLATMA Gece yatak ıslatma sorunu insanlık tarihinde kayıtları bulunan en eski sağlık problemlerinden biridir. 5 yaşına gelmiş bir çocukta yatak ıslatma normal

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ ALANI GENEL BİLGİLER

ÇOCUK GELİŞİMİ ALANI GENEL BİLGİLER ÇOCUK GELİŞİMİ ALANI GENEL BİLGİLER Çocuk gelişimi ve eğitimi ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların hangi yaş düzeyindeki çocuklara ve gençlere kazandırılacağı hakkında bilgi veren, çocuğun

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III ŞEKİLLER LİSTESİ. VIII ÇİZELGELER LİSTESİ.. IX EKLER LİSTESİ... IX BÖLÜM I. ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK..

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III ŞEKİLLER LİSTESİ. VIII ÇİZELGELER LİSTESİ.. IX EKLER LİSTESİ... IX BÖLÜM I. ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK.. İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ.... III ŞEKİLLER LİSTESİ. VIII ÇİZELGELER LİSTESİ.. IX EKLER LİSTESİ... IX BÖLÜM I. ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK.. 11 Rehberliğin Amacı... 13 Psikolojik Danışma Ve Rehberlik

Detaylı

Yaşam Boyu Sosyalleşme

Yaşam Boyu Sosyalleşme Yaşam Boyu Sosyalleşme Lütfi Sunar Sosyolojiye Giriş / 5. Ders Kültür, Toplum ve Çocuk Sosyalleşmesi Sosyalleşme Nedir? Çocuklar başkalarıyla temasla giderek kendilerinin farkına varırlar ve insanlar hakkında

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 2 Sınıfı ve Materyalleri Düzenleme 11

İÇİNDEKİLER. 2 Sınıfı ve Materyalleri Düzenleme 11 İÇİNDEKİLER 1 Sınıf Yönetimine Giriş 1 Sınıflar Karmaşık Yerlerdir 2 Sınıf Yönetimini Öğrenmek 3 Sınıf Yönetiminin Öğretimin Diğer Yönleriyle İlişkisi 7 Bölümün Özeti 9 Okunması Önerilen Yayınlar 9 Önerilen

Detaylı

VERITAS FOCUS. İş Yerinde Ruh Sağlığı Programları 2013-2014

VERITAS FOCUS. İş Yerinde Ruh Sağlığı Programları 2013-2014 VERITAS FOCUS İş Yerinde Ruh Sağlığı Programları 2013-2014 İş Yerinde Psikolojik Sağlık ve Etkin Çalışma Çalıştay Çalışanların çoğu kez fark edilmeyen psikolojik sorunları verimlilik ve iş tatmininin önündeki

Detaylı

Editörler: Prof. Dr. Özcan Demirel - Prof. Dr. Zeki Kaya EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ ISBN

Editörler: Prof. Dr. Özcan Demirel - Prof. Dr. Zeki Kaya EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ ISBN 11 Editörler: Prof. Dr. Özcan Demirel - Prof. Dr. Zeki Kaya EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ ISBN 978-975-6802-54-0 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2015, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın

Detaylı

REHBERLİK ve ÖZEL EĞİTİM

REHBERLİK ve ÖZEL EĞİTİM KPSS Eğitim Bilimleri EFSANE 5000 SORU BANKASI KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 70'in üzerinde soruyu kolaylıkla çözebildiğini açıkladı. REHBERLİK

Detaylı

Hamileliğe başlangıç koşulları

Hamileliğe başlangıç koşulları Zeka aslında tek bir kavram değildir. Zekayı oluşturan alt yeteneklere bakıldığında bu yeteneklerin doğuştan getirilen yeteneklerin yanı sıra sonradan kazanılmış, gerek çocuğun kendi çabasıyla edindiği,

Detaylı

REHBERLİK ve ÖZEL EĞİTİM SORU BANKASI KPSS KPSS. Eğitim Bilimleri. Eğitimde

REHBERLİK ve ÖZEL EĞİTİM SORU BANKASI KPSS KPSS. Eğitim Bilimleri. Eğitimde KPSS Eğitim Bilimleri REHBERLİK ve KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 70'in üzerinde soruyu kolaylıkla çözebileceğini açıkladı. ÖZEL EĞİTİM

Detaylı

çözümlü anayasa levent yükselay

çözümlü anayasa levent yükselay kpss soru bankası çözümlü anayasa levent yükselay Levent Yükselay KPSS Anayasa Soru Bankası ISBN 978-605-364-241-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın

Detaylı

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV)

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) Eylül, 2009 Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Kongresi, Ankara Uzm. Seda YILMAZ İNAL AÇEV Ankara Temsilcisi Ailenin Önemi Anne-babalar, ilk eğiticiler olarak çocukların

Detaylı

Salim. Yüce LİNEER CEBİR

Salim. Yüce LİNEER CEBİR Prof. Dr. Salim Yüce LİNEER CEBİR Prof. Dr. Salim Yüce LİNEER CEBİR ISBN 978-605-318-030-2 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2015, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış

Detaylı

MUHASEBE SORU BANKASI R E D I T U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ PERİL ÖZERGÜN - SAADET ERDEM

MUHASEBE SORU BANKASI R E D I T U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ PERİL ÖZERGÜN - SAADET ERDEM R E D I T U S MUHASEBE SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Temel Kavramlar Muhasebe Standartları Genel Muhasebe Maliyet Muhasebesi Şirketler Muhasebesi Mali Analiz KPSS ve kurum sınavları için özgün sorulardan

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ Psikolojik bozukluklar nasıl iyileştirilir? Tedavi için uygun kişi kimdir? En mantıklı tedavi yaklaşımı hangisidir? Bir terapi biçimi diğerlerinden daha iyi midir? Herhangi

Detaylı

ÇOCUK RESİMLERİ ANALİZİ VE PSİKOLOJİK RESİM TESTLERİ Çocuklar ve Yetişkinler İçin

ÇOCUK RESİMLERİ ANALİZİ VE PSİKOLOJİK RESİM TESTLERİ Çocuklar ve Yetişkinler İçin ÇOCUKRE Sİ ML E Rİ ANAL İ Z İ VEPSİ KOL OJ İ K RE Sİ MT E ST L E Rİ Çocukl arveyet i ş ki nl eri çi n 3. Ba s k ı Yr d. Doç. Dr. S ul t a nber khal MAT OV Yrd. Doç. Dr. Sultanberk HALMATOV ÇOCUK RESİMLERİ

Detaylı

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA Hücre yapısını ve organelleri oluşturan moleküler yapılarından başlayıp hücre organelleri,hücre,doku,organ ve organ sistemlerine

Detaylı

eğitim ve öğretimde etik

eğitim ve öğretimde etik eğitim ve öğretimde etik 3. baskı inayet aydın Prof. Dr. İnayet AYDIN EĞİTİM VE ÖĞRETİMDE ETİK ISBN-975-8792-09-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2012, Pegem Akademi Bu kitabın

Detaylı

Komisyon KPSS MUHASEBE TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN 978-605-364-223-7. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Komisyon KPSS MUHASEBE TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN 978-605-364-223-7. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Komisyon KPSS MUHASEBE TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN 978-605-364-223-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

2015-2016 DÖNEM I MED 115: Temel Bilimler I Ders kurulu 14.09.2015-09.10.2015 4 Hafta/ 73 saat

2015-2016 DÖNEM I MED 115: Temel Bilimler I Ders kurulu 14.09.2015-09.10.2015 4 Hafta/ 73 saat 2015-2016 DÖNEM I MED 115: Temel Bilimler I Ders kurulu 14.09.2015-09.10.2015 4 Hafta/ 73 saat Dersler Teorik Pratik Toplam Davranış Bilimleri 25-25 Sağlıklı Yaşam ve Halk Sağlığı 25-25 Sosyal Bilimler

Detaylı

AFYONKARAHİSAR MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ VELİ GRUP REHBERLİĞİ PROGRAMI.. KASIM 2012

AFYONKARAHİSAR MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ VELİ GRUP REHBERLİĞİ PROGRAMI.. KASIM 2012 AFYONKARAHİSAR MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ VELİ GRUP REHBERLİĞİ PROGRAMI.. KASIM 2012 1 2 İnsanların özellikle de çocukların, doğa şartlarına olduğu kadar toplum şartlarına ve kurallarına da uyum sağlaması

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ A u ok na lu ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - MART 2014 ANAOKULLARI BÜLTENİ ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ Okul öncesi dönem, gelişimin hızlı olması ve

Detaylı

PROGRAM GELİŞTİRME SORU BANKASI KPSS EFSANE KPSS. Eğitim Bilimleri. Eğitimde. Sınıf Yönetimi Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı

PROGRAM GELİŞTİRME SORU BANKASI KPSS EFSANE KPSS. Eğitim Bilimleri. Eğitimde. Sınıf Yönetimi Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı KPSS Eğitim Bilimleri EFSANE 5000 SORU BANKASI PROGRAM GELİŞTİRME Sınıf Yönetimi Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı Eğitimde 29. yıl KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem

Detaylı

KONUŞMA EĞİTİMİ S Ö Z L Ü A N L A T I M

KONUŞMA EĞİTİMİ S Ö Z L Ü A N L A T I M KONUŞMA EĞİTİMİ S Ö Z L Ü A N L A T I M Fahri Temizyürek İlhan Erdem Mehmet Temizkan 4. Baskı Fatih Temizyürek İlhan Erdem Mehmet Temizkan KONUŞMA EĞİTİMİ (Sözlü Anlatım) ISBN 975-605-364-188-9 Kitapta

Detaylı

Yay n No : 2404 flletme-ekonomi Dizisi : 462. 2. Bask Mart 2011 STANBUL ISBN 978-605 - 377-427 - 3

Yay n No : 2404 flletme-ekonomi Dizisi : 462. 2. Bask Mart 2011 STANBUL ISBN 978-605 - 377-427 - 3 Dr. Emin Avcı Türkiye de Bireysel Emeklilik Sistemi ve Bireysel Emeklilik fiirketlerinin Etkinli i Yay n No : 2404 flletme-ekonomi Dizisi : 462 2. Bask Mart 2011 STANBUL ISBN 978-605 - 377-427 - 3 Copyright

Detaylı

DİNLEME EĞİTİMİ. Yusuf Doğan. 2. Baskı

DİNLEME EĞİTİMİ. Yusuf Doğan. 2. Baskı DİNLEME EĞİTİMİ Yusuf Doğan 2. Baskı Yrd. Doç. Dr. Yusuf Doğan Dinleme Eğitimi ISBN 978-605-364-186-5 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2012, Pegem Akademi Bu kitabın basım,

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I HEDEFLER İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I Gelişim Psikolojisinin Alanı Gelişim Psikolojisinin Temel Kavramları Gelişimi Etkileyen Faktörler Gelişimin Temel İlkeleri Fiziksel Gelişim Alanı PSİKOLOJİ Bu

Detaylı