Sağlık Teknolojisine Giriş. Dr. Güvenç Koçkaya

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sağlık Teknolojisine Giriş. Dr. Güvenç Koçkaya 11.02.2013"

Transkript

1 Sağlık Teknolojisine Giriş Dr. Güvenç Koçkaya

2 «It`s not how cost effective you are, it is how cost effective you want to be.» Güvenç Koçkaya

3 3 Tıpta karar alma

4 Kanıta dayalı tıp Karar alma için güncel ve şeffaf temel hedef birey + Aynı değer? 4

5 STD Amaca uygun anlaşılır Yönetici Özeti tavsiye STD-rapor STD-boyutlar PICO standartlar 5 yapı

6 STD Tanım (EUnetHTA) Sağlık Teknolojisinin Değerlendirilmesi, bir teknolojinin kullanımı ile ilgili tıbbi, sosyal, ekonomik ve etik konuları içeren bilgileri sistematik, şeffaf ve tarafsız bir şekilde özetleyen ve sunan disiplinler arası bir süreçtir. Temel amacı, hasta odaklı, güvenli ve etkili sağlık politikalarını belirlemek için bilgi sağlamak ve en iyi değeri sağlamaktır.

7 Engeller HTA 1. güvenlik HTA 2. kalite HTA 3. etki HTA 4. Geri ödeme 7

8 Kimin Tedavisi Ödensin???

9 Kimin Hayatı? Fatma Nine Yaş: 85 Kalça kemiği kırık Yalnız yaşıyor

10 Kimin Hayatı? Zeynep Yaş: 6 Lösemili Tedavi sonrası iyileşme şansı: %50

11 Kimin Hayatı? Ali Bey Yaş: 45 Tüberküloz Evli, 2 çocuklu

12 Kimin Hayatı?? Canan Hanım Yaş: 35 HIV/AIDS Pozitif

13 Kimin Hayatı?

14 İki soru Sağlık hizmetleri, piyasa aracılığı ile dağıtımı yapılan gıda, giyim gibi diğer mal ve hizmetlerden farklı mıdır? Sağlık hizmetlerini diğer mal ve hizmetlerden ayıran özellikler nelerdir?

15 İki farklı cevap Sağlık hizmetleri diğer mal ve hizmetlerden farklı değildir. Bu nedenle diğer mal ve hizmetlerde olduğu gibi piyasa mekanizmasının işleyişi yoluyla sağlanabilir Sağlık hizmetleri diğer mal ve hizmetlerden farklıdır bu nedenle piyasa mekanizmasının düzenlenmesi ya da sunumun başka bir mekanizma ile sağlanması gereklidir Verimlilik: temel amaç verimliliktir Eşitlik: Verimlilik kadar önemli bir toplumsal araçtır

16 Türkiye

17 Source: Value for Money in Health Spending, OECD 2010

18 Adjusted for Purchasing power

19 Source: Health at a Glance 2011, OECD

20 Source: Health at a Glance 2011, OECD

21 Source: Health at a Glance 2011, OECD

22 Source: Health at a Glance 2011, OECD

23 Co-payment Co-payment in in health health expenditues(%) expenditues(%) Ministry of Health

24 Healthcare Service Satisfaction of Patients (%) ,5 46,9 55,2 52,4 66,5 63,4 66,

25 İlaç: Türkiye nerede? Kaynak: IMS, 2010 verileri 2008 dünya pazarı: 773 Milyar Dolar

26 Pharmaceutical Sales in Years (US $) Total A0 ALIMENTARY T.& METABOLISM B0 BLOOD + B.FORMING ORGANS C0 CARDIOVASCULAR SYSTEM D0 DERMATOLOGICALS G0 G.U.SYSTEM & SEX HORMONES H0 SYSTEMIC HORMONES J0 SYSTEMIC ANTI-INFECTIVES K0 HOSPITAL SOLUTIONS L0 ANTINEOPLAST+IMMUNOMODUL M0 MUSCULO-SKELETAL SYSTEM N0 CENTRAL NERVOUS SYSTEM P0 PARASITOLOGY R0 RESPIRATORY SYSTEM S0 SENSORY ORGANS T0 DIAGNOSTIC AGENTS V0 VARIOUS Source: IMS

27 Import of Medical Devices in Years (US $) Import Source: Import Statistics, 2012, MoE of Turkey

28 Source: Medical Device Clasification Presentationss, 2012, MoH of Turkey

29 MoH SGK Global Budget for Hospital Healthcare Services

30 SGK Sağlik ve İlaç Harcamasi Kaynak: AİFD Veri ve Analiz Merkezi Kaynak: AİFD Veri ve Analiz Merkezi

31 80 Distribution Estimation of Distribution Direct Health of Direct Health Expenditures of of Government SGK (%) (%) ,2 56,4 52,7 51,4 48,7 47,4 44,3 42,3 45,6 41,6 39,3 40,9 44,9 48,1 51,4 55,1 52,5 56,8 41,3 37,1 63,4 67,5 35,4 31,4 Pharma Device Healthcare ,5 6,5 6,4 6,4 7,2 4,6 4,3 2,7 1,9 1,6 1,2 1, & 2015 estimated Reference: Ministry of Health

32 Tedavinin ESKI GÜZEL GÜNLERDE 3 2 1

33 Neden Sağlik Harcamalarimiz Artacak? 1. Yaşlanan, artan nüfus ve kronik hastalıklar 1960 da OECD ortalamasından 20 yıl geride 2008 de 6 yıl geride (Türkiye: 73.6; OECD: 79.4 ) 2. Pahalı ve yeni tedavi yöntemleri 3. Yaygınlaşan sağlık hizmetleri ve sağlık hizmetlerinden faydalanan nüfus artıyor Buna paralel SGK açıklarıda artıyor Gelir gideri karşılamıyor

34 Artan maliyetlerin dizginlenmesi, ancak bunun hizmet kalitesini arttirarak yapilmasi Bilimsel yaratıcılık (Yeni teknolojiler) Maliyet Yaşam standartları (yaşam kalitesi beklentilerinde artma) Demografi (yaşlanan popülasyon) Azalan marjinal fayda (artan insan kaynağı yatırımı) Bilgi çağı (bilinçli hastalar)

35 % Toplam Saglik Harcamalari % GSMH 12,0 10,0 8,0 6,0 4,0 2,0 0, France 10,1 10,2 10,5 10,9 11,0 11,1 11,1 11,0 11,2 Germany 10,3 10,4 10,6 10,8 10,6 10,7 10,5 10,4 10,5 Turkey 4,9 5,2 5,4 5,3 5,4 5,4 5,8 6,0 United Kingdom 7,0 7,3 7,6 7,8 8,0 8,3 8,5 8,4 8,7

36 Tedavinin

37 MALIYET ETKILILIK? İki veya daha fazla seçenek arasında sağladıkları hizmetin sonuçları ile birlikte kaynak tüketimini tanımlamaya, değerlendirmeye ve karşılaştırmaya çalışan bir analiz şeklidir. Kapsamı : 1- Alternatif tedavilerden daha düşük maliyetli ve en az onlar kadar etkili 2- Alternatif tedavilerden daha yüksek maliyetli ve onlardan daha etkili 3- Alternatif tedavilerden daha düşük maliuetli ve onlardan daha az etkili Bootman JL et al. Principles of Pharmacoeconomics

38 HANGİSİNİ ÖDERSİNİZ?

39 ELİNİZDE 20 m$ VARSA HANGİSİNİ ÖDERSİNİZ?

40 Tedavinin

41 Ödeyiciler artan sağlık bütçelerini kontrol için kapı bekçisi gibi durmaktalar.

42 Geri ödeme Geri ödeme düzeyleri, elinde yeni ilacı bulunan ilaç firması ile geri ödemeyi yapan arasındaki pazarlığın sonucunu yansıtır Monopoli İlaç Firması Mümkün olan en yüksek fiyat Monopsoni Devlet, sigorta Mümkün olan en düşük fiyat Politik güç Ekonomik güç Uzlaşma becerileri

43 %1 in Gücü Fiyat artışı Kar artışı 1.0% 8.0% Gelirler Sabit Giderler Değişken Maliyetler İşletme karı Kaynak: Compustat, McKinsey analysis

44

45 İlaç harcamalari trendi 18,00% 16,00% 14,00% 12,00% 10,00% 8,00% France Germany United Kingdom 6,00% 4,00% 2,00% 0,00%

46 STD kurumlarında değerlendirilen teknolojiler (%) , ,5 0 İlaçlar Tıbbi işlemler Tıbbi malzeme Halk sağlığı Yeni teknolojiler Destek sistemleri EUnetHTA, 2008

47 NICE de teknoloji değerlendirme Ayrıca Müdahale prosedürleri için 247 kılavuz 69 klinik kılavuz (54 tane daha hazırlanmakta) 10 kamu sağlığı müdahale/program rehberi - 4 7

48 STD Değerlendirme Yöntemleri

49 STD Değerlendirme Yöntemleri Analiz Tipi Ölçüm Birimi Kullanım Alanları Maliyet Minimizasyon - Karşılaştırılanlar arasında etkililik ve yan etki farkının olmadığı durumlarda. Maliyet Etkililik Doğal Mobidite veya Mortalite Ölçütleri (Kan basıncı vb.) Tüm Sağlık Girişimleri Maliyet Fayda QALY, DALY Tüm Sağlık Girişimleri Maliyet Yarar Para Tüm Sağlık Girişimleri

50 Maliyet-Minimizasyon İki tedavi arasında yan etki ve etkililik açısından istatistiksel olan farkın olmadığının gösterilmiş olması gereklidir. Yani p > 0.05

51 Neler olabilir?? Nöromuskuler blokerler Statinler ADEI ARB Bazı NSAI ler

52 Maliyet-minimizasyon sadece GÜNLÜK tedavi maliyetini hesaplama değildir. Toplam tedavi maliyetini hesaplamadır!!!

53

54

55 Maliyet-Etkililik En sık kullanılan karşılaştırma yöntemidir. Maliyetler seçilen etkililik ve yan etki türüne göre düzenlenir. Böylece farklı tedavi türlerinin farklı etkililik ve yan etkileri karşılaştırılması sağlanır

56 Neler Olabilir? Her şey!!! NSAI ile Osteoartrit Cerrahisi Anti-epileptikler Anti-psikotikler İnnovatör ürünler ile Jenerik ürünler

57 Tedavi A Maliyet A Etki A Seçim Tedavi B Maliyet B Etki B Maliyetler arasindaki fark Etkiler arasindaki fark Maliyetler arasindaki farkın etkiler arasindaki fark ile karşılaıtırılması, bir birim etki artışı için kullanılması gereken kaynak miktarının (maliyet) tespiti

58 Maliyet etkililik düzlemi Red Yüksek maliyet Belirsizlik alanı Düşük etki Yüksek etki Belirsizlik alanı Kabul Düşük maliyet

59 Ornek-> Net kazanc Ortalama tedavi hizmet maliyetleri Diger ortalama maliyetler Dokto zamani, elektrik, tasima vs. Toplam maliyet Net Kazanc Yeni Eski + = Yeni Eski Yeni Eski

60 Ornek-> Net kazanc Ortalama tedavi hizmet maliyetleri Diger ortalama maliyetler Dokto zamani, elektrik, tasima vs. Toplam maliyet Net Maliyet Yeni Eski + = Yeni Eski Yeni Eski

61

62 Ülser Ayaktan Hastane Cerrahi Tıbbi ARTRİTLİ HASTA NSAI 1 Ülser yok NSAI 2 Ülser Ayaktan Hastane Cerrahi Tıbbi Ülser yok

63 Markov Zincir Hastalık Tedavi Ölüm

64

65 Fayda Etkililik Sınırı Net maliyet 65

66 Fayda 7 A 8 II B 8 I 8 III Net maliyet/ hasta 66

67 Bütçe Etki Analizi Etkililik ve maliyet etkililik yeterli değildir; aynı zamanda karşılanabilir olmalıdır Bütçe etkisi analizleri yapılmasının ekonomik ve eşitlik gerekçesi, bir yöntemin yerini bir başkasının almasında kullanılan kaynaklarla yararlılık ya da eşitlik dağılımı açısından ölçülen fırsat maliyeti ya da vazgeçilen kazançlardır Popülasyon düzeyindeki hesaplamalar için gereklidir! Cohen et al (2008)

68 Bütçe etkisiyle yaşanan sorunlar! Bir bütçe etkisi analizinin iyi yürütülmesi konusunda yalnızca yakın tarihli kılavuzlar bulunmaktadır. Kabul edilebilir bütçe etkisinin ne olduğu konusunda açık bir referans mevcut değildir.

69 Bütçe Etki Analizi ve Maliyet Etkililiği Tamamen ya da kısmen aynı olan nedir: Altta yatan klinikle ilişkili varsayımlar B ilacı %20 oranında daha az komplikasyona yol açmaktadır B ilacının yanıt oranı %15 daha yüksektir. veri kaynakları RKÇ,. Model yapısı Karar ağacı, Markov modeli,

70 BEA ve ME Tamamen ya da kısmen farklı olan veriler: Gereken diğer veriler (BEA) Perspektif = bütçe sahibi Daha kısa zaman sınırı Karşılaştırma tedavisi = mevcut tedavilerin karışımı BEA açık bir kohortla çalışmaktadır 2+ yıl, uygun görülen yeni hastaların sayısı, popülasyon/pazardaki artış eğilimleri

71 Bütçe etkisi analizi için gereken fazladan veriler Uygun görülen hasta sayısı potansiyel hedef popülasyon İnsidans ve/veya prevalans Daha spesifik endikasyon (alt-gruplar) Potansiyel hedef popülasyonda geçerli olan pazar payları Mevcut tedavileri değiştirme derecesi (tahmini pazar payları)

72 Zaman siniri ne olmali? Kılavuzlara göre ilgili tüm maliyet ve sonuçların dahil edilmesi için zaman sınırı seçilmelidir Örneğin Koroner Kalp Hastalığını önleme modeli (Gold ve ark. tarafından belirtilmiştir): Maliyetler ve etkiler 50 yıllık bir dönemde hesaplanmıştır. Bu zaman sınırı, analizdeki en genç kohortun tam yaşam süresini kapsama almak için seçilmiştir Uygulamada: 3 yıllık bir zaman sınırı uygundur

73 Perspektif TOPLUM SAĞLIK HİZMETİ SEKTÖRÜ HASTANE 73

74 Maliyet-Fayda Maliyetler ile sağlık çıktılarının tek bir çıktı QALY, DALY olarak değerlendirildiği yöntemdir. Tek bir sağlık çıktısında sonuçların toplanması farklı hastalıklar arasında da karar verme için imkan tanımaktadır.

75 QALY Quality Adjusted Life Year Yaşam kalitesine göre düzenlenmiş yaşam yılı

76 QALY: Kaliteye Endekslenmiş Yaşam Yılı QALY= Quality Adjusted Life Years 0 en kötü (ölüm)* 1 en iyi (mükemmel sağlık) Örnekler 1 yıl mükemmel sağlık = 1 QALY 1 yıl orta dereceli anjina ile yaşamak = 0.90 QALY 1 yıl bastona bağımlı yaşamak = 0.85 QALY 1 yıl orta dereceli migren ile yaşamak = 0.75 QALY 1 yıl stroke sonrası yatağa bağımlı yaşamak = 0.35 QALY * Ölümden kötü olarak değerlendirilen durumlar da olabilir ve bunlar negatif değerlerle ifade edilir.

77 QALY: Kaliteye Endekslenmiş Yaşam Yılı QALY= Quality Adjusted Life Years 0 en kötü (ölüm)* 1 en iyi (mükemmel sağlık) 10 QALY = 1 kişinin mükemmel sağlık ile 10 yıl yaşaması 5 kişinin mükemmel sağlık ile 2 yıl yaşaması 4 kişinin 0.5 sağlık ile (tekerlekli sandalyede) 5 yıl yaşaması * Ölümden kötü olarak değerlendirilen durumlar da olabilir ve bunlar negatif değerlerle ifade edilir.

78 Yaşam kalitesi mükemmel sağlık=1 QALY = Yaşam kalitesi + yaşam beklentisi Tedavi ile Tedavi edilmeden Kazanılan QALY ölüm=0 Kazanılan YY Yaşam yılı

79 HRQOL genellikle kişinin kendine uygulayabileceği standardize edilmiş anketlerle ölçülür. Bu alanda kullanılabilecek pek çok araç mevcuttur. Bu araçlar 2 kategoriye ayrılabilir: HRQOL ı klinik sonuç olarak kullanılan ve ekonomik değerlendirmede kullanılabilecek veri oluşturmak için kullanılanlar HRQOL ölçümleri Klinik Ekonomik

80 Spesifik araçlar belirli bir hastalık, popülasyon, tedavi veya sağlık alanı ile ilişkilidir. Daha duyarlı olmasına rağmen jenerik araçlardan daha az yaygındırlar ve popülasyon ve hastalık bazında karşılaştırılabilir değildirler. Jenerik araçlara örnekler: SF36 NHP (Nottingham Health Profile) SIP (Sickness Impact Profile) Spesifik araçlara örnekler: EORTC QLQ-30 (European Organisation for Research and Treatment of Cancer core QOL Questionnaire) LCSS (Lung Cancer Symptom Scale)

81

82

83

84

85 Analiz Ornekleri Dr. Güvenç Koçkaya

86 Maliyet Minimizasyon Örnekler

87 Örnek A İlacı X hastalığının tedavisinde kullanılan A ilacı kullanan hastaların plasebo karşılaştırmalı çalışmada; %75 inde semptomlarda azalmaya neden olurken, hastaların %10 unda gastrointestinal yan etkilere neden olmaktadır. A ilacı hafta da bir kullanılır. Kullanımı sırasında hastanın hastanede yatışı gereklidir ve kullanım süresince kan F değerlerine bakılmalıdır. Doktor kontrolünde kullanımı önerilmektedir.

88 B ilacı X hastalığının tedavisinde kullanılan B ilacı kullanan hastaların plasebo karşılaştırmalı çalışmada; %70 inde semptomlarda azalma olurken, hastaların %11 inde gastrointestinal yan etkilere neden olmaktadır. B ilacı kullanımı sırasında hastane yatışına gerek olmadığı gibi herhangi bir takip testine de gerek yoktur. B ilacı her gün alınmalıdır.

89 Bu iki ilacı maliyet-minimizasyon ile karşılaştırabilir miyiz?

90 P > 0.05 X hastalığında A ve B ilaçlarının karşılaştırıldığı randomize bir klinik çalışmada ilaçlar arasında etkililik ve yan etki açısından anlamlı bir farkın olmadığı gösterilmiştir.

91 Örnek -1 Ödeyici Perspektifi A ve B arasında etkililik ve yan etki açısından anlamlı fark olmadığı için maliyetminimizasyon yapılabilinir. Kronik bir hastalık olduğu ve ilaçların birisinin hafta da bir diğerinin her gün alımı olduğu için aylık karşılaştırma daha uygundur.

92 A ilacının tedavi maliyeti için neler gerekli? Haftalık kullanım için ilaç maliyeti İlaç takibi için test maliyeti Hastane yatış maliyeti

93 B ilacının tedavi maliyeti için neler gerekli? Günlük kullanım için ortalama ilaç maliyeti Aylık reçeteleme için hekim ziyareti

94 A İlaci Maliyetleri 70 kg lık bir hasta için haftalık ilaç maliyeti 50 TL Kontrol testi ayda bir yapılacak ve 25 TL Hastane yatışı 100 TL

95 B ilaci maliyetleri 70 kg lık bir hasta için günlük ilaç maliyeti 15 TL Hekim ziyareti ücreti 25 TL

96 A ilacı maliyeti? İlac 50 x 4 = 200 TL Test 25 x 1 = 25 TL Hst.Yat. 100 x 4 = 400 TL 625 TL

97 B ilacı maliyeti? İlaç 15 x 28 = 420 TL Hkm.Ziy. 30 X 1 = 25 TL 445 TL

98 A-B İlacinin X Hastalarinda Maliyet- Minimizasyon Analizi İlaç Maliyeti A İlacı Aylık 200 TL B İlacı Aylık 420 TL Diğer Maliyetler Toplam 425 TL 625 TL 25 TL 445 TL

99 Örnek -2 Sağlık Hizmet Sunucu Nöromuskuler Ajanlar Perspektifi Etkililik açısından fark yoktur kullanıldığında hepsi nöroblokerizasyonu sağlarlar Yan etki açısından belirgin bir fark yoktur. Kg başına kullanılır. Başlangıç ve idame tedavisi uygulanır. Türkiye de SGK paket ödeme uyguladığı için ekstra ödeme alınmaz.

100 Miligram Başına Maliyetler Neuromusculer Blockers Range Costs of 1 Miligram Mean Costs of 1 Miligram Atracurium $ $ 0.08 Cisatracurium $ $ 0.59 Mivacurium $ $ 0.38 Rocuronium $ $ 0.09 Vecuronium $ $ 0.44

101 Neler Gerekli? Miligram başı maliyetler Başlangıç ve idame tedavilerde kullanılan kg başına doz İdame tedavi uygulama zamanları Karşılaştırılacak ameliyat süreleri

102 Başlangiç ve İdame Dozlari Neuromusculer Blocker Drug Atracurium Intubation Dosage 0.45 mg/kg ( mg/kg) Maintaining Dosage 0.15 mg/kg ( mg/kg) Maintaing Dosage Time First 30 minutes (20-45 minutes) Following 20 minutes (15-25 minutes) Cost of Cost of Dosages (1 kg) Miligram Begin. Maint. $ $ $ Cisatracurium 0.15 mg/kg 0.03 mg/kg Every 20 minutes $ 0.59 $ $ Mivacurium 0.15 mg/kg 0.15 mg/kg Every 15 minutes $ 0.38 $ $ ( mg/kg) Rocuronium 0.6 mg/kg 0.15 mg/kg Every 20 minutes $ 0.09 $ $ (estimated from cisatracurium time) Vecuronium 0.09 mg/kg ( mg/kg) mg/kg ( mg/kg) Every 30 minutes $ 0.44 $ $ 0.005

103 30 Dk. Altinda ki Operasyonlarda Neuromusculer Blocker Drug Operations Under 30 minutes (Calculation: Only Int. Dsg.) Atracurium $0.039 Vecuronium $0.039 Rocuronium $0.054 Mivacurium $0.057 Cisatracurium $0.088

104 30-60 Dk. Arasinda ki Operasyonlarda Neuromusculer Blocker Drug Operations (Mean 45) minutes (Calculation: 1 Int.Dsg. + 1 Mtn. Dsg.) Vecuronium $0.045 Atracurium $0.052 Rocuronium $0.067 Cisatracurium $0.106 Mivacurium NA

105 60 Dk. dan Uzun Operasyonlarda (Ort. Neuromusculer Blocker Drug 90 Dk. Baz Alınmıştır) Operations Above 60 (Mean 90 minutes) Calculation Vecuronium $0.056 (1 Int. Dsg + 3 Mtn Dsg.) Atracurium $0.078 (1 Int.Dsg. + 3 Mtn. Dsg.) Rocuronium $0.108 (1 Int. Dsg. + 4 Mtn. Dsg.) Cisatracurium $0.159 (1 Int. Dsg.+ 4 Mtn. Dsg.) Mivacurium NA NA

106 Maliyet Etkililik Ornekler

107 Örnek-1 Ödeyici perspektifinden değerlendirelim

108 X ilacı : Hafta da 3 kez 12 hafta süresince Krioterapi uygulandıktan 3 ay sonra kontrol edilecek Birincil hedef %75 tedavi başarısının yakalanması

109 Hastalık Tedavi Kanser

110 Etkililik Verileri Histolojik Temizlenme Rekürrens X 73% 4% Krioterapi 32% 73%

111 Maliyet Verileri SGK Maliyet 80,54 TL 20,07 TL 26,14 TL X Krioterapi Hekim Muayanesi Uzman Hekim Raporu 1,26 TL Yaygın İyi Huylu Tümör Kriyoterapisi 350 TL Deri Biyopsi İnceleme 48,74 TL Yüseysel Deri Biyopsi 83,27 TL Tedavi olunmazsa yıllık kanser oranı %8 Hekim Muayene İlaç Katkısı 8 TL

112 X Krioterapi Kanser Tedavi Maliyeti 100 TL 46 TL 508 TL

113 I. Tedavi II. Tedavi X ilacı Tam Tedavi Yok 0,27 Tam Tedavi Var 0,19 Kümülatif Tedavi 0.91 A Hasta Tam Tedavi Var 0,73 Tam Tedavi Yok 0,1 (0,08+0,02) Rekürrens 0,02.. Krioterapi Tam Tedavi Var Rekürrens Tam Tedavi Yok Tam Tedavi Yok Tam Tedavi Var.. Kümülatif Tedavi 0.53

114 %75 Tedavi Başarisi veya 1 Yil Tedavi Strateji Kümülatif Tam Tedavi Oranı Kümülatif Tam Tedavi Olan Hasta Sayısı Toplam Tedavi Maliyeti Hasta Başı Tam Tedavi Maliyeti X % TL 140 TL Krioterapi % TL 280 TL Fark % TL -140 TL

115 I. Tedavi Rekürrens 12 Hafta Aktinik Keratozlu Hasta Krioterapi Tam Tedavi Var Krioterapi Rekürrens Kümülatif Tedavi 0.53 Tam Tedavi Yok X Tedavisi Kümülatif Tedavi 0.79

116 %75 Tedavi Başarısı veya 1 Yil Tedavi Strateji Krioterapi +X Ted. Kümülatif Tam Tedavi Oranı Kümülatif Tam Tedavi Olan Hasta Sayısı Toplam Tedavi Maliyeti Hasta Başı Tam Tedavi Maliyeti % TL 160 TL Krioterapi % TL 280 TL Fark % TL -120 TL

117 Örnek 2 Hangi ARB daha maliyet-etkili?

118 Başlangıç Dozu ile ARB Tedavisi 4.Hafta Tedavi Cevap Durumu Evet Başlangıç Doz İle Tedaviye Devam Hayır Azami Doz ile Tedaviye Devam Azami Doz İle Tedaviye Devam Evet 8.Hafta Tedavi Cevap Durumu 12.Hafta Tedavi Cevap Durumu Kombinasyon Tedavisi İle Devam Hayır Evet Hayır Kombinasyon Tedavisi İle Devam Üst Düzey Kombinasyon İle Tedaviye Devam

119 İrbesartan 150 mg Hasta Cevap (+) 0,53 Hasta Cevap (-) 0,47 İrbesartan 300 mg Hasta Cevap (+) 0,63 İrbesartan Tahmini Cevap Oranı 0,94 Hasta Cevap (-) 0,37

120 Maliyet Listesi Maliyet Türü Birim Maliyet/Günlük Tedavi Maliyeti Pratisyen Hekim Ziyareti 9,5 TL/birim İrbesartan 150 mg 0,84 TL/gün 300 mg 1,01 TL/gün İrbesartan+HTZ 150 mg + 12,5 mg 0,93 TL/gün 300 mg + 25 mg 1,36 TL/gün Kandesartan 8 mg 0,81 TL/gün 16 mg 1,05 TL/gün Kandesartan+HTZ 16 mg + 12,5 mg 1,01 TL/gün Losartan 50 mg 0,53 TL/gün 100 mg 1,04 TL/gün Losartan+HTZ 50 mg + 12,5 mg 0,83 TL/gün 100 mg + 25 mg 1,08 TL/gün Valsartan 80 mg 0,89 TL/gün 160 mg 1,12 TL/gün Valsartan+HTZ ,5 mg 0,99 TL/gün mg 0,99 TL/gün

121 ARB ve Kombinasyonlarının Kan Basıncı Üzerine Etkilikleri ve Hasta Cevap Oranları ARB Sınıfı ve Dozu DKB Düşüşü SKB Düşüşü Hasta Cevap Oranı % İrbesartan 150 mg mg Kandesart 8 mg an 8-16 mg Losartan 50 mg mg Valsartan 80 mg mg İrbesartan 150 mg HTZ 12.5 mg Kandesart 8 mg an + HTZ mg Losartan + HTZ 50 mg mg Valsartan + HTZ 80 mg mg

122 Cevap Veren Her Bir Hasta Maliyetleri ARB Türü Losartan + Kombinasyonu İrbesartan + Kombinasyonu Kandesartan + Kombinasyonu Valsartan + Kombinasyon Ortalama Tedavi Maliyeti 52 Hafta(TL) Ortalama Cevap Veren Hasta Cevap Veren Her Bir Hasta Maliyeti 52 Hafta(TL)

123 Arttırımlı Maliyet Etkililik Analizi ARB Türü Ortalama Tedavi Maliyeti 52 Hafta (TL) Arttırımlı Maliyet 52 Hafta (TL) Ortalama Cevap Veren Hasta Arttırımlı Cevap Veren Hasta 52 Hafta Arttırımlı Maliyet Etkililik Oranı 52 Hafta (TL/cevap veren hasta) Losartan 330, Kandesartan Üstün 900 Üstün Üstün İrbesartan 394, Valsartan Üstün 920 Üstün Üstün

124 Örnek-3 X Tedavisi Maliyeti 100 TL Hasta Bakım Maliyeti 75 TL Ölüm Maliyeti 50 TL

125 Tedavili SD Tedavisiz SD Hasta - Sağlam 0,7 0,1 0,3 0,05 Sağlam - Hasta 0,1 0,01 0,15 0,01 Sağlam - Ölüm 0,05 0,002 0,05 0,003 Hasta - Ölüm 0,1 0,01 0,2 0,05

126 Hastalık Tedavi 0,05 Ölüm

127 Tedavili Tedavisiz Hasta-Sağlam Sağlam - Hasta Sağlam - Ölüm Hasta - Ölüm Hasta-Sağlam Sağlam - Hasta Sağlam - Ölüm Hasta - Ölüm , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

128 Tedavili Tedavisiz Hasta Sağlam Ölüm H Ölüm S Hasta Sağlam Ölüm H Ölüm S Hasta Sağlam Ölüm Tedavili 1, , ,36 Tedavisiz 4884, , ,37

129 Tedavili Maliyet Tedavisiz Maliyet 0 Tedavi Bakım Ölüm İlk T. M. Toplam M. Tedavi Bakım Ölüm İlk T. M. Toplam M , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

130

131 Bir modelde gerekli olan anahtar veriler 1. Mevcut tedavinin maliyeti 2. Mevcut tedavi ile mutlak başarısızlık insidansı 3. Yönetim ve başarısızlık maliyeti 4. Başarısızlık yarar düzeyi 5. Yeni strateji ile başarı 6. Yeni stratejinin maliyeti

132 Maliyet A = 1000 Maliyet B = 2000 Başarısızlık maliyeti = NNT = 5 strateji A Başarı Tedavi edilen hastalık X 4000 Hastalık strateji B Başarı Hastalık

133 Maliyet A = 1000 Maliyet B = 5000 Başarısızlık maliyeti = NNT = 10 strateji A Başarı Tedavi edilen hastalık X 3000 Başarısızlık strateji B Başarı Başarısızlık

134 QALY hesaplaması Hasta sayısı Y a ş a m b e k l e n t i s i B e k l e n e n y a ş a m Y a ş a m y ı l ı Q A L Y ( y ı l ) k a l i t e s i Eski tedavi - başarılı - başarısız ( 0-1 ) ( L Y s ) Yeni tedavi - başarılı - başarısız T o p l a m T o p l a m E k e t k i l i l i k

135 QALY hesaplaması 300 YTL Eski tedavi - başarılı - başarısız Hasta sayısı Yaşam beklentisi (yıl) 10 1 Beklenen yaşam kalitesi (0-1) Yaşam yılı (LYs) QALY YTL Yeni tedavi - başarılı - başarısız Toplam Toplam Ek etkililik Kişi başı ek maliyet = 150 YTL 150 * 100 = / 23 = 652 YTL / QALY

136 QALY İNDEKS ( yarar düzeyi ) ZAMAN

137 QALY kazancının hesaplanması yarar düzeyi yıl

138 Maliyet A = 1000 Maliyet B = 5000 Başarısızlık maliyeti = Tedavi edilen hastalık X strateji A 3000 strateji B Başarı Başarısızlık Başarı Başarısızlık ICER = 3000/0.2 = /QALY kazancı Marjinal Maliyet etkililiği Oranı QALY QALY QALY QALY 138

139 Maliyet A = 1000 Maliyet B = Başarısızlık maliyeti = Tedavi edilen hastalık X strateji A 3000 strateji B Başarı Başarısızlık Başarı Başarısızlık ICER = 8000/0.1 = /QALY kazancı Marjinal Maliyet etkililiği Oranı QALY QALY QALY QALY 139

140 Türkiye de STD Sağlıkta dönüşüm programının etkisi Hizmeti sunanla satın alanın ayrılması Genel sağlık sigortası Aile hekimliği Performansa dayalı ödeme sistemi

141 Reformların etkisi Verimlilik, etkililik ve performans üzerine artan vurgu Erişimde gelişmeler Sağlık harcamaları üzerine odaklanma Özellikle ilaç harcamaları üzerine odaklanma Belirlenmesi kolay Politika etkisinin görülmesi kolay

142 Dosya İnceleme Yontemleri Dr. Güvenç Koçkaya

143 Pazara Erişim Stratejisi, değer ve geliştirmenin erken aşamalarında değerin nasıl destekleneceği hakkında düşünmeyi içerir

144 ÇALIŞMALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ İÇİN KRİTERLER Giriş Problem ve sonuçta çalışma soruları açık ve kesin biçimde belirtilmiş mi? Sorgulamanın anlamlılığı araştırmanın gerekçesi ile tartışılmış mı? Hangi bakış açısı dikkate alınmış (toplum, sağlık hizmeti ödeyicileri, hasta, sağlık hizmeti sağlayıcıları)? Çalışmanın bakış açısı açıkça belirtilmiş mi? Bootman JL. Principles of Pharmacoeconomics

145 Bu çalışmanın amacı aspirinin farmakoekonomisini değerlendirmekti. Bu çalışmanın amacı toplumsal bakış açısı ile, tekrarlayan akut miyokard enfarktüsü (AMI) önlenmesinde aspirinin tedavi yokluğuna kıyasla maliyet-etkililiğini değerlendirmekti. Bootman JL. Principles of Pharmacoeconomics

146 Perspektif TOPLUM SAĞLIK HİZMETİ SEKTÖRÜ HASTANE 146

147 Metodoloji : Analiz Tipi /Çalışma Dizaynı Hangi tip analiz uygulanmış (maliyet-minimizasyonu, maliyet-etkililik, maliyetyarar, maliyet-fayda, maliyet-sonuç)? Hangi çalışma dizaynı uygulanmış (prospektif-retrospektif, randomize klinik deneme, karar analizi, anket)? Deneysel ya da yarı-deneysel bir dizayn kullanılmış mı? Dizaynın iç tutarlılığı var mı? Tanımlama, tekrara izin verecek yeterlilikte mi? Zaman çizelgesi nedir? Belirtilen hastalık durumu için zaman çizelgesi uygun mu? Çalışma perspektifi için zaman çizelgesi uygun mu? Bootman JL. Principles of Pharmacoeconomics

148 Kullanılan klinik çalışmalarda hasta gruplarında ki etkililik oranları!!!

149 Farmakoekonomik Değerlendirme Yöntemleri Analiz Tipi Ölçüm Birimi Kullanım Alanları Maliyet Minimizasyon - Karşılaştırılanlar arasında etkililik ve yan etki farkının olmdığı durumlarda. Maliyet Etkililik Doğal Mobidite veya Mortalite Ölçütleri (Kan basıncı vb.) Tüm Sağlık Girişimleri Maliyet Fayda QALY, DALY Tüm Sağlık Girişimleri Maliyet Yarar Para Tüm Sağlık Girişimleri

150 Zaman Siniri ne Olmali? Kılavuzlara göre ilgili tüm maliyet ve sonuçların dahil edilmesi için zaman sınırı seçilmelidir Örneğin Koroner Kalp Hastalığını önleme modeli (Gold ve ark. tarafından belirtilmiştir): Maliyetler ve etkiler 50 yıllık bir dönemde hesaplanmıştır. Bu zaman sınırı, analizdeki en genç kohortun tam yaşam süresini kapsama almak için seçilmiştir Uygulamada: 3 yıllık bir zaman sınırı uygundur

151 Alternatifler? Hangi alternatifler karşılaştırılmış? Seçenekler yeterince detaylı tanımlanmış mı? Uygun alternatifler karşılaştırılmış mı? Analiz, yeni olguyu mevcut standart ile karşılaştırıyor mu? Hiçbir şey yapma alternatifi dahil edilmiş mi?uygun mu? Tüm uygun alternatifler dikkate alınmış mı? Her bir alternatifin etki/etkililik durumu ortaya konulmuş mu? Etki/etkililik durumunu ortaya koymak için kullanılan veriler nelerdir? Bootman JL. Principles of Pharmacoeconomics

152 Maliyetler ve Sonuçları Tüm maliyetler ve sonuçları (istenmeyen etkiler) her bir alternatif için tanımlanmış mı? Dahil edilmeleri klinik verilerle desteklenmiş mi? Eğer önemli bir değişken dışlanmış ise gerekçesi verilmiş mi? Tedavi alternatifleri yeterince detaylı tanımlanmış mı? Dahil edilen maliyetler ve sonuçları, seçilen perspektif ve zaman çizelgesine uygun mu seçilmiş? Maliyetler ve sonuçları nasıl ölçülmüş veya hesaplanmış? Maliyetler ve sonuçları nasıl değerlendirilmiş? Bootman JL. Principles of Pharmacoeconomics

153 Duyarlılık Analizi Kesin olarak ölçülememiş olabilecek değişkenler için bir duyarlılık analizi yapılmış mı? Faktörler değişince bulgular değişiyor mu? Bootman JL. Principles of Pharmacoeconomics

154 Bulgular Maliyetler ve Sonuçlar Analiz sonuçları açıkça sunulmuş mu? Bulgular kümelenmemiş biçimde sunulmuş mu? Bulgular her bir alternatif için toplam maliyet ve sonuçlarını ve artırımlı bulguları sunuyor mu? Duyarlılık analizinin sonuçları sunulmuş mu? Çalışma sorularına yanıt verecek yeterli kanıt var mı? Bootman JL. Principles of Pharmacoeconomics

155 Tartışma ve Sonuçlar Bulgular orijinal problem çerçevesinde tartışılmış mı? Değerlendirmenin kısıtlılıkları tartışılmış mı? Genellemeler uygun mu? Bulgular, daha önce yayınlanmış benzer değerlendirmeler veya aynı hastalık durumu ile karşılaştırılmış mı? Analiz bulgularının yerine getirilmesinin pratik ve etik sonuçları tartışılmış mı? Bootman JL. Principles of Pharmacoeconomics

156 Kısıtlılıklara değinilmiş mi?

157 Diğer Sağlik Teknolojilleri Değerlendirme (HTA) Kurumlari NICE IQWIQ HAS CVZ Vb

158 Neden Diğer HTA Kurumlari? Bu kurumlar bizden genellikle 1-2 yıl öncesinde değerlendirmelerini yapmış oluyorlar. Tedavi hizmet maaliyetleri bizden 2-3 kat fazla olan ancak referans fiyatlandırmadan dolayı ilaç maliyetleri aynı oranda fazla olmayan ülkelerde maliyet etkili olmayan bir tedavinin bizde maliyet etkili olması mümkün değildir. Bu kurumlar analizlerinde firmaların bize sunmadığı hasta gruplarını tanımlarlar.

159 Örneğin Türkiye Hekim muayene ücreti Beyin BT Fransa Hekim muayene ücreti Beyin BT Zonisamid Fransa depocu fiyatı 75 Türkiye depocu fiyatı 75 Fransa kamu tarafından ödenen depocu fiyatı (%85) 63 Türkiye kamu tarafından ödenen depocu fiyatı (%59) 44,25

160

161

162 Örneğin Bizde Akut Koroner Sendromlu Her Hasta İçin Kullanılmak İstemiyle Başvuru Yapılıyor IQWIQ ST segment elevasyonu olan akut koroner sendromda HAS Sadece anjioplasti (PCI) uygulanacak akut koroner sendromlu, 75 yaş altı ve 60 kg üzeri hastalarda NICE ST segement elevasyonlu PCI uygulanacak hastalarda, diyabetli non-st veya ST segment elevasyonlu PCI uygulanacak hastalarda ve stent trombozu olmuş hastalarda önerilmektedir. Diyabeti olmayan non-st MI hastalarında kullanılması önerilememektedir.

163 Farmakoekonomik Değerlendirme Yöntemleri Analiz Tipi Ölçüm Birimi Kullanım Alanları Maliyet Minimizasyon - Karşılaştırılanlar arasında etkililik ve yan etki farkının olmdığı durumlarda. Maliyet Etkililik Doğal Mobidite veya Mortalite Ölçütleri (Kan basıncı vb.) Tüm Sağlık Girişimleri Maliyet Fayda QALY, DALY Tüm Sağlık Girişimleri Maliyet Yarar Para Tüm Sağlık Girişimleri

164 Maliyet-Minimizasyon İki tedavi arasında yan etki ve etkililik açısından istatistiksel olan farkın olmadığının gösterilmiş olması gereklidir. Yani p > 0.05

165 Neler olabilir?? Nöromuskuler blokerler Statinler ADEI ARB Bazı NSAI ler

166 Maliyet-minimizasyon sadece GÜNLÜK tedavi maliyetini hesaplama değildir. Toplam tedavi maliyetini hesaplamadır!!!

167

168

169 Örnek A İlacı X hastalığının tedavisinde kullanılan A ilacı kullanan hastaların plasebo karşılaştırmalı çalışmada; %75 inde semptomlarda azalmaya neden olurken, hastaların %10 unda gastrointestinal yan etkilere neden olmaktadır. A ilacı hafta da bir kullanılır. Kullanımı sırasında hastanın hastanede yatışı gereklidir ve kullanım süresince kan F değerlerine bakılmalıdır. Doktor kontrolünde kullanımı önerilmektedir.

170 B ilacı X hastalığının tedavisinde kullanılan B ilacı kullanan hastaların plasebo karşılaştırmalı çalışmada; %70 inde semptomlarda azalma olurken, hastaların %11 inde gastrointestinal yan etkilere neden olmaktadır. B ilacı kullanımı sırasında hastane yatışına gerek olmadığı gibi herhangi bir takip testine de gerek yoktur. B ilacı her gün alınmalıdır.

171 Bu iki ilacı maliyet-minimizasyon ile karşılaştırabilir miyiz?

172 P > 0.05 X hastalığında A ve B ilaçlarının karşılaştırıldığı randomize bir klinik çalışmada ilaçlar arasında etkililik ve yan etki açısından anlamlı bir farkın olmadığı gösterilmiştir.

173 Örnek -1 Ödeyici Perspektifi A ve B arasında etkililik ve yan etki açısından anlamlı fark olmadığı için maliyetminimizasyon yapılabilinir. Kronik bir hastalık olduğu ve ilaçların birisinin hafta da bir diğerinin her gün alımı olduğu için aylık karşılaştırma daha uygundur.

174 A ilacinin tedavi maliyeti için neler gerekli? Haftalık kullanım için ilaç maliyeti İlaç takibi için test maliyeti Hastane yatış maliyeti

175 B ilacının tedavi maliyeti için neler gerekli? Günlük kullanım için ortalama ilaç maliyeti Aylık reçeteleme için hekim ziyareti

176 A İlacı Maliyetleri 70 kg lık bir hasta için haftalık ilaç maliyeti 50 TL Kontrol testi ayda bir yapılacak ve 25 TL Hastane yatışı 100 TL

177 B ilacı maliyetleri 70 kg lık bir hasta için günlük ilaç maliyeti 15 TL Hekim ziyareti ücreti 25 TL

178 A ilacı maliyeti? İlac 50 x 4 = 200 TL Test 25 x 1 = 25 TL Hst.Yat. 100 x 4 = 400 TL 625 TL

179 B ilacı maliyeti? İlaç 15 x 28 = 420 TL Hkm.Ziy. 30 X 1 = 25 TL 445 TL

180 A-B İlacinin X Hastalarında Maliyet- Minimizasyon Analizi İlaç Maliyeti Diğer Maliyetler Toplam A İlacı Aylık 200 TL 425 TL 625 TL B İlacı Aylık 420 TL 25 TL 445 TL

181

182 Maliyet-Etkililik En sık kullanılan karşılaştırma yöntemidir. Maliyetler seçilen etkililik ve yan etki türüne göre düzenlenir. Böylece farklı tedavi türlerinin farklı etkililik ve yan etkileri karşılaştırılması sağlanır

183 Neler Olabilir? Her şey!!! NSAI ile Osteoartrit Cerrahisi Anti-epileptikler Anti-psikotikler İnnovatör ürünler ile Jenerik ürünler

184 Ülser Ayaktan Hastane Cerrahi Tıbbi ARTRİTLİ HASTA NSAI 1 Ülser yok NSAI 2 Ülser Ayaktan Hastane Cerrahi Tıbbi Ülser yok

185 Markov Zincir Hastalık Tedavi Ölüm

186

187 Örnek 1 X İlaci X ilacının erişkinlerde kronik immün trombositopenik purpura (ITP) tedavisinde onay almış ilk ve tek oral trombopoetin (TPO) reseptör agonisti olması nedeni ile bu hastalarda steroid tedavisine yanıtsızlık durumunda tek alternatif oral tedavi seçeneğidir.

188 Tedavi olarak alternatif tedavinin olmaması ve mevcut tedavilerin hastalarda akut durumlarda trombosit yıkımının daha fazla olmasını engellemek yönünde kullanılması, bir kısım ilacların off-label tercih edilmesi gibi nedenlerle farmakoekonomik analiz maliyet minimizasyonu ile yapılmıştır.

189 Örnek 1 Mevcut Tedavi X İlacı ile tedavi İlaç Hastalar Maliyet İlaç Hasta Maliyet Yıllık 2 müdahle Immunoglobulin 60,00% Immunoglobulin 40,00% Anti-D 10,00% Anti-D 10,00% Rituximab 30,00% Rituximab 20,00% ,00% 130 X İlacı 30,00% % 130 Toplam , ,22 Ortalama maliyet /Hasta/yıl , ,06 Tasarruf/Hasta/yıl ,76 Toplam maliyet farkı ,44 Sonuç Yeni tedavi daha uygun maliyetlidir

190 Karşılaştırma neticesinde X ilacı tedavide kullanılması Maliyet-minimizasyonu sağlamakta.

191 Maliyet minimizasyon yapmak için yeterli kanıt yok!!!! Off label bir ürün ile karşılaştırma yapmak klinikle uyumsuz bir yaklaşımdır!!! Çünkü off label kullanımının etkililik ve güvenirlilik verisi yoktur. Gerçek hayatta tamamen Ritüksimab pazarının yerini alabilir

192 Örnek 2 Y İlacı Diabetes mellitus halen modern tıbbın karşı karşıya olduğu en ciddi tehditlerden biridir ve tıbbi bakım hizmetleri üzerinde muazzam bir klinik ve mali yük oluşturmaktadır.

193 CORE Diyabet Modeli, GWAA klinik çalışmasının sonuçları (Robert J. Heine ve ark. Ann Intern Med. 2005;143: ) Y ilacına bağlı uzun vadeli klinik ve ekonomik sonuçlarını tahmini olarak elde etmek için kullanılmıştır.

194 İlk ve ikinci sıra Monte Carlo simülasyonları dahil olmak üzere analizler, yaş, cinsiyet, başlangıçtaki risk faktörleri ve önceden var olan komplikasyonlar bakımından tanımlanan tip 1 ve tip 2 diyabeti olan hasta kohortlarında yapılabilir.

195 H8O-MC-GWAA klinik çalışmasının(robert J. Heine ve ark. Ann Intern Med. 2005;143: ) tedavi niyetli (ITT- intention to treat) popülasyonunu temsilen başlangıçtaki demografik özellikleri, başlangıçtaki komplikasyonları ve önemli eş zamanlı ilaç kullanımları bulunan bir hasta kohortu tanımlanmıştır

196 Heath state utility/disutility values were derived from the UKPDS, Australian Institute of Health and Welfare Burden of Illness in Australia report. Tip 2 diyabet ve komplikasyonları için sağlık durumu yararlılık değerleri, UKPDS'den ve Avustralya Sağlık ve Sosyal Güvenlik Kurumu Avustralya Hastalık Yükü raporu elde edilmiştir

197 Y İlacı tedavisinin yaşam beklentisini ve kaliteye göre düzeltilmiş yaşam beklentisini insülin glarjine kıyasla daha olumlu yönde etkilediği öngörülmüştür. İnsülin glarjine kıyasla Y İlacı tedavisi ile ortalama (düşürülmüş) yaşam beklentisi 20 yıl zaman diliminde 0.03 yıl ve ortalama kaliteye göre düzeltilmiş yaşam beklentisi (QALY) 0.37 oranında artmıştır.

198 X İlacına bağlı düzelmeler nedeniyle kazanılan QALY için ICER 30,018 YTL idi. ICER mevcut standartlara göre Türkiye koşullarında iyi para değerini temsil etmektedir (WHO ya göre kişi başına üç kat GDP eşiğini ödemeye isteklilik).

199

200 Sosyodemografik faktörlere dayalı tercihlerde hiçbir ortamla fark olmayacağını söylemek doğru olmayacaktır çünkü birkaç çalışmada tercihlerde anlamlı farklılıklar gözlenmiştir. Bootman JL. Principles of Pharmacoeconomics

201 Filimler, giyinme veya politik adaylar için tercihler sosyal ve kültürel gruplar için farklılık göstermektedir; bu farklılıkların sağlık durumu içinde olduğu varsayılmaktadır Beyaz erkekler için net sağlık faydaları hakkındaki kararların bazı semptomlara farklı ağırlık verebilecek olan Hispanik erkeklere uygulanamayabilir. Bootman JL. Principles of Pharmacoeconomics

202

203 Örnek Z İlaci Amaç: Major Depresif Bozukluk (MDB) tedavisinde Z İlacı kullanımının maliyet etkililiğinin değerlendirilmesi. Model: Maliyet etkililik analizi için Ayrık Olay Modeli (Discrete Event Model) kullanılmıştır.

204 Geliştirilen modelde etkililiği ölçmek için kullanılan sonuç kriterleri Kaliteye Uyarlanmış Yaşam Yılları (Quality Adjusted Life Years) ve remisyonda geçen yaşam yılı olarak belirlenmiştir (Life Years in Remission). MDB nin kronik olma özelliği nedeniyle depresif epizot olmadan geçen süre, önemli ve kritik bir sonuç ölçümü olarak kabul edilmektedir. Türkiye de geri ödeme başvurularında hazırlanacak dosyanın içeriği ile ilgili olarak yayınlanan yönergede QALY nin ilave veri olarak kullanılabileceği belirtilmiş olduğundan maliyet etkililik modelinde sadece klinik etkinlik verisi dikkate alınarak remisyonda geçen yaşam yılı sonuç göstergesi olarak kullanılmıştır.

205 Perspektif: Çalışma ödeyici kurum perspektifinden yapılmıştır. Karşılaştırılan Alternatif: Z İlacı maliyet etkililiği Venlafaksin ve Duloksetin ile ayrı ayrı karşılaştırılmış daha sonra model kapsamında geliştirilen ve Duloksetin ile Venlafaksinden oluşan bir matriks alternatif ile karşılaştırılmıştır.

206 Zaman Dilimi: Klinik uygulamada MDB nin tedavisinde ortalama olarak 16 hafta (4 ay) ile 9 ay arasında bir zaman aralığı tanımlanmaktadır. Ancak bu süre bir hastanın daha önce geçirdiği MDB epizotunun sayısına bağlı olarak hastadan hastaya önemli varyasyonlar göstermektedir.

207 Etken madde Ağırlıklı Ortalama Tablet/Kutu Ağırlıklı Ortalama mg/tablet Ağırlıklı Ortalama Fiyat Fiyat/mg** Y İlacı ,39 0,08 Duloksetin 28 48,30 38,20 0,03 Venlafaksin 25,92 88,87 17,40 0,01 Sertralin 29,07 60,07 9,60 0,01 Paroksetin 30,21 20,63 15,18 0,02 Essitalopram 28,61 12,19 24,00 0,07 Fluoksetin 22,47 20,00 7,17 0,02 * Kamu alım fiyatı

208 Y İlacı ile matriks ajan (Venlafaksin ve Duloksetin) maliyet etkililik sonuçları Y Matriks Ajan Y-Matriks Ajan İMEO Maliyet (TL) RGYY 3, , RGYY: Remisyonda Geçen Yaşam Yılı IMEO: İlave Maliyet Etkililik Oranı

209 Y İlacı ile matriks ajan (Venlafaksin ve Duloksetin) duyarlılık analizi sonuçları İstatistikler Maliyet Etkililik İMEO Δ Maliyet Δ RGYY Δ Maliyet/ Δ RGYY Ortalama -514 TL 0, TL Standart Sapma 66 TL 0, TL Minimum -683 TL 0, TL Maksimum -342 TL 0, TL En Düşük (%95) -640 TL 0, TL En Yüksek(%95) -366 TL 0, TL Skewness 0,037-0,047-0,035 Kurtosis 0,340-0,009 0,092 RGYY: Remisyonda Geçen Yaşam Yılı

210

211 HANGİSİNİ ÖDERSİNİZ?

212 ELİNİZDE 20 m$ VARSA HANGİSİNİ ÖDERSİNİZ?

213 Tedavinin

214 Günlük Tedavi Maliyeti Y İlacı 2,10 4,20 Duloksetin 1,75 Venlafaksin 0,60-1,2

215 2010 Yılı Kutu Ortalama Kutu Venlafaksin , Duloksetin , Y İlacı Toplam Varsayım Kutu Ortalama Kutu Venlafaksin , Duloksetin , Y İlacı ,

216 Özet Bir Analizde Bakılması Önerilen Noktalar Başvuru yönetmeliklere uygun mu? Araştırma sorusu tanımlanmış mı? Model tanımlanmış mı? Sonuçlar araştırma sorusu ile uyumlu mu? Bütçe etkisi belirtilen maliyet-etkililik bulgularına göre anlamlı mı? Diğer HTA kurumlarının (NICE, IQWIQ, HAS, vb) ürünler hakkında raporları. Ülkemiz gerçekleri.

217 Kitaplar; Principles of Pharmacoeconomics Quality of Life & Pharmacoeconomics: An Introduction Web Siteleri;

218 Son Söz Doğru Analiz Yoktur, Kabul Edilebilir Analiz Vardır.

219 STD Yol Haritası Dr. Güvenç Koçkaya

220

221 Politika Sorularının Belirlenmesi. Genel Bilgilerin Toplanması. STD Protokolünün Belirlenmesi.

222 Araştırma Sorularının Belirlenmesi. Etkililik, Güvenirlilik, Psikolojik/Sosyal/Etik Boyutu, Organizasyon-İş Gücü, Ekonomik

223

Maliyetlerin Tahmin Edilmesi. Prensipler ve Metotlar

Maliyetlerin Tahmin Edilmesi. Prensipler ve Metotlar Maliyetlerin Tahmin Edilmesi Prensipler ve Metotlar Ana hat Maliyetlendirme prensipleri: hangi maliyetler dahil edilmeli? Maliyetlendirme metotları: maliyetler nasıl tahmin edilmeli? İndirim: zaman tercihine

Detaylı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı TEPAV Değerlendirme Notu Temmuz 1 19 191 19 193 19 195 19 197 19 199 199 1991 199 1993 199 1995 199 1997

Detaylı

TIBBİ MALZEME BAŞVURU KILAVUZU

TIBBİ MALZEME BAŞVURU KILAVUZU TIBBİ MALZEME BAŞVURU KILAVUZU Tıbbi malzemelerin Tebliğ eki "Kurumca Bedeli Karşılanacak Tıbbi Malzeme Listeleri"ne dahil edilmesine yönelik yapılacak başvurular ile ilgili hükümler aşağıda belirtilmiştir.

Detaylı

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİNDE YATAN HASTALARIN HASTANE HİZMET KALİTESİNİ DEĞERLENDİRMELERİ Bilim Uzmanı İbrahim BARIN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri AMAÇ Hasta memnuniyeti verilen

Detaylı

Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi

Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi 1 Mayıs 2010, Antalya Dr. Murat BALANLI SGK Yönetim Kurulu Üyesi 1 Ödeme Modelleri 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesiyle ülke nüfusu (yeşil kartlılar dışında)

Detaylı

TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ

TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İşletme Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü SAĞLIK POLİTİKASI VE PLANLAMASI TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Bölüm Hedefi *Bu derste; Türkiye de genel

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı

Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi. bilgilendirme notu. Sayfa 1

Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi. bilgilendirme notu. Sayfa 1 Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi bilgilendirme notu Sayfa 1 İçindekiler: Konu Sayfa Genel Değerlendirme: Türk ilaç piyasasında neler oldu?... 3

Detaylı

Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi

Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi Mehmet ATASEVER Mayıs, 2015 Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013

Detaylı

JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ

JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ Hangi antihipertansifler kullanılmalı? Dr. Celalettin USALAN JNC-8 HT KILAVUZU JNC-7; 2003.. And then we wait and wait JNC kılavuzları JNC7 Non-sistematik analiz

Detaylı

HASTANELERDE AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI, TEMİNİ VE SATINALMA

HASTANELERDE AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI, TEMİNİ VE SATINALMA HASTANELERDE AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI, TEMİNİ VE SATINALMA Uzm.Ecz. ÖZLEM KALSIN Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Ulusal Hastane ve Kurum Eczacıları Kongresi 3-6 Nisan 2014, Girne-KKTC

Detaylı

SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ

SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ Sağlık Ekonomisi Nedir? YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN Sağlık Ekonomisinin Tanımı Sağlık ekonomisi, ekonomi biliminin (özelde

Detaylı

ERLENDİRME RME KLERİ VE FARMAKOEKONOMİ. Prof. Dr. Mehtap TATAR

ERLENDİRME RME KLERİ VE FARMAKOEKONOMİ. Prof. Dr. Mehtap TATAR SAĞLIKTA DEĞERLEND ERLENDİRME RME TEKNİKLER KLERİ VE FARMAKOEKONOMİ Prof. Dr. Mehtap TATAR Hacettepe Üniversitesi Sağlık k Ekonomisi ve Sağlık k Politikası Araştırma rma ve Uygulama Merkezi (HÜSEP) Gündem

Detaylı

KANITA DAYALI LABORATUVAR TIBBI İLE İLİŞKİLİ HESAPLAMALAR. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005

KANITA DAYALI LABORATUVAR TIBBI İLE İLİŞKİLİ HESAPLAMALAR. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 KANITA DAYALI LABORATUVAR TIBBI İLE İLİŞKİLİ HESAPLAMALAR Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 1 Kanıta dayalı tıp Kanıta dayalı tıp, hekimlerin günlük kararlarını, mevcut en iyi kanıtın ışığında,

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

tepav Ocak2013 N201301 POLİTİKANOTU Fiyat ve Geri Ödeme Politikalarının İlaç Sanayii Üzerine Etkisi Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Ocak2013 N201301 POLİTİKANOTU Fiyat ve Geri Ödeme Politikalarının İlaç Sanayii Üzerine Etkisi Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Ocak2013 N201301 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Selin ARSLANHAN MEMİŞ 1 Analist, TEPAV Yaşam Bilimleri ve Sağlık Politikaları Enstitüsü Fiyat ve Geri Ödeme Politikalarının

Detaylı

DENEYSEL ARAŞTIRMALAR MÜDAHALE ARAŞTIRMALARI Dr. Meltem Şengelen HÜTF Halk Sağlığı AD 12 Şubat 2015 Epidemiyoloji Sağlıkla ilgili tüm sorunların ve hastalıkların kişi-yerzaman özelliklerine göre tanımlanması,

Detaylı

Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar

Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar AB Eşleştirme Projesi, Ankara 5. Eğitim haftası Klaus Halla Geliştirme Müdürü 29.11.2011 Unitec States Luxembourg (1) Norway Switzerland Austria Iceland Belgium

Detaylı

Nüfus artıyor Nüfus yaşlanıyor Kronik hastalıkların maliyeti artıyor Pahalı teknolojiler ve ilaçlar piyasaya sürülüyor Nüfusun sağlık hizmetinde

Nüfus artıyor Nüfus yaşlanıyor Kronik hastalıkların maliyeti artıyor Pahalı teknolojiler ve ilaçlar piyasaya sürülüyor Nüfusun sağlık hizmetinde UZM. ECZ. HARUN KIZILAY GENEL SEKRETER TÜRK ECZACILARI BİRLİĞİ 3. Uluslararası İlaç Kullanımını Geliştirme Konferansı,i 14-18 18 Kasım 2011, Antalya Nüfus artıyor Nüfus yaşlanıyor Kronik hastalıkların

Detaylı

Sağlık Bakımıyla İlişkili İnfeksiyonların Epidemiyolojisinde Temel Tanımlar

Sağlık Bakımıyla İlişkili İnfeksiyonların Epidemiyolojisinde Temel Tanımlar Sağlık Bakımıyla İlişkili İnfeksiyonların Epidemiyolojisinde Temel Tanımlar Dr. Alpay AZAP Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikr. AD. Epidemiyoloji Nedir? Sağlıkla ilgili

Detaylı

Op. Dr. Tonguç SUGÜNEŞ SOSYAL GÜVENLİK KURUMU Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürü

Op. Dr. Tonguç SUGÜNEŞ SOSYAL GÜVENLİK KURUMU Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürü Op. Dr. Tonguç SUGÜNEŞ SOSYAL GÜVENLİK KURUMU Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürü Sağlıkta Dönüşüm Programı ve Sosyal Güvenlik Reformu Reform öncesi Türkiye de sağlıkta geri ödeme, 3 farklı sigorta sistemiyle

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

Sağlıkta Maliyet Kavramı. Doç. Dr. Sedat ALTIN Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Sağlıkta Maliyet Kavramı. Doç. Dr. Sedat ALTIN Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlıkta Maliyet Kavramı Doç. Dr. Sedat ALTIN Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Sektörü (Piyasası) Sağlık sektörünü diğer sektörlerden ayıran temel farklılık,

Detaylı

2014 Türk Alman Bilim Yılı Çalıştayı

2014 Türk Alman Bilim Yılı Çalıştayı 2014 Türk Alman Bilim Yılı Çalıştayı Çalıştay 1: Türkiye'de Alman Veri Toplama Sistemlerinin Adaptasyonu: Fırsatlar Ve Engeller Grup 1: Yeterli personel ve zaman olmaması nedeniyle Türkiye de bu sistemin

Detaylı

ÖDEME SÜRECİ. Dr. Akif AKBULAT Fiyat, Mevzuat, Araştırmalar Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu

ÖDEME SÜRECİ. Dr. Akif AKBULAT Fiyat, Mevzuat, Araştırmalar Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ÖDEME SÜRECİ Dr. Akif AKBULAT Fiyat, Mevzuat, Araştırmalar Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Neredeyiz? İlaç Düzenlemeleri Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Fiyatlandırma

Detaylı

Doç. Dr. Halil Coşkun. Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu

Doç. Dr. Halil Coşkun. Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu Doç. Dr. Halil Coşkun Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu GİRİŞ 2010 verilerine göre dünyada erişkinlerde (20-79 yaş) diabet prevalansı %6,4 (285 milyon). 2030 da bu oranın %7,7 ye (439 milyon) yükseleceği öngörülüyor.

Detaylı

Birinci Ulusal Sağlıkta Yaşam Kalitesi Sempozyumu, İzmir, Nisan 2004. Maliyet Yararlanım Analizleri ve Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi, Dr Doğan Fidan

Birinci Ulusal Sağlıkta Yaşam Kalitesi Sempozyumu, İzmir, Nisan 2004. Maliyet Yararlanım Analizleri ve Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi, Dr Doğan Fidan Maliyet Yararlanım Analizleri ve Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi Dr Doğan Fidan Birinci Ulusal Sağlıkta Yaşam Kalitesi Sempozyumu, İzmir, Nisan 2004 İçerik Sağlık ekonomisinin tanımı ve gerekçeleri Ekonomik

Detaylı

SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER. Abdullah Can

SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER. Abdullah Can SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER SPSS in üzerinde işlem yapılabilecek iki ana ekran görünümü vardır. DATA VIEW (VERİ görünümü) VARIABLE VIEW (DEĞİŞKEN görünümü) 1 DATA VIEW (VERİ görünümü) İstatistiksel

Detaylı

TIBBİ MALZEME BAŞVURU KILAVUZU

TIBBİ MALZEME BAŞVURU KILAVUZU TIBBİ MALZEME BAŞVURU KILAVUZU Tıbbi malzemelerin Tebliğ eki "Kurumca Bedeli Karşılanacak Tıbbi Malzeme Listeleri"ne dahil edilmesine yönelik yapılacak başvurular ile ilgili hükümler aşağıda belirtilmiştir.

Detaylı

Sağlık Harcamalarında Gözlenen Uzun Vadeli Artışın Dinamik Sebeplerinin Analizi

Sağlık Harcamalarında Gözlenen Uzun Vadeli Artışın Dinamik Sebeplerinin Analizi Sağlık ında Gözlenen Uzun Vadeli Artışın Dinamik Sebeplerinin Analizi Nisa Önsel Boğaziçi Üniversitesi, Endüstri Mühendisliği 05.12.2014 Kişi başı sağlık harcamaları (US $ PPP) 9000 8000 7000 6000 5000

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU. Yadigar GÖKALP Başkan Yardımcısı ve Yönetim Kurulu Üyesi

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU. Yadigar GÖKALP Başkan Yardımcısı ve Yönetim Kurulu Üyesi T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU Yadigar GÖKALP Başkan Yardımcısı ve Yönetim Kurulu Üyesi SAĞLIK HARCAMALARI 03.07.2012 MEDULA-1 MEDULA NEDİR? MED(ikal) ULA(k) (Tıbbi haberci-haberleşme)

Detaylı

Bunu karşılayabilir miyiz? Bütçeler ve eşikler

Bunu karşılayabilir miyiz? Bütçeler ve eşikler Bunu karşılayabilir miyiz? Bütçeler ve eşikler Ödenebilirlik Hakkında Karar Verirken Maliyet Etkinliğin Kullanılması Birkaç yaklaşım Ödeme için isteklilik Sabit bütçe Bir eşik kullanılması Bütçenin yeniden

Detaylı

Sağlık Reformunun Mali Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi. A. Tuncay Teksöz Pfizer,Türkiye Sağlık Politikası Koordinatörü

Sağlık Reformunun Mali Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi. A. Tuncay Teksöz Pfizer,Türkiye Sağlık Politikası Koordinatörü Sağlık Reformunun Mali Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi A. Tuncay Teksöz Pfizer,Türkiye Sağlık Politikası Koordinatörü T.Teksöz, K.Helvacıoğlu ve Y.Kaya Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle

Detaylı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı Prof. Dr. Bülent ALTUN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Dünyada Hipertansiyon

Detaylı

Prostat Kanseri Tarama ve PSA Dr. Cemil Uygur 30 Mayıs 2009 Eskişehir

Prostat Kanseri Tarama ve PSA Dr. Cemil Uygur 30 Mayıs 2009 Eskişehir Prostat Kanseri Tarama ve PSA Dr. Cemil Uygur 30 Mayıs 2009 Eskişehir PSA nın tarihsel süreci ve klinik kullanımı 1. Tarama / Erken Tanı 2. Gelecekteki Kanseri öngörme 3. Evreleme T evresi N evresi M evresi

Detaylı

Kanıta Dayalı Tıp ve Kan Bankacılığı

Kanıta Dayalı Tıp ve Kan Bankacılığı Kanıta Dayalı Tıp ve Kan Bankacılığı Dr. Ayşen Timurağaoğlu Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, Hematoloji Bilim Dalı Kanıta dayalı tıp veya kanıta dayalı uygulama bilimsel metodlara dayanarak elde edilmiş

Detaylı

Etki Analizinin Aşamaları

Etki Analizinin Aşamaları Analitik Araçlar ve Veri Toplama Çalıştayı 15-16 Nisan 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Roman Ladus Oturum 6 Etkilerin Ölçülmesi Etki Analizinin Aşamaları Etkilerin Değerlendiril-mesi ve Opsiyonların Karşılaştırılması

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Diyabetlilerin önemli bir kısmında bulunan psikolojik bozukluklar çoğu zaman gözardı edilmekte ve

Detaylı

Hastalık Yükü Kavramı ve Hesaplanmasında Kullanılan Ölçütler ve Daly Kavramına Kısa Bakış

Hastalık Yükü Kavramı ve Hesaplanmasında Kullanılan Ölçütler ve Daly Kavramına Kısa Bakış B i r l i k t e Ö ğ r e n e l i m TOPLUM HEKİMLİĞİ BÜLTENİ Cilt 28, Sayı 1, Ocak-Nisan 2009 Hastalık Yükü Kavramı ve Hesaplanmasında Kullanılan Ölçütler ve Daly Kavramına Kısa Bakış Nüket PAKSOY ERBAYDAR

Detaylı

TANI VE TEDAVİ İŞLEMLERİ BAŞVURU KILAVUZU (KILAVUZ -2)

TANI VE TEDAVİ İŞLEMLERİ BAŞVURU KILAVUZU (KILAVUZ -2) TANI VE TEDAVİ İŞLEMLERİ BAŞVURU KILAVUZU (KILAVUZ -2) Tanı ve tedavi işlemlerinin Tebliğ ve/veya eklerine dahil edilmesine yönelik başvurular ile ilgili hükümler aşağıda belirtilmiştir. 1. GENEL TALİMATLAR

Detaylı

Vaka Çalışması Prostat Kanseri. Kılavuzu

Vaka Çalışması Prostat Kanseri. Kılavuzu Vaka Çalışması Prostat Kanseri Şubat 2008 te basılmıştır Kılavuzu Teşhis ve tedaviyi kapsar Kılavuzu geliştirenler, yeni maliyet etkinlik analizi için hangi başlıkların uygun olduğunu göz önünde bulundurmak

Detaylı

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemii id i Tedavisi i Prof.Dr. Oktay Ergene İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemi Gelişimiş VLDL Chylomicron Liver Defective Lipolysis Remnants

Detaylı

AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF. Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi

AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF. Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi Diyabet Dünya çapında ve Avrupa da halk sağlığı sorunu AVRUPADA DİYABET YÜKÜ 20-79 yaşları 2003 2025

Detaylı

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi TÜRKİYEDE BÖBREK NAKLİ 1975 yılında canlı 1978 yılında kadavra E.Ü.T.F Hastanesi Organ Nakli Uygulama ve Araştırma Merkezi 1988

Detaylı

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması Tuncay Güçlü S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Bölümü 16-18 Ekim 2014, Malatya GİRİŞ Kronik

Detaylı

ANHTA STD RAPORU 02 - KEMİK BANKASI KURULUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ

ANHTA STD RAPORU 02 - KEMİK BANKASI KURULUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ 2 Proje Koordinatörü Uzm. Dr. Dilek KANYILMAZ Proje Ekibi Op. Dr. Ahmet UÇANER Doç. Dr. Rabia KAHVECİ Uzm. Hemşire Emine ÖZER KÜÇÜK Cevdet İŞNAZ 2013 ANHTA Ekibi Başkan Doç. Dr. Rabia Kahveci Üyeler Doç.

Detaylı

Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel, Füsun Güzelmeriç, Tuncer Koçak

Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel, Füsun Güzelmeriç, Tuncer Koçak Koroner Arter Bypass Greftleme Operasyonlarında Esmolol Hidroklörür ve Magnezyum Sülfatın Laringoskopi ve Trakeal Entubasyona Bağlı Hemodinamik Yanıta Etkileri Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel,

Detaylı

01.02.2013. Statistical Package for the Social Sciences

01.02.2013. Statistical Package for the Social Sciences Hipotezlerin test edilip onaylanması için çeşitli istatistiksel testler kullanılmaktadır. Fakat... Her istatistik teknik her tür analize elverişli değildir. Modele veya hipoteze uygun test istatistiği

Detaylı

Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel

Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Uygulamalar YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÖNETİMİ BÖLÜMÜ Sağlık Kurumlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Uygulamalar Sunum Planı:

Detaylı

Tularemi Tedavi Rehberi 2009. Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği

Tularemi Tedavi Rehberi 2009. Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Tularemi Tedavi Rehberi 2009 Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği 1 Rehber nasıl hazırlandı? Güncel kaynaklar 5 rehber, İnternet

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ ANALİZİ

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ ANALİZİ TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ ANALİZİ Yazar Mehmet ATASEVER Y A Y I N L A R I Mayıs 2015, Ankara 1. Baskı Ön Söz "Türkiye İlaç Sektörü Analizi kitabında, Türkiye ilaç sektörünün, sektörü etkileyen gelişmelerin

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI PERFORMANS YÖNETİMİ NEDİR?

İNSAN KAYNAKLARI PERFORMANS YÖNETİMİ NEDİR? İNSAN KAYNAKLARI PERFORMANS YÖNETİMİ NEDİR? Sefa ESEN Kurumsal Finansman Yönetmeni 1 Stratejik hedeflere ulaşmada stratejik plan çevriminin performans gözlemleme ve raporlama unsurları kurum tarafından

Detaylı

Final Klinik Çalışma Raporlarının Hazırlanması ve Değerlendirilmesinde. Edilmesi Gereken Noktalar

Final Klinik Çalışma Raporlarının Hazırlanması ve Değerlendirilmesinde. Edilmesi Gereken Noktalar Final Klinik Çalışma Raporlarının Hazırlanması ve Değerlendirilmesinde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Uz. Dr. Selda Emre Aydıngöz Serbest Tıbbi Yazar, Ankara Bir klinik araştırmanın tamamlanmasını takiben

Detaylı

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki

Detaylı

STD ye Genel Bakış. Tarihsel Gelişim ve Uluslar arası Örnekler

STD ye Genel Bakış. Tarihsel Gelişim ve Uluslar arası Örnekler STD ye Genel Bakış Tarihsel Gelişim ve Uluslar arası Örnekler Sağlık Teknolojisi Değerlendirmesi Nedir? Sağlık Teknolojisi: Sağlık hizmetlerinde kullanılan ilaçlar, cihazlar ve tıbbi ve cerrahi prosedürler

Detaylı

SUNUM PLANI. Politika ve Proje Daire Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü

SUNUM PLANI. Politika ve Proje Daire Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü SUNUM PLANI Sağlık Hizmetlerinde Geri Ödeme Yeni Ödeme Sistemlerine Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Neden DRG/TİG? SGK DRG/TİG Projesi Amaç / Hedef / Kurgu Proje Kapsamında Yapılan Çalışmalar ve Gelinen Son

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir.

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir. ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI ETACİD % 0,05 Nazal Sprey 2. BİLEŞİM Etkin madde: Mometazon furoat 50 mikrogram/püskürtme 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ETACİD erişkinler, adolesanlar ve 6-11 yaş arasındaki çocuklarda

Detaylı

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Doğu Asya Cerrahi D2 sonrası oral floropirimidin bazlı adjuvan tedavi Avrupa Perioperatif kemoterapi (neoadjuvan ve adjuvan) Amerika Adjuvan kemoradyoterapi Surg Oncol

Detaylı

Yeni Dönemde Sağlık Yönetim Vizyonu

Yeni Dönemde Sağlık Yönetim Vizyonu Eğitim ve Araştırma Hastaneleri Perspektifinden Yeni Dönemde Sağlık Yönetim Vizyonu Prof. Dr. NurullahZengin Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yöneticisi 3. Sağlık Yönetimi Kongresi 13-16 Nisan

Detaylı

Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib

Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib Medicine (Baltimore). 2015 Jun;94(22):e887. doi: 10.1097/MD.0000000000000887. Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib

Detaylı

Basın bülteni sanofi-aventis

Basın bülteni sanofi-aventis Basın bülteni sanofi-aventis 7 Kasım 2007 ULUSLARARASI DİYABET TEDAVİ PRATİKLERİ KAYIT ÇALIŞMASI NIN (IDMPS) TÜRKİYE SONUÇLARI HEDEF TEDAVİ KALİTESİNİ ARTIRMAK ÇALIŞMANIN AMACI ve YÖNTEMİ Uluslararası

Detaylı

İnfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi. Dr. Oğuz Reşat Sipahi Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

İnfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi. Dr. Oğuz Reşat Sipahi Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD İnfeksiyon hastalıkları ve farmakoekonomi Dr. Oğuz Reşat Sipahi Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD İÇERİK Tanım Önemi İnfeksiyon hastalıklarındaki önemi Yerel

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi

Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Dünya Sorunu Dünya Sağlık Örgütü (WHO) raporlarına göre kronik hastalıklar

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005

KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 1 Karşılaştırma istatistiği Temel kavramlar: Örneklem ve evren:

Detaylı

SCHWIND AMARIS ile SmartPulse Teknolojisi kullanılarak TransPRK tedavisinin çok-merkezli olarak Sonuçlarının Değerlendirilmesi

SCHWIND AMARIS ile SmartPulse Teknolojisi kullanılarak TransPRK tedavisinin çok-merkezli olarak Sonuçlarının Değerlendirilmesi klinik çalışma 2015 SCHWIND AMARIS ile SmartPulse Teknolojisi kullanılarak TransPRK tedavisinin çok-merkezli olarak Sonuçlarının Değerlendirilmesi David T. Lin, MD, Canada, Paolo Vinciguerra, MD, Italy,

Detaylı

Taraf tutma (Bias) önlenmiş

Taraf tutma (Bias) önlenmiş Hamdi Akan Ankara Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı hamdiakan@gmail.com 23 Ocak 2015 Toplumu iyi temsil ediyor = Hasta sayısı Doğru tasarım ve metodoloji Taraf tutma (Bias) önlenmiş Sağlam istatistik

Detaylı

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) HASTALIKLARDA DİYET TEDAVİSİ I. BES303 5. 3 2 0 5 Önkoşullar

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) HASTALIKLARDA DİYET TEDAVİSİ I. BES303 5. 3 2 0 5 Önkoşullar Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Laboratuar HASTALIKLARDA DİYET TEDAVİSİ I BES303 5. 3 2 0 5 Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe Dersin Türü Zorunlu Dersin öğrenme ve Anlatım öğretme teknikleri Tartışma,Beyin

Detaylı

TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ

TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ Prof. Dr. Yıldız PEKŞEN Ondokuz Mayıs Üniversitesi,

Detaylı

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI Prof. Dr. Reyhan ERSOY Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HİPOGLİSEMİ VE DİYABETES MELLİTUS Hipoglisemi Diyabetes

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

İlaçla-İlgili Sorunlar için Sınıflandırma

İlaçla-İlgili Sorunlar için Sınıflandırma İlaçla-İlgili Sorunlar için Sınıflandırma (14.01.2010 da revize edilmiştir) 2003-2010 Pharmaceutical Care Network Europe Foundation Vakıf, sınıflandırmanın kullanım ve validasyon sonuçları konusunda bilgilendirildiği

Detaylı

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ YASLANMA ve YASAM KALİTESİ Tufan Çankaya İzmir, 2003 Giriş: Doğal süreç; Doğum, büyüme-gelişme, üreme, ölüm Ölüm, yaşamın hangi döneminde meydana geliyor? Genç ölüm - Geç ölüm Dünya topluluklarına bakıldığında:

Detaylı

RUHSAT DIŞI İLAÇ KULLANIMINDA ZORLUKLAR

RUHSAT DIŞI İLAÇ KULLANIMINDA ZORLUKLAR RUHSAT DIŞI İLAÇ KULLANIMINDA ZORLUKLAR Tıbbi Onkolog gözüyle Dr. Mutlu DOĞAN Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Kliniği 5. Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi 21 Mart 2014 Tanım ruhsat

Detaylı

Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi

Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi Doç.Dr.Mustafa N.İLHAN Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı mnilhan@gazi.edu.tr Sağlık Tanımı (DSÖ) Yalnızca sakatlık ve hastalık

Detaylı

ŞİMDİ META-ANALİZ ZAMANI

ŞİMDİ META-ANALİZ ZAMANI ŞİMDİ META-ANALİZ ZAMANI Dr. Hakan Bozcuk T. Onkoloji BD. Akdeniz Üniversitesi, Antalya, 2014 + = PLAN Giriş (Metaanaliz nedir? ne değildir?) Bazı örnekler Hadi metaanaliz yapalım. Sonuç PLAN Giriş (Metaanaliz

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK BİLİMLERİNDE KURAM VE MODELLER Sağlık

Detaylı

NetQues Proje Raporu Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi Eğitimi Çeşitliliklerin Bütünleşmesi

NetQues Proje Raporu Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi Eğitimi Çeşitliliklerin Bütünleşmesi NetQues Proje Raporu Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi Eğitimi Çeşitliliklerin Bütünleşmesi Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi / Logopedi Alanındaki Standartların ve Eğitim Programlarının Niteliklerinin

Detaylı

K-S Testi hipotezde ileri sürülen dağılımla örnek yığılmalı dağılım fonksiyonunun karşılaştırılması ile yapılır.

K-S Testi hipotezde ileri sürülen dağılımla örnek yığılmalı dağılım fonksiyonunun karşılaştırılması ile yapılır. İstatistiksel güven aralıkları uygulamalarında normallik (normal dağılıma uygunluk) oldukça önemlidir. Kullanılan parametrik istatistiksel tekniklerin geçerli olabilmesi için populasyon şans değişkeninin

Detaylı

Hekim-İlaç Firması İlişkilerinin Rasyonel Farmakoterapiye Etkisi (Yrd.Doç.Dr. Hasan AKKOÇ)

Hekim-İlaç Firması İlişkilerinin Rasyonel Farmakoterapiye Etkisi (Yrd.Doç.Dr. Hasan AKKOÇ) Hekim-İlaç Firması İlişkilerinin Rasyonel Farmakoterapiye Etkisi (Yrd.Doç.Dr. Hasan AKKOÇ) İlaç Sanayi İngiltere de sağlık sisteminin olağan uygulamaları içerisine kendini vazgeçilemez şekilde yerleştirmiştir.

Detaylı

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Kalite standartlarına göre bir eğitim araştırma hastanesinde yatak sayısının %5 i oranında 3.düzey yoğun bakım yatağı ve

Detaylı

Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları. Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 2010

Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları. Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 2010 Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 21 SOSYAL GÜVENLİK REFORMU Nasıl Bir Dönüşüm İçindeyiz? Emeklilik hak ve yükümlülüklerin tüm çalışanlar

Detaylı

STD Eleştirel Değer Biçme PROF. DR. JÜLİDE YILDIRIM ÖCAL TED ÜNİVERSİTESİ

STD Eleştirel Değer Biçme PROF. DR. JÜLİDE YILDIRIM ÖCAL TED ÜNİVERSİTESİ STD Eleştirel Değer Biçme PROF. DR. JÜLİDE YILDIRIM ÖCAL TED ÜNİVERSİTESİ 1 Aslında ilacın hiçbir yan etkisi yok. Fakat ilacın değerini kanıtlamak için gereken sağlık ekonomisti sayısı baş dönmesi ve sersemliğe

Detaylı

HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Hacer Canatan Öğr.Gör., Okan Üniversitesi Sağlık MYO Acil Durum ve Afet Yönetimi Bölümü, ERA Teknik Koleji ATT Bölümü, hacercanatan20@hotmail.com

Detaylı

Üniversite Hastanelerinde Yönetişim. Prof. Dr. Haydar Sur İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Üniversite Hastanelerinde Yönetişim. Prof. Dr. Haydar Sur İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Üniversite Hastanelerinde Yönetişim Prof. Dr. Haydar Sur İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Yeni kavram ve yaklaģımlar her yanı sardı İletişim Standart koyma Hesap verebilirlik Haydar Sur

Detaylı

Akılcı İlaç Kullanımı

Akılcı İlaç Kullanımı Akılcı İlaç Kullanımı Botulinum Toksin Komplikasyonları ve Kontrendikasyonları IV. DOD Dermatoloji Gündemi 3-6 Eylül 2015-Eskişehir Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ Celal Bayar Üniversitesi Deri ve Zührevi Hastalıklar

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU (AİLE HEKİMİ, AİLE SAĞLIĞI ELEMANI, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HEKİMİ, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIK PERSONELİ) Prof.

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

DİYALİZ HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİNİ NASIL DEĞERLENDİRELİM?

DİYALİZ HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİNİ NASIL DEĞERLENDİRELİM? DİYALİZ HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİNİ NASIL DEĞERLENDİRELİM? Dr İbrahim GÜNEY Konya Eğt. ve Arş Hastanesi Nefroloji Kliniği TND-2012 Kasım 1. Yaşam Kalitesi Nedir? 2. Yaşam Kalitesi Neden Önemlidir? 3.

Detaylı

HASTALIK YÜKÜ FİNAL RAPOR

HASTALIK YÜKÜ FİNAL RAPOR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI REFİK SAYDAM HIFZISSIHHA MERKEZİ BAŞKANLIĞI HIFZISSIHHA MEKTEBİ MÜDÜRLÜĞÜ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ ULUSAL HASTALIK YÜKÜ VE MALİYET-ETKİLİLİK PROJESİ HASTALIK YÜKÜ FİNAL RAPOR ARALIK -

Detaylı

Association of Research Based Pharmaceutical Companies

Association of Research Based Pharmaceutical Companies Türkiye de Klinik Araştırmalar rmalar Farmasötik Endüstri AçısındanA Dr. Emel Tetik Sanofi-aventis aventis Klinik Araştırmalar rmalar Ünitesi MüdürüM AİFD GCP Komitesi YK Başkan kanı 55 KASIM 2009 Association

Detaylı

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Wilson Learning in yaptığı araştırma, Evet e Doğru Müzakere eğitiminin satış performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Detaylı

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME Psi. Özge Kutay Sos.Yelda ġimģir Ġzmir,2014 HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Sedat YANTURALI Dokuz Eylul Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İzmir sedat.yanturali@deu.edu.tr 1 Sunu Planı Hipertansiyona genel bakış

Detaylı

İlaç geliştirme süreci

İlaç geliştirme süreci Hamdi Akan Ankara Tıp Fakültesi, Ankara İlaç geliştirme süreci Pre-Klinik araştırmalar Klinik araştırmalar Onay sonrası Keşif Hayvan/in vitro test Sentez ve formülasyon Kısa süreli Uzun süreli Faz I Faz

Detaylı