Kronik karaciðer hastalýklarý

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kronik karaciðer hastalýklarý"

Transkript

1 Týp Araþtýrmalarý Dergisi 2004: 2 (2): DERLEME Ýlhan Karagöz 1, Alpay Haktanýr 2 1 Aile Hekimliði Uzmaný, 2 Nolu Ana Çocuk Saðlýðý, Manisa 2 Afyon Kocatepe Üniversitesi Týp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalý, Afyon Özet Karaciðer sirozu baþta viral hepatit ve alkol olmak üzere çeþitli etmenlerin yol açtýðý parankim hasarý, fibrozis ve nodül oluþumu ile birlikte, lobüler ve vasküler yapýnýn bozulmasý ile karakterize, dönüþümsüz diffüz bir kronik hastalýktýr. Kronik hepatit karaciðerdeki inflamasyon ve nekrozun 6 ay ile l yýl kadar sürdüðü klinik durumlara verilen genel bir isimdir. Portal hipertansiyon (PHT) genellikle portal kan akýmýnýn, akým seyri boyunca herhangi bir yerde obstrüksiyona uðramasýný takiben geliþir. Siroz sinüzoidal düzeyde týkanýklýða yol açarak PHT geliþimine neden olur. Anahtar kelimeler: Siroz, Kronik Hepatit, Portal Hipertansiyon, Abstract Chronic liver diseases Liver cirrhosis is an irreversible, diffuse chronic disease primarily resulting from viral hepatitis and alcoholism, characterized by fibrosis and nodule formation, and disruption of lobular and vascular structure. Chronic hepatitis is a general term used for clinical conditions of 6 to 12 months lasting Yazýþma Adresi: Dr. Alpay Haktanýr Afyon Kocatepe Üniversitesi Týp Fakültesi Radyoloji AD. Kýrmýzý Hastane 03120, Afyon Telefon: Faks: inflammation and necrosis in liver. Portal hypertension (PHT) usually develops following obstruction of portal blood flow. Cirrhosis causes PHT by obstruction of portal flow in sinusoidal level. Key words: Cirrhosis, Chronic Hepatitis, Portal Hypertension Karaciðer sirozu Karaciðer sirozu baþta viral hepatit ve alkol olmak üzere çeþitli etmenlerin yol açtýðý parankim hasarý, fibrozis ve nodül oluþumu ile birlikte, lobüler ve vasküler yapýnýn bozulmasý ile karakterize, dönüþümsüz diffüz bir kronik karaciðer hastalýðýdýr. Etyoloji ne olursa olsun sonunda ortaya çýkacak olan morfolojik tablo aynýdýr. Fibrozis siroz ile eþ anlamlý deðildir. Karaciðer fibrozisinde lobüler yapý ve kanlanma korunmuþtur. Fibrozis kalp yetersizliðinde, konjenital hepatik fibroziste ve granülomatöz karaciðer hastalýklarýnda da oluþabilir. Parsiyel nodüler transformasyonda ise fibrozis olmaksýzýn nodül formasyonu görülür fakat bu gerçek siroz deðildir. Morfoloji: Morfolojik olarak ayrým mikronodüler, makronodüler ile mikro ve makro nodüllerin bir arada görüldüðü karýþýk (miks) þekil olmak üzere üç þekilde yapýlýr. Mikronodüler siroz, çapý 3 mm'den küçük rejenerasyon nodülleri, kalýn düzenli septa oluþumu ve tüm lobüllerin tutulumu ile karakterizedir. Zamanla miks veya makronodüler tiple sonuçlanýr (1). Alkolik siroz bu tipi temsil eder. Makronodüler siroz ise çapý 3 mm'- den büyük, deðiþik boyutlarda nodüller ve septa oluþumu ile karakterize olup, büyük nodüller içinde saðlam lobüller bulunabilir. Etyoloji: Sirozun çok çeþitli nedenleri olsa da viral

2 34 Tablo l. Karaciðer Sirozunun Etyolojisi 1. Viral hepatit (B, B+D, C ) 2. Alkol 3. Biliyer týkanýklýk o Primer o Sekonder 4. Venöz akým týkanýklýðý 5. Otoimmün hepatit 6. Toksin ve ilaçlar 7. Metabolik nedenler o Wilson hastalýðý o Hemokromatozis o Alfa-1 antitripsin eksikliði o Tip-IV Glikojenoz o Galaktozemi o Herediter trizonemi o Kistik fibrozis 8. Herediter hemorajik telenjiektazi 9. A hipervitaminozu 10. Sarkoidoz 11. Yenidoðan sifilizi 12. Ýnce barsak by-pasý 13. Hindistan çocukluk çaðý sirozu 14. Kriptojenik hepatit ve alkole baðlý siroz geliþimi büyük farkla öndedir (2). Etyolojik nedenlerin sýklýðý kültürel ve ekonomik nedenlerle sýký bir iliþki içindedir. Kuzey Avrupa ve Amerika'da en önemli neden alkol iken Asya ve Afrika'da viral hepatitlerdir. Ülkemizde yapýlan çeþitli araþtýrmalarda etyolojik neden olarak viral hepatitlerin görülme sýklýðý %50-90 arasýnda deðiþmekteyken, alkolik siroz sýklýðý %10 dolaylarýndadýr. Olgularýn bir kýsmýnda ise etyolojik neden bulunamaz. Bu siroz çeþidine kriptojenik siroz denir. Tablo l 'de karaciðer sirozunun etyolojik nedenleri sýralanmaktadýr. Karaciðer sirozu görülme sýklýðý erkeklerde daha fazla ise de bu oran zamanla birbirine yaklaþmaktadýr. Patogenez: Siroz anatomik olarak fibrozis ve nodül formasyonu ile birlikte olan diffüz bir olaydýr. Olayý baþlatan hepatosellüler nekrozdur. Nekrozu fibrozis ve hepatik çatýnýn bozulduðu nodül oluþumu izler. Nekroz taný anýnda genellikle gösterilemez. Fakat aylarca veya yýllarca sürekli varlýðý siroz oluþumu için ilk þarttýr. Hepatit B virüsü (HBV) hepatositler için direkt sitopatik etki yapmaz. Burada nekroz vücudun hücresel immün yanýtý sonucu ortaya çýkar. Hepatit C virüsü (HCV) ise direkt sitopatik etki ile nekroza yol açar (3). Kronik alkol baðýmlýlýðýnda hücre nekrozunun mekanizmasý henüz tam açýk deðildir. Alkolik hiyalen cisimciklerine karþý geliþtirilen immün reaksiyon þeklindeki eski görüþler artýk kabul edilmemektedir. Rejenerasyonun patofizyolojisi hücre yýkýmýnýn mekanizmasýndan daha az bilinmektedir. Büyümeyi uyaran ve engelleyen faktörler serumda, trombositlerde ve karaciðer hücrelerinin sitoplazmasýnda bulunmuþtur. Karaciðer sirozunda ya da fibrozunda en göze çarpan olay bað dokusu artýþýdýr. Karaciðerin hücresel bölümünün %80'i hepatositlerden, %20'si ise nonparankimal hücrelerden oluþur. Karaciðer sirozunda hepatosit sayýsý azalmýþ, nonparankimal hücre sayýsý ise beþ kat fazlasýna kadar çýkmýþtýr. Bu durum sinüzoidlerle hepatositler arasýnda normal karaciðer fonksiyonlarý için gerekli olan madde alýþveriþini bozar. Ayný zamanda sinüs endotelinde fenestrasyonlarýn kaybý ile birlikte direnç artýþýna neden olur ve PHT'nin oluþumunda rol oynar. Klinik: Karaciðer sirozu baþka nedenlerden dolayý yapýlan araþtýrmalar ya da sadece bir otopsi bulgusu olabileceði gibi, özofagus varis kanamasý, asit, sarýlýk ya da hepatik ensefalopati tablosunda da karþýmýza çýkabilir. Karaciðer sirozunun semptom ve iþaretleri etyolojik nedenlere özgü olanlarýn dýþýnda hepatosellüler yetersizliðe ve/veya PHT'ye baðlýdýr. Þekil 1'de PHT oluþum mekanizmalarý ve PHT'nin neden olduðu klinik tablolar þematize edilmiþtir. Kompanse siroz olgularýnda taný rutin muayene ve laboratuvar incelemeleri sýrasýnda konur. Biyokimyasal incelemeler tamamen normal olabileceði gibi GGT ve transaminaz düzeylerinde hafif yükselmeler saptanabilir. Hastalarýn bir kýsmý baþka bir nedenden ölene kadar kompanse siroz aþamasýnda kalabilirler. Diðer kýsmý ise aylar ya da yýllar süren bir dönem içinde dekompanse siroz dönemine girerler (4). Dekompanse sirozlu hastalar asit ve/veya sarýlýk nedeni ile hekime baþvururlar. Halsizlik, yorgunluk, adale erimesi ve kilo kaybý ile baþvurabilirler. Sürekli hafif ateþ, septisemi, devam eden hepatosit nekrozu ya da geliþmekte olan hepatosellüler karsinom nedeni ile olabilir, ikter hepatosit yýkýmýnýn yapýmýndan fazla olduðuna iþaret eder. Kanamaya eðilim vardýr. Vücut kýllarýnda azalma, vasküler spider, palmar eritem, beyaz týrnak ve gonad atrofisi sýktýr. Taný: Sadece karaciðer sirozu deyimi taný için yeterli olmamaktadýr. Tanýmlama etyolojik, morfolojik ve hepatik fonksiyonlar açýsýndan yapýlmalýdýr. Hepatik ensefalopati, asit ve ödemin olmasý, hemorajik diyatez, enfeksiyona eðilim ve özofagus varis kanamasý tanýya geç ulaþýldýðýnýn ve prognozun ciddi olduðunu gösterir (5).

3 35 Tablo 2. Düzeltilmiþ Child-Pugh Skorlamasý. Puanlar laboratuar deðerlerine ve belirtilere göre ayrýlmýþtýr* Parametreler Laboratuar deðerleri Total serum bilirubin <2 mg/dl 2-3 mg/dl >3 mg/dl düzeyi (34 µmol/l) (34-51 µmol/l) Serum albumin düzeyi >3.5 g/dl g/dl <2.8 g/dl (35 g/l) (28-35 g/l) International < >2.20 Normalized Ratio (protrombin zamaný) Belirtiler Asit Yok Týbbi kontrol altýnda Zayýf kontrollü Ensefalopati Yok Týbbi kontrol altýnda Zayýf kontrollü * Total puana gore sirozlu hasta üç gruptan birinde Kabul edilir: Child sýnýf A = 5-6 puan; Child sýnýf B = 7-9 puan; Child sýnýf C = puan. Tablo 3. Kronik hepatitte karaciðer biyopsi endikasyonlarý 1. Kesin taný 2. Viral etyolojinin desteklenmesi 3. Hastalýðýn derecesinin belirlenmesi (nekroinflamatuvar aktivite) 4. Ayýrýcý tanýya giren patolojilerin ekarte edilmesi 5. Tedavi sonrasý deðerlendirme Tablo 4. Histolojik aktivite indeksinin elemanlarý Komponent l. Periportal nekrozis (köprüleþme nekrozu ile birlikte veya deðil) 2. Ýntralobüler dejenerasyon ve fokal nekroz 3. Portal inflamasyon 4. Fibrozis Skor Genellikle normokrom normositer, kanamalar geliþtikten sonra da hipokrom mikrositer anemi görülür. Hipersplenizm geliþmiþse lökopeni ve trombositopeni geliþir. Transaminaz deðerlerinde AST'de daha fazla olmak üzere hafif yükselme vardýr, aktif dönemde bu oran daha da artmýþtýr. Bilüribin biliyer siroz dýþýnda genellikle normal bulunur, yükselmesi dekompanse siroz geliþtiðinin ya da bir komplikasyonun olduðunu gösterir. Sirozdan kuþkulanýlan bir kiþiye yapýlacak ilk tetkiklerin basýnda US gelir. Endoskopi de sirozlu bir hastanýn deðerlendirilmesinde önem taþýr. Özofagus varislerinin varlýðý ve derecesi hakkýnda önemli bilgiler verir. Siroz tanýsýnda en önemli taný metodu olan iðne biyopsisi perkütan olarak yapýlabileceði gibi, peritonoskopi eþliðinde görerek de yapýlabilir (6). Biyopsi neticesinde fibrozisin yaný sýra rejenerasyon nodüleri görülür ve bu bulgular taný için önemli kriterlerdir. Hastalýðýn derecesi ve aktivitesi saptanýrken

4 36 Tablo 5. Portal Hipertansiyonun Sýnýflandýrýlmasý I - Prehepatik nedenler 1) Portal ven 2) Splenik ven o Tromboz. o Tümör invazyonu veya kompresyonu o Tromboz, o Tümör invazyonu veya kompresyonu 3) Artmýþ portal kan akýmý o Ýdiopatik tropikal splenomegali o Artcriovcnöz fistüller II - Hepatik nedenler 1) Post sinüzoidal 2) Sinüzoidal o Venookluzif hastalýk o Alkolik santral hyalin skleroz. o Sirotik o Nonsirotik 3) Presinüzoidal o Þistozomiazis o Erken primer biliyer siroz o Kronik aktif hepatit o Sarkoidoz o Ýdiyopatik PHT III - Post hepatik nedenler 1) Kalple ilgili olanlar o Atriyal basýnç artýþý 2) Ýnferior vena kava ile ilgili olanlar o Zarlar o Tümör invazyonu o Tromboz 3) Hepatik venlerle ilgili olanlar o Budd-Chiari sendromu diðer yandan etyolojik faktör hakkýnda da bilgi edinilebilir. Asit ve pýhtýlaþma bozukluðu gibi biyopsi yapmanýn imkansýz olduðu durumlarda taný, fizik muayene, laboratuvar ve etyolojik faktöre dayanarak konulabilir. US ile splenomegali ve asit saptanmasý, özofagus varislerinin varlýðý, siroz ile uyumlu biyokimyasal karaciðer fonksiyon testleri (transaminaz yüksekliði vb.) ve bir etyolojik faktörün tespiti (hepatit virusleri, alkol vb.) taný için yeterlidir. Prognoz: Prognoz karaciðer yetersizliði ve PHT derecesi ile yakýndan ilgilidir Tedaviye dirençli asit, özofagus varis kanamasý, portosistemik ensefalopati varlýðý, iterin uzun sürmesi ve protrombin zamanýnýn uzamasý gibi faktörler önemli prognostik kriterlerdir (5). Alkolik sirozda eðer alkol býrakýlýr ise prognoz diðer viral ya da kriptojenik sirozlardan daha iyi hal almaktadýr. Serum transaminaz ve globülin deðerlerinin prognostik önemi yoktur. Taný konulduktan sonra 3 yýllýk yaþama oraný %16, 5 yýllýk yaþama oraný %8 dolaylarýndadýr. Hastalýðýn prognozu ve klinik konumunu belirlemek amacý ile Child sýnýflamasý geliþtirilmiþtir (7) (Tablo 2). Kronik hepatit Kronik hepatit klinikopatolojik bir tanýmlamadýr. Karaciðerdeki inflamasyon ve nekrozun 6 ay ile l yýl kadar sürdüðü klinik durumlara verilen genel bir isimdir. Ýnflamasyonda baskýn olan hücreler lenfositlerdir. Sýklýkla, bu histopatolojik tabloya deðiþik derecelerde fibrozis de eþlik etmektedir (8). Kronik hepatit tanýmlamasý, klasik olarak 6 ay süreyle iyileþmeden devam eden hastalýðý ifade etmektedir. Ancak otoimmün kronik hepatit gibi bazý hastalýklarda bazen bu süre dolmadan taný konabilir ve hastalýðýn tedavisine baþlanabilir. Bunun yanýnda histopatolojik görünümlerinde hepatosellüler inflamasyon ve nekroz bulunan bazý hastalýklar da kronik hepatit tanýmý altýna alýnmamaktadýr. Örneðin, primer biliyer siroz ve primer sklerozan kolanjit asýl olarak biliyer sistemin hastalýðý olduklarýndan, alfa-1 antitripsin eksikliði ve Wilson hastalýðý ise genetik kökenli ve karaciðer dýþý organlarda da tutulumlarý olmalarýndan dolayý kronik hepatit tanýsý altýna alýnmamaktadýr (9). Etyolojik sýnýflama: Kronik hepatit nedenleri arasýnda kronik viral enfeksiyonlar (B, C ve D hepatitleri), otoimmün reaksiyonlar, ilaçlar ve toksinler yer alýr. Bunlarýn dýþýnda kalan ve etyolojik bir neden bulunamayan kronik hepatitler ise idiyopatik veya kriptojenik olarak tanýmlanmaktadýr. Histolojik bulgulara dayanan kronik aktif hepatit, kronik persistan hepatit ve kronik lobüler hepatit þeklindeki sýnýflama artýk kullanýlmamaktadýr (9,10). Geçtiðimiz yýllar içerisinde geliþen taný metotlarý sayesinde idiyopatik olarak kabul edilen kronik hepatit oraný azalmýþtýr. Kronik hepatitin etyolojik tanýsý serum testlerine dayanmaktadýr. Klinik: Kronik hepatite özgü bir yakýnma olmadýðýndan ve olsa bile genellikle hafif olduklarýndan sýklýkla göz ardý edilebilmektedir. En sýk rastlanan yakýnmalar halsizlik, güçsüzlük ve çabuk yorulmadýr. Bu yakýn-

5 37 Tablo 6. Portal hipertansiyon tiplerinde portal sistem basýnçlarý PP FHVP WHVP HVPG Normal (mm/hg) <5 Prehepatik PHT Ýntrahepatik PHT Posthepatik PHT PP: Portal venöz basýnç, FHVP: Serbest hepatik ven basýncý, WHVP: Hepatik ven ucu basýncý, HVPG:Hepatik venöz basýnç gradienti, PHT: Portal hipertansiyon malar genellikle günün ilerleyen saatlerinde ortaya çýkmakta ve akþam saatlerinde artmaktadýr. Bulantý, eklem ve kas aðrýlarý daha az rastlanýlan yakýnmalardýr, idrar renginde koyulaþma, kaþýntý, iþtah azalmasý ve kilo kaybý gibi yakýnmalar genellikle otoimmün hepatitler, viral hepatitlerin alevlenme dönemleri ve siroza gidiþ sýrasýnda görülür. Kronik hepatitli hastalarýn büyük bir bölümünde fizik muayene bulgularý normal sýnýrlar içindedir. Bazen hepatomegali ve çok daha az olarak hafif splenomegali bulunabilir. Palmar eritem, spider angioma ve benzeri periferik bulgulara otoimmün kronik hepatit, viral hepatitin alevlenme dönemleri ve sirozla komplike olmuþ kronik hepatit dýþýnda nadir olarak rastlanýr. Sonuçta kronik hepatit tanýsýnda fizik muayenenin yeri sýnýrlýdýr. Serum transaminaz düzeyleri kronik hepatit tanýsý konmasýnda ve aktivitesinin belirlenmesinde en yararlý olan testlerdir. Ancak bu deðerler kronik hepatit dýþýnda bir çok hastalýkta yüksek olabildiði gibi, kronik hepatitin bazý devrelerinde de normal sýnýrlar içinde bulunabilirler. Her ne kadar transaminaz deðerlerindeki yükselme kronik hepatit aktivitesi ile orantýlý ise de bu durumun ne ölçüde güvenilir olduðu hala tartýþmalý bir konudur. Normalin üst sýnýrýnýn 3 katýna (<100 U/L) ulaþmayan yükseklikler hafif, 3-10 kat arasý olanlar ( U/L) orta derece ve üst sýnýrýn 10 katýný aþanlar (>400 U/L) ise þiddetli aktiviteli olarak deðerlendirilmektedir (11). HBV enfeksiyonu eriþkin yaþta kazanýldýðýnda vakalarýn % 10'unda, çocukluk çaðýnda kazanýldýðýnda %30-40'ýnda, neonatal dönemde kazanýldýðýnda ise %90'ýn üzerinde kronikleþir. Kronik HBV enfeksiyonlarýnýn %40'ýnda herhangi bir karaciðer hasarý meydana gelmez, bu kiþiler asemptomatik taþýyýcýdýrlar. Geriye kalan % 60'ýnda ise kronik hepatit geliþir. Kronik hepatitlerin %50'si siroza ilerler. Siroza ilerleyen vakalarýn % 10'unda da hepatosellüler kanser geliþir (8). Akut HCV enfeksiyonu, vakalarýn %50-80'inde kronikleþir. Kronik HCV enfeksiyonlu hastalarýn %13-22'sinde serum aminotransferazlarý ve karaciðer histolojisi normal kalýr. Bu kiþiler asemptomatik HCV taþýyýcýlarýdýr. HCV taþýyýcýlarýnýn prognozunun çok iyi olduðu bildirilmiþtir (12,13). Ancak serum transaminaz deðerlerinin normal olmasýnýn karaciðer hasan olmadýðý anlamýna gelmediði unutulmamalýdýr. Kronik HCV enfeksiyonlarýnýn yaklaþýk üçte birinde serum transaminazlarý normal olduðu halde bunlarýn yarýdan fazlasýnda biyopsi ile kronik hepatit saptanýr. Kronik HCV enfeksiyonu oldukça selim seyirli ve yavaþ progresyon gösteren bir hastalýk görünümünü vermektedir. Hepatit D virüsünün (HDV) enfektif olabilmesi için HBV'nin yardýmcý fonksiyonuna ihtiyacý vardýr. Bu nedenle HDV enfeksiyonu bulunan hastalarýn tümünde HBsAg pozitiftir. Delta virüs enfeksiyonunun tanýsýnýn konulmasý için serumda HDV'ye karþý geliþmiþ antikorlarýn saptanmasý gereklidir. Taný biyopsi ile elde edilen hepatosit örneklerinde immünfloresan veya immünperoksidaz yöntemleriyle HDV-RNA saptanmasýyla desteklenir (14). Histoloji: Non-invaziv taný yöntemlerindeki geliþmelere karþýn, karaciðer biyopsisi ile elde edilen dokunun histopatolojik tetkiki, kronik hepatit tanýsý konulmasýnda ve seyrinin takibinde altýn standart olarak yerini korumaktadýr. Kronik hepatitlerde karaciðer biyopsisinin yeri Tablo 3'te belirtilmiþtir. Kronik hepatitte daha önce de belirtildiði gibi hepatosit nekrozu temel histopatolojik tablodur. Bazen buna çeþitli derecelerde fibrozis eþlik etmektedir. Hepatosit nekrozu kýsýtlý bir alanda (spoty) olabileceði gibi geniþ bir alaný da kapsayabilir ve belirli bir alan tümüyle hepatositten yoksun bir hale gelebilir (konfluen nekroz). Vasküler alanlarý (hepato-portal veya portoportal) birleþtiren nekrozlara ise köprüleþme nekrozlarý denmektedir. Bir diðer bahsi geçen nekroz türü de güve yeniði (piecemeal) nekrozudur. Kronik hepatitlerin aðýrlýðýnýn deðerlendirmede kullanýlan Knodell'in histolojik aktivite indeksi (HAI) ile ilgili bilgiler Tablo 4'te özetlenmiþtir (15). Desmet ve arkadaþlarýnýn yaptýðý çalýþmada, Knodell'in tanýmladýðý HAI kullanýlarak, nekroinflamatuvar proçesin aðýrlýðý derecelendirme (grading), fibrozun aðýrlýðý ise evrelendirme (staging) kapsamýnda deðerlendirilmiþtir (9). Diðer bir deyiþle HAI'nin l, 2 ve 3. komponentleri derecelendirme, 4. komponenti ise evrelendirme adý altýnda ayrý olarak ele alýnmýþtýr. Eski sýnýflamaya göre kronik persistan hepatit, kronik lobüler hepatit ve kronik aktif hepatit temel olarak evrelendirmeye deðil,

6 38 derecelendirme sistemine dayanmaktadýr arasýnda deðiþen nekroinflamatuar skorlamanýn düþük puanlarý eski terminolojiye göre kronik persistan, kronik lobüler hepatite karþýlýk gelirken, daha ileri puanlar kronik aktif hepatiti göstermektedir. Histolojik derecelendirme, bazen klinik ve biyokimyasal deðerlendirmelerle iyi bir korelasyon gösterirken, bazen de bu korelasyon görülmeyebilir. Kronik hepatitin evresi hastalýðýn seyrini belirler. Hepatosit nekrozu döneminde kendiliðinden ya da tedavi ile gerileme söz konusu olabilir. Ancak fibrozis geliþtiðinde artýk geriye dönüþ söz konusu deðildir ve bu grup tedaviden yarar görmez (16-18). Karaciðer biyopsisinde etyolojiye yönelik bilgiler de elde edilebilir. Örneðin hepatositte HBsAg'nin gösterilmesi HBV enfeksiyonunun, HBcAg bulunmasý ise aktif replikasyonun bulunduðunun bir göstergesidir (19). Portal hipertansiyon PHT genellikle portal kan akýmýnýn, akým seyri boyunca herhangi bir yerde obstrüksiyona uðramasýný takiben geliþir. Siroz sinüzoidal düzeyde týkanýklýða yol açarak PHT geliþimine neden olur. Portal ven ve hepatik arterden gelen kan miktarý birbirini dengeler. Birinde akým azaldýðýnda diðer damardaki akým artar. Böylece karaciðere gelen kan miktarý sabit tutulmaya çalýþýlýr. Portal vendeki kanýn bir özelliði de oksijen konsantrasyonunun diðer venlere göre daha fazla olmasýdýr. Portal ven sistemi ile diðer venöz sistemler arasýnda birçok noktada anastomozlar mevcuttur (20-22). Bu anastomozlar normalde kaný portal sisteme doðru taþýrlar. PHT geliþtiðinde sistem içindeki kan bu kollateral yapýlar aracýlýðý ile kaval sisteme ulaþýr. Bu mekanizma portal basýncý azaltmaya ve portal sirkülasyonun devamýna yardýmcý olurken, PHT'nin en önemli klinik bulgularýndan olan varislerin de oluþumuna neden olur. Bu portosistemik venöz kollateraller beþ ana bölgede oluþur: 1) Gastroözofagiyal; koroner ve kýsa gastrik venler ile sistemik özofagiyal venler arasýnda 2) Paraumblikal; falsiform ligamentte seyrederek sol portal ven ile umblikus yakýnýnda sistemik epigastrik venler arasýnda 3) Splenorenal ve gastrorenal; splenik, koroner ve kýsa gastrik venler ile sol adrenal ve renal venler arasýnda 4) Ýntestinal; inen kolon, çýkan kolon, duedonum, pankreas ve karaciðer ile renal, frenik ve lumbar venler arasýnda 5) Hemoroidal; portal sistemin superior hemoroidal veniyle kaval sistemin orta ve alt hemoroidal venleri arasýnda. En önemlileri özofagus varisleri oluþmasýna yol açan sol gastrik, posterior gastrik ve kýsa gastrik venden azigos ve hemiazigos sistemine drene olan kanallardýr. Portal Hipertansiyonun Fizyopatolojisi: Diðer vasküler yapýlarda olduðu gibi portal vendeki basýnç da vasküler direnç ve portal kan akýmýna baðlýdýr. Bu eþitlik aþaðýdaki Ohm formülü ile gösterilir. P = Q.R P = Portal basýnç Q = Portal kan akýmý R = Vasküler direnç Portal sistemdeki vasküler direnç portal ven direnci, hepatik venöz yatak direnci ve kollateral vasküler yataktaki direncin toplamýna eþittir. Bu genel tanýmlamalardan da anlaþýlacaðý gibi PHT vasküler direnç ve kan akýmýndan birinde ya da ikisinde birden görülen artýþ nedeni ile oluþur. Ancak yataktaki direncin artýþý kan akýmýndaki artýþtan daha önemli bir rol oynamaktadýr (23). Vasküler Direnç Artýþý: Portal/Kollateral Vasküler Direnç Artýþý: Normal koþullarda vena portanýn vasküler direnç üzerindeki katkýsý oldukça az olup direnç daha çok hepatik mikrosirkülasyon düzeyinde ortaya çýkmaktadýr. PHT'de geliþmiþ olan kollaterallerin, akýma oranla küçük çapta olmalarý, uzun ve kývrýmlý yapýlarý, kollateral portal vasküler direncin artmasýna sebep olur. Bunun dýþýnda, bazý PHT tiplerinde, prehepatik (portal ven trombüsü, splenik ven trombüsü) veya posthepatik (hepatik venlerin trombüsü) alanda belirgin bir portal vasküler direnç artýþý gösterilebilir. Hepatik Vasküler Direnç: Ýntrahepatik vasküler direncin oluþumunda lobül yapýsýndaki bozulmanýn yaný sýra, terminal portal ven dallarý, sinüzoidler ve hepatik venüller düzeyinde, rejenerasyon nodülleri, artan bað dokusu ve iltihabi infiltrasyondan kaynaklanan bazý yapýsal deðiþiklikler rol oynamaktadýr (24). Bu yapýsal deðiþiklikler, presinüzoidal alanda portal aralýkta bað dokusu artýþý, iltihabi infiltrasyon veya granülomatöz lezyonlar; sinüzoidler düzeyinde Disse mesafesinde kollajen birikimi, sinüzoid porlarýnýn daralmasý veya kapanmasý (sinüzoidlerin kapillerizasyonu) ve hepatosit volümünde artýþ, postsinüzoidal ise terminal hepatik venül çevresinde bað dokusu artýþý þeklindeki lezyonlardýr. Portal Venöz Akým Artýþý: Dalaðýn PHT dýþý bir nedenle büyümesi, splenik veya mezenterik arteriovenöz fistül gibi anomalilerde portal venöz sisteme giren kan akýmý belirgin þekilde artmýþ olabilir. Sebebi ne olursa olsun, PHT'li hastalarda, portal venöz akýmýn artmýþ olduðu saptanmaktadýr (25). Bu bulgu özellikle PHT'nin geç dönemlerinde daha belirgindir. Portal venöz akýmdaki artýþ, periferik arteriyel vazodilatasyon ve plazma volüm artýþý gibi nedenlerden kaynaklanýr. Portal venöz akým artýþý ile ifade edilen sadece portal venden geçen kan akýmý deðil, geliþmiþ olan tüm kollaterallerle birlikte taþýnan kan akýmýdýr. Plazma hacim artýþý, sirozun geç evrelerinde oldukça sabit bir bulgudur. Varis oluþumu ve kanamalar üzerine etkisi oldukça sýnýrlýyken asit oluþumu üzerine olan etkisi oldukça kuvvetlidir (26).

7 39 Portal Hipertansiyonun Sýnýflandýrýlmasý: PHT sýnýflandýrýlmasýnda temel alýnan konu vasküler direncin lokalizasyonudur. Splenoportal venografi veya visseral anjiyografi obstrüksiyonun ve kollateral dolaþýmýn yerini belirler. Karaciðer biyopsisi týkanmanýn lokalizasyon ve sebebinin belirlenmesinde yardýmcý olur. Bu teknikler kullanýlarak PHT, Tablo 5'deki gibi sýnýflandýrýlabilir. Ekstrahepatik presinüzoidal PHT'de obstrüksiyon portal ven trasesinin herhangi bir yerinde olabilir. Portal Hipertansiyonda Taný Klinik Bulgular: Klinik deðerlendirme, PHT'nin tanýsýnda en kolay ve eski yoldur. Sebebi ne olursa olsun PHT'nin tüm formlarý özofagial varislere baðlý semptomlar ve hipersplenizmle birlikte olan ya da olmayan splenomegali ile karakterizedir (11). Portal ven trombozunda karaciðer normal olduðu için asit ya da sarýlýk genellikle görülmez. Sirozlu hastalarda ise asit ve hepatik yetmezliðe ait diðer bulgular (ensefalopati, spider anjiomalar, palmar eritem, jinekomasti) sýklýkla bir aradadýr. Hepatik venlerin oklüzyonu söz konusu olduðunda hemen her zaman asit ve deðiþik derecede yetmezliðe ait bulgulara rastlamak mümkündür. Klinik bulgular PHT'nin altýnda yatan nedenin belirlenmesinde önemli ipuçlarý verir. Portosistemik kollateral geliþmesi, PHT'nin majör komplikasyonlarýndandýr. Ýntrahepatik PHT'de portal venin sol dalýndan bir miktar kan paraumblikal venlerden umblikusa, oradan da kaval sisteme ulaþýr. Ekstrahepatik PHT'de ise dilate venler karnýn sol tarafýnda belirginleþir. Umblikustan baþlayarak perifere doðru yayýlým gösteren venler kaput meduza denen bir görünüm oluþturur. Laboratuvar Bulgularý: PHT'de laboratuvar incelemeleri basýnç ölçümleri ve akým ölçümleri ile sýnýrlýdýr. Biyokimyasal testler, serolojik testler ve karaciðer biyopsisi PHT'ye yol açan hastalýðýn etyolojisi ve aðýrlýðý hakkýnda fikir verebilir. Portal ven basýncýnýn ölçülmesi PHT'nin varlýðý ve derecesinin direkt deðerlendirilmesinde en uygun yöntemdir (27). Doðrudan ölçüm, ancak cerrahi giriþimler sýrasýnda veya transhepatik portal ven kateterizasyonu yoluyla yapýlabilir. Buna karþýlýk, daha kolay yapýlabilen bazý dolaylý ölçümler de PHT'nin varlýðý ve tipi hakkýnda deðerli bilgiler saðlayabilir. Günlük klinik uygulamalarda PHT'nin tanýsý için basýnç ölçümü yapýlmasý zorunlu olmayýp, bunlar daha çok çeþitli klinik araþtýrmalar için kullanýlmaktadýr. Portal venöz sisteme iliþkin çeþitli noktalarda yapýlan ölçümlerin, PHT'nin tiplerine göre farklý deðerleri yansýtacaðý unutulmamalýdýr. Tablo 6'da portal sistem basýnçlarý ve PHT nedenine göre bu basýnçlardaki deðiþimler gösterilmiþtir. Portal ven kan akýmý, varis içi kan akýmý veya azigos ven akýmýnýn ölçülmesinde kullanýlan birçok yöntem bulunmaktadýr. Klirens tekniði, indikatör dilüsyon tekniði, farmakokinetik yöntemler, inert gaz tekniði bu maksatla kullanýlabilen laboratuvar yöntemleridir. Bu incelemelere de günlük uygulamalardan çok, klinik araþtýrmalarda ihtiyaç duyulmaktadýr. Endoskopi olanaðýnýn bulunmadýðý yerlerde baryumlu özofagus pasaj grafisi kullanýlabilir. Bazen endoskopik olarak gösterilmesi güç olan fundus varislerinin gösterilmesinde de yararlý olabilir. Varislerin küçük olduðu hastalarda duyarlýlýðý azalýr. Endoskopik inceleme özofagus varisleri için en önemli ve güvenilir taný yöntemidir. Aktif kanama sýrasýnda yapýlabilmesi önemli bir üstünlüðüdür. Varis büyüklüklerinin yaný sýra kanama risklerinin de tespit edilebilir olmasý klinisyene büyük yarar saðlar (28). Kaynaklar 1. Fauerholdt L, Schlichting P, Christensen E, et al. Conversion of micronoduler cirrhosis into macronodular cirrhosis. Hepatology 1983; 3: Brown J, Dourakis S, Karayiannis P, et al. Seroprevalence of hepatitis C virus nucleocapsid antibodies in patient with cryptogenic chronic liver disease. Hepatology 1992; 15: Esteban J, Gomez J, Martel M, et al. Hepatitis C. In: Viral Hepatitis, Wilson RA eds, New York. 1997; D'Amico G, Morabito A, Pagliaro L, et al. Survival and prognostic indicators in compansated and decompansated cirrhosis. Dig Dis Sci 1986; 31: Christensen E, Schlichting P, Anderson PK, et al. Updating prognosis and therapeutic evaluation in cirrhosis with Cox's multiple regression model for timedependent variables. Scand J Gastroenterol 1986; 21: Scheuer PJ, Lefkowich JH. Liver Biopsy interpretation, 5th ed. London: WB Saunders, 1994; Propst A, Propst T, Zangerl G, Ofner D, Judmaier G, Vogel W. Prognosis and life expectancy in chronic liver disease. Dig Dis Sci 1995; 40: Hoofnagie JE, Alter HJ. Chronic viral hepatitis. In: Vyas GN, Dienstag JL, Hoofhagie JH, eds. Viral Hepatitis and Liver Disease. New York, Grune and Stratton, 1984; Desmet VJ, Gerber M, Hoofhagie JH, et al. Classification of chronic hepatitis: diagnosis, grading and staging. Hepatology 1994; 19: Czaja AJ. Chronic active hepatitis: the challenge a new nomenclature. Ann intern Med 1993; 119: Sherlock S, Dooley J: Chronic Hepatitis, Disease of the Liver and Biliary System, 10th edition, London, The Blackwell Science, 1997: Naito M, Hayashi N, Hagiwara H, et al. Serum hepatitis C virus RNA quantity and histological features of hepatitis C virus carriers with persistently ALT levels. Hepatology 1994; 19:

8 Prieto M, Olaso V, Verdu C, et al. Does the healthy hepatitis C virus carrier state really exist? An analysis using polymerase chain reaction. Hepatology 1995; 22: Wu J-C, Chen T-Z, Huang Y-S, et al. Natural history of hepatitis D viral superinfection: significance of vermeil detected by polymerase chain reaction. Gastroenterology 1995; 108: Knodell RG, Ishak KG, Black WC, et al. Formulation and application of a numerical scoring system for assessing histological activity in asymptomatic chronic active hepatitis. Hepatology 1981; l: Lau DT, Everhart J, Kleiner DE, et al. Long-term follow-up of patients with chronic hepatitis B treated with interferon alfa. Gastroenterology 1997; 113: Niederau C, Heintges T, Lange S, et al. Long-term follow-up of HBeAg positive patients treated with interferon alfa for chronic hepatitis B. N Engl J Med 1996; 334: Perillo RP. Chronic hepatitis B: problem patients (including patients with decompensated disease). J Hepatol 1995; 22 ( suppl. l): Krawitt EL: Chronic Hepatitis, Principles and Practice of infectious Diseases, 4th edition ( Eds: Mandell GL, Bennet JE, Dolin R), Churchill- Livingstone; 1995: Kitano S, Terblanche J, Kahn D, et al. Venous anatomy of the lower oesophagus in portal hypertension: practical implications. Br J Surg Jul;73(7): Park JH, Cha SH, Han JK, et al. Intrahepatic portosystemic venous shunt. AJR Am J Roentgenol. 1990; 155: McIndoe AH. Vascular lesions of portal cirrhosis. Arch Pathol Lab Med 1928; 5: Bosch J, Navasa M, Garcia-Pagan JC. Portal hypertension. Med Clin North Am 1989;73: Shibayama Y, Nakata K: Localization of increased hepatic vascular resistance in liver cirrhosis. Hepatology 1985; 5: Vorobiof J, Bredfelt J, Grossmann RJ: Hyperdynamic circulation in a portal hypertensive rat model: A primary factor for maintenance of chronic portal hypertension. Am J Physiol 1983; 244 (Gastrointest. Liver Physiol 17): G Kravetz D, Arderiu MT, Bosch J, et al. Increased plasma volume in two models of portal hypertension in the rat: Cirrhosis of the liver and partial portal vein ligation. Rev Esp Fisiol 1987; 43: Bosch J, Mastai R, Kravetz D, et al. Hemodynamic evaluation of the patients with portal hypertension. Semen Liver Dis 1986; 6: North Italian Endoscopic Club for study and treatment of esophageal varices. Prediction of the first variceal haemorrhage in patients with cirrhosis of the liver and esophageal varices. A prospective muiticentre study. N Engi J Med ; 319:983-9.

Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür.

Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür. SİROZ Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür. İlerleyici ilerleyici karaciğer hastalıkları sonuçta siroz ile sonuçlanan progresif fibrozise neden olur. Safra kanalikülü

Detaylı

Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı

Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı Portal Hipertansiyon Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 2006-2007 GİS Dalak Portal Ven Karaciğer Hepatik Ven Hepatik Arter Portal Hipertansiyonun Tanımı Portal hipertansiyon:

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA PORTAL HİPERTANSİYON

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA PORTAL HİPERTANSİYON ÇOCUKLUK ÇAĞINDA PORTAL HİPERTANSİYON Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi 2007 Normal portal ven basıncı : 7 mm Hg

Detaylı

Lütfen cep telefonlarınızı kapatınız

Lütfen cep telefonlarınızı kapatınız Lütfen cep telefonlarınızı kapatınız PORTAL HİPERTANSİYON PROF.DR.ENVER DOLAR GASTROENTEROLOJİ BİLİM DALI ANATOMİ Portal sistem sindirim kanalının abdominal kısmı, dalak pankreas ve safra kesesinin kanını

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular

Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular Dr. Faruk KARAKEÇİLİ Erzincan Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 22.01.2016 HATAY Tedavisi Zor Olgular! Zor hasta

Detaylı

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi Prof. Dr. Reşat Özaras İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Enfeksiyon AD. rozaras@yahoo.com Genel Bakış HBV Enfeksiyonunda Neredeyiz? Eradikasyon

Detaylı

KARACIGER HASTALIKLARI TANISI, TEDAVISI, ÖNLENMESI - HASTA VE HASTA YAKINLARI IÇIN BILGI

KARACIGER HASTALIKLARI TANISI, TEDAVISI, ÖNLENMESI - HASTA VE HASTA YAKINLARI IÇIN BILGI KARACIGER HASTALIKLARI TANISI, TEDAVISI, ÖNLENMESI - HASTA VE HASTA YAKINLARI IÇIN BILGI G.Babayeva Asistan Doktor Sunum 1. Karaciger nerededir ve görevi nedir? 2. Karaciğer hastalığı nasıl tespit edilir?

Detaylı

Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl

Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl Karaciğer ve safra yolu hastalıklar klarında laboratuvar bulguları Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 5.Yarıyıl 2006-2007 2007 eğitim e yılıy Karaciğer ve safra yolu hastalıklarında

Detaylı

Kronik HCV İnfeksiyonlarında Güncel Tedavi Yaklaşımları Dr. Kaya Süer

Kronik HCV İnfeksiyonlarında Güncel Tedavi Yaklaşımları Dr. Kaya Süer Kronik HCV İnfeksiyonlarında Güncel Tedavi Yaklaşımları Dr. Kaya Süer Near East University Faculty of Medicine Infectious Diseases and Clinical Microbiology HCV tarihçesi 1989 Hepatitis C (HCV) genomu

Detaylı

Tıkanma Sarılığı. Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu

Tıkanma Sarılığı. Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu Tıkanma Sarılığı Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu Normal serum bilirubin düzeyi 0.5-1.3 mg/dl olup, 2.5 mg/dl'yi geçerse bilirubinin dokuları boyamasıyla klinik olarak sarılık ortaya çıkar. Sarılığa yol

Detaylı

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi. Dr. Yaşar BAYINDIR Malatya-2013

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi. Dr. Yaşar BAYINDIR Malatya-2013 Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi Dr. Yaşar BAYINDIR Malatya-2013 Hepatit B ve İnsan 16. yy, Kore de Joseon Hanedanlığı ndan bir çocuk mumyası HBV genotip C2 3.000-100.000 yıl öncesine ait,

Detaylı

Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım

Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Dr. Sıtkı Sarper SAĞLAM DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU 04.10.2011 1 Netter in Yeri: DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU

Detaylı

Dahiliye Konsültasyonu için Altın Öneriler: En Sık Görülen On Olgu Örneği Asıl Deniz alt Güney başlık Duman stilini düzenlemek için tıklatın Marmara

Dahiliye Konsültasyonu için Altın Öneriler: En Sık Görülen On Olgu Örneği Asıl Deniz alt Güney başlık Duman stilini düzenlemek için tıklatın Marmara Dahiliye Konsültasyonu için Altın Öneriler: En Sık Görülen On Olgu Örneği Asıl Deniz alt Güney başlık Duman stilini düzenlemek için tıklatın Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Olgu 1 28 yaşında erkek Ortopedi

Detaylı

OLGU SUNUMU. Dr. Ziya Kuruüzüm. DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

OLGU SUNUMU. Dr. Ziya Kuruüzüm. DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD OLGU SUNUMU Dr. Ziya Kuruüzüm DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD VHÇG, Hepatit Kampı, Bolu, 01.03.2014 Olgu MŞ, 58 yaş, erkek, emekli Rutin yapılan tetkikler sırasında anti-hcv pozitif

Detaylı

Kronik Pankreatit. Prof. Dr.Ömer ŞENTÜRK KOÜ Gastroenteroloji, KOCAELİ

Kronik Pankreatit. Prof. Dr.Ömer ŞENTÜRK KOÜ Gastroenteroloji, KOCAELİ Kronik Pankreatit Prof. Dr.Ömer ŞENTÜRK KOÜ Gastroenteroloji, KOCAELİ Tanım Pankreasın endokrin ve ekzokrin yapılarının hasarı, fibröz doku gelişimi ile karakterize inflamatuvar bir olay Olay histolojik

Detaylı

Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var

Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var KARACİĞER NEDEN ÖNEMLİ 1.Karaciğer olmadan insan yaşayamaz! 2.Vücudumuzun laboratuardır. 500 civarında görevi var! 3.Hasarlanmışsa kendini yenileyebilir! 4.Vücudun

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

Uzm. Dr. Altan GÖKGÖZ Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şanlıurfa

Uzm. Dr. Altan GÖKGÖZ Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şanlıurfa Uzm. Dr. Altan GÖKGÖZ Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şanlıurfa Olgunun asıl sahibi olan kişi Dr. Derya KETEN Necip Fazıl Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

Kan vücutta damarlar içerisinde dolaþýr.akciðerlerde

Kan vücutta damarlar içerisinde dolaþýr.akciðerlerde 7 Prof. Dr. Ali KUTSAL Kan vücutta damarlar içerisinde dolaþýr.akciðerlerde temizlenen kan kalbin sol tarafýna gelir ve buradan kalbin kasýlmasý ile atardamar sistemine geçer.kapiller adý verilen ve doku

Detaylı

Lütfen cep telefonlarınızı kapatınız

Lütfen cep telefonlarınızı kapatınız Lütfen cep telefonlarınızı kapatınız KARACİĞER SİROZU Prof.Dr.ENVER DOLAR GASTROENTEROLOJİ BİLİM DALI TANIM Karaciğer yapısının yaygın olarak nekroz, rejenerasyon, nodüller ve fibroz doku ile bozularak

Detaylı

Olgu sunumu. Dr. Selma Gökahmetoğlu. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KAYSERİ

Olgu sunumu. Dr. Selma Gökahmetoğlu. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KAYSERİ Olgu sunumu Dr. Selma Gökahmetoğlu Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KAYSERİ Olgu D. E., 34 yaşında, bayan, iki çocuklu, çalışmıyor, Kayseri Başvuru

Detaylı

KRONİK VİRAL HEPATİTLERİN PATOLOJİSİ

KRONİK VİRAL HEPATİTLERİN PATOLOJİSİ KRONİK VİRAL HEPATİTLERİN PATOLOJİSİ Doç. Dr. Işın Soyuer GİRİŞ VE GENEL BİLGİLER Karaciğerde hepatit nedenleri arasında viruslar önemli bir yere sahiptir. Aşağıda karaciğere özel ilgisi olan hepatotrop

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD HÇ, 28 yş, E, Memur 2010 yılı ocak ayında kan bağışı sırasında sarılık olduğu söyleniyor. Başvuru sırasında bazen halsizlik ve

Detaylı

PORTAL HİPERTANSİYON Yrd.Doç.Dr.Murat KAPAN Dicle Üniversitesi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı

PORTAL HİPERTANSİYON Yrd.Doç.Dr.Murat KAPAN Dicle Üniversitesi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı PORTAL HİPERTANSİYON Yrd.Doç.Dr.Murat KAPAN Dicle Üniversitesi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı İki kapiller ağ arasında kalan dolaşım bölümüne PORTAL SİSTEM denilmektedir. Karaciğer portal sistemi sindirim

Detaylı

ALFA FETOPROTEİN (TÜMÖR BELİRLEYİCİSİ)

ALFA FETOPROTEİN (TÜMÖR BELİRLEYİCİSİ) ALFA FETOPROTEİN (TÜMÖR BELİRLEYİCİSİ) Diğer adı ve kısaltma: α fetoprotein, AFP. Kullanım amacı: Primer karaciğer, testis ve over kanserlerinin araştırılması ve tedaviye alınan cevabın izlenmesi amacıyla

Detaylı

BUDD-CHİARİ SENDROMU. İnt.Dr.Yasemin KANDEMİR Aralık 2013

BUDD-CHİARİ SENDROMU. İnt.Dr.Yasemin KANDEMİR Aralık 2013 BUDD-CHİARİ SENDROMU İnt.Dr.Yasemin KANDEMİR Aralık 2013 Budd-Chiari sendromu (BCS) hepatik venöz çıkış akımının tıkanması ile oluşan nadir bir klinik tablodur.kitle etkisi yaratan patolojiler (tümörler,

Detaylı

Dr.BUKET DALGIÇ G.Ü.T.F ÇOCUK GASTROENTEROLOJİ BD

Dr.BUKET DALGIÇ G.Ü.T.F ÇOCUK GASTROENTEROLOJİ BD Dr.BUKET DALGIÇ G.Ü.T.F ÇOCUK GASTROENTEROLOJİ BD Laboratuar testlerin amacı nedir? Doğru tanıya ulaşmak Hastalığın klinik seyrini monitorize etmek KARACİĞER Büyük fonksiyonel rezerve sahiptir Belirgin

Detaylı

Alkol-Dışı Yağlı Karaciğer Hastalığı

Alkol-Dışı Yağlı Karaciğer Hastalığı Alkol-Dışı Yağlı Karaciğer Hastalığı Doç Dr Yusuf Yılmaz Marmara Üniversitesi Tıp Fak Gastroenteroloji Bilim Dalı 1. TÜRKİYE-AZERBAYCAN ORTAK HEPATOLOJİ KURSU 18-19 Eylül 2015 Radisson Blu Otel, Şişli,

Detaylı

Portal Hipertansiyon. Prof. Dr. Abdullah Sonsuz, Dr. Dilek Rahmano lu

Portal Hipertansiyon. Prof. Dr. Abdullah Sonsuz, Dr. Dilek Rahmano lu Tıp Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Hepato-Bilier Sistem ve Pankreas Hastal klar Sempozyum Dizisi No: 28 Ocak 2002; s. 101-110 Sürekli İ.Ü. Cerrahpaşa

Detaylı

Lafora hastalığı, Unverricht Lundborg hastalığı, Nöronal Seroid Lipofuksinoz ve Sialidozlar en sık izlenen PME'lerdir. Progresif miyoklonik

Lafora hastalığı, Unverricht Lundborg hastalığı, Nöronal Seroid Lipofuksinoz ve Sialidozlar en sık izlenen PME'lerdir. Progresif miyoklonik LAFORA HASTALIĞI Progressif Myoklonik Epilepsiler (PME) nadir olarak görülen, sıklıkla otozomal resessif olarak geçiş gösteren heterojen bir hastalık grubudur. Klinik olarak değişik tipte nöbetler ve progressif

Detaylı

PORTAL HİPERTANSİYON YRD.DOÇ.DR.MURAT KAPAN

PORTAL HİPERTANSİYON YRD.DOÇ.DR.MURAT KAPAN PORTAL HİPERTANSİYON YRD.DOÇ.DR.MURAT KAPAN İki kapiller ağ arasında kalan dolaşım bölümüne PORTAL SİSTEM denilmektedir. Karaciğer portal sistemi; sindirim sistemi ve dalağın venöz kapiller ağı ile başlar,

Detaylı

KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD.

KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD. KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD. Kasım-1999 HK 41 yaş, erkek Öğretmen Gaziantep Yakınması: Yok Bir yıl önce tesadüfen HBsAg

Detaylı

Dekompanse Karaciğer Sirozlu Hastalarda Hepatosellüler Kanser (HSK) Açısından Tanısal Değerler

Dekompanse Karaciğer Sirozlu Hastalarda Hepatosellüler Kanser (HSK) Açısından Tanısal Değerler Van Tıp Dergisi: 13 (4):113-117, 2006 Hepatosellüler Kanser Dekompanse Karaciğer Sirozlu Hastalarda Hepatosellüler Kanser (HSK) Açısından Tanısal Değerler Ahmet Cumhur Dülger*, Ramazan Esen*, İlyas Tuncer**,

Detaylı

FİBRİNOJEN DEPO HASTALIĞI. Yrd.Doç.Dr. Güldal YILMAZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı Ankara

FİBRİNOJEN DEPO HASTALIĞI. Yrd.Doç.Dr. Güldal YILMAZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı Ankara FİBRİNOJEN DEPO HASTALIĞI Yrd.Doç.Dr. Güldal YILMAZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı Ankara H. K., 5 yaşında, Kız çocuğu Şikayet: Karında şişlik Özgeçmiş: 8 aylıkken karında

Detaylı

Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı?

Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı? Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı? Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Sunum Planı Giriş HBsAg Pozitifliği Kronik Hepatit

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi Uz. Dr. Eyüp Arslan Vaka N.T, 68 Y, Erkek, Batman 10.11.1999 yılında HBs Ag pozitifliği DM ve diyabetik nefropati 15 yıldır DM, oral anti-diyabetik BUN;

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014 Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Kontrolsüz Hipertansiyonun Bedeli SVO geçiren hastaların.. J Rendon et al.,

Detaylı

Hepatik Ensefalopati. Prof. Dr. Ömer Şentürk

Hepatik Ensefalopati. Prof. Dr. Ömer Şentürk Hepatik Ensefalopati Prof. Dr. Ömer Şentürk Hepatik Ensefalopati : Terminoloji Tip A Akut karaciğer yetmezliği ile birlikte Tip B Porto-sistemik Bypass ile birlikte (intrensek hepatosellüler yetmezlik

Detaylı

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı

lanması Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı

lanması Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı Nonalkolik karaciğer yağlanmas lanması Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Cerrahpaşa a Tıp T p Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı 9-10 yarıyıl l 2006-2007 2007 eğitim e yılıy Tanımlamalar Karaciğer yağlanması

Detaylı

Kronik Zeminde Akut Karaciğer Yetmezliği

Kronik Zeminde Akut Karaciğer Yetmezliği Kronik Zeminde Akut Karaciğer Yetmezliği Prof. Dr. Birol ÖZER Başkent Üniversitesi Gastroenteroloji Bilim Dalı 1. Türkiye-Azerbaycan Ortak Hepatoloji Kursu, İstanbul, 2015 Tanım Kronik karaciğer hastalığı

Detaylı

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen 9 Prof. Dr. Selçuk BÖLÜKBAÞI Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen deðiþiklikler gibi vücut duruþunda ve yürüyüþünde de deðiþiklikler meydana gelir. Kas-iskelet sistemi vücudun destek ve temelidir.

Detaylı

Portal Hipertansiyonda Portal ve Hepatik Venlerin Doppler Ultrasonografi Bulguları

Portal Hipertansiyonda Portal ve Hepatik Venlerin Doppler Ultrasonografi Bulguları Van Tıp Dergisi: 7 (3): 94-97 2000 Portal Hipertansiyonda Portal ve Hepatik Venlerin Doppler Ultrasonografi Bulguları Remzi Er*, Özkan Ünal*, İlyas Tuncer **, Mustafa Harman*, Ömer Etlik* Özet: Portal

Detaylı

Motor kademeleri ile otomasyon seviyeleri arasýnda akýllý baðlantý Akýllý Baðlantý Siemens tarafýndan geliþtirilen SIMOCODE-DP iþlemcilerin prozeslerinin hatasýz çalýþmasýný saðlamak için gerekli tüm temel

Detaylı

Dr. A. Nimet Karadayı. Hastanesi, Patoloji Kliniği

Dr. A. Nimet Karadayı. Hastanesi, Patoloji Kliniği Dr. A. Nimet Karadayı Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Patoloji Kliniği MEME TÜMÖRLERİNDE PATOLOJİ RAPORLARINDA STANDARDİZASYON Amaç, hasta

Detaylı

6. Büyük kan dolaþýmýnýn amacý nedir? Büyük kan dolaþýmýnda kanýn izlediði yolu kýsaca açýklayýnýz.

6. Büyük kan dolaþýmýnýn amacý nedir? Büyük kan dolaþýmýnda kanýn izlediði yolu kýsaca açýklayýnýz. Soru - Yanýt 10 1. Dolaþým sisteminin elemanlarý nelerdir? Yanýt: Dolaþým sisteminin elemanlarý kalp, damarlar ve kandýr. 2. Dolaþým sisteminin görevi nedir? Yanýt: Vücuttaki hücrelere oksijen ve besin

Detaylı

Karaciğer Nakli. Dr Sezai YILMAZ İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi MALATYA

Karaciğer Nakli. Dr Sezai YILMAZ İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi MALATYA Karaciğer Nakli Güncel Yaklaşımlar Dr Sezai YILMAZ İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi MALATYA Karaciğer Nakli Malatya Deneyimi ABD Karaciğer Nakli Verileri -2007 ABD Karaciğer Nakli Verileri -2008

Detaylı

İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar

İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar Dr. Dilek Çolak 10 y, erkek hasta Olgu 1 Sistinozis Böbrek transplantasyonu Canlı akraba verici HLA 2 antijen uyumsuz 2 Olgu 1 Transplantasyon öncesi viral

Detaylı

Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır.

Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır. GİRİŞ Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır. HBeAg pozitif annelerden bebeğe bulaş oranı % 90 dır. Perinatal olarak kazanılan

Detaylı

17-19 Aralýk 2010 Miracle Resort Hotel, Antalya 17-19 Aralýk 2010 - Miracle Resort Hotel, Antalya Deðerli Meslektaþýmýz, Kanser tedavisindeki hýzlý deðiþim ve geliþme farklý alanlarda uzmanlaþmýþ hekimlerin

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Membranoproliferatif Glomerülonefriti Taklit Eden Trombotik Mikroanjiopatili Bir Olgu

Membranoproliferatif Glomerülonefriti Taklit Eden Trombotik Mikroanjiopatili Bir Olgu Membranoproliferatif Glomerülonefriti Taklit Eden Trombotik Mikroanjiopatili Bir Olgu Sevcan A. Bakkaloğlu, Yeşim Özdemir, İpek Işık Gönül, Figen Doğu, Fatih Özaltın, Sevgi Mir OLGU 9 yaş erkek İshal,

Detaylı

Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir

Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir Fibromiyalji hasta görüntüleri Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir Aðrýyý görüntüleme ve patolojisini tanýmlamada baþarýlý yöntemdir. Aðrý kaynaðýnýn vücudun neresinde olduðunu gösterebilir.

Detaylı

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Viroloji Ünitesi Viral Enfeksiyonlar... Klinik

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

Hepatit Hastalığı Gebelikten Etkilenir mi?

Hepatit Hastalığı Gebelikten Etkilenir mi? GEBELİKTE HEPATİT Gebelik ve hepatit Gebelik ve hepatit iki ayrı durumu anlatır. Birincisi gebelik sırasında ortaya çıkan akut hepatit tablosu, ikincisi ise kronik hepatit hastasının gebe kalmasıdır. Her

Detaylı

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler 3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler Beþ tipin saðladýðý üç büyük avantaj: Uyumlu, güçlü, ekonomik Devre-kesicileri günümüzde, trafolarýn, enerji nakil hatlarýnýn, kablolarýn, kondansatörlerin, reaktör

Detaylı

VİRAL HEPATİTLER. Dr. Selim Bozkurt. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

VİRAL HEPATİTLER. Dr. Selim Bozkurt. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı VİRAL HEPATİTLER Dr. Selim Bozkurt Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Sunum Planı Hepatit Hepatit A Hepatit B Hepatit C Mesleki Maruziyet Potansiyel olarak Hepatit

Detaylı

CHECK-UP NEDÝR? Bir baþka deyimle Genel Saðlýk Kontrolü, hiçbir þikayet ve hastalýðý olmasa dahi, kiþide mevcut olabilecek hastalýklarýn yada bu hastalýklarýn erken bulgularýnýn ve kiþide bulunan, gelecekte

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

PEDİATRİK KARACİĞER KİTLELERİ

PEDİATRİK KARACİĞER KİTLELERİ PEDİATRİK KARACİĞER KİTLELERİ Dr. Berna Oğuz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Pediatrik Radyoloji Bilim Dalı Pediatrik KC kitleleri İntraabdominal kitlelerin %5-6 Primer hepatik

Detaylı

KRONİK KARACİĞER HASTALIĞINDA SERUM İNTERLÖKİN-1b, SOLÜBL İNTERLÖKİN-2 RESEPTÖRÜ, İNTERLÖKİN-6 VE TÜMÖR NEKROZİS FAKTÖR-a DÜZEYLERİ.

KRONİK KARACİĞER HASTALIĞINDA SERUM İNTERLÖKİN-1b, SOLÜBL İNTERLÖKİN-2 RESEPTÖRÜ, İNTERLÖKİN-6 VE TÜMÖR NEKROZİS FAKTÖR-a DÜZEYLERİ. KRONİK KARACİĞER HASTALIĞINDA SERUM İNTERLÖKİN-1b, SOLÜBL İNTERLÖKİN-2 RESEPTÖRÜ, İNTERLÖKİN-6 VE TÜMÖR NEKROZİS FAKTÖR-a DÜZEYLERİ. Erkan YAZMACI*, Vedat GÖRAL*, Leyla ÇOLPAN*, İsmail Hamdi KARA*, Mehmet

Detaylı

Alpha-Fetoprotein. (AFP-L3) ve Des-Gamma. Protrombin (DCP) in Hepatosellüler. ndaki Yerleri; Türk Hasta Grubunda Đlk

Alpha-Fetoprotein. (AFP-L3) ve Des-Gamma. Protrombin (DCP) in Hepatosellüler. ndaki Yerleri; Türk Hasta Grubunda Đlk Lectin-Reactive Alpha-Fetoprotein (AFP-L3) ve Des-Gamma Gamma-Carboxy Protrombin (DCP) in Hepatosellüler ler Kanser (HCC) Tanısındaki ndaki Yerl; Türk Hasta Grubunda Đlk Çalışma A. Kadir Dökmeci 1, Robert

Detaylı

Kronik B ve C Hepatitli Hastalarda Hepatik Vendeki Doppler Ultrasonografi Bulguları ile Histopatolojik Parametrelerin Karşılaştırılması

Kronik B ve C Hepatitli Hastalarda Hepatik Vendeki Doppler Ultrasonografi Bulguları ile Histopatolojik Parametrelerin Karşılaştırılması ORĐJĐNAL ARAŞTIRMA / ORIGINAL RESEARCH. Kronik B ve C Hepatitli Hastalarda Hepatik Vendeki Doppler Ultrasonografi Bulguları ile Histopatolojik Parametrelerin Karşılaştırılması COMPARISON OF HEPATIC VEIN

Detaylı

Kronik karaciðer hastalýklarýnda radyolojik taný

Kronik karaciðer hastalýklarýnda radyolojik taný Týp Araþtýrmalarý Dergisi 2004: 2 (2): 41-46 DERLEME Alpay Haktanýr 1, Ýlhan Karagöz 2 1 Afyon Kocatepe Üniversitesi Týp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalý, 2 Aile Hekimliði Uzmaný, 2 Nolu Ana Çocuk Saðlýðý,

Detaylı

Olgu sunumları ile KRONİK HEPATİT B 14. ULTRASONOGRAFİ EŞLİĞİNDE UYGULAMALI KARACİĞER BİYOPSİSİ KURSU, VHÇG, Mersin, 2015

Olgu sunumları ile KRONİK HEPATİT B 14. ULTRASONOGRAFİ EŞLİĞİNDE UYGULAMALI KARACİĞER BİYOPSİSİ KURSU, VHÇG, Mersin, 2015 Olgu sunumları ile KRONİK HEPATİT B 14. ULTRASONOGRAFİ EŞLİĞİNDE UYGULAMALI KARACİĞER BİYOPSİSİ KURSU, VHÇG, Mersin, 2015 Doç.Dr. Elif Şahin Horasan Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Kronik hepatit B Tüm

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

Nonalkolik steatohepatit

Nonalkolik steatohepatit Nonalkolik steatohepatit 04.11.2015 Dr.Abdullah Sonsuz Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları uzmanı Nonalkolik steatohepatit (NASH) 1. Karaciğer hastası olarak izlenilen NASH olgusu... 2. Başka hastalıklar

Detaylı

HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM

HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM Nadirdir!!! Üst aerodijestif sistem malinitelerinin % 5-10 u, tüm malinitelerin ise %0.5 i hipofarinks kanserleridir. Kötü seyirlidir!!! İleri evrede başvurmaları ve

Detaylı

İkili Tedaviye Kısmi Yanıt Alınan Kronik Hepatit C Olgusu. Dr. Yunus Gürbüz

İkili Tedaviye Kısmi Yanıt Alınan Kronik Hepatit C Olgusu. Dr. Yunus Gürbüz İkili Tedaviye Kısmi Yanıt Alınan Kronik Hepatit C Olgusu Dr. Yunus Gürbüz SUNU PLANI Hepatit C hastalarının takip ve tedavisinde kullanılan kavramlar Olgu sunumu Yeniden tedavide seçenekler Hızlı Virolojik

Detaylı

Karaciğer Sirozlu Olgularda HBV Enfeksiyonu. Dr.Abdullah Sonsuz Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Karaciğer Sirozlu Olgularda HBV Enfeksiyonu. Dr.Abdullah Sonsuz Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Karaciğer Sirozlu Olgularda HBV Enfeksiyonu Dr.Abdullah Sonsuz Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Karaciğer Sirozlu Olgularda HBV Enfeksiyonu Sirozlu hastada tedavi sadece hepatitin tedavisi ile sınırlı bir konu

Detaylı

PEG-IFN ALFA 2B /RİBAVİRİN /BOSEPREVİR KOMBİNASYONU İLE TEDAVİ EDİLEN KHC OLGUSU

PEG-IFN ALFA 2B /RİBAVİRİN /BOSEPREVİR KOMBİNASYONU İLE TEDAVİ EDİLEN KHC OLGUSU PEG-IFN ALFA 2B /RİBAVİRİN /BOSEPREVİR KOMBİNASYONU İLE TEDAVİ EDİLEN KHC OLGUSU Doç Dr Neşe Demirtürk Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği

Detaylı

Uz. Dr. Ali ASAN. Şevket Yılmaz Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği

Uz. Dr. Ali ASAN. Şevket Yılmaz Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Uz. Dr. Ali ASAN Şevket Yılmaz Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği 1 2 Tarihçe Enfeksiyöz A E Enterik geçiş Viral hepatit Serum NANB B D C Diğer HGV,TT

Detaylı

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme - 1 8 Konuþmayý Yazýya Dökme El yazýnýn yerini alacak bir aygýt düþü XIX. yüzyýlý boyunca çok kiþiyi meþgul etmiþtir. Deðiþik tasarým örnekleri görülmekle beraber, daktilo dediðimiz aygýtýn satýlabilir

Detaylı

PANKREAS KARSİNOMU. Dr.Nevra ELMAS Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı İzmir

PANKREAS KARSİNOMU. Dr.Nevra ELMAS Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı İzmir PANKREAS KARSİNOMU Dr.Nevra ELMAS Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı İzmir Özet: Son yıllarda kesitsel görüntüleme yöntemlerinin gelişmesi ile pankreas kanseri saptanma oranında tüm

Detaylı

Aile Hekimliðinde Genogram

Aile Hekimliðinde Genogram Aile Hekimliðinde Genogram Prof. Dr. Ýsmail Hamdi KARA, Düzce Üniversitesi Týp Fakültesi Aile Hekimliði AD, Düzce Aile Hekimliði Dersleri - 02.06.2010 15:30 1 I. Tanýmlar Hastalarý yalnýz bir birey olarak

Detaylı

Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý

Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý 4 Prof. Dr. Yeþim GÖKÇE-KUTSAL Yýllar bizi bulduklarý gibi býrakmýyorlar Owen Meredith Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý temel özellikler klinisyen hekimlerce mutlaka önüne alýnmalýdýr.ýleri

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

1. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya

1. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 1. OLGU Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 49 yaşında kadın hasta, ev hanımı Yakınması: Öksürük, balgam Hikayesi: Yaklaşık 2 aydır şikayetleri olan hasta akciğer grafisinde lezyon görülmesi üzerine merkezimize

Detaylı

Sunum planı. Kranyal ve spinal vasküler hastalıklarda radyocerrahi. Radyasyonun damarlar üzerindeki etkileri. Radyasyonun damarlar üzerindeki etkileri

Sunum planı. Kranyal ve spinal vasküler hastalıklarda radyocerrahi. Radyasyonun damarlar üzerindeki etkileri. Radyasyonun damarlar üzerindeki etkileri Kranyal ve spinal vasküler hastalıklarda radyocerrahi Dr. Ömer Uzel Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı Sunum planı Radyasyonun damarlar üzerindeki etkisi Radyocerrahi İntrakranyal

Detaylı

Erken Evre Akciğer Kanserinde

Erken Evre Akciğer Kanserinde Erken Evre Akciğer Kanserinde Görüntüleme Dr. Figen Başaran aran Demirkazık Hacettepe Universitesi Radyoloji Anabilim Dalı Kasım 2005 Mayıs 2006 Müsinöz ve nonmüsinöz tipte bronkioloalveoler komponenti

Detaylı

Akut Ve Kronik HBV İnfeksiyonunda Doğal Seyir

Akut Ve Kronik HBV İnfeksiyonunda Doğal Seyir güncel gastroenteroloji 14/2 Akut Ve Kronik HBV İnfeksiyonunda Doğal Seyir Halil DEĞERTEKİN 1, Ali Kemal OĞUZ 2 Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi, 1 Gastroenteroloji Bilim Dalı, 2 İç Hastalıkları Ana Bilim

Detaylı

Akut Hepatit C Tedavisi. Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya

Akut Hepatit C Tedavisi. Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya Akut Hepatit C Tedavisi Dr. Dilara İnan Akdeniz ÜTF, İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mikr AD, Antalya HCV DSÖ verilerine göre tüm dünya nüfusunun %3 ü (yaklaşık 170 milyon kişi) HCV ile infekte. İnsidans;

Detaylı

Varislerin Yönetimi: Endoskopinin Yeri. Ömer ŞENTÜRK

Varislerin Yönetimi: Endoskopinin Yeri. Ömer ŞENTÜRK Varislerin Yönetimi: Endoskopinin Yeri Ömer ŞENTÜRK Portal Hipertansiyon ve Varis PH un ¾ ünün nedeni kc sirozu Kc sirozlu hastaların %50 sinde varis var Varis tanısı konduktan sonra 2 yıl içerisinde %30

Detaylı

Hepatit B enfeksiyonu sebep olduğu klinik sorunlar

Hepatit B enfeksiyonu sebep olduğu klinik sorunlar HBsAg (+) HASTAYA YAKLAŞIM Dr. Abdullah SONSUZ İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları-Gastroenteroloji Bilim Dalı, İstanbul Hepatit B enfeksiyonu sebep olduğu klinik sorunlar bakımından

Detaylı

Çocukluk çağında karaciğer nakli/ Endikasyonlar & Hazırlık

Çocukluk çağında karaciğer nakli/ Endikasyonlar & Hazırlık Çocukluk çağında karaciğer nakli/ Endikasyonlar & Hazırlık Prof Dr Özlem Durmaz İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Şişli/Ataşehir Memorial Hastanesi ozlem.durmaz@memorial.com.tr Karaciğer nakli, medikal tedaviyle

Detaylı

KRONİK KARACİĞER HASTALARINDA RADYOLOJİK GÖRÜNTÜLEME. Dr. Nagihan İnan Gürcan

KRONİK KARACİĞER HASTALARINDA RADYOLOJİK GÖRÜNTÜLEME. Dr. Nagihan İnan Gürcan KRONİK KARACİĞER HASTALARINDA RADYOLOJİK GÖRÜNTÜLEME Dr. Nagihan İnan Gürcan Görüntüleme Yöntemleri US BT Radyasyon (10 msv) CIN (%0,6-2.3; böbrek fonk bozuksa %3-21) MRG NSF ÖĞRENİM HEDEFLERİ: Kronik

Detaylı

Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar

Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Asıl Dr. Alpay alt başlık ARIstilini düzenlemek için tıklatın İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

olarak çalýºmasýdýr. AC sinyal altýnda transistörler özellikle çalýºacaklarý frekansa göre de farklýlýklar göstermektedir.

olarak çalýºmasýdýr. AC sinyal altýnda transistörler özellikle çalýºacaklarý frekansa göre de farklýlýklar göstermektedir. Transistorlu Yükselteçler Elektronik Transistorlu AC yükselteçler iki gurupta incelenir. Birincisi; transistorlu devreye uygulanan sinyal çok küçükse örneðin 1mV, 0.01mV gibi ise (örneðin, ses frekans

Detaylı

A) Plazma hücrelerinin infiltrasyonu. B) Multinükleer histiyositik dev hücreleri. C) Lenfositlerden zengin inflamasyon. D) Fibrozis.

A) Plazma hücrelerinin infiltrasyonu. B) Multinükleer histiyositik dev hücreleri. C) Lenfositlerden zengin inflamasyon. D) Fibrozis. Genel olarak bakıldığında soru dağılımı beklenen dışında değildi. Her sınavda sorulan bazı başlıkların sorulmaması dahi olasılık dahilindeydi. Zorluk yönünden geçen sınavlardan pek farklı değildi. Yine

Detaylı

HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ *

HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ * HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ * Emel Aslan, Reşit Mıstık, Esra Kazak, Selim Giray Nak, Güher Göral Uludağ Ü Tıp Fakültesi *Uludağ Ü Bilimsel

Detaylı

SİROZDA DOKU VE LEZYON KARAKTERİZASYONU. Murat Acar. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalı

SİROZDA DOKU VE LEZYON KARAKTERİZASYONU. Murat Acar. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalı SİROZDA DOKU VE LEZYON KARAKTERİZASYONU Murat Acar İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalı Tel: 90 216 5709233 e-posta: drmacar@hotmail.com Öğrenme

Detaylı

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır.

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır. HODGKIN LENFOMA HODGKIN LENFOMA NEDİR? Hodgkin lenfoma, lenf sisteminin kötü huylu bir hastalığıdır. Lenf sisteminde genç lenf hücreleri (Hodgkin ve Reed- Sternberg hücreleri) çoğalır ve vücuttaki lenf

Detaylı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Meme kanserli hastalarda ana prognostik faktörler: Primer tümörün büyüklüğü

Detaylı

Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı HCV İnfeksiyonu Akut hepatit C Kronik hepatit C HCV İnfeksiyonu Akut Viral

Detaylı

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul Öğrenim hedefleri Mezenterik vasküler olay şüphesi ile gelen hastayı değerlendirmede kullanılan

Detaylı