21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU"

Transkript

1 tmmob makina mühendisleri odası 21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU EKİM 1997 BİLDİRİLER Bildiriler kitabında yer alan her türlü görüş, fikir, bilimsel sav ve alıntılar, tablo ve şekiller bildiri yazar / yazarlarına aittir. Bunlardan ötürü düzenleme kurulu sorumlu tutulamaz. Bu kitaptan yapılacak alıntılarda kaynak göstermek zorunludur. EDİTÖR Cemalettin Çağdaş Yılmaz Arslan YAPIM Deha Ajans Ltd. Şti. Tel: BASKI Deha Mat Ltd. Şti. mmo yayın no: 199 ISBN

2 DÜZENLEME KURULU YÜRÜTME KURULU Ömer GÜLEKEN Remzi ERİŞLER Süleyman EVCİLMEN Tarık DEMİRAY Cemal GENCER Uğurcan NAZLI T.Hikmet KARAKOÇ Turhan ONGEN Hasan CEBİROĞLU Dinçer METE Metin ALBEYOĞLU Selahattin SAPMAZ Hakkı ÖZÜTOK Prof.Dr. Mehmet ATILGAN Faruk İNCEOĞLU Fatih YAŞA Ö. Faruk YÜKSEL Servet TETİK Yaşar YIKICI Ahmet SİNKİL MMO Başkan Vekili MMO Bursa Şube Sekreteri MMO Antalya Şube Başkanı MMO Ankara Şube Sekreteri MMO Ankara Şube Y.K.Ü. MMO Adana Şube Y.K.Ü. MMO Eskişehir Şube Y.K.Ü. MMO İzmir Şube Y.K.Ü. MMO İstanbul Şube Bşk. Vekili MMO Edirne.Şube Bşk. Vekili MMO Aydın İl Temsilcisi MMO Muğla İl Temsilcisi MMO Fethiye İlçe Temsilcisi MMO Denizli Şube Y.K.Ü. MMO Denizli! iubey.k.u. MMO Denizli, iube Sekreteri MMO Denizli: iube Saymanı MMO Denizli İube Y.K.Ü. MMO Denizli iube Y.K.Ü. MMO Denizli i!ube Üyesi Ufuk ABALIOĞLU M.Gülşen GÜNGÖR İsmail ÇELİK İnci İLGAZ MevlütÇELİKBİLEK Erdoğan KİRİŞ Ali DENİZ Mehmet SARICA Fatih DİLBAZ Ali Rıza YAZGAN İskender ERBİL SEMPOZYUM SEKRETERYASI Fatih YAŞA Erkin PALAMUTÇU SEMPOZYUM YERİ Çatalçeşme Oda Tiyatrosu Denizli Belediyesi Meclis Salonu DANIŞMANLAR KURULU ABALIOĞLU Ali ABALIOĞLU İsmet ACAR Mehmet ADA H. Tekin AKŞAHİN Yalçın AKŞİT Prof. Dr. M. Arif AKYÜREK Faruk ALTUNTAŞ Turgay ALYANAK Prof. Dr. İbrahim ASLANOĞLU Doç.Dr. Mehmet ATICI Sait ATMACA Mehmet AYDEMİR Mehmet AYDINLI Osman BASÇİFTÇİ Feyzullah BAYSAL Ali BEŞTAŞ Tanju CEYLAN Yrd.Doç.Dr. Tülay CONTAY Gürol ÇELİKOK Bülent ÇETİŞLİ Prof. Dr. Halil ÇİZMECİ Hasan ÇOPUR Süleyman DEĞİRMENCİ İsmail DEMİREREN İbrahim DEVELİ Hilmi DOĞUAltan DURMAZ Prof. Dr.Ali DUYSAL Ömer DÜLGEROĞLU Prof. Dr. Ercan ECE İsmail EDEM Ali EMİR Cahit ERDUYAN Tamer EREN Prof. Dr. Aslan ERGUN Yaşar Oğuz ERHAN Ramazan ERTÜRK Necati ESEN Hasan EVRAN Vedat GERELİOĞLU İ. Hakkı GÖKALP Prof. Dr. Hüsnü Yusuf GÖKSU Yusuf Ziya GÖKŞİN Ahmet GÜLSÖZ Doç. Dr. Alper GÜN Yücel GÜN ALP Sezai GÜRGÜN Ertan GÜVENALAli HAZER Şeref İLGERİ Süleyman KALEMCİ Nail KARABACAK Doç. Dr. Rasim KARAMANLI A. İhsan KASAPOĞLU Kemal KATRANCI Zafer KAYA Ramazan KAYNAK Mustafa KEÇECİ Müjdat KIVANÇ Behçet KOCABAĞ Durali KOCAMAZ Hasan KONYALIOĞLU Hilmi KÖSEOĞLU Cevdet KUTLU R. Erhan MARIMAli NİZAMOĞLU İsmail OKTİK Prof. Dr. Şener ÖNCEL Abdi ÖZDEMİR Mehmet ÖZEK Doç Dr. Ziya ÖZEKMEKÇİ Nejdet ÖZPINAR Doç. Dr. Yahya PANAYIR İlter RENDE Prof. Dr. Hikmet SALGAR Gültekin Okay SARAÇOĞLU Önder ŞENEL Yavuz SİVRİ Esat SÖZKESEN Nuri SÜZÜK Lerzan TAŞKIRAN Cihan TERZİBAŞOĞLUAli TOSUN İsmail TOKER Emin TÜRKÖZ Hüseyin ÜLKÜ Turhan ULUKAYA Halil URGANLIOĞLU Bekir USLU M. Abdulkadir YALÇIN Cengiz YAVUZ Mehmet YILDIRIM Veli YUSUMUT Şah İsmail YÜKSEL Prof. Dr. Mehmet ZEYTİNCİ Cüneyt İRTİBAT BÜROSU Atatürk Bulvarı SSK TMMOB Makiııa Miihc hanı Kat:2 DENİZLİ Tc!

3 21.VÜZVILÂ DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU DENİZLİ TEKSTİL VE KONFEKSİYON SANAYİNDE ÇALIŞAN İŞÇİ VE ARA ELEMAN (USTA-KALFA) SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Yılmaz KASAPOĞLU, BASİAD (Babadağlı'lar Sanayici ve İş Adamları Derneği Bşk, I. Yardımcısı ÖZET Denizli ilinden yapılan testil ve konfeksiyon ihracatı Denizli Sanayi Odası verilereine göre, 1987 yılından tarihi itibari USD. dır. Organize Sanayi'de 50 ve üzerinde işçi çalıştıran 77 tekstil kuruluşu bulunmaktadır. 50 ve üzerinde işçi çalıştıran bu kuruluşlarda kişi istihdam edilmektedir. Denizli il merkezinde tekstil sektöründe çalışan içi sayısını resmi olmayan kayıtlara göre civarında olmalıdır. Tekstil sektöründeki hızlı gelişme bir takım sorunları da beraberinde getirmiştir. Bu sorunlardan en önemlisi işçi, usta-kalfa(ara elemen) sorunudur, tekstil ve konfeksiyon sektöründe meslek öncesi, meslek içi eğitim verilememektedir. Uluslararası rekabette standart üretim ancak eğitilmiş personelle karşılanabilir. Devletin bu konudaki desteği yok denecek kadar azdır. Tekstil ve konfeksiyon sanayicisi kendi eğitim kurumlarını kurabilir, ancak gerekli kanuni düzenleme hemen yapılmalıdır. Meslek öncesi ve meslek içi eğitim programı ve süresi, eğitilecek elemanın eğitim süresi, sosyal ve psikolojik durumu, görgüsü, teknolojiye adeptasyonu, dokumacılık kültürü almış bir aileden olup olmaması gibi bir çok faktör gözönüne alınarak yatapılmalıdır. Işci sorunları, işçi sağlığı, meslek içi ve meslek öncesi eğitimi etki eden faktörler, gelişen teknolojideki konuları, verimlilik, standart üretim, pazarlamadaki zorluk ve proplemler, kamu ve özel kuruluşlardaki işbirliğini engelliyen konulan araştıran ve bunların çözümünde yardımcım olan AR-GE merkezlerinin kurulması gereklidir.. GİRİŞ 2000 'li yıllarda Denizli'de güçlü ve sağlam temellere oturmuş tekstil ve konfeksiyon sanayisinin oluşması için tekstil ve konfeksiyon sektöründe işçi ve ara elemen sorunun acilen çözülmesi gerekmektedir. Bunun için başta kamu kuruluşları ve demoktratik kuruluşlar olmak üzere sanayiciye de büyük sorumluklar düşmektedir. Sorunun çözümünde sanayici her türlü işbirliğine hazırdır. Denizli sanayicisi, nitelikli eleman yetersizliğinin, başta rekabet gücü olmak üzere, verimlilik ve kapasite düşüklüğü üzerinde önemli etkisi olduğunun farkına varmıştır. Sanayici yeniden yapılanmaya girmek istemektedir. Başta, çalışanlara sağlıklı çalışma ortamının sağlanması olmak üzere, sosyal ve kültürel aktiviteler katılması konusunda istekli ve heveslidir. Hılzı kentleşme, insanlarda bazı psikolojik rahatsızlıklar yaratmıştır. Sanayici çalışanların beden sağlığı yanında ruh sağlığını da düşünmektedir. Bu makalede işçi ve ara eleman sorunları ele alınmakta bu problemin çözümü için öneriler getirilmektedir. 1. DENİZLİ'DEKİ TEKSTİL VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN DİĞER SEKTÖRLER ARASINDAKİ YERİ Denizli ili Ülkede nüfus bakımından 23., nüfus atrış hızı bakımından 19- aktivite bakımından 13- ve sanayi bakımından da 9- ve Ege Bölgesi'nin 8 ili arasında % 19'luk GSMH payı ile de 2. sırada yer almaktadır (1, 2). Denizli tekstil ve konfeksiyon sektöründeki sanayileşme ile dikkatleri çeken bir ilimizdir. Denizli ilinden yapılan testil ve konfeksiyon ihracatı Denizli Sanayi Odası verilereine göre, 1987 yı- 104

4 tarihi itibari ile yılllara göre dağılımı aşağıda (çizelge 1) verilmektedir. Çizelge 1. Denizli tekstil ve konfeksiyon ihrtacatının yıllara göre dağılımı YILLAR İHRACAT TUTARI(USD ) , _L y y _y --- ~ ^J\J 36 \J\J\J 000 \J\J\J' Denizli Ticaret Odası verilerine göre(3), teskstil ve konfeksiyon ihracatı diğer madde gruplarına göre, 1995 yılında %76.38, 1996 yılında % oranında gerçekleşirken, mutfak eşyaları ve diğer madde grupları 1995 yılında 23.62, 1996 yılında %23.31 oranında gerçekleşmiştir. Genel olarak ele alındığında tekstil ve konfeksiyon ihracatında % 0.31 lik bir artış meydana gelmiştir yılı verilerine göre havlu ihracatında %3.08 oranında bir artış olurken bornoz, çarşaf ve nevresim, gömlek, pijama, gecelik, bluz ve pantolan ihracatında ise bir gerileme olmuştur (çizelge 2). Çizelge 2. Tekstil-konfeksiyon ve tekstil-konfeksiyon dışındaki diğer madde gruplarının 1995 ve 1996 yılına göre ihracattaki yeri Tekstil - Konfeksiyon ve Diğer Madde Grupları Bornoz Havlu Çarşaf ve Nevresim Gömlek Pijama ve Gecelik, Bluz ve Pantolon Diğer Madde Grupları 1995 yılı verilerine göre % Yılı verilerine göre % DENİZLİ KENT MERKEZİ TEKSTİL VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNDE ÇALIŞAN İŞÇİ SAYISI Denizli Sanayi Odası verileri göre, Organize Sanayi'deki faal fabrika sayısı 120 dir. Bunlardan 93 tanesi tekstil ve konfeksiyon sektöründe 27 tanesi de diğer sektörlerde faaliyet yapmaktadırlar. Organize Sanayi'de 50 ve üzerinde işçi çalıştıran 77 tekstil kuruluşu bulunurken 50'nin altında işçi çaktıran 17 tekstil kuruluşu bulunmaktadır. Ticaret odası verilerine göre 50 ve üzerinde işçi çalıştıran işyerlerinin sektörlere göre dağılımı şöyledir: Tekstil sektörü, kişi ile % lık bir payı, tekstil dışındaki diğer sektörleri ise, kişi ile %37.26'lık payı bulunmaktadır. 105

5 1993 itibariyle Denizli'de %92.2'si faal adet tezgaha sahiptir(l). % 89'u faal küçük ve orta ölçekli dokuma işletmesi mevcuttur. Bu işletmelerde kişi çalışmaktadır(l). Bunların %34.2'si iş sahibi ve ortaklardan, %47'.7'si ücretsiz aile fertlerinden, % 18.1'i ücretli çalışanlardan oluşmaktadır(l). Resmi verilere göre Denizli kent merkezindeki tekstil sektöründe istihdam edilen işçi sayısı bilinmemektedir. Denizli kent merkezindeki küçük ve orta boy dokuma işletmeleri genellikle havlu, nevresimlik ham bez ve çarşaf üretmektedirler. Bunların dışında, Denizli il merkezinde yaygın olarak konfeksiyon ateh/eleri bulunmaktadır. Her sokakta 30 işçi çalıştıran en az bir atelye yer almaktadır. Tekstil sektöründe çalışan işçi sayısının resmi kayıtlara geçen sayının çok çok üzerine olduğu düşünülmektedir. Olasılıkla bu sayı resmi kayıtlara geçen sayının %65'inden daha fazladır. Bu duruma göre kabaca Denizli il merkezinde tekstil sektöründe çalışan içi sayısını resmi olmayan duruma göre civarında olmalıdır. Denizli kent merkezine dış göç oranı %52.2 ve iç göç oranı ise, %55.7 'dir(3). Denizli kent merkezine %107.9 oranında göç alan bir il olduğu anlaşılmakta ve 1990 nüfus sayımı ile olan kent merkezi nüfusunun bugünkü verilere göre kabaca civarındadır.ancak, 1994 yılı tahminlerine göre Denizli, %45 'i kent merkezinde oturanlardan oluşmak üzere nüfusa sahiptir. Buna göre Denizli kent merkezi nüfusa sahip olmalıdır(l). Sonuç olarak Denizli kent merkezinde tekstil sektöründe çalışan işçi sayısı kent merkezi nüfusunun yaklaşık % 10'nunu oluşturmaktadır. 2. DENİZLİ TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ÇALIŞAN İŞÇİNİN CİNSİYETİ, ORTALAMA YAŞI VE TAHSİL DURUMU 2.1. Denizli Organize Sanayi'deki Tekstil Sektöründe Çalışan işçi, ara eleman ve idari Personelin cinsiyeti, ortalama yaşı ve Tahsil Durumu. Denizli organize Sanayide en az 4 seneden beri faaliyet gösteren tekstil fabrikalarından 1618 kişi çalıştıran 9 fabrika seçilmiş ve BASYAD Personeli ile bir araştırma yapılmıştır(5). Fabrikaların değişik bölümlerine göre çalışan personelin cinsiyeti, ortalama yaşları, tahsil durumları ortaya çıkarılmıştır. Organize Sanayindeki tekstil fabrikalarında tüm mevcut personelin %71.86'sı kadınlardan oluşurken, %38.90'nı da erkeklerden oluşmaktadır. Ençok kadın işçi çalıştıran bölüm, %47.02 lik oranla konfeksiyon bölümüdür(çizelge 3 ve 4). Hiç kadın işçi çalıştırılmayan bölüm ise haşıl bölümüdür. Haşıl bölümünde çalışan personelin yaş ortalamalar 23 olurken idari personelde çalışan bölümde ise yaş ortalamaları 32 olmaktadır. Diğer taraftan çalışan personelin tahsil durumları ise çok farklılık göstermektedir. Tüm bölümlerde çalışan, %1.48 oranında tahsilziz işçiler yer alırken, %78.80 oranındada ilk okul tahsili işçiler yeralmaktadır.yüksek tahsilli kişilerin tüm bölümlerdeki oranı ise, % 4.45 dir. Çizelge 3- Organize Sanayideki tekstil fabrikalarında çalışan personelin fabrikanın değişik bölümlerindeki dağılımları ve ortalama yaşları. BÖLÜM KADIN % ERKEK % BÖLÜMLERDE ÇALIŞAN PERSONEL YAŞ ORTAL. HAŞIL KONFEKSİYON DOKUMA İDARİ TOPLAM j 100 ( - 106

6 Çizelge 4. Denizli Organize sanayideki tekstil fabrikalarında çalışan personelin tahsil durumları BÖLÜM CAHBL % İLK OKUL% ORTA OK.% LİSE % Y.OKUL % HAŞIL KONFEKSİYON DOKUMA İDARİ TOPLAM 'Oll Organize sanayideki 50 kişinin üzerinde işçi çalıştıran tekstil fabrikalarında ortalama işçi yaşının 23' ün üzerinde ve yüksek tahsillilerin oranının da % 4.45 olması bazı sonuçlar çıkarmamıza yardımcı olmaktadır. Örneğin, -Tekstil sektöründeki ihracat artışı ve kapasite arttırımını, büyümeyi getirmiş, bunun sonucu olarak da müesseler, aile işletmeciliğinden kurumlaşmaya doğru kaymaktadırlar. - Mevcut çalışan işçiye, asgari ücret dışı ücret ödenmeye başlanmış ve ayrıca bazı sosyal olanaklar hazırlanmaya başlanmıştır. - işçilik dışında usta ve kalfalık müessesesi çalışamaya başlamış ve bunların başına da en üst düzeyde yüksek tahsilli elemanlar yerleştirilmeye başlanmıştır Denizli Kent Merkezindeki Küçük ve Orta ölçekli Tekstil ve Konfeksiyon işletmelerinde Çalışan işçi, Ara Elenem ve idari Personelin Cinsiyeti, Ortalama Yaşı ve Tahsil Durumu küçük ve orta ölçekli dokuma işletmelerinde çalışanların %34.2'si iş sahibi ve ortaklardan, %47.7'si ücretsiz aile fertlerinden ve %18'i ücretli çalışanlardan oluştuğu değinilmişti(l). Dokuma işletmelerindeki bu düzensizlik, çalışanların özelikle cinsiyetine ve ortalama yaşlarına etki edecektir. Küçük konfeksiyon işletmelerinde yaş ortalaması 20'nin altına düşebildiği gibi, %95'inin üzerinde de kadın işçi çalışabilmektedir. 3. DEVLETİN DENİZLİ TEKSTİL SEKTÖRÜNE KALFALIK VE USTALIK EĞİTİMİ YÖNÜYLE YAPTIŞI KATKILAR Çıraklık Eğitim Merkezi, okulda 3308 sayılı yasa kapsamında 42 meslek dalında eğitim vermektedir. Dokumacılık da bu meslek dalından bir tanesidir. Denizli'deki çıraklık eğitim merkezinden 1982 yılından beri kişi kalfalık ve ustalık belgesi almıştır. Çıraklık merkezinden "dokumacılk" dalında kalfalık ve ustalık belgesi alan kişi sayısı 750'nin çok altında olmaktadır. Tahminen ' nin üzerinde tekstil işçisi çalıştıran Denizli kent merkezi için bu sayı çok çok azdır. Buradan da şu önemli sonuçlar çıkmaktadır: Tekstil esktörü ya çok vasıfsız işçi çalıştırmaktadır ya da elemenların eğitimini kendi olanakları ile vermektedir. Niteliksiz işçi çalıştırılması, üretimi düşürecek ve üretim maliyetlerini arttıracaktır. Eğitimi kendi olanaklarla vermeğe çalışması da usta çırak ilişkisi içinde olacağından, iş gücü kaıbı oluşacak ve bu da maiyetlere etki edecektir. Usta çırak ilşkisi içinde yapılan eğitimlerde ustada görülen hatalar çırağada yansıdığı için bu kez kalıcı ve sürekli hatalar zincıride meydana gelebilmektedir. Tüm bunların sonucu olarak da, başta verimlilik azalmakta ve kapasite düşüklüğüne meydana gelmektedir. 4. TEKSTİL VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNDEKİ İŞÇİ SORUNLARI VE BUNLARIN ÖZEL DURUMLARI Yukarıdaki bölümlerde Denizli ihracatında önemli yer tutan tekstil ve konfeksiyon sektörünün raev- 107

7 cut durumu özetler halinde verilmiş ve elde bazı bulgularda kısaca değinilmişti. Genel olarak yıllara göre tekstil ve konfeksiyon ihracatında bir artış olmasına rağmen bu sektörün bazı kalemlerinde düşüş görülmektedir, şüphesizki bunun bir çok nedenleri vardır. Bu nedenlerin içinde en önemlisinin işçi ve ara elemen (kalfa ve usta) sorunudur. Nitelikli işçi ve ara elemanın bu sektörte yeterli sayıda olmaması sektöründeki verimliliği düşürmekte ve her geçen gün de maliyetlerin artmasına neden olmaktadırlar. Denizli kent merkezine olan %107.9'luk göç bu sorunun artmasında önemli rol oynamaktadır. 50 ve 50'ni üzerine işçi çalıştıran tekstil ve konfeksiyon sektöründeki işçilerde karşılaşılan özel durumlar aşağıda maddeler halinde verilmektedir: i 1.Eğitim a. Eş Eğitim Süresi Aynı süre eğitim almış (örneğin; ilk okul mezunu) kişiler arasında -işe intibak süresi, -iş makinalarına uyumluluğu, -işteki verimliliği, -Beraber çalıştıkları arkadaşları ile olan uyumu, amirlarine karşı davranışları, -Bir iş yerinde veya çalıştığı iş kolundaki bölümlerdeki sürekliliği gibi konularda farklılıklar oluşturmaktadır. i f b. Eğitimin Alındığı Bölge Eğitimin alındığı bölgenin kırsal alan olması, büyük bir yerleşim alanı olması aynı eğitim almış kişiler arasında farklı sorunların doğmasına neden olmaktadır. - iş makinaları ve çevreye uyum, -Yaptığı işin bilinci ve işindeki titizlilik, -işe devamlılık, -Amirlerine meşgul etme ve zaman kavramını ayarlayamama,. -iş makinalarına intibak süresi. / c. Farklı Eğitim Süresi işçinin eğitim süresinin 5 yıldan 8 yıla çıkması durumunda yukarıda maddeler halinde verilen sorunların bazıları ortadan kalkmakta, işe ve iş makinalarına uyum daha kısa sürede olmaktadır. d.dokumacdık Görgüsü Dokumacı bir aileden olan işçiler, belli bir dokumacılık görgüsü ve kültürü olduğundan, ekip çalımasına uyumlu olmakta ve fabrikada verimlilik artmaktadır, işe intibak veya iş makinalarına intibak daha kısa sürede olmaktadır. i 2. Meslek Öncesi ve Meslek içi Eğitim Meslek öncesi veya meslek içi eğitimin uygulanmadığı ya da çok az uygulandığı sektör tekstil ve konfeksiyon sektörüdür. Resmi kayıtlarda, gerek halk eğitim merkezi ve gerekse de çıraklık eğitim merkezi kurslarına katılanlardan dokumacılık meslek dalında eğitime tabi tutulanlar tekstil sektöründeki elemen istihdamına göre önemsiz derecede azdır. 3. Fabrikalar Arası Transferler Tekstil sektörü Denizli ihracatında lokmatif görev görmesi, dokumacılık sektörü ile uğraşmamış baş- j ka meslek sahibi kişilerin de tekstil sektörüne yatırım yapmasına neden omuştur. Bu da fabrikalar ara- / 108

8 sı işçi ve elemen transferini hızlandırmıştır. Ustalık ve kalfalık düzeyine erişmemiş kişiler usta ve kalfa olarak isthdam edilmiş ve beraberinde de bir takım sorunların oluşmasına yol açmıştır. Örneğin: -Standart ve kaliteli mal üretimi düşmüştür. - Haksız dış ve iç rekabetin doğmasına neden olmuştur. -İşçi, kalfa usta ücretlerinin düzensiz dağılımına neden olmuştur. -Personelini kaybeden firmaların bazı bölümlerinde üretim düşmüştür. -Fabrikasına, patronuna, usta ve yöneticisine karşı saygı ve iş ciddiyeti azaltmıştır. 4. NELER YAPILABİLİR Tekstil sektöründe hızlı gelişme, her geçen gün bilgsayar donanımlı iş makinalarının sanayimize katılması, Denizli kent merkezine hızlı göç, gereksiz rekabet, gerek tekstil sanayicisinin ve gerekse de Devletin bazı tedbirler alması ve bazı konularda öncülük etmesinin gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Tekstil sanayicisi, çalışanların eğitilmesi konusunda önemli ve ciddi adımların atılması gerektiğine inanmaktadır. Çalışanların, -İş yerindeki hal ve davranışları, -Çevreye uyumu, -Disiplinli çalışmanın öneminin kavranmasını, -İş yeri ve çevre temizliliğinin gerekliliğini, -Malzeme israfının önlenmesi gibi konuları farkına varmasını ve bu konularda eğitim almasını istemektedir. Ayrıca sanayici, çalışanların sosyal aktivitelere katılmasını da arzu etmektedir. Çalışanların, -Spor karşılaşmaları yapmalarını, -Görgü ve bilgi arttırımı açısında kısa süreli geziler yapmalarını, -Tiyatro, konser gibi kültürel etkinlerde bulunmalarını ve/veya bunlara katılmalarını istemektedir. Sanayici, çalışanlara sağlıklı bir çalışma ortamı sağlamaya, sosyal ve kültürel etkinlikler oluşturacağı mekanlar hazırlamaya hazırdır. Tekstil ve konfeksiyon sektöründe nitelikli işçi ve ara yetiştirmek oldukça zor ve karmaşık bir sorundur. Nitelikli eleman yetiştirme konusunda gerek kamu kuruluşlarına ve gerekse de sanayiciye büyük işler düşmektedir. Aşağıda tekstil ve konfeksiyon sanayicisinin yüksek sesle her kurvarda söylediği konular sıralanmaktadır. a. Çıraklık Eğitim Merkezinin Yeniden Yapılandırılması Çıraklık Eğitim Merkezi, "Dokumacılık" dalında 16 senede yaklaşık 750 kişi eğitebilmiştir.tekstil ve konfeksiyon sektörünün mevcut durumu göz önüne alındığında Çıraklık Eğitim Merkezi, başlangıçta senede kişiye eğitim verebilecek yapılanma içine girmelidir. Teknolojiye uygun olarak yapılanmalı ve bilgisayarlı eğitime başlamalıdır. "Genel Dokumacılık" kapsamı dışında, tekstil ve konfeksiyonun alt bölümlerinde de sertifika verebilmelidir. Bunun için mekan ve finasman sorunu ortaya çıkabilir, ilk etepda mekan sorunu, -Mesleköncesi ve meslek içi eğitilmiş insana ihtiyacı olduğunu belirten sanayicinin fabrikasından faydalanılabilir ve onun temin edeceği alet, teçhizat ve sınıflarda bu eğitim sağlanabilir. Böylece Devlet vatandaş işbirliği de gerçekleşebilir. -Tekstil sektörünün en yoğun olduğu bölgelerde "Çıraklık Eğitim Merkezi" "Dokumacılık" şubeleri açarak meslek kollarına göre yapılanmaya gidilebilir. Bunun için odaların, sanayicinin desteği alınabilir. 109

9 b. Özel Çıraklık Eğitim Merkezlerinin Açılması için iş Adamları ve Kuruluşlara Olanak Verilmesi ve Gerekli Kanuni Mevzuatın Hazırlanması Devletin sağlıyacağı öğretmen ve/veya öğretim elamanı desteğiyle, bu tür kurs düzenleyen kurum ve kuruluşlara yardım etmeli, meslek öncesi ve meslek içi eğitimi hızlandırmalıdır. Sonuçta eğitim gören personel kurs düzenleyen kurum ve kuruluşların desteği ile yapıldığı için eğitilmiş personelin 1-2 sene gibi süre içinde kurs düzenleyen kuruluşa hizmet zorunluluğu getirilmeli ve bunun için gerekli kanuni alt yapıyı hazırlamalıdır. c. Özel Tekstil Liselerinin Kurulmasına Teşvik Tekstil sektörünün en acil ihtiyaçlarından birisi, usta-kalfanın daha üstünde görev alabilecek 8 senelik eğitinden sonra en az 4 sene eğitim görmüş, yabancı dil bilen, bilgisayardan anlayan, tekstil makinalarını iyi tanıyan, herhangibir arızada yerinde müdahele edebilen, belli bir dokuma kültürü almış elemanlara ihtiyacı vardır. Teknik liselerde bir dokumacılık kültürü verildikten sonra, tekstil sektörünün ihtiyacı olan bölümlere göre de eğitim alabilirse bu durum, sektöre daha da faydalı olabilecektir. ç. Tekstil ve Tekstille ilişkili Özel Üniversitelerin Kurulmasını Teşvik Edilmesi Bu iş kolu için gerekli olan tekstil, elektrik - elektronik, bilgisayar, endüstri mühendiliği bölümleri, iktisat ve işletme bölümleri yer almalıdır. Bu türür bölümlerin Anadolu'nun her tarafında kurulan yeni üniversitelerde açıldığını da biliyoruz. En büyük zorluğun Öğretim alemanı temini olduğu ve labaortuvar olanaklarınında olmadığı huşunun da idraki içindeyiz. Devletin ileriye yönelik planlamalarında tekstil sektörünün önünün tıkanmaması için her türlü alternatifi de düşünmesi gerektiğinin de zamanı geldiğine inanmaktayız. d. Testil -Konfeksiyon AR-GE Merkezinin Oluşturulması Denizli'deki tekstil sektörünün kendi AR-GE merkezini oluştumak zorundadır. Devletin oluşturduğu AR-GE merkezleri bürokratik engeller yüzünden çalışmamaktadır. Sanayi - Üniversite, sanayi-odalar- demokratik kuruluşlar ile ortak çalışmasının zamanı gelmiştir, hatta geçmektedir. AR-GE merkezi, başta çalışanların beden ve ruh sağlıkları olmak üzere, tekstil ve konfeksiyon sektörünün her konusunda araştırma yapmalıdır. 5. SONUÇLAR VE ÖNERİLER 1. Denizli ilinden Yapılan Testil ve konfeksiyon ihracatı Denizli Sanayi Oadası verilereine göre, 1987 yılından tarihi itibari USD. dır. Türkiye'nin 500 büyük sanayi kuruluşunun içinde Denizli'de yer alan 15 firmadan 7 tanesi testil sektöründe hizmet etmektedir. 2. Organize Sanayi'de 50 ve üzerinde işçi çalıştıran 77 tekstil kuruluşu bulunmaktadır. 50 ve üzerinde işçi çalıştıran bu kuruluşlarda kişi istihdam edilmektedir. Denizli kent merkezinde tekstil sektöründe çalışan içi sayısını resmi olmayan kayıtlara göre civarında olmalıdır. Denizli kent merkezine göç oranı göz önüne alındığında Denizli kent merkezi nüfusunun yaklaşık %10 nun tekstil sektöründe çalıştığı ortaya çıkmaktadır. 3. Tekstil sektöründeki hızlı gelişme bir takım sorunları da beraberinde getirmiştir. Bu sorunlardan en önemlisi işçi, usta-kalfa(ara elemen) sorunudur. Tekstil sektöründe meslek öncesi, meslek içi eğitim verilemektedir ya da Çıraklık Eğitim Merkezi gibi kuruluşların verdiği eğitim ya yetersizdir ya da sayı olarak azdır. Her sene başlangıçta meslek önci en az 1000 ve meslek içi de en az 1000 kişiyi eğitmek zorundayız. 110

10 21.VÖZVILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU 4. Tekstil sektöründeki hızlı gelişme beraberinde rekabeti getirmiş ve elemen transferini kolaylaştırmıştır. Bu da işçi ücretlerinde hem artışa ve hem de ücretlerde dengesizliğe neden olmuştur. Bu yöndeki gelişme verimliği artıracağı yerde azalmasına neden olmuştur. 5. Uluslararası rekabette standart üretim en önemli konudur. Eğitimsiz personelle standart üretilen mal sayısı azalmakta ve üretimdeki verimlilik gittikçe düşmektedir. Bu da uluslararası rekabeti azaltmaktadır. Bugün tekstil sektörğünde zor günler yaşamaktayız. Bu sektörün önünün tıkanmaması ve iş yerlerinin kapanmaması için kamu ve özel kurtuluşları ile elbirliği edip işçi ve ara eleman sorununu çabucak çözme zamanı geşmiştir ve hatta geçmektedir. 6. Bölgemizdeki kamu kuailuşları ve eğitim kuruluşları bu sorunun çözümünde yavaş kalmaktadır. 7. Tekstil sanayicisi kendi eğitim kurumlarını kurabilir ancak gerekli kanuni düzenleme hemen yapılmalıdır. Bunun için Devletin de eğitim ve öğretim konusunda desteği şartın 8. Meslek öncesi ve meslek içi eğitim programı ve süresi, eğitilecek elemanin eğitimi, eğitim süresi, sosyal ve psikolodik durumu, görgüsü, teknolojiye adeptasyonu, dokumacılık kültürü almış bir aileden olup olmaması gibi bir çok faktör gözönüne alınarak yapılmadır. Tüm faktörler önceden bir kuruluşa yaptıralacak istatistiki çalışmalarla saptanmalıdır. 9. Işci sorunları, işçi sağlığı, meslek içi ve meslek öncesi eğitimi etki eden faktörler, gelişen teknolojideki konuları, verimlilik, standart üretim, pazarlamadaki zorluk ve proplemler, kamu ve özel kuruluşlardaki işbirliğini engelliyen konuları araştıran ve bunların çüzminde yardımcım olan AR-GE merkezlerinin kurulması gereklidir. AR-GE merkezi, tekstil sektöründeki sanayi tarafından kurulması halinde büroktatik engeller kalkacağı için işlerlik kazanması ve pronılemin zamanında çözümü mümkün olacaktır. FAYDALANILAN KAYNAKLAR 1. Erary, E, Denizli Tekstil Sektörünün Yeri, Önemi ve Sorunlarına Yönelik Çözüm Önerileri, Detma'97 Bildirler Kitabı, 96- i W, D.I.E, II ve Bölge İstatistik Yıllığı, 1995, DİE Yay., No: 1845, Ekonomik Yönüyle Denizli, 1997., Denizli Ticaret Odası Yayınları., 107 s., Denizli Valiliği Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü, 1994 Yılı Denizli İlinin Ticari ve Ekonomik Durumu Hakkında Rapor., 23 s., BASYAD Seminer Çalışması (Yayınlanmamış), 10 s,

11 İPLİKHANELERDE OTOMASYON VE OTOMASYONUN ÜST SINIRLARI Öğr.Gör. Sema PALAMUTÇU PAÜ Mühendislik Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü I GİRİŞ Ülkemizin emek yoğun sektörlerinden birisi olan tekstil sanayii özellikle Denizli bölgesinde yüzyıllardır süregelen geleneğin devamını oluşturacak şekilde gelişme göstermektedir. Buna paralel olarak dünya tekstil piyasalarında elde edilen başarılara her geçen gün yenisi eklenmekte ve lokomotif sektör olma özelliği korunmaktadır. Ancak dünya tekstil piyasasında süren rekabet içinde Denizli ve Türk tekstilinin içinde bulunduğu ortam, işçiliğin çok ucuz olduğu (Uzakdoğu, Asya ve Güney Amerika ülkeleri) az gelişmiş ülkelerle, ileri düzeylerde tekstil otomasyonunun kullanıldığı gelişmiş ülkeler arasındadır. Gelişmiş ülkelerde 1970 'li yılların sonlarına doğru başlayan tekstil otomasyonu çalışmaları 2000'li yıllara yaklaştığımız şu günlerde insansız çalışan tekstil işletmelerine doğru yönelmiş durumdadır. Endüstriyel alanda yaşanan hızlı değişim ve gelişmelerin sonucu olarak her geçen gün kendini yenileyen tekstil sektörünün günümüzde ulaştığı boyutların değerlendirildiği bu yazıda Denizli ilinde mevcut iplik üretim işletmelerinde kullanılan teknolojiler incelenerek genel anlamda durum değerlendirmesi yapılmaktadır. İplikhanede temel işlemler Pamuklu tekstil alanında endüstriyel anlamda tekstil yolculuğunun ilk başladığı yer iplikhanelerdir. Balya halindeki pamuğun eğrilerek iyi özelliklere sahip kaliteli iplik eldesinin esas amaç olduğu söz konusu işlemler, daha sonraki imalat aşamalarında ürün kalitesi üzerinde rol oynayacak en önemli faktörleri içermektedir, iplikhanelerde gerçekleştirilen işlem basamaklarından herhangi birinde yapılacak yanlış, eksik veya bilinçsiz uygulama daha sonra telafisi mümkün olmayacak hatalara neden olmaktadır, iplikhanelerde yapılan işlemler temel olarak iki ana başlık altında toplanmaktadır. - İplik eğirme işlemine ön hazırlık, (balya - şerit) -Açma -Harmanlama, karıştırma -şerit oluşturma -Çekme ve düzgünleştirme - İplik elde edilme işlemleri, (fitil, iplik) -Fitil işlemi -İplik eğirme işlemi -Aktarma, büküm Birbirini takip eden işlem basamakları arasında senkronizasyon ve koordinasyon son derece önemli unsurlardır. Üretim akışı sırasında her bir makine bir sonraki makinanın çalışmasını aksatmayacak özellik ve miktardaki malzemeyi tam zamanında aktarabilmelidir. Amaç istenen nitelikteki malın istendiği za- 112

12 manda en ekonomik şartlarda üretilmesidir. Tekstil makinalannda otomasyona geçiş ikinci dünya savaşını takiben hızlı bir gelişme ve modernizasyon dönemine giren tekstil endüstrisi, 2000'li yıllara yaklaştığımız şu günlerde sürekli bir yenilenme içindedir. Günümüzde robotik teknolojilerin ve insansız üretim tekniklerinin modellendiği otomasyon çalışmalarının gelişimi genel olarak şöyle özetlenebilir. 196O'lı yıllarda meydana gelen gelişmeler genellikle makinaların iyileştirilmesi, hızlarının arttırılması ve sonuçta üretimin arttırılmasına yönelik çalışmalardır. Bu dönemler için verilebilecek örnekler; tarak hızlarında artışlar, mekiksiz tezgahlaryn kullanımı, yeni sistem yuvarlak örme makinalarının kullanımıdır. 1970'li yıllarda hızları artırılarak iyileştirilmiş olan yeni model makinalar için gerekli işgücü maliyetlerinin azaltılması yolunda çalışmalar yapılmıştır. Örnek : Topak beslemeli taraklar, OE iplikçiliğinin yaygınlaşması, daha büyük boyutlu bobinlerin kullanımı, otomatik takım değiştirme, otomatik bağlama. 1980'li yıllara gelindiğinde makinaların çalıştırılmasında, operatörün bilgi ve becerisine olan bağımlılığın azaltılması yolunda çalışmalar yapılmıştır. Mikroişlemcilerin kullanılmaya başlanmasıyla birlikte otomasyon sistemleri ve bilgisayar kontrollü sistemler ile tanışılmıştır. 1990'h yıllarda kalite, zaman, verimlilik gibi faktörlerin rekabet piyasasında önemli unsurlar olarak karşımıza çıkmasıyla birlikte bütün makinaların, makinalar arası bağlantıların takip ve kontrol edildiği merkezi bilgisayarlar kullanılmaya başlanmıştır. Mikroişlemcilerin yaygın olarak kullanıldığı son sistemlerde makine verimliliği ve ürün kalitesinde insan faktörünün öneminin azaltılması temel hedef olarak kabul edilmiştir. 2000'li yılların tekstil işletmeleri ise son derece sınırlı sayıda insanla hatta insansız çalışan, bütün rutin işlerin robotlara yaptırıldığı, entegre edilmiş işlemlerin kullanıldığı ve kısmen de olsa yapay zeka uygulamalarının gerçekleştirildiği işletmeler olacaktır. Otomasyonun amacı Tekstil makinaları alanında gerçekleştirilmekte olan modernizasyon ve otomasyon çağın gereği olarak yaşanan endüstriyel gelişime paralel olarak gelişme göstermektedir. Ancak mevcut gelişmelerin kaynağının sadece etkileşim olmadığı, bir takım ihtiyaç ve taleplerin giderilebilmesi amacıyla yapılan yoğun çalışmaların sonucu olduğu unutulmamalıdır. Tekstil işletmelerinde otomasyon uygulan için gösterilen yoğun talebin nedenleri ve elde edilen başarılar şu şekilde özetlenebilir. -Üretim maliyetlerinin azaltılması -Yüksek üretim hızları -Daha az sayıda işlem basamağının gerçekleştirildiği az sayıda makine -Makinalar arası yerleşim mesafesinin azalması -Makine hızlarının artması -Birim zamanda daha çok ürün -Kısaltılmış işlem süreleri -Daha iyi makine donanımları -Duruşların azaltılması (hızlı bakım ve tamir, daha az yükleme ve boşaltma zamanı, sürekli çalışma) -İşçi sayısında azalma 113

13 -Az sayıda işçi ile çok sayıda makinanın kontrolü -Daha nitelikli işçi kullanımı -Daha az enerji tüketimi -Makinaların daha az enerji ile çalışır şekilde dizayn edilmeleri -Isı değiştiricilerinin kullanımı ile enerji tasarrufu -Daha az su kullanımı -işletme ortam şartlarının daha iyi kontrolü -Azaltılmış hava, su ve çevre kirliliği -iyileştirilmiş emniyet, güvenlik ve sağlık şartları -işlem basamaklarının genel olarak iyileştirilmesi -Daha büyük bobin ve ruloların kullanımı -Daha az yükleme ve boşaltma işlemi i,' -Makine ve ürünün daha iyi kontrolü -Mikroişlemcilerin yardımıyla daha kapsamlı kontrol ve izleme -Kalitede iyileşme ve süreklilik -Daha az telef -işlem basamaklarının azaltılması / -Topak besleme gerektirmeyen koparıcılar -OE iplikçiliği -Modüler esaslı entegre edilmiş işlem basamakları -OE iplikçiliği -Anahtar çevirmeli sistemler Tekstil işletmelerinde otomasyon arayışının en yoğun yaşandığı ülkeler, endüstriyel açıdan gelişmiş, işçilik ücretlerinin yüksek olduğu, kalite ve verimliliğin ön planda tutulduğu Avrupa ülkeleri, kuzey Amerika ülkeleri ve Japonya gibi gelişmiş ülkelerdir. / Modern Otomasyon Anlayışı Tekstil işletmeleri için otomasyon sistemlerinin uygun olması aşağıda belirtilen kriterlere bağlı olarak belirlenmektedir. -Güvenilirlik, -Ekonomiklik, (karlılık) -Rahat uygulanabilirlik, -Esneklik, Güvenilirlik : Otomasyon sistemlerinde güvenilirlik konusunda en önemli unsur insandır. Dizayn, * konstrüksiyon ve programlama aşamalarında insan faktörü tek ve en etkili faktördür. Sistem kurulurken "emniyet" en temel nitelik olarak kabul edilmektedir. Otomatik sistemlerde özellikle transport otomasyonunda mevcut olan hareketli, büyük hacimli sistem elamanları robotlar veya elektronik kumandalı sistemlerin hareket alanlarında herhangi bir kazaya meydan verilmemesi için gerekli emniyet tedbirleri öncelikle alınmalıdır. insanların dikkatsizliği yada sistem hataları nedeniyle ortaya çıkabilecek kazalar ve daha önceden yaşanmış olan iş kazaları otomasyon sistemleri için caydırıcı etkenlerden birisi olarak karşımıza çıkmaktadır. 114

14 Ekonomiklik : Otomasyon sistemlerinde en fazla tartışılan konu ekonomikliktir. Teknolojinin getireceği yeni yatırım maliyetleri ve karşılığında elde edilecek avantajlar her işletme için kendi şartlarında incelenmeli ve karlılık yada ekonomiklik derecesi bu çerçevede değerlendirilmelidir. Karlılık oranı üzerinde karar verilirken üzerinde durulacak iki kriter vardır. -Sayılarla ifade edilen kriterler -Yatırım maliyetleri, ( şekil 1,4,5) -Enerji maliyetleri, -Yer, tesisat ve bakım maliyetleri, (şekil 3) -işçilik maliyetleri, (şekil 2,6) -Sayılarla ifade edilemeyen kriterler -Ürün kalite güvencesinde iyileşme, -Olası müşteri şikayetlerinde azalma, -işlemlerin kontrol ve takibinde kolaylık, -Makine duruşlarında azalma, genel verimlilikte iyileşme, -Yorucu ve ağır işlerin insanlar üzerinde yarattığı zararlarda azalma. Otomasyon sistemlerinin kullanım kolaylığı, işçi ve diğer çalışanlara uyumlu olması, işletme şartları içinde kurulu diğer sistemlerle bütünlük içinde olması otomasyon sisteminin getireceği avantajları daha net ve hızlı bir şekilde ortaya çıkarır. Ancak modern anlamda gelişmiş, tam otomatik işletmelerin verimli olarak işletilebilmeleri için gerekli özellikler yalnızca teknoloji ile sınırlı değildir. Aşağıda belirtilen unsurlar işletmenin başarısı için kaçınılmazdır. -Gelişmiş makine ve işlem teknolojileri, -işlemler arası haberleşme ve kontrol, -Modern yönetim, teknik bilgiye sahip idari kadro ve gelişmiş iletişim sistemleri, -Bilimsel anlamda insan kaynakları yönetimi. Otomasyonun Geleceği Teknoloji hiç bir zaman ucuz olmamıştır ve her geçen gün daha da pahalılaşacaktır. Yapılan yeni yatırımların getireceği maliyetlerin üretimi yapılan mal üzerinde elde edilecek iyileşmelerle amorti edilmesi ve kısa sürede karlı duruma geçilmesi otomasyona olan talebin devamlı olmasını sağlayacaktır. Gerçekleştirilen yüksek teknoloji ürünü yatırımlar, bu teknolojilerle elde edilen işçilik ücretlerindeki azalma miktarı ile dengelenir düzeyde olmalıdır, işçilik ücretlerinin çok yüksek seviyelerde olduğu Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerde teknolojik arayış ve yenilenme sürekli olarak devam edecektir. Burada önemli olan nokta yüksek teknoloji ürünü sistemlerin diğer eski sistemlere karşı olan rekabet gücünü hangi noktada yitireceğidir. Otomasyonun üst sınırını oluşturacak olan bu nokta insan gücünün teknolojiden daha ucuz ve verimli kabul edileceği nokta olacaktır. Denizli'de iplikhaneler Denizli ili içinde mevcut bazı iplikhanelerde yapılan araştırma sonucu elde edilen verilere göre genel durum karşılaştırmalı olarak şöyle özetlenebilir. -Dünya çapında iplikçilerin genel tercihi olan ve gelecekte de en çok tercih edilecek iplik eğirme sistemi olan ring iplikçiliği yaygın olarak kullanılmaktadır. Toplam iplik üretim kapasitesinin yaklaşık ola- 115

15 rak 2/ 3 'si ring ipliğinden oluşmaktadır. -Mevcut teknoloji makinaların kendi içlerinde mevcut otomasyon sistemleri ile sınırlıdır. Daha ileri düzeyde makinalar arası otomasyon yada bilgisayar kontrol sistemleri mevcut değildir. Tekstil otomasyonunun gelişim sürecine bakıldığında genel olarak 1980'li yılların başlarındaki teknolojilerin hakim durumda olduğu görülür. -Tüm sistem ve makinaların tek merkezden kontrol ve kumanda edildiği on-line sistemleri kullanılmamaktadır. -işletmeler tüm dünyada olduğu gibi 3 vardiya çalışmaktadır. -işyerinde çalışan eleman sayısı ile yapılan üretimin karşılaştırılması sonucu elde edilen lkg ipliğin üretimi için harcanan iş zamanın ait rakamlar (şekil 5 ) incelendiğinde Denizli için bu sürenin 5-6 dak. arasında olduğu tesbit edilmiştir. Modern teknolojilerin kullanıldığı işletmeler için ise bu süre 2 dakikadan daha azdır. Bu farklılığın en önemli nedenleri arasında teknoloji eksikliği, teknoloji eskiliği ve mevcut sistemlerin verimli kullanılmayışı sayılabilir. -Mevcut makine parkının işletme içi yerleşimi ve verimliliğinin karşılaştırılması sonucu elde edilen rakamlar modern işletmelerde elde edilen sonuçlardan oldukça farklıdır. Dünya standartlarında tam otomatik işletmelerde birim alan başına gerçekleştirilen imalat kg arasında değişirken otomasyonun daha az olduğu işletmelerde birim alan başına imalat kg arasında değişmektedir. Denizli deki işletmelerde ise bu rakam birim alan başına 7-8 kg arasındadır. Transport otomasyonu, konveyör bantları, temizleme sistemleri ve robotik uygulamalar gibi sistemlerin kullanımı sonucu geniş alanlara yayılmış olan tam otomatik tekstil işletmelerinde birim alanda gerçekleştirilen üretim azalmaktadır. Buna bağlı olarak Denizli'deki işletmelere ait rakamlar işletmelerdeki teknolojinin otomasyondan uzak olduğunun ve makine yerleşimlerinin dünya standartlarından farklı olduğunun göstergesi olarak kabul edilebilir. Sonuç ve Değerlendirme Gelişmiş ülkelerde otomasyon sistemlerinde yaşanmakta olan hızlı gelişme süreci Denizli tekstilinin ileriye dönük yeni önlemler almasını gerektirmektedir. Tekstil imalatında en önemli maliyet unsurlarından birisi olan işçilik ücretleri bütün tekstil imalatçısı ülkeler için önemli bir rekabet kriteri oluşturmaktadır. ( şekil 6 ) Göreceli olarak Türkiye'nin avantajlı olarak kabul edildiği işçilik ücretlerinde bütün dünyada sürekli bir artış gözlenmektedir. (Hindistan hariç) 1987 ve 1996 yıllarına ait tekstil işçilik ücretlerinin karşılaştırıldığı tabloda ücret artışlarının işçilik ücretlerinin en yüksek olduğu ülkelerin tekstil makinaları ve otomasyon sistemleri konularında en ileri düzeydeki ülkeler olduğu görülmektedir, işçilik ücretlerinin çok düşük olduğu ülkeler ise az gelişmiş teknolojiyi dışarıdan satın alan ülkelerdir. Gelişmekte olan bir ülke olarak Türkiye ve paralelinde Denizli tekstili, ucuz işçilik ücretlerinin olduğu ülkelerle yüksek teknoloji sahibi ülkeler arasındadır. Söz konusu konum itibarıyla Türkiye'nin dünya tekstil piyasalaryndaki payını koruyabilmesi ve arttırabilmesi için düşük işçilik ve yüksek teknolojinin getirdiği avantajları bir araya getirip kullanması gereklidir. 116

16 1750 $1645 $ 1351 İğ başına yalının maliyeti. $ $ " 250 " Şekil 1. İ ğ başına düşen yatırını maliyetlerinin yıllara göre artışı 117

17 $ Maliyet $ yalıtım/ i$çi sayısı ; 500 ooo S KAPASİTE (i 5 çi verimliliği) Şekil lb («50 ton ) iplik imalatı için gerekli işçilik saati ve gerekli yatırını maliyeti Kova dolum kapasitesi, (kg) Yuvarlak kovalar. Köşeli kovalar 0 18" 220 mm X 920 mm yükseklik mm 900 mm 1070 mm Şekil 3, Kova dolum kapasiteleri 118

18 ÜLKE ADI ÜCRET $/saat,1987 ÜCRET $/saat,1996 ÇALIŞMA SAATİ saat/hafta, 1987 ÇALIŞMA SAATİ saat/hafta, 1996 ABD Latin Amerika Brezilya Meksika Batı Avrupa isviçre Danimarka Belçika Almanya italya Fransa Avusturya irlanda ingiltere ispanya Yunanistan Portekiz Türkiye Doğu Avrupa Macaristan Polonya Çek Çum. Slovakya Estland Afrika Cezayir Güney Afrika Mauritus Mısır Asya Japonya Tayland Kıta Çini Hindistan Endonezya Sri Lanka Pakistan şekil 6 Tekstil Endüstrisi İşçilik ücretleri, 1996 (ilkbahar) ve 1987 yıllarına ait rakamlar 119

19 21.YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU Makinalar Transport otomasyonu CİM Bilgisayarı Bina işletme Maliyet, ($, 1000) % Şekil 4 Merkezi bilgisayar kontrollü (CİM), iğlik bir ring iplikhanesine ait maliyet yüzdeleri ^ 3 ı.o V eğirme çarkı 2- eğirme düzeneği 3- kaba büküm düzeneği 4- büküm makinası 5- kendi kendine kontrollü büküm makina 6- elektronik ring iplik makinası 7- OE rotor iplik makinası 8- otomatik ring iplik makinası 9- OE rotor iplik makinası Şekil 5. 1 kg iplik imali için harcanan işçi saatinin yıllara göre değişimi 120

20 Kaynaklar -Finnie, Trevor A., Automation in Textiles: the Mili of the Future, EIU Textile Outlook International, November Schwartz, Micheal, The Challenge of Transport and Process Automation, The Case of Spinning, The 76 th World Conference of the Textile Institute, istanbul- Turkey -Stucki, H. Quality People, Quality Products, The 76 th VVorld Conference of the Textile Institute, istanbul- Turkey -Marzoli Spinning Machinery Booklets, -Trützschler Spinning Machinery Booklets, -Yüksel, Nihat, Endüstri ilişkilerinin Ülke Geneli ve Tekstil Sektöründeki Görünümü, Artan Uyuşmazlı klar ve işçilik Maliyetleri, Başlyca Önerilerimiz, Tekstil ve Konfeksiyon 1/1991 -Tekstil Maraton, Dünya Ülkelerinin Tekstil Endüstrisindeki Yşçilik Ücretleri.Mart- Nisan 2/1997 -Cahili, Neil, Assessing Cost/ Capability of Fully Automated Spinning, Textile World, May

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU tmmob makina mühendisleri odası 21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU 17-18-19 EKİM 1997 BİLDİRİLER Bildiriler kitabında yer alan her türlü görüş, fikir, bilimsel sav ve alıntılar, tablo ve şekiller

Detaylı

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU tmmob makina mühendisleri odası 21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU 17-18-19 EKİM 1997 BİLDİRİLER Bildiriler kitabında yer alan her türlü görüş, fikir, bilimsel sav ve alıntılar, tablo ve şekiller

Detaylı

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU tmmob makina mühendisleri odası 21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU 17-18-19 EKİM 1997 BİLDİRİLER Bildiriler kitabında yer alan her türlü görüş, fikir, bilimsel sav ve alıntılar, tablo ve şekiller

Detaylı

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU tmmob makina mühendisleri odası 21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU 17-18-19 EKİM 1997 BİLDİRİLER Bildiriler kitabında yer alan her türlü görüş, fikir, bilimsel sav ve alıntılar, tablo ve şekiller

Detaylı

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU tmmob makina mühendisleri odası 21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU 17-18-19 EKİM 1997 BİLDİRİLER Bildiriler kitabında yer alan her türlü görüş, fikir, bilimsel sav ve alıntılar, tablo ve şekiller

Detaylı

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU tmmob makina mühendisleri odası 21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU 17-18-19 EKİM 1997 BİLDİRİLER Bildiriler kitabında yer alan her türlü görüş, fikir, bilimsel sav ve alıntılar, tablo ve şekiller

Detaylı

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU tmmob makina mühendisleri odası 21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU 17-18-19 EKİM 1997 BİLDİRİLER Bildiriler kitabında yer alan her türlü görüş, fikir, bilimsel sav ve alıntılar, tablo ve şekiller

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU tmmob makina mühendisleri odası 21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU 17-18-19 EKİM 1997 BİLDİRİLER Bildiriler kitabında yer alan her türlü görüş, fikir, bilimsel sav ve alıntılar, tablo ve şekiller

Detaylı

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU tmmob makina mühendisleri odası. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU 7-8-9 EKİM 997 BİLDİRİLER Bildiriler kitabında yer alan her türlü görüş, fikir, bilimsel sav ve alıntılar, tablo ve şekiller bildiri

Detaylı

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU tmmob makina mühendisleri odası 21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU 17-18-19 EKİM 1997 BİLDİRİLER Bildiriler kitabında yer alan her türlü görüş, fikir, bilimsel sav ve alıntılar, tablo ve şekiller

Detaylı

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ ALANI ANKARA 2007 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ -13 ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ

Detaylı

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU tmmob makina mühendisleri odası 2. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU 7-8-9 EKİM 997 BİLDİRİLER Bildiriler kitabında yer alan her türlü görüş, fikir, bilimsel sav ve alıntılar, tablo ve şekiller

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

2000-2006 yılları arası Tekstil Makineleri Yatırım Durumu

2000-2006 yılları arası Tekstil Makineleri Yatırım Durumu 2000-2006 yılları arası Tekstil Makineleri Yatırım Durumu Entegre bir dünyada tekstilin rekabet gücü 2007 ITMF Yıllık Konferansının genel temasıydı. Global tekstil endüstrisi geçen on yılda özellikle (1)

Detaylı

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU tmmob makina mühendisleri odası 21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU 17-18-19 EKİM 1997 BİLDİRİLER Bildiriler kitabında yer alan her türlü görüş, fikir, bilimsel sav ve alıntılar, tablo ve şekiller

Detaylı

TÜRK TEKSTİL SEKTÖRÜ

TÜRK TEKSTİL SEKTÖRÜ TÜRK TEKSTİL SEKTÖRÜ Genel Bilgiler Türkiye de tekstil üretiminin tarihi Osmanlı dönemine uzanmaktadır. 16. ve 17. yüzyılda tekstil üretimi oldukça yaygın ve ileri düzeyde yapılmakta idi. İmparatorluğun

Detaylı

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU tmmob makina mühendisleri odası 21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU 17-18-19 EKİM 1997 BİLDİRİLER Bildiriler kitabında yer alan her türlü görüş, fikir, bilimsel sav ve alıntılar, tablo ve şekiller

Detaylı

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007 TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 1 23.02.2007 Demir ve Çelik Döküm Sanayi sektörü; endüksiyon, ark veya kupol ocaklarında, çeşitli pik demiri, çelik hurdaları ve ferro alaşımların ergitilerek, kalıplama tesislerinde

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

Üretimin Modernizasyonunda Üretim Süreçlerinin Yenileştirilmesi insansız seri üretim

Üretimin Modernizasyonunda Üretim Süreçlerinin Yenileştirilmesi insansız seri üretim Üretimin yenileştirme çalışması İş gücü, zaman ve enerji kullanımları konusunda avantaj sağlayan bir yöntemdir. Üretimin modernizasyonu Firmaların rekabet avantajlarını kazanmaları ve sürdürebilmeleri

Detaylı

KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU

KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU İki metal parçayı ısıl yolla birleştirme işleminde kullanılan kaynak makine ve malzemeleri, üretim sanayinde önemli bir paya sahiptir. Geliştirilen her teknolojik malzemenin

Detaylı

2010 YILI HAZIR GĠYĠM SEKTÖRÜNDE GELĠġMELER VE SEKTÖRÜN 2023 YILI HEDEFLERĠ

2010 YILI HAZIR GĠYĠM SEKTÖRÜNDE GELĠġMELER VE SEKTÖRÜN 2023 YILI HEDEFLERĠ 2010 YILI HAZIR GĠYĠM SEKTÖRÜNDE GELĠġMELER VE SEKTÖRÜN 2023 YILI HEDEFLERĠ Hande UZUNOĞLU Türkiye sanayisinin lokomotifi olarak lanse edilen hazır giyim sektörü üretim ve istihdama katkısıyla önemli bir

Detaylı

tmmob makina mühendisleri odası

tmmob makina mühendisleri odası tmmob makina mühendisleri odası DENİZLİ'DE SANAYİLEŞME VE KENTLEŞME SEMPOZYUMU 15-16-17 EKİM 1999 BİLDİRİLER KİTABI Yayın no 230 tmmob makina mühendisleri odası Sümer Sokak 36/1-A 06440 Demirtepe/ANKARA

Detaylı

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ TOBB Kadın Girişimciler Kurulu Kongresi Ankara, 25 Ağustos 2008 Y.Doç.Dr. İpek İlkkaracan İstanbul Teknik Üniversitesi Kadının

Detaylı

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU tmmob makina mühendisleri odası 21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU 17-18-19 EKİM 1997 BİLDİRİLER Bildiriler kitabında yer alan her türlü görüş, fikir, bilimsel sav ve alıntılar, tablo ve şekiller

Detaylı

KAPASİTE PLANLAMASI ve ÖLÇME KRİTERLERİ

KAPASİTE PLANLAMASI ve ÖLÇME KRİTERLERİ KAPASİTE PLANLAMASI ve ÖLÇME KRİTERLERİ Kuruluş yeri belirlenen bir üretim biriminin üretim miktarı açısından hangi büyüklükte veya kapasitede olması gerektiği işletme literatüründe kapasite planlaması

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM... 1 KAYIT DIŞI İSTİHDAM... 1 I. KAYIT DIŞI EKONOMİ...

BİRİNCİ BÖLÜM... 1 KAYIT DIŞI İSTİHDAM... 1 I. KAYIT DIŞI EKONOMİ... İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM... 1 KAYIT DIŞI İSTİHDAM... 1 I. KAYIT DIŞI EKONOMİ... 1 A. Kayıt Dışı Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 B. Kayıt Dışı Ekonominin Nedenleri... 4 C. Kayıt Dışı Ekonominin Büyüklüğü...

Detaylı

ULUDAĞ HAZIR GİYİM VE KONFEKSİYON İHRACATÇILARI BİRLİĞİ 2016 YILI HAZİRAN AYI DIŞ TİCARET DEĞERLENDİRME RAPORU

ULUDAĞ HAZIR GİYİM VE KONFEKSİYON İHRACATÇILARI BİRLİĞİ 2016 YILI HAZİRAN AYI DIŞ TİCARET DEĞERLENDİRME RAPORU ULUDAĞ HAZIR GİYİM VE KONFEKSİYON İHRACATÇILARI BİRLİĞİ 2016 YILI HAZİRAN AYI DIŞ TİCARET DEĞERLENDİRME RAPORU ULUDAĞ Ar-Ge ve Pazara Giriş Şubesi TEMMUZ 2016 GENEL DEĞERLENDİRME Türkiye İhracatçılar Meclisi

Detaylı

Üretim/İşlemler Yönetimi 4. Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Üretim/İşlemler Yönetimi 4. Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Üretim/İşlemler Yönetimi 4 Verimlilik En genel anlamıyla bir sistem içerisindeki kaynakların ne derece iyi kullanıldığının bir ölçüsüdür. Üretim yönetimi açısından ise daha açık ifadesi ile üretimde harcanan

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

EV TEKSTİLİ SEKTÖRÜ RAPORU

EV TEKSTİLİ SEKTÖRÜ RAPORU EV TEKSTİLİ SEKTÖRÜ RAPORU Ar-Ge Şubesi Nisan, 2017 1 EV TEKSTİLİ SEKTÖRÜ RAPORU Dünya Ev Tekstili Ticareti Dünya ev tekstili ticaret bilançosu incelendiğinde bu alanda yapılan ticaret verileri 2014 yılında

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

DÖKÜM VE DÖVME ÜRÜNLERĠ DEĞERLENDĠRME NOTU (MART 2009)

DÖKÜM VE DÖVME ÜRÜNLERĠ DEĞERLENDĠRME NOTU (MART 2009) DÖKÜM VE DÖVME ÜRÜNLERĠ DEĞERLENDĠRME NOTU (MART 2009) Döküm ve dövme ürünleri, otomotivden beyaz eşya sanayine, demir-çelik sanayinden çimento sanayine, savunma sanayinden gemi inşa sanayine, tarımdan

Detaylı

İçindekiler 1.DÜNYA HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ Dünya Ticareti Türkiye Hazır Giyim Sektörü Türkiye nin Dış Ticaret

İçindekiler 1.DÜNYA HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ Dünya Ticareti Türkiye Hazır Giyim Sektörü Türkiye nin Dış Ticaret İçindekiler 1.DÜNYA HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ... 2 1.1.Dünya Ticareti... 3 2.Türkiye Hazır Giyim Sektörü... 5 2.1.Türkiye nin Dış Ticaret... 6 3.SWOT ANALİZİ... 11 1 HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ 1.DÜNYA HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU Güldem Berkman YASED Fikri Ve Sınai Mülkiyet Hakları Çalışma Grubu Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi YATIRIMLARIN

Detaylı

Mübeyyen TEPE KÜÇÜKOĞLU Yeni Yüzyıl Üniversitesi İstanbul. Prof. Dr. R. İbrahim PINAR İstanbul Üniversitesi

Mübeyyen TEPE KÜÇÜKOĞLU Yeni Yüzyıl Üniversitesi İstanbul. Prof. Dr. R. İbrahim PINAR İstanbul Üniversitesi Mübeyyen TEPE KÜÇÜKOĞLU Yeni Yüzyıl Üniversitesi İstanbul Prof. Dr. R. İbrahim PINAR İstanbul Üniversitesi AJANDA ÇEVRE BİLİNCİ VE ÇEVREYE DUYARLI İŞLETMELER ÇEVRECİ TEKNOLOJİLER İŞLETMELERİ ÇEVRECİ TEKNOLOJİLER

Detaylı

TÜRKİYE. PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2015 / 6 Ay PAGEV

TÜRKİYE. PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2015 / 6 Ay PAGEV TÜRKİYE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2015 / 6 Ay PAGEV YÖNETİCİ ÖZETİ : Türkiye, plastik işleme makineleri ve aksam ve parçaları talebinin % 70 80 ini ithalatla karşılayan, bu mamullerde

Detaylı

2016 MAYIS DIŞ TİCARET RAPORU

2016 MAYIS DIŞ TİCARET RAPORU 2016 MAYIS DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2016 MAYIS / TÜRKİYE

Detaylı

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu tmmob makina mühendisleri odası TMMOB SANAYİ KONGRESİ 2009 11 12 ARALIK 2009 / ANKARA ALAN ARAŞTIRMASI II Türkiye de Kalkınma ve İstihdam Odaklı Sanayileşme İçin Planlama Önerileri Oda Raporu Hazırlayanlar

Detaylı

plastik sanayi PLASTİK SEKTÖR TÜRKİYE DEĞERLENDİRMESİ VE 2014 BEKLENTİLERİ 6 AYLIK Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri

plastik sanayi PLASTİK SEKTÖR TÜRKİYE DEĞERLENDİRMESİ VE 2014 BEKLENTİLERİ 6 AYLIK Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri plastik sanayi 2014 TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ VE 2014 BEKLENTİLERİ 6 AYLIK Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Türkiye

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 23 Aralık 2013 DÜNYA EKONOMİSİNDE 2013 ÜN EN LERİ 1. FED Başkanı Bernanke nin piyasaları dalgalandıran açıklamaları 2. Gelişmekte olan ülke risklerinin

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 TEMMUZ AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ar-Ge Şubesi.

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 TEMMUZ AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ar-Ge Şubesi. HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 TEMMUZ AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Ağustos 2017 1 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2017 TEMMUZ İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME Yılın İlk 7 Ayında

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 MAYIS AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 MAYIS AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 MAYIS AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi Haziran 2017 2 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2017 MAYIS İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

Detaylı

İŞSİZLİKTE TIRMANIŞ SÜRÜYOR!

İŞSİZLİKTE TIRMANIŞ SÜRÜYOR! İşsizlik ve İstihdam Raporu-Ekim 2016 17 Ekim 2016, İstanbul İŞSİZLİKTE TIRMANIŞ SÜRÜYOR! İki yılda 457 bin yeni işsiz! Geniş tanımlı işsiz sayısı 6.3 milyonu aştı Tarım istihdamı 291 bin, imalat sanayi

Detaylı

Denizli Sanayi Odası Genel Görünüm Anketi 2014. Nisan 2014 DSO

Denizli Sanayi Odası Genel Görünüm Anketi 2014. Nisan 2014 DSO Denizli Sanayi Odası Genel Görünüm Anketi 2014 Nisan 2014 DSO Genel Bilgiler Üyelere Gönderilen Anket Sayısı 1.300 Yanıtlanan Anket Sayısı 210 Yanıtlanan Anketlerin Oranı % 16,15 2 Genel Bilgiler İşkolu

Detaylı

TÜRK HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ VE PAMUK

TÜRK HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ VE PAMUK Shaping Cotton s Future COTTON USA CONFERENCE TÜRK HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ VE PAMUK CEM NEGRİN TGSD BAŞKANI TÜRK EKONOMİSİ GÖSTERGELER 2012 2013 2014 TAHMİNLERİ EKONOMİK BÜYÜME % 2,1 4,0 4,0 MİLLİ GELİR MİLYAR

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü Sunum: Murat YAZICI (Daire Başkanı) Pamuğun Geleceği Şekilleniyor Konferansı Bodrum 12-14 Haziran 2014 TEKSTİL VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİ

Detaylı

TÜRKİYE. PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2015 / 8 Ay PAGEV

TÜRKİYE. PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2015 / 8 Ay PAGEV TÜRKİYE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2015 / 8 Ay PAGEV YÖNETİCİ ÖZETİ : Türkiye, plastik işleme makineleri ve aksam ve parçaları talebinin % 80 ine yakın kısmını ithalatla karşılayan,

Detaylı

2016 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU

2016 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU 2016 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2016 ŞUBAT / TÜRKİYE

Detaylı

GÜRÇAY MAKİNE HAKKINDA

GÜRÇAY MAKİNE HAKKINDA GÜRÇAY MAKİNE HAKKINDA 1994 yılında Şerafettin Gürçay tarafından kurulan Gürçay Makine, tecrübeli kadrosu ve ileri teknoloji üretim donanımıyla kısa bir süre içerisinde sektörünün önde firmalarından biri

Detaylı

Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü

Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü Tıp sürekli ilerliyor sözündeki aslan payı bize göre; Tıbbi Malzeme Alt Sektörüne ait. Nitekim; tıbbi malzemeden yoksun sağlık sektörünün eli

Detaylı

TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU

TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU Tekstil sanayiinin birçok alt dalında her çeşit iplik, kumaş, giyim eşyası, ev tekstili, hazır giyim tekstil ürünlerini üretebilen Türkiye nin son yıllar itibariyle

Detaylı

NAYLON İPLİK İTHALATINDA YÜRÜTÜLEN SORUŞTURMAYA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU

NAYLON İPLİK İTHALATINDA YÜRÜTÜLEN SORUŞTURMAYA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU EK-1 NAYLON İPLİK İTHALATINDA YÜRÜTÜLEN SORUŞTURMAYA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU 1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN BİLGİLER 1.1. Başvuru ve Soruşturma Açılması Yerli üreticiler adına Suni ve Sentetik İplik Üreticileri

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ HS No: 34.01, 34.02, 34.03, 34.04, 34.05, 34.06, 34.07 DÜNYA TEMİZİLİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ Temizlik maddeleri deterjanlar ve sabunlardan oluşmaktadır. Bu sektörün üretmekte olduğu

Detaylı

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU

21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU tmmob makina mühendisleri odası 21. YÜZYILA DOĞRU DENİZLİ SANAYİİ SEMPOZYUMU 17-18-19 EKİM 1997 BİLDİRİLER Bildiriler kitabında yer alan her türlü görüş, fikir, bilimsel sav ve alıntılar, tablo ve şekiller

Detaylı

2006 YILI EGE BÖLGESİ NİN 100 BÜYÜK FİRMASI

2006 YILI EGE BÖLGESİ NİN 100 BÜYÜK FİRMASI 2006 YILI EGE BÖLGESİ NİN 100 BÜYÜK FİRMASI Ege Bölgesi Sanayi Odası nın 1982 den beri sürdürmekte olduğu Ege Bölgesi nin 100 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışması, bölgemiz sanayiinin içinde bulunduğu duruma,

Detaylı

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU 2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 OCAK / TÜRKİYE

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart

EKONOMİK GELİŞMELER Mart EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2009 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM. 2 İSTİHDAMIN YAPISI. 2 İŞSİZLİK. 3 İŞGÜCÜNE KATILMA

Detaylı

SANAYİ SEKTÖRÜNDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EV) GÖSTERGELERİ

SANAYİ SEKTÖRÜNDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EV) GÖSTERGELERİ ELEKTRİK İŞLERİ ETÜT İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SANAYİ SEKTÖRÜNDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EV) GÖSTERGELERİ EROL YALÇIN Endüstri Mühendisi SUNUŞ BAŞLIKLARI Tanımlar EV Göstergelerinin Kullanma Amaçları Makro

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2009 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - AĞUSTOS 2009 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM... 2 İSTİHDAMIN

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2009 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM... 2 İSTİHDAMIN YAPISI... 2 İŞSİZLİK... 2 İŞGÜCÜNE

Detaylı

TÜRKİYE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU / 9 Ay PAGEV

TÜRKİYE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU / 9 Ay PAGEV TÜRKİYE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2016 / 9 Ay PAGEV YÖNETİCİ ÖZETİ Türkiye, plastik işleme makineleri ve aksam ve parçaları talebinin yıllar itibariyle değişmekle beraber yaklaşık

Detaylı

TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ 2014 YILI 4 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ ve 2014 BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci PLASFED - Genel Sekreter

TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ 2014 YILI 4 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ ve 2014 BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci PLASFED - Genel Sekreter TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ 2014 YILI 4 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ ve 2014 BEKLENTİLERİ Barbaros Demirci PLASFED - Genel Sekreter 2013 yılı, dünya ekonomisi için finansal krizin etkilerinin para politikaları açısından

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

DÜNYA PLASTİK SEKTÖR RAPORU PAGEV

DÜNYA PLASTİK SEKTÖR RAPORU PAGEV DÜNYA PLASTİK SEKTÖR RAPORU 2016 PAGEV 1. DÜNYA PLASTİK MAMUL SEKTÖRÜNDE GELİŞMELER 1.1. DÜNYA PLASTİK MAMUL ÜRETİMİ Yüksek kaynak verimi, düşük üretim ve geri kazanım maliyeti ve tasarım ve uygulama zenginliği

Detaylı

Türkiye: Verimlilik ve Büyüme Atılımının Gerçekleştirilmesi

Türkiye: Verimlilik ve Büyüme Atılımının Gerçekleştirilmesi : Verimlilik ve Büyüme Atılımının Gerçekleştirilmesi 1 ANA BULGULAR Ekonomik atılım ile Kişi başına düşen GSYİH 2015 e kadar iki katına çıkarılabilecektir 6 milyon yeni istihdam olanağı yaratılabilecektir

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ Türklerin dericiliğe başlamaları kaynaklara göre, 12. yüzyıla kadar gitmektedir. Köklü bir tarihsel geçmişe sahip olan deri ve deri sanayinin 1970 lerden itibaren ülkemizde

Detaylı

tepav Nisan2011 N DEĞERLENDİRMENOTU 2008 Krizinin Kadın ve Erkek İşgücüne Etkileri Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Nisan2011 N DEĞERLENDİRMENOTU 2008 Krizinin Kadın ve Erkek İşgücüne Etkileri Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Nisan2011 N201127 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ayşegül Dinççağ 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Hasan Çağlayan Dündar 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri 2008 Krizinin

Detaylı

Aykut GÜRKAN Makine Mühendisi

Aykut GÜRKAN Makine Mühendisi Aykut GÜRKAN Makine Mühendisi Bakım nedir? İşletmede faaliyetlerin yerine getirilebilmesi için her türlü makine, ekipman ve teçhizatın belirli kurallar çerçevesinde gözden geçirilmesi, kontrol edilmesi

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİ İHRACAT RAPORU

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİ İHRACAT RAPORU AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİ İHRACAT RAPORU HAZIRLAYAN GAZİANTEP SANAYİ ODASI TİCARET DAİRESİ MAYIS 2011 GAZİANTEP İN AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİ NE İHRACATI GENEL BAKIŞ 2011 yılı Ocak-Nisan döneminde Gaziantep

Detaylı

BÜYÜK OLMAK BÜYÜK DAVRANMAKLA OLUR!

BÜYÜK OLMAK BÜYÜK DAVRANMAKLA OLUR! BÜYÜK OLMAK BÜYÜK DAVRANMAKLA OLUR! Ülke yönetiminde söz sahibi olup, sorumluluk makamlarını temsil edenler iyi yönetim sergilediklerini her fırsatta kamuoyuna yüksek vurgularla belirtmektedirler. Yöneticilerin

Detaylı

MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ

MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ 2012 İÇİNDEKİLER 1. BAŞVURUYA İLİŞKİN BİLGİLER... 3 1.1. BAŞVURU SAHİBİ... 3 1.2. BAŞVURU

Detaylı

GRAFİK 1 : ÜRETİM ENDEKSİNDEKİ GELİŞMELER (Yıllık Ortalama) (1997=100) Endeks 160,0 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0. İmalat Sanayii

GRAFİK 1 : ÜRETİM ENDEKSİNDEKİ GELİŞMELER (Yıllık Ortalama) (1997=100) Endeks 160,0 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0. İmalat Sanayii TÜTÜN ÜRÜNLERİ İMALAT SANAYİİ Hazırlayan Ömür GENÇ ESAM Müdür Yardımcısı 78 1. SEKTÖRÜN TANIMI Tütün ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında 16 no lu gruplandırma

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak EKONOMİK GELİŞMELER Ocak - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM... 2 İSTİHDAMIN YAPISI... 2 İŞSİZLİK... 3 İŞGÜCÜNE

Detaylı

2016 TEMMUZ DIŞ TİCARET RAPORU

2016 TEMMUZ DIŞ TİCARET RAPORU 2016 TEMMUZ DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2016 TEMMUZ /

Detaylı

SAC PARÇA ÜRETİM BÖLÜMÜNDE ENERJİ ANALİZÖRLERİYLE VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA AMAÇLI İŞ EMRİ TAKİP, VERİ TOPLAMA ve ANALİZ SİSTEMİ OTOMASYONUNUN KURULMASI

SAC PARÇA ÜRETİM BÖLÜMÜNDE ENERJİ ANALİZÖRLERİYLE VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA AMAÇLI İŞ EMRİ TAKİP, VERİ TOPLAMA ve ANALİZ SİSTEMİ OTOMASYONUNUN KURULMASI AR-GE MERKEZLERİ İYİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ PAYLAŞIM TOPLANTISI AR-GE YÖNETİMİ YILDIZ KALIP SAN. TİC. A.Ş. SAC PARÇA ÜRETİM BÖLÜMÜNDE ENERJİ ANALİZÖRLERİYLE VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA AMAÇLI İŞ EMRİ TAKİP, VERİ

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Eylül

EKONOMİK GELİŞMELER Eylül EKONOMİK GELİŞMELER Eylül - 2009 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM... 2 İSTİHDAMIN YAPISI... 2 İŞSİZLİK... 2 İŞGÜCÜNE

Detaylı

Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız?

Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız? Lisansüstü Eğitiminizi Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız? Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü, 1990 yılında kurulmuş ve ilk mezunlarını 1994

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE BOYA SEKTÖRÜ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE BOYA SEKTÖRÜ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE BOYA SEKTÖRÜ Haziran 2015 BOYA SANAYİCİLERİ DERNEĞİ Bosad 2003 yılında kurulmuştur. Üyeleri hem boya üreticileri hem de hammadde ve hizmet tedarikçileridir. 100 e yakın üye ile sektörün

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

Türkiye İstatistik Kurumu ndan (TÜİK) alınan verilere göre, Sinop ilinin Ocak-Temmuz ayı dış ticaret

Türkiye İstatistik Kurumu ndan (TÜİK) alınan verilere göre, Sinop ilinin Ocak-Temmuz ayı dış ticaret Sinop Ekonomi Verileri-Temmuz, 5 Dış Ticaret Genel Görünüm (Ocak-Temmuz, 5) Türkiye İstatistik Kurumu ndan (TÜİK) alınan verilere göre, Sinop ilinin Ocak-Temmuz ayı dış ticaret verileri değerlendirildiğinde,

Detaylı

2017 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU

2017 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU 2017 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2017 OCAK / TÜRKİYE

Detaylı

RAKAMLARLA DENİZLİ Haziran 2013

RAKAMLARLA DENİZLİ Haziran 2013 RAKAMLARLA DENİZLİ Haziran 2013 DENİZLİ SANAYİ ODASI Gazi Mustafa Kemal Bulvarı No: 76/2 DENİZLİ Zeren GERELİOĞLU İsmail TİLLEM Tel : +90 (258) 242 10 04 www.dso.org.tr - dso@dso.org.tr Denizli nin üretim

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Mart 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013 OECD 2013 EĞİTİM GÖSTERGELERİ RAPORU: NE EKERSEN ONU BİÇERSİN (4) Prof. Dr. Hasan Şimşek İstanbul Kültür Üniversitesi (www.hasansimsek.net) 5 Ocak 2014 Geçtiğimiz üç hafta boyunca 2013 OECD Eğitim Göstergeleri

Detaylı

DÜNYA MOBİLYA İHRACATI

DÜNYA MOBİLYA İHRACATI İçindekiler MOBİLYA SEKTÖRÜ... 2 DÜNYA MOBİLYA İHRACATI... 3 TÜRKİYE DE MOBİLYA SEKTÖRÜ... 3 Türkiye de Mobilya Üretimi ve Tüketimi... 3 Türkiye de Mobilya İhracatı... 5 Türkiye de Mobilya İthalatı...

Detaylı