Su Yapıları II Su Alma Yapıları

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Su Yapıları II Su Alma Yapıları"

Transkript

1 Su Yapıları II Su Alma Yapıları Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 1 Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü

2 Su Alma Yapıları Akarsu ve baraj gölü gibi su kaynaklarından suyu alıp iletim sistemlerine veren yapılara su alma yapıları ve bu yapıların giriş kısmına su alma ağzı yada priz denir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 3 Su Alma Yapıları Görevleri Suyu düzenlemek Kontrol etmek Yer seçimi Topografya Jeoloji Ekonomi Ana yapının tipi Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 4

3 Su Alma Yapıları Bir su alma yapısının tasarımında dikkate alınacak kriterler: İhtiyaç duyulan su miktarı her zaman alınmalı Taşkınların gerek iletim sistemine, gerekse diğer yapılara zarar vermesi önlenmeli Yüzen cisimlerin iletim sistemine girişi önlenmeli Katı maddelerin iletim sistemine girişi önlenmelidir Balıkların iletim sistemine girişi engellenmelidir Su alma yapısındaki yük kayıpları az olmalıdır Gerektiğinde alınacak su miktarı denetlenebilmeli ve ölçülebilmelidir Su alma yapısının işletme ve bakımı kolay olmalıdır Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 5 Sınıflandırma Yapı durumuna göre, Akım durumuna göre, Yapı durumuna göre Akarsu yatağından doğrudan su alma, yerçekimi (cazibe) pompalı Akarsudan bir kabartma tesisi ile su alma Bağlama Baraj Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 6

4 Akarsuyun akış rejimi düzgün, yatağı kararlı, su seviyesi değişmiyorsa ve ayrıca alınacak su miktarı akarsu debisine göre çok küçük ise bir kabartma tesisi yapılmaksızın akarsudan doğrudan su alınabilir. Bu durumda suyu alıp istenen yere yerçekimi ile götürmek mümkün değilse suyun pompalı bir sistemle alınması yoluna gidilir. Pompalı sistemlerde emme başlığı genellikle akarsu ile bağlantılı olan bir kuyuya yerleştirilir Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 7 Akarsudan doğrudan su alma sistemleri taşkınlar ve katı maddeler açısından tam güvenli değildir. Fakat ucuz olabildikleri için bazı durumlarda kullanılırlar. Akarsularda su seviyesi genellikle sabit değildir. Bu bakımdan elektrik üretimi ve sulama gibi büyük tesislerde belirli bir debiyi her zaman güvenle alabilmek için genellikle bir kabartma tesisi yapılması gerekir. Eğer her mevsim yeterli suyu alabiliyorsa, bağlama ile su alınır. Su ihtiyacını karşılamak için ise biriktirme yapmak şart ise baraj yaparak su alınır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 8

5 Sınıflandırma Akım durumuna göre Serbest yüzeyli su almalar Yandan su alma Tabandan su alma Karşıdan su alma. Basınçlı su almalar, Yapı gövdesinden su alma Yamaçtan su alma Tabandan su alma Kuleli su alma Kuyulu su alma. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü Q a Q u 1. Dalgıç Perde. Kaba Izgara 3. Giriş Eşiği 4. Çökeltim Havuzu 5. Yıkama Kanalı 6. İnce Izgara 7. Izgara Temizleme Platformu 8. Yedek Kapak. bağlama Q a Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 10

6 Serbest Yüzeyli Su Almalar Giriş Eşiği: Su alma ağzını akarsu tabanından yüksekte tutarak sürüntü maddesi girişini engelleyen 0.50 m yüksekliğinde bir eşiktir. Dalgıç perde: Sudaki yüzen maddelerin su alma ağzından girişini engelleyen bir elemandır. Ayrıca büyük taşkınlarda fazla suyun su alma yapısına girişini önler. Dalgıç perde en az 0.40 m suya batırılır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 11 Serbest Yüzeyli Su Almalar Giriş Izgaralar: Su içinde taşınan maddelerin iletim sistemine girişini engellemek için konurlar. Lama demirlerinin kaynak edilmesi ile yapılabilecekleri gibi, borulardan veya profil demirlerinden de yapılabilirler. Alınacak suya ve çökeltim havuzu özelliklerine göre iri ve ince ızgaralar konur, Ayrıca balık girişlerini engellemek için ızgaralar gereklidir. Kaba ızgaralar 10 ile 30 cm aralıklı, ince ızgaralar 3-4 cm aralıklı düzenlenir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 1

7 Serbest Yüzeyli Su Almalar Kapaklar ve ayaklar: Giriş ağzını tamamı ile kapatmak için kapaklar öngörülür. Giriş ağzı geniş ise kapak sayısı birden çok yapılabilir. Bu durumda kapakların aralarına köprü ayağı seklinde ayaklar konur. Ayrıca karşıdan karşıya geçişleri sağlamak için ayakların üstüne bir servis köprüsü yerleştirilir. Düz ve radyal kapak türleri en çok kullanılan kapaklardır. Kapakların elektrikle çalıştırılması işletme açısından uygun olmaktadır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 13 Serbest Yüzeyli Su Almalar Çökeltim havuzu: Giriş ağzından girebilen askı halindeki maddeleri tutmaya yarayan bir havuzdur. Yıkama kanalı: Çökeltim havuzunun temizlenmesini sağlayan kanaldır. Ön kısmında bir kapak bulunur. İçindeki akım hızı en az m/s olabilecek şekilde bir eğim seçilir. Açık kanal şeklinde yapılabildiği gibi kutu menfez veya büz şeklinde de düşünülebilir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 14

8 Serbest Yüzeyli Su Almalar Çökeltim havuzu eşiği: Çökeltim havuzu sonuna yüksekliği 0.7 m den az olmayan bir eşik konarak havuzda çökelen maddelerin iletim sistemine girmesi önlenir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 15 Serbest Yüzeyli Su Almalar Geçiş Kanalı ve Dönüşler: Geçiş kanalı (rakortman) dikdörtgen kesitli bir çökeltim havuzundan yamuk kesitli bir iletim ana kanalına geçişi sağlar. Geçiş kanalı şekli planda düz bir çizgi veya eğri şeklinde olabilir. Öte yandan su alma yapısında doğrultu değişiklikleri uygun yarıçaplı dönüşlerle (kurplarla) sağlanır. a b V 1 V a Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 16 b

9 Ölçüm Savağı: İletim sistemine giren su miktarını ölçmek için geçiş kanalından sonra yamuk kesitin başladığı yerde bir ölçüm savağı konur ve bu amaçla genellikle Parshall (Parşal) Savağı adı verilen bir savak kullanılır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 17 Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 18

10 Parshall Savağı Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 19 Parshall Savağı Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 0

11 Parshall Savağı Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 1 Çevre Duvarları: Bütün bu su alma yapılarını çevreleyen ve istinat duvarı şeklinde çalışan çevre duvarları, su seviyesinden biraz daha yüksek yapılarak ilgili yapılar korunur. Yük Kayıpları: Serbest yüzeyli su almaların yük kayıpları, akım nehir rejiminde olduğu için kontrol kesiti iletim kanalının sonu alınarak mansaptan membaya doğru hesaplanır. Bu yük kayıplarının hassas olarak hesaplanması ile su alma ağzında gerekli olan kabartma kotu bulunur. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü

12 Sürekli yük kayıpları, akışın hidrolik eğimi ile kanal uzunluğu çarpılarak bulunabilir. Burada hidrolik eğim yerine çoğu zaman kanalın taban eğimi alınabilmektedir. Su alma kanalındaki bütün kesitlerde Q=A.V bağıntısı geçerlidir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 3 Yersel yük kayıplarının hesabı aşağıda gösterilmiştir. Bütün bu kayıplar o kesitteki hız yüksekliğinin bir katsayı ile çarpımı şeklinde ifade edilebilir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 4

13 Parshall Savağı Yük Kaybı: Parshall savağı, yük kaybı büyük değerlere ulaşabilmektedir. Q su alma debisine bağlı olarak B savağın boğaz genişliği seçilerek önce savak boyutlandırılır. Yük kayıpları bu boyutlara göre: H c Vc V h1 0. Hc 0.4 g : kritik akım durumu için enerji yüksekliği, V : Q debisi için ana kanaldaki hız V c g : kritik durumdaki hız, : yerçekimi ivmesi H c = 1.5 h c h c : kritik akım derinliği Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 5 Geçiş Kanalı Yük Kaybı Düz çizgi şeklindeki geçiş kanalında yük kaybı: h K g V1 V g V 1 ve V : geçiş kanalı başında ve sonundaki hızlar, K g : kayıp katsayısı (daralma için 0.3 ve genişleme için 0.5 alınabilir), Geçiş çizgisinin kanal ekseni ile yaptığı açı 15 ile 7 arasında alınabilir. Buna göre geçiş kanalının uzunluğu hesaplanır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 6

14 Dönüş Yük Kaybı Dönüşlerde kesit değişimi varsa: h 3 V1 V 0. g Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 7 Çökeltim Havuzu Eşiği Yük Kaybı Q.88 B h 3/ 4 h h 3 1/ 4 h : çökeltim havuzu sonundaki su derinliği B : çökeltim havuzu sonundaki genişlik Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 8

15 Kapak Yuvaları Yük Kaybı h 5 V 1. (1 ) g b h b h1 y h 0.eb 1 a a 3 a V :akım hızı B : girişteki akım genişliği h : girişteki su derinliği e b V Eğer d> 0. e ise y = 0. e d< 0. e ise y = d Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 9 d Dalgıç Perde Yük Kaybı Q : Dalgıç perde altından geçen debi a ve b : Dalgıç perde altında kalan akım alan Q h6 ab 1 g b Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 30

16 Giriş Eşiği Yük Kaybı h 7 1 V V g 1 = 0.75 alınabilir Bu kayıp çok küçük olduğundan pratikte ihmal edilebilir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 31 Izgara Kaybı 4/3 s V h8 sin b g : şekil katsayısıdır (ızgarada kullanılan malzemenin şekline bağlıdır). b : ızgara çubuk aralığı, s : ızgara çubuk kalınlığı, : ızgara eğim açısıdır. Yukarıda yazılanlardan başka elemanlar kullanılmışsa onların da Yük kayıpları benzer bağıntılar ile bulunur. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 3

17 Izgara Kaybı h V x x S S S b b x x Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 33 Yandan Su Alma Klasik su alma da denilen su alma en yaygın kullanılan türüdür. Yapılan serbest yüzeyli su almaların %95 i bu tiptir. Akarsuyun yalnız bir noktasından su alınacaksa bir kıvrımın dış tarafından su alınır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 34

18 Yandan Su Alma B A J y T 1 T B Kesit C Merkezkaç kuvvetin etkisi ile: r : kıvrımın yarıçapıdır. J y V r g Bu eğimden dolayı üstten dışa doğru sekonder bir akım oluşur. Bu durum tabandaki katı maddelerin kıvrımın içine doğru sürüklenmesine sebep olur. Kıvrımın dışından su alarak sürüntü maddelerinin girişi engellenir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 35 Yandan Su Alma Yandan su almada giriş ağzı kesiti Q=VA süreklilik denklemine göre boyutlandırılır. Dalgıç perdeli su almalarda giriş hızı orifis denklemi ile belirlenir. Burada hız genellikle m/s arasında seçilir. Suyun su alma ağzına girişini kolaylaştırmak (suyu yönlendirmek) için ayırma duvarı yapılır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 36

19 Yandan Su Alma Ayrıca daha önce sözü edilen eşik, ızgara, çökeltim havuzu ve bunun gibi tesisler de eklenir. Su alma ağzının ekseni ile akarsu ekseni arasındaki açı dar açı şeklinde düzenlenerek akışa uygun hale getirilir. Bu açı genellikle 0-60 arasında seçilir. Su alma ağzının girişinde yan duvarların ve varsa orta ayakların çevrintilere ve yük kayıplarına sebep olmaması için akıma uygun biçimde köşelerinin yuvarlatılması gerekir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 37 Tabandan Su Alma Akarsu yatağı eğiminin büyük olduğu (% 5 den fazla) durumlarda özellikle vahşi dere kesimlerinde tabandan su alınır. Tabandan su alma bağlamanın üstüne konan bir sistemdir. İlk defa Tirol'da kullanıldığı için buna Tirol tipi su alma da denir. Bu tür sayesinde katı madde girişi daha iyi kontrol edilebilmektedir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 38

20 YSS OSS ASS Izgara 0.5 t Qa t L Toplama Kanalı Q o Q u Q a Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 39 Bağlama üzerindeki ızgaralar yatayla lik açı yapacak şekilde konarak büyük parçaların ızgara aralarında kalması önlenir. Alınan debi, Q= c B L gh 3 a 3/ c 0.6 (Cos ) d a B L c a d : ızgaranın akımı büzme katsayısı (biçim katsayısı), : ızgaraların yatayla yaptığı açı, : ızgaralı kesitin genişliği, : ızgaralı kesitin uzunluğudur. : ızgara katsayısıdır; : ızgara aralığı, : ızgara kalınlığıdır Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 40

21 Izgara biçim katsayısı dikdörtgen şeklindeki enkesiti olan ızgaralarda = Üst tarafları yuvarlaklaştırılmış dikdörtgen kesitlilerde , Üst tarafları top seklinde daha geniş tutulmuş biçimlilerde alınır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 41 Izgara kesitinin başlangıcındaki su yüksekliği: h Kho 3 h o : bağlama başlangıcındaki enerji yüksekliğidir. 3 h o = h k q h k = g Bu değer yaklaşık olarak su napına eşit alınabilir. 1/ K Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 4

22 Bu su alma türünde su alma kanalının derinliği, en büyük su derinliğinden % 5 daha fazla tutulur. Kanal genişliği ise su derinliği kadar seçilir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 43 Karşıdan Su Alma Tabandan su almada küçük çaplı parçacıklar su alma ağzına girebilmektedir. Bunu önlemek için çakıl geçidinin üstünde bir kiriş şeklinde su alma yapısı düzenlenir. Böylece ince maddelerin girişi de azaltılmış olur. Girişteki ızgaralar eğimli konarak temizlenmeleri kolaylaştırılır. Su alma kirişinden alınan debi, kirişin altındaki kapağın şekline ve diğer bir takım özelliklerine bağlıdır. Buradaki kapaklar düz veya radyal kapak biçiminde olabilirler. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 44

23 Yıkama kanalı Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 45 Basınçlı Su Almalar Elemanlar ve Fonksiyonlar Basınçlı su almalarda katı maddelerin su alma ağzına girmesini önlemek için tabandan bir miktar yukardan su almak gerekir. Basınçlı su almalarda debi QCA gh C : akış katsayısıdır ve sürtünmelere bağlı olarak da ifade edilebilir, A : yapının çıkış kısmındaki enkesit alanı, H : su almadaki memba ve mansap su seviyeleri farkıdır. Barajlarda su alma yapısı projelendirilirken, proje yükü olarak su alma yapısı ile hazne su seviyeleri arasındaki farkın yarısı alınır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 46

24 Basınçlı su almalarda iletim sistemi bir boru veya bir tüneldir. Su alma sistemindeki elemanlar: Su Alma Ağzı: Giriş de denen bu kısım yapının türüne göre yatay, düşey veya eğimli yapılabilir. Genellikle kare enkesitli betonarme bir yapıdır. Giriş kısmı yük kayıplarını azaltmak için köşeli yapılmaz. En çok çanağzı şeklinde düzeltilmiş giriş biçimleri kullanılır. Barajlarda su alma yapısı, Ölü hacmin üst kotunda yapılır. Izgaralar: Çubuklardan veya lamalardan yapılan ince ve kalın ızgaralar su alma kısmına kati cisimlerin ve balıkların girişini önlemek üzere konurlar. Bu ızgaraların tiplerini ve açıklıklarını suyun kullanılma amacı, suyun taşıdığı kati maddeler, su alma borusu veya tünelinin çapı gibi unsurlar belirler. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 47 Kapaklar ve Vanalar: Girişler genellikle kapak ve vanalarla kontrol edilirler. Su yükü 30 m ye kadar olan durumlarda bu tip kapaklar akımı düzenleyici olarak kullanılırlar. Fakat daha büyük yüklerde girişte yalnız onarım ve kontroller için kapaklar konur ve bunlara yedek kapak denir. Hidrostatik basıncın doğurduğu sürtünme ve kapağın kendi ağırlığı, kapak tipini ve kaldırma mekanizmasını belirler. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 48

25 Küçük yük ve küçük kesitlerde sürgülü kapaklar kullanılır. Bunlar genelde elle çalıştırılır. Orta büyüklükteki kapaklar için motorla çalışan sistemler gerekir. Yüksek su yükleri altında veya alçak yükler ve fakat büyük kesitler için silindir kapaklar kullanılır. Ayrıca bu amaçlarla radyal kapaklar da yaygın olarak kullanılmaktadır. Vana olarak çeşitli türler kullanılmakla birlikte, kelebek ve konik vana çok karşılaşılan tiplerdir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 49 Borular ve Enkesit Değişmeleri: Yüksek basınç altında çalışan cebri borular veya bu amaçla yapılan tüneller, hidrostatik su basıncına ve dinamik yüklere dayanıklı olmalıdır. Genellikle çelik olan bu borular bazen bir galeri içine yerleştirilir. Su alma ağzı düşey ise, düşey şaftın yatay boruya bir dirsekle uygun bir biçimde bağlanması gerekir. Yük kayıpların azaltmak için basınçlı sistemlerin darlaştırma ve genişlemeleri tedrici yapılır. Darlaştırmada en büyük darlaştırma açısı gd Tg V V ve D darlaşan kısmın baş ve sonundaki ortalama hız ve çap değerleridir. Genişlemelerde yukarıdaki bağıntıdan bulunan açısının yarısına eşit olan açı en büyük açıyı belirler. Başka bir deyim ile genişlemelerde daha küçük açılar kullanılır. Genellikle bu açı 10 yi geçmez. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 50

26 Diğer Elemanlar: Yukarıda sözü edilenlerden başka bir takım dirsek, T parçası, kollara ayrılma, birleşme, kare kesitten daire kesite geçiş gibi elemanlar gerekli olan yerlerde kullanılır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 51 Yük Kayıpları Basınçlı su almalarda sürekli yük kayıpları: f L V h k = D g f : Darcy-Weisbach sürtünme katsayısı, L : boru boyu, D:boru çapı, V:akım hızı ve g:yerçekimi ivmesidir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 5

27 Yük Kayıpları Bu amaçla Manning denklemi de kullanılabilir. Yersel yük kayıpları için her bir elemanda ayrı ayrı hesap yapmak gerekir. Bir su alma ağzındaki bütün kayıplar şekilde gösterilmiştir. Yaygın olarak karşılaşılan yersel yük kayıpları şekilden de görüldüğü gibi ızgara, giriş, dirsek, daralma, genişleme, kapak ve çıkış elemanlarından kaynaklanır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 53 Yaygın olarak karşılaşılan yersel yük kayıpları şekilden de görüldüğü gibi ızgara, giriş, dirsek, daralma, genişleme, kapak ve çıkış elemanlarından kaynaklanır. h L H T Kuyulu Su Alma Ağzı şeması ve Yük Kayıpları Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 54

28 Giriş Kaybı: 1 V V h1 1 K g c g g Giriş biçimine göre 0.63 ile 0.93 arasında değerler alır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 55 Izgara Yük Kaybı: V A n A n h =K K g A b A b V ızgaralar arasındaki alanda akımın hızı K 1 katsayısıdır kayıp A n ve A b, sıra ile ızgaralar arasındaki net ve ızgaralarla onları taşıyan kısımların brüt alanıdırlar. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 56

29 Dirsek Yük Kaybı: Dirsek eğrilik yarıçapına daha doğrusu r/d ye, enkesit şekline ve dirsek açısına bağlıdır. Daire kesitli dirsekler için h r g90 Bu denklem KV /(g) şeklinde de yazılabilir. dirsek açısıdır D V Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 57 Kesit daralması yük kaybı: A V h4 Kd1 A 1 g K d : ani daralmalarda 0.4-0,5, geçişli daralmalarda alınır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 58

30 Kesit genişlemesi yük kaybı: h K A V -1 K (V -V ) 1 5 g g A1 g g K g : ani genişlemede değeri 1, geçişli genişlemede genişleme açısına bağlı olarak alınır Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 59 Kapak ve Vanalar: Kapak ve vanaların çeşitli tipleri vardır. Ayrıca bunların tam açık ve yarı açık olmalarına göre kayıpları değişmektedir. Bununla birlikte genel olarak söz konusu kayıplar genel formda, h V K g 6 k K k : kayıp katsayısı 10 ile.5 arasında değerler alabilmektedir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 60

31 Çıkış yük kayıpları: h V K g 7 c K c : serbest çıkışlı durumlarda 1 olarak alınır. Bu kayıp katsayısını azaltmak için çıkış tedrici olarak genişletilir. Bu durumda: K c = (A 1 +A )/ bağıntısından bulunur. A 1 ve A genişlemenin başlangıç ve sonundaki enkesit alanlarıdır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 61 Diğer kayıplar: Diğer kayıplar genel forma uygun olarak h 8 V K g K parçanın türüne göre değişir. Söz gelişi standart bir T için K= 1.8 alınabilir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 6

32 Yapı Gövdesinden Su Alma Yapı gövdesinden bir boru vasıtasıyla su alınabilir. Köşeli Yabancı cisimlerin girişini önlemek için ızgaralar ve su almayı kontrol etmek için bir kapak konulur. Girişteki yük kayıplarını azaltmak için keskin köşeler düzeltilir. Genellikle çanağzı şeklinde düzeltmeler yapılır. Düzeltme eğrilerinin denklemleri daire ve kare kesitliler için : D 4x 44.4y B x 10.4y D ve B sıra ile daire ve karenin çap ve genişliğidir Çanağızlı Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 63 Köşeli ve çanağzı şeklinde düzeltilmiş giriş biçimleri şekilde verilmiştir. x ve y şekilde gösterilmiştir. Yapı gövdesinden su alma beton barajlarda yaygın olarak kullanılır. Kapak arkasında borunun su ile dolması sırasında içindeki havanın boşalmasını sağlayacak, ve işletme sırasında girişe sürüklenecek hava kabarcıklarını dışarı atacak bir hava borusu bırakılır. Bu hava bacasının alanı çıkış borusu ızgara A-A Makara dizisi alanının 0.1 veya 0. si kadar olmalıdır. A A Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 64

33 YAMAÇTAN SU ALMA Yapı gövdesinden su alma, özellikle dolgu baraj gibi yapılarda istenmez. Çünkü yapıda titreşimler ve oturmalar meydana gelir. Bu tip yapılarda yamaçtan su alma yapısı düzenlenebilir. İnşaat sırasında yapılan derivasyon tünelleri işletme için su alma yapısı olarak kullanılırsa ekonomi sağlanır. Yalnız bu durum projelendirmede dikkate alınarak her iki fonksiyonu yerine getirmesi için gerekli düzenlemeler yapılır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 65 Tabandan Su Alma Küçük projelerde ucuz oldukları için tabandan su alma sistemleri kullanılır. Bu tipler özellikle içme suyu çok kullanılır. Baraj veya bağlama olmaksızın kullanılabilmeleri ve akarsu ulaşımına engel olmamaları seçimlerinde etkili olur. Bu tipler ister akarsudan doğrudan su alsınlar, ister bir baraj haznesinden su alsınlar, katı maddelerin girişine engel olmaları için yatak tabanından bir miktar yüksekte yapılmalıdırlar. Bu tiplerin en önemli sakıncası kapakların bakım ve onarımının kolay olmamasıdır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 66

34 Tabandan Su Alma Izgaralar Esnek bağlantı kalaslar ızgaralar Kaya dolgu Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 67 Kuleli Su Alma Topoğrafik şartlar nedeni ile yamaçtan su alınamıyorsa veya su seviyesi çok değişkense kuleli su alma sistemi kapak kullanılabilir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 68

35 Kuyulu Su Alma Gerek yamaçtan su almada ve gerekse baraj gövdesinden su almada su ağzını kıyıdan ve baraj gövdesinden uzak tutmak için şaft girişli (kuyulu) su almalar kullanılır. Bu tiplerde kuyunun ağzı tabandan yeterince yüksek tutulmalıdır. Ayrıca dolgu barajlar içinde kullanılabilirler. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 69 Kuyulu Su Alma Su Alma Yapısı Baraj Kreti Max. SS Min. SS Şaft Tıkaç Tünel Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 70

36 Çökeltim Havuzları Çökeltim Esasları Alınacak suyun içinde bulunan askı maddelerinden arındırılması gerekir. Bu arındırma tabanda çökeltme seklinde yapılır. Çökeltme, çökeltilmesi istenen en küçük dane çapı esas alınarak gerçekleştirilir. Ölçü olarak : o o o o o alçak su kuvveti tesislerinde mm, orta ve yüksek düşümlerde mm den küçük, 100 m den fazla düşümlerde mm den küçük danelerin geçmesine izin verilir. İçme suyu tesislerinde ise 0.0 mm büyüklüğündeki daneler çökeltilir. Sulama sistemlerinde daha toleranslı olunabilir Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 71 Çökeltilecek Dane çapı: RJ D ( ) 0.06 s J : iletim kanalındaki eğim, R : hidrolik yarıçaptır. Hidrolik yarıçap bulunurken eşik ve prizlerin çökeltmeyi kolaylaştırıcı etkileri dikkate alınarak işletme debisinin yarısı ile hesap yapılır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 7

37 Barajlı su alma sistemlerinde baraj gölü bir çökeltim görevi gördüğünden ayrıca bir çökeltim havuzu düzenlenmez. Bağlama ile su alan sistemlerin hemen hemen hepsinde bir çökeltim havuzu yapmak gerekir. Çökeltilecek dane çapına göre danelerin çökelme hızları katı madde hareketi ile ilgili bağıntı ve grafikler yardımı ile bulunabilir. Yalnız bu şekilde bulunacak çökelme hızı, bazı durumlarda türbülans etkisi dikkate alınarak azaltılmaktadır. Türbülansın çökelme hızını azaltma miktarı w' ile gösterilirse: 0.13 w kv v 0.5 h v : çökeltim havuzundaki akımın yatay hızı, k : ise türbülans katsayısıdır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 73 Çökeltim havuzundaki akımın hızı belli bir değerden fazla olursa, çökelen daneler akım ile birlikte yeniden harekete geçer. Bu bakımdan belirli bir dane çapı için izin verilen en büyük akım hızı (Camp formülü): 0.5 V=a D o o o V : izin verilen en büyük akım hızı (cm/s), D : çökeltilmesi istenen dane çapı (mm), a : dane çapına bağlı bir katsayıdır. Bu katsayı 0.1 mm den küçük daneler için 51, 0.1 ile 1.0 mm arasındaki çaplar için 44 ve 1 mm den büyük çaplar için 36 alınır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 74

38 Su içinde askıda bulunan maddelerin çökelebilmesi için yeterli bir havuz uzunluğu gereklidir. Havuzdaki suda bulunan bir parçacık V yatay akım hızı ile w düşey dane çökelme hızının bileşkesinde hareket ederek dibe çökelir. Su içinde en yukarıda bulunan maddeler en geç çökelir. En yukarıdaki bir parçacığın havuz içinde çökelebilmesi için, tabana inme zamanı ile havuzdaki yatay hareket zamanı eşitlenerek havuz uzunluğu belirlenebilir. Buna göre aşağıdaki eşitlik yazılır. h t w L v v L=h w h : havuzdaki suyun derinliğidir. Çökeltim havuzlarındaki yatay hız m/s seçilir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 75 Boyutlandırma Esasları Alınan debiye ve taban durumuna göre çökeltim havuzlarının derinlikleri m arasında seçilir. Net havuz genişliği ise Q=Vbh bağıntısından bulunur. Genellikle birden çok bölmeli havuzlar kullanılır. Bu durumda net havuz genişliği bölme sayısına bölünerek her bir bölmenin genişliği bulunur. Bölme duvarlarının kalınlığı havuzun yerleştirilmesinde dikkate alınır ve brüt genişlik belirlenir. Çökeltim havuzu uzunluğu; v L h w Emniyet için hesaplanan bu değerler 1.5 ile çarpılır. Türbülans etkisi dikkate alınarak hesap yapılmışsa bu katsayı 1. ye indirilir. Özellikle kesintili havuzlarda bu emniyet faktörü dikkate alınmalıdır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 76

39 Çökeltim Havuzu Tipleri Yıkama şekline göre Kesintili yıkanan çökeltim havuzları Sürekli yıkanan çökeltim havuzları. Plan şekline göre Dikdörtgen veya yamuk planlı çökeltim havuzları Daire planlı çökeltim havuzları. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 77 Kesintili Yıkanan Çökeltim Havuzları Bu tür havuzlar klasik tip veya Schoklitsch tipi olarak da anılırlar. Çökeltim havuzuna girişte düşük akım hızı sağlamak için su alma ağzı geniş tutulur. Havuz tabanı % 1- mertebesinde eğimli yapılır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 78

40 Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 79 Sürekli Yıkanan Çökeltim Havuzları Dufour tipi de denen bu havuzlar sürekli yıkanabilmektedir. Bu sistem ile daha dar bir çökeltim havuzu elde edilirken, sürekli yıkama sırasında %10 kadar su kaybedilir. Girişte akımın bütün bölümlere girişini sağlamak için yönlendiriciler, ayrıca istenen yavaş akım hızını elde etmek için sakinleştiriciler kullanılır. Birkaç bölmeli olabilen bu havuzlar her bir bölmeden 4-6 m³/s geçecek şekilde boyutlandırılır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 80

41 Sürekli Yıkanan Çökeltim Havuzları Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 81 Daire Planlı Çökeltim Havuzları Dairesel çökeltim havuzlarında planda daire şeklinde olan havuza giren su döndükten sonra başka bir yerden çıkış yapar. Bu dönüş sırasında tabanda merkezde toplanan katı maddeler, tabandaki bir delik vasıtası ile akarsuya dönerler. Sürekli yıkama yapılmakta olan bu sistemde %3 kadar su yıkama dolayısıyla kayıp olur. Daire planlı çökeltim havuzlarında taban çıkış vanası kapatıldığı zaman havuz kısa sürede kumla dolabilmektedir Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 8

42 Daire Planlı Çökeltim Havuzları Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 83 Örnek Dikdörtgen kesitten yamuğa geçişi kırık düzlem şeklinde yapılan geçiş kanalının (rakordman) boyunu ve yük kaybını bulunuz. Yapının derinliği 1.8 m, hava payı 0.4 m, dikdörtgenin genişliği 4m, yamuğun taban genişliği 3m, şev eğimi 1/1.5, geçen debi 7.5 m³/s dir. Genişlemede en küçük açı 15 alınacaktır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 84

43 md b md d 1 m d B b Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 85 Çözüm BbmdLtg bmdb L 8.15m tg 0.7 Su derinliği : = 1.4 m Alan: A 1 = 1.4 x 4 = 5.6 m² V 1 Q m/s A Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 86

44 Çözüm Yamuk kesitte alan: A = (b + m x h) x h = ( x 1.4) x 1.4 = 7.14 m² V Q m/s A 7.14 V g = Q / A = 7.5 / 7.14 = 1.05 m/s Geçiş kanalı yük kaybı (k = 0.5 alınarak) V1 V hk k m g 19.6 Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 87 Örnek Debi 5.6 m³/s, çökeltim havuzundan sonraki su derinliği 1. m ve genişlik 6molduğuna göre çökeltim havuzu sonundaki eşik kaybını hesaplayınız. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 88

45 Çözüm QQ Q 1 Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 89 Çözüm Batmış savak denklemi: 3/ QQ1Q 1 gbhk ghk hb g.88 3/ Q.88B hk hk h 3 3/ B hk hk 1. 3 hk 0.07 m Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 90

46 Örnek Çökeltim havuzunda yatay hız 0.4 m/s, su derinliği.0 m ve genişlik 15 m olduğuna göre uzunluğu 6 m olan çökeltim havuzundaki sürekli yük kaybını hesaplayınız (betonda Manning pürüzlülük katsayısı 0.016). Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 91 Çözüm A bh m P b h m R A m P 19 1 V R J n /3 1/ => 4/3 Jn R V 4/3 4/3 4 hk JL (n R V ) L ( ) m Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 9

47 Örnek Serbest yüzeyli su almada ızgara kalınlıkları 0.0 m, aralıkları 0.10 m dir. Izgaraların yatayla yaptığı açı 75º dir. 4m³/s lik debide dalgıç perdenin altındaki akış kesiti.5.0 m² dir. Izgara ve dalgıç perdedeki yük kayıplarını bulunuz. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 93 Çözüm Qab g h k (orifis denklemi) = 0.75 h k m h k Q ab g Yaklaşım hızı: Q 4.0 V 1.06 m/s ab h 8 4/3 s V sin b g Izgaralar yuvarlak demirden olduğuna göre = / hk 1.79 sin m Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 94

48 Örnek Ortalama genişlik ve derinliği sırayla 40 m ve 0.8 m olan bir akarsuda 30 m eksen eğrilik yarıçaplı bir kıvrım bulunmaktadır. Kesitten geçen debi 40 m³/s olduğuna göre kıvrımın iki kıyısı arasında oluşacak su seviyesi farkını, kıvrımın iç ve dış tabanlarındaki hidrostatik basınçları belirleyiniz. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 95 Çözüm J y V V Q 40 r g 1.5 m/s A Jy İki kıyı arasındaki su seviyesi farkı: m d 0.1 hd m (Dış kıyıda) 0.1 hi m p h t / m² d p (iç kıyıda) h p h t / m² i i Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 96

49 Örnek Tabandan su alma sisteminde ızgara açıklığı 0.05 m, ızgara kalınlığı 0.08 m dir. Izgaralı kesitin uzunluğu 80 m, genişliği 1.5 m olduğuna göre sistemden alınacak debiyi belirleyiniz. Bağlamanın membasında su napı 1.6 m dir. (k = 0.910) Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 97 Çözüm Q cbl gh 3 = 0.75 a 0.05 d a / 3/ c 0.6 (Cos ) 0.6 (Cos10) 0.14 h k ho m 3 3 Q c BL gh m 3 3 Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 98

50 Örnek Çelik bir boruda uzunluk 500 m, hız 5 m/s ve sürekli yük kayıpları 6 m dır. Borunun çapını bulunuz. Kesit darlaştırılarak çap 0.8 m ye indirilecektir. Darlaştırma açısını belirleyiniz. (n = 0.01) Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 99 D R 4 Çözüm 1 V R J n /3 1/ 4/3 4/3 Jn R V h JL (n R V ) L 3/4 3/4 n V L D m hk 6.0 D 1.6 Q V A V m³ / s 4 4 Q Q 10.0 V 19.9 m / s A D 0.8 D D Ortalama çap: D 1.0 m Ortalama hız: V1 V V 1.45 m / s gd tg V 1.45 k Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 100

51 Örnek İletim kanalındaki taban eğimi , alınan debi 5 m³/s dir. Yamuk kesitli kanalın şev eğimi 1/, taban genişliği 1.4 m olduğuna göre beton kaplamalı kanalda çökeltilecek dane çapını bulunuz. ( s =.6t/m³, n = 0.016) Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 101 Çözüm A h (bmh) Ph 1m² b R A P A Q R J n /3 1/ /3 /3 1/ 1/ A h (b mh) h (b mh) Q R J J n n h 1m² b h (1.4h) h (1.4h) h 51.4 /3 1/ h = 1.0 m (deneme yanılma ile) h (b mh) 1.0 ( ) R 0.58 m h 1m² b RJ D m ( ) 0.06 ( ) 0.06 s Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 10

52 Örnek Çökeltilecek dane çapı 0.5 mm ve danenin çökelme hızı 100 m/saat olduğuna göre 8 m³/s lik debiyi geçiren ve genişliği 15 m olan çökeltim havuzunun uzunluğunu akımın türbülans etkisini ihmal ederek bulunuz. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 103 Çözüm D ye bağlı olarak ( 0.1 < 0.5 < 1.0) a = 44 alınabilir Q Vhb V a D cm / s Q 8 h 1.7 m V b V L h m w w 100 m / saat m / s 3600 Türbülans ihmal edildiğinden uzunluk %50 artırılabilir. L m Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 104

53 Örnek Çökeltilecek dane çapı 0.09 mm ve danenin çökelme hızı cm/s olduğuna göre 6m³/s lik debiyi geçiren üç bölmeli bir çökeltim havuzunu boyutlandırınız. Kesintili çalışacak havuzda ortalama derinlik.0 m dir. Bölme duvarı kalınlığı 0.35 m olacak ve akımın türbülans etkisi dikkate alınacaktır. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 105 Çözüm D ye bağlı olarak (0.09 < 0.1) a = 51 alınabilir V ad cm / s Q 6.0 Her bölmeden geçecek debi: Q1 Q1 Q3.0 m³/s 3 3 Her bölmenin ortalama net genişliği: Q Vhb Q b 6.54 m V h (türbülanstan dolayı çökeltme hızını azaltma miktarı) 0.13 w k V m / s V L h m w w Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 106

54 Türbülanslı akımda emniyet katsayısı 1.0 alınabilir. L m J = 0.01 seçilirse (havuz başlangıcındaki derinlik) (havuz sonundaki derinlik) L 64 h1 h m L 64 h1 h m Q VA V (bh) Q b V h (havuz başlangıcındaki genişlik) (havuz sonundaki genişlik) b b m m Brüt genişlik: B m Hava payı 0.50 m alınabilir. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 108

SU YAPILARI. Su Alma Yapıları. 5.Hafta. Doç.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr

SU YAPILARI. Su Alma Yapıları. 5.Hafta. Doç.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr SU YAPILARI 5.Hafta Su Alma Yapıları Doç.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Su alma yapısı nedir? Akarsu ya da baraj gölünden suyu alıp iletim sistemlerine veren yapılara su alma yapısı denir. Su

Detaylı

Doç. Dr. Eyüp DEBİK 10.12.2013

Doç. Dr. Eyüp DEBİK 10.12.2013 Doç. Dr. Eyüp DEBİK 10.12.2013 Ünitelerin fiziksel yerleşimi Arıtma ünitelerinin, Bağlantı kanallarının, Yol ve park alanlarının, Yönetim binasının, Bakım ve onarım kısımları vb dikkatle ele alınmalıdır.

Detaylı

SORU 6: Su yapılarının tasarımında katı madde hareketinin (aşınma, oyulma, yığılma vb. olayları) incelenmesi neden önemlidir, açıklayınız (4 puan).

SORU 6: Su yapılarının tasarımında katı madde hareketinin (aşınma, oyulma, yığılma vb. olayları) incelenmesi neden önemlidir, açıklayınız (4 puan). KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 014-015 GÜZ YARIYILI SU KAYNAKLARI MÜHENDİSLİĞİ I ARASINAV SORULARI Tarih: 16 Kasım 014 SORULAR VE CEVAPLAR Adı Soyadı: No: İmza:

Detaylı

1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI

1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI 1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI Otomatik kontrol sistemlerinin en önemli elemanları olan motorlu vanaların kendilerinden beklenen görevi tam olarak yerine getirebilmeleri için, hidronik devre

Detaylı

Harita Projeksiyonları

Harita Projeksiyonları Harita Projeksiyonları Bölüm 4: Konik Projeksiyonlar Doç.Dr. İ. Öztuğ BİLDİRİCİ Koni en genel projeksiyon yüzeyidir. Koninin yüksekliği sıfır alınırsa düzlem, sonsuz alınırsa silindir elde edilir. Genel

Detaylı

4. Numaralandırdığımız her boru parçasının üzerine taşıdıkları ısı yükleri yazılır.

4. Numaralandırdığımız her boru parçasının üzerine taşıdıkları ısı yükleri yazılır. 4. KOLON ŞEMASI VE BORU ÇAPI HESABI Tesisatı oluşturan kazan, kollektörler, borular,,vanalar, ısıtıcılar,genleşme deposu ile diğer donanım ve armatürlerin tümünün düşey görünüşünü iki boyutlu olarak gösteren

Detaylı

TOPOĞRAFYA Takeometri

TOPOĞRAFYA Takeometri TOPOĞRAFYA Takeometri Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

Page 1. Page 3. Not: Doğrusal ölçüde uzunlukların ölçülendirilmesi şekildeki gibidir.

Page 1. Page 3. Not: Doğrusal ölçüde uzunlukların ölçülendirilmesi şekildeki gibidir. TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Teknik Resim Ölçülendirmenin Gereği ve Önemi Parçaların üretimi için gerekli değerlerin belli kurallara göre resme (görünüşlere) yansıtılması işlemine ölçülendirme denir.

Detaylı

t xlo ) boyutlarında bir alan yükü etkir (P k ). t xlo )+( 2 t xlo ) boyutlarında bir alan yükü etkir (P m ).

t xlo ) boyutlarında bir alan yükü etkir (P k ). t xlo )+( 2 t xlo ) boyutlarında bir alan yükü etkir (P m ). 3. KES (KİRİŞ) SİSTEM HESI 3.1 Kafes Sistem Yük nalizi Kafes kirişler (makaslar), aşıkları, çatı örtüsünü ve çatı örtüsü üzerine etkiyen dış yükleri (rüzgar, kar) taşırlar ve bu yükleri aşıklar vasıtasıyla

Detaylı

SORULAR VE ÇÖZÜMLER 18.11.2014. Adı- Soyadı : Fakülte No :

SORULAR VE ÇÖZÜMLER 18.11.2014. Adı- Soyadı : Fakülte No : Adı- Soyadı : 18.11.2014 Fakülte No : Gıda Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Güz Yarıyılı 00391-Termodinamik Dersi, Ara Sınavı Soru ve Çözümleri 18.11.2014 Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20) 4

Detaylı

2015-2016 Bahar. Hidroloji. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi n aat Mühendisli i Bölümü 1.

2015-2016 Bahar. Hidroloji. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi n aat Mühendisli i Bölümü 1. Hidroloji Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 1 Hidroloji

Detaylı

DENEY NO: 9 ÜÇ EKSENLİ BASMA DAYANIMI DENEYİ (TRIAXIAL COMPRESSIVE STRENGTH TEST)

DENEY NO: 9 ÜÇ EKSENLİ BASMA DAYANIMI DENEYİ (TRIAXIAL COMPRESSIVE STRENGTH TEST) DENEY NO: 9 ÜÇ EKSENLİ BASMA DAYANIMI DENEYİ (TRIAXIAL COMPRESSIVE STRENGTH TEST) 1. AMAÇ: Bu deney, üç eksenli sıkışmaya maruz kalan silindirik kayaç örneklerinin makaslama dayanımı parametrelerinin saptanması

Detaylı

SU YAPILARI. Su alma yapısı nedir?

SU YAPILARI. Su alma yapısı nedir? SU YAPILARI 5.Hafta Su Alma Yapıları Doç.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Su alma yapısı nedir? Akarsu ya da baraj gölünden suyu alıp iletim sistemlerine veren yapılara su alma yapısı denir. Su

Detaylı

Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ. Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları

Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ. Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları 11/22/2014 İçerik Bağlama Elemanlarının Sınıflandırılması Şekil Bağlı bağlama elemanlarının hesabı Kuvvet

Detaylı

Reynolds Sayısı ve Akış Rejimleri

Reynolds Sayısı ve Akış Rejimleri 1. Genel Bilgi Bazı akışlar oldukça çalkantılıyken bazıları düzgün ve düzenlidir. Düzgün akım çizgileriyle belirtilen çok düzenli akış hareketine laminer akış denir. Düşük hızlarda yağ gibi yüksek viskoziteli

Detaylı

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme Mak-204 Üretim Yöntemleri II Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Üretim Yöntemleri 1

Detaylı

DAİRESEL KESİTLİ TELDEN SOĞUK OLARAK SARILAN BASMA YAYLARININ HESABI

DAİRESEL KESİTLİ TELDEN SOĞUK OLARAK SARILAN BASMA YAYLARININ HESABI DAİRESEL KESİTLİ TELDEN SOĞUK OLARAK SARILAN BASMA YAYLARININ HESABI Yaylar enerji depolayan elemanlardır. Basma yaylarında, malzemenin elastik bölgesinde kalmak şartiyle, yayın ekseni doğrultusunda etkiyen

Detaylı

2.4. ELASTĠK DEPREM YÜKLERĠNĠN TANIMLANMASI : SPEKTRAL ĠVME KATSAYISI

2.4. ELASTĠK DEPREM YÜKLERĠNĠN TANIMLANMASI : SPEKTRAL ĠVME KATSAYISI 2.4. ELASTĠK DEPREM YÜKLERĠNĠN TANIMLANMASI : SPEKTRAL ĠVME KATSAYISI Deprem yüklerinin belirlenmesi için esas alınacak olan Spektral İvme Katsayısı, A(T), Denk.(2.1) ile verilmiştir. %5 sönüm oranı için

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. Şaban ULUS Haziran 2012 KAYSERİ

Detaylı

OBEB - OKEK Test -1. 6. OKEK( 14, 20) kaçtır? 1. OBEB(16, 20, 48) kaçtır? 7. OBEB, 2. OBEB(56, 140, 280) kaçtır? 3. OKEK(10, 15, 25) kaçtır?

OBEB - OKEK Test -1. 6. OKEK( 14, 20) kaçtır? 1. OBEB(16, 20, 48) kaçtır? 7. OBEB, 2. OBEB(56, 140, 280) kaçtır? 3. OKEK(10, 15, 25) kaçtır? OE - OKEK Test -1 1. OE(16, 0, 8) kaçtır? A) ) ) ) 6 E) 8 6. OKEK( 1, 0) kaçtır? A) 10 ) 160 ) 180 ) 10 E) 0. OE(56, 10, 80) kaçtır? 7. OE, 15 5 kaçtır? A) 1 ) 0 ) ) 8 E) A) 75 ) 75 ) 5 ) 5 E) 5. OKEK(10,

Detaylı

BĐSĐKLET FREN SĐSTEMĐNDE KABLO BAĞLANTI AÇISININ MEKANĐK VERĐME ETKĐSĐNĐN ĐNCELENMESĐ

BĐSĐKLET FREN SĐSTEMĐNDE KABLO BAĞLANTI AÇISININ MEKANĐK VERĐME ETKĐSĐNĐN ĐNCELENMESĐ tasarım BĐSĐKLET FREN SĐSTEMĐNDE KABLO BAĞLANTI AÇISININ MEKANĐK VERĐME ETKĐSĐNĐN ĐNCELENMESĐ Nihat GEMALMAYAN Y. Doç. Dr., Gazi Üniversitesi, Makina Mühendisliği Bölümü Hüseyin ĐNCEÇAM Gazi Üniversitesi,

Detaylı

Çok Katlı Yapılarda Perdeye Saplanan Kirişler

Çok Katlı Yapılarda Perdeye Saplanan Kirişler Prof. Dr. Günay Özmen Bilsar A.Ş. gunayozmen@hotmail.com Çok Katlı Yapılarda Perdeye Saplanan Kirişler Doç. Dr. Kutlu Darılmaz İTÜ İnşaat Fakültesi kdarilmaz@ins.itu.edu.tr Şekil 1 - Tipik kat kalıp planı

Detaylı

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Görünüşler - 1

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Görünüşler - 1 TEKNİK RESİM 2010 Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi 2/25 Görünüşler Birinci İzdüşüm Metodu Üçüncüİzdüşüm Metodu İzdüşüm Sembolü Görünüşlerin Çizilmesi Görünüş Çıkarma Kuralları Tek Görünüşle

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 1. ÜNİTE: MADDE ve ÖZELLİKLERİ 1. Konu BASINÇ ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 1. ÜNİTE: MADDE ve ÖZELLİKLERİ 1. Konu BASINÇ ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ 10. INI KONU ANLATIMLI 1. ÜNİTE: MADDE ve ÖZELLİKLERİ 1. Konu BAINÇ ETKİNLİK ve TET ÇÖZÜMLERİ Ünite 1 Madde ve Özellikleri 1. Ünite 1. Konu (Basınç) A nın Çözümleri b. 1. Basınç kuvveti, yüzeye dik uygulanan

Detaylı

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 6. Hafta Oda Akustiği

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 6. Hafta Oda Akustiği MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ 6. Hafta Oda Akustiği Sesin Oda İçerisinde Yayınımı Akustik olarak sesin odada yayınımı için, sesin dalga boyunun hacmin boyutlarına göre oldukça küçük olması gerekmektedir.

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Helisel Dişli Çarklar-Flipped Classroom DİŞLİ ÇARKLAR

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Helisel Dişli Çarklar-Flipped Classroom DİŞLİ ÇARKLAR Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Helisel Dişli Çarklar-Flipped Classroom DİŞLİ ÇARKLAR İçerik Giriş Helisel dişli geometrisi Kavrama oranı Helisel dişli boyutları Helisel dişlilerin mukavemet

Detaylı

KATEGORİSEL VERİ ANALİZİ (χ 2 testi)

KATEGORİSEL VERİ ANALİZİ (χ 2 testi) KATEGORİSEL VERİ ANALİZİ (χ 2 testi) 1 Giriş.. Değişkenleri nitel ve nicel değişkenler olarak iki kısımda inceleyebiliriz. Şimdiye kadar hep nicel değişkenler için hesaplamalar ve testler yaptık. Fakat

Detaylı

Işık hızının ölçümü 2.1.01-01

Işık hızının ölçümü 2.1.01-01 Geometrik Optik Optik -01 Neler öğreneceksiniz? Kırınım indisi Dalga boyu Frekans Faz Modülasyon Elektrik alanı sabiti Manyetik alan sabiti Prensip: Işığın yoğunluğu bir yüksek frekans ile değiştirilir

Detaylı

BETONARME BĠR OKULUN DEPREM GÜÇLENDĠRMESĠNĠN STA4-CAD PROGRAMI ĠLE ARAġTIRILMASI: ISPARTA-SELAHATTĠN SEÇKĠN ĠLKÖĞRETĠM OKULU ÖRNEĞĠ

BETONARME BĠR OKULUN DEPREM GÜÇLENDĠRMESĠNĠN STA4-CAD PROGRAMI ĠLE ARAġTIRILMASI: ISPARTA-SELAHATTĠN SEÇKĠN ĠLKÖĞRETĠM OKULU ÖRNEĞĠ MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKİM 2010-DÜZCE BETONARME BĠR OKULUN DEPREM GÜÇLENDĠRMESĠNĠN STA4-CAD PROGRAMI ĠLE ARAġTIRILMASI: ISPARTA-SELAHATTĠN SEÇKĠN ĠLKÖĞRETĠM

Detaylı

DENEY 2. Şekil 1. Çalışma bölümünün şematik olarak görünümü

DENEY 2. Şekil 1. Çalışma bölümünün şematik olarak görünümü Deney-2 /5 DENEY 2 SĐLĐNDĐR ÜZERĐNE ETKĐ EDEN SÜRÜKLEME KUVVETĐNĐN BELĐRLENMESĐ AMAÇ Bu deneyin amacı, silindir üzerindeki statik basınç dağılımını, akışkan tarafından silindir üzerine uygulanan kuvveti

Detaylı

Cebir Notları. Bağıntı. 1. (9 x-3, 2) = (27, 3 y ) olduğuna göre x + y toplamı kaçtır? 2. (x 2 y 2, 2) = (8, x y) olduğuna göre x y çarpımı kaçtır?

Cebir Notları. Bağıntı. 1. (9 x-3, 2) = (27, 3 y ) olduğuna göre x + y toplamı kaçtır? 2. (x 2 y 2, 2) = (8, x y) olduğuna göre x y çarpımı kaçtır? www.mustafayagci.com, 003 Cebir Notları Mustafa YAĞCI, yagcimustafa@yahoo.com (a, b) şeklinde sıra gözetilerek yazılan ifadeye sıralı ikili Burada a ve b birer sayı olabileceği gibi herhangi iki nesne

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ Deneyde dolu alan tarama dönüşümünün nasıl yapıldığı anlatılacaktır. Dolu alan tarama

Detaylı

İNŞAAT PROJELERİNİN YAPIM SÜRECİNDE KEŞİF VE METRAJ. Ülkemizde yaygın olarak kullanılan yöntemdir.

İNŞAAT PROJELERİNİN YAPIM SÜRECİNDE KEŞİF VE METRAJ. Ülkemizde yaygın olarak kullanılan yöntemdir. İNŞAAT PROJELERİNİN YAPIM SÜRECİNDE KEŞİF VE METRAJ Yapı Maliyetinin Belirlenmesi Ön Keşif (Burada amaç projeden dolayı firmamızın kazık yememesi ve verilen teklifin ne derece geçerli olduunun belirlenmesi).

Detaylı

28.10.2015. Doç. Dr. Ahmet Demirer 1. Taşlamanın Amacı:

28.10.2015. Doç. Dr. Ahmet Demirer 1. Taşlamanın Amacı: Doç. Dr. Ahmet Demirer 1 Taşlamanın Amacı: Taşlama temel talaşlı imalat işlerinden olup aşağıdaki amaçlar için tercih edilir: İş parçalarının hassas olarak belirlenen toleranslarda işlenmeleri, Sertleştirilmiş

Detaylı

2014 LYS MATEMATİK. P(x) x 2 x 3 polinomunda. 2b a ifade- x lü terimin. olduğuna göre, katsayısı kaçtır? değeri kaçtır? ifadesinin değeri kaçtır? 4.

2014 LYS MATEMATİK. P(x) x 2 x 3 polinomunda. 2b a ifade- x lü terimin. olduğuna göre, katsayısı kaçtır? değeri kaçtır? ifadesinin değeri kaçtır? 4. 04 LYS MATEMATİK. a b b a ifade- ab olduğuna göre, sinin değeri kaçtır? 5. P() polinomunda katsayısı kaçtır? 4 lü terimin. ifadesinin değeri kaçtır? 4. yy y 4y y olduğuna göre, + y toplamının değeri kaçtır?

Detaylı

II. Bölüm HİDROLİK SİSTEMLERİN TANITIMI

II. Bölüm HİDROLİK SİSTEMLERİN TANITIMI II. Bölüm HİDROLİK SİSTEMLERİN TANITIMI 1 Güç Kaynağı AC Motor DC Motor Diesel Motor Otto Motor GÜÇ AKIŞI M i, ω i Güç transmisyon sistemi M 0, ω 0 F 0, v 0 Makina (doğrusal veya dairesel hareket) Mekanik

Detaylı

Şekil 5.12 Eski beton yüzeydeki kırıntıların su jetiyle uzaklaştırılması

Şekil 5.12 Eski beton yüzeydeki kırıntıların su jetiyle uzaklaştırılması Şekil 5.12 Eski beton yüzeydeki kırıntıların su jetiyle uzaklaştırılması 5.6.4 Yapıştırılmamış Aşınma Tabakası (Yüzen Şap) Döşeme ile aşınma tabakası arasında aderans yoktur, aksine aderansı önlemek için

Detaylı

İYON DEĞİŞİMİ AMAÇ : TEORİK BİLGİLER :

İYON DEĞİŞİMİ AMAÇ : TEORİK BİLGİLER : Gazi Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü KM 482 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı III DENEY NO : 3b İYON DEĞİŞİMİ AMAÇ : İyon değişim kolonunun yükleme ve/veya geri kazanma işlemi sırasındaki davranışını

Detaylı

Bilardo: Simetri ve Pisagor Teoremi

Bilardo: Simetri ve Pisagor Teoremi Bilardo: Simetri ve Pisagor Teoremi Meral Tosun 30 Ağustos 2015 Bilardo, uzunluğu genişliğinin iki katı olan masalarda en az 3 top ile oynanır. Oyundaki toplam top sayısına ve vuruş kurallarına göre değişik

Detaylı

AKINTI GÜÇ DEĞİRMENİ

AKINTI GÜÇ DEĞİRMENİ AKINTI GÜÇ DEĞİRMENİ BOĞAZLAR İÇİN 2 MW HİDROÇARK NEHİR-ÇAY AKINTI DEĞİRMENİ kıyı akıntı KIYIDA İNŞA HALİ ÖN GÖRÜNÜŞÜ GÜÇ DEĞİRMENİ PERSPEKTİF GÖRÜNÜŞ NEHİR-ÇAY AKINTI DEĞİRMENİ ÜSTTEN GÖRÜNÜŞÜ NEHİR-ÇAY

Detaylı

BACALAR HAVALANDIRMA BACALARI VE IŞIKLIKLAR ATEŞ BACALARI ÇÖP BACALARI TESİSAT BACALARI

BACALAR HAVALANDIRMA BACALARI VE IŞIKLIKLAR ATEŞ BACALARI ÇÖP BACALARI TESİSAT BACALARI BACALAR ATEŞ BACALARI HAVALANDIRMA BACALARI VE IŞIKLIKLAR ÇÖP BACALARI TESİSAT BACALARI ATEŞ BACALARI: Kalorifer soba şömine ve fabrika ocak ve kazanlarında yanan kati sıvı ya da gaz yakıtların dumanını

Detaylı

MADDE VE ÖZELLİKLERİ. Katı-Sıvı-Gaz-Plazma / Özkütle /Dayanıklılık/Adezyon Kuvveti / Kohezyon / Kılcallık /Yüzey Gerilimi. Sorular

MADDE VE ÖZELLİKLERİ. Katı-Sıvı-Gaz-Plazma / Özkütle /Dayanıklılık/Adezyon Kuvveti / Kohezyon / Kılcallık /Yüzey Gerilimi. Sorular MA V ÖZLLİKLRİ Katı-Sıvı-Gaz-Plazma / Özkütle /ayanıklılık/adezyon Kuvveti / Kohezyon / Kılcallık /Yüzey Gerilimi Sorular MA GAZ PLAZMA ÖZKÜTL Maddenin 4 hali bulunmaktadır. KATI Tanecikler arası boşluk

Detaylı

Görsel Tasarım İlkelerinin BÖTE Bölümü Öğrencileri Tarafından Değerlendirilmesi

Görsel Tasarım İlkelerinin BÖTE Bölümü Öğrencileri Tarafından Değerlendirilmesi Görsel Tasarım İlkelerinin BÖTE Bölümü Öğrencileri Tarafından Değerlendirilmesi Cahit CENGİZHAN Duygu ATEŞ Öğretim Görevlisi Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri

Detaylı

DENEY 5 SOĞUTMA KULESİ PERFORMANSININ BELİRLENMESİ

DENEY 5 SOĞUTMA KULESİ PERFORMANSININ BELİRLENMESİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MM 410 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI II DENEY 5 SOĞUTMA KULESİ PERFORMANSININ BELİRLENMESİ 1. AMAÇ Soğutma kulesi performansının

Detaylı

Origami. Bu kitapç n sahibi. Haz rlayan: Asl Zülal Foto raflar: Burak Murat Bayram Tasar m: Ay egül Do an Bircan Çizimler: Bengi Gencer

Origami. Bu kitapç n sahibi. Haz rlayan: Asl Zülal Foto raflar: Burak Murat Bayram Tasar m: Ay egül Do an Bircan Çizimler: Bengi Gencer Origami Bu kitapç n sahibi Haz rlayan: Asl Zülal Foto raflar: Burak Murat Bayram Tasar m: Ay egül Do an Bircan Çizimler: Bengi Gencer A ustosböce i 1 2 Kâ d üçgen Üçgenin uzun kenar n n iki kö esi üçüncü

Detaylı

BUHAR TESĐSATLARINDA KULLANILAN KONDENSTOPLAR VE ENERJĐ TASARRUFLARI

BUHAR TESĐSATLARINDA KULLANILAN KONDENSTOPLAR VE ENERJĐ TASARRUFLARI BUHAR TESĐSATLARINDA KULLANILAN KONDENSTOPLAR VE ENERJĐ TASARRUFLARI Cafer ÜNLÜ Makina Mühendisi 1952 yılında doğdu. 1975 yılında Makina Mühendisi oldu. 1976-1980 yılları arasında Türkiye Halk Bankası

Detaylı

BAŞLICA ÇATI ŞEKİLLERİ

BAŞLICA ÇATI ŞEKİLLERİ ÇATILAR Yapıları dış atmosferden gelen yağmur, rüzgar, kar ve dolu gibi etkenlerden koruyan elemanlara "ÇATI" denilmektedir. Genellikle ahşap, çelik ve betonarmeden yapılan çatılar konut, işyeri, atelye,

Detaylı

Biçimli ve güzel bacaklara sahip olmak isteyen kadınlar, estetik cerrahların

Biçimli ve güzel bacaklara sahip olmak isteyen kadınlar, estetik cerrahların Plastik Cerrahlar Biçimli Bacaklar için Çalışıyor Biçimli ve güzel bacaklara sahip olmak isteyen kadınlar, estetik cerrahların kapısını çalıyor. Estetik ve Plastik Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Akın Yücel,

Detaylı

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü Fizik 8.01 Ödev # 10 Güz, 1999 ÇÖZÜMLER Dru Renner dru@mit.edu 8 Aralık 1999 Saat: 09.54 Problem 10.1 (a) Bir F kuvveti ile çekiyoruz (her iki ip ile). O

Detaylı

Vidalı bağlantılar. Vidalı bağlantılar ile ilgili genel bilgiler. Sürtünme mafsalları ve kelepçe mafsallarının birleşimi

Vidalı bağlantılar. Vidalı bağlantılar ile ilgili genel bilgiler. Sürtünme mafsalları ve kelepçe mafsallarının birleşimi Vidalı bağlantılar ile ilgili genel bilgiler Vidalı bağlantılar ile ilgili genel bilgiler Vidalı bağlantılar sürtünme mafsalları, kelepçe mafsalları veya ikisinin birleşimi olarak yapılabilir. Bir sürtünme

Detaylı

Bahar. Derivasyon Tünel (ler) i. Baraj. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi n aat Mühendisli i Bölümü 3.

Bahar. Derivasyon Tünel (ler) i. Baraj. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi n aat Mühendisli i Bölümü 3. 05-06 Bahar Su Yapıları II Derivasyon Tesisleri Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi

Detaylı

K.K.T.C. ELEKTRİKURUMU AĞAÇ DİREK DİKME VE HAT ÇEKME TEKNİK ŞARTNAMESİ

K.K.T.C. ELEKTRİKURUMU AĞAÇ DİREK DİKME VE HAT ÇEKME TEKNİK ŞARTNAMESİ K.K.T.C. ELEKTRİKURUMU AĞAÇ DİREK DİKME VE HAT ÇEKME TEKNİK ŞARTNAMESİ Haziran 2008 İÇİNDEKİLER 1. Direk Çukurunun Hazırlanması 1 2. Lente Çukurunun Hazırlanması 1 3. Direk Dikimi 1 3.1. AG Direk Dikimi

Detaylı

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Matematik

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Matematik FRAKTALLAR -. Ünite 9. A seçeneğinde verilen şekil adet doğru parçası, B seçeneğinde bulunan şekil 6 adet doğru parçası C seçeneğinde bulunan şekil ise 0 adet doğru parçası kullanılarak oluşturulmuştur.

Detaylı

Olasılık ve İstatistik Dersinin Öğretiminde Deney ve Simülasyon

Olasılık ve İstatistik Dersinin Öğretiminde Deney ve Simülasyon Olasılık ve İstatistik Dersinin Öğretiminde Deney ve Simülasyon Levent ÖZBEK Fikri ÖZTÜRK Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi İstatistik Bölümü Sistem Modelleme ve Simülasyon Laboratuvarı 61 Tandoğan/Ankara

Detaylı

Ölçme ve Kontrol Ders Notları

Ölçme ve Kontrol Ders Notları Ölçme ve Kontrol Ders Notları Namık Kemal Üniversitesi Hayrabolu Meslek Yüksek Okulu Öğretim Görevlisi Ahmet DURAK ÖLÇME Bilinen bir değerin aynı cinsten bilinmeyen bir değer içinde ne kadar olduğunun

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

CSD-OS İşletim Sistemi Projesi - Fonksiyon Açıklama Standardı

CSD-OS İşletim Sistemi Projesi - Fonksiyon Açıklama Standardı CSD-OS İşletim Sistemi Projesi - Fonksiyon Açıklama Standardı C ve Sistem Programcıları Derneği Kasım 2002 İçindekiler: 1 -GIRIŞ 3 1.1.NEDEN STANDARTLARA IHTIYACIMIZ VAR? 3 2 -İMLA VE YAZIM 3 2.1.TÜRKÇE

Detaylı

Alıştırma Toleransı -TERMİNOLOJİ

Alıştırma Toleransı -TERMİNOLOJİ Alıştırma Toleransı -TERMİNOLOJİ Mil: Dış şekli belirtir. Silindirik olmayan şekilleri de kapsar. Normal Mil (Esas Mil): Bir alıştırma ş sisteminde esas olark seçilen mil. Delik: İç şekli belirtir. Silindirik

Detaylı

Ders içeriği (10. Hafta)

Ders içeriği (10. Hafta) Ders içeriği (10. Hafta) 10. Makro ekonomik kavramlar 10.1. Mikro Ekonomi ve Makro Ekonomi Ayrımı 10.2. Makro Ekonominin İlgilendiği Konular 10.3. Ekonomik Süreç 10.1. Mikro Ekonomi ve Makro Ekonomi Ayrımı

Detaylı

Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetlere İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 5)

Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetlere İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 5) Birsen Özdemir - Müdür / Audit Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetlere İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 5) Amaç (a) Satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılma

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ 1 1. KARE VİDA AÇMA

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ 1 1. KARE VİDA AÇMA ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ 1 AMAÇ Kare vida çekme işlemlerini yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Kare vidaların kullanım alanları hakkında bilgi toplayınız. 1. KARE VİDA AÇMA Diş dolusu ve diş boşluğu

Detaylı

27.02.2013 ASMA GERME TAŞIYICI SİSTEMLER KABLOLU SİSTEMLER. Kablolu Sistemler. Kablolar

27.02.2013 ASMA GERME TAŞIYICI SİSTEMLER KABLOLU SİSTEMLER. Kablolu Sistemler. Kablolar ASMA GERME TAŞIYICI SİSTEMLER Kablolu Sistemler Yrd. Doç. Dr. Deniz GÜNEY www.yildiz.edu.tr/~deguney deguney@yildiz.edu.tr Kablolu sistemler, doğadan esinlenerek geliştirilmişlerdir. Kablolar Kablolu sistemlerin

Detaylı

İMA Perde Kalıp. Perde Kalıp. www.imakalip.com

İMA Perde Kalıp. Perde Kalıp. www.imakalip.com Perde Kalıp Perde Kalıp Perde kalıpları çok çeşitli projelere kolay uyarlanabilmesi için tasarlanmıştır. Uygulanmak istenen yapıya adaptasyonu gayet kolaydır ve istediğiniz şekli kolayca ortaya çıkarmanıza

Detaylı

11. TASARIM ŞABLONU KULLANARAK SUNU HAZIRLAMAK

11. TASARIM ŞABLONU KULLANARAK SUNU HAZIRLAMAK BÖLÜM 10 11. TASARIM ŞABLONU KULLANARAK SUNU HAZIRLAMAK Powerpoint programında hazır bulunan bir dizi renk ve metin özelliğine sahip sunu dosyalarına Tasarım şablonu ismi verilir. Kullanıcı bu dosyaları

Detaylı

MAK585 Dinamik Sistemlerin Modellenmesi ve Simülasyonu

MAK585 Dinamik Sistemlerin Modellenmesi ve Simülasyonu MAK585 Dinamik Sistemlerin Modellenmesi ve Simülasyonu 06-Bahar Dönemi Gebze Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Prof.Dr. Selim Sivrioğlu s.selim@gtu.edu.tr.03.06 Hareket denklemi: Enerji Metodu

Detaylı

Yürürlük Tarihi: 12/09/2014 - Kodu: 97298233.ED.7.2.2.1 - Rev. No/Tarihi: 00 1 / 33

Yürürlük Tarihi: 12/09/2014 - Kodu: 97298233.ED.7.2.2.1 - Rev. No/Tarihi: 00 1 / 33 Başvuru Fişleri ekranında talep edilen işlem için başvuru oluşturulurken, (Ekle) butonuna basılır, Başvuran T.C. Kimlik bölümüne başvuran kişinin T.C. numarası yazılır butonuna basılır MERNİS de kayıtlı

Detaylı

2. ÜNİTE ELEKTRİK DEVRESİ VE KANUNLARI

2. ÜNİTE ELEKTRİK DEVRESİ VE KANUNLARI 2. ÜNİTE ELEKTRİK DEVRESİ VE KANUNLARI KONULAR 1. Elektrik Devresi 2. Direnç ve Ohm Kanunu 3. Kirşof Kanunu 2.1 Elektrik Devresi Elektrik akımını meydana getiren elektronlar, elektrik devresinden geçerek

Detaylı

YAPILARDA DERZLER VE SIZDIRMAZLIK MALZEMELERİ

YAPILARDA DERZLER VE SIZDIRMAZLIK MALZEMELERİ YAPILARDA DERZLER VE SIZDIRMAZLIK MALZEMELERİ Genel: Derz sözcüğü bir sistemi oluşturan parçaların birleştirildiği, yapıştırıldığı çizgi şeklindeki bölümleri tanımlar. Derzler dar ya da geniş, yatay ya

Detaylı

AYNI ÇALIŞMA ŞARTLARINDA ÜÇ FARKLI SOĞUTMA SİSTEMİNİN KARŞILAŞTIRMALI PERFORMANS ANALİZİ

AYNI ÇALIŞMA ŞARTLARINDA ÜÇ FARKLI SOĞUTMA SİSTEMİNİN KARŞILAŞTIRMALI PERFORMANS ANALİZİ AYNI ÇALIŞMA ŞARTLARINDA ÜÇ FARKLI SOĞUTMA SİSTEMİNİN KARŞILAŞTIRMALI PERFORMANS ANALİZİ Bayram KILIÇ Arzu ŞENCAN ŞAHİN Osman İPEK ÖZET Bu çalışmada, aynı çalışma şartlarında çalışan tek kademeli soğutma

Detaylı

DENEY 1: REYNOLDS DENEYİ

DENEY 1: REYNOLDS DENEYİ Kaynaklar: ) http://w3.balikesir.edu.tr/~sedacan/viskozite.html,)haydar Eren, F.Ü. Akışkanlar Mekaniği Laboratuar Föyü 3) http://nsezeruzol.etu.edu.tr/courses/mak30 4) http://mak.etu.edu.tr/dersler/mak30l

Detaylı

olup uygu kaması A formuna sahiptir. Müsaade edilen yüzey basıncı p em kasnak malzemesi GG ve mil malzemesi St 50 dir.

olup uygu kaması A formuna sahiptir. Müsaade edilen yüzey basıncı p em kasnak malzemesi GG ve mil malzemesi St 50 dir. ÖRNEK 1: Düz kayış kasnağı bir mil üzerine radyal yönde uygu kaması ile eksenel yönde İse bir pul ve cıvata ile sabitleştirilmiştir. İletilecek güç 1 kw ve devir sayısı n=500 D/d olup uygu kaması A formuna

Detaylı

Basit Kafes Sistemler

Basit Kafes Sistemler YAPISAL ANALİZ 1 Basit Kafes Sistemler Kafes sistemler uç noktalarından birleştirilmiş narin elemanlardan oluşan yapılardır. Bu narin elemanlar, yapısal sistemlerde sıklıkla kullanılan ahşap gergi elemanları

Detaylı

PLATFORM VE KÖPRÜ UGULAMALARINDA KULLANILAN AKIŞ BÖLÜCÜLER

PLATFORM VE KÖPRÜ UGULAMALARINDA KULLANILAN AKIŞ BÖLÜCÜLER 279 PLATFORM VE KÖPRÜ UGULAMALARINDA KULLANILAN AKIŞ BÖLÜCÜLER Ahmet DİNÇER ÖZET Akışı bölmek, hidrolik uygulamalarda karşılaşılan en büyük problemlerden birisidir. Hidrolik enerji en kolay hareket ettirebildiği

Detaylı

AFET YÖNETİMİ. Harita 13 - Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası. Kaynak: AFAD, Deprem Dairesi Başkanlığı. AFYONKARAHİSAR 2015

AFET YÖNETİMİ. Harita 13 - Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası. Kaynak: AFAD, Deprem Dairesi Başkanlığı. AFYONKARAHİSAR 2015 AFET YÖNETİMİ Afyonkarahisar il merkezi 2. derece deprem bölgesi olmakla birlikte ilin önemli bir kısmı 1. derece deprem bölgesinde yer almaktadır. Afyonkarahisar ve çevresini etkileyen tektonik sistemler;

Detaylı

ALES / İLKBAHAR 2008 DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ "A" OLARAK CEVAP KÂĞIDINA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. SAYISAL BÖLÜM SAYISAL-2 TESTİ

ALES / İLKBAHAR 2008 DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. SAYISAL BÖLÜM SAYISAL-2 TESTİ LES / İLKHR 008 İKKT! SORU KİTPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ "" OLRK EVP KÂĞIIN İŞRETLEMEYİ UNUTMYINIZ. SYISL ÖLÜM SYISL- TESTİ Sınavın bu bölümünden alacağınız standart puan, Sayısal ğırlıklı LES Puanınızın (LES-SY)

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

Fan Coil Cihazları Tesisat Bağlantıları

Fan Coil Cihazları Tesisat Bağlantıları Newtherm Fan Coil Kontrol Ekipmanları Bağlantı vanaları, uzaktan kontrol cihazları, dijital veya mekanik duvar tipi termostatları ve yalıtımlı montaj setleriyle birlikte sistem bazında teslim edilmektedir.

Detaylı

1. BUHAR SIKIŞTIRMALI MEKANİK SOĞUTMA SİSTEMİ

1. BUHAR SIKIŞTIRMALI MEKANİK SOĞUTMA SİSTEMİ 1. BUHAR SIKIŞTIRMALI MEKANİK SOĞUTMA SİSTEMİ Kapalı bir devre içerisinde dolaştırılan soğutucu akışkanın, fiziksel durumunun değiştirilmesi ile yani sıvı halden gaz haline, gaz halinden sıvı hale geçirilmesiyle

Detaylı

HEAVY DUTY CLIP-IN TAVAN MONTAJ TALİMATNAMESİ

HEAVY DUTY CLIP-IN TAVAN MONTAJ TALİMATNAMESİ HEAVY DUTY CLIP-IN TAVAN MONTAJ TALİMATNAMESİ I. Clip-In Sistem Profil ve Aksesuarları I. Montaj Öncesi ve Esnasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 1. Uygulama yapılacak mekanın boş ve temiz olması gereklidir.

Detaylı

DÜZLEM AYNALAR ÇÖZÜMLER . 60 N N 45. N 75 N N I 20 . 30

DÜZLEM AYNALAR ÇÖZÜMLER . 60 N N 45. N 75 N N I 20 . 30 Tİ Tİ 49 3 75 75 4 5 5 80 80 6 35 7 8 0 0 70 70 80 0 0 80 9 0 50 0 50 0 DÜZE AAAR DÜZE AAAR BÖÜ BÖÜ AŞTRAAR AŞTRAAR DÜZE AAAR ÇÖZÜER 5 9 3 3 3 6 0 3 3 3 3 7 3 3 3 4 8 3 3 3 50 Tİ 3 5 9 6 0 3 7 4 8 Tİ 5

Detaylı

Türk Musikisinde Makamların 53 Ton Eşit Tamperamana Göre Tanımlanması Yönünde Bir Adım

Türk Musikisinde Makamların 53 Ton Eşit Tamperamana Göre Tanımlanması Yönünde Bir Adım Türk Musikisinde Makamların 53 Ton Eşit Tamperamana Göre Tanımlanması Yönünde Bir Adım Türk musikisinde makam tanımları günümüzde çoğunlukla Çargâh makamı temelinde 24 perdeli Arel Ezgi Uzdilek () sistemine

Detaylı

Gemi Makinaları. Şekilde gösterilen P-V diyagramında:

Gemi Makinaları. Şekilde gösterilen P-V diyagramında: Şekilde gösterilen P-V diyagramında: 1 e ve f noktaları arasında hangi hadise olur. a Egzost supapı kapanır b Emme portları kapanır c Silindir basıncı azalır d Silindir hacmi azalır 2 yakıt enjeksiyonu

Detaylı

NORMAL TUĞLA VE PRES TUĞLA İLE DUVAR

NORMAL TUĞLA VE PRES TUĞLA İLE DUVAR NORMAL TUĞLA VE PRES TUĞLA İLE DUVAR Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi TUĞLA Tanım Kil, killi toprak ile tuğla ve

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Saygın ABDİKAN Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ JDF329 Fotogrametri I Ders Notu 2015-2016 Öğretim Yılı Güz Dönemi

Yrd. Doç. Dr. Saygın ABDİKAN Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ JDF329 Fotogrametri I Ders Notu 2015-2016 Öğretim Yılı Güz Dönemi FOTOGRAMETRİ I Fotogrametrik Temeller Yrd. Doç. Dr. Saygın ABDİKAN Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ JDF329 Fotogrametri I Ders Notu 2015-2016 Öğretim Yılı Güz Dönemi Tanımlar Metrik Kameralar Mercek Kusurları

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB)

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB) ÖĞENME LNI : FZKSEL OLYL ÜNTE 3 : YŞMIMIZDK ELEKTK (MEB) C SE E PLEL BĞLM (5 ST) 1 Dirençlerin Bağlanması 2 Özdeş mpullerin Bağlanması 3 (*) Özdeş Olmayan mpullerin Bağlanması : 4 Kısa Devre 5 Pillerin

Detaylı

MATEMATİK 2+2 UYGULAMALI ÖĞRENME SETİ. Her Haftaya Bir Bölüm ÇEK KOPAR SINIF

MATEMATİK 2+2 UYGULAMALI ÖĞRENME SETİ. Her Haftaya Bir Bölüm ÇEK KOPAR SINIF MTEMTİK 3 SINIF UYGULMLI ÖĞRENME SETİ ÇEK KOPR 10 9 11 12 1 2 3 2+2 Her Haftaya ir ölüm 8 4 Copyright Şifre Yayıncılık ve Eğitim Gereçleri Tic..Ş. u kitabın her hakkı Şifre Yayıncılık ve Eğitim Gereçleri

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLARI YARDIMIYLA ŞEV DURAYLILIK ANALİZLERİ * Software Aided Slope Stability Analysis*

BİLGİSAYAR PROGRAMLARI YARDIMIYLA ŞEV DURAYLILIK ANALİZLERİ * Software Aided Slope Stability Analysis* BİLGİSAYAR PROGRAMLARI YARDIMIYLA ŞEV DURAYLILIK ANALİZLERİ * Software Aided Slope Stability Analysis* Mustafa Özgür KESKİN Maden Mühendisliği Anabilim Dalı Ahmet M. KILIÇ Maden Mühendisliği Anabilim Dalı

Detaylı

Teknik sistem kataloğu Taşıyıcı kol sistemleri

Teknik sistem kataloğu Taşıyıcı kol sistemleri Teknik sistem kataloğu Taşıyıcı kol sistemleri 2 Makinaya farklı bakış açıları sayesinde uzun veya kısa boylu operatör oturarak ya da ayakta çalışabilir - Rittal taşıyıcı kol sistemleriyle izleme ve kumanda

Detaylı

2013 YGS MATEMATİK Soruları

2013 YGS MATEMATİK Soruları 0 YGS MTEMTİK Soruları. 0 YGS + m = olduğuna göre, m kaçtır? ) ) ) D) 6 E) 7. 0 YGS a ve b birer gerçel sayı olmak üzere, a a = b b a.b = olduğuna göre, a + b toplamı kaçtır? ) 6 ) ) D) E). 0 YGS.(0,)

Detaylı

HAREKET PROBLEMLERİ Test -1

HAREKET PROBLEMLERİ Test -1 HREKET PROLEMLERİ Test -. ir araç saatte 60 km hızla saatte kaç km yol alabilir? ) 560 ) 80 ) 0 60 00 5. ir araç şehrinden şehrine saatte 60 km hızla 0 dakikada gidiyor. una göre, ile şehirleri arasındaki

Detaylı

Şekil 5.1 de Tam silindirik kalorifer kazanı, Şekil 5.2 de Prizmatik paket kazanın şekli görülmektedir.

Şekil 5.1 de Tam silindirik kalorifer kazanı, Şekil 5.2 de Prizmatik paket kazanın şekli görülmektedir. 5. KAZANLAR VE KAZAN DAİRESİ YERLEŞİMİ 5.1 Kazanların Sınıflandırılması Isıtma tesislerinde kullanılan kazanların sınıflandırılması çeşitli kriterlere bağlı olmak üzere aşağıdaki gibi yapılır. 1. Kazan

Detaylı

a) 6x6x6x6 b) 13x13x13 c) 9x9x9x9x9x9x9 tane küp olması için kaç tane daha küpe ihtiyaç vardır?

a) 6x6x6x6 b) 13x13x13 c) 9x9x9x9x9x9x9 tane küp olması için kaç tane daha küpe ihtiyaç vardır? 3BÖLÜM ÜSLÜ SAYILAR ÜSLÜ SAYILAR TEST 1 1) Aşağıdaki işlemlerin sonucunu üslü biçimde yazınız. a) 6x6x6x6 b) 13x13x13 c) 9x9x9x9x9x9x9 2) Aşağıdaki şekilde 3 3 tane küp olması için kaç tane daha küpe

Detaylı

Şeker Pancarı Hasadı. Hakan Yılmaz AYAN Mehmet BAKAY Emrah ASAR. Prof. Dr. Can ERTEKİN

Şeker Pancarı Hasadı. Hakan Yılmaz AYAN Mehmet BAKAY Emrah ASAR. Prof. Dr. Can ERTEKİN Şeker Pancarı Hasadı Hakan Yılmaz AYAN Mehmet BAKAY Emrah ASAR Prof. Dr. Can ERTEKİN 1 Şeker Pancarı Etli kökünden şeker elde edilen, ıspanakgillerden 2yıllık tarım bitkisidir. 1 yıl vejetatif organları,

Detaylı

T.C. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ (TEK EKSENLİ EĞİLME DENEYİ) ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR. AHMET TEMÜGAN DERS ASİSTANI ARŞ.GÖR. FATİH KAYA

Detaylı

Termodinamiğin Temel Kavramları

Termodinamiğin Temel Kavramları 2007 2008 BAHAR DÖNEMİ UYGULAMA I Termodinamiğin Temel Kavramları Arş. Gör. Mehmet Akif EZAN Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü 07/03/08 1/13 roblem 1.34 roblem 1.34 roblem 1.37 üst 730

Detaylı

TGK YENĐLEBĐLĐR KAZEĐN VE KAZEĐNATLARIN KĐMYASAL ANALĐZĐ ĐÇĐN NUMUNE ALMA METOTLARI TEBLĐĞĐ (TEBLĐĞ NO: 2012/6)

TGK YENĐLEBĐLĐR KAZEĐN VE KAZEĐNATLARIN KĐMYASAL ANALĐZĐ ĐÇĐN NUMUNE ALMA METOTLARI TEBLĐĞĐ (TEBLĐĞ NO: 2012/6) TGK YENĐLEBĐLĐR KAZEĐN VE KAZEĐNATLARIN KĐMYASAL ANALĐZĐ ĐÇĐN NUMUNE ALMA METOTLARI TEBLĐĞĐ (TEBLĐĞ NO: 2012/6) 4 Ocak 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28163 Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı,

Detaylı

DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ "A" OLARAK CEVAP KÂĞIDINA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. SAYISAL BÖLÜM SAYISAL-2 TESTİ

DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. SAYISAL BÖLÜM SAYISAL-2 TESTİ ALES İlkbahar 007 SAY DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ "A" OLARAK CEVAP KÂĞIDINA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. SAYISAL BÖLÜM SAYISAL- TESTİ Sınavın bu testinden alacağınız standart puan, Sayısal Ağırlıklı

Detaylı

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 9.HAFTA

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 9.HAFTA MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 9.HAFTA Hazırlayan: Öğr. Gör. Tuğberk ÖNAL MALATYA 2016 SUPAP SİSTEMLERİ 1. KÜLBÜTOR MEKANİZMASI Eksantrik milinden aldığı hareketle silindirlerde emme ve egzoz zamanlarının

Detaylı