JİNEKOLOJİK MALİGNİTELERDE ANESTEZİ VE TEMEL İLKELER ANESTHESIA AND BASIC PRINCIPLES FOR GYNECOLOGIC MALIGNANCIES

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "JİNEKOLOJİK MALİGNİTELERDE ANESTEZİ VE TEMEL İLKELER ANESTHESIA AND BASIC PRINCIPLES FOR GYNECOLOGIC MALIGNANCIES"

Transkript

1 Anestezi Dergisi 2011; 19 (4): Baytafl ve ark: Jinekolojik Malignitelerde Anestezi DERLEME / REVIEW JİNEKOLOJİK MALİGNİTELERDE ANESTEZİ VE TEMEL İLKELER ANESTHESIA AND BASIC PRINCIPLES FOR GYNECOLOGIC MALIGNANCIES Volkan BAYTAfi, M.Soner ÖZCAN, Serdar ÇATAV, Cumhur BAfiARAN, Asuman UYSALEL, G. Enver ÖZGENC L Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Ankara Ankara University Medical Faculty, Department of Anesthesiology and Reanimation, Ankara, Turkey ÖZET Kad nlar için önemli bir sa l k sorunu jinekolojik malignitelerdir. Hastalar n önemli bir k sm bu tümörler nedeniyle kaybedilmektedir. Jinekolojik malign tümörlerin tedavisi birçok disiplinin kombinasyonunu gerektirmektedir. Bu vakalar için üç temel tedavi yöntemi; cerrahi, kemoterapi ve radyoterapidir. Temel tedavi yönteminin birinci basama invazif cerrahidir. Anesteziyologlar jinekolojik cerrahi için hasta seçiminde perioperatif anestezi yönetiminde ve postoperatif bak mda önemli birçok role sahiptir. Tüm hastalar cerrahi ve anestezi ile ilgili olas problemler aç s ndan operasyon öncesi de erlendirilmelidir. Medikal durumlar ayr nt l olarak araflt r lmal ve hasta cerrahi öncesi en uygun hale getirilmelidir. Operasyon öncesi hastalar ayr nt l anamnez ve fizik muayene ile birlikte laboratuar testleri ve radyolojik tetkikler ile de erlendirilmelidir. Elektif cerrahide risk faktörleri yafl (>50 yafl), kardiyovasküler ve pulmoner hastal klar, diabetes mellitus, renal disfonksiyon ve hematolojik sorunlard r. Do ru preoperatif de erlendirme ile intraoperatif ve postoperatif komplikasyonlar azalt labilir. Bu tür cerrahi müdahalelerde genel anestezi en popüler tekniktir. Epidural anestezi genel anestezi ile birlikte güvenle uygulanabilir. Bu da postoperatif analjezi aç s ndan parenteral opioidlerden daha iyi a r kontrolü sa lar. ANAHTAR KEL MELER: Anestezi, Genel; Cerrahi, Jinekolojik; Onkoloji, Medikal; A r Tedavisi SUMMARY Gynecological malignancies are a vital health problem for women. Many patients lose their lives because of these tumors. The treatment of gynecological malignancies requires combination of various disciplines. Three basic treatment methods for these malignancies include surgery, chemotherapy and radiotherapy. Surgery is the first basic treatment method for invasive gynecologic diseases. Anesthesiologists have an important role in gynecologic surgery in terms of patient selection, management of perioperative anesthesia, and postoperative nursing. All patients should be examined before operation for the problems concerning surgery and anesthesia. Their medical conditions should be analyzed in detail and the patient should be in her best condition preoperatively. The patients should be evaluated prior-to surgery via detailed history taking and physical examination together with laboratory tests and radiological studies. In elective surgery, risk factors are ages above 50, cardiovascular and pulmonary diseases, diabetes mellitus, renal dysfunction and hematological disorders or problems. With the help of correct preoperative evaluation, it is possible to reduce intraoperative and postoperative complications. General anesthesia is a very popular technique in these types of surgical interventions. Epidural anesthesia can be securely applied with the general anesthesia. In terms of postoperative anesthesia, this ensures a better pain controlling than the parenteral opioids do. KEY WORDS: Anesthesia, General; Surgery, Gynecologic; Oncology, Medical; Pain Treatment 195

2 Journal of Anesthesia 2011; 19 (4): Baytafl et al: Anesthesia For Gynecologic Malignancies G R fi Ülkemizde; trafik kazalar, kalp krizi ve tümörler en s k karfl laflt m z ölüm nedenleridir. Malignite nedenli ölüm oranlar na bak ld nda Amerika Birleflik Devletleri nde 2009 y l nda kadar jinekolojik malignite tan s alm fl hastan n yaklafl k %34,8 i bu tümörler nedeni ile kaybedilmifllerdir (1). Bu mortal seyirli tümörlerin baflar l tedavisi çeflitli protokollerin kombinasyonu ile olur. Jinekolojik malignitelerin üç temel tedavi yöntemi cerrahi, kemoterapi ve radyoterapiyi içermektedir. Cerrahi yöntem invazif jinekolojik hastal klar için temel tedavi yöntemidir. Jinekolojik malignitelerde cerrahi müdahaleden önce evreleme yap lmaktad r. Tan ve evreleme; metastaz tedavisinde, kemoterapi sonras de erlendirmede ve komplikasyonlar n tedavisinde çok önemlidir. Hastal n prognozu tümör yay l m n n derecesi ile direkt iliflkilidir. Bu nedenle cerrahi evreleme uterusun korpus tümörlerinin tedavisinde odak noktas - d r. Erken teflhis ve cerrahi müdahale ile mortalite ve morbidite azalmaktad r (2). Anestezistler invazif jinekolojik cerrahinin gerçeklefltirilmesinde gerek hasta seçimi, gerekse önemli kan ve s v kayb n n oldu u cerrahi ifllemin güvenli perioperatif anestezi yönetiminde köfle tafl d r ve ayn zamanda postoperatif bak mda önemli rol oynarlar. PREOPERAT F DE ERLEND RMEDE TEMEL LKELER Bütün hastalar preoperatif olas problemler aç s ndan detayl bir flekilde sorgulan p ayr nt l laboratuar testleri ve radyolojik tetkiklerle de erlendirilmeli ve ASA riski belirtilmelidir. Operasyon öncesi hastalar n klinik durumlar, kulland ilaçlar sorgulanmal d r. Preoperatif kemoterapi alan hastalarda s v ve elektrolit deste i gerekir. Hastalar n hemoglobin düzeyi, trombosit say s, p ht laflma profili belirlenmelidir. Bu tür ameliyatlarda operasyon büyüklü üne göre kan ve kan ürünleri önceden temin edilmelidir. Elektif major cerrahide önemli risk faktörleri; yafl (>50 yafl), kardiyovasküler hastal klar, pulmoner hastal klar, diabetes mellitus, renal fonksiyon bozuklu u, hematolojik sorunlard r (3). Risk faktörlerini ayr nt l bir flekilde inceleyip irdelemek gerekir. Orta yafl n üzerinde (elli yafl ve üzeri) asemptomatik hastalarda anamnez ve fizik muayene daha detayl de- erlendirilmelidir. Altm flbefl yafl üzeri yafll hastalarda postoperatif komplikasyon oran n n daha yüksek olmas bu grup hastalara daha dikkatli ve tedbirli yaklaflmay gerektirir. Fizik muayenesinde önemli kardiyak fonksiyon bozuklu u olan hastalarda detayl kardiyopulmoner araflt rma (EKG, EKO vs) yap lmal d r. Elli yafl n geçen hastalarda EKG rutin tarama testi gibi yap lmal d r. Anamnez ile daha önce teflhis konulmam fl kardiyak veya di er komorbiditeler ortaya ç kar labilir (4). ntraperitoneal cerrahi için bildirilen kardiyak risk %1-5 dir (5). Akut miyokard infarktüsü (MI) sonras mortalite oran kad nlarda erkeklere nazaran daha yüksektir. Bu farktan ileri yafl ve diabetes mellitus sorumludur. Kardiak sorunlar olan hastalar n preoperatif dönemdeki tedavilerinede cerrahiye mümkün oldu unca yak n bir zamana kadar devam edilmelidir (6). Özellikle preoperatif dönemde uygulanan antianjinal ilaçlar n kesilmesi iskemik epizodlar n artmas na neden olabilir (7). Non-kardiyak cerrahi öncesi hastan n ald düflük doz aspirinin kesilmesi kardiyovasküler riski artt rmaktad r. Cerrahi olmayan koroner arter hastalar nda aspirinin kesilmesi ölüm ve miyokard infarktüsü riskini 2-4 kat artt rmaktad r. Kardiyak olmayan cerrahide aspirinin hem kanama komplikasyonlar n n derecesini hem de ölüm riskini artt rmad na dair giderek artan kan tlar bulunmaktad r. Bu nedenle kardiyak olmayan cerrahide kullan m n n devam önerilmektedir (6). Cerrahi geçirecek hastalarda kronik obstrüktif veya restriktif problemlerin varl, hastalar n postoperatif dönemleri için önemli bir risk oluflturur. Solunum sistemi komplikasyonlar insidans üst abdomen cerrahisinde %40-80 aras nda de iflirken, alt abdomen cerrahisinde %2-20 dir. Preoperatif pulmoner de erlendirme anamnez, fizik muayene, akci er filmi, solunum fonksiyon testleri, arteriyel kan gaz analizleri ile yap l r. Bu testlerin ne zaman kime yap laca anamnez ve fizik muayene ile belirlenmelidir (6). En az 10 günlük süre ile bronkodilatatör ve ekspektoran tedavi ile postural drenaj sa lanmal d r. Solunum egzersizleri (balon, triflov) ile operasyona haz rlanmal - d r. Majör cerrahide kanama riski her zaman olas d r. Hematokrit de erlerinin %39 dan düflük, %51 den yüksek olmas postoperatif mortalite ve kardiyak morbidite oranlar n artt r r. Vizkozite ve hiperkoagülabilite oranlar nda artma tromboemboli riskini yükseltmektedir. Hastalardaki kan protein düzeyleri önemlidir. Özellikle over tümörlerinde asit varl nda 3,3 ile 3 g/l den düflük preoperatif albümin düzeyleri malnütrisyon derecesiyle uyumludur. Hipoproteinemi varl nda albümin verilmelidir (8). Hastada sadece diabetes mellitus tan s varsa endokrin konsültasyonu istenerek kan glukoz seviyesi insülin deste i ile regüle edilmelidir. Hastaya ayn zamanda kardiyak hastal klar da efllik ediyorsa böyle bir durumda kan flekeri regülasyonu daha da zor olabilir. Anestezi alm fl hastalarda hiperglisemi kadar hipoglisemi riski de 196

3 Anestezi Dergisi 2011; 19 (4): Baytafl ve ark: Jinekolojik Malignitelerde Anestezi vard r. Anestezi verdi imiz süre içerisinde hastan n kan flekeri ölçümü belirli aral klarla yap lmal d r. Otörlere göre (ICU-Leovan School) 6,1 mmol/l den daha düflük glikoz seviyeleri hipoglisemi riski tafl r (9). Operasyon s ras nda cerrahi stresin, hastaya tak lan kan ürünlerinin kan glukoz düzeyini de ifltirebilece i unutulmamal d r. Ayn zamanda hastalarda böbrek fonksiyon bozuklu- u saptanmas operasyonun seyri ve postoperatif dönem için büyük bir risk tafl r. Operasyon alan ile boflalt m sisteminin yak n komflulu u vard r. drar ç k fl mortaliteyi etkileyen en önemli faktörlerdendir (10). Kronik böbrek fonksiyon bozuklu u olan hastalarda anestezik madde seçimine dikkat edilmelidir. Renal eliminasyona ba l ilaçlardan yada metabolitlerinden (pankuronyum, morfin, meperidin) kaç n lmal yada bunlar dikkatle kullan lmal d r (11). Toksik etkili maddeler kullan lmamal - d r. Baz hastalarda operasyon öncesi dializ gereksinimi olabilir. Artm fl s v yükü, hiperkalemi, ciddi asidoz, metabolik ensefalopati, perikardit, koagülopati, refrakter gastrointestinal semptomlar gibi endikasyonlarda dializ gereksinimi do ar. Cerrahi ifllemin gerçekleflece i gün veya bir önceki gün preoperatif diyaliz yap lmas genellikle gereklidir (7). Kardiyovasküler fonksiyon bozuklu u olan yafll hastalar n cerrahi sonras yo un bak m gereksinimi olabilir. Rutin monitörizasyona ek olarak invazif kan bas nc ölçümü gereklidir. Ço u kez santral vene kateter yerlefltirilerek, SVB monitorizasyonu, kan örneklemesi ve postoperatif dönemde s v infüzyonu için bu kateterden yararlan l r. Hastalar n kan gaz ve tam kan belirli aral klarla çal fl larak elektrolit ve koagülasyon parametreleri sürekli takip edilir. Cerrahi ifllem uzun oldu u için bas alt ndaki bölgelerde bulunan sinirlerin hasarlanmalar n önlemek için destekler yerlefltirilmelidir (12). fllemin pelvik k sm esnas nda hastalar s kl kla uzun bir süre için Trendelenburg pozisyonuna al n r. Bu nedenle genel anestezi alt ndaki hastalarda kontrollü ventilasyon gereklidir. Operasyonun tipine göre torasik epidural veya kombine epidural anestezi de uygulanabilir. Bu grup hastalar n opioid ihtiyac n n daha az olaca unutulmamal d r. Epidural kateterden postoperatif a r tedavisi için de yararlan l r. Cerrahi esnas nda normoterminin sürdürülmesi de son derece önemlidir (13). Çal flmalarda normotermi sa land takdirde kan kayb, hastanede kal fl süresi, yara yeri enfeksiyonunun daha az saptand vurgulanm flt r (14). Hastay s tmak için eksternal s t c battaniyeler (38-40 C) kullan l r. Ayr ca hastaya takt m z intravenöz s v ve kan yaklafl k 40 C s da olmal d r. Venöz tromboemboli için risk faktörüne sahip laparoskopik cerrahi geçirecek jinekolojik sorunlar olan hastalara düflük molekül a rl kl heparin (DMAH), düflük doz anfraksiyone heparin (DDAH), aral kl pnömotik kompresyon araçlar veya kompresyon çorab gibi önlemlerin bir veya birkaç ile tromboproflaksi önerilmektedir. Majör jinekolojik cerrahiye girecek tüm hastalara rutin olarak tromboproflaksi önerilmektedir. Benign jinekolojik hastal klar için cerrahiye al nacak ek risk faktörü olmayan hastalara DMAH, D- DAH ile veya cerrahiden hemen önce uygulanmaya bafllay p hastan n hareketsiz oldu u sürece uygulanmas na devam edilen aral kl pnömotik kompresyon araçlar ile tromboproflaksi uygulanabilir. Jinekolojik malignensiler için opere edilecek hastalara ve venöz tromboemboli için ek risk faktörüne sahip kiflilere günde üç kez olmak üzere DMAH, DDAH ile veya cerrahiden hemen önce uygulanmaya bafllay p hastan n hareketsiz oldu u sürece uygulanmas na devam edilen aral kl pnömotik kompresyon araçlar ile tromboproflaksi önerilir. Alternatif olarak DMAH veya DDAH ile aral kl pnömotik kompresyon araçlar veya kompresyon çorab ile mekanik tromboproflaksi kombinasyonu düflünülebilir. Majör jinekolojik uygulamalarda tromboproflaksi hasta taburcu oluncaya kadar uygulanmal d r. Majör kanser cerrahisi geçirmifl, önceden venöz tromboemboli öyküsü olan yüksek riskli hastalarda tromboproflaksi uygulamas DMAH ile taburculuk sonras 28 güne kadar devam edilmelidir (15). PREMED KASYON Genel durumu iyi, koopere, 70 yafl alt ndaki hastalara premedikasyon yap lmal d r. Benzodiazepinlerden (midazolam), opioidlerden (meperidin) yararlan labilir. Ortalama 70 kg a rl ndaki bir hasta için 45 dakika önce 0,5 mg atropin ve 25 mg meperidinin intramusküler uygulanmas uygundur. lave olarak anestezi öncesi midazolam (2 mg i.v.) ve remifentanil (10, 15, 20 µg i.v.) uygulamas hastay sakinlefltirecektir. Antiasit ve antiemetik tedavi ile özofagus alt uç sfinkter bas nc n n artmas sa lanarak, regürjitasyon ve aspirasyon pnömonisi riski azalt lacakt r. Premedikasyon için endikasyonu varsa antiaritmiklerin, beta blokerlerin ve statinlerin kullan m da uygun olabilir. ANESTEZ Jinekolojik onkoloji cerrahisinde genel anestezi verilmesi uygundur ve güvenle uygulanabilir. ASA ya göre son iki dekatta sa l kl hastalarda anesteziye ba l ölümler belirgin flekilde düflmüfltür (1/ den 1/ e). Bu durum, son iki dekatta genel anestezinin konforunun ve güvenli inin artmas, pulsoksimetre ve kapnograf gibi operasyon odas ndaki ekipman ve donan m n geliflmesi ile aç klanabilir (11). 197

4 Journal of Anesthesia 2011; 19 (4): Baytafl et al: Anesthesia For Gynecologic Malignancies Hastalara noninvazif befl derivasyonlu EKG, pulsoksimetre, idrar sondas, s t c battaniyeler uygulan r. Anestezi indüksiyonu ve endotrakeal entübasyondan sonra invazif giriflimler gerçeklefltirilir. nvazif arter, santral ven giriflimi, nazogastrik uygulamas hastan n mevcut problemine ciddi bir kardiyak sorun da eklenmiflse gerekli ve son derece yararl d r. Genel anestezi indüksiyonu halen intravenöz yolla çok k sa etkili barbitüratlar (sodyum tiyopental), propofol, etomidat ve opioidleri takiben orotrakeal entübasyonu kolaylaflt rmak amac yla verilen nondepolarizan ajan (roküronyun veya veküronyum bromür) ile yap lmaktad r. Genel anestezi kas gevflemesi yap lmadan düflünülemez. Akselerometri (TOF) kullanarak yap lan nöromüsküler monitörizasyon postoperatif rezidüel blok riskini azalt r (16). Anestezi idamesi propofol (T VA) veya inhalasyon ajanlarla (izofluran, sevofluran, desfluran) ve opioidlerle sürdürülür. Epidural anestezi, genel anestezi ile kombine edilebilir. Postoperatif dönemde epidural analjezi, parenteral opioidlerden daha iyi a r kontrolü sa lar. Anestezi idamesinde antibiyotik uygulanmas, kan s v yönetimi protokolü son derece önemlidir. Antibiyotik proflaksisi yara enfeksiyonu varl n önemli oranda azaltt ndan yap lmal d r (17). Hastalara anestezi bafllang c ndan yaklafl k 1 saat önce intravenöz sefalosporin (2 g) yap l r. Tümörle ba rsak tutulumu olan hastalara cerrahi öncesi rutin ba rsak temizli i ve ilave olarak metronidazol (1,5 g) yap lmal d r. Ba rsak temizli inin s v elektrolit kayb na neden olaca unutulmamal d r. Dengeli s v resüsitasyonu, tercihen ringer laktat solüsyonu, bafllang ç h z 150 ml sa -1 olacak flekilde verilir (18). Hydroksi Etil Niflasta (HES), Isolyte S, %0,9 luk NaCl solüsyonu verilir. Kan kay plar ise eritrosit süspansüyonu ile karfl lan r (19). Plazma volümünün yerine koyulmas nda HES 130/0,4 (izoonkotik) ve HES 200/0,5 (hiperonkotik) kullan m n n etkisi kan tlanm flt r. Ancak tetra starch n antihemostatik daha az yan etkisi oldu u koagülasyon testlerinde gösterilmifltir. Hiperonkotik HES in genel durumu problemli onkoloji hastalar nda renal fonksiyonlarda bozulmalara neden olabilece i ak lda tutulmal, dikkatle kullan lmal d r. Hastalar n trombosit fonksiyonlar n, p ht formasyonlar n göstermede daha duyarl testlere (point-of-care) ihtiyaç vard r (19-20). Çal flmalarda kan transfüzyonunu hemoglobinin 10 g/dl lik eflik de erinin alt nda yapmaya yönelik bir e ilim mevcuttur. Hematokritin genç insanlarda en az ndan %20, yafll larda %25, kardiyovasküler hastal olanlarda %33 olmas tercih edilir (21). Operasyonun seyrine göre eritrosit süspansiyonu, asitli ileri düzey over kanserlilerde taze donmufl plazma, trombosit süspansiyonu gerekir. Asit drenaj plazma protein seviyelerinde akut düflmeye neden olur (%12-20). Protein aç günlük 2 ünite %20 human albümin ve 2 ünite taze donmufl plazma vermekle kapat labilir. Hastalar n kan glukoz düzeyleri de titizlikle takip edilmelidir. Diabetiklerde insülinle regüle edilmifl glukoz içeren solüsyonlar n verilmesi tart flma konusudur. Anestezi alt ndaki hastada hiperglisemi kadar hipoglisemi de tehlikelidir. Kan glukozunu 6,1 mmol/l den az de erde tutmak hipoglisemi olarak kabul edilir (9). A RI TEDAV S Postoperatif dönemde kardiyovasküler ve pulmoner hemodinaminin stabilizasyonunda a r tedavisinin önemi aç kt r. Genç hastalarda a r y gidermek için epidural gibi santral bloklar n de erini hat rlamak gerekir. Epidural anestezi parenteral opiodlerden daha iyi a r kontrolü sa lamaktad r. Hasta kontrollü cihazlarla uygulama yap labilir. Bu ifllem intravenöz hasta kontrollü cihazlar (HKA) ile yap lan opioid analjeziden hatta geleneksel opioid rejimlerden daha iyi a r kontrolü ve hasta memnuniyeti sa lamaktad r (22-23). Ancak epidural analjezi tekni inin postoperatif komplikasyonlar n n az görülmesinden dolay mortalite ve morbiditeyi etkiledi ine dair veriler yetersiz say dad r (24). Çal flmalarda perioperatif santral blo un baz cerrahilerde onkolojik prognozu etkiledi i bildirilmifltir. Ancak tümör rekürrens insidans peroperatif epidural blok uygulananlarda sadece parenteral medikasyon alanlara göre daha afla seviyededir (25). Hastalara ilave olarak uzun etkili nonsteroidal antiinflamatuar ilaçlar ve opioidlerle destek yap labilir. Operasyon kesisi orta hatta oldukça uzundur. Kesi yerine uzun etkili lokal anestezik infiltrasyonu yararl d r. Orta yafl üstünde ve ileri yaflta potent bir a r tedavisine genellikle ihtiyaç duyulmaz. A r protokolünün hastan n genel durumuna göre haz rlanmas gerekti i unutulmamal d r. PER OPERAT F KOMPL KASYONLAR Bu dönemde ciddi komplikasyonlarla karfl laflabiliriz. Kardiyak Komplikasyonlar: Uzun süren cerrahi ifllemlerin seyrinde veya sonras nda miyokard infarktüsü veya aritmi geliflebilir. Bunlar hastalar n hemodinamik verilerini iyi takip ederek beta blokerlerin selektif kullan m ve statin uygulamas ile azalt labilir (26). Çal flmalarda epitelyal over tümörlerinde statinlerin tümör biyolojisini etkiledi i (anti-anjiogenik mekanizma) düflünülmektedir (27). 198

5 Anestezi Dergisi 2011; 19 (4): Baytafl ve ark: Jinekolojik Malignitelerde Anestezi Pulmoner Komplikasyonlar: Kardiyak komplikasyonlardan daha s k oluflur. Atelektazi, altta yatan enfeksiyon ve kronik akci er hastal - varsa akci er fonksiyonlar nda bozulma ciddi boyutlara ulaflabilir. Genel anestezi alacak hastalarda preoperatif de erlendirme iyi yap lmal, nazogastrik dekompresyon yap lan hastalarda pnömoni ve atelektazi riskinin olufltu u unutulmamal d r (28). Diyafragma koterizasyonu s ras nda torasentez gerektiren pnömotoraks ve plevral efüzyon oluflabilece i ak lda bulundurulmal d r (29). Tromboembolizm: Majör cerrahi geçirecek hastalarda düflük molekül a rl kl heparin, varis çorab ve pnömotik bot derin ven trombozunu ve pulmoner emboliyi önlemede yararl olsa da bu grup hastalarda risk her zaman mevcuttur (15). Hipotermi: Bütün genel anestezikler doz ba ml olarak vücut s cakl nda derin düzeylerde azalma yarat r ve titremeyi tetiklerler. Termoregülatuvar de ifliklikler miyokardiyal olaylara, koagülopatiye, kan kayb na yol açarlar ve yara enfeksiyon riskini artt r rlar (30). Rejyonal Anestezi ve Analjezi Komplikasyonlar : Nörolojik komplikasyonlar erken teflhis edilmeli, epidural kateteri yerlefltirme ve çekilmesi son yap lan heparinden (LMWH) 12 saat sonra olmal d r (11). Cerrahi Komplikasyonlar: Cerrahi sahada kanama, enfeksiyon, kaçak ve fistülizasyon oluflumu hemodinamik ve pulmoner sistem de iflikliklerini tetikleyebilir. POSTOPERAT F BAKIM Birçok hasta cerrahi sonras ekstübe edilir. Ne var ki metabolik ve solunum deste ine ihtiyac olan baz hastalara cerrahi yo un bak mda destek tedavisine devam edilir. Majör cerrahi geçiren bu hastalar n takibi için tam donan mda yo un bak ma ihtiyaç vard r. Biz anestezistler için jinekolojik maligniteler içerisinde dikkatli olmam z gereken baz hastal klardan bahsetmemiz gerekir. ENDOMETR UM KANSERLER Operasyon s ras nda bizlere çok fazla bir problem ç - karmaz. Postoperatif dönemde komplikasyonlar do rudan obezite, hipertansiyon ve diabetes mellitus gibi komorbit durumlar ile iliflkilidir. Hastan n ateflinin yükselmesinin pulmoner kökenli (%10) olabilece i, pelvik sellülit (%7) ve üriner infeksiyon nedenli olabilece i düflünülmelidir. Radikal histerektomi sonras rutinde kullan - lan drenler ve üriner kateter kullan m bu problemleri hafifletebilir (31). OVER KANSER Over kanseri tüm jinekolojik kanserler içinde en yüksek mortaliteye sahiptir. Histolojik olarak ve genellikle biyolojik aktivitelerine göre benign, s n rda (borderline) ve malign olarak s n fland r l rlar. Overin sekskord stromal tümörleri genellikle hormonal olarak aktiftir (%85) (32). Over neoplazmlar uygun dönemler asemptomatik kal rlar. Hastalar n belirsiz veya nonspesifik flikayetleri olur. Klinik verileri ile özellikle hastal k ilerledi i zaman asit s v s veya doku örneklemesi yoluyla tan konabilir. Baflvuru semptomlar kronik ve pelvik yap lara ilerleyici bas fleklindedir. Hastalar n ço- unlu u abdominal distansiyon, mide yanmas, asit nedeniyle flifllik, ba rsak obstrüksiyonu nedeniyle bulant - kusma gibi metastaz yay l m belirtileri ile gelirler. Hastalar kötü beslenme, düflük serum albümin, transferin seviyesi, abdominal çevrede art fla ra men kilo kayb yla baflvururlar. Operasyon s ras nda hastan n hemodinamik de ifliklikleri takip edilmeli, s v -elektrolit, kan ve kan ürünleri ihtiyaçlar yerine konulmal ve kan flekeri takibi titiz ve dikkatli bir flekilde yap lmal d r. Bu takipler için genellikle invazif arter ve santral venöz giriflim gerekir. VULVA KANSER Vulva kanserleri tüm jinekolojik kanserlerin %4 ünü oluflturur ve 4. en yayg n kad n genital kanseridir (33). Bu nedenle opere edilen hastalarda s kl kla yan etkilere rastlan r (%50). Bunlar; kronik bacak ödemi, herni, genital prolapsus, pulmoner tromboemboli, tromboflebit ve stres inkontinans d r (34). Bütün bu klinik tablolar anestezisti yak ndan ilgilendiren, anestezi ile iliflkili problemlerdir. Titiz bir flekilde dikkate al nmal d r. Sonuç olarak cerrahi, jinekolojik onkolojik hastal klar n tedavisinde köfle tafl d r. Preoperatif de erlendirmenin do ru yap lmas, anestezistin hasta ve operatör ile do ru iletiflimi intraoperatif ve postoperatif birçok komplikasyonlar azaltabilir. Postoperatif bak m, radyoterapi, kemoterapi ve cerrahiyi içeren multidisipliner yaklafl m içine almaktad r. Yaz flma Adresi (Correspondence): Dr.Volkan BAYTAfi Ankara Üniversitesi T p Fakültesi bn-i Sina Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD S hhiye-ankara E-posta( ): 199

6 Journal of Anesthesia 2011; 19 (4): Baytafl et al: Anesthesia For Gynecologic Malignancies KAYNAKLAR 1. American Cancer Society. Cancer Facts and Figures Devesa SS, Silverman DT, Young JL Jr, et al. Cancer incidence and mortality trends among whites in United States, J Natl Cancer Inst 1987;79(4): Fleisher LA, Beckman J, Brown K, et al. ACC/AHA 2007 guidelines on perioperative cardiovascular evaluation and care for noncardiac surgery: a report of the American College of Cardiology/ American Heart Association Task Force on Practice Guidelines. Circulation 2007; 116(17): Chen MD, Carter JR, Abrams JH, et al. Invas ve hemodynamic monitoring for the assessment and optimization of the cardiovascular status in patients undergoing gynecologic oncology surgery. Abstract presented at the Society of Gynecologic Oncologists, 26th Annual Meeting, San Francisco, February, Auerbach A, Goldman L. Assessing and reducing the cardiac risk of noncardiac surgery. Circulation 2006;113: Sar hasan B. Preoperatif haz rl k ve ilaç tedavi takiplerinde prensipler. Tüzüner F, Alano lu Z. Solunum sistemi fizyolojisi ve solunum sistemi hastal klar nda anestezi. Kanbak M, Üzümcügil F. Kardiyak Hastalarda Nunkardiyak Cerrahide Anestezi. (ed.) Tüzüner F, Alk fl N, Afl k, Y lmaz A.A. Anestezi Yo un Bak m ve A r. Ankara, Nobel T p Kitabevleri 2010, p: , Cuhruk H. Kardiyovasküler Hastal Olanlarda Anestezi. Turhan S.Ç, Tulunay M. Böbrek Hastal Olanlarda Anestezi. Çeviri: Tulunay M, Cuhruk H. In:Morgan G.E, (ed). Klinik Anesteziyoloji, Çeviri Editörleri: Tulunay M, Cuhruk H, Ankara, Günefl T p Kitabevleri 2008; , Lohsiriwat V, Lohsiriwat D, Boonnuch W, et al. Preoperative hypoalbuminemia is a major risk factor for postoperative complications following rectal cancer surgery. World J Gastroenterol 2008;14(8): Miles JM, McMahon MM, Isley WL. No, the glycaemic target in the critically ill should not be< 6.1 mmol/l. Diabetologia 2008; 51: Brosius FC III, Hostetter TH, Kelepouris E, et al. Detection of chronic kidney disease in patients with or at increased risk of cardiovascular disease: a science advisory from the American Heart Association Kidney And Cardiovascular Disease Council; the Councils on High Blood Pressure Research, Cardiovascular Disease in the Young, and Epidemiology and Prevention; and the Quality of Care and Outcomes Research Interdisciplinary Working Group: developed in collaboration with the National Kidney Foundation. Circulation 2006;114(10): Toygar P. Böbrek, Karaci er, Safra yolu hastal klar. Kocafl E, U urlu B, Karagöz H. Hemostaz. Çeviri: Akkaya T, Atefl Y, Batislam Y. In: Stoeling R.K, Miller RD, (ed). Temel Anestezi, Çeviri Editörleri: Akkaya T, Atefl Y, Batislam Y, Ankara, Günefl T p Kitabevleri, 2010; , Britt BA, Joy N, Mackay MB. Anesthesia-related trauma caused by patient malpositioning. In Complications in Anesthesia, 2nd ed. Philadelphia, Lippincott-Raven, 1996, Frank SM, Fleisher LA, et al. Perioperative maintenance of normothermia reduces the incidence of morbit cardiac events: A randomized clinical trial. JAMA 1997; 227(14): Kurz A, Sessler DI, Lenhardt R. Perioperative normothermia to reduce the incidence of surgical wound infection and shorten hospitalization. N Engl J Med 1996;334(19): Geerts WH, Bergqvist D, Pineo G, et al. Prevention of venous thromboembolism. Chest 2008; 133: Claudius C, Viby-Mogensen J. Acceleromyography for use in scientific and clinical practise. Anesthesiology 2008;108(6): Mittendrof R, Aronson MP, Berry RE, et al. Avoiding serious infections associated with abdominal hysterectomy: a meta-analysis of antibiotic prophylaxis. Am J Obstet Gynecol. 1993;169(5): Boldt J. The balanced concept of fluid resuscitation. Br J Anaesth 2007;99(3): Spiess BD. Red cell transfusions and guidelines: a work in progress. Hematol Oncol Clin North Am 2007;21(1): Boldt J, Wolf M, Mengistu A. A new plasma-adapted hydroxyethylstarch preparation: in vitro coagulation studies using thrombelastography and whole blood aggregometry. Anesth Analg 2007;104(2): Hajjar LA, Auler Junior JO, et al. Blood transfusion in critically ill patients: state of the art. Clinics 2007;62(4): Guay J. The benefits of adding epidural analgesia to general anesthesia: a meta-analysis. J Anesth 2006;20(49: Wu CL, Cohen SR, Rishman JM, et al. Efficacy of postoperative patientcontrolled and continuous infusion epidural analgesia versus intravenous patient-controlled analgesia with opioids: a meta-analysis. Anesthesiology 2005;103(5): Liu SS, Wu CL. Effect of postoperative analgesia on major postoperative complications: a systematic update of the evidence. Anesth Analg 2007; 104(3): Biki B, Mascha E, Moriarty DC, et al. Anesthetic technique for radical prostatectomy surgery affects cancer recurrence: a retrospective analysis. Anesthesiology 2008;109(2): Boushra NN, Muntazar M. Review article: The role of statins in reducing perioperative cardiac risk: Physiological and clinical perspective. Can J Anaesth 2006;53: Elmore RG, loffe Y, Scoles DR, Karlan BY, li AJ. mpact of statin therapy on survival in epithelial ovarian cancer. Gynecol Oncol 2008;111: Nelson R, Tse B, Edwards S. Systemic review of prophylactic nasogastric decompression after abdominal operations. Br J Surg 2005;92(6): Dowdy SC, Loewen RT, et al. Assessment of outcome and morbidity following diaphragmatic peritonectomy for women with ovarian carcinoma. Gynecol Oncol 2008;109(2): Sessler DI. Temperature monitoring and perioperative thermoregulation. Anesthesiology 2008; 109(2): Chamberlain DH, Hopkins MP, et al. The effects of early removal of indwelling urinary catheter after radical hysterectomy. Gynecol Oncol 1991;43(2): Morrow CP, Curtin JP, Townsend DE. Synopsis of Gynecologic Oncology, 4th ed. Edinburgh, Churchill Livingstone, 1993, Ayhan A, Celik H, Dursun P. Lymphatic mapping and sentinel node biopsy in gynecological cancers: a critical review of the literature. World J Surg Oncol 2008;6: Burrell MO, Franklin EW, Campion MJ, et al: The modified radical vulvectomy with groin dissection: an eight-year experience. Am J Obstet Gynecol 1988; 159(3):

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

İNTRATEKAL MORFİN UYGULAMASININ KORONER ARTER BYPASS GREFT OPERASYONLARINDA ETKİSİ

İNTRATEKAL MORFİN UYGULAMASININ KORONER ARTER BYPASS GREFT OPERASYONLARINDA ETKİSİ İNTRATEKAL MORFİN UYGULAMASININ KORONER ARTER BYPASS GREFT OPERASYONLARINDA STRES YANIT VE AĞRI KONTROLÜ ÜZERİNE ETKİSİ KARTAl KOŞUYOLU YÜKSEK İHTİSAS EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ANESTEZİ VE REANİMASYON

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ

ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ DR GÜRHAN SAKMAN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ ANABİLİM DALI ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ DR GÜRHAN

Detaylı

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği Giriş

Detaylı

HASTA TRANSFER PROSEDÜRÜ

HASTA TRANSFER PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 08.11.2012 Acil Servis Hemşire İzlem Formu ifadesi kaldırıldı. 01 Yerine Acil Servis hasta Değerlendirme ve Gözlem Formu ndaki hemşire izlem notları

Detaylı

Performance of Cytoreductive Surgery and early postoperative intraperitoneal chemotherapy in a Gastric Carcinoma Patient with Huge Krukenberg tumor

Performance of Cytoreductive Surgery and early postoperative intraperitoneal chemotherapy in a Gastric Carcinoma Patient with Huge Krukenberg tumor Performance of Cytoreductive Surgery and early postoperative intraperitoneal chemotherapy in a Gastric Carcinoma Patient with Huge Krukenberg tumor Dev Krukenberg tümörlü Mide Kanserli hastada Sitoredüktif

Detaylı

KOLON VE REKTUM CERRAHİSİ HASTALARINDA VENÖZ TROMBOEMBOLİZİMİ (VTE) ÖNLEMEDE GÜNCEL YAKLAŞIM

KOLON VE REKTUM CERRAHİSİ HASTALARINDA VENÖZ TROMBOEMBOLİZİMİ (VTE) ÖNLEMEDE GÜNCEL YAKLAŞIM KOLON VE REKTUM CERRAHİSİ HASTALARINDA VENÖZ TROMBOEMBOLİZİMİ (VTE) ÖNLEMEDE GÜNCEL YAKLAŞIM Kolon ve rektum cerrahisi geçiren hastalarda, venöz tromboembolizm (VTE) gelişimi ve hayatı tehdit eden komplikasyonu

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON. Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD.

YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON. Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. Rehabilitasyonun Tanımı Fizyolojik veya anatomik yetersizliği

Detaylı

13/05/15 OBEZİTE CERRAHİSİNDE ANESTEZİ YÖNETİMİ SUNU PLANI HASTA TRANSFERİ VE POZİSYON

13/05/15 OBEZİTE CERRAHİSİNDE ANESTEZİ YÖNETİMİ SUNU PLANI HASTA TRANSFERİ VE POZİSYON OBEZİTE CERRAHİSİNDE ANESTEZİ YÖNETİMİ NOTE: To change the image on this slide, select the picture and delete it. Then click the Pictures icon in the placeholder to insert your own image. DR. ABDULKADİR

Detaylı

PERİOPERATİF ANEMİ. Dr. Hüseyin İlksen TOPRAK İnönü Ün. Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Rean AD

PERİOPERATİF ANEMİ. Dr. Hüseyin İlksen TOPRAK İnönü Ün. Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Rean AD PERİOPERATİF ANEMİ Dr. Hüseyin İlksen TOPRAK İnönü Ün. Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Rean AD 1 SORU? Anemi Neden Önemli? 2 SORU? 3 İnsidans Önemi ANEMİ Tanı Tedavi 4 Anemi Nedir? WHO Hb < 13 g/dl Hb

Detaylı

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER***

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji AD*, Biyokimya AD**, Kalp Damar Cerrahi

Detaylı

AKUT AĞRI UYGULAMALARINDA TÜRKİYE DEN VERİLER

AKUT AĞRI UYGULAMALARINDA TÜRKİYE DEN VERİLER AKUT AĞRI UYGULAMALARINDA TÜRKİYE DEN VERİLER POSTOPERATİF AĞRI Prof. Dr. Zeynep ETİ Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi yoloji Anabilim Dalı Dolin SJ. Br J Anaesth 2002; 89: 409-23 Sommer M et al Eur J

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Kalp Cerrahisinde Postoperatif Değerlendirme Risk Tayini Skorlama Sistemleri. Dr. Bilge ÇELEBĠOĞLU

Kalp Cerrahisinde Postoperatif Değerlendirme Risk Tayini Skorlama Sistemleri. Dr. Bilge ÇELEBĠOĞLU Kalp Cerrahisinde Postoperatif Değerlendirme Risk Tayini Skorlama Sistemleri Dr. Bilge ÇELEBĠOĞLU Skorlama sistemleri Hasta tanımlanması Mortalite ve Morbidite hızı Prognoz tahmini Hasta seçimi Karşılaştırılabilir

Detaylı

D ABET VE CERRAH. Doç. Dr. Mücahit Özyazar

D ABET VE CERRAH. Doç. Dr. Mücahit Özyazar .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Diabetes Mellitus Sempozyumu 18-19 Aral k 1997, stanbul, s. 145-150 D ABET VE CERRAH Doç. Dr. Mücahit Özyazar G R fi Diabet insidans n n en

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

KVC ANESTEZİSİ NİÇİN DİĞER ANESTEZİLERDEN FARKLIDIR?

KVC ANESTEZİSİ NİÇİN DİĞER ANESTEZİLERDEN FARKLIDIR? KVC ANESTEZİSİ NİÇİN DİĞER ANESTEZİLERDEN FARKLIDIR? Dr. Elif Şenses Prof.Dr.Alpaslan Apan Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD. KVC ANESTEZİSİ FARKLIDIR Çünkü; Kardiak

Detaylı

İnoperabl Evre III ve Evre IV Malign Melanomda İmmünoterapi TOG Malin Melanom ve Deri kanserleri grubu. Prof Dr Melek Köksal Erkişi

İnoperabl Evre III ve Evre IV Malign Melanomda İmmünoterapi TOG Malin Melanom ve Deri kanserleri grubu. Prof Dr Melek Köksal Erkişi İnoperabl Evre III ve Evre IV Malign Melanomda İmmünoterapi TOG Malin Melanom ve Deri kanserleri grubu Prof Dr Melek Köksal Erkişi Amaçlar KT ile kemosensitif tümör kitlesi ufaltılmış hastalara immünoterapi

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ Kadın İdrar İnkontinansı Dr. M.NURİ BODAKÇİ Genel populasyonun çoğunda özellikle kadınlarda ve yaşlılarda mesane disfonksiyonu vardır. ICS üriner inkontinansı; objektif olarak gösterilebilen ve sosyal

Detaylı

Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca;

Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca; SERVİKS KANSERİ Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca; Serviks kanseri uterusun giriş kısmı olan serviks bölümünün tümörüdür. Halk arasında Rahim ağzı kanseri denir.

Detaylı

KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D.

KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D. KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D. PSA nın tanımı Prostate Specific Antigen PSA yı hasta nasıl

Detaylı

DÖNEM 4 -GENEL CERRAHİ ( CTB 402) 1. HAFTA 15-19 EYLÜL 2014 PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA

DÖNEM 4 -GENEL CERRAHİ ( CTB 402) 1. HAFTA 15-19 EYLÜL 2014 PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA DÖNEM -GENEL CERRAHİ ( CTB 0). HAFTA -9 EYLÜL 0 Prof.Dr.Hasan Kaplan.00 Küçük Cerrahi Girişimler ( Minor surgical interventions) Prof.Dr.Hasan Kaplan Akut Karın (Acute abdomen) Akut pankreatit (Acute pancreatitit)

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı. Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı. Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma 1. YIL ilk yarıyıl (güz dönemi) BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma 09.00-09.50 SHMY101 ANES-101 ANES-101

Detaylı

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Doğu Asya Cerrahi D2 sonrası oral floropirimidin bazlı adjuvan tedavi Avrupa Perioperatif kemoterapi (neoadjuvan ve adjuvan) Amerika Adjuvan kemoradyoterapi Surg Oncol

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL

Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL İdeal Bariatrik Cerrahi Kriterleri Ne Olmalıdır? 1. Düşük komplikasyon riski olmalı 2. Etkili kilo kaybı olmalı 3. Teknik olarak kolay uygulanabilmeli

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

n Primer n Sekonder n SİTOREDÜKTİF FAZ (DEBULKING FAZI) n HİPEK FAZI n Açık Teknik (ColliseumTekniği) n Kapalı Teknik n Kontaminasyon riski daha az

n Primer n Sekonder n SİTOREDÜKTİF FAZ (DEBULKING FAZI) n HİPEK FAZI n Açık Teknik (ColliseumTekniği) n Kapalı Teknik n Kontaminasyon riski daha az HİPERTERMİK İNTRAPERİTONEAL KEMOTERAPİ (HİPEK) VE ANESTEZİ Prof.Dr. Deniz ÖZZEYBEK Dokuz Eylül Üniversitesi PERİTON YÜZEY MALİGNİTELERİ n Primer n Pseudomiksoma peritonei n Peritoneal mezotelyoma n Sekonder

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

D- BU AMELİYATIN RİSKLERİ Bu ameliyatın taşıdığı bazı riskler/ komplikasyonlar vardır. Ameliyattaki riskler:

D- BU AMELİYATIN RİSKLERİ Bu ameliyatın taşıdığı bazı riskler/ komplikasyonlar vardır. Ameliyattaki riskler: Mikro TESE Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi, Mikroskopik TESE ameliyatı genel, veya bolgesel anestezi altında yapılabilir. Skrotum (torba) orta hattan 4 cm lik bir kesi yapılırak testislere ulaşılır ve testisler

Detaylı

İNTRAOPERATİF GELİŞEN HİPOTANSİYONDA VOLÜM TEDAVİSİ veya VAZOPRESSOR. Doç. Dr. Necati GÖKMEN DEÜTF Anesteziyoloji AD, İZMİR

İNTRAOPERATİF GELİŞEN HİPOTANSİYONDA VOLÜM TEDAVİSİ veya VAZOPRESSOR. Doç. Dr. Necati GÖKMEN DEÜTF Anesteziyoloji AD, İZMİR İNTRAOPERATİF GELİŞEN HİPOTANSİYONDA VOLÜM TEDAVİSİ veya VAZOPRESSOR Doç. Dr. Necati GÖKMEN DEÜTF Anesteziyoloji AD, İZMİR İNTRAOPERATİF HİPOTANSİYON Klinikde hipotansiyon ve şok terimleri birbirleri yerine

Detaylı

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU APAH: konjenital kalp hastalığı Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU Klinik Sınıflama 2009 Eisenmenger Sendromu ve sistemik komplikasyonlar European

Detaylı

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD Gebelikte Astım Yönetimi Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD ık Kadın Doğum uzmanları hangi koşullarda astımlı hasta ile karşılaşırlar? Astımlı

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır. ESTRIOL Vajinal Krem, 1 mg Vajinal yolla veya haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 1 gramında 1 mg östriol bulunur. Yardımcı maddeler: Dekalinyum klorür, Parfüm yağı, Dokusat sodyum, Propilen

Detaylı

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi Hepatit C olgu sunumu Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi BİLECİK DEVLET HASTANESİ 1957 2015 N.E. 36 yaşında, kadın hasta Kadın Doğum polikliniği 16.07.2013 Anti-HCV: pozitif ve lökositoz

Detaylı

KULLANMA TALİMATI SOMATOSTATİN EUMEDICA 250 µg i.v. İnfüzyon için Liyofilize Toz içeren Flakon Damardan uygulanır. Etkin madde: Her flakonda etkin madde olarak, 250 µg somatostatine eşdeğer miktarda hidratlanmış

Detaylı

Cerrahi Alan Enfeksiyonu Önleme Talimatı

Cerrahi Alan Enfeksiyonu Önleme Talimatı 1. AMAÇ Cerrahi alan enfeksiyonlarının (CAE) önlenmesidir. 2. KAPSAM Ameliyat sürecinde hastaya sağlık hizmeti sunan tüm birimleri ve bireyleri kapsar. 3. GENEL ESASLAR Cerrahi alan enfeksiyonları; cerrahi

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU. Endodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU. Endodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU Endodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu Endodonti Uzmanlık Eğitimi Çekirdek Eğitim Müfredatı 2011 Ankara 1 TUK Endodonti

Detaylı

Santral Disseksiyon. Dr. İbrahim Ali ÖZEMİR. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği

Santral Disseksiyon. Dr. İbrahim Ali ÖZEMİR. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği Dr. İbrahim Ali ÖZEMİR İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği 7. Endokrin Cerrahi Kongresi Antalya,2015 Profilaktik Santral Disseksiyon; Preoperatif

Detaylı

AĞIZ İÇİNDEN KİTLE ÇIKARILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

AĞIZ İÇİNDEN KİTLE ÇIKARILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU AĞIZ İÇİNDEN KİTLE ÇIKARILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi, Bu yazılı form, size

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

Postanestezik ajitasyon

Postanestezik ajitasyon Postanestezik ajitasyon Doç.Dr.Serbülent Gökhan BEYAZ Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Sunum planı Tanım Etyoloji Mekanizma Skalalar İlaç ve yöntemler Sonuç Ajitasyon Stres durumunun davranış olarak

Detaylı

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname Teknik Alan KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Buluş, kronik yorgunluk sendromunun tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

TİROGLOSSAL DUKTUS KİSTİ EKSTİRPASYONU AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

TİROGLOSSAL DUKTUS KİSTİ EKSTİRPASYONU AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU TİROGLOSSAL DUKTUS KİSTİ EKSTİRPASYONU AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi, Bu yazılı form,

Detaylı

FİBRİN YIKIM ÜRÜNLERİ

FİBRİN YIKIM ÜRÜNLERİ FİBRİN YIKIM ÜRÜNLERİ Fibrin degradation products; FDP testi; FDPs; FSPs; Fibrin split products; Fibrin breakdown products; Fibrin yıkım ürünleri bir pıhtının parçalanması sırasında ortaya çıkan maddelerdir.

Detaylı

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE):

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE): Pulmoner Emboli Profilaksisi Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD m Pulmoneremboli(PE): Bir pulmonerartere kan pıhtısının yerleşmesi Distaldeki akciğer parankimine kan sağlanaması Giriş Tipik

Detaylı

Geçmişten günümüze. Pediatride günübirlik anestezi. Preoperatif. Preoperatif. Postoperatif. Peroperatif. Preoperatif

Geçmişten günümüze. Pediatride günübirlik anestezi. Preoperatif. Preoperatif. Postoperatif. Peroperatif. Preoperatif Geçmişten günümüze ABD kapanmış dava dosya kayıtları* 15 yaş 238 olgu erişkinle karşılaştırıldığında; ü Solunum komplikasyonları fazla %43/ 30 ü Mortalite hızı yüksek %50/35 Dr Crawford Long 3/7/1842 8y-Erkek

Detaylı

Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi?

Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi? Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi? Onur IŞIK 1, Cengiz SAHUTOĞLU 2, Zeliha Korkmaz DİŞLİ 3, İsmail AYTAÇ 1, Olcay Murat Dişli 4, Ali KUTSAL

Detaylı

Rejyonel Anestezi Sonrası Düşük Ayak

Rejyonel Anestezi Sonrası Düşük Ayak Rejyonel Anestezi Sonrası Düşük Ayak Zeliha Korkmaz Dişli 1, Necla Tokgöz 2, Fatma Ceyda Akın Öçalan 3, Mehmet Fa>h Korkmaz 4, Ramazan Bıyıklıoğlu 2 1 Anesteziyoloji Bölümü, Malatya Devlet Hastanesi 2

Detaylı

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi!

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! www.kenthospital.com Kent Hastanesi, hepimizden önce çocuklarımızın hastanesi! Çünkü, çocuklarımız, hepimizin geleceği! Kuruluşumuzdan bu yana

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

Anestezi Tekniği ve Kanser Nüksü. Türkiyede Ölüm Nedenleri. Metastaz Oluşumunda Temel Adımlar. Kansere Karşı Savunma Mekanizması

Anestezi Tekniği ve Kanser Nüksü. Türkiyede Ölüm Nedenleri. Metastaz Oluşumunda Temel Adımlar. Kansere Karşı Savunma Mekanizması Anestezi Tekniği ve Kanser Nüksü Cerrahi ve Onkolojik tedavilerde önemli gelişmeler olmasına rağmen, kanser dünya çapında morbidite ve mortalite sebeplerinden biri olmaya devam etmektedir Dr. Murat Karcıoğlu

Detaylı

STAPEDEKTOMİ/STAPEDOTOMİ AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

STAPEDEKTOMİ/STAPEDOTOMİ AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU STAPEDEKTOMİ/STAPEDOTOMİ AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi, Bu yazılı form, size yapılacak

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ

PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ TANIMLAR Preterm/Prematüre Bebek- 37 gestasyon haftasından önce doğan Gestasyon yaşına göre sınıflandırma Prematüre (erken doğan)

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem IV Anesteziyoloji ve Reanimasyon Staj Eğitim Programı Genel Bilgiler: Staj süresi: 2 hafta ÇOMÜ kredisi: AKTS kredisi: 4 kredi 3 kredi Eğitim Başkoordinatörü: Dönem 4 Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı:

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

Tıbbi endüstri ile herhangi bir çıkar çakışmam ve çatışmam yoktur PERİOPERATİF BESLENMEDE DOGMALAR VE GERÇEKLER

Tıbbi endüstri ile herhangi bir çıkar çakışmam ve çatışmam yoktur PERİOPERATİF BESLENMEDE DOGMALAR VE GERÇEKLER Tıbbi endüstri ile herhangi bir çıkar çakışmam ve çatışmam yoktur PERİOPERATİF BESLENMEDE DOGMALAR VE GERÇEKLER Dr. R. Haldun GÜNDOĞDU Kongre kayıt, konaklama ve ulaşım giderlerim Türk Anesteziyoloji ve

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TOKAT 2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM REHBERİ DÖNEM IV

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TOKAT 2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM REHBERİ DÖNEM IV GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TOKAT 2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM REHBERİ DÖNEM IV 2 Dönem 4 stajyerlerin Ana Bilim Dalları Rotasyon Tarihleri Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı Kadın Hastalıkları ve Doğum

Detaylı

Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş. Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD

Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş. Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD GT, 62 y, kadın Nüks tiroid papiller CA Kitle eksizyonu (özefagus ve trake den sıyırılarak) + Sağ fonksiyonel; sol radikal

Detaylı

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği Hemofili/Hemostaz/Tromboz Alt Çalışma grubu tarafından 25 Eylül 2010 tarihinde düzenlenen

Detaylı

OBEZİTE CERRAHİSİ KARŞIT-YANDAŞ GÖRÜŞ

OBEZİTE CERRAHİSİ KARŞIT-YANDAŞ GÖRÜŞ 7.ULUSAL ENDOKRİN CERRAHİ KONGRESİ 23-26 Nisan 2015 Gloria Kongre Merkezi ANTALYA OBEZİTE CERRAHİSİ KARŞIT-YANDAŞ GÖRÜŞ Gastrik Plikasyon; Sleeve Ameliyatına Rakip Olur mu? Rıza KUTANİŞ İstanbul Bağcılar

Detaylı

2. Kapsam: Bu prosedür erişkin ve çocuk hastanın yoğun bakım ünitesine kabul edilmesinden taburcu edilmesine kadar yürütülen işlemleri kapsar.

2. Kapsam: Bu prosedür erişkin ve çocuk hastanın yoğun bakım ünitesine kabul edilmesinden taburcu edilmesine kadar yürütülen işlemleri kapsar. 1 / 5 1. Amaç: Bu prosedür, UÜ-SK da yaşam desteğine gerek duyan ve komadaki erişkin ve çocuk hastalara sunulacak yoğun bakım hizmetlerinin eşit, standart ve etkin bir şekilde yürütülmesini sağlamayı amaçlamaktadır.

Detaylı

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DSÖ Küresel Tüberküloz Kontrolü 2010 Raporu Dünya için 3 büyük tehlikeden

Detaylı

BİLİMSEL PROGRAM I. GÜN 03 Mayıs 2014. 1. Oturum: Serviks Kanseri / Session I: Cervical Cancer

BİLİMSEL PROGRAM I. GÜN 03 Mayıs 2014. 1. Oturum: Serviks Kanseri / Session I: Cervical Cancer Multidisipliner Jinekolojik Onkoloji Toplantısı Multidiciplinary Gynecologic Oncology Meeting 3-4 Mayıs, 2014, İstanbul / May 3-4, 2014, Elite World Otel,Taksim/ Istanbul BİLİMSEL PROGRAM I. GÜN 03 Mayıs

Detaylı

26-29 Mayıs 2010 tarihinde Ankara da yapılan 17. Ulusal Cerrahi Kongresi nde Poster olarak sunulmuştur.

26-29 Mayıs 2010 tarihinde Ankara da yapılan 17. Ulusal Cerrahi Kongresi nde Poster olarak sunulmuştur. Tek Port Laparoskopik Kolesistektomi Ve Multi Port Laparoskopik Kolesistektomi Olgularının Postoperatif Ağrı Ve Bulantı Kusma Açısından Karşılaştırılması 26-29 Mayıs 2010 tarihinde Ankara da yapılan 17.

Detaylı

PER OPERAT F SÜREÇTE KONSÜLTASYON

PER OPERAT F SÜREÇTE KONSÜLTASYON PER OPERAT F SÜREÇTE KONSÜLTASYON Mehmet TU RUL Perioperatif sürecin olmazsa olmaz parçalar ndan biri olan anestezi, operasyonun a r s z gerçekleflmesini sa layarak gerek hasta gerekse cerrah için mükemmel

Detaylı

ZOR VAKALAR Doç. Dr. Cuma Yıldırım

ZOR VAKALAR Doç. Dr. Cuma Yıldırım ZOR VAKALAR Doç.. Dr. Cuma YıldY ldırım SORU: Hangi vaka ZOR vakadır? OLGU-1 17 yaşında erkek hasta, 3 gündür olan göğüs ağrısı tarifliyor. Gece 23. 00 de acil servise kardeşleri tarafından getirildi.

Detaylı

AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ

AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ SUNU PLANI Açık ve kapalı cerrahide hemşirelik bakım amacı Açık ve kapalı cerrahide hemşirelik

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

Anestezi Programı Ders İçeriği

Anestezi Programı Ders İçeriği Anestezi Programı Ders İçeriği İN ADI DÖNEMİ 1 KATEGORİSİ UYGULAMA I ZORUNLU LIK MESLEK İ X OKUL EĞİTİMİ BİREYSEL ÖĞRENME SEÇMELİ 6 155 235 390 Sİ AKTS Sİ 13 ÖĞRENCİYE GENEL UYGULAMASI İLE İLGİLİ BİLGİ

Detaylı

Yoğun Bakım Hastası Kimdir? Dr. Arzu Topeli İskit Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesi

Yoğun Bakım Hastası Kimdir? Dr. Arzu Topeli İskit Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesi Yoğun Bakım Hastası Kimdir? Dr. Arzu Topeli İskit Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesi YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİ Postanestezi ayılma üniteleri (reanimasyon) 1950 fi Polio

Detaylı

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Yeni Antimikrobik Sayısı Azalmaktadır

Detaylı

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Ödem, hiperemi, konjesyon Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 1 Hemodinamik bozukluklar Ödem Hiperemi / konjesyon Kanama (hemoraji) Trombüs / emboli İnfarktüs Şok 2 Hemodinamik bozukluklar Ödem 3 Ödem Tanım: İnterstisyel

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ. Tablet. Bir yüzü çentikli beyaz ila beyaza yakın kapsül şeklinde tablet.

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ. Tablet. Bir yüzü çentikli beyaz ila beyaza yakın kapsül şeklinde tablet. KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI AMİNESS-N film tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİMİ Etkin madde: Her tablet; 45 mg L-Histidin, 60 mg L-İzolösin, 90 mg L-Lösin, 96 mg L- Lizin asetat

Detaylı

NONKARD YAK CERRAH DE PREOPERAT F KARD YOVASKÜLER R SK BEL RLEME VE KARD YAK HAZIRLIK

NONKARD YAK CERRAH DE PREOPERAT F KARD YOVASKÜLER R SK BEL RLEME VE KARD YAK HAZIRLIK DERLEME NONKARD YAK CERRAH DE PREOPERAT F KARD YOVASKÜLER R SK BEL RLEME VE KARD YAK HAZIRLIK Baflak Ceyda MEÇO, Neslihan ALKIfi ÖZET Ankara Üniversitesi T p Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon ABD

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMU

POLİKİSTİK OVER SENDROMU POLİKİSTİK OVER SENDROMU Polikistik Over Hastalığı; PCOS; Stein Leventhal Sendromu; Polifolliküler Over; Hiperandrojenik Anovulasyon; Polikistik over sendromu kronik endokrin bir hastalıktır, kadınlarda

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 15.07.2014 Madde 5.5 teki Konsültasyon Formu yerine CureMed te 01 ilgili haneye kayıt edilmesi gerektiği, madde 5.16 daki Hasta Tedavi Takip ve İzlem

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomunda Neoadjuvant Kemoterapi

Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomunda Neoadjuvant Kemoterapi Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomunda Neoadjuvant Kemoterapi Prof. Dr. Hakan Bozcuk Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Antalya Plan } KHDAK da kemoterapinin lokal tedavilere

Detaylı

Doç. Dr. Zerrin Sungur, İstanbul ÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Dr. Zeliha Tuncel, Siyami Ersek GKDCM Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği

Doç. Dr. Zerrin Sungur, İstanbul ÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Dr. Zeliha Tuncel, Siyami Ersek GKDCM Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği 19 Mayıs Çarşamba 14:00-16:00 Çalışma Grubu I-İskemik Damar Hastalıklarında Periferik Bloklar Karotis Endarterektomilerde Bölgesel Blok Uygulamaları: Doç. Dr. Zerrin Sungur, İstanbul ÜTF Anesteziyoloji

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR Teknik Alan FORMÜLASYON Buluş, madde bağımlılığının tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

KBY de ESA TEDAVİSİ. Prof Dr. Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı. Türk Nefroloji Derneği Nefroloji KIŞ OKULU 2011

KBY de ESA TEDAVİSİ. Prof Dr. Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı. Türk Nefroloji Derneği Nefroloji KIŞ OKULU 2011 KBY de ESA TEDAVİSİ Prof Dr. Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Türk Nefroloji Derneği Nefroloji KIŞ OKULU 2011 KRONĠK BÖBREK YETERSĠZLĠĞĠ VE ANEMĠ K/DOQI Clinical Practice Guidelines for Chronic

Detaylı

Lokal İleri Baş Boyun Kanserinde İndüksiyon Tedavisi mi? Eşzamanlı Kemoradyoterapi mi?

Lokal İleri Baş Boyun Kanserinde İndüksiyon Tedavisi mi? Eşzamanlı Kemoradyoterapi mi? Lokal İleri Baş Boyun Kanserinde İndüksiyon Tedavisi mi? Eşzamanlı Kemoradyoterapi mi? Dr. Deniz Tural Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Sunum Akışı Giriş Lokal ileri

Detaylı

ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ

ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ Yrd. Doç. Dr. Z. Defne DÜNDAR Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fak. Acil Tıp AD. KONYA ŞOK Sistemik doku perfüzyonu bozulduğu ve dokulara oksijen sunumunun azaldığı klinik

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Sedat YANTURALI Dokuz Eylul Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İzmir sedat.yanturali@deu.edu.tr 1 Sunu Planı Hipertansiyona genel bakış

Detaylı