Pulmoner arteriyel hipertansiyon tanısında ekokardiyografinin yeri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Pulmoner arteriyel hipertansiyon tanısında ekokardiyografinin yeri"

Transkript

1

2 Pulmoner arteriyel hipertansiyon tanısında ekokardiyografinin yeri Pulmoner hipertansiyon istirahatte, sağ kalp kateterizasyonu ile değerlendirilen ortalama pulmoner arter basınç değerinin 25 mm Hg bulunması olarak tanımlanmaktadır. Mevcut veriler yeniden değerlendirildiğinde istirahatte ölçülen ortalama pulmoner arter basıncının normal değerinin 14±3 mm Hg, normalin üst sınırının ise ~ 20 mm Hg olduğunu gösterilmiştir. Ortalama pulmoner arter basıncının mm Hg aralığında bulunmasının anlamı bilinmemektedir. Pulmoner arter basınçları bu aralıkta olan kişilerin değerlendirildiği epidemiyolojik çalışmalara ihtiyaç vardır. Pulmoner hipertansiyon çeşitli nedenlerle oluşan heterojen bir durumdur. Küçük pulmoner arterlerde oluşan yapısal değişiklikler pulmoner arter basıncında ve rezistansında artışa ve sonuç olarak sağ ventrikül yetmezliği ve ölüme neden olur (1). Pulmoner arteriyel hipertansiyonun güncel hemodinamik tanımı ise ortalama pulmoner arter basıncı 25 mm Hg dan yüksek iken pulmoner wedge basıncı, sol atriyum ya da sol ventrikül diyastol sonu basıncının 15 mm Hg ve pulmoner vasküler direncin 3 Wood üniteden büyük olması şeklinde yapılmaktadır. Pulmoner arteriyel hipertansiyonlu hastalarda Doppler ekokardiyografide elde edilen tahmini pulmoner arter basıncı değerleri ile sağ kalp kateterizasyonunda yapılan doğrudan ölçümler arasında iyi bir korelasyon vardır. Günlük uygulamada pulmoner arteriyel hipertansiyon tanısının konulduğu ilk inceleme yöntemi sıklıkla Doppler ekokardiyografidir. Ekokardiyografi ile ayrıca pulmoner hipertansiyonun sebep ve sonuçlarına ilişkin bilgi de edinilebilir. Pulmoner venöz basınç yüksekliğine bağlı gelişebilecek pulmoner arteriyel hipertansiyonun sebepleri arasında bulunan kalp kapak sorunlarına ve sol ventrikül sistolik ve diyastolik disfonksiyonuna ilişkin doğrudan bilgiyi ekokardiyografi ile elde etmek mümkündür. Ekokardiyografi bu hasta grubunda yalnız tanısal amaçla değil kalp ve pulmoner dolaşımdaki patofizyolojik adaptasyonun boyutlarını belirlemek amacıyla da kullanılır. Ayrıca yine pulmoner hipertansiyona sebep olabilen konjenital kalp hastalıkları tanısı da ekokardiyografi ile konulabilir. Transtorasik ekokardiyografide pulmoner akım artışı bulunmasına karşın bir şantın tespit edilememesi durumunda ya da orta derecede pulmoner hipertansiyon olmasına karşın proksimal pulmoner arterde belirgin dilatasyon varlığında, sinüs venozus tipi atriyal septal defekt ya da anormal pulmoner venöz dönüşü dışlamak için kontrastlı transözofajiyal ekokardiyografi ya da kardiyak manyetik rezonans görüntüleme yapılmalıdır. Tıbbi ve cerrahi tedavilerin kalbin yapısı ve fonksiyonu üzerinde oluşturduğu değişiklikleri yine ekokardiyografi ile belirlemek mümkündür. Ayrıca ucuz, kolay uygulanabilir, noninvazif ve taşınabilir olması nedeniyle ekokardiyografi bu hasta grubunda en sık kullanılan tanı yöntemlerinden birisidir. Transtorasik ekokardiyografi Sağ boşluklar belirgin genişlemiş görünümdedir. Sağ ventrikül hipertrofik, interventriküler septum sola yer değiştirmiş ve sol boşluklar ise sağ boşlukların genişlemesine bağlı baskılanmış ve küçük görünür (şekil 1).

3 Sağ ventrikül Sağ ventrikül fonksiyonunu gösteren parametreler pulmoner arteriyel hipertansiyonlu hastalarda yaşam beklentisinin en önemli belirleyicilerinden birisidir. Sağ ventrikül yetersizliğinin belirti ve bulgularının saptanması ölüm riskinin önemli ölçüde arttığının göstergesidir. Şekil 1. İdiyopatik pulmoner hipertansiyonlu hastada apikal 4 boşluk görüntüsü. Sağ boşluklar geniş ve sol boşluklar baskılanmış ve küçük görünümde (video 1 dosyasını seyretmek için CTRL tuşuna basılı tutarak mouse ile linke tıklayınız). Normal sağ ventrikül hilal şeklinde karmaşık bir yapıdır ve sol ventrikülü bir taraftan sarar. Karmaşık yapısı nedeniyle sağ ventrikülün tek bir ekokardiyografik pencereden tümüyle değerlendirilmesi mümkün olmaz. Bu nedenle sağ ventrikülü değerlendirirken bir çok transtorasik pencereden (parasternal uzun ve kısa aks, sağ ventrikül giriş yolu, apikal 4 boşluk ve subkostal) yararlanmak gerekir. Sağ ventrikül yapısının karmaşıklığı, kantitatif değerlendirmeyi güçleştirmektedir ve bu nedenle sağ ventrikül günlük ekokardiyografi pratiğinde sıklıkla kalitatif olarak değerlendirilmektedir. Sağ ventrikül fonksiyonunun idiyopatik pulmoner hipertansiyonlu hastalarda doğal sürecin önemli bir değişkeni olduğu konusunda kesin kanıtlar bulunmaktadır (2,3). Bu nedenle sağ ventrikül fonksiyonunun kantitatif değerlendirilmesi daha önem kazanmaktadır. Normal koşullarda sağ ventrikül, düşük olan pulmoner vasküler dirence karşı çalıştığı için ince duvarlı, düşük basınçlı ve kompliyansı yüksek olan bir yapıdır. Erişkinlerde sağ ventrikül ardyükünün akut olarak artışı sağ ventrikül dilatasyonuna, kronik artışı ise konsantrik hipertrofisine sebep olur. Sağ ventrikül boyut ve fonksiyonundaki değişiklikler pulmoner vasküler direnç ve sol boşluklardan iletilen yük artışının göstergesidir. Ayrıca sağ ventrikülün displazisi, infarktüsü gibi intrensek bozuklukları da sağ ventrikülde dilatasyona ya da duvarların incelmesine neden olabilir. Bu nedenlerle sağ ventrikül boyutları ve duvar kalınlığının ölçümü de sağ ventrikül fonksiyon değerlendirmesinin bir parçası olmalıdır. Sağ ventrikül boyutu Normalde, apikal 4 boşluk görüntülerde sağ ventrikül kavitesinin mediyolateral boyutu ya da sağ ventrikül alanı sol ventriküle ait değerlerden küçük olmalıdır. Aynı görüntüde sağ ventrikül kavitesinin alanı sol ventriküle eşit ve sağ ventrikül kalbin apeksine ortak olmuşsa bu sağ ventrikülün orta derecede büyüdüğü anlamına gelir. Sağ ventrikül daha büyüdüğünde ise alanı sol ventrikül alanından daha büyüktür ve apeksi artık sağ ventrikül oluşturur (Şekil 2). Apikal görüntülerden ayrıca sağ ventrikülün uzun aksını da ölçmek mümkündür. Tablo 1 de sağ ventrikül boyutlarına ilişkin referans değerler görülmektedir.

4 Şekil 2. İdiyopatik pulmoner hipertansiyonlu hastada ileri derece genişlemiş sağ ventrikül. Sağ ventrikül mediyolateral boyutu 5, 09 cm. Kronik pulmoner hipertansiyonlu hastalarda sağ ventrikülün genişlediği ve sağ ventrikül fraksiyone alan değişiminin azaldığı çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir (4,5). Bu çalışmalardan ilkinde apikal görüntülerden yapılan ölçümlerde pulmoner hipertansiyonlu hastalarda sağ ventrikül alan indeksi normal kontrollere göre iki kattan daha fazla büyük bulunmuştur. Tablo 1. Sağ ventrikül ve pulmoner arter boyutları Referans aralığı Hafif geniş Orta derece geniş İleri geniş Sağ ventrikül (cm) Bazal Orta Bazalden apekse Sağ ventrikül çıkış yolu(cm) Aort kapak üstünden Pulmoner k. üstünden 2,0-2,8 2,7-3,3 7,1-7,9 2,5-2,9 1,7-2,3 2,9-3,3 3,4-3,7 8,0-8,5 3,0-3,2 2,4-2,7 3,4-3,8 3,8-4,1 8,6-9,1 3,3-3,5 2,8-3,1 3,8 4,2 9,2 3,6 3,2 Pulmoner arter çapı(cm) Kapak altı 1,5-2,1 2,2-2,5 2,6-2,9 3,0 Sağ ventrikül duvar kalınlığı Sağ ventrikül duvarı normalde 0,5 cm den daha incedir. Apikal ve parasternal uzun aks görüntülerden ölçülebilirse de subkostal pencereden triküspit kapak korda düzeyinden, EKG de R dalgasının tepe noktasındayken yapılan ölçümlerin daha az varyasyon gösterdiği ve sağ ventrikül pik sistolik basıncı ile daha iyi uyum sağladığı saptanmıştır. Hayvan modellerinde sağ ventrikül ardyükü artırıldığında 96 saat içinde sağ ventrikül hipertrofisi görülebilmektedir. Pulmoner hipertansiyonlu hastalarda kronik olarak artan basınç yükü sağ ventrikül hipertrofisine yol açmaktadır.

5 B Şekil 3. Sağ ventrikül duvar kalınlığı ölçümü. İdiyopatik pulmoner hipertansiyonlu hastada sağ ventrikül giriş yolu B mod görüntüsü (A) ve subkostal M mod görüntüsü (B). Sağ ventrikül hipertrofik (duvar kalınlığı 7 mm). Sağ ventrikül sistolik fonksiyonu Sağ ventrikül sistolik fonksiyonu da klinik pratikte sıklıkla kalitatif olarak değerlendirilmektedir. Sağ ventrikül fonksiyonu için çeşitli yöntem ve formüller geliştirilmesine karşın karmaşık geometrik yapısı ve endokardiyal sınırların her zaman iyi değerlendirilememesi nedeniyle sağ ventrikül volümünün doğru ölçümü hala sorunludur. Sistolik fonksiyon değerlendirmesinde kullanılan sağ ventrikül fraksiyone alan değişimi apikal 4 boşluk görüntülerden diyastol sonu ve sistol sonu alanları ölçülerek hesaplanır (şekil 4): Sağ ventrikül fraksiyone alan değişimi= (Sağ ventrikül diyastol sonu alanı - sistol sonu alanı) / diyastol sonu alanı x100. Ekokardiyografide ölçülen sağ ventrikül fraksiyone alan değişiminin manyetik rezonans görüntülemede ve radyonüklid incelemede ölçülen sağ ventrikül ejeksiyon fraksiyonu ile uyumlu olduğu gösterilmiştir. Sağ ventrikül alan ve fraksiyone alan değişimi için normal değerler Tablo 2 de verilmiştir. Pulmoner arteriyel hipertansiyonlu hastalarda sağ ventrikül kontraktil fonksiyonunda ciddi bozulma olabildiği saptanmıştır. Bunun bir göstergesi olarak bu hastalarda sağ ventrikül fraksiyone alan değişimi normal kontrollere göre belirgin düşük bulunmuştur (4).

6 A B Şekil 4. İdiyopatik pulmoner hipertansiyonlu hastada sağ ventrikül fraksiyone alan değişimi değerlendirmesi. Apikal 4 boşluk görüntü diyastolde (A) ve sistolde (B). Sağ ventrikül fraksiyone alan değişimi= (Sağ ventrikül diyastol sonu alanı - sistol sonu alanı) / diyastol sonu alanı x ,36-21,10 /28,36) x100= % 25,5 Triküspit anulusunun sistolde apikale yer değiştirmesi Triküspit anulusunun sistolde apikale yer değiştirmesi normalde 1,5-2,0 cm dir. Bu değerin 1,5 cm den daha küçük olması çeşitli kardiyovasküler hastalıklarda kötü prognoz göstergesidir (Şekil 5). Benzer şekilde pulmoner arteriyel hipertansiyonlu hastalarda da triküspit anulusunun sistolde apikale yer değiştirmesinin kateter ile karşılaştırıldığında sağ ventrikül sistolik fonksiyonu ile uyumlu olduğu ve prognostik bilgi verdiği belirlenmiştir (6). Sağ ventrikül miyokardiyal performans indeksi Miyokardiyal performans indeksi global ventrikül performansını yansıtan bir Doppler değişkenidir (7). Sistolik ve diyastolik değişkenleri içeren, sol ve sağ ventriküle de uygulanabilen basit bir indekstir. İzovolümik kontraksiyon ile izovolümik relaksasyon zamanı toplamının ejeksiyon süresine bölünmesi ile elde edilir. Sağ ventrikül için normal değer 0,28±0,04 tür. Pulmoner hipertansiyon için sensitif ve spesifik bir göstergedir. Apikal 4 boşluk görüntüde transtriküspit Tablo 2. Apikal 4 boşluk görüntülerden sağ ventrikül boyutu (alan) ve fonksiyonu Referans aralığı hafif orta derece önemli Sağ ventrikül diyastolik alanı(cm2) Sağ ventrikül sistolik alanı(cm2) Sağ ventrikül fraksiyonel alan değişimi (%) ,

7 Doppler trasesinde diyastolik akımın bitiminden bir sonraki diyastolik akım başlangıcına kadar geçen süreden(triküspit kapak kapanma-açılma süresi) parasternal kısa aks görüntüden PW ile sağ ventrikül çıkış yolu akım örneğinden elde edilen ejeksiyon süresi çıkarılır. Bulunan değer izovolümik kontraksiyon ve izovolümik relaksasyon süresi toplamıdır. Bu ise ejeksiyon süresine bölünerek sağ ventrikül miyokardiyal performans indeksi bulunmuş olur. Sağ ventrikül miyokardiyal performans indeksi= (İzovolümik relaksasyon süresi+ izovolümik kontraksiyon süresi) / ejeksiyon süresi. Şekil 5. İdiyopatik pulmoner hipertansiyonlu hastada apikal 4 boşluk görüntüde triküspit anulusunun M mod görüntüsü. Triküspit anulusunun sistolde apikale yaklaşması azalmış, 1,2 cm. Bir başka yöntemde ise triküspit anulus doku Doppler trasesinden yararlanarak izovolümik relaksasyon ve kontraksiyon süresi toplamı S dalgası süresine bölünerek sağ ventrikül miyokardiyal performans indeksi elde edilir (Şekil 6). Sistolik disfonksiyonda izovolümik kontraksiyon süresinde uzama, ejeksiyon süresinde kısalma, diyastolik disfonksiyonda ise izovolümik relaksasyon zamanında uzama olur. Ventrikülün iki fonksiyonunda da bozukluk olması miyokardiyal performans indeksinde artışa neden olur. Pulmoner arteriyel hipertansiyonlu hastalarda sağ ventrikül myokardiyal performans indeksinde artış saptanır.

8 Şekil 6. İdiyopatik pulmoner hipertansiyonlu hastada triküspit anulus doku Doppler örneği. Sağ ventrikül miyokardiyal performans indeksi = [(A nün bitiminden E nün başlangıcına kadar geçen süre) ( S) ] / S. Sağ ventrikül dp/dt İzovolümik kontraksiyon periyodunda sağ ventrikül içindeki basınç değişimini yansıtan dp/dt, sağ ventrikül kontraktilitesinin bir başka göstergesidir. İzovolümik kontraksiyon periyodunda CW ile alınan triküspit yetersizliği velositesindeki değişim dp/dt yi yansıtır. Triküspit yetersizliği velositesinin 2 m/s ile 1 m/s düzeyindeki gradiyent farkı saniye değerinden zamana bölünerek elde edilir: Sağ ventrikül dp/dt= ( 4 x 2²- 4 x 1² )= 12 / zaman (sn) Sağ atriyum Sol atriyum ile karşılaştırıldığında sağ atriyum ile ilgili klinik veri ve araştırmalar çok daha azdır. Sağ atriyum bir çok görüntü penceresinden değerlendirilebilirse de boyutları en sık apikal 4 boşluk görüntülerden ölçülür. Sağ atriyum uzun aks boyutu ve buna dik interatriyal septum ile lateral duvar arasında uzanan küçük aks boyutu ölçülür. Sağ atriyum boyutları cinsiyetle değişiklik gösterebilirse de günümüzde cinsiyete göre farklı referans değerler kullanılmıyor. Normal ve değişik derecelerde büyümeye ilişkin referans değerler Tablo 3 te görülmektedir. Sağ atriyum volüm hesabına ilişkin veriler oldukça kısıtlı olmakla birlikte normal değerler erkeklerde sol atriyum volümüne benzer ( 21ml/m2), kadınlarda ise biraz daha küçük görünmektedir. Triküspit kapakta primer bir anomali yokken bulunan sağ atriyum dilatasyonu genellikle sağ atriyum basınç yüksekliğinin bir göstergesidir. Sağ atriyum basıncının artışı ise ya fonksiyonel triküspit yetersizliği ya da artmış sağ ventrikül diyastolik basıncına bağlıdır ki her ikisi de sağ ventrikül yetersizliğinin bir bulgusudur. Büyük sağ atriyum alan indeksi kötü prognoz göstergeleri arasında sayılmaktadır.

9 Kadın Erkek normal hafif orta ciddi normal hafif orta ciddi SğA küçük boyutu(cm) 2,9 4, Tablo 3. Sağ atriyum küçük boyutunun normal ve çeşitli derecelerde büyümesine ilişkin referans değerler Vena cava inferiyor ve hepatik venler Vena cava inferiyor ve sağ atriyum pulmoner hipertansiyonlu hastalarda sıklıkla genişler (Şekil 7). Bu dilatasyon triküspit yetersizliği, sağ ventrikül diyastolik basınç artışı ya da her ikisine birden bağlı gelişir. Vena cava inferiyor genişliği ve inspiryumda küçülme derecesi sağ atriyum basıncının Şekil 7. İdiyopatik pulmoner hipertansiyonlu hastada subkostal görüntüde genişlemiş vena cava inferiyor ve hepatik ven görüntüsü (video 2 dosyasını seyretmek için CTRL tuşuna basılı tutarak mouse ile linke tıklayınız).

10 A B Şekil 8. İdiyopatik pulmoner hipertansiyonlu hastada subkostal pencereden vena cava inferiyor M mod görüntüsü (A) ve aynı pencereden vena hepatika PW Doppler örneği (B). Vena cava inferiyor geniş (2,4 cm) ve inspiryumda küçülmesi belirgin azalmış (%5). Tahmini sağ atriyum basıncı en az 20 mm Hg. Vena hepatika ters A dalgasının velositesi çok artmış ve solunumla değişiklik göstermiyor. tahmininde kullanılmaktadır (Şekil 8 A). Hepatik ven akım örneği subkostal görüntülerden Doppler kürsörü akıma olabildiğince paralel şekilde ayarlanarak elde edilir. Normal akım örneği sistolde ve diyastolde öne doğru iki dalga ile (sırasıyla S ve D) tersine A dalgasını içerir. Dalgaların tümünde de solunumun her iki fazında önemli değişiklik oluşabilir. Pulmoner hipertansiyonlu hastalarda hepatik venlerde karakteristik bir akım örneği görülür. Sağ ventrikül kompliyansında azalma ve diyastolik basınç artışı nedeniyle ters A dalgası belirginleşir ve solunumla çok değişiklik göstermez (Şekil 8 B). A B Şekil 9. İdiyopatik pulmoner hipertansiyonlu hastada parasternal kısa akstan pulmoner kapak M mod görüntüsü. Presistolik a dalgası çok silik ve kapak hareketi sistolde W şeklinde.

11 Pulmoner arter ve pulmoner kapak Kronik pulmoner hipertansiyonda pulmoner arter sıklıkla genişler. M mod incelemede pulmoner kapağın sistolde karakteristik W şeklinde hareket ettiği görülür. Sistol ortasında kapağın kapanması ve geç sistolde kısmen yeniden açılması olasılıkla pulmoner vasküler rezistansın yüksekliğine ve proksimal pulmoner arter içinde sistolik basınç dalgasının erken yansımasına bağlıdır (8). Diyastol boyunca pulmoner arter ile sağ ventrikül arasındaki basınç farkının büyük olması nedeniyle atriyal kontraksiyon ile pulmoner kapak parsiyel olarak bile olsa açılamaz. Bu da normalde atriyal kontraksiyona bağlı görülen presistolik a dalgasının kaybolması şeklinde görülür (Şekil 9). Triküspit yetersizliği Pulmoner hipertansiyon varlığında triküspit yetersizliği sıklıkla bulunur ve hafiften ciddiye kadar değişen derecelerde görülebilir. Triküspit anulus genişlemesi ve sağ ventrikül geometrisindeki değişikliğe bağlı olabildiği gibi triküspit kapak kordalarının gerilmesinden de kaynaklanabilir (9,10). Triküspit yetersizliğinin derecesi pulmoner arter basınç değeriyle korele olmamakla birlikte pulmoner arter basıncında düşme olması yetersizliğin derecesinde azalmaya neden olabilir. Sol ventrikül Ciddi pulmoner hipertansiyon ve sağ ventrikül hipertrofisi varlığında sol ventrikül normal ya da küçük olabilir (11). Sol ventrikül egzantriklik indeksi artmış sağ ventrikül basıncı nedeniyle septumun yer değiştirmesinin bir göstergesidir. Parasternal kısa aks görüntülerde kordal düzeyde sol ventrikülün interventriküler septuma paralel olan aksının aynı görüntüde septuma dik olan aksına oranıdır. Her iki aksın birbirine oranı normalde hem sistolde hem de diyastolde 1 dir (12). Normal kalplerde sistolde her iki ventrikül arası basınç gradiyenti sol ventrikül lehine olduğu için kısa aks görüntüde sol ventrikül düzgün bir çember şeklinde görünür. Diyastolde de sol- sağ ventrikül arası pozitif gradiyentin varlığı sol ventrikülün yaklaşık çember şeklini bu periyotta da sürdürmesine sebep olur. Her iki ventrikül arasındaki basınç farkının azalması ya da tersine dönmesi ise gradiyent A B Şekil 10. İdiyopatik pulmoner hipertansiyonlu hastada sistolik (A) ve diyastolik (B) parasternal kısa aks görüntüsü. Sol ventrikül egzantriklik indeksi sistolde 2,1, diyastolde 1,9 (video 3 dosyasını seyretmek için CTRL tuşuna basılı tutarak mouse ile linke tıklayınız).

12 değişikliğinin olduğu periyotta septumun pozisyonunun ve ventrikül şeklinin değişmesiyle sonuçlanır. Pulmoner arteriyel hipertansiyonlu hastalarda sağ ventrikül basınç yükü interventriküler septumun biçim ve hareketinde bozulmaya neden olur (Şekil 10). Sağ ventrikül basıncı arttığında normal septal kurvatür değişir, düzleşir ve sol ventriküle doğru yer değiştirir. Sağ ventrikül sistolik basıncında ne kadar artış olursa septumun sol ventrikül kavitesine doğru yer değiştirmesi de o kadar fazla olur. Sağ ventrikül basınç yüklenmesinde septumun şeklinde bu bozulma ve yer değiştirme tüm kardiyak siklus boyunca devam ederken örneğin ciddi pulmoner yetersizlik gibi yalnız volüm yüklenmesinin olduğu durumlarda ise septal düzleşme ağırlıklı olarak diyastolde görülür. Pulmoner hipertansiyonlu hastalarda prostasiklin infüzyonunun etkilerinin araştırıldığı bir çalışmada sistolik egzantriklik indeksi 1,7, diyastolik egzantriklik indeksi ise 1,9 bulunmuştur (4). Pulmoner hipertansiyonlu hastalarda sol ventrikül diyastolik disfonksiyonu görülebilir. Bu gelişen sağ ventrikül yüklenmesi ve interventriküler septum distorsiyonunun derecesi ile ilgilidir. İnterventriküler septumun bozulmuş relaksasyonundan kaynaklanabilir. Ciddi pulmoner hipertansiyonlu hastalarda septum sol ventrikülden çok sağ ventrikülün bir parçası gibi davranır. Son çalışmalarda sol ventrikül anormal doluş örneğinin sağ ventrikül düşük kardiyak debisine bağlı olarak sol ventrikül doluşunun görece azalmasından kaynaklandığı ileri sürülmektedir (13). Sol atriyum Sol atriyum interatriyal septumun sola doğru yer değiştirmesi nedeniyle baskılanmış görünebilir. Mitral kapak anulusu, genişlemiş sağ ventrikül nedeniyle distorsiyone olabilir ve kapak morfolojik olarak normal olmasına karşın bazen sol atriyuma prolabe olabilir. Perikard Pulmoner hipertansiyonlu hastaların önemli bir bölümünde perikardiyal efüzyon saptanır. Efüzyonun miktarı sağ atriyum basıncıyla ilgilidir ve olasılıkla lenfatik ve venöz drenajın bozulmasına bağlıdır (14). Benzer şekilde koroner sinüs dilatasyonu da görülebilir ve sağ atriyum basınç ve boyutuyla ilişkilidir (15). Özetle idiyopatik pulmoner hipertansiyonda artmış olan afterload nedeniyle sağ ventrikül hipertrofisi olur (duvar kalınlığı 0,6-1,5 cm). Diyastol sonu volümü artar, geometrisinde değişiklik olur. Sağ ventrikül giderek küresel bir yapı kazanır ve alanı artık sol ventrikül alanından daha büyüktür. Küreselleşen sağ ventrikül ve artmış sağ ventrikül basıncı anormal interventriküler septum hareketine ve sol ventrikül performansının bozulmasına yol açar. Parasternal kısa aks görüntülerde interventriküler septum diyastol sonunda düzleşmiş görünümdedir ve sistol sonunda septum sol tarafa daha da itilerek sol ventrikül tarafından konveks yapıda görünür (16). Doppler bulguları Pulmoner hipertansiyonlu hastalarda normal kontrollerle karşılaştırıldığında transmitral erken doluşun atriyal katkıya (E/A) oranı azalır, E nin deselerasyon zamanı ise uzar (17). Lateral Sa ve Ea velositeleri ise normaldir. Transmitral E velositesinin lateral mitral anulus doku Doppler inde alınan Ea velositesine oranının azaldığı saptanmıştır. Bu, lateral mitral anulus velositesi normalken, mitral E velositesinin azalmış( sol ventrikül erken doluşu azalmıştır) olmasına bağlıdır. Septal sistolik (Sa) ve erken diyastolik (Ea) velositeleri azalmıştır. Bu olasılıkla sağ ventrikül miyokardiyumunun septumdan

13 alınan velositelere katkısına bağlıdır. Sağ ventrikül fraksiyonel alan değişimi ile septal Sa ve sağ ventrikül serbest duvar Sa velositeleri arasında doğru orantılı korelasyon vardır. Yine pulmoner hipertansiyonlu hastalarda triküspit anulus sistolik ve erken diyastolik velositeleri de normal kontrollere göre azalmıştır. Pulmoner vasküler rezistans Pulmoner vasküler rezistans ciddi kardiyovasküler ve pulmoner hastalıkların tedavi planlarında kullanılan önemli bir hemodinamik değişkendir. İnvazif olarak hesaplanan bir değerdir: Pulmoner vasküler rezistans= transpulmoner basınç gradiyenti (Δp) / transpulmoner akım(qp). Doppler ekokardiyografi ile hemodinamik değişkenlere ilişkin bilgi edinilebiliyor olması pulmoner vasküler rezistansın noninvazif olarak değerlendirilmesi çabalarını gündeme getirmiştir. Sağ ventrikül preejeksiyon ve ejeksiyon zamanı, sağ ventrikül çıkış yolu velositesinin akselerasyon zamanı ve akım yayılım hızının kullanılarak ekokardiyografik olarak pulmoner vasküler rezistans tahmini yapılmaya çalışılmıştır. Pulmoner vasküler rezistans Δp ile doğru, Qp ile ise ters ilişki gösterir. Son zamanlarda yapılan bir çalışmada ise triküspit yetersizliği velositesi (TRV) Δp nin, sağ ventrikül çıkış yolu hızzaman integrali (TVİ rvot) ise Qp nin yerine kullanılarak bir formül geliştirilmiş (18): Pulmoner vasküler rezistans (Wood ünite)= 10x (TRV (m/s) / TVİ rvot (cm) ) + 0,16 (Şekil 11). Pulmoner arter sistolik basınç artışı pulmoner vasküler rezistans artışına bağlı olabileceği gibi transpulmoner akım artışından da (örneğin soldan- sağa şantlar) kaynaklanabilir. TRV/TVİ rvot değeri 0,2 den küçük hastaların pulmoner vasküler dirençleri muhtemelen düşüktür ve Doppler ile pulmoner arter sistolik basıncı yüksek olsa bile bunlarda pulmoner vasküler hastalık dışlanabilir. A B Şekil 11. İdiyopatik pulmoner hipertansiyonlu hastada parasternal kısa aks görüntüde sağ ventrikül çıkış yolu PW Doppler örneği (A) ve sağ ventrikül giriş yolu görüntüsünde triküspit yetersizliği CW örneği. Pulmoner vasküler rezistans (Wood ünite)= 10x (TRV (m/s) / TVİ rvot (cm) ) + 0,16 formülüne göre pulmoner vasküler rezistans 10 x ( 4,86 / 14 ) + 0,16= 3,63 Wood ünite. Pulmoner arter basıncı tahmini hesabı Transtorasik ekokardiyografide kalbin sağ taraf basınçları hakkında noninvazif olarak bilgi edinmek mümkündür. Pulmoner darlık ya da sağ ventrikül çıkış yolu darlığının bulunmadığı

14 durumlarda pulmoner arter sistolik basıncının sağ ventrikül sistolik basıncına eşit olduğu kabul edilir. Pulmoner arter basıncının tahmini hesabında en güvenilir yöntem triküspit regürjitasyonu üzerinden yapılan ölçümdür. Doppler kürsörünün regürjitan akıma olabildiğince paralel düşülmesi gerçek maksimum velositenin ölçümünü sağlayarak hesabın doğruluğunu artırır. Regürjitan akıma paralel görüntü sıklıkla apikal 4 boşluk ya da sağ ventrikül giriş yolu pencerelerinden elde edilir. Değiştirilmiş Bernoulli denklemine göre triküspit yetersizliği üzerinden Sistolik pulmoner arter basıncı= 4 V² + sağ atriyum basıncı, formülüyle hesaplanır. V, CW ile alınan triküspit yetersizliği pik velositesini gösterir ( Bu formül pulmoner stenoz yokluğunda geçerlidir) (Şekil 12). Sağ atriyum basıncı subkostal görüntüden vena cava inferiyorun (VCİ) genişliği ve inspiryumda küçülmesi değerlendirilerek tahmin edilir. VCİ normalde 1,2-2,3 cm boyutlarındadır ve inspiryumda % 50 den fazla küçülür. Sağ atriyum basıncı vena cava inferiyor genişse ( ya da inspiryumda kollabe olmuyorsa) mm Hg, geniş ve inspiryumda hiç kollabe olmuyorsa en az 20 mm Hg olarak eklenebilir. Triküspit yetersizliği ve pulmoner yetersizliğin görülme oranı normal populasyonda % 85 den fazladır (19). Pulmoner hipertansiyonlu hastalarda bu oran daha fazladır. Ekokardiyografiyi yapan kişinin deneyimi ve sabrı bu yöntemin duyarlılığını etkileyebilir. Triküspit yetersizliği velositesi solunumla genellikle değişiklik gösterir. Solunumsal varyasyondan kaçınmak için hasta ekspiryum sonunda nefes tutarken ölçüm yapılması önerilir. Triküspit yetersizliği velositesinin iyi alınmadığı durumlarda kontrast madde injeksiyonu Doppler trasesinin sınırlarını daha iyi belirleyebilir. Sağ atriyum basıncı vena cava inferiyor genişliği ve kollapsına göre değerlendirilmeyip standart 10 mmhg nın sağ atriyum basıncı olarak kullanılması hata kaynaklarından birisidir. Pulmoner arter basıncı, prematür ventrikül kontraksiyonundan sonra gelen bir triküspit yetersizliği trasesinin alınması ya da sağ atriyum basıncının olduğundan fazla tahmin edildiği durumlarda gerçek değerinden yanlışlıkla daha yüksek gibi hesaplanabilir. A B Şekil 12. İdiyopatik pulmoner hipertansiyonlu hastada sağ ventrikül giriş yolu görüntüsünden CW ile triküspit yetersizliği (A) ve subkostal vena cava inferiyor M mod görüntüsü. Sistolik pulmoner arter basıncı= 4x (4,9) ² + 20= 116 mm Hg. Doppler ekokardiyografinin pulmoner arteriyel hipertansiyon tanısında ya da bir tarama yöntemi olarak yararlılığının değerlendirilmesinde en önemli nokta güvenilirliğidir. Pulmoner arter basıncı tahmini hesaplamasında Doppler ekokardiyografinin duyarlılığı % 0,79-1,0, özgüllüğü ise 0,68-0,98 arasında verilmektedir. Deneyimli merkezlerde eşzamanlı yapılan değerlendirmelerde kateterde pulmoner arter basıncının doğrudan ölçümü ile triküspit yetersizliği üzerinden yapılan tahmini hesabı arasında iyi bir korelasyon vardır (korelasyon katsayısı 0,57-0,95). Bir çalışmada ise korelasyon katsayısı oldukça kötü bulunmuş ve özellikle sistolik pulmoner arter basıncının 100 mm

15 Hg dan büyük olduğu hastalarda sağ kalp kateterizasyonu ile ekokardiyografide ölçülen değerler arasında önemli farklılık saptanmıştır (5). Çalışmalarda genellikle sistolik pulmoner arter basıncının mm Hg aralığında olduğu hastalarda korelasyon daha iyi olmaktadır. Yanlış pozitif sonuçlara engel olmak için pulmoner arter basıncının fizyolojik aralığı, yaş, cinsiyet ve vücut kitle indeksine göre değişimi konusunda bilgi sahibi olmak gerekir. Bazı yaşlılarda ve obezlerde normal aralık 40 mm Hg yı içerebilir (20). Egzersizle sistolik pulmoner arter basıncında normal populasyonda hafif, atletlerde ise önemli artış görülebilir. Atletlerde egzersizle akım ve sol atriyum basınç artışı sonucu sistolik pulmoner arter basıncı 60 mm Hg ya ulaşabilir (21, 22) Doppler ekokardiyografi özenli uygulandığında sonuç olarak pulmoner hipertansiyon açısından her zaman özgül olmasa da genellikle duyarlı bir tarama yöntemidir ERS-ESC pulmoner hipertansiyon kılavuzunda pulmoner hipertansiyon varlığını saptamada triküspit yetersizliği pik velositesi, Doppler ile hesaplanmış pulmoner arter basıncı ve pulmoner hipertansiyonu destekleyen ek ekokardiyografik bulgulardan oluşan kriterler bütününe yer verildi (Tablo 4) Tablo 4- Pulmoner Hipertansiyon (PH) varlığını saptamada triküspit yetersizlik velositesi, Doppler ile hesaplanmış istirahat sistolik pulmoner arter basıncı ( sağ atriyum basıncı 5 mm Hg varsayılarak) ve pulmoner hipertansiyonu destekleyen diğer ekokardiyografik değişkenleri temel alan kriterler Sınıf Kanıt Ekokardiyografik tanı: PH olası değil Triküspit yetersizliği velositesi 2,8 m/s I B Sistolik pulmoner arter basıncı 36 mm Hg Pulmoner hipertansiyonu destekleyen ek ekokardiyografik bulgu yok Ekokardiyografik tanı: PH olası Triküspit yetersizliği velositesi 2,8 m/s IIa C Sistolik pulmoner arter basıncı 36 mm Hg Pulmoner hipertansiyonu destekleyen ek ekokardiyografik bulgular var Triküspit yetersizliği velositesi 2,9-3,4 m/s IIa C Sistolik pulmoner arter basıncı mm Hg Pulmoner hipertansiyonu destekleyen ek ekokardiyografik bulgular var ya da yok Ekokardiyografik tanı: PH büyük ihtimalle Triküspit yetersizliği velositesi > 3,4 m/s I B Sistolik pulmoner arter basıncı >50 mm Hg Pulmoner hipertansiyonu destekleyen ek ekokardiyografik bulgular var ya da yok PH taramasında egzersiz Doppler ekokardiyografi önerilmiyor III C

16 Pulmoner yetersizliğin Doppler trasesinden diyastolik pulmoner arter basıncı tahmini hesabı mümkündür (23,24). Pulmoner yetersizliğin CW ile alınan trasesinden değiştirilmiş Bernoulli denklemi ile: Diyastolik Pulmoner arter basıncı= 4x PYDSV² + SğAB, PYDSV pulmoner yetersizlik diyastol sonu velositesini, SğAB ise sağ atriyum basıncını göstermektedir (Şekil 13 A). Doppler ile elde edilen tahmini diyastolik pulmoner arter basıncı hemodinamik verilerle oldukça uyumludur (25). Pulmoner yetersizlik akımı pik velositesi ise ortalama pulmoner arter basıncı tahmini hesabında işe yarar: Ortalama pulmoner arter basıncı= 4x (Pulmoner yetersizlik pik velosite )² (Şekil 13 B). A B Şekil 13. İdiyopatik pulmoner hipertansiyonlu hastada parasternal kısa aks görüntüsünde CW ile pulmoner yetersizlik akımı üzerinden diyastolik pulmoner arter basıncı (A) ve ortalama pulmoner arter basıncı hesabı (B). Diyastolik pulmoner arter basıncı = 4 x( 2,2) ² + 20 = 39,3 mm Hg. Ortalama pulmoner arter basıncı = 4 x (3,72) ² = 55,4 mm Hg Triküspit ve pulmoner yetersizliğin olmadığı hastalarda pulmoner arter basıncı tahmini hesabında pulmoner akselerasyon zamanından yararlanılabilir. Pulmoner arter basıncı yükseldikçe sağ ventrikül çıkış yolu akım trasesi karakteristik bir görünüm alır. Pulmoner hipertansiyonda pulmoner akımın hız zaman integralinde azalma ve akımın tepe noktasına ulaşmasına kadar geçen sürede (akselerasyon zamanı) kısalma görülür (Şekil 14). Akselerasyon zamanı kullanılarak ortalama pulmoner arter basıncı tahmini hesabı 79-( 0,45 x akselerasyon zamanı-ms-) formülünden yapılabilir (26). Bu formül kullanılırken akselerasyon zamanının kardiyak debi ve kalp hızından etkilendiği akılda tutulmalıdır (27). Örneğin atriyal septal defekt gibi sağ boşluklardan geçen kan miktarının arttığı durumlarda pulmoner arter basıncı artmış olsa bile akselerasyon zamanı normal bulunabilir. Kalp hızı /dk aralığı dışında ise kalp hızına göre düzeltme gerekir. Pratikte daha az tercih edilen bir yöntemdir.

17 Şekil 14. İdiyopatik pulmoner hipertansiyonlu hastada parasternal kısa aks görüntüden sağ ventrikül çıkış yolu PW Doppler örneği. 79-( 0,45 x akselerasyon zamanı-ms-) formülüne göre ortalama pulmoner arter basıncı= 79- (0,45 x 55,45)= 54 mm Hg Transözofajiyal ekokardiyografi Transözofajiyal ekokardiyografi bazı pulmoner hipertansiyonlu hastalarda yararlı olabilir. Özellikle pulmoner arterde yerleşmiş trombüslerin saptanmasında işe yarayabilir. Ancak pulmoner hipertansiyonda rutin olarak TEE kullanımı önerilmez. Diğer yöntemlerle tanıda güçlük yaşanan hastalarda TEE kullanılabilir. Egzersiz ekokardiyografi Egzersiz ekokardiyografinin pulmoner arteriyel hipertansiyonun erken dönemde tanısı konusundaki rolü tartışmalıdır. Ayrıca hangi egzersiz yönteminin ya da protokolünün en iyi olduğu konusunda da görüş birliği yoktur. Kan akımı artışına bağlı gelişen pulmoner vasküler cevabın değerlendirilmesinde ve egzersiz sırasında pulmoner hipertansiyon gelişen hastaların tanınmasında işe yarar. Sağlıklı insanlarda orta derecede egzersizle pulmoner arter basıncında hafif bir artış olabilir. Normal insanlarda deniz düzeyinde egzersiz sırasında bile sistolik pulmoner arter basıncı 40 mm Hg ı geçmez. İyi antrenmanlı üst düzey atletlerde ise egzersiz sırasında pulmoner arter basıncında önemli artış görülebilir ( pulmoner arter sistolik basıncı 60 mm Hg a yükselebilir). Bazı insanlarda pulmoner arter basıncı istirahat sırasında normal olup egzersizle anormal düzeylerde artış gösterebilir. Bu anormal cevabın önemi henüz yeterince açık değil: bu gelişmekte olan hastalığın erken fazını gösterebileceği gibi, kronik stabil bir pulmoner kısıtlılığın göstergesi de olabilir. Egzersiz sırasında intratorasik basınçtaki önemli dalgalanmalar sonucu oluşan ölçüm hataları yanlış pozitif sonuçlara yol açabilir. Kalp yetersizliği hastalarını içeren küçük bir grupta egzersiz ekokardiyografi ve egzersiz kateterizasyonunda ölçülen pulmoner arter basıncı değerleri uyumlu bulunmuştur (28). Ailesel primer pulmoner hipertansiyonda asemptomatik gen taşıyıcılarda egzersiz ekokardiyografinin duyarlığı % 87,5, özgüllüğü ise % 100 olarak bildirilmiştir (29). Ancak yalnızca egzersiz sırasında pulmoner hipertansiyon bulunan olguların saptanmasında, egzersiz Doppler ekokardiyografinin klinik uygulamadaki yararlılığı henüz ileriye dönük doğrulayıcı veriler bulunmadığı için belirsizdir (30).

18 Ayırıcı tanı Sol atriyum basıncında yükselme sonucu pulmoner hipertansiyona yol açabilen sekonder nedenlere ekokardiyografi ile güvenilir şekilde tanı koymak mümkündür. Mitral ve aort kapak hastalıkları, kardiyomiyopati, cor triatriatum gibi durumlar bunlar arasında sayılabilir. Ayrıca akım artışı ile pulmoner hipertansiyona sebep olan soldan sağa intrakardiyak şantları da ekokardiyografi ile tanımak mümkündür. Konjenital kalp hastalıklarında ekokardiyografi hem başlangıç incelemesi hem de çoğunda kesin tanının konulması açısından son derece yararlı bir yöntemdir. İntrakardiyak şantların belirlenmesi açısından kontrast ekokardiyografi ve tam bir anatomik tanımlama için transözofajiyal ekokardiyografi gerekli olabilir. Sol kalple ilgili bir hastalık ya da intrakardiyak bir şant yokken varolan kronik pulmoner hipertansiyon sıklıkla idiyopatik pulmoner hipertansiyon ya da kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyona bağlı olabilir. Ekokardiyografi ile bu iki durumun birbirinden ayrımı konusu ise sorunludur. İki hasta grubuna özgü olduğu ileri sürülen çeşitli ekokardiyografik ve Doppler parametreleri bildirilmekle (31,32) birlikte 142 hastayı içeren ileriye-dönük bir değerlendirmede ekokardiyografinin bir grubu diğerinden güvenilir şekilde ayırdetmek konusunda yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır (33). Bu nedenle idiyopatik pulmoner hipertansiyon ile kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyonlu hastaların ayırıcı tanısında ventilasyon-perfüzyon sintigrafisi, spiral bilgisayarlı tomografi ve pulmoner anjiyografi gibi diğer yöntemlere ihtiyaç vardır. Prognostik göstergeler Pulmoner arteriyel hipertansiyonun prognozu rölatif olarak kötüdür ve sağ ventrikül disfonksiyonu ile doğrudan ilişkilidir. Sağ ventrikül tutulumunun ekokardiyografik değişkenleri olan artmış sağ atriyum alan indeksi, diyastolik septal yer değiştirmenin derecesi, sağ ventrikül performans indeks artışı, ve perikardiyal sıvının miktarı ölüm ya da akciğer transplantasyonu açısından kötü prognoz göstergeleri arasında sayılmaktadır. Tahmini pulmoner arter basıncının ise prognostik bir değeri belirlenememiştir. Tablo 5 - PAH da hastalık şiddetinin, stabilitenin ve prognozun değerlendirilmesi açısından kanıtlanmış öneme sahip parametreler Daha iyi prognoz Prognozun belirleyicileri Daha kötü prognoz Yok Sağ V yetmezliği klinik kanıtı Var Yavaş Semptomların ilerleme hızı Hızlı Yok Senkop Var I, II WHO-Fonksiyonel Sınıf IV Daha uzun (>500 m) 6DYT Daha kısa (<300 m) Pik O2 tüketimi >15 ml/dak/kg Kardiyopulmoner egzersiz testi Pik O2 tüketimi <12 ml/dak/kg Normal ya da normale yakın BNP ve NT-proBNP seviyeleri Çok yüksek ve yükselmeye devam etmekte Perikardiyal efüzyon yok TAPSE >2,0 cm Ekokardiyografik bulgularb Perikardiyal efüzyon mevcut TAPSE <1,5 cm Sağ AB < 8 mmhg ve Hemodinamik parametreler Sağ AB >15 mmhg ve Kİ 2,5 L/dak/m2 Kİ 2,0 L/dak/m2

19 İzlemde ekokardiyografi Doppler ekokardiyografi pulmoner hipertansiyonlu hastalarda özel tedavi yöntemlerinin etkilerinin izlenmesinde de kullanılmaktadır. Prostasiklin tedavisi ile konvansiyonel tedaviyi, ekokardiyografik parametrelere etkisi açısından değerlendiren bir çalışmada konvansiyonel tedavi grubunda sağ ventrikül diyastol sonu alanında daha fazla artış olduğu, prostasiklin tedavisi ile sol ventrikül sistolik ve diyastolik egzantriklik indeksinde düzelme ve triküspit regürjitasyonu velositesinde ise azalma saptanmıştır. Çift kör, randomize ve plasebo kontrollü bir çalışmada oral endotelin antagonisti bosentanın sağ ve sol ventrikül yapı ve fonksiyonu üzerine olan etkileri incelenmiş ve plasebo grubuyla karşılaştırıldığında 16 haftalık bosentan tedavisi ile sağ ventrikül dilatasyonunda azalma, sol ventrikül boyutlarında, kalp atım volümünde ve kardiyak indekste artma ve sağ ventrikül ejeksiyon fraksiyonu ve sol ventrikül erken doluşunda ise düzelme saptanmıştır (34). Ayrıca bosentan ile vena cava inferiyor genişliği ve perikardiyal efüzyon miktarı üzerine de olumlu etki gözlenmiştir. Sonuç olarak transtorasik ekokardiyografi sağ ventikül hemodinamik bulgularıyla korelasyonu gösterilen, pulmoner arter basıncı da dahil olmak üzere birçok değişkenin saptanmasına olanak verir ve pulmoner hipertansiyondan şüphe edilen olgularda mutlaka yapılmalıdır. Tablo 6- Pulmoner hipertansiyonda ekokardiyografi bulguları (özet) Değişken Sağ kalp Sol kalp M mod Pulmoner kapakta atriyal dalganın küçülmesi ya da kaybolması Pulmoner kapağın sistol ortasında kapanması ya da çentiklenmesi B mod Sağ ventrikül hipertrofisi Sol vent. diyastol sonu hacminde Sağ ventrikül dilatasyonu küçülme Sağ ventrikül sistolik disfonksiyonu Sol vent. sistol sonu hacminde Sağ ventrikül basınç yüklenmesi küçülme Sağ atriyal dilatasyon İVS de kalınlaşma Pulmoner arterde dilatasyon İVS/arka duvar kalınlığı > 1 İnteratriyal septumda sola doğru bombeleşme

20 Doppler Triküspit yetersizliği Transmitral E/A oranı <1 Pulmoner yetersizlik Pulmoner arter sistolik basıncında artma Sağ vent. çıkış yolu akselerasyon zamanı < 100 ms Tablo 7- Pulmoner arter basıncının Doppler ekokardiyografi ile noninvazif tahmini hesabı (özet) Pulmoner arter sistolik basıncı PASB= 4 x (Triküspit yetersizlik pik velositesi) ² + sağ atriyum basıncı Pulmoner arter ortalama basıncı PAOB= 79 0,45x ( sağ ventrikül çıkış yolu akselerasyon zamanı) Pulmoner arter ortalama basıncı PAOB= 4 x ( pulmoner yetersizlik pik velositesi) ² Pulmoner arter diyastol sonu basıncı PADSB= 4 x ( pulmoner yetersizlik diyastol sonu velositesi) ² + sağ atriyum basıncı Temel kaynaklar Vandervoort PMK, Weyman AE. Interatrial and interventricular septa. In Weyman AE (ed) Principles and Practice of Echocardiography. 1994, Lea and Febiger Jiang L, Wiegers SE, WEyman AE. Right ventricle.. In Weyman AE (ed) Principles and Practice of Echocardiography. 1994, Lea and Febiger Pulmonary hypertension. Feigenbaum s Echocardiography. In Feigenbaum H, Armstrong WF, Ryan T. (eds) Lippincott Williams and Wilkins; p Otto CM. Echocardiographic evaluation of left and right ventricular systolic function. In: Textbook of clinical echocardiography. 2nd edition. Seattle (WA): WB Saunders; p Galie N, Hoeper MM, Humbert M et al. Guidelines for the diagnosis and treatment of pulmonary hypertension. The Task Force on Diagnosis and Treatment of Pulmonary Hypertension of the European Society of Cardiology (ESC) and the European Respiratory Society (ERS), endorsed by the International Society of Heart and Lung Transplantation (ISHLT) Eur Respir J Dec; 34(6):1219. McLaughlin VV, Archer SL, Badesch DB, et al. ACCF/AHA 2009 Expert Consensus Document on Pulmonary Hypertension: A Report of the American College of Cardiology Foundation Task Force on Expert Consensus Documents and the American Heart Association Developed in Collaboration With

Nasıl yapalım? / Suggestions on how to do

Nasıl yapalım? / Suggestions on how to do Türk Kardiyol Dern rş - rch Turk Soc Cardiol 2015;43(1):109-116 doi: 10.5543/tkda.2015.91657 109 Nasıl yapalım? / Suggestions on how to do (Ekokardiyografi / Echocardiography) Pulmoner hipertansiyon ekokardiyografik

Detaylı

Pulmoner arteriyel hipertansiyonda ekokardiyografi ve diğer görüntüleme yöntemleri

Pulmoner arteriyel hipertansiyonda ekokardiyografi ve diğer görüntüleme yöntemleri 27 Pulmoner arteriyel hipertansiyonda ekokardiyografi ve diğer görüntüleme yöntemleri Echocardiography and other imaging modalities in pulmonary arterial hypertension Beste Özben, Yelda Başaran Marmara

Detaylı

Mitral yetersizliğinin değerlendirilmesi The evaluation of mitral regurgitation

Mitral yetersizliğinin değerlendirilmesi The evaluation of mitral regurgitation 518 Türk Kardiyol Dern Arş - Arch Turk Soc Cardiol 2011;39(6):518-522 doi: 10.5543/tkda.2011.01762 Nasıl yapalım? / Suggestions on how to do (Ekokardiyografi / Echocardiography) Mitral yetersizliğinin

Detaylı

Erişkin Pulmoner Hipertansiyonun Nadir Bir Sebebi Olarak İzole Pulmoner Venöz Dönüş Anomalisi

Erişkin Pulmoner Hipertansiyonun Nadir Bir Sebebi Olarak İzole Pulmoner Venöz Dönüş Anomalisi Erişkin Pulmoner Hipertansiyonun Nadir Bir Sebebi Olarak İzole Pulmoner Venöz Dönüş Anomalisi Müge Bilge 1, Remzi Sarıkaya 2, Züleyha Kaya 3, Cafer Panç 2, Ahmet Kaya Bilge 2, Gülfer Okumuş 3 1 İstanbul

Detaylı

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU APAH: konjenital kalp hastalığı Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU Klinik Sınıflama 2009 Eisenmenger Sendromu ve sistemik komplikasyonlar European

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK

KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK 1) Holter monitörizasyon - Hastaların kalp ritimlerinin 24 saat boyunca gözlemlenmesidir. - Kardiyak aritmik olayların ve semptomların görüntülenmesiyle esas

Detaylı

Koroner Anjiyografi Darlık Derecesinin Değerlendirilmesi

Koroner Anjiyografi Darlık Derecesinin Değerlendirilmesi Koroner Anjiyografi Darlık Derecesinin Değerlendirilmesi Prof. Dr. Bülent Mutlu Marmara Üniversitesi, Kardiyoloji AbD İstanbul İstanbul Girişimsel Kardiyoloji Kursu, 2011 Koroner Değerlendirme Anatomik

Detaylı

PULMONER HİPERTANSİYONUN. Prof Dr Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı

PULMONER HİPERTANSİYONUN. Prof Dr Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı PULMONER HİPERTANSİYONUN YBÜ de TEDAVİSİ Prof Dr Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı YBÜ-pulmoner hipertansiyon PULMONER VENÖZ HİPERTANSİYON

Detaylı

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT)

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Dr. Sabri Demircan Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD September 20, 2014 Kardiyoloji Semineri 2009 1 Kalp Yetersizliğinin Ciddiyeti Ölüm Nedenleri

Detaylı

Olgu sunumu. Dr. Gülten AYDOĞDU TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Olgu sunumu. Dr. Gülten AYDOĞDU TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Olgu sunumu Dr. Gülten AYDOĞDU TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Ventriküler septal defekt İlk tanımlanma 1879 yılında En sık gözlenen doğumsal kalp anomalisi Embriyolojik

Detaylı

PULMONER EMBOLİDE GÜNCEL TANISAL STRATEJİLER

PULMONER EMBOLİDE GÜNCEL TANISAL STRATEJİLER PULMONER EMBOLİDE GÜNCEL TANISAL STRATEJİLER Dr. Oktay Eray Akdeniz Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Acil Tıp T p Anabilim Dalı PULMONER EMBOLİDE GÜNCEL G TANISAL STRATEJİLER İçerik Tanısal unsurlar Belirti

Detaylı

TRİKUSPİT KAPAK CERRAHİSİ. Doç.Dr.Aşkın Ender TOPAL

TRİKUSPİT KAPAK CERRAHİSİ. Doç.Dr.Aşkın Ender TOPAL TRİKUSPİT KAPAK CERRAHİSİ Doç.Dr.Aşkın Ender TOPAL Kazanılmış triküspit kapak hastalığı organik veya fonksiyoneldir. Organik hastalık hemen hemen tamamen romatizmal hastalık veya endokarditin sonucudur.

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Behçet Hastalığında Sol Ventrikül Fonksiyonlarının Doku Doppler Ekokardiyografi ile Değerlendirilmesi

Behçet Hastalığında Sol Ventrikül Fonksiyonlarının Doku Doppler Ekokardiyografi ile Değerlendirilmesi Klinik Araştırma MN Kardiyoloji 22/2015 Behçet Hastalığında Sol Ventrikül Fonksiyonlarının Doku Doppler Ekokardiyografi ile Değerlendirilmesi Uzm.Dr. Murat İNAN*, Doç.Dr. Rasim KUTLU*, Uzm.Dr. İbrahim

Detaylı

Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi?

Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi? Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi? Onur IŞIK 1, Cengiz SAHUTOĞLU 2, Zeliha Korkmaz DİŞLİ 3, İsmail AYTAÇ 1, Olcay Murat Dişli 4, Ali KUTSAL

Detaylı

Mitral Darlığı Hastalarında Doku Doppler ve TAPSE ile Sağ Ventrikul Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi

Mitral Darlığı Hastalarında Doku Doppler ve TAPSE ile Sağ Ventrikul Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi ARAŞTIRMA Mitral darlığı ve sağ ventrikül fonksiyonları T A D Mitral Darlığı Hastalarında Doku Doppler ve TAPSE ile Sağ Ventrikul Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi Evaulation of Right Ventricular Functions

Detaylı

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr.

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr. Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Recep Demirbağ Düzenleme, Gözden Geçirme - Uz.Dr.Rida Berilğen - Uz.Dr.Barış Düzel

Detaylı

Diyalizde Pulmoner Hipertansiyon. Dr. Eyüp KOÇ Kırıkkale Ün. Tıp Fakültesi Nefroloji BD

Diyalizde Pulmoner Hipertansiyon. Dr. Eyüp KOÇ Kırıkkale Ün. Tıp Fakültesi Nefroloji BD Diyalizde Pulmoner Hipertansiyon Dr. Eyüp KOÇ Kırıkkale Ün. Tıp Fakültesi Nefroloji BD 1 Tanım Pulmoner hipertansiyon (PH): Diyaliz tedavisinin ihmal edilen KV bir morbiditesi. Ortalama pulmoner arter

Detaylı

Hemodinamik Monitorizasyon

Hemodinamik Monitorizasyon Hemodinamik Monitorizasyon Prof. Dr. Muhammet GÜVEN Erciyes Ünivresitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Yoğun Bakım Bilim Dalı Amaç Fizyolojik parametrelerin izlenmesi Tedavilere kılavuzluk Organ disfonksiyonunun

Detaylı

KRT ye «süper-yanıtlı» olgular - Ne yapalım? Özgür Aslan DEÜ Tıp Fak. Kardiyoloji A.D

KRT ye «süper-yanıtlı» olgular - Ne yapalım? Özgür Aslan DEÜ Tıp Fak. Kardiyoloji A.D KRT ye «süper-yanıtlı» olgular - Ne yapalım? 2017 Özgür Aslan DEÜ Tıp Fak. Kardiyoloji A.D KRT ye «süper-yanıtlı» olgular- Ne yapalım? KRT den en çok kim yararlanıyor? KRT ye «YANIT» tanımları «Süper Yanıt»

Detaylı

SAĞ VENTRĠKÜL Yapısı ve Fonksiyonları

SAĞ VENTRĠKÜL Yapısı ve Fonksiyonları SAĞ VENTRĠKÜL Yapısı ve Fonksiyonları Prof. Dr. Suna GÖREN Uludağ Üniversitesi, Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimsyon AD Sağ Ventrikül Önemi Lokalizasyonu Anatomisi Kas Yapısı Fonksiyonları Fizyolojisi

Detaylı

SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER

SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER SPOR HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER DOÇ.DR.ERDEM KAŞIKCIOĞLU 1 35 yaşın altındaki sporcularda ani ölüm nedenleri 2% 1% 2% 4% 2% 2% 35% 3% 3% 3% 4% 5% 24% 10% Hipertrofik

Detaylı

Koroner yavaş akımı olan hastalarda sol ventrikül diyastolik fonksiyonunun konvansiyonel ve doku Doppler ekokardiyografi ile değerlendirilmesi

Koroner yavaş akımı olan hastalarda sol ventrikül diyastolik fonksiyonunun konvansiyonel ve doku Doppler ekokardiyografi ile değerlendirilmesi JCEI / 2014; 5 (2): 265-270 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2014.02.0400 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Koroner yavaş akımı olan hastalarda sol ventrikül

Detaylı

AKUT KORONER SENDROMLARDA OLASILIK SKORLARI VE STRES TESTLERİNİN KULLANIMI

AKUT KORONER SENDROMLARDA OLASILIK SKORLARI VE STRES TESTLERİNİN KULLANIMI AKUT KORONER SENDROMLARDA OLASILIK SKORLARI VE STRES TESTLERİNİN KULLANIMI Yrd. Doç. Dr. Arif Onur EDEN ERZİNCAN ÜNİVERİSTESİ TIP FAKÜLTESİ ACİL TIP ANABİLİM DALI AKUT KORONER SENDROM (AKS) Tanı Kriterleri:

Detaylı

Ventriküler Septal Defektli Çocuklarda Sol Ventrikül Fonksiyonlarının Miyokardiyal Performans İndeksi (Tei İndeksi) Kullanılarak Değerlendirilmesi

Ventriküler Septal Defektli Çocuklarda Sol Ventrikül Fonksiyonlarının Miyokardiyal Performans İndeksi (Tei İndeksi) Kullanılarak Değerlendirilmesi Araştırma 113 Ventriküler Septal Defektli Çocuklarda Sol Ventrikül Fonksiyonlarının Miyokardiyal Performans İndeksi (Tei İndeksi) Kullanılarak Değerlendirilmesi ASSESSMENT OF THE LEFT VENTRICULAR FUNCTION

Detaylı

Doğumsal kalp hastalığı ve PAH. Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Doğumsal kalp hastalığı ve PAH. Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Doğumsal kalp hastalığı ve PAH Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı 39 y kadın hasta Nefes darlığı, morarma ile başvurdu. 22 y iken (17 sene önce 1998) gebeliğin 3.

Detaylı

Yöntemler. Anadolu Kardiyol Derg 2002;4: Bolca ve ark. Pulmoner Bas nç ve Vasküler Rezistans

Yöntemler. Anadolu Kardiyol Derg 2002;4: Bolca ve ark. Pulmoner Bas nç ve Vasküler Rezistans 302 Pulmoner Arter Sistolik Bas nc ve Vasküler Rezistans n n De erlendirilmesinde Triküspid Annulus Doku Doppler inin Yeri Dr. Osman Bolca, Dr. Gültekin Hobiko lu, Dr. Tu rul Norgaz, Dr. Recep Asiltürk

Detaylı

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Kahramanmaraş 1. Biyokimya Günleri Bildiri Konusu: Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Mehmet Aydın DAĞDEVİREN GİRİŞ Fetuin-A, esas olarak karaciğerde

Detaylı

Romatizmal Hafif Mitral Kapak Tutulumunda Sağ Ventrikül Fonksiyonlarının Doku Doppler Ekokardiyografi ile Değerlendirilmesi

Romatizmal Hafif Mitral Kapak Tutulumunda Sağ Ventrikül Fonksiyonlarının Doku Doppler Ekokardiyografi ile Değerlendirilmesi doi: 10.5505/abantmedj.2012.69875 Abant Medical Journal Orijinal Makale / Original Article Cilt Volume 1 Sayı / Issue 3 Aralık / December 2012 Romatizmal Hafif Mitral Kapak Tutulumunda Sağ Ventrikül Fonksiyonlarının

Detaylı

FETAL EKOKARDİYOGRAFİ PROF.DR. A.RUHİ ÖZYÜREK

FETAL EKOKARDİYOGRAFİ PROF.DR. A.RUHİ ÖZYÜREK FETAL EKOKARDİYOGRAFİ PROF.DR. A.RUHİ ÖZYÜREK EÜTF Pediatrik KARDİYOLOJİ BD 2016 KONJENİTAL KALP HASTALIKLARI Toplumda görülme oranı 1000 Canlı doğumda 8-12, Yaklaşık %1 Fetal EKOKARDİOGRAFİ endikasyonları

Detaylı

EBSTEİN ANOMALİSİ. Uzm. Dr. İhsan Alur

EBSTEİN ANOMALİSİ. Uzm. Dr. İhsan Alur EBSTEİN ANOMALİSİ Uzm. Dr. İhsan Alur 1866 da W. Ebstein tarafından tanımlandı. 1964 te Lillehei tarafından ilk başarılı valvuloplasti ameliyatı yapıldı. Triküspit kapağın septal ve posterior lifletlerinin

Detaylı

Sarkoidozda bozulmuş miyokard performansı

Sarkoidozda bozulmuş miyokard performansı Sarkoidozda bozulmuş miyokard performansı Aysel AYDIN KADERLİ 1, Sümeyye GÜLLÜLÜ 1, Funda COŞKUN 2, Dilber YILMAZ 2, Esra UZASLAN 2 1 Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı, Bursa,

Detaylı

Eskimeyen Yeniler: Nabız Hızı ve Nabız Basıncı

Eskimeyen Yeniler: Nabız Hızı ve Nabız Basıncı Kan Basıncında Yeni Kavramlar Eskimeyen Yeniler: Nabız Hızı ve Nabız Basıncı Prof. Dr. Enver Atalar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Nabız Basıncı Nabız Basıncı: Sistolik

Detaylı

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN İSKEMİK YANITI DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII Dr. Nevzat KAHVECİ Kan basıncı 60 mmhg nın altına düştüğünde uyarılırlar. En fazla kan basıncı 1520 mmhg ya düştüğünde uyarılır.

Detaylı

Dolaşım Sistemi Dicle Aras

Dolaşım Sistemi Dicle Aras Dolaşım Sistemi Dicle Aras Kalbin temel anatomisi, dolaşım sistemleri, kalbin uyarlaması, kardiyak döngü, debi, kalp atım hacmi ve hızı 3.9.2015 1 Kalbin Temel Anatomisi Kalp sağ ve sol olmak üzere ikiye

Detaylı

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Kalp yetersizliğine ine sahip yaşlılarda larda Nebivolol ü ün KARDİYAK SONUÇLARA (outcomes)) ve rehospitalizasyon üzerindeki etkileri Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Hipertansiyonla Mücadele

Detaylı

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Dr. Ayşegül Örs Zümrütdal Başkent Üniversitesi-Nefroloji Bilim Dalı 20/05/2011-ANTALYA Böbrek kistleri Genetik ya da genetik olmayan nedenlere bağlı olarak, Değişik

Detaylı

BAŞARILI KORONER ANJİYOPLASTİNİN SİSTOLİK VE DİYASTOLİK FONKSİYONLARIN KOMBİNE YENİ DOPPLER GÖSTERGESİ OLAN MİYOKARDİYAL PERFORMANS İNDEKSİNE ETKİSİ

BAŞARILI KORONER ANJİYOPLASTİNİN SİSTOLİK VE DİYASTOLİK FONKSİYONLARIN KOMBİNE YENİ DOPPLER GÖSTERGESİ OLAN MİYOKARDİYAL PERFORMANS İNDEKSİNE ETKİSİ Ege Tıp Dergisi 42, (1): 31 36, 2003 BAŞARILI KORONER ANJİYOPLASTİNİN SİSTOLİK VE DİYASTOLİK FONKSİYONLARIN KOMBİNE YENİ DOPPLER GÖSTERGESİ OLAN MİYOKARDİYAL PERFORMANS İNDEKSİNE ETKİSİ THE EFFECT OF SUCCESSFUL

Detaylı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Meme kanserli hastalarda ana prognostik faktörler: Primer tümörün büyüklüğü

Detaylı

KORONER SİNÜS DİLATASYONU: RETROGRAD KARDİYOPLEJİ İLE ÖPERE EDİLECEK OLAN HASTALARDA FARKEDİLMESİ ÖNEMLİ OLAN BİR EKOKARDİYOGRAFİK BULGU

KORONER SİNÜS DİLATASYONU: RETROGRAD KARDİYOPLEJİ İLE ÖPERE EDİLECEK OLAN HASTALARDA FARKEDİLMESİ ÖNEMLİ OLAN BİR EKOKARDİYOGRAFİK BULGU ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MECMUASI Cilt 54. Sayı 3. 2001 393-356 KORONER SİNÜS DİLATASYONU: RETROGRAD KARDİYOPLEJİ İLE ÖPERE EDİLECEK OLAN HASTALARDA FARKEDİLMESİ ÖNEMLİ OLAN BİR Mete Alpaslan,

Detaylı

ACİL KARDİYOLOJİDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ DR. BÜLENT BEHLÜL ALTUNKESER SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ AD.

ACİL KARDİYOLOJİDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ DR. BÜLENT BEHLÜL ALTUNKESER SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ AD. ACİL KARDİYOLOJİDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ DR. BÜLENT BEHLÜL ALTUNKESER SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ AD. KONYA ACİLE MÜRACAAT Akut koroner sendromlar (en sık) Akciğer ödemi akut kalp

Detaylı

PULMONER EMBOLİ TANISINDA

PULMONER EMBOLİ TANISINDA PULMONER EMBOLİ TANISINDA KARDİYAK BELİRTE AKDENİZ ÜNİVERSİTES TESİ TIP FAKÜLTES LTESİ ACİL L TIP ANABİLİM M DALI Dr. İlker GÜNDG NDÜZ 12-01 01-2010 ÖZET PE tanısı koymak veya onaylamak; Kısa vadeli prognoz

Detaylı

Hastalarda insulin direncini ölçmek klinik pratiğimizde tanı koymak ve tedaviyi yönlendirmek açısından yararlı ve önemlidir.

Hastalarda insulin direncini ölçmek klinik pratiğimizde tanı koymak ve tedaviyi yönlendirmek açısından yararlı ve önemlidir. Hastalarda insulin direncini ölçmek klinik pratiğimizde tanı koymak ve tedaviyi yönlendirmek açısından yararlı ve önemlidir. Dr. Sibel Güldiken Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma

Detaylı

Çocukluk Çağı Obezitesinin Sol Ventrikül Diyastolik Fonksiyonları Üzerine Etkisi

Çocukluk Çağı Obezitesinin Sol Ventrikül Diyastolik Fonksiyonları Üzerine Etkisi Özgün Araştırma Original Article Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi Turkish Journal of Pediatric Disease Çocukluk Çağı Obezitesinin Sol Ventrikül Diyastolik Fonksiyonları Üzerine Etkisi The Effect of Childhood

Detaylı

Mitral kapak darlığının ciddiyeti ile beyin natriüretik peptid serum düzeyi arasındaki ilişki

Mitral kapak darlığının ciddiyeti ile beyin natriüretik peptid serum düzeyi arasındaki ilişki Dicle Tıp Dergisi / E. Bilen ve ark. Mitral kapak darlığında BNP düzeyleri 2011; 38 (4): 477-481 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2011.04.0069 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Mitral

Detaylı

ST elevasyonlu miyokard infarktüsünde infarkt lokalizasyonuna göre sağ ventrikül fonksiyonlarının ileri ekokardiografik metotlarla karşılaştırılması

ST elevasyonlu miyokard infarktüsünde infarkt lokalizasyonuna göre sağ ventrikül fonksiyonlarının ileri ekokardiografik metotlarla karşılaştırılması Dicle Tıp Dergisi / M. A. Akıl ve ark. Miyokard infarktüsünde sağ ventrikül fonksiyonları 2012; 39 (4): 561-566 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2012.04.0201 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL

Detaylı

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ RESİRKÜLASYON NEDİR? Diyaliz esnasında, diyaliz olmuş kanın periferik kapiller dolaşıma ulaşmadan arter iğnesinden geçen

Detaylı

Çalışmaya katılan hasta sayısı: 7601 (7599 hastanın datası toplandı)

Çalışmaya katılan hasta sayısı: 7601 (7599 hastanın datası toplandı) Sevgili Arkadaşlarım, CANTAB için en önemli çalışmamız CHARM Çalışmasıdır.. Eğitimlerde söylediğim gibi adınız-soyadınız gibi çalışmayı bilmeniz ve doğru yorumlayarak kullanmanız son derece önemlidir.

Detaylı

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp yetmezliği Ventrikülün dolumunu veya kanı pompalamasını önleyen yapısal veya işlevsel herhangi bir kalp bozukluğu nedeniyle oluşan karmaşık

Detaylı

Takiplerde hastalarda hangi özelliklere dikkat edilmesi gerektiğini

Takiplerde hastalarda hangi özelliklere dikkat edilmesi gerektiğini Dönem IV Kardiyoloji Stajı Konu: Atrial fibrilasyonlu hastaya yaklaşım Amaç: Bu dersin sonunda dönem IV öğrencileri atrial fibrilasyonu tanımlayabilecek, hastaya yaklaşımdaki temel prensipleri belirtebileceklerdir.

Detaylı

Pulmoner hipertansiyon hastalarının takibinde fraksiyone ekshale nitrik oksitin yeri

Pulmoner hipertansiyon hastalarının takibinde fraksiyone ekshale nitrik oksitin yeri Pulmoner hipertansiyon hastalarının takibinde fraksiyone ekshale nitrik oksitin yeri Nilay Orak Akbay*, Züleyha Bingöl*, Nuran Gökbulut*, Esen Kıyan*, Ekrem Bilal Karaayvaz**, Mehmet Kocaağa**, Ahmet Kaya

Detaylı

Beyin Omurilik Sıvısında Myelin Basic Protein Testi; CSF myelin basic protein; BOS da myelin basic protein;

Beyin Omurilik Sıvısında Myelin Basic Protein Testi; CSF myelin basic protein; BOS da myelin basic protein; MYELİN BASİC PROTEİN Beyin Omurilik Sıvısında Myelin Basic Protein Testi; CSF myelin basic protein; BOS da myelin basic protein; Beyin Omurilik Sıvısı içinde Myelin Basic Protein miktarının araştırılmasıdır.

Detaylı

Nasıl yapalım? / How to?

Nasıl yapalım? / How to? 440 Turk Kardiyol Dern Ars 2016;44(5):440-444 doi: 10.5543/tkda.2016.18055 Nasıl yapalım? / How to? (Ekokardiyografi / Echocardiography) Ekokardiyografi ile romatizmal kalp hastalığı tanısı nasıl konur?

Detaylı

Gaziantep Medical Journal

Gaziantep Medical Journal Gaziantep Medical Journal Research Article Evaluation of regional left ventricular function with strain rate echocardiography at the percutaneous ventricular septal defect closure at the childhood Çocuklarda

Detaylı

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK-TANIM Ø Kardiyojenik şok (KŞ), kardiyak yetersizliğe bağlı uç-organ hipoperfüzyonudur. Ø KŞ taki hemodinamik

Detaylı

Transözefagial Ekokardiyografi. M Serdar Küçükoğlu İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü

Transözefagial Ekokardiyografi. M Serdar Küçükoğlu İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü Transözefagial Ekokardiyografi M Serdar Küçükoğlu İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü Endikasyonlar -I Nondiagnostik TTE Doğal kapakların değerlendirilmesi Protez kapakların değerlendirilmesi İnfektif

Detaylı

Dr Alpay Sezer 18 Şubat 2017 İstanbul Girişimsel Kardiyoloji Kursu

Dr Alpay Sezer 18 Şubat 2017 İstanbul Girişimsel Kardiyoloji Kursu İSKEMİK FONKSİYONEL MİTRAL YETERSİZLİĞİ Mitral kapağa girişim için sınırı nasıl çizelim? Dr Alpay Sezer 18 Şubat 2017 İstanbul Girişimsel Kardiyoloji Kursu İskemik Mitral Yetersizliği (İMY) Kordal gerilme

Detaylı

Non-ST Elevasyonlu Miyokard İnfarktüslü Hastalarda Miyokard Performans İndeksi ve Ejeksiyon Fraksiyonu Arasındaki İlişki

Non-ST Elevasyonlu Miyokard İnfarktüslü Hastalarda Miyokard Performans İndeksi ve Ejeksiyon Fraksiyonu Arasındaki İlişki doi:10.5222/iksst.2016.035 Araştırma Non-ST Elevasyonlu Miyokard İnfarktüslü Hastalarda Miyokard Performans İndeksi ve Ejeksiyon Fraksiyonu Arasındaki İlişki The Relationship Between Myocard Performance

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

Pulmoner hipertansiyonda tanı algoritmi. Ebru Öntürk Tekbaş, Zuhal Arıtürk Atılgan, İbrahim Sarı

Pulmoner hipertansiyonda tanı algoritmi. Ebru Öntürk Tekbaş, Zuhal Arıtürk Atılgan, İbrahim Sarı Tıp Araştırmaları Dergisi: 2010 2008 :11-24 6 (2) :54-58 11 T AD Pulmoner hipertansiyonda tanı algoritmi Ebru Öntürk Tekbaş, Zuhal Arıtürk Atılgan, İbrahim Sarı Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji

Detaylı

Akut Dekompanse Sistolik Kalp Yetersizliği Hastalarında BNP Değişimi ile Korele Ekokardiyografik Parametrelerin Araştırılması

Akut Dekompanse Sistolik Kalp Yetersizliği Hastalarında BNP Değişimi ile Korele Ekokardiyografik Parametrelerin Araştırılması Koşuyolu Heart Journal 2016;19(2):91-96 DOI: 10.5578/khj.20976 ORIGINAL INVESTIGATION 91 Akut Dekompanse Sistolik Kalp Yetersizliği Hastalarında BNP Değişimi ile Korele Ekokardiyografik Parametrelerin

Detaylı

ATRİYAL FİBRİLASYON ABLASYONU KİMLERE, NE ZAMAN YAPILMALIDIR?

ATRİYAL FİBRİLASYON ABLASYONU KİMLERE, NE ZAMAN YAPILMALIDIR? ATRİYAL FİBRİLASYON ABLASYONU KİMLERE, NE ZAMAN YAPILMALIDIR? Dr. Serkan Topaloğlu 3. Atriyal Fibrilasayon Zirvesi 2014 Hız ve Ritm Kontrolü Hastanın tercihi Semptomatik durum (EHRA skoru) AF nin süresi

Detaylı

Kritik hasta KRİTİK HASTA TAKİP PARAMETRELERİ. Kritik hasta takip parametreleri. Kritik hasta takip parametreleri. Kritik hasta takip parametreleri

Kritik hasta KRİTİK HASTA TAKİP PARAMETRELERİ. Kritik hasta takip parametreleri. Kritik hasta takip parametreleri. Kritik hasta takip parametreleri Kritik hasta KRİTİK HASTA TAKİP PARAMETRELERİ Acilin sık karşılaşılan hasta grubudur. Hastane yatak problemleri, acil hekimini bir süre bu hastaları takip zorunda bırakır. DOÇ.DR. ABDÜLKADİR GÜNDÜZ KTÜ

Detaylı

Asemptomatik kalp yetmezliði olgularýnda spironolaktonun sol ventrikül diyastolik fonksiyonlarý üzerine etkisi

Asemptomatik kalp yetmezliði olgularýnda spironolaktonun sol ventrikül diyastolik fonksiyonlarý üzerine etkisi Týp Araþtýrmalarý Dergisi 2006: 4 (3): 1-7 ARAÞTIRMA Asemptomatik kalp yetmezliði olgularýnda spironolaktonun sol ventrikül diyastolik fonksiyonlarý üzerine etkisi Mehmet Kayrak, Kurtuluþ Özdemir, Nazif

Detaylı

Toraks BT Angiografi Pulmoner emboli tanısı

Toraks BT Angiografi Pulmoner emboli tanısı Toraks BT Angiografi Pulmoner emboli tanısı 64 yaşında erkek hasta 10 yıldır KOAH tanılı ve diyabet hastası 25 gün önce göğüs ve sırt ağrısı, nefes darlığı PaO2: 68.2; PaCO2:36 ; O2 satürasyonu: 94,4 FM;

Detaylı

Akut Romatizmal Ateşli Çocuklarda Atriyal ve Ventriküler Sistolik Dissenkroninin Araştırılması

Akut Romatizmal Ateşli Çocuklarda Atriyal ve Ventriküler Sistolik Dissenkroninin Araştırılması Klinik Araştırma MN Kardiyoloji 21/2014 Akut Romatizmal Ateşli Çocuklarda Atriyal ve Ventriküler Sistolik Dissenkroninin Araştırılması Uzm.Dr. Murat ÇİFTEL*, Uzm.Dr. Osman YILMAZ*, Uzm.Dr. Özlem TURAN*,

Detaylı

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması Tuncay Güçlü S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Bölümü 16-18 Ekim 2014, Malatya GİRİŞ Kronik

Detaylı

İntrakoroner Tanısal Yöntemler Gelecekten Ne Bekliyor? Prof Dr. Ertan Ural İnvazif Kardiyoloji Araştırma Uygulama Birimi

İntrakoroner Tanısal Yöntemler Gelecekten Ne Bekliyor? Prof Dr. Ertan Ural İnvazif Kardiyoloji Araştırma Uygulama Birimi İntrakoroner Tanısal Yöntemler Gelecekten Ne Bekliyor? Prof Dr. Ertan Ural İnvazif Kardiyoloji Araştırma Uygulama Birimi 1 2 Akış Ses Temelli Teknolojiler Işık Temelli Teknolojiler Akım Temelli Teknolojiler

Detaylı

6 dakika yürüme testindeki performansın doğum esnasındaki ağrı skorları üzerine etkisi

6 dakika yürüme testindeki performansın doğum esnasındaki ağrı skorları üzerine etkisi 6 dakika yürüme testindeki performansın doğum esnasındaki ağrı skorları üzerine etkisi Ebru Yüce, Deniz Ulaş, Nermin Köşüş, Serap Simavlı, Aydın Köşüş Amaç 6 dakika yürüme testindeki performansın doğum

Detaylı

Pulmoner ven doppler akım hızları ve klinik kullanımı

Pulmoner ven doppler akım hızları ve klinik kullanımı Pulmoner ven doppler akım hızları ve klinik kullanımı Turgut Karabağ, Bülent Behlül Altunkeser, Fatih Koç Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı, Konya Amaç: Bu derlemenin amacı

Detaylı

Perioperatif Sağ Ventrikül Yetersizliği. Emre Çamcı İstanbul Tıp Anesteziyoloji AD.

Perioperatif Sağ Ventrikül Yetersizliği. Emre Çamcı İstanbul Tıp Anesteziyoloji AD. Perioperatif Sağ Ventrikül Yetersizliği Emre Çamcı İstanbul Tıp Anesteziyoloji AD. Tanım Sıklık ve önem Fizyopatoloji Klinik tablolar Önlem ve Tedavi Kalp yetersizliği: Yapısal veya fonksiyonel bozukluk

Detaylı

Hipertansiyonlu hastalarda metabolik sendrom varlığının kalp boyutlarına katkısı var mıdır?

Hipertansiyonlu hastalarda metabolik sendrom varlığının kalp boyutlarına katkısı var mıdır? 446 Türk Kardiyol Dern Arş - Arch Turk Soc Cardiol 2008;36(7):446-450 Hipertansiyonlu hastalarda metabolik sendrom varlığının kalp boyutlarına katkısı var mıdır? Does accompanying metabolic syndrome contribute

Detaylı

Metabolik Sendromlu Hastalarda Sağ Ventrikül Fonksiyonlarının Doku Doppler Ekokardiyografi İle Değerlendirilmesi

Metabolik Sendromlu Hastalarda Sağ Ventrikül Fonksiyonlarının Doku Doppler Ekokardiyografi İle Değerlendirilmesi Doi: 10.17944/mkutfd.58893 ÖZGÜN MAKALE / ORIGINAL ARTICLE Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Dergisi Cilt: 6, Sayı:22, Yıl:2015 Metabolik Sendromlu Hastalarda Sağ Ventrikül Fonksiyonlarının Doku Doppler Ekokardiyografi

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Kardiyoloji Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Türk Erişkinlerde Patolojik Ekokardiyografi Bulguları: Epidemiyolojik Gözlemsel Çalışma ARAŞTIRMA MAKALESİ

Türk Erişkinlerde Patolojik Ekokardiyografi Bulguları: Epidemiyolojik Gözlemsel Çalışma ARAŞTIRMA MAKALESİ ARAŞTIRMA MAKALESİ Sübhan Yalcın 1 Yasin Türker 1 Hakan Özhan 1 Yusuf Aslantaş 1 Yasemin Türker 2 İsmail Ekinözü 1 Hakan Tibilli 1 Ahmet Karabacak 1 1 Düzce Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Kardiyoloji AD,

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU?

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? TABİ Kİ HAYIR, HER HASTAYA VERMELİYİZ DR. SABRİ DEMİ RCAN Beta Blokerler Adrenerjik reseptörler katekolaminler tarafından stimüle edilen G-protein

Detaylı

GELİŞİMSEL KALÇA DİSPLAZİSİ PROGNOZU VE GÖRÜNTÜLEME. Dr. Öznur Leman Boyunağa Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Radyoloji Bilim Dalı

GELİŞİMSEL KALÇA DİSPLAZİSİ PROGNOZU VE GÖRÜNTÜLEME. Dr. Öznur Leman Boyunağa Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Radyoloji Bilim Dalı GELİŞİMSEL KALÇA DİSPLAZİSİ PROGNOZU VE GÖRÜNTÜLEME Dr. Öznur Leman Boyunağa Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Radyoloji Bilim Dalı Doğal seyir & Prognoz Tedavi edilmezse uzun dönemde ekstremite

Detaylı

Pulmoner Hipertansiyon Tarihçe Tanı ve Sınıflama. Dr.Özlem Özdemir Kumbasar

Pulmoner Hipertansiyon Tarihçe Tanı ve Sınıflama. Dr.Özlem Özdemir Kumbasar Pulmoner Hipertansiyon Tarihçe Tanı ve Sınıflama Dr.Özlem Özdemir Kumbasar Tarihçe Pulmoner hipertansiyonla ilgili ilk tanımlamalar 19. yüzyılın son çeyreğinde yapılmış Kronik akciğer hastalıklarında pulmoner

Detaylı

Pulmoner Tromboembolizm. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Ankara

Pulmoner Tromboembolizm. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Ankara Pulmoner Tromboembolizm Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Ankara Pulmoner Tromboembolizm Venöz Tromboembolizm = DVT + PTE Derin Ven Trombozu (genellikle

Detaylı

Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon

Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon Prof Dr.Fadıl ÖZYENER Fizyoloji AD Tartışma konuları: Akciğer hacim ve kapasiteleri Solunum zarı ve özellikleri Pulmoner basınç ve dolaşım Pulmoner

Detaylı

TRD KIŞ OKULU KURS 1, Gün 2. Sorular

TRD KIŞ OKULU KURS 1, Gün 2. Sorular TRD KIŞ OKULU KURS 1, Gün 2 Sorular Soru 1 Hangisi renal arter stenozunun Doppler bulguları arasında değildir? a) İntrarenal rezistif indeks artışı b) intrarenal sistolik akselerasyon kaybı c) ana renal

Detaylı

Sık ventriküler ekstra vurulara yaklaşım

Sık ventriküler ekstra vurulara yaklaşım Sık ventriküler ekstra vurulara yaklaşım Dr. İlknur CAN Meram Tıp Fakültesi, KONYA 3. Atriyal Fibrilasyon Zirvesi Sık VES tanımı >30/saat.Lown B, et al. Circulation 1971 >60/saat.Kennedy HL, et al. NEJM,

Detaylı

Koroner yavaş akımın zirve sistolik gerilim (strain) süresi ile ilişkisi

Koroner yavaş akımın zirve sistolik gerilim (strain) süresi ile ilişkisi Türk Kardiyol Dern Arş - Arch Turk Soc Cardiol 2011;39(1):29-34 29 Koroner yavaş akımın zirve sistolik gerilim (strain) süresi ile ilişkisi The association of coronary slow flow with time to peak systolic

Detaylı

Adrenal lezyonların görüntüleme bulguları. Dr. Ercan KOCAKOÇ Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul

Adrenal lezyonların görüntüleme bulguları. Dr. Ercan KOCAKOÇ Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul Adrenal lezyonların görüntüleme bulguları Dr. Ercan KOCAKOÇ Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul Öğrenme hedefleri Adrenal bez kitlelerinin BT ile değerlendirilmesinde temel prensip ve bulguları öğrenmek

Detaylı

Sağ Ventrikül Volüm veya Basınç Yüklenmesi Olan Hastalarda Sağ Ventrikül Fonksiyonlarıyla Fraksiyonel Kısalmanın İlişkisinin Değerlendirilmesi

Sağ Ventrikül Volüm veya Basınç Yüklenmesi Olan Hastalarda Sağ Ventrikül Fonksiyonlarıyla Fraksiyonel Kısalmanın İlişkisinin Değerlendirilmesi Klinik Araştırma MN Kardiyoloji 21/2014 Sağ Ventrikül Volüm veya Basınç Yüklenmesi Olan Hastalarda Sağ Ventrikül Fonksiyonlarıyla Fraksiyonel Kısalmanın İlişkisinin Değerlendirilmesi Yrd.Doç.Dr. Hüsnü

Detaylı

Dr Çağlar Çuhadaroğlu

Dr Çağlar Çuhadaroğlu KARDİYAK İŞLEVLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Tanıya katkı Solunumsal olayların yansımaları Tüm arousalların yansımaları Dr Çağlar Çuhadaroğlu Etyopataojenezin anlaşılması Tanıya Primer uyku sorunları Apne, hipopne

Detaylı

Avrupa Kalp ve Solunum Dernekleri nin (ESC/

Avrupa Kalp ve Solunum Dernekleri nin (ESC/ 4 Turk Kardiyol Dern Ars 2016;44(1):4-8 doi: 10.5543/tkda.2015.57422 Davetli Editöryal Yorum / Invited Editorial 2015 ESC Pulmoner Hipertansiyon Kılavuzu nda yeni anlayışlar The new insights of 2015 ESC

Detaylı

EŞ ZAMANLI KALP VE BÖBREK TRANSPLANTASYONU YAPILAN BİR OLGU

EŞ ZAMANLI KALP VE BÖBREK TRANSPLANTASYONU YAPILAN BİR OLGU EŞ ZAMANLI KALP VE BÖBREK TRANSPLANTASYONU YAPILAN BİR OLGU Şahin N, Göktaş B, Küçükyorgancı S, Kabukçu HK, Titiz TA Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD, Antalya GİRİŞ Hem

Detaylı

Korunmuş Sistolik Fonksiyonlu Kalp Yetersizliği

Korunmuş Sistolik Fonksiyonlu Kalp Yetersizliği Korunmuş Sistolik Fonksiyonlu Kalp Yetersizliği Zehra BUĞRA İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı, İstanbul Terminoloji ve Tanım Son yirmi yıldır kalp yetersizliğinin

Detaylı

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D.

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Endotel zedelenmesi ATEROSKLEROZ Monositlerin intimaya göçü Lipid yüklü makrofajlar Sitokinler İntimaya kas h. göçü

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

Düşüğe Neden Olan Bir Hipertansif Fibromusküler Displazi Vakası. A Case of Hypertensive Fibromuscular Dysplasia Leading To Abortus

Düşüğe Neden Olan Bir Hipertansif Fibromusküler Displazi Vakası. A Case of Hypertensive Fibromuscular Dysplasia Leading To Abortus Düşüğe Neden Olan Bir Hipertansif Fibromusküler Displazi Vakası A Case of Hypertensive Fibromuscular Dysplasia Leading To Abortus Mehmet Mustafa TABAKCI1, Cüneyt Toprak1, Anıl Avcı1, Ramazan Kargın1 1

Detaylı

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı Renal arter stenozu Anatomik bir tanı Asemptomatik Renovasküler hipertansiyon

Detaylı

Kalp Kapak Hastalıkları

Kalp Kapak Hastalıkları BR.HLİ.085 içerisinde kanın bulunduğu dört odacık vardır. Bunlardan ikisi sağ, ikisi ise sol kalp yarımında bulunur. Kalbe gelen kan önce sağ atriuma gelir ve kalbin sağ kulakcığı ve sağ karıncığı arasında

Detaylı

ECMO TAKİP. Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Perfüzyonist Birol AK

ECMO TAKİP. Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Perfüzyonist Birol AK ECMO TAKİP Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Perfüzyonist Birol AK ECMO NEDİR Kardiyak yetmezliği olan hastalarda gereken desteğin sağlanmasında konvansiyonel tedavi yöntemlerinin

Detaylı

HİPERTANSİYON & EGZERSİZ

HİPERTANSİYON & EGZERSİZ HİPERTANSİYON & EGZERSİZ HTN %27.8 (ABD DE) 140/90 mmhg PREHİPERTANSİYON SBP:120-139 mmhg DBP:80-89 mmhg Kan basıncı sınıflaması Sistolik kan basıncı(mmhg) Diyastolik kan basıncı (mmhg) İdeal

Detaylı

Özgün Araşt rma Original Investigation

Özgün Araşt rma Original Investigation Özgün Araşt rma Original Investigation 239 Ortalama sistolik anüler velosite ve strain skor indeksi: Akut miyokart enfarktüsü hastalarının değerlendirilmesinde yeni ve invazif olmayan parametreler Mean

Detaylı