T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ YAYINI NO: 2563 AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ YAYINI NO: 1533 KAMBİYO MEVZUATI. Yazar Öğr.Gör. Raif BAKOVA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ YAYINI NO: 2563 AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ YAYINI NO: 1533 KAMBİYO MEVZUATI. Yazar Öğr.Gör. Raif BAKOVA"

Transkript

1 T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ YAYINI NO: 2563 AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ YAYINI NO: 1533 KAMBİYO MEVZUATI Yazar Öğr.Gör. Raif BAKOVA Editör Prof.Dr. Nüvit OKTAY ANADOLU ÜNİVERSİTESİ i

2 Bu kitabın basım, yayım ve satış hakları Anadolu Üniversitesine aittir. Uzaktan Öğretim tekniğine uygun olarak hazırlanan bu kitabın bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan izin almadan kitabın tümü ya da bölümleri mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik kayıt veya başka şekillerde çoğaltılamaz, basılamaz ve dağıtılamaz. Copyright 2012 by Anadolu University All rights reserved No part of this book may be reproduced or stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means mechanical, electronic, photocopy, magnetic, tape or otherwise, without permission in writing from the University. UZAKTAN ÖĞRETİM TASARIM BİRİMİ Genel Koordinatör Doç.Dr. Müjgan Bozkaya Genel Koordinatör Yardımcısı Doç.Dr. Hasan Çalışkan Öğretim Tasarımcıları Yrd.Doç.Dr. Seçil Banar Öğr.Gör.Dr. Mediha Tezcan Grafik Tasarım Yönetmenleri Prof. Tevfik Fikret Uçar Öğr.Gör. Cemalettin Yıldız Öğr.Gör. Nilgün Salur Kitap Koordinasyon Birimi Uzm. Nermin Özgür Kapak Düzeni Prof. Tevfik Fikret Uçar Öğr.Gör. Cemalettin Yıldız Dizgi Açıköğretim Fakültesi Dizgi Ekibi Kambiyo Mevzuatı ISBN Baskı Bu kitap ANADOLU ÜNİVERSİTESİ Web-Ofset Tesislerinde adet basılmıştır. ESKİŞEHİR,Haziran 2012 ii

3 İçindekiler Önsöz... iv 1. Kambiyo Mevzuatı ve Hukuku Kambiyo Kararları ve Konuları İhracat ve Mevzuatı İthalat ve Mevzuatı Görünmeyen İşlemler ve Mevzuatı Sermaye Hareketleri ve Mevzuatı Yetkili Müesseseler (Döviz Büroları) ve Mevzuatı Kambiyo, Finans ve Ekonomi iii

4 Önsöz Dış Ticaret Ön Lisans Programı 3. Yarıyıl derslerinden biri olan Kambiyo Mevzuatı aracılığı ile dış ticaret işlemleri sürecinin çok önemli safhalarından birini oluşturan bankalarla ilgili işlemler sırasında karşılaşılan yasal düzenlemeler, bunların pratiğe yansımaları ve diğer prosedürler hakkında öğrencilerimizin bilgilendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu ders kapsamında 8 ünite çerçevesinde mal ve hizmet ihracat ve ithalatında ödeme usulleri ve prosedürleri ile kambiyo ile ilgili diğer konular ele alınmaktadır. Konunun hem teorik hem de pratik yönleri hakkında uzmanlaşmış öğretim görevlisi arkadaşımız sayın Raif BAKOVA kitabın oluşumu için temel katkıyı sağlamış, yayına hazır hale getirilmesi için de ayrı bir ekip çalışma gerçekleştirmiştir. Üniteleri çalışırken; Anahtar Kavramlar, Sıra Sizde, Kendimizi Sınayalım gibi bölümleri okumadan geçmeyiniz. Böylece hem bilgi dağarcığınızı daha da genişletmiş hem de okuduklarınızı ne kadar anladığınızı sınamış olursunuz. Başta Anadolu Üniversitesi Dış Ticaret Ön Lisans Programı öğrencileri olmak üzere diğer üniversitelerin ilgili veya benzer programlarında okuyan öğrenciler için olmak üzere kambiyo işlemleri konusuna ilgi duyan herkes için temel bir başvuru kaynağı olabilecek bu kitabın mevzuatın sık sık değişmesi nedeniyle ileride yenilenmesi ihtiyacı doğabilecektir. Tüm okuyucularımıza faydalı olması dileği ile Saygı ve sevgilerle. Editör Prof.Dr. Nüvit Oktay iv

5

6 1 Amaçlarımız Bu üniteyi tamamladıktan sonra; Türkiye deki kambiyo, Dünyadaki kambiyo uygulamalarını açıklayabilecek, Kambiyo Mevzuatı kavramını tanımlayabilecek, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanunu açıklayabilecek, Kambiyo makamlarının neler olduğunu ve fonksiyonlarını açıklayabilecek, Kambiyo suç ve cezalarını öğrenerek analiz edebilecek bilgi ve becerilere sahip olabilirsiniz. Anahtar Kavramlar Kambiyo Denetimi Kambiyo Hukuku TPKKHK Mevzuat Sistematiği Kambiyo Kurumları BAK ve MSK Kambiyo Affı İdari Para Cezaları İçindekiler Giriş Kambiyo Denetimi Türkiye de Kambiyo Kambiyo Yetkili Makamları 1567 Sayılı Kanun Kambiyo Yaptırımları 2

7 Kambiyo Mevzuatı ve Hukuku GİRİŞ İnsanlığın ilk yerleşim yeri ve uygarlığın başladığı yerler Mezopotamya ve Orta Anadolu topraklarıdır. Bölge ilk yerleşim yeri olmanın yanı sıra binlerce bitki ve canlının yaşadığı zengin tarım alanlarıydı. Mezopotamya ovası ve Anadolu topraklarında yetiştirilen ürünler Asurlular ile Hititler arasındaki ticarete konuydu. Bir anlamda dünyada ilk dış ticaret işlemi bu yöre devletleri arasında gerçekleştirilmiştir. Taraflar arasında buğday ile pamuk ve bakır ile kalay ticareti çok ileri düzeyde yapılırdı. Bakır ile kalayın karışımından sert bir maden olan bronzun keşfi endüstri devrimi kadar önemli sayılmaktadır. Bronz eşyalar evlerde ve bronzdan yapılan silahlar savaşta kullanılıyordu. Zeugma başta olmak üzere Orta ve Güneydoğu Anadolu Müzeleri nde anılan dönemin kültür, ticaret ve sanat ürünleri sergilenmektedir. Kalıntılar yörede ticaretin ileri düzeyde olduğunu göstermektedir. Ticaretin olduğu yerde malların bedellerinin ödenmesi gündeme gelmektedir. Her ülkenin ayrı ödeme araçları kullanması nedeniyle parasal denge kimi zaman sorun oluşturmaktaydı. Bu konuda ticaretin yoğunlaştığı Mezopotamya yöresi için tarihi kaynaklarda şöyle bir tespit yer almaktadır: Antikçağ ın en ünlü kentlerinden Babil elverişli coğrafi konumuyla bölgenin başlıca ticaret ve yönetim merkeziydi. Babil in zenginliği Büyük İskender in ilgisini çekmiş ve burayı imparatorluğunun başkenti yapmayı düşündürmüştür. Kent in yakınındaki Ziggurat yedi katlıydı ve çevresinde yetmiş iki milletten insanlar toplanırdı. Kule çevresinde toplanan bu insanlar farklı diller konuşurlardı. Tevrat ta yazıldığına göre, başlangıçta tek dil konuşan işçilerin dillerini karıştıran Tanrı, kulenin daha yüksek (90 metre) yapılmasını engellemişti. Dilleri böylesine çeşitlilik gösteren insanların paralarını alışverişte kullanabilmeleri kambiyo (değiştirme) işlemi sayesinde mümkün olabilmiştir. Her ne kadar bugünkü anlamda ilk para M.Ö. 7. yüzyılda Lidyalılar tarafından basılmış olsa da, öncesinde hem para benzerleri ve hem de ticaret vardı. Trampa döneminin hemen ardından dış ticaret işlemlerinde ödemeler değerli madenlerin (altın ve gümüş) külçe olarak teslimi ile yapılmıştır. Daha sonra ülke paraları ile mal bedelleri ödenmeye başlamıştır. Ancak her ülkenin kullandığı maden aynı olmadığından ve para biriminin farklılığı nedeniyle ödemelerde sorunlar yaşanmıştır. Ne var ki ticaret kesintiye uğramadan sürmüştür. Öyleyse ödemelerde değer eşitliğini sağlayan kurallar olmalıdır. Gerek dış ticaret işlemlerinde ödeme kuralları ve gerekse ülkeler paralarının birbiriyle değişimi işlemi yüzlerce yıl öncesinde de vardı. Bugünkünden farklı olan bu işleme kambiyo denilmemesiydi. Ortadoğu dan sonra dünya ticaretinde önemli gelişme İpekyolu ticareti ile Asya nın Avrupa yla ticari ve finansal ilişkileridir. Akdeniz limanlarını önemli kılan ve İtalya üzerinden Batı Avrupa ya ulaşan porselen, baharat ve ipek gibi ürünlerin bedelleri önceleri altın paralarla ödeniyordu. Ege limanlarında malları teslim alan gemilerin yolda korsanlar tarafından soyulması nedeniyle malı temsil eden belgeler önem kazandı. Bu belgeler karşılığını garanti eden Venedikli tacirler, dış ticaret ödemelerinde etkin oldular. Venedikli tacirler ipekyolu ticareti sona erene kadar Batı nın Uzakdoğu ile ticaretinde etkin rol oynadılar. Dış ticaret belgelerinin tahsilinden büyük kazanç elde eden Venedikli bankerler krallarla ters düşerek Londra ya göç ettiler. Bankerlerin hemen tamamı Lombard ailesindendi ve yerleştikleri sokağa da Lombard Street denildi. Venedikliler deneyimleriyle İngiliz İmparatorluğunun finans merkezini Londra da oluşturdular. Aynı dönemde dünya ticareti okyanuslarda da gelişmişti. Sömürgelerle ticaret ve 3

8 Amerika nın gelişmesi ile Londra nın Lombard Street i günümüzün Wall Street i kadar önem ve değer kazandı. Londra nın ve İngiliz parasının önemi Birinci Dünya Savaşı ndan sonra Amerika ve dolar öne çıkana kadar devam etti. Finans merkezi Londra da döviz işlemleri de büyük ölçekli olarak yapılıyordu. Londra Döviz Borsası, uluslararası ticaretin geliştiği XIX. Yüzyılda tıpkı Tahtakale gibi- hiçbir kayıt ve fiziki mekan olmadan Stock Exchange (Londra Hisse Senedi Borsası) yanında kurulmuştu. Büyük buhran ve Amerika Birleşik Devleti nin dünyanın en büyük ve en güçlü ekonomisi olması üzerine de işlevini yitirmiştir. Döviz borsaları, iletişim olanaklarının (faks, telefon, internet) ileri düzeyde kullanıldığı bir sistem olarak dünyanın her yöresinde yirmi dört saat faaliyettedir. Fiziki bir oluşum söz konusu değildir ama milyarlarca dolarlık işlem gerçekleştirilmektedir. Dünyada kambiyonun (döviz) ön plana çıktığı dönemler; sömürgelerle ticaret, buharlı gemilerle taşıma ve sanayi devrimidir. Aynı zamanda merkez bankaları ve ticari bankalar da kurulmuş ve uluslar arası ticarette finansal aracı kurum olarak yer almışlardır. Önceleri komşu ülkelerin ticareti uzak bölgelere de yayılınca dış ticaret büyük ivme kazanmıştır. Ülkeler arası ticarette büyük miktarlarda ödemeler yapılmaya başlanmıştır. Ülkelerin ulusal paraları farklı değerde olduğundan ödemelerde eşitlik ve uzlaşma sorunları baş göstermiştir. Önceleri dış ticaret işlemleri ihracatçı ile ithalatçı arasında doğrudan ödeme şeklindeydi. Dünya ticareti geliştikçe malı teslim eden belgelerin bankalar aracılığı ile ödeme ve tahsilatı gündeme geldi. Dış ticaret ödemelerinin bankalar aracılığı ile gerçekleştirilmesi hem karşılıklı güvence ve hem de hız sağlıyordu. Bu aşamada tek sorun her ülke parasının farklı değerde olmasıydı. İthalatçı ve ihracatçının zarara uğramadan ödeme ve tahsilatında aracı kurumlar bir sistem oluşturdular: kambiyo kuralları. Yeni dönemde kambiyo kurallarını hem dış ticaret yapanlar ve hem de aracı finans kurumları (bankalar) benimsediler. Günümüzde trilyon dolarlara ulaşan (yaklaşık 30 trilyon dolar ticaret hacmi olduğu kabul edilmektedir.) dünya dış ticaretinin parasal yönü kambiyo kuralları ile düzenlenmekte ve uygulanmaktadır. Başlangıçta halkın tasarruflarını kabul ederek bunu yatırımcılara kredi olarak plase eden bankalar artık dış ticaret aracı kurumları oldular. Bankaların gelirlerinin bir bölümünü kambiyo konusunda uzmanlaşan bankaların kambiyo işlemleri oluşturdu. Türkiye de kambiyo işlemleri şimdilerde tek elden Genel Müdürlük bünyesinde yürütülmektedir. Kırk yıl önce Türkiye deki bankaların şubeleri kambiyo yetkilisi olan ve olmayan diye ayrılırdı. Kambiyo yetkisi olan banka şubesinin kapısının yanında kambiyo, exchange, vechsel kelimeleri içeren bir tabela bulunurdu. Seksenli yıllarda başlayan kambiyo mevzuat ve uygulamalarında libere düzenlemeler sonrasında anılan tabelalar kaldırıldı. Daha sonrada kambiyo işlemleri merkezileştirildi. Adı da dış işlemler bölümü oldu. Antikçağ da var olan ulusal devletler ve ulusal para döneminden bu yana kambiyo (para değişimi) geçerliliğini koruyor. Dünya ticaretinde ve uluslar arası para ve sermaye piyasalarında da kambiyo kuralları geçerlidir. Dünyada tek devlet ve tek para biriminin olduğu yeni bir düzen oluşana kadar kambiyo varlığını sürdürecektir. Bazı ülkelerin para birliği oluşturmaları da kambiyoyu ya da kambiyo denetimini ortadan kaldırmamaktadır. Örneğin euro bölgeleri arasında seyahat eden ülke vatandaşları efektif olarak 10 bin euronun üstünde nakiti yurt dışına çıkaramamaktadırlar. Bunun anlamı hesaplaşma ve ticarette bir sorun olmasa bile transfer ve efektif taşımalarında miktar kısıtlamaları olabilecektir. Bunun kambiyo literatüründeki ifadesi de kambiyo denetimi dir. Bazı iktisatçılara göre, uluslararası ödemelerin eski dönem uygulamaları hiçbir zaman bugünkü gibi olmamıştır. Onlara göre dünya ekonomi tarihinde belirli dönemler vardır: 1870 lerden 1930 lara kadar süren altın para çağı, arasını kapsayan buhran dönemi, yılları arasında uygulanan Bretton Woods Sistemi dir. Dördüncü dönem karma uygulamalar olarak nitelendirmekte ve günümüzü de kapsadığı ileri sürülmektedir. Bu dönemlerin tümünde ortak uygulamalar yoktur ama belli dönemeçler de bir gerçektir. Kambiyo denetimi ikinci dönemden (Buhran dönemi) itibaren uygulanmıştır ve halen de uygulanmaktadır. 4

9 Buna karşılık Bretton Woods Sistemi (3. dönem) ile kambiyo kontrol ve kısıtlamalarına karşı politikalar oluşturmanın çalışmalarına başlanılmıştır. Ancak, bu konuda önemli adımların atıldığı yıllar seksenlerin ilk dönemdir. Yani otuz yıl sonra IMF nin gayretleriyle çalışmalara hız verilmiştir. Kaldı ki seksenlerde de sosyalist ülkeler kambiyo denetimini yüzde yüz katı kurallarla sürdürüyorlardı. Doksanlı yıllarda gerçekleştirilen Sovyet liberalizmi ile yeni ekonomi kurallarının uygulaması dünyada yaygınlaşmış ve son olarak Çin ekonomisi küresel ekonomi ile ilişkileri başlatmıştır. Çin ekonomi yönetimi ticaret, sanayi para ve sermaye hareketlerinde liberal görüntüsünün ardında devletçilik prensiplerini uygulamaktadır. Kalkınmasını tamamladıktan sonra kapitalizm aşamasına geçmeyi planlıyorlar. Böylece son dönemde kapalı ekonomi uygulayan birkaç ülke (İran gibi) dışında para ve sermaye hareketlerinde küreselleşme sürecinde bugünkü aşamaya gelinmiştir. Dünyadaki ekonomik ve mali dalgalanmalar da küreselleşmenin sonucu olarak ulusal ekonomileri yakından etkilemektedir. Küresel kredi krizi ve AB ülkeleri krizi ise serbestinin sonucu olarak denetim ve izlemenin önemli olduğunu ortaya koymuştur. O nedenle de kapitalist ve zengin ülkeler başta olmak üzere ülkeler var olan ve olası krizlere karşı önlemleri görüşmek üzere bir araya gelmektedirler. Bu tür toplantılarının en büyüğü G-20 oluşumudur. En son toplantıda muhasebe denetim standartları başta olmak üzere birçok disiplin konusu görüşülmüştür. Kuşkusuz bunlardan birisi kambiyo politikası ve uygulamalarıdır. KAMBİYO DENETİMİ Dünya dış ticareti ve ödemeleri yirminci yüzyıla kadar pek fazla aksamadan yürütülmüştü. Bankacılık sisteminin oluşturulması ve bankaların etkin rolünden ihracatçı ve ithalatçılar memnundular. Mal bedellerinin ödenmesinde sorunlarını en aza indirgemişlerdi. Ne Dünya Ticaret Örgütü vardı ne de diğer ekonomik kuruluşlar. Dünya ekonomisinde 1873 yılı Gıda Krizi dışında finansal ve ekonomik sorunlar yaşanmıyordu. Ancak, ekonomistlerin küresel en büyük olay olarak niteledikleri 1929 Büyük Buhran ı ile makro ekonomik dengelerin bozulması üzerine yeni bir dönem başladı. Borsalarda başlayan kriz ekonomilerde küçülme, işsizlik ve gelir dağılımında bozukluklara neden oldu. Sanayi üretimi düştü ve ticaret geriledi. Yani dünya halklarının refahı kayba uğradı. Belli başlı ülkelerin ekonomilerinde istikrarı sağlamak üzere birçok radikal önlem alındı ve yeni uygulamalara gidildi. Bunlardan biri de ülke para birimlerinin değerini korumayı amaçlıyordu ve yöntemi de kambiyo denetimiydi. Aslında uluslararası ticarette alım-satım aracı olan paralarının değişiminin basit bir kambiyo (değişim) işlemi olmadığının bilincine XX. Yüzyılın başından itibaren varılmıştı. Giderek büyüyen dünya ticaret hacminin yanı sıra uluslararası sermaye hareketleri de gelişiyordu. Sermaye hareketlerinde de kambiyo kuralları uygulanıyordu. Liberasyon bugünkü anlamda değildi ve korumacılık kambiyo mevzuatı ile sağlanıyordu. Bir ülkenin mali sisteminin bozulması az da olsa diğer ülkeleri de etkiliyordu. Özellikle de 1929 Büyük Ekonomik Bunalımı ile Amerikan ekonomisinin borsalardaki krizinin yanı sıra dış ticareti de daraldı. Ve bazı ekonomistlere göre kriz, dış ticaretin daralması ile büyük ölçüde makro ekonomiyi de etkiledi. Böylece dış ekonomik ilişkilerin ulusal ekonomiyle yakından ilişkisi ve ulusal paranın değerinin korunması yaşamsal önem kazandı ve ekonomiye kamu müdahalesi gündem buldu. Ulusal ekonomiyi koruma düşüncesiyle (kamu yararı) dış ekonomik ilişkilerin devlet tarafından yönetilmesi ve bu düzenin özel ceza hukuku (yaptırımlar) ile desteklenmesi kambiyo denetimi dir. Ekonomiye bu yoldan müdahale çok katı olduğu gibi bazı alanlarla sınırlı da olabilir. Kambiyo eylem ve suçları için öngörülen cezalar, para ve hapis cezası gibi çeşitlenebilir. Dış ekonomik işlem ve ilişkilerde düzenleyici, sınırlayıcı ve yasaklayıcı kuralların belirlenmesi ve uygulanması amaçlanmaktadır. Ekonomilerin olağan dönemlerinde kambiyo denetimi belli bir serbesti ile uygulanabilmektedir. Ancak mali piyasaların dalgalandığı dönemlerde sert müdahaleler yapıldığı gibi, kriz dönemlerinde büyük oranlı devalüasyonlar hayata geçirilmektedir. Ayrıca mali denetimin yanı sıra yaptırımlar da öngörülmektedir. Kambiyo denetiminin en radikal yaptırımları kambiyo suçlarına hapis cezası verilmesidir. Ekonomik anlamda en radikal müdahale ise ülke ulusal parasının devalüe edilmesidir. Dünyada vergi cennetleri ve serbest bölgeler dışında belli kısıtlamaları içeren kambiyo denetimi uygulanmaktadır. Seksenli yıllarda uygulanmaya başlayan dünyada sermaye hareketlerinin 5

10 serbestleştirilmesi politikası ile kambiyo kısıtlamaları kaldırılmaya başlanmıştır. Planlı ekonomi ile yönetilen eski Sovyetler Birliği ne dahil ülkeler bile 1990 lı yıllardan itibaren yeni düzene uyum içine girmiş bulunuyorlar. Ülkelerine yabancı sermaye çekerek kalkınmak isteyen tüm ülkeler öncelikle kambiyo kontrolünü ya azaltmış ya da kaldırmışlardır. Kambiyo düzenleme ve uygulamaları ya merkezi bir otorite tarafından (Bakanlık gibi) hazırlanıp yürütülmekte ya da tümüyle Merkez Bankaları tarafından dolaylı müdahalelerle kontrol sağlanmaktadır. Bizde olduğu gibi ikisinin birden etkili olduğu da sıkça görülmektedir. Kontrol (Denetim) ise ulusal paranın değerinin belirlenmesinden başlayarak döviz ithal ile ihraç işlemlerini, sermaye hareketlerini gözetmek ve denetlemektir. Sistem paranın bulundurulmasının suç olmasının öngörülmesini bile içerebilir. Türkiye deki kambiyo denetimi 1983 yılına kadar böylesine katı kurallardan oluşuyordu. Kambiyo suçlarına hapis cezası uygulanması bile ancak 1985 yılında kaldırılabildi. Kambiyo denetiminin dünya ekonomisinde uygulanmasının 1929 Büyük Buhranı ile girdiği söylenir. Hatta Büyük Buhran ın bir hediyesi olarak kabul edilmektedir. Kambiyo denetimi döneminin öncesinde de ülke ekonomileri ve finansal kurumları vardı. Bankacılık öncesinde kral ve imparatorların hazinelerini yönetenler mali yetkililerdi ve iç paranın korunması ve saklanması görevlerini yürütüyorlardı. Sarraflar döneminden sonra bankerler ve bankalar ekonominin finans oyuncuları oldular. Ulusal devletler döneminde gelir ve gider hesaplarının izlenmesi ve ardından da denetimi gündeme geldi. Bu türden finansal işlemlerin sonuçları da bütçelerle takip edildi. Amaç; paranın değerini korumak, gelirleri giderlerden yukarıda tutmak, enflasyonu kontrol etmek, refahı artırmak gibi yollarla iç ekonomik dengeleri sağlamaktı. Bunun ekonomi literatüründeki adı da maliye politikası idi. Ufukta dış ekonomik işlerde dengesizlik görülmüyordu. Her ne kadar uluslararası ticaret varsa da tek sorun olarak ödemelerde karşılıklı çıkarların eşitlenmesi dışında bir konu görüşülmezdi. Maliye politikasını da devletlerin maliye bakanlıkları yürütüyorlar ve var olan ülkelerde de merkez bankaları ile işbirliği yapılıyordu. Amerika Birleşik Devletleri nde başladığı halde tüm dünyayı etkileyen kriz dış ekonomik dengenin de önemli olduğunu ortaya çıkardı yılı krizi kısa süreli olmayıp zamana yayılınca da yeni bir politikanın uygulanması gerekti. Bu da kambiyo denetimini de içeren kambiyo politikası ve bugünkü adıyla dış ekonomik ilişkiler ya da 2008 krizinden sonraki tanımıyla küresel para ve sermaye hareketleri denetimidir. Ülkelerin ulusal ekonomileri başlıca beş alanda uluslararası oldu ve kambiyo politikasının ana gündemini oluşturdu: 1. Uluslararası ticaret (ithalat ve ihracat ödemeleri) büyüdü. 2. Sermayenin uluslararası akımı gelişti. 3. Ülkeler tasarruflarını yabancı para cinsinden mevduatta ve rezervde tutmaya başladılar. 4. Devletlerarası kredi, borçlanma ve yardım işlerinde miktarlar arttı. 5. Kişisel ve kurumsal sermaye hareketleri yabancı paralarla yaygın şekilde yapılmaya başlandı. Sayılan konularda küçük örneklerle dış ekonomik ilişkilerin boyutlarını belirlemek mümkündür. 1. Dünya ekonomilerinin ithalatı 15.4 trilyon dolar ve ihracat ise 15.2 trilyon dolardır. Dünyanın dış ticaret hacmi dünya GSYH nın yarısından fazladır ve küresel ekonomiyi yakından etkilemektedir. 2. Uluslararası sermaye akımı sadece ABD ile AB ya da Asya ekonomileri arasında gerçekleşmiyor. Son 10 yılda ABD nin Çin e yatırımı yıllık milyar dolardır. Yani para, ülke rejimi ya da eski siyasi ayrılıkları tanımıyor, ülkeden ülkeye kolayca gidip gelebiliyor. 3. Türkiye de 80 milyar dolarlık döviz rezervi GSYH nın yedide biridir. Birçok ülke (Çin 3.4 trilyon dolar) tasarruflarını yabancı paraya yatırmaktadır. Örneğin İsrail de iç tasarrufların büyük bölümü dövizdir. 4. Devletlerin borçlanmaları konusunda en güncel örnek AB nin krizde olan ülkelerinin GSYH / dış borç oranlarıdır. Yunanistan %161, Portekiz %214, İspanya %171 ve İtalya %126 ile önde 6

11 gelen ülkelerdir. Kredi ve yardım kapsamında da milyonlar ve hatta milyar dolar değerinde işlemler yapılmaktadır. 5. Uluslararası sermaye hareketleri seksenli yıllar sonrasında banka ve ticari firmalar arasında gelişti. Örneğin Türkiye de özel kesimin dış borcu 127 milyar dolar dolayına ulaştı. Kişisel ödemeler turizmin yaygınlaşması ile arttı ve firmalara tanınan serbestîlerle büyük miktarda transferler yapılabilir hale geldi. Bütün bu işlemler kambiyo politikası kapsamındadır. Ulusal ekonomiler ise bütçe dengesi konusunda gösterdikleri titizliği dış işlemlerde de göstermek zorundadırlar. Dengenin bozulması mali krize neden olacağından da kimi zaman sıkı kimi zaman da daha serbest kambiyo denetimi uygulanmaktadır. Kambiyo denetimini tanımlayınız. Kambiyo denetimi hangi kamu kurumları tarafından yürütülmektedir? TÜRKİYE DE KAMBİYO Osmanlı İmparatorluğu nun son döneminde askeri ve siyasal anlamda belirgin bir gerileme ve başarısızlık içine girilmişti. Buna karşılık tarım ürünlerine dayalı dış ticaret işlemleri büyük bir sessizlik içinde ve serbest kurallarla yürütülüyordu. Bu dönemde dış ekonomik ilişkiler ve finansal işlemler azınlık yurttaşlar ve Levantenler tarafından Londra ve bölgenin önemli finans merkezi Beyrut bağlantılı olarak sürdürülüyordu. İstanbul ve dönemin hükümeti uluslararası ticaret ve finansal işlemlerde herhangi bir kısıtlama uygulamaya koyamıyordu. Hatta yüzyılın başında yabancı sermayeyi ülkeye çekmek için Sermayesi Eshama Münkasen Ecnebi Şirketlerin Murakebesi ismiyle bir yasa bile çıkarıldı. Yani ne kambiyo vardı, ne de denetimi. Genç Cumhuriyet in genç yöneticileri de ekonomi ve finans konularında gerekli bilgiye sahip değillerdi. Yabancılara olan borçların ödenmeye başladığı 1929 yılında ilk kez konunun önemini kavradılar. Türkiye Cumhuriyeti toplam milyon liralık Osmanlı borcunun 85.6 milyonunu ödemekle yükümlüydü. İmparatorluğun borcu daha sonra Cemiyet-i Akvam tarafından yeniden yapılandırıldı ve ödemeler 1954 yılına kadar sürdü. Birinci Dünya Savaşı sonrası Amerika da baş gösteren kriz dünyanın birçok ülkesi gibi Türkiye yi de etkiledi. Aynı yıl (1929) tarım ürünlerindeki kıtlık nedeniyle T13 milyon tutarında tahıl ithali ve T50 milyon de spekülatif ithalat nedeniyle bazı önlemlerin alınması düşünülmeye başlandı. Dönemin rezerv parası sterlin, T karşısında değer kazandı. Cumhuriyet in ilk yılında (1923) 145 milyon lira olan ithalat, 1929 yılında 256 milyon liraya ulaştı. Her krizde olduğu gibi ithalat çok cazip hale gelmişti. Konunun uzmanları genç ekonomi yöneticilerine serbest ekonomik yapıya bazı düzenlemelerle müdahale edilmesini önerdiler ve bu öneri kabul edildi. Aslında, ekonomiye kambiyo denetimi (kontrolü) yoluyla ilk müdahale 1447 sayılı Menkul Kıymetler ve Kambiyo Borsaları Kanunu dur. Bu yasal düzenleme öncesinde Esham ve Tahvilat Borsaları Nizamnamesi yürürlükteydi. Ne var ki hisse senedi borsası gerektiği gibi çalışmadığından ve döviz borsası da olmadığından piyasaların kontrolü sağlanamıyordu. İthalattaki spekülatif hareketler Nizamname ye rağmen yapılabiliyordu. Yeni yasa ile kambiyo (senetler) ve yabancı paraların serbest piyasada alım ve satımı yasaklanmış ve bazı yaptırımlar öngörülmüştü. Buna rağmen ekonomideki dalgalanmalar ve spekülatif hareketler önlenemedi. Yasadan bir yıl sonra yeni bir düzenlemeye gerek duyuldu. Ekonomide kambiyo kontrolünün miladı olarak kabul edilen 1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun bir Fransız Profesör danışmanlığında hazırlanarak Millet Meclisi ne sunuldu ve 20 Şubat 1930 tarihinde kabul edilerek 25 Şubat 1930 tarihli Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanun geçen 82 yılda birçok radikal değişikliğe uğradı. Öyle ki bazı dönemlerde cezalar ağırlaştırıldı ve kimi zamanda döviz suçlularına 1567 Sayılı Kanun dayanak gösterilerek af uygulaması gerçekleştirildi. O nedenle de 1567 sürekli hukuk açısından eleştirildi. Türkiye Büyük Millet 7

12 Meclisi nin af çıkarma yetkisi 1567 Sayılı Yasa ya dayanılarak kullanılmıştı. Ayrıca kimi zaman ceza hukuku alanına giren düzenlemeler de yapılmıştı. Bir dönem Anayasa ya aykırılığı nedeniyle dava konusu edildi ama reddedildi. Sonuç olarak 1567 Sayılı Kanun 1930 yılında katı kambiyo kurallarıyla yürürlüğe girdi ve dünya ekonomisindeki gelişmelere ve Türkiye nin iç dengelerine paralel olarak bugüne kadar uygulandı. Kambiyo cezalarının hapis ve para cezası olarak uzun yıllar uygulandığı 1567 Sayılı Yasa da yaptırım olarak günümüzde sadece idari para cezaları yer almaktadır. Gerek 1567 ve gerekse ilişkin mevzuatta yer alan hükümler Türk ekonomisinde kambiyo denetimini düzenleyen usul ve esaslardır. Her ne kadar 1983 yılından itibaren önce 28 ve sonra 30 sayılı Karar ile 32 sayılı Karar da liberal düzenlemeler yapılsa da, ekonomide 82 yıldan bu yana kambiyo mevzuatı ve dolayısıyla da kambiyo denetiminin varlığı bir gerçektir. Kambiyo denetimi gerçeği 1930 yılında döviz kurlarının devlet tarafından belirlenmesi gibi görünse de çeşitli kambiyo yaptırımları ile sürekli gündemdeki yerini korumuştur. O tarihe kadar döviz kurları piyasalarda serbestçe belirlendiğinden kurlara müdahalenin yeterli olacağı düşünülmüştür. Oysa dünya ekonomisinin sorunları (1929 krizi) nedeniyle kurlarla dış ekonomik ilişkilerde denge tutturmak mümkün olamamıştır. Kambiyo politikası ve dolayısıyla da kambiyo denetiminde başarı için merkez bankası ile uyumlu işbirliği zorunludur. Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanun çıkarıldığı tarihte Türkiye de Merkez Bankası bulunmuyordu. Dolayısıyla da kambiyo denetimine ilişkin Maliye Bakanlığı tarafından 1 Sayılı Karar la aşağıdaki hükümler ve kurallar getirilmiştir. 1. Kambiyo, nukut, esham ve tahvilat işlerinde spekülasyon yasaktır. 2. Kambiyo spekülasyonu, 1447 numaralı Kanunun (Borsa Kanunu) 29 uncu maddesi gereğince Maliye Bakanlığınca düzenlenen ve ilan edilen ihtiyaç listesine uygun olmayan veyahut borsa, banka ve Maliye Bakanlığından izin almış banker gişeleri dışında veya açıktan yapılan kambiyo alım ve satımlarıdır. 3. Kambiyo, nukut ve esham ve tahvilat alım ve satımı bankalarla Maliye Bakanlığı nca izinli kılınacak bankerler kanalıyla yapılır. Borsa acenteleri ancak bu banka ve bankerlerden aldıkları emirleri yerine getirirler. 4. Borsa olan yerlerde banka ve banker gişelerindeki kambiyo alım-satım fiyatları işlemin yapıldığı anda borsadaki sterlin fiyatına göre beher sterlin veya karşılığı (diğer cins döviz) için iki kuruşu geçemez. 5. Maliye Bakanlığı ihtiyaç listesi dışında döviz tedarikinin men edilmiş olması dolayısıyla fertler ve kurumlar arasında yabancı para esası üzerinden yapılmış ve yapılacak iş, alım ile satım ve borçlanma işlemlerinden doğan borçlar döviz olarak ödenemez. 6. Borsa acenteleri, acentelikten başka hiçbir iş yapamaz. Kendi nam ve hesaplarına kambiyo ve nukut ile esham ve tahvilat alıp satamaz ve aldırıp sattıramaz. Kambiyo denetimine ilişkin tüm önlemlere karşın dış ödemeler dengesi açıkları ve bunun sonucu olarak da döviz kurlarındaki yükselmeler sürüyordu. Resmi kuru 1 $ = T1.82 olan doların serbest piyasadaki fiyatı T2.12 idi. Döviz kurlarındaki dalgalanmalar üzerine dönemin hükümeti bunu önlemeye ve Türk Parasının değerini korumaya yönelik çalışmalar kapsamında Maliye Bakanlığı nın da katıldığı bir Bankalar Konsorsiyumu kurdu. Döviz kurlarındaki dalgalanmayı önlemek üzere gereğinde piyasaya da müdahale edilebilmesi için konsorsiyum emrine bir miktar döviz de tahsis edildi. Konsorsiyumun bu imkânı kullanarak yaptığı müdahalelerle paranın kıymetinde belli olumlu sonuçlar alındı ama, yeterli değildi. Aslında ekonomi ve para politikası alanında daha köklü tedbirler almak ve bir devlet bankası kurmak için yerli ve yabancı uzmanlarla çalışmalar daha önce başlamıştı krizi ve Türkiye ye etkileri nedeniyle 1567 Sayılı Kanun hemen çıkarılarak yürürlüğe konulmuştu. Bir Merkez Bankası kurulması fikri 1927 yılında ortaya atılmış ve çalışmalar başlatılmış olmasına karşın Kanun, 11 Haziran 1930 tarihinde kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. 8

13 Merkez Bankası nın kuruluşuna ilişkin 1715 Sayılı Kanun la Bankaya verilen görevler şunlardır: 1. İskonto fiyatını tespit etmek, para piyasasını ve dolaşımını düzene koymak. 2. Hazine işlemlerini yerine getirmek. 3. Hükümetle beraber Türk Parasının gelecekteki istikrarına yönelik bütün tedbirleri almak. Böylece bir devlet bankasına özgü imtiyazları olan Osmanlı Bankası nın bu tür işlevlerine son verilmiştir. Merkez Bankası nın kuruluşu, Türk Maliye ve Kambiyo tarihinde çok önemli olaydır. Artık, gerek tahvil piyasası, gerek döviz piyasası ile ilgili düzenlemeler bundan böyle yetkili ve güvenli bir kadroya tevdi edilmiş oluyordu. Maliye Bakanlığı ile Merkez Bankası, ulusal sanayileşmeyi gözeterek devletçi bir politika uygulayarak yıllarında, kambiyo denetlemeleri ve dış ticaret alanında kota uygulamaları ile dış açıkları önlenmiş ve hatta fazlasına dönüştürmüşlerdir. Türkiye ekonomi tarihinde dış fazla dönemi hiçbir zaman böyle uzun yıllarca yaşanmamıştır. Ellili yılların ortasından itibaren başlayan döviz sıkıntıları seksenli yıllardaki geçici iyileşmeler dışında 2000 li yıllara kadar sorun olmayı sürdürmüştür. Üstelik kambiyo denetimi de süregelmiştir. O nedenle Türkiye de kambiyo denetiminin onlarca yıl sürdüğünü ifade etmek doğru bir yorumdur. Türkiye de kambiyo denetiminin yaptırımları nelerdir ve hangi kanunda yer almaktadır? Kambiyo Mevzuatı Sistematiği: Hukuk ve ekonomi alanlarında yasal düzenlemelerle bir disiplin oluşturmuştur. Kambiyo hukuku kapsamında ise; yasa, kararname, tebliğ, yönetmelik ve uygulama talimatlarından oluşan geniş hukuki düzenlemeler yer almaktadır. Kambiyo, temelinde ekonomi yönetimi olan, yargılama usulleri ve cezai yaptırımların birlikte düzenlendiği kamunun ekonomiye müdahale alanıdır. Kambiyo mevzuatı hukuki düzenlemeler bütünüdür ve özel kesimi çok yakından ilgilendirmektedir. O nedenle kambiyo mevzuatının hukuki felsefesi ve düzenlemelerin sistematiği iyi bilinmelidir. Kambiyo ile dövizin eş anlamlı ve ayrı ayrı kullanıldığı gibi kambiyo yasalarının başlığı da farklı farklı olabilmektedir. İngilizcede Foreign Exchange Control Act olarak kullanılan kambiyo denetim yasasının Türkiye deki adında kambiyo kelimesi yer almamaktadır. Kanun başlığı amacı da içermektedir. O da paranın değerini korumak ifadesidir. Türkiye Cumhuriyeti nin kısaltılmış ifadesi Türk ve yasanın amacı da değerini korumak olunca kanun başlığı da Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun olarak belirlenmiştir ve halen de böylece devam etmektedir. Kanundan sonraki düzenlemelerde başlık ise, Türk Parası Kıymeti Koruma dır ve 1567 Sayılı Yasa nın 2. maddesi gereğidir. Yasal düzenlemelerde başlıklardan kaynaklanan bu farklılığa rağmen ekonomi kamuoyunda kambiyo düzenlemeleri yapıldığında en çok kullanılan deyim Türk Parası Kanunu ya da Türk Parası Kararı dır. Hatta kambiyo mevzuatında tebliğ olarak hukuki düzenleme gerçekleştirildiğinde Türk Parası Kanunu nda değişiklik yapıldı şeklinde medya haberleri yayımlandığı görülmüştür. Böyle hukuken çok anlamlı ifade kullanılmasının nedeni Tebliğ ya da Karar a aykırı eylemlerin ağır hapis ve ağır para cezası yaptırımları öngörmesidir. Bir dolarlık usulsüzlüğe 7 aydan başlayan hapis cezası öngörülmüşse, bu hukuki düzenlemenin önemi o ölçüde büyüktür. Her ne kadar usulsüzlükten kaynaklanan cezalar pek fazla uygulanmasa da ticaret kesimi için kambiyo cezaları her zaman ürkütücü ve korkutucu olmuştur. Ekonomi kamuoyunun kambiyo mevzuatıyla ilgili ikinci yanılgısı Türk parasına karşı eylemlerdir. Düğünlerde kağıt paraların ayaklar altında kalması ya da bazı kişilerce paranın yırtılması ve aşağılanması gibi durumlarda cezasının 1567 Sayılı Yasa ya göre verileceği söylenir. Oysa Yasa bu konuda herhangi 9

14 bir yaptırım düzenlememiştir. Eski ve yeni ceza kanununun bazı maddeleri bu türden eylemlere cezaları öngörmektedir. Kambiyo Mevzuatı nın yasal dayanağı olan 1567 Sayılı Kanunun 2. maddesinde; Bu kararlar (Türk Parası Kıymetini Koruma) başlığı altında Resmi Gazete ile ve Hazine Müsteşarlığı nın bağlı bulunduğu Bakanlığın münasip göreceği diğer neşir vasıtalarıyla neşir ve ilan olunur. Şu kadar ki kararların yürürlüğe girmesinde Resmi Gazete ile yapılacak neşir ve ilan esas olup bu gazete ile neşredilen kararlar başka vasıtalarla neşir ve ilan edilmiş olsun olmasın metinlerinde meriyet tarihi varsa o tarihten, yok ise Resmi Gazete ile neşredildiğinin ertesi gününden itibaren Türkiye nin her tarafından yürürlüğe girer. denilmektedir. Aynı madde hükmü 1930 yılında da vardı ama sade ve yalındı: Madde 2- Bu kararlar (Türk Parası Kıymetini Koruma) başlığı altında gazetelerle ve sair münasip vasıtalarla neşrü ilan olunur. Meriyet tarihi metninde bulunmayan kararlar, neşrinin ertesi gününden muteber olur. Kambiyo mevzuatının sistematiği ise hukuki düzenlemeler sırasına göre kanundan başlayarak muktezalara (özelge) kadar bir çok aşamadan oluşmaktadır. Kambiyo (döviz) hukukunun anayasası, 1930 yılında yürürlüğe giren Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun dur. Kanun, dış ekonomik ilişkilerde düzenleme yanında ceza usul ve hükümleri de içeren çok özel bir yasadır. Kambiyo mevzuatı bu Yasa ile Yasa dan alınan yetkiyle çıkarılan karar, tebliğ ve genelgelerden oluşmaktadır. Yasa, ekonomi kamuoyunda TPKKHK olarak simgeleşmiş ve kullanılmaktadır. TPKKHK nın açılımı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun dur. Kanuna dayanılarak çıkarılan kararlar daha çok sıra numarası ile ifade edilir. 17 Sayılı Karar ya da 32 Sayılı Karar gibi Kararların da simgesel ifadesi TPKKHK olarak pek kullanılmamaktadır. En çok karşılaşılan Türk Parası Kararı dır. TPKKHK üç yıl için ve geçici olarak çıkarılmıştır yılında Yasa nın üç yıllık kısıt süresi kaldırılarak süresiz hale getirilmiştir. Yasa nın süre uzatımına ilişkin düzenleme 1970 yılındaki dahil 13 defa yapılmıştır. TPKKHK da süre uzatımı dışında önemli değişiklik yapılan yasal düzenlemeler ayrı olarak açıklanacaktır. Bunların en önemlisi 1954 yılında 6258 Sayılı Yasa ile cezaların artırılması ve 1985 yılında 3196 sayılı yasa ile döviz sanık ve suçlularına af getirilmesidir. Kanunların yasalaşma sürecinin uzun zaman alması nedeniyle aralıklarla 1567 Sayılı Yasada değişiklikler gerçekleştirilmiştir. Kambiyo Mevzuatının ikinci aşaması olarak Bakanlar Kurulu Kararları yayımlanmakta ve birçoğu öncekinin yerini aldığından yürürlükten kalkmaktadır yılında 1567 sayılı TPKKHK na dayanılarak 1 sayılı karar çıkarılmıştır. Bugüne kadar yayımlanan kararların tamamı 32 dir ve halen 32 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Karar yürürlüktedir. TPKKHK nun 1. maddesine dayanılarak 7 Ağustos 1989 günü kabul edilen 32 Sayılı Karar tarihli Resmi Gazete de yayımlanmıştır. Türk Lirası nın konvertibilitesini gerçekleştiren mevzuat olarak bilinen 1989 yılı kambiyo kararı uzun yıllar liberal mevzuatın ikinci aşaması olarak yürürlükte kalmış ancak zaman zaman değişiklik yapılmıştır. Kararlar daha kısa yasal süreç ile yürürlüğe konulduğu için en çok mevzuat değişikliği kambiyo kararlarında yapılmıştır. Kambiyo Mevzuatı nın üçüncü aşama mevzuat düzenlemeleri Tebliğler dir. 32 sayılı Karar ın ilk yılında çıkarılan Tebliğler 1991 yılında topluca değiştirilmiş ve daha sonra da yürürlükten kaldırılmıştır. Kambiyo mevzuatı kapsamında bugüne kadar 32 Sayılı Karar a ilişkin olarak 35 adet tebliğ çıkarılmıştır. Günümüzde /32, /34 ve /35 Sayılı Tebliğler yürürlüktedir. Tebliğlerin hazırlanmasında Hazine Müsteşarlığı Mali Sektörle ilişkiler ve Kambiyo Genel Müdürlüğü (Eski unvanı Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü idi) yetkilidir. Tebliğler de kararlardan da kolay hazırlanıp yayımlandığı için her karara ilişkin onlarca tebliğ düzenlenmiş ve yürürlüğe konulmuştur. Yürürlükte olan Tebliğlerden /32 sayılı olan Yetkili Müesseselerin (Döviz büroları) kurulması, faaliyetleri, yükümlülükleri ve denetimleri hakkındadır. 10

15 Tebliğlerin /34 sayılısı ile kambiyo mevzuatı kapsamındaki döviz, Türk Lirası, sermaye ihracı ve krediler gibi konular düzenlenmiştir yılı kambiyo mevzuatı düzenlemeleri kapsamında yayımlanan /35 sayılı Tebliğ de altın, gümüş ve platin gibi kıymetli madenler konusunda hükümler yer almaktadır. Kambiyo mevzuatı kapsamında dördüncü aşama yasal düzenleme genelgelerdir. Eski genelgeler yürürlükten kaldırılmıştır. Son olarak 2008 yılında çıkarılan ve Resmi Gazete de yayımlanan I-M genelgesi yürürlüktedir. Tebliğ, Resmi Gazete de aşağıdaki başlıkla yayımlanmıştır: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İdare Merkezinden: Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ile Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı nın /34 Sayılı Tebliğine ilişkin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Genelgesi. Sayı I-M Merkez Bankası nın kambiyo işlemlerini ayrıntılı olarak düzenleyen genelgesi, /34 Sayılı Hazine Müsteşarlığı Tebliği nin 16. maddesi uyarınca Tebliğ hükmündedir. Merkez Bankası özel kanunla kurulmuş ve Anonim Şirket statüsünde olduğu halde kendisine kamu adına genelge düzenleme yetkisi verilmiştir. Genelge hükümlerine aykırı eylemler kambiyo davasında yer almaktadır. Kimi zaman hukukçular bu hususu tartışmaya açmışlardır. Genelgeler hem ayrıntılı düzenleme olanağı sağlamakta ve hem de kolay ve hızlı bir biçimde uygulayıcılara ulaştırılmaktadır. Kambiyo mevzuatı kapsamında kabul edilen bir başka düzenleme de yetkili makamın özel talimatlarıdır. Hazine nin Maliye Bakanlığı bünyesinde bulunduğu dönemlerde kambiyo (döviz) ile ilgili her türlü düzenleme, yürütme ve denetim bu kurum tarafından yapılmıştır. Hazine Maliye den ayrılıp yeni bir müsteşarlık (HDTM) kurulduğunda kambiyo mevzuatı düzenleme yetkisi de bu kuruma devredildi. Başbakanlığa bağlı Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı (HDTM) dönemi 1994 yılında sona erene kadar Müsteşarlık Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü (BAK) tarafından kambiyo yetkisi kullanıldı. Kambiyo konusunda yetkili kamu otoritesi Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü nün bankacılık sektörüne ilişkin görevlerinin Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu na (BDDK) devrinden sonra da kurumun adı BAK olarak kaldı yılında ekonomi yönetiminde yeniden yapılandırmalar kapsamında genel müdürlüğün adı Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo (MSK) olarak değiştirildi. Artık banka ve kambiyo genel müdürlüğü (BAK) diye bir örgüt bulunmuyor ama birçok mevzuatta BAK adına hala rastlamak mümkündür. BAK ya da MSK genel müdürlüğü kambiyo mevzuatında öngörülmeyen konularda görüş ve talimatlar vermeye yetkilidir. MSK nın verdiği yazılı görüşler, gümrükler, merkez bankası ya da ihracatçı birlikleri tarafından bakanlık (müsteşarlık) talimatı olarak kabul edilmektedir. Dış ticaretin parasal yönleriyle ilgili bu talimatlar kambiyo kuralı olarak uygulanabilir. Resmi Gazete de yayımlanmadığı için de özelge olarak da ifade edilmektedir. HDTM nin iki müsteşarlık olarak bölünmesinin ardından bu yetki Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı tarafından yürütülmektedir. Böylece kambiyo mevzuatını hukuki düzenlemeler olarak aşağıdaki gibi şematize etmek mümkündür: Kanun: 1567 Sayılı TPKKHK Karar: 32 Sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Karar Tebliğ: /34 Sayılı Tebliğ Genelge: TCMB nın I-M Sayılı Genelgesi Talimat: Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü (Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo) yazıları. Beş aşamalı hukuk düzenlemelerinin ilk dördü Resmi Gazete de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. Kanun, karar ve tebliğlerin hazırlanmasında Hazine Müsteşarlığının Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo Genel Müdürlüğü görevli ve yetkilidir. Genelge ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından oluşturulur ve yürütülür. Genelgenin tebliğ ya da karar niteliği taşıdığı hususu yıllardır hukukçular tarafından tartışılmaktadır Sayılı Yasa, hukuki düzenlemeyi hazırlayanlara olağanüstü yetkiler vermektedir. Kambiyo 11

16 Kanununda yer alan tüm yetkiler Bakanlar Kurulu na bırakılmaktadır. Bakanlar Kurulu tarafından bu yetkiye dayanılarak çıkarılan 32 Sayılı Karar da (Daha önceki kararlarda da vardı.); Bu Karar ve bu karar ın uygulanması amacıyla Bakanlıkça (Müsteşarlık) yayımlanacak tebliğlere muhalefet 1567 Sayılı Kanun la ek ve tadillerine muhalefet sayılır. hükmü yer almıştır. Bu nedenle Karar ve Tebliğler kanun hükmündedir. Ayrıca Kambiyo Tebliği nin ( /34) 16. maddesinde de Merkez Bankası Genelgesine hukuki gönderme yolu ile tebliğ özelliği verilmiştir: Madde 16- Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında kararlar ve bu Kararlara İlişkin Tebliğler uyarınca Merkez Bankasınca çıkarılan genelgeler tebliğ hükmündedir. Böylece genelgeler de hukuki özellik kazanmakta ve Karar ve Tebliğ gibi kabul edilmektedir. Bu nedenle bir dönem TPKKHK nın hukuki niteliği tartışılmıştır. Hatta 1567 Sayılı Yasa nın iptali talebiyle Anayasa Mahkemesi nde iptal davası açılmıştır. Yüksek Mahkeme, 1567 Sayılı Kanunun Anayasa ya aykırılığını oy çokluğu ile reddetmiştir. Bu konudaki eleştirilerde ekonominin düzenlenmesinin kamu tarafından hukuki süreç dışında gerçekleştirildiği söylenmiştir. Yüksek mahkeme yapılan kambiyo düzenlemesinin kasıtlı olmayıp ülke yararına olduğunu kabul etmiştir. Kambiyo tebliğ ve genelgelerinin hukuki statüleri nedir ve yasal dayanakları hangi mevzuat hükümleridir? KAMBİYO YETKİLİ MAKAMLARI Kambiyo kontrolünü düzenleyen 1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu meclis kararı olduğuna göre ilk kamu kurumu Türkiye Büyük Millet Meclisi dir (TBMM) Sayılı Yasa da önemli değişiklik gerçekleştiren 6258 ve 3196 Sayılı Yasalar da TBMM nde onaylanmış ve kabul edilmiştir. Daha önce belirtildiği gibi, Kanunlar Resmi Gazete de yayımlanarak Türkiye nin her yöresinde yürürlüğe konulmuştur. Günümüze kadar 32 defa yayımlanan Kambiyo Kararları ise 1567 Sayılı Yasa nın birinci maddesi gereğince Bakanlar Kurulu Kararı olarak kabul edilerek Resmi Gazete de yayımlanmaktadır. O nedenle de ikinci kurum Bakanlar Kuruludur. Kambiyo mevzuatının hazırlanması, yayımlanması ve yürütülmesinde yetkili kamu otoritesi dönemine göre ya Bakanlık ya da müsteşarlık kurumu olmuştur. Yasa nın çıkarıldığı 1930 yılından 1983 yılı sonuna kadar Tebliğleri Maliye Bakanlığı hazırlamış ve yürütmüştür. Hazine nin Maliye Bakanlığı na bağlı olması nedeniyle kambiyo tebliğleri Resmi Gazete de Maliye Bakanlığı ndan başlığı ile yayımlanırdı. Keza yürütme maddesinde de Bakan ya da Bakanlık ifadesi yer alırdı. Ekonomide yeniden yapılanma ile Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı 1983 yılında kurulduktan sonra Tebliğler konusunda yetkili kamu kurumu müsteşarlık oldu. Müsteşarlığın hukuki unvanına göre önceleri Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı ndan başlığı ile yayımlanan tebliğler, sonraları ve günümüzde Hazine Müsteşarlığından başlığı ile Resmi Gazete ile yer almaktadır. Arada bazı yıllarda Devlet Bakanlığından başlığı ile de tebliğ yayımına rastlanılmaktadır. Bu konuda Başbakanlık Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğü görevlilerinin tercihleri etkili olmuştur. Devletin kasası durumundaki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İdare Merkezi de kambiyo işlemlerinde yetkili kurumdur. Kağıt para basımında tek yetkili kurum olan Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) dövizlerin de saklandığı ve yönetildiği kamu idaresidir. Banka (TCMB) özellikle dış ticaret işlemleri ve bankacılığın kambiyo yönlerini düzenlerler, gözetir ve gerektiğinde de denetler. TCMB nin Resmi Gazete de yayımlanan ve yayınlanmayan kambiyo işlemlerine ilişkin genelgeleri (Görünmeyen İşlemler ve Sermaye Hareketleri ile ilgili) özel statüsüne karşın- tebliğ hükmündedir ve hukuki sonuçlar içermektedir. Yani kambiyo (döviz) takip ve soruşturmalarında hukuki mesnet oluşturmaktadır. Kambiyo mevzuatı ister kanun ve isterse tebliğ olsun, hukuki düzenlemelerinde ilk aşama çalışmaları, yetkili otoritenin uzman birimi tarafından yürütülmektedir. Hazine nin Maliye Bakanlığı bünyesinde 12

17 olduğu yıllarında bu görevi Hazine Umum Müdürlüğü nün kambiyo dairesi yürütmüştür. Maliye Bakanlığı nda Hazine nin Genel Sekreterliğe dönüştürüldüğü yıllarında Kambiyo Mevzuatı konusunda yetkili birim Kambiyo Kontrol Dairesi olmuştur. Ekonomide yeniden yapılanmanın gerçekleştirildiği 1983 yılında ise anılan dairenin görevlerini Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü devralmıştır. Genel Müdürlük 2 Kasım 2011 tarihinde Resmi Gazete de yayımlanan 662 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo Genel Müdürlüğü olarak yapılanmıştır. Bu durumda kambiyo konusunda yetkili makamlar ve mevzuat şöyledir: TBMM 1567 Sayılı TPKKHK 32 Sayılı Karar Bakanlar Kurulu Tebliğler Kambiyo Mevzuatı Genelgeler Devlet Bakanlığı Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo Genel Müdürlüğü TCMB Gerek kanun ve gerekse karar olarak mevzuat hükümlerinin ön hazırlığı ise Hazine de yapılmaktadır. Her iki mevzuata ek olarak kambiyo tebliğleri de uzmanların görev yaptığı bir genel müdürlükte oluşturulmaktadır. Maliye Bakanlığı döneminde Kambiyo Kontrol Dairesi, HDTM döneminde Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü unvanlı bu kamu kurumu Bakanlık ya da Müsteşarlığa bağlıdır. Müsteşarlık ise bir Devlet Bakanlığı tarafından yönetilmektedir. Bu durumda Kambiyo Tebliği konusunda yetkili ve görevli kurum Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü idi. (2000 yılında Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu nun faaliyete geçmesiyle bankacılıkla ilgili görev ve yetkiler Hazine de sona ermiştir. Genel Müdürlüğün unvanının değiştirilmesi birçok yasada değişiklik gerektirdiğinden BAK unvanı 2011 yılına kadar sürdü. Yukarıda da açıklandığı üzere 2011 seçimlerinden sonra kurulan Hükümet bazı bakanlıkları yeniden yapılandırırken bazılarında da değişimler gerçekleştirdi. Kanun hükmünde kararname (KHK) şeklindeki bu yeniden yapılanmalar kapsamında KHK/637 Sayı ile Hazine Müsteşarlığı ndan Teşvik ve Uygulama ile Yabancı Sermaye Genel Müdürlükleri ayrıldı ve yeni adıyla Ekonomi Bakanlığı na bağlandı. Hazine Müsteşarlığı nda ise Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü nün unvanı Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo Genel Müdürlüğü olarak değiştirildi. Kambiyo konusunda yetkili kamu kurumlarından Bakanlık düzeyinde çalışmalar Cumhuriyet in ilk yıllarında Maliye Bakanlığı tarafından yürütülmüştür Sayılı Yasa da yıllarca Maliye Bakanlığı ve Bakanlık ifadesinin yer almasının nedeni kambiyo denetimi öncesinde (1930) de Maliye nin bu konuda yetkili kamu kurumu olmasıdır. Hazine Umum Müdürlüğü hem yıllarca devlet hesaplarının izlendiği ve hem de dış ekonomik ilişkilerin (Kambiyo) yönetildiği makamdı. Altmışlı yıllarda ekonomi yönetiminin yeniden yapılandırılması kapsamında 6 Temmuz 1960 tarih ve 13 Sayılı geçici Kanun la Hazine Umum Müdürlüğü, Hazine Genel Müdürlüğü ve Milletlerarası İktisadi İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliği adını alarak üç genel müdürlük şeklinde örgütlenmiştir. Hazine nin bu örgüt yapısı 1983 yılı sonunda Başbakanlık Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı kurulana kadar sürmüştür. Bilindiği gibi o yıl Hazine nin görev ve yetkileri de Maliye Bakanlığı ndan alınarak yeni Müsteşarlığa (HDTM) devredilmiştir. Seksenli yıllarda Kambiyo Mevzuatı nda da yeniden düzenlemeler yapılarak önce 17 Sayılı Karar ın yerine 28 Sayılı Karar ve ardından da 07 Temmuz 1984 tarihinde 30 Sayılı Karar liberal kambiyo usul, esas ve ilkeleriyle birlikte yürürlüğe konulmuştur. Bu konularla ilgili ayrıntılı bilgiler bir sonraki Kambiyo Kararları başlıklı ünitede yer alacaktır. Kurumsal anlamda radikal bir yeniden yapılanma da 1994 yılında yapılmıştır. Ekonomide kriz yaşanması üzerine alınan 5 Nisan Kararları ve Hazine de hukuki düzenlemeler başarı sağlamayınca 08 Aralık 1994 te 4059 Sayılı Hazine ile Dış Ticaret Müsteşarlıklarının kuruluş Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile HDTM iki ayrı müsteşarlık olarak yeniden yapılandırılmıştır. Böylece bir anlamda 13

18 1983 yılı öncesine dönülmüştür. Ancak bir farkla ki Hazine yeniden Maliye Bakanlığı na bağlanmak yerine bağımsız bir müsteşarlık olarak örgütlenmiştir: Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı. Hazine Müsteşarlığı nın 1994 yılında oluşturulan ana hizmet birimleri de şöyle belirlenmiştir: Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürlüğü Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü Sigortacılık Genel Müdürlüğü Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü Kambiyo Mevzuatı ve yönetimi yetkisi de Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü (BAK) nün görev ve yetkileri olarak devam etti. Kambiyo mevzuatı kapsamında; Türk parası, döviz, dış ticaret, görünmeyen işlemler ve sermaye hareketleri konularında her türlü hukuki düzenleme, idari uygulamalar ve denetim BAK tarafından yerine getirilmiştir. Bu görev ve yetki de halen sürdürülmektedir. Ancak Genel Müdürlüğün, bankalar ve bankacılıkla ilgili görev ve yetkileri 31 Ağustos 2000 tarihinde faaliyete geçen Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu na devredilmiştir. Buna rağmen genel müdürlük unvanı yıllarca Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü olarak sürdürülmüştür. Geçen yıl yine Kanun Hükmünde Kararnamelerle yapılan düzenlemeler kapsamında hem Hazine Müsteşarlığı ana hizmet birimleri yeniden yapılandırılmış ve hem de Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü nün (BAK) unvanı Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo (MSK) olarak değiştirilmiştir. Yeni yapılanma ile 3 Haziran 2011 de Ekonomi Bakanlığı na iki genel müdürlüğün devrinden sonra Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı nın örgüt yapısı aşağıdaki gibi oluşturulmuştur: Ana hizmet birimleri: Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü Kamu Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler Genel Müdürlüğü Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo Genel Müdürlüğü Sigortacılık Genel Müdürlüğü Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü Devlet Destekleri Genel Müdürlüğü Hazine Müsteşarlığı nın görev ve yetki alanında bulunan Yabancı Sermaye ve teşvik konuları 3 Haziran 2011 de Müsteşarlıktan Bakanlığa dönüştürülen Ekonomi Bakanlığı na devredilmiştir. O nedenle de yeni ana hizmet birimleri arasında söz konusu genel müdürlükler bulunmuyor. Ayrıca KİT Genel Müdürlüğü ile BAK Genel Müdürlükleri nin unvanları yenilenmiş, bu oluşum kapsamında Devlet Destekleri Genel Müdürlüğü kurularak Hazine Müsteşarlığı bünyesinde faaliyet geçmiştir. Hazine Müsteşarlığındaki yeniden yapılanma süreci içinde kambiyo denetiminde görevli bir idarenin kapatılması da gerçekleştirildi. Ekonomi kamuoyunda pek sözü edilmeyen bu olay Kambiyo Müdürlükleri nin kapatılmasıydı. Oysa, 1957 Sayılı Kanun dan aldığı yetkilerle kambiyo müdürlükleri 1950 yılından bu yana kambiyo denetiminin en etkin ve önemli kuruluşlarındandı. 14

19 Kambiyo denetim birimlerini düzenleyen ve halen de yürürlükte olan Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 1567 Sayılı Yasa nın ek madde-1 hükmü şöyledir: Maliye Müfettişleri ile müfettiş muavinleri, hesap uzman ve yardımcıları, Hazine kontrolörleri ve stajyer hazine kontrolörleri ve kambiyo murakebe mercileri bu kanun hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında tetkikat ve tahkikat yapmak ve tahkikat sırasında suç emaresi bulunursa maznunlar ve suçla ilgisi görülenler nezdinde Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun zabıt ve arama hakkındaki hükümleri gereğince muamele ifa etmek yetkisini haizdirler. Maddede belirtilen maliye ve müfettişleri ve hesap uzmanlarının Hazine Maliye Bakanlığı ndan ayrıldıktan sonra bu konudaki yetkileri tartışmalıdır. Ayrıca yapılan son bir düzenleme ile anılan denetim elemanları vergi müfettişi statüsü konumundadırlar. O nedenle de denetimin gerçek sahibi Hazine Kontrolörleri ve Kambiyo Murakebe mercileridir. Kambiyo denetimine yetkili kambiyo murakebe mercileri ise Kambiyo Müdürlükleri dir yılları boyunca Kambiyo Müdürlükleri; döviz işlemlerini izlemek, takip etmek ve denetlemek konusunda yetkili kuruluşlar olarak görev yürüttüler. Büyük kentler başta olmak üzere Merkez Bankası nın olduğu hemen her ilde kambiyo müdürlüğü vardı. İkibinli yılların başında sayıları dokuza inen illerin kambiyo müdürlükleri komşu illerin de dövizli işlemlerinin muhatabı oldular. Hazine Müsteşarlığı nı temsilen taşra teşkilatı olarak da görev yürüten müdürlükler ihracatçı, ithalatçı, komisyoncu, turizmci, taşıma firmaları ve birçok dış ekonomi işi yapan kuruluşla yakın ilişki içinde oldular. Kambiyo müdürlükleri temsilin yanı sıra çok önemli bir görev de üstlenmişlerdi. Müdürlükler kambiyo (döviz) işlemleriyle ilgili inceleme ve soruşturmaların fezlekelerini (sorgu özeti) hazırlar ve görevli savcılık makamlarına sunarlardı. Mahkemelerin kambiyo davalarının birinci derecede -kamuyu temsilen- muhatabı kambiyo müdürlükleri olurdu. O nedenle de düzenleme tarihi bir karardır. Taşra teşkilatı olarak kambiyo müdürlükleri bünyesinde ihracat ve laboratuvar müdürlükleri de birlikte görev yapmışlardı. HDTM ikiye ayrılınca bağımsız olarak il müdürlüğü unvanı ile bölgelerinde görev yaptılar. Örneğin, İstanbul Kambiyo Müdürlüğü Edirne den başlayarak Sakarya ve Bursa dahil Marmara bölgesinin kambiyo (döviz) işlemleri ve davaları konusunda görevli ve yetkiliydi. Kambiyo Müdürlükleri Banka ve Kambiyo Müdürlüğü ne bağlıydı. Özlük hakları dahil atama vb yönetim işlemlerini anılan Genel Müdürlük yürütürdü. Kambiyo Müdürlüklerinin kapanması hakkında yasal düzenleme, 2 Kasım 2011 tarihli Resmi Gazete de yayımlanan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname nin (Karar Sayısı: KHK / 662) 68. maddesi ile yapılmıştır. Madde Sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler ile (1) sayılı liste eklenmiştir. GEÇİCİ MADDE 13- Müsteşarlığın taşra teşkilatında yer alan Kambiyo Müdürlükleri bu maddenin yayımı tarihinde kapatılmıştır. Bu müdürlükte çalışan personel, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren en geç bir ay içinde 4046 Sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 22 maddesi hükümleri çerçevesinde diğer kurum ve kuruluşlara nakledilmek üzere Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Böylece Kambiyo Kontrolünde, liberal mevzuat düzenlemelerinden sonra örgütsel anlamda da bir devir kapanmış olmaktadır. Aynı KHK de Hazine Müsteşarlığı Genel Müdürlüklerinin unvanlarının değiştirilmesiyle ilgili yasa hükmü de aşağıdadır: Madde 64-9/12/1994 tarihli ve 4059 Sayılı Hazine Müsteşarlığı nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 1 maddesinin birinci fıkrasında yer alan bankacılık ve sermaye piyasası, yurtdışı müteahhitlik hizmetleri ibaresi yürürlükten kaldırılmış, Kamu İktisadi Teşebbüsleri ibaresi Kamu Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler şeklinde, Banka ve Kambiyo ibaresi Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo şeklinde değiştirilmiştir. Yapılan düzenleme daha önce belirtildiği üzere, Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü görevleri arasında olan ve 2000 yılında Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu na devredilen yetkinin Genel 15

20 Müdürlük unvanından çıkarılmasıdır. Bakanlar Kurulu nun 3 Haziran 2011 tarihinde yayımladığı Ekonomi Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 637 Sayılı KHK ile de yurt dışı müteahhitlik hizmetleri bu Bakanlığın görevleri arasında belirlenmiştir. Oysa yurtdışı müteahhitlik sektörü ve işlemleri uzun yıllar HDTM ve Hazine Müsteşarlığı görev alanı içindeydi. Daha sonra fiilen Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından yürütülen bu hizmet KHK / 637 ile Ekonomi Bakanlığı nın Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğü hukuken görev alanına konulmuş oldu. Aslında bazı görevlendirmeler ve unvan değişiklikleri yıllardır hukuken düzeltilmeyi bekliyordu de yapılan düzenlemelerle bunlar düzeltilmiş olmaktadır. Son söz olarak yeni hukuki yapı içinde Kambiyo Mevzuatı nın hazırlanması ve yürütülmesinde Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo Genel Müdürlüğü görevli ve yetkilidir. Yurdun birçok yöresinde faaliyette bulunan ve kambiyo mevzuatının kapsamına giren işlemler yapan kuruluşların taşrada başvuracağı herhangi bir resmi makam bulunmamaktadır. (Kambiyo Müdürlükleri tarihinde kapatılmıştır.) Bunlar Hazine Müsteşarlığı nın Ankara da bulunan hizmet adresine başvurabilirler. Her nekadar yapılan hizmetin merkezileştirilmesi olarak değerlendirilebilse de kambiyo denetiminin en aza indirilmesiyle nedeniyle pek fazla önemi haiz değildir. Kambiyo Mevzuatı nı hazırlamaya ve uygulamaya hangi genel müdürlük yetkilidir? Kambiyo Hukuku: Kambiyo Hukuku, kanundan başlayan ve karar ile tebliğler aşamaları ile süren ve genelge ile talimatlardan oluşan hukuki düzenlemelerdir. Kambiyo mevzuatında hukuk özelliği sadece toplumsal bazı düzenlemeler nedeniyle oluşmayıp yargılama usulleri ile ceza hükümlerinin de kendine özgü ve mevzuatında yer aldığından dolayıdır. Bir sonraki bölümde açıklanacağı üzere hukukun ilk aşamasındaki Kanun da Bakanlar Kurulu na Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi verilmektedir. Oysa genel hukuk anlayışı böyle bir kararnamenin önceden çıkarılan bir yetki kanununa dayandırılması yönündedir. O nedenle kambiyo hukuku özel hukuk olarak adlandırılır. Türk ekonomi literatüründe kambiyo düzenlemeleri hakkında en çok kullanılan deyim Türk Parası Kanunu ya da Türk Parası Kararı dır. Öyle ki tebliğ olarak yeni bir düzenleme Resmi Gazete de yayımlansa medyada Türk Parası Kanununda değişiklik yapıldı şeklinde bir haber oluşturulur. Kambiyo mevzuatında bir hukuki düzenlemenin bu kadar önemsenmesinin nedenlerinden birincisi 1985 yılına kadar kambiyo suçlarına hapis cezası verilmesinden ileri gelmektedir Sayılı Kambiyo Yasası efektif olarak bir dolar dövizi bulunduran gerçek ve tüzel kişilere 7 ay hapis cezası öngörüyordu. Yani kaçakçılık bile oluşturamayan ekonomik bir suçun karşılığı özgürlüğe mal oluyordu. O nedenle de 1985 yılında Yasa da değişiklikle hapis cezaları kaldırıldığı zaman Türk Parası Kanunu kaldırıldı diyenler de oldu. Oysa yapılan hukuki işlem, kambiyo mevzuatı yaptırımlarının değiştirilmesiydi. Kambiyo mevzuatında hukuki düzenlemelerin bu kadar önemli olması ve yankı bulması ise, bir maddelik bile olsa başlığının çok özel olmasından dolayı idi. Çünkü ister kararname bazında ve isterse tebliğ olarak Resmi Gazete deki başlık Türk Parası Kıymetini Koruma ibaresiyle başlardı. Çünkü 1567 Sayılı Yasa nın 2. maddesi 1930 yılından beri böyle olmasını emrediyor. Madde 2- Bu kararlar (Türk Parası Kıymetini Koruma) başlığı altında gazetelerle ve sair münasip vasıtalarla neşrü ilan olunur (25 Şubat 1930) Anılan maddenin günümüzdeki metni şöyledir: Madde 2- Bu kararlar (Türk Parası Kıymetini Koruma) başlığı altında Resmi Gazete ile ve Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlığın münasip göreceği diğer neşir vasıtalarıyla neşir ve ilan olunur 16

İHRACAT BEDELLERİNİN YURDA GETİRİLME MECBURİYETİ KALDIRILMIŞTIR

İHRACAT BEDELLERİNİN YURDA GETİRİLME MECBURİYETİ KALDIRILMIŞTIR Denet Sirküler Denet Yayıncılık A.Ş. Tel : 0212 275 96 90/274 77 06 Avni Dilligil Sokak No:6 Faks : 0212-272 62 16/272 33 23 34394 Mecidiyeköy-İSTANBUL E-mail: bdo.denet@bdodenet.com.tr Web : www.bdodenet.com.tr

Detaylı

TEBLİĞ. h) Bu maddede sayılanların bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmeleri ile birlikleri,

TEBLİĞ. h) Bu maddede sayılanların bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmeleri ile birlikleri, 11 Eylül 2013 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28762 TEBLİĞ Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) ile Maliye Bakanlığından: KAMU HAZNEDARLIĞI GENEL TEBLİĞİ Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, kapsamda yer alan

Detaylı

TÜRK PARASI KIYMETİNİ YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

TÜRK PARASI KIYMETİNİ YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 11 TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 30.12.2006 tarihli Resmi Gazetede 32 sayılı

Detaylı

Sirküler Rapor 27.08.2014/165-1

Sirküler Rapor 27.08.2014/165-1 Sirküler Rapor 27.08.2014/165-1 BAZI KURUM, KURULUŞ VE İŞLETMELERİN MÜNFERİT VE KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARININ HAZIRLANMASINDA TÜRKİYE MUHASEBE STANDARTLARININ UYGULANMA ZORUNLULUĞUNA İLİŞKİN KARAR ÖZET

Detaylı

TÜRK PARASI KIYMETĐNĐ KORUMA HAKKINDA 1567 SAYILI KANUN

TÜRK PARASI KIYMETĐNĐ KORUMA HAKKINDA 1567 SAYILI KANUN TÜRK PARASI KIYMETĐNĐ KORUMA HAKKINDA 1567 SAYILI KANUN TÜRK PARASININ KIYMETĐNĐ KORUMA HAKKINDA 1567 SAYILI KANUN 25 ŞUBAT 1930 TARĐH, 1433 SAYILI RESMĐ GAZETE'DE YAYIMLANARAK ÜÇ YIL SÜREYLE GEÇERLĐ OLMAK

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ MERKEZ BANKASININ I-M SAYILI GENELGESİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR GENELGESİ YAYIMLANDI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ MERKEZ BANKASININ I-M SAYILI GENELGESİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR GENELGESİ YAYIMLANDI Sirküler Rapor 21.10.2013/185-1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ MERKEZ BANKASININ I-M SAYILI GENELGESİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR GENELGESİ YAYIMLANDI ÖZET : Bankasının Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32

Detaylı

Bankacılığa İlişkin Mevzuat ve Yeni Düzenlemeler *

Bankacılığa İlişkin Mevzuat ve Yeni Düzenlemeler * Bankacılar Dergisi, Sayı 56, 2006 Bankacılığa İlişkin Mevzuat ve Yeni Düzenlemeler * (Ocak-Mart 2006) 1. Bankacılık Kanununa İlişkin Düzenlemeler 31 Ocak 2006 tarih ve 26066 sayılı Resmi Gazete de; Maden

Detaylı

SUN BAĞIMSIZ DIŞ DENETİM YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

SUN BAĞIMSIZ DIŞ DENETİM YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Sayı: YMM.03.2010-80 Konu: 87 Seri No.lu Gider Vergileri Genel Tebliği Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi Uygulaması İle İlgili Olarak 6009 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikler Hk. İZMİR. 1.11.2010 Muhasebe

Detaylı

TEBLİĞ. 2) Sermayesinin yarısından fazlasına doğrudan ve/veya dolaylı olarak sahip olduğu şirketleri,

TEBLİĞ. 2) Sermayesinin yarısından fazlasına doğrudan ve/veya dolaylı olarak sahip olduğu şirketleri, 18 Kasım 2015 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29536 TEBLİĞ Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) ve Maliye Bakanlığından: KAMU HAZNEDARLIĞI GENEL TEBLİĞİ Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, kapsamda yer alan

Detaylı

Sayı : 38/1997. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı : 38/1997. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 10 Temmuz, 1997 tarihli birleşiminde kabul olunan Para ve Kambiyo Yasası, Anayasa nın 94 (1) maddesi gereğince Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı

Detaylı

Bilgi Raporu. KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi. Tarih: 24.04.2006

Bilgi Raporu. KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi. Tarih: 24.04.2006 KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi Tarih: 24.04.2006 Bilgi Raporu Sayı : 2006/130/190-2006/135/95 Konu : Osmanlı Dönemi Merkez Bankacılığı Cumhuriyet Dönemi Merkez Bankacılığı ve TCMB nin Kuruluşu

Detaylı

Yeminli Mali Müşavirlik & Denetim & Danışmanlık

Yeminli Mali Müşavirlik & Denetim & Danışmanlık Yeminli Mali Müşavirlik & Denetim & Danışmanlık No: 2010/40 Tarih: 24.10.2010 Acıbadem Cd. Çamlıca Apt. No.77 K.4 34718 Acıbadem-Kadıköy/ISTANBUL Tel :0.216.340 00 86 Fax :0.216.340 00 87 E-posta: info@erkymm.com

Detaylı

YURDA GİRİŞ VEYA ÇIKIŞTA YOLCU BERABERİNDE HANGİ MİKTARLARDA DÖVİZ TAŞINABİLECEĞİNİN KAMBİYO MEVZUATI IŞIĞINDA İRDELENMESİ

YURDA GİRİŞ VEYA ÇIKIŞTA YOLCU BERABERİNDE HANGİ MİKTARLARDA DÖVİZ TAŞINABİLECEĞİNİN KAMBİYO MEVZUATI IŞIĞINDA İRDELENMESİ YURDA GİRİŞ VEYA ÇIKIŞTA YOLCU BERABERİNDE HANGİ MİKTARLARDA DÖVİZ TAŞINABİLECEĞİNİN KAMBİYO MEVZUATI IŞIĞINDA İRDELENMESİ Cevdet BOZKURT* 40 1.GİRİŞ Kambiyo mevzuatı konusunda temel düzenlemeler, Türk

Detaylı

Sirküler Rapor Mevzuat 06.04.2015/74-1

Sirküler Rapor Mevzuat 06.04.2015/74-1 Sirküler Rapor Mevzuat 06.04.2015/74-1 VARLIK YÖNETİM ŞİRKETLERİNİN KURULUŞ VE FAALİYET ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK YAYIMLANDI Bankacılık Kurumu çıkarılan Yönetmelik

Detaylı

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır Doç. Dr. Tuğrul KATOĞLU* * Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ceza

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI NA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI NA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI NA Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifimiz ve gerekçesi ek tedir. Gereğini saygılarımızla arz ederiz. GENEL GEREKÇE

Detaylı

Kanunda Belirtilen Damga Vergisi İstisnası Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar

Kanunda Belirtilen Damga Vergisi İstisnası Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2009/52 TARİH: 08.07.2009 KONU 5746 Sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunda Belirtilen Damga Vergisi İstisnası Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar

Detaylı

87 Seri No.lu Gider Vergileri Genel Tebliği Yayımlandı DUYURU NO:2010/48

87 Seri No.lu Gider Vergileri Genel Tebliği Yayımlandı DUYURU NO:2010/48 İstanbul, 25.10.2010 87 Seri No.lu Gider Vergileri Genel Tebliği Yayımlandı DUYURU NO:2010/48 22.10.2010 tarih ve 27737 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 87 Seri No.lu Gider Vergileri Genel Tebliği nde;

Detaylı

BANKALAR TARAFINDAN YAPILACAK REPO VE TERS REPO İŞLEMLERİNE İLİŞKİN ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI

BANKALAR TARAFINDAN YAPILACAK REPO VE TERS REPO İŞLEMLERİNE İLİŞKİN ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI BANKALAR TARAFINDAN YAPILACAK REPO VE TERS REPO İŞLEMLERİNE İLİŞKİN ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, bankaların repo ve ters repo işlemleri sırasında uyacakları

Detaylı

Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Yurtdışından Sağladıkları Döviz Krediler (Milyon ABD Doları)

Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Yurtdışından Sağladıkları Döviz Krediler (Milyon ABD Doları) Bankalardan sağlanan dövizli kredilerde vergisel maliyetler Melike Kılınç I. Giriş Şirketlerin yurtdışı ithalat ihracat işlemleri, döviz cinsinden pozisyon tutmak istemeleri, nihai ürünlerini ya da hizmetlerini

Detaylı

FK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD. ŞTİ.

FK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD. ŞTİ. SİRKÜLER NO: 2015/93 24.Aralık.2015 İçindekiler: * Ödeme ve tahsilatların bankadan geçirilmesi zorunluluğuna ilişkin VUK Genel Tebliği yayımlandı. ÖDEME VE TAHSİLATLARIN BANKADAN GEÇİRİLMESİ ZORUNLULUĞUNA

Detaylı

SUN BA IMSIZ DI DENET M YEM MAL K A.

SUN BA IMSIZ DI DENET M YEM MAL K A. Sayı: YMM.03.2009-054 Konu: 5746 Sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Genel Tebliği (Seri No: 3 İZMİR. 8.7.2009 Muhasebe Müdürlüğüne, 7 Temmuz 2009 tarihli ve 27281

Detaylı

6- REKABET POLİTİKASI

6- REKABET POLİTİKASI 6- REKABET POLİTİKASI 8 Mart 2001 tarihli Katılım Ortaklığı Belgesinin yayımlanmasından bugüne kadar yapılmış olan idari düzenlemeler Ek 6.1 de gösterilmiştir. I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 6.1 Rekabet

Detaylı

01.03.2013 ERTÜRK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE BAĞIMSIZ DENETİM A.Ş. SİRKÜLER 2013/44

01.03.2013 ERTÜRK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE BAĞIMSIZ DENETİM A.Ş. SİRKÜLER 2013/44 01.03.2013 ERTÜRK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE BAĞIMSIZ DENETİM A.Ş. SİRKÜLER 2013/44 KONU: Elektronik fatura düzenlemeleri ile elektrik ve gaz dağıtım şirketleri için getirilen, abone ve tüketim bilgilerinin

Detaylı

Yeminli Mali Müşavirlik Bağımsız Denetim ve Danışmanlık

Yeminli Mali Müşavirlik Bağımsız Denetim ve Danışmanlık No : 2010-059 Tarih : 22.10.2010 Konu : 6009 Sayılı Kanun İle Gider Vergileri Kanununda Banka Sigorta Muameleleri Vergisine İlişkin Yapılan Değişikle Alakalı Yayımlanan 87 Seri Numaralı Gider Vergileri

Detaylı

GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞRA TEŞKİLATI KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. Resmi Gazete Tarihi: 14.11.2013, Sayısı: 28821

GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞRA TEŞKİLATI KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. Resmi Gazete Tarihi: 14.11.2013, Sayısı: 28821 GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞRA TEŞKİLATI KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 14.11.2013, Sayısı: 28821 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1)

Detaylı

SU ŞEBEKE VE ARITMA TESİSLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Teşkilat

SU ŞEBEKE VE ARITMA TESİSLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Teşkilat SU ŞEBEKE VE ARITMA TESİSLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Teşkilat Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönergenin amacı; Su Şebeke ve Arıtma

Detaylı

Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, Yasası. 4875 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU. Kanun Numarası : 4875

Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, Yasası. 4875 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU. Kanun Numarası : 4875 Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, Yasası 4875 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU Kanun Numarası : 4875 Kabul Tarihi : 5/6/2003 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 17/6/2003

Detaylı

Sirküler Rapor 18.02.2014/65-1 TİCARET UNVANLARI HAKKINDA TEBLİĞ YAYIMLANDI

Sirküler Rapor 18.02.2014/65-1 TİCARET UNVANLARI HAKKINDA TEBLİĞ YAYIMLANDI Sirküler Rapor 18.02.2014/65-1 TİCARET UNVANLARI HAKKINDA TEBLİĞ YAYIMLANDI ÖZET : TİCARET UNVANLARI HAKKINDA TEBLİĞ ile ticaret şirketleri ile ticari işletme işleten diğer tacirlerin ticaret unvanlarına

Detaylı

KAMU KURUM VE KURULUŞLARININ YURTDIŞI TEŞKiLATI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME

KAMU KURUM VE KURULUŞLARININ YURTDIŞI TEŞKiLATI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME 207 KAMU KURUM VE KURULUŞLARININ YURTDIŞI TEŞKiLATI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME Kanun Hük. Kar. nin Tarihi : 13/12/1983 No : 189 Yetki Kanununun Tarihi : 17/6/1982 No : 2680 Yayımlandığı R.G. Tarihi

Detaylı

SİGORTAYA TABİ MEVDUAT VE KATILIM FONLARI İLE TASARRUF MEVDUATI SİGORTA FONUNCA TAHSİL OLUNACAK PRİMLERE DAİR YÖNETMELİK

SİGORTAYA TABİ MEVDUAT VE KATILIM FONLARI İLE TASARRUF MEVDUATI SİGORTA FONUNCA TAHSİL OLUNACAK PRİMLERE DAİR YÖNETMELİK SİGORTAYA TABİ MEVDUAT VE KATILIM FONLARI İLE TASARRUF MEVDUATI SİGORTA FONUNCA TAHSİL OLUNACAK PRİMLERE DAİR YÖNETMELİK 07/11/ 2006 Tarih ve 26339 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanmıştır. TASARRUF MEVDUATI

Detaylı

T.C. TEPEBAŞI BELEDİYE BAŞKANLIĞI EMLAK VE İSTİMLAK MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, YASAL DAYANAK, TANIMLAR

T.C. TEPEBAŞI BELEDİYE BAŞKANLIĞI EMLAK VE İSTİMLAK MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, YASAL DAYANAK, TANIMLAR T.C. TEPEBAŞI BELEDİYE BAŞKANLIĞI EMLAK VE İSTİMLAK MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, YASAL DAYANAK, TANIMLAR Amaç MADDE 1-(1) Bu yönetmeliğin amacı; Tepebaşı Belediyesi

Detaylı

4- SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI

4- SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI 4- SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, 17 Haziran 2003 tarih ve 25141 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 4.1 Türkiye deki

Detaylı

TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARA İLİŞKİN 2008-32/35 SAYILI TEBLİĞDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ

TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARA İLİŞKİN 2008-32/35 SAYILI TEBLİĞDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ Sirküler Rapor 30.05.2013/118-1 TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARA İLİŞKİN 2008-32/35 SAYILI TEBLİĞDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ ÖZET : TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA

Detaylı

TÜRK PARASININ KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA KANUN

TÜRK PARASININ KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA KANUN 1013 TÜRK PARASININ KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA KANUN (1) (3) Kanun Numarası : 1567 Kabul Tarihi : 20/2/1930 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 25/2/1930 Sayı : 1433 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt :

Detaylı

ÖN MALİ KONTROL FAALİYET RAPORU

ÖN MALİ KONTROL FAALİYET RAPORU ÖN MALİ KONTROL FAALİYET RAPORU İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar Yönetmeliğinin 17 nci maddesine göre; idarelerin, ihale kanunlarına tâbi olsun veya olmasın, harcamayı gerektirecek

Detaylı

EIS526-H02-1 GİRİŞİMCİLİK (EIS526) Yazar: Doç.Dr. Serkan BAYRAKTAR

EIS526-H02-1 GİRİŞİMCİLİK (EIS526) Yazar: Doç.Dr. Serkan BAYRAKTAR GİRİŞİMCİLİK (EIS526) Yazar: Doç.Dr. Serkan BAYRAKTAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine

Detaylı

AVIVA SİGORTA A.Ş. NİN 28 HAZİRAN 2010 TARİHLİ OLAĞANÜSTÜ GENEL KURUL TOPLANTISI GÜNDEMİ SAAT: 11.00

AVIVA SİGORTA A.Ş. NİN 28 HAZİRAN 2010 TARİHLİ OLAĞANÜSTÜ GENEL KURUL TOPLANTISI GÜNDEMİ SAAT: 11.00 AVIVA SİGORTA A.Ş. NİN 28 HAZİRAN 2010 TARİHLİ OLAĞANÜSTÜ GENEL KURUL TOPLANTISI GÜNDEMİ SAAT: 11.00 1. Açılış ve Başkanlık Divanının seçilmesi, 2. Olağanüstü Genel Kurul Toplantı Tutanağının imzası hususunda

Detaylı

MENKUL KIYMETYATIRIM ORTAKLIKLARI VE VERGİLEME

MENKUL KIYMETYATIRIM ORTAKLIKLARI VE VERGİLEME MENKUL KIYMETYATIRIM ORTAKLIKLARI VE VERGİLEME Yatırım ortaklıkları,sermaye piyasası araçları ile ulusal ve uluslar arası borsalarda veya borsa dışı organize piyasalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli

Detaylı

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII AVRUPA BİİRLİİĞİİ BAKANLIIĞII 2012 YIILII DENETİİM RAPORU EYLÜL 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

Rezerv para Rezerv Parasal taban Parasal Parası AKTİF: PASİF: Rezerv para Parasal Taban, Merkez Bankası Parası

Rezerv para Rezerv Parasal taban Parasal Parası AKTİF: PASİF: Rezerv para Parasal Taban, Merkez Bankası Parası Türkiye Ekonomisi PARA - BANKA 1 1. Kavramlar: Türkiye ekonomisinde banknot çıkartma yetkisi 1930 yılında faaliyete geçen Merkez Bankası A.Ş.'ye verilmiştir. Türkiye'de MB, emisyonu belirlemenin dışında

Detaylı

YENİ TÜRK TİCARET KANUNU

YENİ TÜRK TİCARET KANUNU YENİ TÜRK TİCARET KANUNU İsmail YÜCEL İç Ticaret Genel Müdür V. 8 Şubat 2012 Yeni Türk Ticaret Kanunu - Şeffaflık, - Hesap Verebilirlik, - Kurumsallaşma, - Elektronik Ortamda Hukuki İşlem Tesis Edebilme

Detaylı

Bankacılığa İlişkin Mevzuat Değişiklikleri ve Yeni Düzenlemeler

Bankacılığa İlişkin Mevzuat Değişiklikleri ve Yeni Düzenlemeler Bankacılar Dergisi, Sayı 61, 2007 Bankacılığa İlişkin Mevzuat Değişiklikleri ve Yeni Düzenlemeler (1 Nisan 2007-30 Haziran 2007) I. Bankacılık Kanununa İlişkin Düzenlemeler 15 Haziran 2007 tarih ve 26553

Detaylı

KAPSAM YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD. ŞTİ.

KAPSAM YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD. ŞTİ. Sirküler No : 2013/19 Sirküler Tarihi : 25.02.2013 Konu : Elektronik Fatura Kullanımına İlişkin Usul Ve Esasları Belirleyen 397 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde Yapılan Değişiklikler 21.02.2013

Detaylı

Öğr.Gör.Cemal ÇEVİKLİ-2015 Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi 1.BÖLÜM

Öğr.Gör.Cemal ÇEVİKLİ-2015 Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi 1.BÖLÜM 1.BÖLÜM 1. Muhasebenin Önemi Dış ticaret, bir ülkenin ithalat ve ihracat işlemlerinin toplamıdır. Dış ticaret ödemeler dengesi unsurudur. Ödemeler dengesi açık vermeyen ülke, ekonomik açıdan güçlü ülkedir.

Detaylı

91 Nolu (Sayılı), KHK Menkul Kıymetler Borsaları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

91 Nolu (Sayılı), KHK Menkul Kıymetler Borsaları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname 91 Nolu (Sayılı), KHK Menkul Kıymetler Borsaları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname KHK Numarası (No) 91 MENKUL KIYMETLER BORSALARI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME Kanun Hük.Kar.nin Tarihi : 3/10/1983

Detaylı

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII TÜRKİİYE YATIIRIIM DESTEK VE TANIITIIM AJANSII 2012 YIILII DENETİİM RAPORU EYLÜL 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295

Detaylı

İSTATİSTİK KONSEYİ YÖNETMELİĞİ

İSTATİSTİK KONSEYİ YÖNETMELİĞİ 4913 İSTATİSTİK KONSEYİ YÖNETMELİĞİ Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 10/4/2006 No : 2006/10343 Dayandığı Kanunun Tarihi : 10/11/2005 No : 5429 Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi : 5/5/2006 No : 26159 Yayımlandığı

Detaylı

G E N E L G E 2009-25

G E N E L G E 2009-25 T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Prim Tahsilat Daire Başkanlığı Sayı : B.13.2.SSK.5.01.08.00/ 73-034/121 9.2.2009 Konu : Tarım sigortası primlerinin tahakkuk ve

Detaylı

Anılan değişiklikler ile ilgili açıklamalarımız önceki yazılarımızda yer almaktadır.

Anılan değişiklikler ile ilgili açıklamalarımız önceki yazılarımızda yer almaktadır. Sayı: YMM.03.2011-01 Konu: Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No:227 İZMİR. 5.1.2011 Muhasebe Müdürlüğüne, Bilindiği üzere; Anayasa Mahkemesi nin iptal kararı dikkate alınarak Gelir Vergisi Kanunu nun Geçici

Detaylı

Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Etik Kurallar

Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Etik Kurallar 1. Belli miktarda bir mal veya kıymetin ve bunların karşılığı olan paranın işlemin ardından el değiştirmesini sağlayan piyasalara ne ad verilir? A) Swap B) Talep piyasası C) Spot piyasa D) Vadeli piyasa

Detaylı

Endüstri İlişkileri Kapsamında

Endüstri İlişkileri Kapsamında çimento işveren ocak 2010 Endüstri İlişkileri Kapsamında Mevzuattaki Değişiklikler Ekim-Kasım-Aralık 2009 Dönemi Hazırlayan: Av. Füsun GÖKÇEN 22 Ekim 2009 tarih ve 27384 sayılı Resmi Gazete de Çevre Denetimi

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

TEŞVİK YASASI R. G. 98 14.08.2000. 47/2000 Sayılı Yasa. 1. Bu Yasa, Teşvik Yasası olarak isimlendirilir. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar.

TEŞVİK YASASI R. G. 98 14.08.2000. 47/2000 Sayılı Yasa. 1. Bu Yasa, Teşvik Yasası olarak isimlendirilir. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar. R. G. 98 14.08.2000 TEŞVİK YASASI 47/2000 Sayılı Yasa Kısa İsim 1. Bu Yasa, Teşvik Yasası olarak isimlendirilir. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar Tefsir 14/2000 Amaç Kapsam 2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe:

Detaylı

TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARA İLİŞKİN 2008-32/34 SAYILI TEBLİĞDE DEĞİŞİKLİK YAPILDI

TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARA İLİŞKİN 2008-32/34 SAYILI TEBLİĞDE DEĞİŞİKLİK YAPILDI 12.08.2009/119 TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARA İLİŞKİN 2008-32/34 SAYILI TEBLİĞDE DEĞİŞİKLİK YAPILDI ÖZET : Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin 2008-32/34

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

KAMU İDARELERİNDE STRATEJİK PLANLAMAYA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

KAMU İDARELERİNDE STRATEJİK PLANLAMAYA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK KAMU İDARELERİNDE STRATEJİK PLANLAMAYA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK Karar Tarihi Yönetmelik No: 5018 YT 015 Yürürlük Tarihi Yayın Tarihi RG Sayısı 26179 BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK

Detaylı

Çankaya Üniversitesi-İİBF. 2011-2012 Bahar Yarıyılı. Dr. Ahmet OZANSOY

Çankaya Üniversitesi-İİBF. 2011-2012 Bahar Yarıyılı. Dr. Ahmet OZANSOY Çankaya Üniversitesi-İİBF 2011-2012 Bahar Yarıyılı Dr. Ahmet OZANSOY Hazine kelimesi 2 anlam taşır: Birinci anlamı; kişi, kurum veya devletlerin sahip oldukları taşınır ve taşınmaz değerli mal varlıkları

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. (2) Türkiye de faaliyette bulunan katılım bankaları bu Tebliğ hükümlerine tâbidir.

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. (2) Türkiye de faaliyette bulunan katılım bankaları bu Tebliğ hükümlerine tâbidir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan : KATILIM BANKALARINCA UYGULANACAK TEKDÜZEN HESAP PLANI VE İZAHNAMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (26.01.2007 tarih ve 26415 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.)

Detaylı

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire Esas No : 2012/4237 Karar No : 2012/7610 Anahtar Kelimeler: Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi, Yatırım Teşvik Belgesi, Muafiyet Özeti: Yatırım teşvik mevzuatı koşullarına

Detaylı

86 SERİ NO'LU GİDER VERGİLERİ GENEL TEBLİĞ TASLAĞI

86 SERİ NO'LU GİDER VERGİLERİ GENEL TEBLİĞ TASLAĞI 86 SERİ NO'LU GİDER VERGİLERİ GENEL TEBLİĞ TASLAĞI 4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun[1] 25 inci maddesi

Detaylı

SİRKÜLER TARİHİ : 02/07/2012 SİRKÜLER NO : 2012/56 E.FATURA UYGULAMA KAPSAMINI GENİŞLETEN GENEL TEBLİĞ YAYIMLANDI:

SİRKÜLER TARİHİ : 02/07/2012 SİRKÜLER NO : 2012/56 E.FATURA UYGULAMA KAPSAMINI GENİŞLETEN GENEL TEBLİĞ YAYIMLANDI: SİRKÜLER TARİHİ : 02/07/2012 SİRKÜLER NO : 2012/56 E.FATURA UYGULAMA KAPSAMINI GENİŞLETEN GENEL TEBLİĞ YAYIMLANDI: 28 Haziran 2012 tarihli Resmi Gazete de yayımlanan 416 Sıra No lu Vergi Usul Kanunu Genel

Detaylı

SİRKÜLER İstanbul, 15.06.2015 Sayı: 2015/112 Ref: 4/112. Konu: TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARDA DEĞİŞİKLİKLER YAPILMIŞTIR

SİRKÜLER İstanbul, 15.06.2015 Sayı: 2015/112 Ref: 4/112. Konu: TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARDA DEĞİŞİKLİKLER YAPILMIŞTIR SİRKÜLER İstanbul, 15.06.2015 Sayı: 2015/112 Ref: 4/112 Konu: TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARDA DEĞİŞİKLİKLER YAPILMIŞTIR 11.06.2015 tarih ve 29383 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan

Detaylı

Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8

Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8 Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8 Bilindiği üzere; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile yeni mali yönetim ve kontrol sisteminin gereği

Detaylı

MASAK Şüpheli. Tebliğ 14.01.2014. www.gsghukuk.com

MASAK Şüpheli. Tebliğ 14.01.2014. www.gsghukuk.com MASAK Şüpheli İşlem Bildirimine İlişkin Taslak 14.01.2014 www.gsghukuk.com Şüpheli İşlem Bildirimine İlişkin Taslak 5337 sayılı Suç Gelirleri nin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair

Detaylı

YÖNETMELİK. (2) Ülkemizde meydana gelen trafik kazaları bu yönetmeliğin kapsamındadır.

YÖNETMELİK. (2) Ülkemizde meydana gelen trafik kazaları bu yönetmeliğin kapsamındadır. 27 Ağustos 2011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28038 Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: YÖNETMELİK TRAFİK KAZALARI NEDENİYLE İLGİLİLERE SUNULAN SAĞLIK HİZMET BEDELLERİNİN TAHSİLİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR

Detaylı

KAMU İHALE KURUMU 2013 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU

KAMU İHALE KURUMU 2013 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU KAMU İHALE KURUMU 2013 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2014 İÇİNDEKİLER KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ... 2 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU... 4 SAYIŞTAYIN

Detaylı

T.C. GÜMRÜKVETİCARETBAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü 21.06.2016/16841000 DAĞITIMYERLERİNE

T.C. GÜMRÜKVETİCARETBAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü 21.06.2016/16841000 DAĞITIMYERLERİNE T.C. GÜMRÜKVETİCARETBAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı : 85593407-63087 Konu : İthalat Bedellerinin Transferi 21.06.2016/16841000 DAĞITIMYERLERİNE İthalat bedellerinin yurtdışına gönderilmeksizin

Detaylı

SERBEST BÖLGELER KANUNU İLE GÜMRÜK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (TASLAĞI)

SERBEST BÖLGELER KANUNU İLE GÜMRÜK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (TASLAĞI) SERBEST BÖLGELER KANUNU İLE GÜMRÜK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (TASLAĞI) MADDE 1-6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun; 1) 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde

Detaylı

ŞEKER FİNANSAL KİRALAMA ANONİM ŞİRKETİ

ŞEKER FİNANSAL KİRALAMA ANONİM ŞİRKETİ ŞEKER FİNANSAL KİRALAMA ANONİM ŞİRKETİ 31Aralık 2014 Tarihinde Sona Eren Hesap Dönemine Ait 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu na Göre Yönetim Kurulu Tarafından Hazırlanan Bağlı Şirket Raporu 27 Şubat 2015

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011 TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ Dr.Süleyman Yaşar 17 Nisan 2011 AMERİKAN MALİ KRİZİNİN Düşük faiz politikası (2002-5) NEDENLERİ Risklerin önemsenmemesi Hesap

Detaylı

Anılan rejimde ekonomik değeri olmayan atıklar ise fire olarak tanımlandığından bu atıklar dahilde işleme rejiminin konusunu oluşturmamaktadır.

Anılan rejimde ekonomik değeri olmayan atıklar ise fire olarak tanımlandığından bu atıklar dahilde işleme rejiminin konusunu oluşturmamaktadır. GÜMRÜK İŞLEMLERİNE TABİ TUTULMAKSIZIN SERBEST DOLAŞIMA SOKULAN İKİNCİL İŞLEM GÖRMÜŞ ÜRÜNE İLİŞKİN GÜMRÜK VERGİLERİ VE İDARİ PARA CEZALARINI ORTADAN KALDIRAN SÜRE (ZAMANAŞIMI) Bilindiği üzere Dahilde İşleme

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA. Bankacılık Kanununa Geçici Madde Eklenmesine İlişkin Kanun Teklifi ve Gerekçesi ekte sunulmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA. Bankacılık Kanununa Geçici Madde Eklenmesine İlişkin Kanun Teklifi ve Gerekçesi ekte sunulmuştur. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Bankacılık Kanununa Geçici Madde Eklenmesine İlişkin Kanun Teklifi ve Gerekçesi ekte sunulmuştur. Gereğini saygılarımla arzederim. M. Akif HAMZAÇEBİ İstanbul Milletvekili

Detaylı

denetim mali müşavirlik hizmetleri

denetim mali müşavirlik hizmetleri SİRKÜLER 25.11.2013 Sayı: 2013/020 Konu: 90 SAYILI K.H.K. NİN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASI NEDENİYLE ŞİRKETLERİN ORTAKLARINA, ÇALIŞANLARINA, İŞTİRAKLERİNE VE DİĞER TÜZEL VE GERÇEK KİŞİLERE FAİZ KARŞILIĞI VERDİKLERİ

Detaylı

GÜMRÜK SİRKÜLERİ İstanbul, 01.03.2013 Sayı: 2013/ 5 Ref: 6/5

GÜMRÜK SİRKÜLERİ İstanbul, 01.03.2013 Sayı: 2013/ 5 Ref: 6/5 GÜMRÜK SİRKÜLERİ İstanbul 01.03.2013 Sayı: 2013/ 5 Ref: 6/5 Konu : GÜMRÜK KANUNU NUN 242. MADDESİ ÇERÇEVESİNDE GÜMRÜK VERGİLERİ/İTHALAT VERGİLERİNDE YARGISAL İTİRAZ YOLUNA BAŞVURULMADAN ÖNCE İDARİ İTİRAZ

Detaylı

(SİRKÜLER 2013 19) Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Sıra No:424 yayımlanmış olup, bu tebliğde;

(SİRKÜLER 2013 19) Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Sıra No:424 yayımlanmış olup, bu tebliğde; 04.03.2013 (SİRKÜLER 2013 19) Konu: E-Fatura Kullanma İzni, İş Yeri Elektrik ve Doğalgaz Abonelik ve Sarfiyat Bildirimi, Kıymetli Madenler Aracı Kuruluşların Kıymetli Maden Alım/ Satımında Belge Düzeni,

Detaylı

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII KÜLTÜR VE TURİİZM BAKANLIIĞII 2012 YIILII DENETİİM RAPORU EYLÜL 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK

T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK T.C ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİK 1 ALANYA BELEDİYESİ KIRSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV, YETKİ VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, Temel

Detaylı

TEBLİĞ. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından: ZORUNLU KARŞILIKLAR HAKKINDA TEBLİĞ (SAYI: 2013/15)

TEBLİĞ. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından: ZORUNLU KARŞILIKLAR HAKKINDA TEBLİĞ (SAYI: 2013/15) 25 Aralık 2013 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28862 TEBLİĞ Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından: ZORUNLU KARŞILIKLAR HAKKINDA TEBLİĞ (SAYI: 2013/15) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak. İKİNCİ BÖLÜM Zorunlu Karşılığa Tabi Yükümlülükler

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak. İKİNCİ BÖLÜM Zorunlu Karşılığa Tabi Yükümlülükler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından: ZORUNLU KARŞILIKLAR HAKKINDA TEBLİĞ (Sayı: 2013/15) (12/3/2015 tarihli ve 29293 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan 2015/2 sayılı Tebliğ ile güncellenen hali) Amaç

Detaylı

5. Merkez Bankası kendisine verilen görevleri teşkilatında yer alan aşağıdaki birimler ile şube vasıtası ile yerine getirir;

5. Merkez Bankası kendisine verilen görevleri teşkilatında yer alan aşağıdaki birimler ile şube vasıtası ile yerine getirir; R.G. 82 16.07.2003 KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MERKEZ BANKASI YASASI (41/2001 Sayılı Yasa) Madde 51 (1) A Altında Tebliğ Merkez Bankası İdare, ve Hizmetleri Tebliği (-, R.G. 136-24/07/2012, - sayı ve

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ocak ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -5,2 Milyar doların altında -4,88 milyar dolar olarak geldi. Ocak ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre

Detaylı

ŞEKER FİNANSAL KİRALAMA ANONİM ŞİRKETİ

ŞEKER FİNANSAL KİRALAMA ANONİM ŞİRKETİ ŞEKER FİNANSAL KİRALAMA ANONİM ŞİRKETİ 31Aralık 2013 Tarihinde Sona Eren Hesap Dönemine Ait 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu na Göre Yönetim Kurulu Tarafından Hazırlanan Bağlı Şirket Raporu 26 Şubat 2014

Detaylı

Madde 1. Bu Yönergenin amacı, Popüler Bilim Yayınları Müdürlüğünün görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemek ve çalışma esaslarını düzenlemektir.

Madde 1. Bu Yönergenin amacı, Popüler Bilim Yayınları Müdürlüğünün görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemek ve çalışma esaslarını düzenlemektir. TÜBİTAK POPÜLER BİLİM YAYINLARI MÜDÜRLÜĞÜ YÖNERGESİ (*) Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönergenin amacı, Popüler Bilim Yayınları Müdürlüğünün görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemek ve çalışma esaslarını

Detaylı

Davacı ve Yürütmenin Durdurulmasını İsteyen: Tüketici Dernekleri Federasyonu. : 1- Başbakanlık - ANKARA. 2- Maliye Bakanlığı - ANKARA

Davacı ve Yürütmenin Durdurulmasını İsteyen: Tüketici Dernekleri Federasyonu. : 1- Başbakanlık - ANKARA. 2- Maliye Bakanlığı - ANKARA T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2010/14697 E:2010/14697 Danıştay Onuncu Dairesinin; sabit oranlı Türk Lirası tüketici kredilerinde faiz tahakkukunun ve buna bağlı kaynak kullanımını destekleme

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞINCA DENETLENEN BAZI ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/20)

SAĞLIK BAKANLIĞINCA DENETLENEN BAZI ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/20) Ekonomi Bakanlığından: Amaç SAĞLIK BAKANLIĞINCA DENETLENEN BAZI ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/20) MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; ek-1/a, ek-1/b, ek-1/c ve ek-2 de

Detaylı

Sayı:104 12 Haziran 2007

Sayı:104 12 Haziran 2007 Sayı:104 12 Haziran 2007 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 28 Mayıs 2007 tarihli Altmışyedinci Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan, Faktoring Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin

Detaylı

Kısa Vadeli Dış Borç İstatistikleri ne İlişkin Yöntemsel Açıklama

Kısa Vadeli Dış Borç İstatistikleri ne İlişkin Yöntemsel Açıklama Kısa Vadeli Dış Borç İstatistikleri ne İlişkin Yöntemsel Açıklama İSTATİSTİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ödemeler Dengesi Müdürlüğü TANIM VE AÇIKLAMALAR Kısa vadeli dış borçlara ilişkin genel bazı tanımlar ve açıklamalara

Detaylı

1. Elektronik Tebligat Nedir ( Kayıtlı Elektronik Posta Sistemi; KEP ) 2. Elektronik Tebligat Yapacak Kurumlar Hangileridir

1. Elektronik Tebligat Nedir ( Kayıtlı Elektronik Posta Sistemi; KEP ) 2. Elektronik Tebligat Yapacak Kurumlar Hangileridir 1. Elektronik Tebligat Nedir ( Kayıtlı Elektronik Posta Sistemi; KEP ) Kamunun yapacağı tebligatlarda da elektronik ortamın kullanımını gündeme getirmiş ve elektronik tebligat da uygulamaya girmiş bulunmaktadır.

Detaylı

TEBLİĞ PİL VE AKÜMÜLATÖRLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/15)

TEBLİĞ PİL VE AKÜMÜLATÖRLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/15) 31 Aralık 2014 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29222 (Mükerrer) Ekonomi Bakanlığından: TEBLİĞ PİL VE AKÜMÜLATÖRLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/15) Amaç ve kapsam MADDE 1 (1)

Detaylı

İL AFET VE ACİL DURUM MÜDÜRLÜKLERİNİN AFET, ACİL DURUM VE SİVİL SAVUNMAYA İLİŞKİN YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİNE DAİR USUL VE ESASLAR

İL AFET VE ACİL DURUM MÜDÜRLÜKLERİNİN AFET, ACİL DURUM VE SİVİL SAVUNMAYA İLİŞKİN YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİNE DAİR USUL VE ESASLAR İL AFET VE ACİL DURUM MÜDÜRLÜKLERİNİN AFET, ACİL DURUM VE SİVİL SAVUNMAYA İLİŞKİN YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİNE DAİR USUL VE ESASLAR BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç Madde 1- (1) İl Afet ve Acil Durum

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Sermaye Piyasası Kurulu ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğün den gerekli izinleri alınan; Ana sözleşmemizin

Sermaye Piyasası Kurulu ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğün den gerekli izinleri alınan; Ana sözleşmemizin Yönetim Kurulumuzun 27.10.2010 tarih 2010/21 sayılı toplantısında; Sermaye Piyasası Kurulu ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğün den gerekli izinleri alınan; Ana sözleşmemizin - Şirketin

Detaylı