1 Kapalı maden işletmeleri Yeraltı madencileri: Ekmeğini taştan çıkaranlar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "1 Kapalı maden işletmeleri Yeraltı madencileri: Ekmeğini taştan çıkaranlar"

Transkript

1 1 Kapalı maden işletmeleri Yeraltı madencileri: Ekmeğini taştan çıkaranlar

2 Konu başlıkları - Kapalı maden işletmesi tanımı ve yapısı - İşletme yöntemleri - Delme ve patlatma işleri - Yükleme ve taşıma sistemleri - Havalandırma ve su boşaltma -Toz, gürültü ve titreşimle mücadele - Işıklandırma ve - Meslek hastalıkları

3 Rasyonel bir maden işletmesinin hedefi, - Ekonomik mineral hammadde üretimi. - Güvenli iş ortamı ve - En az değerli hammadde kaybıdır. SSK verilerine göre ( ): İş kazalarının % 8,72 si, Meslek hastalığı vakalarının % 51,12 si, Sürekli iş göremezlik vakalarının % 28,41 i, Ölüm vakalarının ise%10,18 i madencilik sektöründe meydana gelmiştir.

4 Bir kapalı maden işletmesinin dikey kesiti

5 Resimlendirilmiş bir kapalı maden işletmesi

6 Açık ve kapalı maden işletmelerinin kombinasyonu

7 El ile yer altı madenciliği

8 a) Yumuşak kayaç: Kompresörle galeri açma

9 Yer altı makinaları Maden işletmelerinde kullanılan makinalar 7 ana grupta toplanmıştır. Bunlar: 1. Basınçlı hava sistemleri (Kompresörler) 2. Kaya parçalama ekipmanları 3. Delme makineleri 4. Yükleme, taşıma ve boşaltma ekipmanları 5. Kazıcı makineler 6. Dolgu 7. Kuyu nakliye sistemleri Maden işletmelerinde kullanılan ekipmanlar enerjilerini, - Basınçlı hava, - Elektrik enerjisi veya - Sıvı yakıt sisteminden alırlar

10 Galeri açma aşamaları

11 Tam ve kısmi kesme makinaları

12 Kısmi kesme makinası

13 Delme ve patlatma işlemleri, b) Sert kayaç: 2 Delme ve patlatma - sert kayaçta veya - cevherde yapılır, özel eğitim ve malzeme (patlayıcılar) gerektirir. Patlayıcı maddeler C, H, N ve O atomlarını içeren kısmi organik maddelerdir. Termodinamik açıdan az duraylı bu maddeler, patlama sırasında, 3NH4NO3 + CH2 7H2O + CO2 + 3N2 eşitliğine (ANFO) göre ani ve yüksek ısı eşliğinde, büyük hacim gerektiren çok duraylı CO2, su buharı ve N2 gibi gazlar ortaya çıkararak maddeleri parçalar.

14 devam Patlayıcı maddeler (dinamit) ilk defa 1867 de Alfred Nobel tarafından üretilmiştir. Nitrat gliserini olarak bilinen bu maddelerin çok çeşitleri bulunmaktadır. Madencilikte çoğunlukla güvenli olan ANC/ANFO (amonyum nitrat carbon, emülziyon patlayıcılar, fuel oil) kullanılır. Bunların yanında güvensiz jelatin patlayıcılar ve çok güvenli TNT (trinitro toluel) de bulunmaktadır. Kömür madenlerinde düşük ısılı, karışımlı «hava patlatıcıları» kullanılır. Yukarıda gösterildiği gibi aynaya açılan delikler yüklendikten sonra seri veya paralel bağlanarak bir aygıt vasıtasıyla patlatılırlar.

15 Taşıma ve patlatma aracı

16 Patlatma deliklerinin projeksiyonu

17 Bir hidrolik delme makinası

18 2 delgili makina

19 Deliklerin aynada zaman aralıklı yerleştirilmesi ve konik göçertme

20 Maden patlayıcıları

21 Patlatma sonrası ve verim Delik boyu lb : 1,50 m < lb <2,50 m, cevherde

22 İş güvenliği açısından delme ve patlatma Maden iş yerlerinde üretim için delme ve patlatma işlemleri gerçekleştirilir. Patlatma işlemleri için çalışma alanın patlayıcı madde özelliklerine göre hazırlanması gerekir. Bu amaçla patlayıcıya uygun değişik çap (ANFO için: mm) ve boyda (> 1,50 m) delikler açılır. Bu deliklerin sulu sistemle açılması esastır. Kuru sistemde toz maskesi takılır. Burada sadece Bakanlığın izin verdiği türden patlayıcılar kullanılır. Grizulu, kömür tozlu ve kükürt ocaklarında kullanılacak patlayıcı maddelerin, bu ocakların güvenliğinin gerektirdiği nitelikte olması gerekir. Patlayıcı maddelerin ve ateşleyicilerin depolanması, taşınması ve kullanılması, sadece Ateşleyici Yeterlilik Belgesine sahip kişiler tarafından kullanılabilir. Bunlar 3 e ayrılır: A Sınıfı Yeterlilik Belgesi: Piroteknik maddelerin ateşlenmesi işini yapanlara, B Sınıfı Yeterlilik Belgesi: Yerüstü patlatma tüzüğü kapsamındaki işleri yapanlara ve C Sınıfı Yeterlilik Belgesi: Yeraltında ve grizulu ocaklarda yapılacak patlatma işlerini yapanlara verilir.

23 devam Ateşçiler, yalıtkan iş elbisesi, iş ayakkabısı, baret, gözlük v. b. kullanmaları gerekir. Her vardiya sonunda ateşleyici tuttuğu defterin dengesini sağlar ve imzalar. Patlama, hızlı yanma şeklinde gerçekleşir. Yanma süratine göre patlayıcılar: a) Düşük (Barut), b) Orta (Amonyum Nitrat) ve c) Yüksek Şiddetli (Dinamit, TNT) olarak sınıflandırılır. Patlayıcı maddeler fünyeler kullanılarak patlatılır. Bunlar, 1. Elektrikli, 2. Elektriksiz ve 3. Nonel (kimyasal madde ile) fünyelerdir. - Patlayıcıların taşıma sandıkları yalıtkan malzemeden olacak; ateşleyici, manyeto ve sandıkların anahtarlarını üzerinde taşıyamaz. Donmuş veya bozulmuş patlayıcı maddeler mevzuat hükümlerine göre yok edilir. - % 1 veya daha çok metan bulunan kısımlarda patlayıcı madde kullanılmaz.

24 3 Maden işletme yöntemleri - Maden işletme yöntemleri, yatak tipine, güvenlik derecesine, kayıp oranına ve teknik donatım özelliğine göre seçilir. Yatağın şekli, eğimi ve kalınlığı en önemli etkenlerdir. - Çok sayıda maden işletme yöntemi ve bunların kombinasyonu uygulanmaktadır. En sık kullanılan bazı yöntemler, Askatlar, Tavan göçertme, Oda topuk Blok göçertme ve Uzun ayak yöntemidir. Bunların kombinasyonları, üstünlük ve sakıncaları bu dersin kapsamını aşar.

25 Bazı tanımlar Askat: Ayak (topuk): Başyukarı: Ara kat, Tavanın çökmemesi için bırakılan kayaç/maden kısmı, Bir yer altı işletmesinde üst kısma geçmeyi sağlıyan geçit. Bunun eğimli olanlarına desandre (fr.) denir. Dolgu (ramble, fr.): Çıkarılan madenin yerine doldurulan taş ve toprak atıkları, Galeri: Kayaç: Bir tarafı kapalı tünel Mineral hammadde (taş). Bunun değerli hammadde içerenlerine yan kayaç denir. Oda: Madenin çıkarılması ile oluşan boşluk. - Maden işletme yöntemlerinin hepsi çok kere denenmiş ve güvenilir yöntemlerdir. Ancak gaz birikmesi, su basması ve göçük gibi olumsuzluklara sıkça rastlanmaktadır.

26 Askatlar işletme yöntemi

27 Tavan göçertme yöntemi

28 Ayak-oda/oda-topuk işletme yöntemi

29 Hidrolik kalkan (yürüyen ayak/ing. longwall)

30 Uygulamada hidrolik kalkan

31 Hidrolik kalkan ve taşıma bandı

32 4 Tahkimat Tahkimat, göçmeye karşı yapılan destek demektir. Bu, ağaçtan, çelikten veya betondan olabilir. Fenni nezaretçinin denetiminde yapılır. Sert kayaçta tahkimata gerek duyulmaz. Tahkimat, üretim, taşıma, su, hava ve elektrik gibi çeşitli gereksinimlerin temini için kullanılan galerilerde yapılır. Aksi taktirde çıkarılan maden yeri doldurulur. Kapalı işletmelerinde zeminin gevşek olduğu, yıkılma, göçme veya parça düşme tehlikesi bulunan yerlerde, işçilerin güvenliği açısından, en kısa zamanda tahkimat yapılır. Tahkimat planlara ve yazılı talimatlara uygun olarak yapılacak. Tahkimat da kendine özgü bir uzmanlık alanıdır. Kayaç statiğinin ve kullanılacak malzeme özelliklerinin iyi bilinmesi, uygun şekilde ve yerde kullanılmasını gerektirir. Tahkimatta en önemli eksiklikler, uygun tahkimatın yapılmaması, Arınların (aralıkların) geniş tutulması ve uygun olmıyan malzemenin kullanılmasıdır. Bu nedenle üretim ve ulaşım yollarında sıkça arın patlaması, göçük ve malzeme düşmesine rastlanır. Galerinin taban ve diğer kısımları sık sık denetlenmeli.

33 Ağaç tahkimat

34 Bağlantı istasyonu ve çelik tahkimat

35 Hidrolik tahkimat

36 Sert kayaç / destek yok

37 5 Yükleme, taşıma ve boşaltma

38 Maden işletmelerinde taşıma sistemleri ve iş güenliği Maden iş yerlerinde çok çeşitli taşıma sistemleri kullanılmaktadır. Bunlar, Raylı (tren), Bantlı (konveyör), Paletli (kepçe, delici), Tekerlekli (kamyon, kepçe) ve Hidrolik (boru hattı, pipeline) sistemlerdir. Bunların iş riskleri farklıdır. Örneğin, raylıda raydan çıkma, vagonların birbirinden ayrılması ve devrilme ön plana çıkarken, bantlarda kopma sıkça yaşanır. Aynı şekilde paletli ve tekerlekli araçlarda yine devrilme, çarpışma ve kayma kazaları çok görülür. Bu olumsuzlukların önlenmesi için fenni nezaretçi yönetmeliğe göre gereken önlemlerin alınmasını sağlar.

39 Paletli yükleyici / kepçe

40 Lastikli yükleyici / yükle-taşı-boşalt

41 Bantla taşıma

42 Raylı taşıma / lokomotif

43 Ağır taşıma kamyonu

44 Bantla personel taşıma

45 Teleferikle personel taşıma

46 Koltuk bar

47 6 Havalandırma

48 Hafa tabelası Havada CH4 yok ve saf (rein)

49 Hava akımı bilançosu

50 Açıklamalar Kapalı maden işletmelerinde, - Sağlığa uygun solunabilir hava sağlanması, - Ortamdaki patlama riskini ve solunabilir toz derişimi kontrol altında tutulması, - Kullanılan çalışma yöntemi ve çalışma koşullarına uygun havanın sağlanması ve bu durumun sürdürülebilmesi için sürekli havalandırma yapılması zorunludur. İki çeşit havalandırma vardır: a) Doğal Havalandırma: Yazın yüksekten alçaklara, kışın da bunun tersi kendiliğinden havalandırmadır. Normalde bir erkek için 24 l O2/h lazım. b) Yapay (Mekanik sistem) Havalandırma: Doğal havalandırmanın yeterli olmadığı ocaklarda uygun çalışma ortamı yaratılması amacıyla kullanılır. Suni havalandırma çeken, üfleyen veya karışık şekilde olabilir. Çalışan bir erkek için en az 84 l O2/h lazım.

51 devam - % 19 dan az 02 ve % 2 den çok CH4 ile % 0.5 ten fazla CO2 olduğu havada çalışılmaz. - Havalandırmanın sürekliliğini ve kararlığını sağlayacak önlemler alınacaktır. Havalandırma grubunun en az iki enerji kaynağından beslenmesi gerekir. Sistemlerin devre dışı kalmaması için bunlar devamlı surette izlenecek ve istenmeyen devre dışı kalmaları bildirecek otomatik alarm sistemi bulunacaktır. - Bütün grizulu ocaklarda, her biri tek başına ocağın havalandırılmasını sağlayacak güçte, iki havalandırma grubu bulunacaktır. - Havalandırma ile ilgili değerler periyodik olarak ölçülecek ve ölçüm sonuçları kaydedilecektir. - Havalandırma sisteminin ayrıntılı bir havalandırma planı hazırlanacak, güncellenecek ve işyerinde hazır bulundurulacaktır.

52 Galeri hava soğutma sistemi

53 7 Su bakımı

54 Galeride su yolu, boru ve vagon (kesit)

55 Ocaktan elle su boşaltılması

56 Santrifüj pompası

57 Yer altı suyu, riskleri ve yararları Madencilikte ortaya çıkan su büyük risk oluşturduğu gibi boşaltma maliyeti de, yüksek enerji giderlerinden dolayı, büyüktür. Maden ocakları suları asidiktir, sulamada doğrudan kullanılamaz ve yer üstü su kaynaklarına verilemezler. Riskleri, - Yer altı göl ve nehirleri su basmalarına, göçüklere ve can kayıplarına yol açabilir, - Boşaltılan su, yer altı su seviyesinin düşmesine, dolayısı ile kuraklıklara neden olabilir. Bunlara karşın, - Yer altı su kaynakları içme ve kullanma suyu temininde, - Enerji üretiminde, - Makinaların çalıştırılmasında ve - Maden ürünlerinin zenginleştirme işlevlerinde ve yangın söndürmede kullanılır.

58 Yangına karşı su depoları

59 8 Hava patlaması (grizu) Atmosferik hava hacmen % 79,04 azot, % 20,93 oksijen ve %0,03 karbondioksit ihtiva etmektedir. Kapalı maden ocaklarında hava gaz, toz, buhar, zehirli ve parlayıcı/patlayıcıların bir karışımıdır. Bunların oranları da sabit değil. Dolayısı ile bir tehdit oluşturur. Madenlerde kaza sonucu en çok ölüm, metan (grizu) patlaması sonucu olur. Kimyasal formülü CH4 olan metan, renksiz, kokusuz ve patlayıcı bir gazdır. Özgül ağırlığı 0,72 kg/m³ ile havaya göre (1,20 kg/m³, 20 C de) daha hafiftir. Zehirli olmamakla beraber, ocakta oksijen oranını düşürerek (<% 12 O2) boğdurur. Grizu, metanla havanın karışımını ifade etmektedir. Bunun ayrıntıları yangın konusunda açıklanmıştır. Grizu, maden havasında % 4 15 metan bulunduğu durumlarda gerçekleşebilir; en güçlü patlama ise % 9,5 metan ihtivası ile meydana gelir. % 15 in üzerinde metan ihtiva eden ortamlar ise, yanıcı ve parlayıcı özellik taşımaktadır. Grizu patlamalarında ısı C ye ulaştığı bilinmektedir.

60 devam Metan yayılması, Kazı sırasında ortama yayılması, metan boşalması ve ani metan çıkışı ile olur. Metan; baş yukarı, kör baca ve ayak arkalarında birikir. Grizu patlaması yeterli oksijenin (> % 12 O2), Metan (% 4 15 CH4) bir araya gelmesi ve bir tutuşturucu kaynağı (kıvılcım, alev) ile teması sonucu gerçekleşir. Patlama sırasında yüksek ısı ( 2000 C), basınçlı hava ve alev dalgası etkili olur. Grizu ile mücadele üç aşamada yapılabilir: 1. Metan birikiminin önlenmesi (mekanik havalandırma ve ölçüm), 2. Biriken metanın alev almasının engellenmesi (ateş, sigara /akülü lamba/su) 3. Patlamanın yayılmasının sınırlandırılması (bağımsız hava sistemleri). - Grizulu ocaklarda işçile karbonmonoksit maskesi taşımak zorundadırlar. - 2 den çok metan saptanan ocaklarda işçilerin kurtarılması başlatılacak.

61 devam Kömür tozunun patlayabilirliğini etkileyen faktörler: Uçucu madde içeriği Tozun inceliği Tozun miktarı Nem ve kül içeriği Metan Kömür Tozunun Patlamasını Önlemek İçin Alınması Gerekli Önlemler : Yanıcı toz bulunan maden ocaklarında yalnız bu tür ocaklar için uygun patlayıcı, Sigara, alev ve kıvılcım çıkarabilecek hiçbir madde taşınama ve bulundurulamaz. Yanıcı toz birikimini azaltacak, nötralize ederek (yanma özelliğini yok etme) veya bağlayarak (su ve benzeri maddelerde tozu tutma) uzaklaştırılmasını sağlayacak önlemler alınacaktır.

62 9 Tozla mücadele Maden ve Taşocakları İşletmeleri ile Tünel Yapımında uygulanacak Tozla Mücadele Yönetmeliği, maden, taş ocakları işletmeleri ile tünel yapım işlerinde ve bunların tamamlayıcı tesislerinde toz kontrolü için uyulması gereken teknik yöntemleri, işçi sağlığına ilişkin kontrol yöntemlerini kapsar. Bu yönetmeliğin 4. Maddesine göre; Toz: Maden ve taş ocaklarında ile tünel yapımında delme, kazma, lağım atma, doldurma, boşaltma, taşıma gibi işlemlerde işyeri havasına yayılan havada asılı kalan kömür, maden filizleri ve kayaç parçacıklarını, Solunabilir Toz: Aerodinamik eşdeğer çapı (0,5-5) mikron büyüklüğünde belli kristal yapısı olan veya amorf toz ile çapı 3 mikrondan küçük uzunluğu en az çapın 3 katı olan lifli (fibröz) asbest tozlarını, Fibrinojen Toz: Solunumla akciğerlere ulaşıp birikme sonucu dokusal değişimle akciğerlerde fonksiyonel bozukluk yapan tozları, İnert Toz: Solunumla akciğerlere ulaşmalarına rağmen akciğerlerde fonksiyonel bozukluk yapmayan tozları ifade eder.

63 Toz oluşumu ve gravimetre ölçümü

64 Tozla mücadele - Önemli uyarılar: Solunum aygıtları her zaman hazır bulundurulmalı ve bakılmalıdır. - Özellikle tehlikeli yerlerde maske takılmalı - Düzenli röntgen çektirmeli - İş elbiselerini mümkün olduğu kadar sık değişmeli - İyi beslenmeli - Mümkün olduğu kadar burundan solunmalı - Yönergelere uyulmalıdır. - Sigara ve alkol tüketimini azaltmalı ve Su ve patlayıcı madde tüketimi delik boyu ile artar. Grvimetre toz ölçüm yönteminde tozun filtredeki ağırlığı, konimetre yöntemde ise, parçacık sayısı sayılır.

65 devam Toz Ölçümü: Gravimetrik esasa veya ipliksi tozlarda santimetreküpte (cm³) lif sayısını belirtir. Toz Mücadele Birimi: Yeraltı veya yeraltı ve yerüstü faaliyetlerinde bulunan maden ocaklarında yönetmelik hükümlerine uygun biçimde tozla mücadele işlevini üstlenecek birimidir. Bu birim birer, Toz Kontrol Mühendisi, Toz Laboratuar Sorumlusu ve Örnekçi bulunduracak. Silikoz: Solunan kuvars tozunun akciğerlerde birikmesi ile ortaya çıkan ölümcül akciğer sertliği hastalığı.

66 devam İSGÜM: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Enstitüsü ve bu Enstitünün bölge laboratuarları demektir. Eşik Sınır Değer (ESD-TLV): Çalışma sürelerinde maruziyete rağmen sağlık açısından sakınca yaratmayan toz derişimine denir. Kuvars: Serbest kristalin (SiO2) dir. Asbest: Taş oluşturan minerallerden serpantin veya amfibol gruplarına giren lif yapılı (fibröz) silikat mineralleri İfade eder. Toz oluşumunun önlenmesi, tozun bastırılması için aşağıdaki önlemler alınır: a) Yeraltında kayaçta lağım deliklerinin açılması su enjeksiyonlu araçlarla yapılır. b) Çıkacak tozun önlenmesi için lağım deliklerine su kartuşları konulur. c) Tozu belirtilen limitlerin altına düşürmek için birkaç yöntem birden uygulanabilir. d) Kömür tozu patlamasına karşı kullanılacak taş tozunda %5 ten fazla kuvars bulunamaz. e) Açık işletmelerde toz önlemek için gidiş-geliş yolları sürekli ıslatılır.

67 Tozla mücadele ve yangın söndürme ağızlık çeşitleri

68 Su püskürtme / tozla mücadele

69 Toz bağlama / tozdan arındırma yöntemleri

70 Diğer madenci hastalıkları Ağı metaller, özgül ağırlığı 4, 6 g/cm³ ü geçen Kadmiyum (Cd), Cıva (Hg), Kurşun (Pb) ve Uranyum (U) gibi elementlerdir. Yer kabuğunun doğal bileşenler olan bu elementler, maden iş yerlerinde büyük bir tehlike oluştururlar. Bu sayılan ağır metaller, üretim ve işleme işlevleri, pil, termometre, besin maddesi ve çevresel etkenlerle insanlara bulaşırlar. Tolerans sınırları 2-4 μg/kg vücut ağırlığı civarındadır. Normalde vücuda alınan metaller, kullanıldıktan sonra dışarı atılırlar. Ancak bu ağır metaller atılmıyarak böbrek, karaciğer ve safra kesesi gibi organlarda birikirler. Bunlar zamanla kronik hastalıklara (Pb), kemik erimesine (Pb, Cd/itai-itai hastalığı), böbrek ve akciğer iltihaplarına (Cd), bunamalara (Pb) ve zehirlenmelere (Hg/minamata hastalığı) neden olurlar.

71 10 Göçük ve su basmaları Madenlerde göçük, toprak kayması ve su basmalarına sık rastlanır. Önlem olarak: Galerilerde yıkılma ve düşme tehlikesi bulunan askıdaki bütün maddeler düşürülür veya tahkimatla düşmeleri önlenir. Gaz kaçağı, göçük ve su baskını ihtimali olan bölgelerde, güvenli bir çalışma ortamının sağlanması için bir çalışma planı hazırlanarak uygulanır. Fenni nezaretçi, eski çalışma yerlerini, su bulunması olası tabaka, fay ve su kaynakları gibi doğal birikintilerinin durumuyla ilgili bütün bilgileri toplamak ve yıllık imalat haritalarına işlemek zorundadır. Çalışılmakta olan yerler yakınında, su birikmelerinden, eski çalışma yerleri ve sularda zararlı gazların bulunduğundan kuşkulanılıyorsa, uzunlukları 25 metreden aşağı olmamak üzere, alın yönünde, kontrol sondajı yapılır. Suyla dolu olduğu bilinen veya bundan kuşkulanılan arazi tabakaları altındaki ocaklarda, bir emniyet topuğu bırakılır.

72 devam İşletmeye elverişli derinlikteki kömür veya maden damarlarının çözünebilir taş veya jips yatakları altında bulunduğu yerlerde, yeryüzünde sondaj yapılmışsa, damarlar veya üzerlerindeki sondaj delikleri, su girmesine engel olacak biçimde tıkanır. İşletmeye uygun derinlikteki maden damarları üzerinde bulunan tuz tabakaları, sondaj deliklerinden çözme yöntemiyle işletilemez. Su baskını veya akıcı kum tehlikesi bulunan ocaklarda, işçi sağlığı ve iş güvenliği yönünden öngörülen önlemlerin neler olduğu, işverence belirlenip Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bildirilir. Ocak ağızları, dış su baskınları ve heyelan gibi doğal afetlerin etkisinden zarar görmeyecek yerlerde seçilir. Kükürtlü hidrojen (H2S) yaydığı belirlenen suyun boşaltılması sırasında, bu gaza karşı özel önlemler alınır. Ocak içinde tehlike yaratması muhtemel su akımının kontrolü için yeter sayıda su pompası yedek bırakılır.

73 Gürültü ile mücadele Maden iş yerlerinde gürültü, makinalardan kaynaklanan, sağlığa zararlı, rahatsız edici ve iş gücünü azaltan bir etkendir. Diğer etkenlere göre bilinçli algılanır, uzun vadede duyma organlarına zarar vererek işitme bozukluklarına neden olabilmektedir. Gürültü/Ses, bir mekanik dalgadır ve atmosferde 343 m/s lik bir hızla yayılır. Burada aynı şiddetteki seslerden müzikle (hoş) gürültüyü (rahatsız edici) ayırdetmek gerekir. Seslerin saniyedeki titreşimine frekans denir ve 1 ses 1 Herz tir (Hz). Sesin kulak zarına yaptığı basıncın birimi Pascal (Pa) dır. 1 Pa = 1 N/m² = 1 kg/m.s² dir. Bunun logaritması desibel dir (db = 1 ses). İnsan sesi/konuşma yakl. 60 db, basınçlı bir komprsürün de 115 db düzeyindedir. 10 db lik ses düşüşü veya artması, ses şiddetinin 2 katına çıkması veya yarıya inmesi anlamına gelir. Mesafenin yarıya inmesi, sesin 4 db düşmesine karşılık gelir. En önemli gürültü kaynakları sanayi, trafik, inşaat, konuşma ve eğlencedir. 85 db den yüksek sesler, örneğin, bir ekspres trenin geçişi, duyma bozukluklarına neden olabilir ve10 senede geçmez. Bunun için kulaklık takılmalı, uzaklaşmalı, izolasyon yapılmalı ve gürültü kaynakları azaltılmalıdır.

74 Titreşimle mücadele Titreşim (vibrasyon), çeşitli şiddette ve kararlılıkta engelleyici ve yorucu mekanik dalgalanmalardır (birimi m/s² dir). Titreşimin etkileri, - Titreşim ivmesine ve dağılım sınırlarına, - Etki yönüne ve kalıtesine, - Vardiye etki süresine ve - Organ rezonansına bağlıdır. Titreşim, tüm vücudu (ayak, örneğin, makinist, sürücü ) veya bir kısmını (el, kol; örneğin, kompresörcü) etkiliyen ol 2 ye ayrılır. Frekansları 1-90 ve Hz e arasında değişir. Titreşimin etkisinden korunma yolları çeşitlidir. Örneğin, - Uzaktan komanda, - İzole ve düz yollar ile - Titreşim yutucular, darbeli ve dönerli iş makinalarının azaltılması gibi.

75 Radyoaktivite (ışın etkinlik) ile mücadele Radyoaktivite, elementlerin doğal değişimi, dönüşümü veya ışımasıdır. Tüm kimyasal elementlerin 1 veya birkaç izotopu (n < p) vardır. Bunların bir kısmı duraylı (derişimleri değişmiyen), bazıları da duraysız veya radyoaktiftir, yani zamanla derişimleri değişir. Örneğin, 238 U nin derişimi 4,5 Ma yarıya düşer. Buna yarılanma süresi denir. Bununla 92 ortaya büyük miktarda enerji ve çok sayıda parçacık çıkar. Buna örnek olarak P un Si a dönüşümü verilebilir: P Si + β+ + γ + n (β +, pozitron; γ, nötrino ve n, nötron). Radyoaktivitenin dozu, doğal radyoaktiviteye bağlıdır ve Becquerel (Bq) ile, birim zamanda dönüşen parçacık sayısı, ölçülür. Bunun enerji eşdeğeri Sievert tir (Sv). Maden iş yerlerinde en sık görülen radyoaktif madde radon ( 222 Rn) gazıdır. Radona karşı 86 en etkin önlemler: 1. Ocağın havasını boşaltmak, 2. Radonun yayılmasını önlemek ve 3. Havalandırmaktır. Radyoaktivite önemli bir kanser (lösemi) nedenidir. İshal ve baş ağrısı yapar, genetik bozukluklara (sakat bebek) neden olur. Tıpta tedavide, tracer element ve jeolojide yaş tayininde kullanılırlar.

76 Işıklandırma İş yer için ışıklandırma özel bir konuma sahiptir. Uygun bir aydınlatma güvenli ve sağlıklı çalışma, gözleri koruma ve iş verimini artırmak açısından oldukça önemlidir. Aydınlatmada, genel ışıma ve genel aydınlatma ile iş yerine yönelik aydınlatmayı ayırdetmek gerekir. İşletmeler, iş yerine yönelik aydınlatılmalıdır. Araştırmalar, işgücünün aydınlatma ile azaldığını, yorgunluğun da artığını göstermektedir. Renk, yansıma ve kırılma da önemlidir. Öte yandan fazla ışık bir kirliliktir. Işık canlıların yaşam ritmini bozar. Ancak iyi ışık = İyi iş ve yüksek verim demektir.

77 Isının etkisi İş yerlerinde ısı veya iklimlendirme oldukça önemlidir. Açık maden işletmelerinde gün ışığı ile mevsimsel iklim koşullarına göre ısı değişimleri sorunlar yaratırken, kapalı maden ocaklarında sorunlar daha çok yerin ısısından kaynaklanmaktadır. Örneğin, yer kürenin iç dinamiği ışın etkinlikten kaynaklanan kayaç ısısı ortalama 100 m de 3 artar. Bu, büyük derinliklerde ortamı çalışılmaz hale getirir. Bunun yanında havanın bağıl nem oranı da oldukça etkilidir. Çalışan insan hareket halinde olduğu için bir enerji ortaya çıkarır. Araştırmalar, ısı artışı ile insanın işgücü arasında doğrudan uyumsuz bir ilişki olduğunu göstermektedir. Buna göre işgücü ısının artışı ile azalır. Bir iş yeri için en uygun ısı aralığı dir. 35 den sıcak yerler iş yeri sayılmaz aralığında çalışma süreleri kısaltılır, örneğin, 7 h gibi.

78 Zenginleştirme yöntemleri A) Kırma ve öğütme 1. Kaba kırma (>50 mm), 2. Orta kırma (<10 mm) ve 3. İnce kırma (<1 mm toz/<0,05 pudra) Çeneli kırıcı Çekiçli kırıcı Bilyeli öğütücü

79 devam B) Sınıflandırma (ayırma ve eleme) Kırılan kayaç malzemesi elek, siklon ve vidanjörlerle kaba, orta ve ince tane boylarına göre sınıflandırılır. Tane boyları burada da cm boyutundan μm boyutuna kadar değişebilir.

80 devam C) Diğer yöntemler: Manyetik ayıraç ve yoğunluğa göre ayırma sıkça kullanılan ayırma yöntemleridir.

81 Yüksek fırın Yüksek fırın, cevherden demir ve çelik elde etme sistemidir. Fırın gazı, ısıtma, elektrik ve üretimde, Cüruf (atık) ise, çimento üretiminde kullanılır.

82 Demir

83 Deniz madenciliği

84 Air-lift sisteminin olası kullanımı

85 İlgili mevzuat sayılı İş Kanunu Sayılı Kanunla Değişik 3213 Sayılı Maden Kanunu - Yeraltı ve Yerüstü Maden İşletmelerinde Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği - Sondajla Maden Çıkarılan İşletmelerde Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği - Maden ve Taş Ocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Alınacak İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği - Önlemlerine İlişkin Tüzük - Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliği

Kapalı Alanlarda Çalışmalarda Güvenlik

Kapalı Alanlarda Çalışmalarda Güvenlik Kapalı Alanlarda Çalışmalarda Güvenlik Eğitimin Amacı Eğitimin amacı, işyerlerinde sağlıklı güvenli bir ortamı temin etmek, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını %0 a indirmek, çalışanları yasal hak ve

Detaylı

Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk

Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk değerlendirmesiyle birlikte aşağıdaki sorularla birlikte basitçe değerlendirilebilir.

Detaylı

1 Açık maden işletmeleri Ekskavatör

1 Açık maden işletmeleri Ekskavatör 1 Açık maden işletmeleri Ekskavatör - İşletme yöntemleri, - iş güvenliği - işçi sağlığı Madenci sembolü Maden işletmeleri Maden işletmeleri, 1. Açık veya yer üstü işletmeleri ile 2. Kapalı veya yer altı

Detaylı

Kelime anlamı ile; dışarı çıkmak, yaymak ve ihraç etmek anlamına gelmektedir.

Kelime anlamı ile; dışarı çıkmak, yaymak ve ihraç etmek anlamına gelmektedir. EMİSYON ÖLÇÜMLERİ Emisyon Nedir? Kelime anlamı ile; dışarı çıkmak, yaymak ve ihraç etmek anlamına gelmektedir. Çevre mevzuatı kapsamında; Yakıt ve benzerlerinin yakılmasıyla; sentez, ayrışma, buharlaşma

Detaylı

İş Ortamında İnorganik Toz Ölçüm ve Analiz Yöntemleri. Öğr. Gör. Alpaslan Ertürk Maden Yük. Mühendisi Dokuz Eylül Üniversitesi

İş Ortamında İnorganik Toz Ölçüm ve Analiz Yöntemleri. Öğr. Gör. Alpaslan Ertürk Maden Yük. Mühendisi Dokuz Eylül Üniversitesi İş Ortamında İnorganik Toz Ölçüm ve Analiz Yöntemleri Öğr. Gör. Alpaslan Ertürk Maden Yük. Mühendisi Dokuz Eylül Üniversitesi Tozların Sınıflandırması 1- Fibrojenik Tozlar (solunum sistemine zararlı olanlar)

Detaylı

İşletmesinde Toz Problemi TKİ. OAL. TKİ Maden Müh.

İşletmesinde Toz Problemi TKİ. OAL. TKİ Maden Müh. TKİ. OAL. İşletmesinde Toz Problemi TKİ Maden Müh. 1) Giriş Henüz, Türkiye'de kömür ve metal ocaklarında teneffüs edilebilir toz kontrolü yapılmamaktadır. Bu alandaki çalışmaların önemi gün geçtikçe daha

Detaylı

5 Kasım 2013 SALI Resmî Gazete Sayı : 28812 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

5 Kasım 2013 SALI Resmî Gazete Sayı : 28812 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: 5 Kasım 2013 SALI Resmî Gazete Sayı : 28812 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: TOZLA MÜCADELE YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI - (İşyerinin Unvanı Yazılacaktır) -

PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI - (İşyerinin Unvanı Yazılacaktır) - GENEL BİLGİLER TABLO İşyeri Unvanı : İşyerinin Adresi : İşveren : İşveren Vekili (Adı, Soyadı, Unvanı) : Faaliyetin Yapıldığı Yerin Adresi* : Tehlike Sınıfı : SGK Sicil No. : Ticaret Sicil No : Vergi No.

Detaylı

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK İçerik Patlayıcı Ortamlar ATEX Nedir? İlgili Mevzuat Temel Kavramlar Patlamadan Korunma Dokümanı 2 3 ATEX Nedir? ATEX Atmosphères

Detaylı

ZONTAŞ Grizu Kazası Başkanlığı

ZONTAŞ Grizu Kazası Başkanlığı ZONTAŞ Grizu Kazası 13.7.2003 1 Olay Karadon Müessesesi (Gelik mevkii) 16 nolu rödovanslı sahada üretim yapan ZONTAŞ firmasına ait yer altı işletmesinde 13.07.2003 günü bir grizu patlaması meydana gelmiştir.

Detaylı

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi Amaç Akaryakıt Taşıma Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler Emniyetli Sürüş Teknikleri Uyku ve

Detaylı

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü,

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, TOZ İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, Termal Konfor gibi unsurlardan biriside Tozdur. Organik

Detaylı

Kulağın anatomik yapısı ÇEVRE FAKTÖRLERĐNĐN. iş yerinde çevre faktörleri. klima aydınlatma gürültü mekanik titreşimler ve zararlı maddeler

Kulağın anatomik yapısı ÇEVRE FAKTÖRLERĐNĐN. iş yerinde çevre faktörleri. klima aydınlatma gürültü mekanik titreşimler ve zararlı maddeler ÇEVRE FAKTÖRLERĐNĐN ĐŞ YAŞAMINA ETKĐSĐ iş yerinde çevre faktörleri klima aydınlatma gürültü mekanik titreşimler ve zararlı maddeler MAK4091 Ergonomi 1 Ses; SES elastik bir ortam olan havada, mekanik titreşimlerden

Detaylı

Yönetmelikler. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik

Yönetmelikler. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik Yönetmelikler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar Amaç Madde 1

Detaylı

Toz Patlaması ve Tozdan Kaynaklanan Güvenlik Risklerinin Yönetimi

Toz Patlaması ve Tozdan Kaynaklanan Güvenlik Risklerinin Yönetimi Toz Patlaması ve Tozdan Kaynaklanan Güvenlik Risklerinin Yönetimi Serdar GÜLTEK Makine Müh., FPE, M.Sc. İş Güvenliği Uzmanı (A) Serkan KÜÇÜK Kimya Müh., M.Sc. İş Güvenliği Uzmanı (A) Toz Patlaması Parametreleri

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Çevre Koşullarının İnsan Üzerindeki Etkileri Çevre: Bir elemanın dışında çeşitli olayların geçtiği

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ G Ü R Ü L T Ü

İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ G Ü R Ü L T Ü İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ G Ü R Ü L T Ü GÜRÜLTÜ, GENEL OLARAK İSTENMEYEN VE RAHATSIZ EDEN SES OLARAK TANIMLANIR. Ses; Hava basıncındaki dalgalanmaların kulaktaki etkisinden ileri gelen fiziksel bir

Detaylı

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Y r d. D o ç. D r. Fu a t Y I L MAZ G a z iantep Ü n i versitesi M a k ine M ü h endi sliği B ö lümü PATLAYICI ORTAM Patlayıcı

Detaylı

SOMA EYNEZ KAZASI İLE İLGİLİ YAPILMASI GEREKENLER

SOMA EYNEZ KAZASI İLE İLGİLİ YAPILMASI GEREKENLER 24 Ekim 2014 2 3 4 ABD DE 2010 DA UPPER BIG BRANCH KÖMÜR OCAĞINDA MEYDANA GELEN KAZA: Metan Yanması Grizu Patlaması Kömür Tozu Patlaması 29 Kayıp OLUŞ ŞEKLİ AÇISINDAN EYNEZ İLE KARŞILAŞTIRILAMAYACAK KADAR

Detaylı

3 )Peroksitlerle deney yapılırken aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?

3 )Peroksitlerle deney yapılırken aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır? 1)Aşağıdakilerden hangisi kuvvetli patlayıcılar sınıfına girer? Dumansız barut Kibrit Roket yakıtı Havai fişek Dinamit** 2) Yanıcı sıvıları parlayıcı sıvılardan ayıran en önemli fark aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı

Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma ortamı gözetimi; işyerlerinde çalışanların maruz kalabilecekleri endüstriyel kirlenmelerin (Ör: gürültü, kimyasal gazlar, tozlar vb.) iş sağlığı ve güvenliği mevzuatları

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU 1. ÜRÜN VE TEDARİKÇİ TANIMLAMA Ürün Adı Üretici : İzocam Ekspande Polistren (EPS) : İzocam Ticaret ve Sanayi A.Ş. 41455 Gebze - Kocaeli TÜRKİYE Telefon Numarası : + 90 262

Detaylı

PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI

PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI İşyerlerinde; yanıcı kimyasal maddelerin gaz, buhar, sis ve tozlarının atmosferik şartlar altında hava ile oluşturduğu ve herhangi bir tutuşturucu kaynakla

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ HİJYENİ-3 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İş Hijyeni-3 Tozlar Toz ölçümü Gürültü 1 Tozlar Tozlar ve duman sisle birlikte aerosolleri

Detaylı

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA TRİO YANMA VERİMİ Yakma ekipmanları tarafından yakıtın içerdiği enerjinin, ısı enerjisine dönüştürülme

Detaylı

SONDAJLA MADEN ÇIKARILAN İŞLERİN YAPILDIĞI İŞYERLERİNDE UYGULANACAK ASGARİ ÖZEL HÜKÜMLER

SONDAJLA MADEN ÇIKARILAN İŞLERİN YAPILDIĞI İŞYERLERİNDE UYGULANACAK ASGARİ ÖZEL HÜKÜMLER SONDAJLA MADEN ÇIKARILAN İŞLERİN YAPILDIĞI İŞYERLERİNDE UYGULANACAK ASGARİ ÖZEL HÜKÜMLER Denizler ve Karalarda Yapılacak Çalışmalar İçin Ortak Hükümler 1. Acil durumlarda uzaktan kumanda 1.1. Sağlık ve

Detaylı

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi KALSİYUM SİLİKAT Yüksek mukavemetli,

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ. İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir.

ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ. İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir. ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ Eğitimin Amacı Çalışma ortamı gözetiminin tanımı ve kapsamı, İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir. Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma ortamı gözetimi;

Detaylı

YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2

YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2 YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2 ÖZET Yer yüzündeki her cismin bir konumu vardır. Zemine her cisim bir konumda oturur. Cismin dengede kalabilmesi için konumunu koruması gerekir. Yapının konumu temelleri üzerinedir.

Detaylı

Halil CANTÜRK İbrahim Halil NURDAĞ. Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü

Halil CANTÜRK İbrahim Halil NURDAĞ. Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü Halil CANTÜRK İbrahim Halil NURDAĞ Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü Genel olarak kaynak teknolojisinden, bina kurulmasından, cihaz onarımlarına, ağır sanayiden

Detaylı

İşyerinde oluşan hastalığa neden olan, sağlık ve

İşyerinde oluşan hastalığa neden olan, sağlık ve MESLEKİ RİSKLER VE İŞ HİJYENİ İş Hijyeni; İşyerinde oluşan hastalığa neden olan, sağlık ve iyilik ilik halini i bozan, işçiler il ve toplumdaki bireyler arasında önemli ölçüde huzursuzluk ve verimsizlik

Detaylı

İş Güvenliği, Çevre Ve Sağlık

İş Güvenliği, Çevre Ve Sağlık İş Güvenliği, Çevre Ve Sağlık KAZA Beklenmedik bir anda ortaya çıkan ve maddi manevi zarar veren olaydır. Bir kazanın iş kazası sayılabilmesi için gerekli olan koşullar yasayla belirlenmiştir. (506 sayılı

Detaylı

Enerji Kaynağı Olarak Kömür

Enerji Kaynağı Olarak Kömür SOMA'DAN SONRA: TÜRKİYE'DE ENERJİ KAYNAKLARI, ÜRETİM VE TÜKETİMİ, ALTERNATİF ENERJİLER, ENERJİ POLİTİKALARI PANELİ Enerji Kaynağı Olarak Kömür Prof. Dr. Ahmet Arısoy Giriş. Enerji kaynağı olarak kömürün

Detaylı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan Patlamadan Korunma Dokümanı hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz. Her hakkı saklıdır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan Patlamadan Korunma Dokümanı hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz. Her hakkı saklıdır. İşyerlerinde oluşabilecek patlayıcı ortamların tehlikelerinden çalışanların sağlık ve güvenliğini korumak için alınması gerekli önlemleri belirlemek amacıyla hazırlanan ve 6//00 tarih ve 58 sayılı Resmi

Detaylı

MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu)

MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu) 1. KİMYASAL ÜRÜN & ŞİRKET TANIMI Ürün Adı: SPT-1657 Ürün tanımı: Tek komponentli Poliüretan yapıştırıcı Fabrika:. SAMHO CHEMICAL CO. LTD. Adres: 241-2, Chongwon-ri, Mado-myun, Hwasung-City Kyunggi-do,

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU Bölüm 1 Ürün/ Firma tanımı Ürün ismi COALTAR BOYA Maddenin Kullanımı METAL BOYA SANAYİ Firma ismi Adres Saray Mah. Saraykent Sanayi Bölgesi 32.sokak no:51 Kazan/ANKARA Telefon

Detaylı

7.Hafta: Risk ve Risk Analizi. DYA 114 Çevre Koruma. BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ

7.Hafta: Risk ve Risk Analizi. DYA 114 Çevre Koruma. BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ 7.Hafta: Risk ve Risk Analizi DYA 114 Çevre Koruma BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ RİSK ve RİSK ANALİZİ Risk Belirli bir tehlikeli olayın meydana gelme olasılığı

Detaylı

MADEN İŞKOLUNDA MESLEK HASTALIKLARI

MADEN İŞKOLUNDA MESLEK HASTALIKLARI MADEN İŞKOLUNDA MESLEK HASTALIKLARI Dr. Buhara Önal ÇSGB İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Meslek Hastalığı 506 s. Sosyal Sigortalar Kanunu 11. md Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre

Detaylı

TOZDAN NASIL KORUNABİLİRİM?

TOZDAN NASIL KORUNABİLİRİM? TOZDAN NASIL KORUNABİLİRİM? TOZ NEDİR? TOZ: Çeşitli organik ve inorganik maddelerden aşınma, parçalanma, öğütme, yanma veya mekanik olarak kırma, parçalama, delme, öğütme işlemleri sırasında ve sonucunda

Detaylı

BOYAHANE - CİLAHANE İŞLETME KRİTERLERİ

BOYAHANE - CİLAHANE İŞLETME KRİTERLERİ BOYAHANE - CİLAHANE İŞLETME KRİTERLERİ Murat EVLİCE ÇEVRE MÜHENDİSİ İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI TEL: 0507 179 80 98 0553 293 87 62 E- POSTA: murate@kayalarosgb.com muratevlice@gmail.com BOYAHANE - CİLAHANE İŞLETME

Detaylı

Saray Mah. Saraykent Sanayi Bölgesi 32.sokak no:51 Kazan/ANKARA Telefon 0312 815 30 40 (pbx) Fax: 0312 815 30 48

Saray Mah. Saraykent Sanayi Bölgesi 32.sokak no:51 Kazan/ANKARA Telefon 0312 815 30 40 (pbx) Fax: 0312 815 30 48 MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU Bölüm 1 Ürün/ Firma tanımı Ürün ismi EPOKSİ ASTAR Maddenin Kullanımı METAL BOYA SANAYİ Firma ismi Adres Saray Mah. Saraykent Sanayi Bölgesi 32.sokak no:51 Kazan/ANKARA Telefon

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

TMMOB MADEN MÜHENDİSLERİ ODASI SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ

TMMOB MADEN MÜHENDİSLERİ ODASI SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ BİLİRKİŞİLİK/KAMULAŞTIRMA BİLİRKİŞİLİĞİ EĞİTİMİ 1- TMMOB Mevzuatı-Maden Mühendisleri Odası Mevzuatı 2- Bilirkişilik Mevzuatı 3- Hukuk Davalarında Bilirkişilik 4- Ceza Davalarında Bilirkişilik 5- İdari

Detaylı

YER ALTI MADEN İŞLETMELERİNDE YANGIN GÜVENLİĞİ

YER ALTI MADEN İŞLETMELERİNDE YANGIN GÜVENLİĞİ YER ALTI MADEN İŞLETMELERİNDE YANGIN GÜVENLİĞİ Yusuf ARSLAN NORM TEKNİK Alev ZÖNGÜR NORM TEKNİK GİRİŞ Yer Altı Maden İşletmelerinde Yangın Güvenliği Yangın Riski Oluşturan Unsurlar Algılama ve Uyarı Sistemleri

Detaylı

EYLÜL 2013 MEVZUAT BÜLTENĠ. Çevre & ĠĢ Güvenliği

EYLÜL 2013 MEVZUAT BÜLTENĠ. Çevre & ĠĢ Güvenliği EYLÜL 2013 MEVZUAT BÜLTENĠ Çevre & ĠĢ Güvenliği MEVZUATIN ADI : AĞIR VE TEHLĠKELĠ ĠġLERDE ÇALIġTIRILACAK ĠġÇĠLERĠN MESLEKĠ EĞĠTĠMLERĠNE DAĠR TEBLĠĞĠN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASI HAKKINDA TEBLĠĞ R. G. TARĠHĠ

Detaylı

MADEN İŞYERLERİNDE GÜVENLİK

MADEN İŞYERLERİNDE GÜVENLİK MADEN İŞYERLERİNDE GÜVENLİK MADENCİLİĞİN TARİFİ Madencilik, yer kabuğu içerisinde cevher denilen ekonomik değeri olan maden bileşiklerini ekonomik olarak çıkarıp kullanılabilir hale getirme işlemidir.

Detaylı

23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI

23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI 1)Duyma eşiği kaç desibeldir?.0.87.80. 30.50 23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI 2)işveren kulaklık almakla almamak arasında kalmıştır işyerinde gürültü seviyesi kaç db(a) ise

Detaylı

Kodu Ders Adı AKTS D+U+L Z/S Dili Güz Dönemi

Kodu Ders Adı AKTS D+U+L Z/S Dili Güz Dönemi Dersler AKTS Kredileri Her hangi bir dersin amaç, öğrenme çıktıları, içerik, değerlendirme ve iş yükü AKTS gibi detay bilgilerini görmek için aşağıdaki tabloda dersin ismine tıklayınız. 1. Yıl 151711133

Detaylı

KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ

KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ Bu Çalışma Çevre Orman Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Sayın Prof. Dr. Mustafa Öztürk tarafından 2006 yılında yapılmıştır. Orijinal

Detaylı

T.C. ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ Fen Bilimleri Enstitüsü İş Sağlığı ve Güvenliği Anabilim Dalı 2015-2016 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Kataloğu

T.C. ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ Fen Bilimleri Enstitüsü İş Sağlığı ve Güvenliği Anabilim Dalı 2015-2016 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Kataloğu T.C. ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ Fen Bilimleri Enstitüsü İş Sağlığı Anabilim Dalı 2015-2016 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Kataloğu SEÇMELİ DERSLER VE İÇERİKLERİ ISG500 İş Sağlığı ne 10 Teorik 3 Uygulama

Detaylı

MAYIS 2014 ÇALIŞMA SORU BANKASI 7 Hazırlayan:HAKAN ERDOĞAN http://www.isgfrm.com

MAYIS 2014 ÇALIŞMA SORU BANKASI 7 Hazırlayan:HAKAN ERDOĞAN http://www.isgfrm.com 1 P a g e MAYIS 2014 ÇALIŞMA SORU BANKASI 7 Hazırlayan:HAKAN ERDOĞAN http://www.isgfrm.com 4. 1. Solunumla akciğerlere ulaşmasına rağmen akciğerlerde yapısal ve/veya fonksiyonel bozukluk yapmayan tozlara

Detaylı

Değerli Öğrenciler, Yrd. Doç. Dr. Gökhan AYDIN

Değerli Öğrenciler, Yrd. Doç. Dr. Gökhan AYDIN Değerli Öğrenciler, Proje raporlarının hazırlanmasında, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü nün tez yazım kılavuzu referans alınacaktır. İlgili kılavuz sizlerle paylaşılacaktır. Raporlarınızın

Detaylı

HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU

HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU İL HEYELAN AKTİVİTE DURUMU Olmuş Muhtemel Her ikisi FORMU DÜZENLEYENİN İLÇE AFETİN TARİHİ ADI SOYADI BELDE ETÜT TARİHİ TARİH KÖY GENEL HANE/NÜFUS İMZA MAH./MEZRA/MEVKİİ

Detaylı

Pik (Ham) Demir Üretimi

Pik (Ham) Demir Üretimi Pik (Ham) Demir Üretimi Çelik üretiminin ilk safhası pik demirin eldesidir. Pik demir için başlıca şu maddeler gereklidir: 1. Cevher: Demir oksit veya karbonatlardan oluşan, bir miktarda topraksal empüriteler

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç, Kapsam, Kanuni Dayanak, Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç, Kapsam, Kanuni Dayanak, Tanımlar MADEN VE TAŞOCAKLARI İŞLETMELERİNDE VE TÜNEL YAPIMINDA TOZLA MÜCADELEYLE İLGİLİ YÖNETMELİK* (*14/09/1990 tarih ve 20635 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır) Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç, Kapsam,

Detaylı

GÜVENLİK VERİ ÇİZELGESİ

GÜVENLİK VERİ ÇİZELGESİ Basım tarihi: 07.05.2012 Sayfa 1 nin 5 BÖLÜM 1: Kimyasal maddenin/karışım ve şirketin/üstlenenin kimlikleri Ürün adı Madde veya karışımın ilgili tespit edilen kullanımları ve tavsiye edilmeyen kullanımları

Detaylı

GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU

GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU Risk Değerlendirme No: Tarih: İşveren: İşyeri Adresi: Yapılan İş Nedir? (Kısaca açıklayınız) İşçi sayısı: Erkek Kadın Çocuk Çırak Öğrenci RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILMASININ

Detaylı

EK-1 ASBEST SÖKÜM UZMANLARI EĞİTİM KONU BAŞLIKLARI VE EĞİTİM PROGRAMI. Süresi 1 Asbest Tanımı ve Türleri / Asbestin Özellikleri ve Kullanımı 2 Saat

EK-1 ASBEST SÖKÜM UZMANLARI EĞİTİM KONU BAŞLIKLARI VE EĞİTİM PROGRAMI. Süresi 1 Asbest Tanımı ve Türleri / Asbestin Özellikleri ve Kullanımı 2 Saat EK-1 ASBEST SÖKÜM UZMANLARI EĞİTİM KONU BAŞLIKLARI VE EĞİTİM PROGRAMI Sıra No Eğitim Süresi 1 Asbest Tanımı ve Türleri / Asbestin Özellikleri ve Kullanımı 2 Saat Amacı 2 Asbest İçeren Malzemeler ve Çeşitleri

Detaylı

DENİZ, GÖL VEYA NEHİR ALTINDA BULUNAN MADENLERDEKİ ÇALIŞMALAR HAKKINDA YÖNETMELİK. (13.4.1997 tarih ve 22963 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır)

DENİZ, GÖL VEYA NEHİR ALTINDA BULUNAN MADENLERDEKİ ÇALIŞMALAR HAKKINDA YÖNETMELİK. (13.4.1997 tarih ve 22963 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) DENİZ, GÖL VEYA NEHİR ALTINDA BULUNAN MADENLERDEKİ ÇALIŞMALAR HAKKINDA YÖNETMELİK Amaç (13.4.1997 tarih ve 22963 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

Aydınlatma. İşyerlerinde, çalışanların sağlığı ve güvenliği, ürün ve üretim kalitesi, verimlik, yönünden özel önem taşımaktadır.

Aydınlatma. İşyerlerinde, çalışanların sağlığı ve güvenliği, ürün ve üretim kalitesi, verimlik, yönünden özel önem taşımaktadır. AYDINLATMA 1 Aydınlatma İşyerlerinde, çalışanların sağlığı ve güvenliği, ürün ve üretim kalitesi, verimlik, yönünden özel önem taşımaktadır. 2 İşyerlerinde aydınlığın yeterli olmayışı, iş kazalarının artmasına,

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ ZORUNLU DERSLER İş Sağlığı Epidemiyolojisi ISG701 1 3 + 0 6 İş sağlığı ve epidemiyoloji kavramlarının

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı T.C. MİLLÎ EĞİTİM BKNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve çıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı KİTPÇIK TÜRÜ TÜRKİYE TŞKÖMÜRÜ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PERSONELİNİN UNVN DEĞİŞİKLİĞİ

Detaylı

FORE KAZIĞIN AVANTAJLARI

FORE KAZIĞIN AVANTAJLARI FORE KAZIK En basit tanımlamayla, fore kazık imalatı için önce zeminde bir delik açılır. Bu deliğe demir donatı yerleştirilir. Delik betonlanarak kazık oluşturulur. FORE KAZIĞIN AVANTAJLARI 1) Temel kazısı

Detaylı

Yeraltı ve Yerüstü Maden İşletmelerinde Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Yeraltı ve Yerüstü Maden İşletmelerinde Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 21 Şubat 2004 Tarihli Resmi Gazete Sayı:25380 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Yeraltı ve Yerüstü Maden İşletmelerinde Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 14.09.1990 Resmi Gazete Sayısı: 20635

Resmi Gazete Tarihi: 14.09.1990 Resmi Gazete Sayısı: 20635 Resmi Gazete Tarihi: 14.09.1990 Resmi Gazete Sayısı: 20635 MADEN VE TAŞOCAKLARI İŞLETMELERİNDE VE TÜNEL YAPIMINDA TOZLA MÜCADELEYLE İLGİLİ YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç, Kapsam, Kanuni Dayanak,

Detaylı

Yeraltı Kömür Madenlerinde Metan Drenajı. Mert DURŞEN İSG Uzman Yardımcısı Maden Mühendisi 1

Yeraltı Kömür Madenlerinde Metan Drenajı. Mert DURŞEN İSG Uzman Yardımcısı Maden Mühendisi 1 Yeraltı Kömür Madenlerinde Metan Drenajı Mert DURŞEN İSG Uzman Yardımcısı Maden Mühendisi 1 İÇERİK Metan gazının oluşumu ve özellikleri Grizunun tanımı ve havalandırma ilişkisi Metan drenajı ve yöntemleri

Detaylı

Çalışan Sağlığının Korunmasında Kişisel Koruyucu Donanımın Yeri ve Önemi. Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi

Çalışan Sağlığının Korunmasında Kişisel Koruyucu Donanımın Yeri ve Önemi. Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çalışan Sağlığının Korunmasında Kişisel Koruyucu Donanımın Yeri ve Önemi Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Sunum planı İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) kavramı Çalışanların sağlığının

Detaylı

TOZ PATLAMALARI Öğr. Gör. H. Cihangir TUĞSAVUL

TOZ PATLAMALARI Öğr. Gör. H. Cihangir TUĞSAVUL Öğr. Gör. H. Cihangir TUĞSAVUL Kimya Yüksek Mühendisi Adli Bilimler Uzmanı İş Güvenliği Uzmanı Entegre Yönetim Sistemleri İç Denetçisi Uzm. Kimya Teknolojisi Öğretmeni Bilirkişi cihangirtug@mynet.com,

Detaylı

PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN ÇALIŞANLARIN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK (*) BİRİNCİ BÖLÜM

PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN ÇALIŞANLARIN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK (*) BİRİNCİ BÖLÜM PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN ÇALIŞANLARIN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK (*) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı, işyerlerinde oluşabilecek patlayıcı

Detaylı

HALBACH & BRAUN. Madencilik ve hammadde sektörlerine hizmet veren H&B tüm dünyada kendini kanıtlamıştır.

HALBACH & BRAUN. Madencilik ve hammadde sektörlerine hizmet veren H&B tüm dünyada kendini kanıtlamıştır. HALBACH & BRAUN Bir aile şirketi olan H&B 1997 den bu yana Almanya Sprockhövel de faaliyet göstermektedir. Halbach Braun ürünleri yaratıcı ve sürekli yenilenen teknolojileri ile yer altı madenciliğinde

Detaylı

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti NEDEN ENERJİNİN KONTROLÜ? Kontrolsüz Enerji Ölümcüldür! TEHLİKELİ

Detaylı

TTK Amasra Taşkömürü İşletmesi 1989 Yılı Toz Ölçüm Sonuçlarının Değerlendirilmesi

TTK Amasra Taşkömürü İşletmesi 1989 Yılı Toz Ölçüm Sonuçlarının Değerlendirilmesi MADENCİLİK Eylül September Cilt Volume XXXI Sayı TTK Amasra Taşkömürü İşletmesi Yılı Toz Ölçüm Sonuçlarının Değerlendirilmesi The Analysis of Dust Measurement Results in at TTK Amasra Hardcoal Enterprise

Detaylı

Ek Form-14 İŞLETME FAALİYETİ BİLGİ FORMU

Ek Form-14 İŞLETME FAALİYETİ BİLGİ FORMU Ek Form-14 İŞLETME FAALİYETİ BİLGİ FORMU 1 Sahanın Hukuki Durumu : Ruhsatın İli : Ruhsatın İlçesi : Ruhsatın Grubu : Madenin Cinsi : Ruhsat No : Erişim No : Ruhsat Yürürlük Tarihi : İşletme İzin Tarihi

Detaylı

GRİZULU VE YANGINA ELVERİŞLİ OCAKLARDA ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER HAKKINDA YÖNETMELİK RG: 25.7.1996-22707 BİRİNCİ BÖLÜM

GRİZULU VE YANGINA ELVERİŞLİ OCAKLARDA ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER HAKKINDA YÖNETMELİK RG: 25.7.1996-22707 BİRİNCİ BÖLÜM GRİZULU VE YANGINA ELVERİŞLİ OCAKLARDA ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER HAKKINDA YÖNETMELİK RG: 25.7.1996-22707 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak Tanımlar Amaçlar Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı, grizulu

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU ETİL ASETAT CAS NO: 141-78-6 EC NO :205-500-4

GÜVENLİK BİLGİ FORMU ETİL ASETAT CAS NO: 141-78-6 EC NO :205-500-4 TEKKİM KİMYA Sayfa No : 1/5 1. MAMÜL VE FİRMA TANITIMI Ürün Adı :Etil asetat Formülü :C 4H 8O 2 Firma : TEKKİM KİMYA. Organize Sanayi Bölgesi. Mavi Cad.8.Sokak. No: 1 BURSA Telefon : 0 (224) 243 21 71

Detaylı

FİİLİ HİZMET SÜRESİ ZAMMI UYGULAMASI

FİİLİ HİZMET SÜRESİ ZAMMI UYGULAMASI FİİLİ HİZMET SÜRESİ ZAMMI UYGULAMASI 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu nun 40 ıncı maddesinde Fiili hizmet süresi zammı düzenlenmiştir. Bu maddeye göre aşağıda belirtilen işyerlerinde

Detaylı

KONU: KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK

KONU: KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK KONU: KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK Kaynak : İki malzemenin, ısı veya basınç veya her ikisini kullanarak, bir malzemeye ilave ederek veya etmeden birleştirmedir. KAYNAK ÇAŞİTLERİ SOĞUK BASINÇ KAYNAĞI SICAK

Detaylı

Şerif GÖZLEMEN. Kimya Mühendisi. Emekli Baş İş Müfettişi. Şirket Müdürü

Şerif GÖZLEMEN. Kimya Mühendisi. Emekli Baş İş Müfettişi. Şirket Müdürü PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI Şerif GÖZLEMEN Kimya Mühendisi Emekli Baş İş Müfettişi Şirket Müdürü Mithatpaşa Cad. No:24/9 Kızılay ANKARA Tel : 0 312 4320373 Faks : 0 312 4317710 E-Posta

Detaylı

Adres: Organize Sanayi Bölgesi No: 32, 06850 Hasanoğlan/ Ankara, Türkiye

Adres: Organize Sanayi Bölgesi No: 32, 06850 Hasanoğlan/ Ankara, Türkiye Rev. No :01 Sayfa :1/5 1. Madde/Müstahzar ve Şirketin Tanımı Ürün Ticari Adı: Rigips Makina Plus Sıva Alçısı Kullanım Alanları: Her türlü yüzey üzerine (beton, brüt beton, tuğla, bimsblok, gazbeton vb.)

Detaylı

İnşaat Mühendisliği Bölümü. Niğde Üniversitesi Toprak İşleri Ders Notları TOPRAK İŞLERİ. Dersin Amacı

İnşaat Mühendisliği Bölümü. Niğde Üniversitesi Toprak İşleri Ders Notları TOPRAK İŞLERİ. Dersin Amacı TOPRAK İŞLERİ Dersin Amacı Ulaştırma projelerinin yapımında gerekli olan toprak işleri konularında temel kavramların öğretilmesi. 1 Dersin Hedefleri Toprak işlerin hakkında genel bilgiye sahip 1 : olmak

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve güvenliği için Eğitim Seti Kimyasallar; herkesin yaşamının bir parçasıdır. Dünyada 5 7 milyon değişik türde kimyasal madde bulunmaktadır. Kimyasal maddeler

Detaylı

ODEN LOJİSTİK A.Ş Tehlikeli Madde Kodları ve Sembolleri

ODEN LOJİSTİK A.Ş Tehlikeli Madde Kodları ve Sembolleri ODEN LOJİSTİK A.Ş Tehlikeli Madde Kodları ve Sembolleri Tehlikeli ve denizi kirletme riski olan maddelerin denizde taşıma yapan gemiler tarafından taşınması International Convention for the Safety of the

Detaylı

LABORATUVARLARINDA YAPILAN DENEY, ÖLÇÜM VE ANALİZLERİN 01 OCAK 2012-31 ARALIK 2012 DÖNEMİ FİYATLARI (KDV HARİÇTİR)

LABORATUVARLARINDA YAPILAN DENEY, ÖLÇÜM VE ANALİZLERİN 01 OCAK 2012-31 ARALIK 2012 DÖNEMİ FİYATLARI (KDV HARİÇTİR) ZKÜ LABORATUVARLARINDA YAPILAN DENEY, ÖLÇÜM VE ANALİZLERİN 01 OCAK 2012-31 ARALIK 2012 DÖNEMİ LARI (KDV HARİÇTİR) KAYA MEKANİĞİ DENEYLERİ A. TEK EKSENLİ BASINÇ DAYANIMI a. KAYA ÖRNEĞİ DAYANIMI (ISRM, 1978)

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE LOJİSTİĞİNE GİRİŞ... 3 Vaka Çalışması... 9 Kaynaklar... 9

TEHLİKELİ MADDE LOJİSTİĞİNE GİRİŞ... 3 Vaka Çalışması... 9 Kaynaklar... 9 İçindekiler ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... ix TEHLİKELİ MADDE LOJİSTİĞİNE GİRİŞ... 3 Vaka Çalışması... 9 Kaynaklar... 9 TEHLİKELİ MADDE LOJİSTİĞİNDE SINIFLANDIRMA....11 2. Tehlikeli Maddelerin Sınıflandırılması...

Detaylı

Türkiye Hazır Beton Birliği İktisadi İşletmesi Deney / Kalibrasyon Laboratuvarı. Deney Listesi

Türkiye Hazır Beton Birliği İktisadi İşletmesi Deney / Kalibrasyon Laboratuvarı. Deney Listesi REVİZYON GÜNCELLEME DOKÜMAN NO YAYIN L27 01.01.2008 13.01.2014-06 08.05.2014 1/8 GÜNCELLEŞTİRMEYİ GERÇEKLEŞTİREN (İSİM / İMZA / TARİH) : DENEYLERİ A01 İri agregaların parçalanmaya karşı direnci Los Angeles

Detaylı

PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI Ş E R İ F G Ö Z L E M E N E M E K L İ B A Ş İ Ş M Ü F E T T İ Ş İ

PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI Ş E R İ F G Ö Z L E M E N E M E K L İ B A Ş İ Ş M Ü F E T T İ Ş İ PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI Ş E R İ F G Ö Z L E M E N E M E K L İ B A Ş İ Ş M Ü F E T T İ Ş İ YANMANIN PATLAMA BİLEŞENLERİ Yanma veya patlamanın olabilmesi için üç şartın gerçekleşmesi

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU (MGBF)

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU (MGBF) 1. ŞİRKET/İŞ SAHİBİNİN TANIMI Ürünü Tanıcı Bilgiler Ürün Kodu 1103 Ürün Adı HYFIX FLEXIL (A Bileşeni) İKİ BİLEŞENLİ, LİF TAKVİYELİ, ÇİMENTO BAZLI KİMYASAL VE FİZİKSEL Tanımlama/ Kullanım SU YALITIM MALZEMESİ

Detaylı

JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ

JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ 1. KAYA MEKANİĞİ LABORATUVARI HİZMETLERİ BİRİM FİYAT LİSTESİ (KDV HARİÇ) KOD İŞİN ADI STANDART NO BİRİMİ 1.1. Parça Kayadan Numune Alınması 1.2.

Detaylı

1. Doğalgaz nedir? 2. Doğalgaz nasıl oluşur?

1. Doğalgaz nedir? 2. Doğalgaz nasıl oluşur? 1. Doğalgaz nedir? Başta Metan (CH 4 ) ve Etan (C2H6) olmak üzere çeşitli hidrokarbonlardan oluşan yanıcı bir gaz karışımıdır. Doğalgaz renksiz, kokusuz havadan daha hafif bir gazdır. 2. Doğalgaz nasıl

Detaylı

KİMYASAL MADDE DEPOLAMA TALİMATI

KİMYASAL MADDE DEPOLAMA TALİMATI REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Tesis Yönetimi ve Güvenliği Kurulu Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/6 1. AMAÇ

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU (MGBF)

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU (MGBF) 1. ŞİRKET/İŞ SAHİBİNİN TANIMI Ürünü Tanıtıcı Bilgiler Ürün Kodu 1202 Ürün Adı FIXCRETE (A Bileşeni) Tanımlama/ Kullanım MGBF Düzenleyen Hakkında Bilgiler Acil Durum telefon numarası İKİ BİLEŞENLİ, ÇİMENTO

Detaylı

Açılış-Genel Bilgiler Kursun amacı, kurs genel tanıtımı, derslerle ilgili bilgiler

Açılış-Genel Bilgiler Kursun amacı, kurs genel tanıtımı, derslerle ilgili bilgiler 1. gün Program GG.AA.YYYY Açılış-Genel Bilgiler Kursun amacı, kurs genel tanıtımı, derslerle ilgili bilgiler Kişisel Gelişim Problem çözme yeteneği, ikna kabiliyeti 11:00-11:50 Kişisel Gelişim Yenilikleri

Detaylı