Solunum Sistemi Embriyolojisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Solunum Sistemi Embriyolojisi"

Transkript

1 Solunum Sistemi Embriyolojisi Embriyo yaklaşık 4 haftalıkken, solunum sisteminin ilk taslağı ön barsağın (foregut) ventral duvarından bir çıkıntı halinde belirir. Larinks, trakea ve bronşları döşeyen epitel, akciğerlerde olduğu gibi tümüyle endodermal kökenlidir. Buna karşılık, trakea ve akciğerlerin kıkırdak ve kas yapıları ön barsağı çevreleyen mezodermden türer. Respiratuar primordium (solunum taslağı) ön barsaktan ayrılırken, trakea olarak adlandırılan bir orta hat ve akciğer tomurcuğu şeklinde ifade edilen iki lateral çıkıntı (out-pocketing) oluşturur. Daha sonra, sağ akciğer tomurcuğu, ana bronş adı verilen üç dala, sol akciğer tomurcuğu da iki dala ayrılarak gelişir. Akciğerleri dıştan saran mezoderm visseral plevraya dönüşür. Vücut duvarının iç yüzünü döşeyen mezoderm tabakasından da parietal plevra oluşur. Parietal ve visseral plevralar arasında kalan boşluğa plevral boşluk denir. Toraks Radyolojisi Akın Yıldızhan, Fatih Hikmet Candaş, Cenk Kılıç Şekil 1. Akciğerin gelişim evreleri 1

2 Gelişimin daha ileri evrelerinde, ana bronşların tekrar tekrar bölünmesiyle 6. ayın sonunda yaklaşık 17 yeni bronş rejenerasyonu oluşmuş olur. Bronşial ağaç son şeklini almadan, 6 ek bölünme olacaktır. Bu bölünmeler postnatal hayatta gerçekleşir. Bu yeni bölünmeler oluşurken ve bronşiyal ağaç gelişirken, akciğerler daha kaudal bir pozisyon kazanır ve doğumda trakeal bifurkasyon 4. torasik vertebranın karşısına gelmiş olur (Şekil 1). 7. ayda yeterli gaz değişimi sağlayabilecek kadar kapiller ağı mevcuttur ve prematüre bebek yaşayabilecek durumdadır. Kaynaklar 1. T.W. Sadler. Solunum Sistemi. Başaklar C, çeviri editörü. Langman s Medikal Embriyoloji. Altıncı baskı. İstanbul: Palme Yayıncılık; s Aykar S. Toraksın Radyografik Değerlendirilmesi. Ökten İ, Güngör A, editörler. Göğüs Cerrahisi Cilt I. Ankara: Sim Matbaacılık; s Tuncel E, editör. Solunum Sistemi, Mediastinum. Klinik Radyoloji. İkinci baskı. İstanbul: Nobel & Güneş Kitabevleri; s Ödev K, editör. Radyolojik Anatomi. Toraks Radyolojisi. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; s

3 Solunum Sistemi Morfolojisi Solunum yollarının görevi solunan havayı alveoler yüzeye kadar taşımaktır. Alveollerde, solunan hava ile alveoler kapiller sistemdeki kan arasında gaz değişimi gerçekleşir. Solunum sistemini üç bölümde incelemek uygundur; Taşıyıcı zon, geçiş zonu, respiratuvar zon. a) Taşıyıcı Zon Bu zonda trakea, bronşlar (duvarında kartilaj bulunan), bronşioller (kartilajsız ve alveolsüz) bulunur. Gaz değişiminde rolü olmayan taşıyıcı hava yolları trakeadan itibaren 16 defa dallanma göstermekte olup bu bölümdeki son eleman terminal bronşiollerdir. Ayrıca pulmoner arter ve venler, lenfatik kanallar, sinirler, perivasküler ve peribronşial bağ (destek) dokusu, interlobüler septalar ve plevra bu zon içerisindedir (Şekil 2). Akın Yıldızhan, Fatih Hikmet Candaş, Cenk Kılıç Şekil 2. Taşıyıcı zon, geçiş zonu ve respiratuvar zonun şematik görünümü Trakea: Larenksin devamı olarak 6. servikal vertebra hizasından başlar ve 4. torakal vertebra alt düzeyi arasında uzanır. İkiye ayrıldığı kısım (bifurkasyo trakea-karina) önde angulus sterni (Ludovici açısı) arkada linea interspinalis ile belirlenir. Erişkinde ortalama 11 cm uzunlukta, 2 cm genişlikte elastik ve frajil tübüler bir organdır. İç yüzü silyalı hücreler ve goblet hücre lerinin bulunduğu bir epitel ile örtülüdür. Bunun altında gevşek bağ dokusundan yapılmış, içerisinde lümene açılan submukozal glandların bulunduğu lamina propria tabakası vardır. Lamina proprianın dışında adet, organı önden ve yanlardan saran (C) şeklinde hyalen kartilajlar bulunur. Bu kıkırdakların açık uçları Toraks Radyolojisi 3

4 özefagusa komşu arka yüzde kalın bir düz kas bandı ile birleşir. Trakea karinada ikiye ayrılarak sağ ve sol ana bronşları verir. Sağ ana bronş daha dik seyirli olduğundan aspire edilen yabancı cisimlerin çoğu sağa kaçar. Sağ ana bronş çapı ortalama 15.3 mm dir, karinadan 22 mm sonra üst lob bronşunu verir ve bronkus intermedius adıyla devam eder. Sağ üst lob bronşu ayrımdan 10 mm sonra üç segmenter bronşu verir. Bronkus intermedius üst lob bronşu ayrımından mm sonra ikiye ayrılarak orta ve alt lob bronşlarını verir. Aynı seviyeden alt lobun süperior segment bronşu da ayrılır. Sol ana bronş ortalama 13 mm çapta olup karinadan 50 mm sonra alt ve üst lob bronşlarına ayrılır. Sol üst lob bronşu 10 mm sonra ikiye bazan da üçe ayrılır. Üst kol hemen ikiye ayrılarak apikoposterior ve anterior segment bronşlarını verir. Alt kol ise linguler bronştur ve sağdaki orta lob bronşunun karşılığıdır. Linguler bronş mm sonra süperior ve inferior segment bronşlarına ayrılır. Sol alt lobda segmenter dağılım sağ alt lobdaki gibidir, tek fark anterior bazal ve medial bazal segmentlerin tek bronşta birleşmiş olmasıdır (Şekil 3). Şekil 3. Trakeabronşiyal ağacın dallara ayrılması Hava yolu duvarları kıkırdak, kas ve uzunlamasına elastik fibrillerden yapılmıştır. Trakea daki kıkırdak halkalar ana bronşlar ve 4

5 alt lob bronşlarında da devam eder, diğer lober bronşlar ve segmenter bronşlarda plak şeklinde ve düzensiz adacıklar halindedir. Kıkırdak parçacıklar giderek küçülür, azalır ve 1 mm çaplı subsegmenter bronşlarda kaybolurlar dallanma sırasında bronşioller bulunur. Bronşiollerin çapları mm kadar olup gland ve kartilaj içermezler. Duvarlarında düz kaslar ve zayıf bir bağ dokusu ağı vardır. Parasempatik sinirlerin innerve ettiği düz kaslar inspirasyonda gevşer, ekspirasyonda kasılır. b) Geçiş Zonu Burada hem taşıma hem de gaz transferi işlevi vardır. Respiratuar bronşioller, alveoler kanal ve alveoler saklar havayı daha ilerilerindeki alveollere taşır. Aynı zamanda, bu yapıların duvarlarında bulunan alveollerde gaz transferi de yapılır. Respiratuar bronşioller üç seri dallanma ile terminal bronşiollerden çıkarlar. Daha sonra alveoler kanal ve alveoler saklar gelir, her sakta 4-10 alveol vardır. c) Respiratuar Zon Alveollerden ibarettir ve burada solunan hava ile kan arasında gaz transferi yapılır. Geçiş zonu ve respiratuar zon akciğerlerin parankimini teşkil eder. Alveoller; respiratuar bronşiol, alveoler kanal ve alveoler sak duvarlarına açılan keseciklerdir. Alveol sayısı doğumdan sonra sekiz yaşına kadar artmaya devam eder. Toplam alveoler yüzey vücut ölçülerine bağlı olarak değişmektedir. Gerçek akciğer parankimini oluşturan bu zonda her alveol ve kapilleri elastik ve kollagen liflerden oluşan bir membranla diğerinden ayrılır. Gevşek bağ dokusundan oluşan bu membran içinde kan damarları, sinirler ve lenfatikler bulunur ki bunlar birlikte interstisyum adını alır. Alveoller arasında normalde hava geçişini sağlayan, pnömonilerde ise bakteri dağılımına sebep olan Kohn porları vardır. Memelilerde alveol duvarlarını örten epitel Tip I ve Tip II pömositlerden oluşur. Tip I hücreler; alveol duvarının çoğunluğunu teşkil eder, gaz ve sıvı değişimi burada olur. Tip II hücreler; yüzey gerilimini düzenleyen bir aktif ajan olan surfaktanı sentezler. 5

6 Üçüncü hücre tipi makrofajlardır, bunlar alveoler yüzeyde serbest haldedir ve sistemi mikroorganizmalar ve yabancı partiküllerin yapacağı zararlardan korurlar. Silier aktivite ile makrofaj içine aldığı partiküllerle beraber ortalama dakikada 1 cm hızla bronşioller yönünde taşınır ve üst solunum yollarına atılır. 6

7 Direkt Akciğer Grafileri Radyolojik tanıda ilk basamaktır. Konvansiyonel (analog) veya dijital olarak çekilebilir. Toraks patolojilerinin radyolojik değerlendirmesinde en çok başvurulan yöntem direkt grafilerdir. Direkt grafilerde X-ışını kullanılarak projeksiyon metodu ile görüntü elde edilir. Film-foküs mesafesi cm olmalıdır. Başlıca direkt grafiler şunlardır. a) Postero-Anterior Grafi (PA) Rutin tetkikler sırasında en sık uygulanan tetkik PA akciğer grafisidir. Bu tetkikte x-ışını posteriordan girip anteriordan vücudu terk etmekte ve hastanın toraksının hemen önünde bulunan imaj reseptörüne düşmektedir. b) Yatarak göğüs grafisi PA grafinin yatan hastadaki karşılığı antero-posterior (AP) toraks grafisi olup bu grafi genellikle yoğun bakım hastalarında kullanılır. Postoperatif devrede, ağır hastalık durumunda çekilir. Yatar durumda diyafragma daha yukarıdadır ve pulmoner kan akımı % 30 arttığından vasküler yapılar daha geniş görülür. Yer çekimi azalması sebebiyle bu genişleme üst loblarda daha belirgindir ve yanıltıcı olarak pulmoner venöz hipertansiyon olarak değerlendirilebilir. c) Lateral Grafi PA akciğer grafisinde süperpozisyon nedeniyle iyi görülemeyen bölgelerdeki patolojileri görüntülemede sık başvurulan bir yöntemdir. Özellikle ön-üst mediasten, retrokardiak ve retrodiyafragmatik akciğer alanları bu grafi ile araştırılmalıdır. Kural olarak grafi patoloji düşünülen taraf kasete yakın olarak çekilir, böylece o taraftaki lezyonda kenar keskinliği sağlanmış olur. Fatih Hikmet Candaş, Akın Yıldızhan, Cenk Kılıç Toraks Radyolojisi d) Oblik Grafi Yan röntgenogramda süperpoze olan lezyonları birbirinden ayırmada kullanılır. Obliklik derecesi 25º gibi düşük olmalıdır. Trakea bifurkasyonu oblik pozisyonda çekilen röntgenogramlarda daha iyi görülür. Trakeayı demonstre etmek için yüzücü pozisyonu denilen oblik röntgenogramlar kullanılır. 7

8 e) Apikolordotik Grafi Apeksleri klavikulaların süperpozisyonundan kurtarmak amacıyla çekilen grafidir. Sağ orta lob kollapsı bu pozisyonda iyi görüntülenir. Ön-arka projeksiyonda çekilir. Tüpe açı verilir. Vücut açılı durur (omuzlar geriye doğru). f) İnspiryum-Ekspiryum Grafileri Derin inspirasyonda total akciğer kapasitesini, zorlu ekspirasyonda rezidüel volümü gösteren grafilerdir. Kuşkulu pnömotorakslarda zorlu ekspirasyonda çekilen grafide visseral plevra hattını daha iyi göstermek mümkündür. Amfizem de genel ve lokal hava hapsini göstermek için kullanılır. Frenik sinir patolojilerinde ekspirasyonda sağlam tarafta diyafragma yükselir diğer taraf sabit kalır. g) Lateral Dükübitus Grafisi Hasta lateral dekübitüs pozisyonunda bir yanı üzerine yatarken x-ışını yere paralel olarak ön-arka veya arka-ön doğrultuda gönderilerek çekilen grafidir. Az miktarda plevral sıvı, PA grafideki kuşkulu hava-sıvı seviyesi ve minimal pnömotorakslarda çekilir. Hastaya verilen pozisyonun, yerçekimi etkisi nedeniyle plevrada birikmiş olan sıvı ve hava gibi oluşumların dağılımında büyük rolü vardır. Efüzyon varlığında hasta kuşkulanılan tarafa yatırılır. Minimal pnömotorakslarda ise hasta sağlam tarafı üzerine yatırılır. Ayakta çekilen grafilerde 200 ml nin altındaki sıvılar nadiren saptanırken lateral dekübit grafilerde 100 ml den az sıvılar görüntülenebilir. Direkt Grafilerin Değerlendirilmesi Akciğer radyografisinin değerlendirilmesi sistematik şekilde yapılmalıdır. Sırasıyla; toraks duvarı, diyafragma, plevra, akciğer parankimi, mediasten değerlendirilir. Toraks duvarı: Pektoral kaslar ön aksiller kıvrımı meydana getirir ve toraksın orta ve üst kısımlarında görülen yoğunluk artışından sorumludur. Bu kas dokularının olmaması halinde akciğer daha hiperlüsent görülür. Kadınlarda meme dokusu akciğerin alt 8

9 zonlarında hiperlüsensliğin azalmasına neden olur. Toraks duvarı kemik yapıları; kostalar, vertebral sütun, skapulalar, klavikulalar ve sternumdur. Kostaların arka bölümleri horizontal seyir gösterir, daha sonra oblik olarak uzanır ve kostakondral bileşkeyi oluşturmak için mediale doğru ilerler. Kıkırdak kostalar kalsifiye olmadıkça görülmez. Kostokondral kalsifikasyonlar çoğunlukla fizyolojik kalsifikasyonlardır. Kostaların arka bölümleri diğer kısımlara göre daha denstir. Diyafragma: Sol diyafragma yaprağı sağdan 1-3 cm daha aşağıdadır. Bir diyafragma yaprağı anormal derecede yüksek ise solunum hareketleri esnasında asimetrik hareket görülebilir. Frenik sinir paralizisi, eventrasyon ve subfrenik abse gibi patolojilerde de asimetrik hareket görülür. Yan grafide sol diafragmanın ön kısımı çoğunlukla silinir. Sağ diafragma ise arkadan öne doğru rahatça görülebilir. Mide fundus gazı sol diafragma altında yer alır. Diyafragma patolojileri floroskopi ile daha iyi gösterilir. Plevra; Plevranın parietal ve visseral olmak üzere iki yaprağı vardır. Bu yapraklar yapışık olmayıp iki yaprak arasında bir biri üzerinde kaymayı sağlayan ince tabaka halinde sıvı vardır. Parietal plevra toraks boşluğunun iç yüzeyini (kostal, mediastinal, diyafragmatik) örter. Visseral plevra ise akciğerin yüzeyini örter ve hilusta parietal plevra ile birleşir. Plevra yaprakları arasında negatif (-5 cmh2o) basınç vardır. Bu basınç plevra yapraklarının aralıklı kalmasını sağlamaktadır. Bu basınç interstisyel akciğer dokusunun çekim etkisine karşı koymaktadır. Her lob visseral plevra yaprağı ile kaplıdır ve fissürlerde lobların visseral plevra yaprakları birbirleri ile temas ederler. Arka-ön grafide olguların %45-50 sinde minör (horizontal) fissür görülebilir. Sağ majör fissür 3. veya 4. torasik vertebralardan başlar, 5. veya 6. kosta boyunca uzanır ve sternumun 5-6 cm arkasında diyafragmada sonlanır. Sol akciğerde majör fissür sağdakine göre biraz daha aşağıdan başlar ve sağdakine benzer şekilde sonlanır (Şekil 4). Akciğer parankimi; akciğer radyografisinde mediastenin her bir tarafındaki göğüs boşluğunda bulunurlar. Hilus düzeyinin üst 9

10 Şekil 4. İnterlober fissürlerin şematik görünümü Şekil 5. Arka-ön radyografide akciğerlerin zonal bölgelere ayrımı.1: Apikal bölge, 1+2: Üst zon, 3: Orta zon, 4: Alt zon 10

11 ve alt sınırlarından çizilen horizontal düzlemlerle akciğerler üst, orta ve alt zonlara ayrılmaktadır. Üst zonun apikal bölümü klavikulanın üst kısmında yer alır (Şekil 5). Akciğerler santral (perihiler) ve periferik (subplevral) olmak üzere iki zona ayrılabilir. Periferik bölüm lobların periferindeki 4 cm genişlikteki parankimal zondur ve radyografide damardan yoksundur. Hava yolları; Trakea arka-ön ve yan radyografide grafide trakea üst mediastende duvarları paralel lüsent band olarak görülür. Bifürkasyon düzeyinde sağ ve sol ana bronşlara ayrılır. Sağ ana bronş sola göre daha vertikal seyir gösterir. Karina açısı yetişkinlerde derecedir. Açının 90 derece olması patolojiktir. Akciğerin lobları: Visseral plevranın iki yaprağından ibaret olan fissürler sağ akciğerde 3 loba ve sol akciğerde 2 loba ayrılmaktadır. Akciğerin segmentleri: Akciğerde her segmentin bronşu, arteri ve veni vardır. Loblar gibi plevra ile ayrılmamışlardır. Segmentleri birbirinden ayıran membran yoktur. Bu nedenle sıvı ve hava bir segmentten diğerine geçebilir. Segmentler tepesi hilusa doğru, tabanı ise perifere doğru olan üçgen veya kama şeklindedirler (Şekil 6). Şekil 6. Akciğerlerin lob ve segmentlerinin şematik görünümü. 11

12 Lob ve segment dağılımında bazı anatomik variasyonlar görülebilir. En önemlileri azigos lobu, süperior ve inferior aksesuar loblardır. Bunlar çevre akciğer dokusundan bir fissürle ayrılırlar. Azigos lobu, sağ üst lobun iç kesiminin, süperior aksesuar lob, alt lobun süperior segmentinin, inferior aksesuar lob, sağ alt lobun medial segmentinin bir fissürle ayrılması sonucu ortaya çıkarlar. Hilus; Akciğer radyografisinde hilus gölgesini sağlayan pulmoner arterlerdir. Mediasten; Akciğerlerin arasında ve toraksın merkezinde lokalizedir. Mediasten üst, ön, orta ve arka olmak üzere 4 bölüme ayrılmaktadır (Şekil 7). PA grafide, sol mediastinal kenarı yukarıdan aşağıya doğru; aort topuzu, pulmoner arter, sol ventrükül meydana getirir. Sağ mediastinal kenarı ise yukarıdan aşağıya doğru; vena kava süperior ve sağ atrium meydana getirir (Şekil 8). Şekil 7. Mediasten bölümlerinin şematik görünümü. 12

13 Şekil 8. PA grafide mediastinal kenarların görünümü Direkt grafilerin değerlendirilmesinde dikkat edilecek hususlar; a) Hasta adı ve tarih kontrol edilir, b) Röntgenin sağ-sol pozisyonu belirlenir, c) Hangi tür grafi olduğu belirlenir (PA, AP, yatarak grafi). d) Bütün toraks boşluğu (apikal bölge ve kostadiyafragmatik sinüsler) izlenmelidir. e) Vertebral spinöz çıkıntı sternoklaviküler eklemlere eşit mesafede olmalıdır (simetri). f) Skapulalar akciğer alanlarını örtmemeli ve alt lobların büyük damarları ve torakal vertebralar kalp arkasında görülebilmelidir (x-ışın dozunun az olmadığının göstergesidir). 13

14 Diğer Görüntüleme Yöntemleri Toraks Radyolojisi Fatih Hikmet Candaş, Akın Yıldızhan, Esra Yıldızhan a- Floroskopi (FL) b- Ultrasonografi (USG) c- Bilgisayarlı Tomografi (BT) d- Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) e- Pozitron Emisyon Tomografisi (PET) Floroskopi: Hareketli görüntü elde etme tekniği olan floroskopi ile projeksiyon yönteminden elde edilen bilgilere zamansal boyut kazandırılır. Bu yöntem solunum mekaniği ile ilgili patolojileri aydınlatmada kullanılmakta olup en önemli endikasyonu solunum sırasında göğüs kafesi ve diyafram hareketlerindeki bir kısıtlılık kuşkusudur. Diyafragma felci gibi durumların tespitinde çok yardımcıdır. X-ışını kullanımına bağlı radyasyon etkileri ve özel bir donanım gerektirmesi bu yöntemin dezavantajlarını oluşturur. Direkt grafilerle elde edilen görüntüler belirli zaman aralıkları ile seri olarak alınarak sine radyografiler elde edilir. Ultrasonografi: Ultrasonografi (US) toraks radyolojisinde kullanım alanı sınırlı olmakla birlikte teknik olarak plevral sıvıyı göstermede en hassas yöntemdir. US akciğer parankimine ait hemen hiç bilgi vermezken, çok az miktardaki plevral sıvıyı tespit edebilir. US eşliğinde plevral sıvı örneklemesi yapmak, toraks duvarı yapılarından veya plevradan görüntüleme eşliğinde biyopsi almak mümkündür. Görüntüleme eşliğinde girişimsel işlem yapılması, ankiste plevral sıvıların drenajı, plevral kalınlaşma veya nodüllerin tespiti ve örneklemesi durumlarında teknik başarıyı arttırırlar. Yapılan çalışmalarda US nin çok az miktardaki pnömotoraksı hassasiyetle tespit edebildiği gösterilmiştir. Bilgisayarlı Tomografi Kesit yöntemine dayalı radyolojik inceleme yöntemlerinden toraksta en yaygın kullanılandır. Kitlesel lezyonlar veya bunları taklit edebilen opasitelerin, sekel yada aktif infiltrasyon alanlarının saptanmasında, tümörlerin toraks duvarı ve mediastenle olan ilişkilerinin ve lenfadenopatilerin gösterilmesinde, interstisyel ve plevral patolojilerin araştırılması gibi çok geniş bir has- 14

15 talık yelpazesinde başarılı ile kullanılmaktadır. Tetkik sırasında kontras madde kullanımı, vasküler yapıları ve patolojilerini veya var olan lezyonun vasküler yapılarla ilişkisini göstermede ek bilgiler sağlamaktadır. Konvansiyonel BT: Genelde 10 mm kesit kalınlığı ve İV kontras madde kullanılarak toraksın apeksten diyaframa kadar ardışık taranması yöntemidir. Spesifik bir ön tanı veya lokalizasyon belirtilmeyen patolojilerde tercih edilen yöntemdir. Günümüzde perkutan iğne biyopsilerinde rehber olarak sık kullanılan, emniyetli bir yöntemdir. Yüksek rezolüsyonlu BT: 1-3 mm kalınlığında, İV kontras madde vermeden yapılan bir yöntemdir. Bu yöntemle akciğer parankiminde çok iyi detay alındığından başta bronşektazi olamak üzere interstisyumu tutan pek çok hastalıkta tercih edilmesi gereken yöntemdir. Spiral (Helikal) BT: Spiral tarama ile bir hacimden bilgi toplama yöntemidir. Üç boyutlu (3D) görüntü oluşturulabilir ki bu durum BT anjiografi, geniş hava yolu tümörlerinin görüntülenmesi, maksillo-fasial cerrahi, nöroşirürji, vasküler ve hepatik cerrahi için büyük avantajdır. Bir nefes tutma süresinde tetkik tamamlanır. Tetkik sonrası istenilen kesit kalınlığı ve aralığı ile imaj rekonstrüksiyonu yapmak veya kesit merkezini değiştirmek mümkündür. Toraks BT, tümörlerin toraks duvarı ve mediastenle olan ilişkilerinin ve lenfadenopatilerin gösterilmesinde güvenle kullanılır. Akciğer kanseri düşünülen her hastanın hem tanısı hem de evrelendirilmesinde önemli bir yöntemdir. Tümör düşünülen durumlarda kontrastlı çekilmesi önerilir. BT nin malign dediği lenf bezlerinin %40 ının aslında benign olduğu ve özellikle obstrüktif pnömonisi olan hastalarda buna dikkat edilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Akciğer kanserini saptamak için duyarlılığı %50-80 arasındadır. Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) MRG ın toraks incelemelerindeki yeri sınırlıdır. Rutin çekilmesi önerilmez. Harekete karşı çok hassas bir yöntem olduğu için toraks tetkiklerinde hastanın nefes tutabilmesi çok önemlidir. Toraks patolojisi olan hastaların birçoğunda dispne ve ortopne ne- 15

16 deniyle etkili nefes tutturabilmek pek mümkün olmamaktadır. Özellikle akciğer ve plevra malignitelerinde, lezyonun ana damarlar, göğüs duvarı, omurgalar, diyafram gibi komşu yapılar ile ilişkisini ortaya koymak için tomografiden sonra gerekli görüldüğü takdirde manyetik rezonansa başvurulur. Metastaz araştırmasında MRG beyinde BT ye göre daha duyarlıdır, MRG daha küçük ve daha çok lezyon yakalar. Pozitron Emisyon Tomografisi (PET) Vücuttaki biyomoleküllerin yapısına giren radyoaktif bir ajan hastaya verilir ve hücrelerin metabolizma faaliyetleri sırasında bu radyoaktif ajanı yapısında tutmasından hareketle PET kamerası aracılığıyla değişik planlarda görüntü alınır. Tümör hücrelerinde metabolizma diğer hücrelere göre daha hızlı olduğundan tümör dokusunun yani kanser hücrelerinin bulunduğu yerlerde radyoaktif madde daha fazla tutulur. Tümörün anatomik değerlendirmesinden ziyade biyolojik değerlendirmeyi esas alan bir yöntemdir. Radyoaktif 18F işaretli fluoro-deoksi-d-glukoz (FDG) kullanılarak uygulanan bu yöntemde tümör hücreleri gibi yüksek glukoz tüketimi olan hücrelerin bu maddeyi tutmaları esasına dayanmaktadır. Standart uptake değeri olarak 2.5 in üzeri patolojik olarak kabul edilmektedir. Tanı, evreleme ve tedavi yanıtını değerlendirmede kullanılabilir. Akciğer kanserini saptama ve özellikle uzak metastaz odaklarında yüksek duyarlılığa %79-95 sahiptir. Entegre BT/PET histopatolojik evreleme ile karşılaştırıldığında %98 oranında doğru tümör evrelemesi sağlar. Uzak metastazların saptanmasında BT ve kemik sintigrafisinden üstündür. Beyin dışındaki metastazlar aynı seansta saptanabilir. Cerrahi düşünülen hastalarda sadece PET pozitifliğine bakarak cerrahi dışlanmamalı, biyopsi yapılmalıdır. Yanlış pozitif sonuçlar: Tüberküloz, sarkoidoz, aspergilloz, diğer bazı enfeksiyonlar. Yanlış negatif sonuçlar: Düşük metabolik aktiviteli tümörler (bronkoalveoler karsinom ve karsinoid tümörler), cm den küçük lezyonlarda ve hiperglisemi. Tümör büyüklüğü ve komşu dokulara invazyon iyi değerlendirilemez. Beyin dokusunda metabolik aktivite yüksek olduğundan 16

17 beyin metastazları iyi değerlendirilemez. Mediyastinal LAP, göğüs duvarı invazyonu, mediyasten invazyonu ve plevral efüzyonların malignitesini saptamada yeteneği sınırlıdır. 17

18 Akciğer Hastalıklarında Temel Radyolojik Bulgular Toraks Radyolojisi Fatih Hikmet Candaş, Akın Yıldızhan, Esra Yıldızhan Atelektazi Atelektazi kollaps ve akciğerde hacim kaybı gibi terimlerle eşanlamlı olarak kullanılmaktadır. Bir veya birden çok segmentte veya lobda hacim kaybını belirtmektedir. Başlıca nedenleri; Mukus tıkaçları, yabancı cisim aspirasyonu, tümöral lezyonlar, bronş darlığı, bronş taşları, iyatrojenik, eksternal bası, non-obstruktif atelektazi, travma, orta lob sendromudur (Şekil 9). Şekil 9. Sol üst lob atelektazisi Başlıca radyolojik bulgular; Fissürlerde yer değişikliği, damarların ve hava yollarının bir araya toplanması (opasite artışı), tek taraflı diyafragma yükselmesi, mediasten ve hilusta yer değişikliği, kompansatuvar havalanma artışı, interkostal aralıkların daralması, parankimde lokalize lezyonların yer değiştirmesi. Tümöral Lezyonlar Soliter Pulmoner Nodül: SPN veya coin lezyon, akciğer parankimi içerisinde yerleşmiş, normal akciğer dokusu ile çevrili, sınırları belirgin, çapı 3 cm den küçük, sayıca tek, sıklıkla yuvar- 18

19 lak veya oval görünümde, pnömoni, atelektazi, lenfadenopati ve plevral efüzyonun eşlik etmediği lezyonlar olarak tanımlanmaktadır. Tüm göğüs grafilerinin % sinde SPN saptanmaktadır (Şekil 10A,B). A B Şekil 10. Sağ üst lobda Soliter Pulmoner Nodül. PA akciğer grafi (A) ve bilgisayarlı tomografi (B) görüntüsü. Benign SPN lerin en sık nedenleri granülomatöz hastalıklar, hamartom ve intrapulmoner lenf bezleridir. Benign lezyonların yaklaşık % ini infeksiyöz granülomlar, % 10 unu hamartomlar oluşturur. Malign hastalıklar, SPN etyolojisinin ortalama % 45 inden sorumlu olup, akciğer karsinomu malign SPN lerin en yaygın nedenidir. Ekzantrik, düzensiz ve noktasal kalsifikasyon gösteren pulmoner nodüller malignite lehine değerlendirilir. Santral, difüz ve mısır patlağı şeklindeki kalsifikasyonlar benign olarak değerlendirilebilir. Akciğer kanseri: Dünya Sağlık Örgütü 2004 klasifikasyonunda; malign epitelyal tümörler başlığı altında sekiz ayrı tümör kategorisi ve bu tümörlere ait çok sayıda varyant bulunmaktadır (Yassı hücreli karsinom, Küçük hücreli karsinom, Adenokarsinom, Büyük hücreli karsinom, Adenoskuamöz karsinom, Sarkomatoid karsinom, Karsinoid tümör ve tükrük bezi tipi karsinomlar) Direkt grafi bulguları: Kenarları belirsiz, anatomik yapılarla süperpoze, hiler büyüme yapan, İnfiltratif lezyonlar. Tedaviye cevap vermeyen pnömoni veya atelektazi, tek taraflı hava hapsi, plevral efüzyon ve diyafram felci gibi bulgulardır (Şekil 11A). Toraks bilgisayarlı tomografide spiküler uzantıları olan, ba- 19

20 zen kavitasyon gösteren kitle lezyonu (Şekil 11B,C) ve pozitron emisyon tomografide hipermetabolik alan şeklinde gözlenir (Şekil 11D,E). A B C D E Şekil 11. Sağ üst lobda kitle (Akciğer CA). PA akciğer grafi (A), bilgisayarlı tomografi (B,C) ve pozitron emisyon tomografi (D,E) görüntüsü. Enfeksiyon Hastalıkları Pnömoni; Genellikle bakterilerin neden olduğu fakat herhangi bir mikrobiyolojik ajanında etken olabileceği pulmoner parenkimin inflamasyonudur. Röntgenolojik olarak pnömonilerin primer ve sekonder olmak üzere iki gruba ayrılarak incelenmesi, te- 20

21 daviye yön vermesi nedeniyle, daha yararlıdır. Primer pnömonilerde alttaki akciğer dokusu normaldir. Sekonder pnömonilerde ise pnömoni gelişmeden önce akciğerde bronşektazi ve bronş obstrüksiyonu gibi lezyonlar vardır. Aspirasyon pnömonileri de sekonder pnömoni grubu içerisinde incelenir. Direk grafide infiltrasyon ve ilerleyen dönemlerde hava bronkogramları içeren konsolidasyon şeklinde gözlenebilir (Şekil 12A,B). A B Şekil 12. Sağda yaygın pnömonik infiltrasyon ve konsolidasyon. PA akciğer grafi (A) ve bilgisayarlı tomografi (B) görüntüsü. Kisthidatik; Ekinokokkozis veya hidatidosis olarak da bilinir. Zoonotik bir enfeksiyon olup etkeni Ekinokokus Granülozus tur. Ekinokokus Multilokülaris ve Vogeli diğer nadir görülen hidatitoz etkenleridir. İnsanlar, köpek feçesiyle kontamine su ve gıdalardan veya direk temas yoluyla enfekte olurlar. Kist hidatiğin en sık görüldüğü organ karaciğerdir (%50-60). Karaciğerden geçebilen embriyolar pulmoner kapillere gelerek burada akciğer kist hidatiğini oluştururlar (%10-40). Tedavisi cerrahidir. A B Şekil 13. Sol üst lobda kistik lezyon (Kist Hidatik). PA akciğer grafi (A) ve bilgisayarlı tomografi (B) görüntüsü. 21

22 Operatif mortalite %2 yi geçmez ve rekürrens oldukça düşüktür (%2.7). Kist hidatik radyolojik açıdan düzgün sınırlı, sıvı dansitesinde yer kaplayan lezyon olarak saptanır (Şekil 13A,B). Bronşektazi; Subsegmental solunum yollarının anaormal ve kalıcı dilatasyonu şeklinde tanımlanır. Bronş duvarında destrüksiyona yol açan inflamatuar bir süreç söz konusudur (Şekil 14). Şekil 14. Bilateral tübüler ve orta lobda kistik bronşektazi, bilgisayarlı tomografi görüntüsü. Etiyolojisi; 1. Edinsel Bronşektazi: Bronkopulmoner infeksiyonlar (Kızamık, difteri, boğmaca gibi çocukluk çağı enfeksiyonları ile bakteriel, viral ve mikotik enfeksiyonlar), bronş obstrüksiyonu, orta lob sendromu, edinsel hipogamaglobülinemi. 2. Konjenital Bronşektazi: İmmun defektler (Ig eksiklikleri), metabolik defektler (Kistik fibrozis, alfa -1 antitripsin eksikliği), ultrasütrüktürel defektler (primer silier diskineziler) Tüberküloz: Mycobacterium tuberculosis in neden olduğu akciğer enfeksiyonu tüberküloz olarak adlandırılmaktadır. Genellikle ventilasyonun daha fazla olduğu apikal segmentlere yerleşir ve kavitasyon gösterebilir (Şekil 15A,B). Primer tüberküloz ve reenfeksiyon tüberkülozu adı verilen iki ayrı tipi vardır. Primer tüberküloz, basille ilk karşılaşmada görülen enfeksiyondur. 22

23 A B Şekil 15. Akciğer tüberkülozu (A) ve solda tüberküloz kavitesi (B), PA akciğer grafi görüntüsü. Reenfeksiyon tüberkülozunda organizma daha önce primer enfeksiyonu geçirmiştir. Hastalık, daha önceki lezyonların reaktivasyonu ve/veya reenfeksiyon nedeniyle gelişir. Yetişkinlerde görülür. Hastalığa sekonder tüberküloz, yetişkin tipi tüberküloz, post primer tüberküloz adları da verilir. Diffüz Akciğer Hastalıkları Bir çok etkenin neden olduğu ve genellikle intertisiyumu tutan geniş bir hastalık grubudur. Akciğerin, alveol duvarından oluşan parankimal interstisyumu ve peribronkovasküler doku, interlobuler septalar ve viseral plevradan oluşan gevşek bağ dokusu olmak üzere iki interstisyel bağ dokusu kompartmanı vardır. İntertisyel akciğer hastalıkları akciğer parenkiminde benzer yaygın patolojik değişikliklere yol açar. En sık görülen tipi ise idiyopatik pulmoner fibrozisdir (Şekil 16A,B). A B Şekil 16. İnterstisyel akciğer hastalığı. PA akciğer grafi (A) ve bilgisayarlı tomografi (B) görüntüsü. 23

24 Mediasten Hastalıkları Mediastende lokalize lezyonlar tümöral, vasküler, inflamatuar ve konjenital kaynaklı olabilir. Mediasten kitlelerinin lokalizasyona göre sınıflandırılması; Ön mediasten (Retrosternal bölge); VKS dilatasyonu, Paratiroid tümörler, Ektopik troid, Timus tümörleri, Germ hücreli tümörler, Lenfoma, Mezenkimal tümörler, Aort anevrizması. Ön mediasten (Perikardiyak bölge); Perikardiyak kist, Hiatus hernileri, Lenf bezi kitleleri, Bronkojenik kist. Orta mediasten: Lenfbezi kitleleri, Bronkojenik kist, Enterik kist, Mediastinit, Arkus aorta anevrizması, Pulmoner arter anevrizması, İnen aorta anevrizması, Hiatus hernileri (Şekil 17A). Arka mediastenden orta mediastne uzanan kitleler: Nörojenik tümörler, mezenkimal tümörler (Şekil 17B). Arka mediasten: Nörojenik tömörler, İnen aorta anevrizmaları, Meningosel, Paravertebral abse ve hematom, A B Şekil 17. Mediastinal kitle, lenfoma (A) ve mezenkimal iğsi hücreli tümör (B) bilgisayarlı tomografi görüntüsü. Plevra Hastalıkları Pnömotoraks: Akciğer ile göğüs duvarı arasındaki plevral boşlukta hava birikmesine pnömotoraks denilmektedir (Şekil 18). 1. Spontan pnömotoraks; a) Primer: Belirgin bir akciğer hastalığı yoktur b) Sekonder: Belirgin bir akciğer hastalığının komplikasyonu olarak gelişir. (Hava yolu hastalığı, KOAH, Akciğer enfeksiyonları, İnterstisyel Akciğer hastalıkları, Malignite, Torasik endometriyozis) 24

AKCİĞER GRAFİSİ YORUMLAMA. Doç. Dr Bülent ERDUR PAÜTF Acil Tıp AD ATOK 2011

AKCİĞER GRAFİSİ YORUMLAMA. Doç. Dr Bülent ERDUR PAÜTF Acil Tıp AD ATOK 2011 AKCİĞER GRAFİSİ YORUMLAMA Doç. Dr Bülent ERDUR PAÜTF Acil Tıp AD ATOK 2011 Öğrenme Hedefleri PA AC grafisi çekim tekniği Teknik değerlendirme Radyolojik anatomi Radyolojik değerlendirme Radyografi örnekleri

Detaylı

TORAKS RADYOLOJİSİ. Prof Dr Nurhayat YILDIRIM

TORAKS RADYOLOJİSİ. Prof Dr Nurhayat YILDIRIM TORAKS RADYOLOJİSİ Prof Dr Nurhayat YILDIRIM PA AKCİĞER GRAFİSİNDE TEKNİK ÖZELLİKLER Film ayakta çekilmelidir. Göğüs ön duvarı film kasetine değmelidir. Işık kaynağı kişinin arkasında olmalıdır. Işık kaynağı

Detaylı

Akciğer Grafisi Değerlendirme

Akciğer Grafisi Değerlendirme Akciğer Grafisi Değerlendirme X-ışın tüpü Posteroanterior (PA) akciğer grafisi Lateral (sol yan) akciğer grafisi X-ışın tüpü Sol yan akciğer grafisinde x-ışınları sağ taraftan girip sol taraftan çıkar.

Detaylı

AKCĠĞER GRAFĠSĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ UZM.DR.UMUT PAYZA KATİP ÇELEBİ ÜNV. ATATÜRK EAH ACİL TIP ANABİLİM DALI

AKCĠĞER GRAFĠSĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ UZM.DR.UMUT PAYZA KATİP ÇELEBİ ÜNV. ATATÜRK EAH ACİL TIP ANABİLİM DALI AKCĠĞER GRAFĠSĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ UZM.DR.UMUT PAYZA KATİP ÇELEBİ ÜNV. ATATÜRK EAH ACİL TIP ANABİLİM DALI ÖĞRENME HEDEFLERI PA AC grafisi çekim tekniği Teknik değerlendirme Radyolojik anatomi Radyolojik

Detaylı

Akciğer Kanserinde Tanı Yöntemleri

Akciğer Kanserinde Tanı Yöntemleri Akciğer Kanserinde Tanı Yöntemleri Akciğer kanserinin tanısında anamnez, fizik muayene, tam kan sayımı ve rutin biyokimya testlerinden sonra; Noninvaziv (akciger filmi, toraks BT, PET, balgam sitolojisi),

Detaylı

TORAKS DEĞERLENDİRME KABUL ŞEKLİ 2 (Bildiri ID: 64)/OLGU BİLDİRİSİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ

TORAKS DEĞERLENDİRME KABUL ŞEKLİ 2 (Bildiri ID: 64)/OLGU BİLDİRİSİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ TORAKS DEĞERLENDİRME ŞEKLİ 2 ( ID: 64)/OLGU Sİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ SONRASINDA GELİŞEN ORGANİZE PNÖMONİ (OP/ BOOP) Poster 3 ( ID: 66)/Akut Pulmoner Emboli: Spiral

Detaylı

Akciğer kanserinde radyolojik bulgular, değerlendirme. Dr. Canan Akman İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı

Akciğer kanserinde radyolojik bulgular, değerlendirme. Dr. Canan Akman İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Akciğer kanserinde radyolojik bulgular, değerlendirme Dr. Canan Akman İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Radyolojik bulgular, ipuçları Göğüs duvarı invazyonu, mediasten invazyonu Nodal

Detaylı

18/11/2015. PA (posteroanterior) AKCİĞER. Önerilen pozisyonlar. Toraks grafileri Çekim teknikleri ve Radyografik Anatomi

18/11/2015. PA (posteroanterior) AKCİĞER. Önerilen pozisyonlar. Toraks grafileri Çekim teknikleri ve Radyografik Anatomi Toraks grafileri Çekim teknikleri ve Radyografik Anatomi Prof.Dr. Murat Kocaoğlu Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Önerilen pozisyonlar Temel: Postero-anterior (PA) erekt (ayakta)

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı Göğüs Cerrahisi Akciğer Kanserinde Anamnez ve Fizik Muayene Bulguları Giriş Akciğer kanseri ülkemizde 11.5/100.000 görülme sıklığına

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Sedat Gürkok. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Sedat Gürkok. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Soliter Pulmoner Nodül Tanım: Genel bir tanımı olmasa da 3 cm den küçük, akciğer parankimi ile çevrili, beraberinde herhangi patolojinin eşlik

Detaylı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Meme kanserli hastalarda ana prognostik faktörler: Primer tümörün büyüklüğü

Detaylı

Göğüs hastalıklarının tanısında ve ayırıcı tanısında sıklıkla arka-ön (posterior

Göğüs hastalıklarının tanısında ve ayırıcı tanısında sıklıkla arka-ön (posterior Mediyasten Hastalıkları ve Cerrahisi Editör: Prof. Dr. kın Eraslan LCI ÖLÜM 6 ÖLÜM 06 Klasik Radyografi 39 Klasik Radyografi Kemal Ödev Göğüs hastalıklarının tanısında ve ayırıcı tanısında sıklıkla arka-ön

Detaylı

Tanı: Metastatik hastalık için patognomonik bir radyolojik. Tek veya muitipl nodüller iyi sınırlı veya difüz. Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak

Tanı: Metastatik hastalık için patognomonik bir radyolojik. Tek veya muitipl nodüller iyi sınırlı veya difüz. Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak Göğüs Cerrahisi Metastatik Akciğer Tümörleri Giriş İzole akciğer metastazlarına tedavi edilemez gözüyle bakılmamalıdır Tümör tipine

Detaylı

Krikoid kıkırdağın altında C6 vertebra seviyesinden başlar ve T4-T5 vertebra seviyesinde sağ ve sol ana bronkus olarak ikiye ayrılarak sonlanır.

Krikoid kıkırdağın altında C6 vertebra seviyesinden başlar ve T4-T5 vertebra seviyesinde sağ ve sol ana bronkus olarak ikiye ayrılarak sonlanır. TRAKEANIN CERRAHİ HASTALIKLARI Trakea larinks ile karina arasında Ventilasyon için gerekli olan solunum organıdır. Krikoid kıkırdağın altında C6 vertebra seviyesinden başlar ve T4-T5 vertebra seviyesinde

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak Göğüs Cerrahisi Plevral Sıvı Fizyolojisi Giriş: Plevral sıvının tespitinde; - Direk akciğer grafisi (Yan yatar pozisyonda) - Ultrasonografi

Detaylı

Pnömotoraks. Akif Turna. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı. aturna@istanbul.edu.tr

Pnömotoraks. Akif Turna. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı. aturna@istanbul.edu.tr Pnömotoraks Akif Turna! Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı aturna@istanbul.edu.tr! Sunum Sırası Pnömotoraksın tanımı ve sınıflandırılması Tedavi (Konservatif ve Cerrahi tedavi) Bilateral

Detaylı

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD Multipl Myeloma da PET/BT Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD İskelet sisteminin en sık görülen primer neoplazmı Radyolojik olarak iskelette çok sayıda destrüktif lezyon ve yaygın

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS CERRAHİSİ ANABİLİM DALI 2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DÖNEM-V DERS PROGRAMI

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS CERRAHİSİ ANABİLİM DALI 2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DÖNEM-V DERS PROGRAMI DÖNEM-V DERS PROGRAMI TEORİK DERSLER: 1- Toraksın cerrahi anatomisi (Yrd.Doç.Dr.Rasih YAZKAN) 2- Göğüs cerrahisinde invaziv tanı yöntemleri (Yrd.Doç.Dr.Rasih YAZKAN) 3- VATS (Video yardımlı torakoskopik

Detaylı

PULMONER GÖRÜNTÜLEME. Radyografi planlanması 01.02.2012

PULMONER GÖRÜNTÜLEME. Radyografi planlanması 01.02.2012 PULMONER GÖRÜNTÜLEME Dr. Şükrü GÜRBÜZ F.Ü. HASTANESİ ACİL TIP A.D. Dispneli, göğüs ağrılı yada travmalı hastaları değerlendirmede göğüs görüntülemesi sıkca kullanılmaktadır. 1 2 Radyografi planlanması

Detaylı

Pnömotoraks Tanım Akciğerler ile göğüs duvarı arasındaki plevral boşlukta hava birikmesine pnömotoraks denilmektedir.

Pnömotoraks Tanım Akciğerler ile göğüs duvarı arasındaki plevral boşlukta hava birikmesine pnömotoraks denilmektedir. Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Pnömotoraks Tanım Akciğerler ile göğüs duvarı arasındaki plevral boşlukta hava birikmesine pnömotoraks denilmektedir. Primer spontan pnömotoraks

Detaylı

Asendan AORT ANEVRİZMASI

Asendan AORT ANEVRİZMASI Asendan AORT ANEVRİZMASI Aort anevrizması, aortanın normal çapından geniş bir çapa ulaşarak genişlemesidir. Aorta nın bütün bölümlerinde anevrizma gelişebilir. Genişlemiş olan bölümün patlayarak hayatı

Detaylı

Akciğerin Embryolojisi Akif Turna

Akciğerin Embryolojisi Akif Turna Akciğerin Embryolojisi Akif Turna Neden Embryoloji? Neden Embryoloji? Organların gelişimini (organogenesis) anlamak Neden Embryoloji? Organların gelişimini (organogenesis) anlamak Fonksiyonlarını daha

Detaylı

BATIN BT (10/11/2009 ): Transvers kolon orta kesiminde kolonda düzensiz duvar kalınlaşması ile komşuluğunda yaklaşık 5 cm çapta nekrotik düzensiz

BATIN BT (10/11/2009 ): Transvers kolon orta kesiminde kolonda düzensiz duvar kalınlaşması ile komşuluğunda yaklaşık 5 cm çapta nekrotik düzensiz Olgu Sunumu Olgu: 60y, E 2 ayda 5 kilo zayıflama ve karın ağrısı şikayeti ile başvurmuş. (Kasım 2009) Ailede kanser öyküsü yok. BATIN USG: *Karaciğerde en büyüğü VIII. segmentte 61.2x53.1 mm boyutunda

Detaylı

MEME RADYOLOJİSİ DEĞERLENDİRME Kabul Şekli 1 (Bildiri ID: 39)/Meme Kanserinin Mide Metastazı Poster Bildiri KABUL POSTER BİLDİRİ

MEME RADYOLOJİSİ DEĞERLENDİRME Kabul Şekli 1 (Bildiri ID: 39)/Meme Kanserinin Mide Metastazı Poster Bildiri KABUL POSTER BİLDİRİ MEME RADYOLOJİSİ DEĞERLENDİRME Kabul Şekli 1 ( ID: 39)/Meme Kanserinin Mide Metastazı Poster 2 ( ID: 63)/lenfomalı iki olguda meme tutulumu Poster 4 ( ID: 87)/Olgu Sunumu: Meme Amfizemi Poster 6 ( ID:

Detaylı

Erken Evre Akciğer Kanserinde

Erken Evre Akciğer Kanserinde Erken Evre Akciğer Kanserinde Görüntüleme Dr. Figen Başaran aran Demirkazık Hacettepe Universitesi Radyoloji Anabilim Dalı Kasım 2005 Mayıs 2006 Müsinöz ve nonmüsinöz tipte bronkioloalveoler komponenti

Detaylı

N.U.64 yaşında Bayan,evhanımı *Öksürük *2 ay önce kuru öksürük yakınması ile başvurduğu hastanede çekilen akciğer grafisi ile hastanemize gönderilmiş

N.U.64 yaşında Bayan,evhanımı *Öksürük *2 ay önce kuru öksürük yakınması ile başvurduğu hastanede çekilen akciğer grafisi ile hastanemize gönderilmiş N.U.64 yaşında Bayan,evhanımı *Öksürük *2 ay önce kuru öksürük yakınması ile başvurduğu hastanede çekilen akciğer grafisi ile hastanemize gönderilmiş ÖZ VE SOY GEÇMİŞ 7yıl önce kolon rezeksiyonu (adeno

Detaylı

Hiatal Herniler Tanım Hiatal herni, diyafragmanın özefageal hiatusunda herhangi bir organın anormal protrüzyonu olarak tanımlanmaktadır.

Hiatal Herniler Tanım Hiatal herni, diyafragmanın özefageal hiatusunda herhangi bir organın anormal protrüzyonu olarak tanımlanmaktadır. Hiatal Herniler Tanım Hiatal herni, diyafragmanın özefageal hiatusunda herhangi bir organın anormal protrüzyonu olarak tanımlanmaktadır. Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Ersin

Detaylı

Çocuk Hekimleri için Akıl Defteri / Radyolojik Değerlendirmeler*

Çocuk Hekimleri için Akıl Defteri / Radyolojik Değerlendirmeler* 1 Hazırlayan: Mustafa Hacımustafaoğlu, Bursa * Bu sayfaya, konusunda uzman akademisyenlerin Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları radyolojisi ile ilgili ve kısa klinik bilgileri de içeren konusunda klinik açıdan

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ 19/11/2015 SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI

SOLUNUM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ 19/11/2015 SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI VE FİZYOLOJİSİ FİZYOLOJİSİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Canlılığın sürdürülebilmesi için vücuda oksijen alınması gerekir. Solunumla alınan oksijen, kullanılarak metabolizma sonucunda karbondioksit açığa

Detaylı

PNÖMONİ: RADYOLOJİK BULGULARI

PNÖMONİ: RADYOLOJİK BULGULARI SOLUNUM YOLLARI ENFEKSİYONLARI PNÖMONİ: RADYOLOJİK BULGULARI Dr. Recep Savaş Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji AD, İzmir Sol hemitoraksta izlenen lezyon a) Kist hidatik b) Mediastinal kitle c) Parankimal

Detaylı

MEMENĐN LENFATĐK ANATOMĐSĐ

MEMENĐN LENFATĐK ANATOMĐSĐ MEMENĐN LENFATĐK ANATOMĐSĐ Dr. N. Zafer Utkan Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Meme Kanseri Sempozyumu Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi 10 Mart 2010 Lenfatik Sistemin Genel

Detaylı

HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM

HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM Nadirdir!!! Üst aerodijestif sistem malinitelerinin % 5-10 u, tüm malinitelerin ise %0.5 i hipofarinks kanserleridir. Kötü seyirlidir!!! İleri evrede başvurmaları ve

Detaylı

Slayt 1. Slayt 2. Slayt 3 DİAFRAGMA HASTALIKLARI ANATOMİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger. Diafragma - Muskuler - Tendinöz (Centrum tendineum)

Slayt 1. Slayt 2. Slayt 3 DİAFRAGMA HASTALIKLARI ANATOMİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger. Diafragma - Muskuler - Tendinöz (Centrum tendineum) Slayt 1 DİAFRAGMA HASTALIKLARI Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger Slayt 2 ANATOMİ Diafragma - Muskuler - Tendinöz (Centrum tendineum) Diafragmatik kruslar - Crus Dextrum - Crus Sinistrum Slayt 3 Slayt 4 Diafragmanın

Detaylı

Olgularla Akciğer Hastalıkları Copyright 2011 AVES Yayıncılık Ltd. Şti.

Olgularla Akciğer Hastalıkları Copyright 2011 AVES Yayıncılık Ltd. Şti. Olgularla Akciğer Hastalıkları Copyright 2011 AVES Yayıncılık Ltd. Şti. Adres: Kızılelma Cad. 5/3 34096 Fındıkzade-İstanbul Tel.: +90 212 589 00 53 Faks: +90 212 589 00 94 E-mail: info@avesyayincilik.com

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

VENA CAVA SUPERİOR SENDROMU. Dr.Serdar Onat

VENA CAVA SUPERİOR SENDROMU. Dr.Serdar Onat VENA CAVA SUPERİOR SENDROMU Dr.Serdar Onat VENA CAVA SUPERİOR SENDROMU Vena Cava Superiorda kan akımının tıkanıklığa uğraması sonucu gelişen klinik tablodur. Acil olarak tanısal değerlendirme ve tedaviyi

Detaylı

MEME KANSERİ TARAMASI

MEME KANSERİ TARAMASI MEME KANSERİ TARAMASI Meme Kanseri Taramanızı Yaptırdınız Mı? MEME KANSERİ TARAMASI NE DEMEKTİR? Kadınlarda görülen kanserlerin %33 ü ve kansere bağlı ölümlerin de %20 si meme kanserine bağlıdır. Meme

Detaylı

Genitoüriner Sistem Tümörlerinde Radyoloji Dr.Oğuz Dicle

Genitoüriner Sistem Tümörlerinde Radyoloji Dr.Oğuz Dicle Genitoüriner Sistem Tümörlerinde Radyoloji Dr.Oğuz Dicle III.Tıbbi Onkoloji Kongresi Onkolojik Görüntüleme Kursu 24 Mart 2010,Antalya Böbrek Mesane Prostat Böbrek Mesane Testis Radyolojiye Sorular Tümör

Detaylı

İnvazif Fungal İnfeksiyonlarda Tanı Klinik-Radyolojik Yaklaşım. Dr.Özlem Özdemir Kumbasar

İnvazif Fungal İnfeksiyonlarda Tanı Klinik-Radyolojik Yaklaşım. Dr.Özlem Özdemir Kumbasar İnvazif Fungal İnfeksiyonlarda Tanı Klinik-Radyolojik Yaklaşım Dr.Özlem Özdemir Kumbasar Bağışıklığı baskılanmış hastaların akciğer komplikasyonları sık görülen ve ciddi sonuçlara yol açan önemli sorunlardır.

Detaylı

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Dr. Ayşegül Örs Zümrütdal Başkent Üniversitesi-Nefroloji Bilim Dalı 20/05/2011-ANTALYA Böbrek kistleri Genetik ya da genetik olmayan nedenlere bağlı olarak, Değişik

Detaylı

Pulmoner Tromboembolizm. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Ankara

Pulmoner Tromboembolizm. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Ankara Pulmoner Tromboembolizm Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Ankara Pulmoner Tromboembolizm Venöz Tromboembolizm = DVT + PTE Derin Ven Trombozu (genellikle

Detaylı

TRAKEA CERRAHİSİNDE TEMEL PRENSİPLER

TRAKEA CERRAHİSİNDE TEMEL PRENSİPLER TRAKEA CERRAHİSİNDE TEMEL PRENSİPLER İ.Ü. CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS CERRAHİSİ ANABİLİM DALI Dr Ahmet DEMİRKAYA 21 Eylül 11 Çarşamba C6-T4 arasında uzanan trakea infrakrokoid seviyeden karinaya kadar

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Akın Yıldızhan. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Akın Yıldızhan. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Künt Toraks Travmaları Yaşamın ilk dört dekatında birinci ölüm nedeni travmadır. Toraks travması ölümlerin %25 inde ana nedendir. Toraks travmalarının

Detaylı

TORAKS BT PRATİK. Yrd.Doç.Dr. Süreyya YILMAZ

TORAKS BT PRATİK. Yrd.Doç.Dr. Süreyya YILMAZ TORAKS BT PRATİK Yrd.Doç.Dr. Süreyya YILMAZ TORAKS BT KEMİK YAPININ DEĞERLENDİRİLMESİ Sağ klaviküla Sol klaviküla Sağ humerus Sol humerus Klavikülalar Humerus 2 1 Kostalar rakamlar ile gösterilmiştir Sol

Detaylı

Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi

Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi Dr. E. Tuba CANPOLAT 1, Dr. Alper FINDIKÇIOĞLU 2, Dr. Neşe TORUN 3 1 Başkent Üniversitesi

Detaylı

KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE TANI VE EPİDEMİYOLOJİ. İNT. DR. BURCU TURAN Nisan 2014

KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE TANI VE EPİDEMİYOLOJİ. İNT. DR. BURCU TURAN Nisan 2014 KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE TANI VE EPİDEMİYOLOJİ İNT. DR. BURCU TURAN Nisan 2014 EPİDEMİYOLOJİ Akciğer kanseri, günümüzde, kadınlarda ve erkeklerde en sık görülen ve en fazla ölüme yol açan

Detaylı

ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU

ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU Op.Dr.Hakan YETİMALAR Doç.Dr.İncim BEZİRCİOĞLU Dr. Gonca Gül GÜLBAŞ TANRISEVER İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştıma Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

SOLİTER PULMONER NODÜL

SOLİTER PULMONER NODÜL SOLİTER PULMONER NODÜL Dr. Sebahat Akoğlu Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Göğüs s Hastalıklar kları AD Tanım 3 cm.den küçük üçük, tek, normal akciğer dokusuyla çevrili, adenopati ya da atelektazi

Detaylı

Basit Guatr. Yrd.Doç.Dr. Okan BAKINER

Basit Guatr. Yrd.Doç.Dr. Okan BAKINER Basit Guatr Yrd.Doç.Dr. Okan BAKINER Amaç Basit (nontoksik) diffüz ve nodüler guatrı öğrenmek, tanı ve takip prensiplerini irdelemek. Öğrenim hedefleri 1.Tanım 2.Epidemiyoloji 3.Etiyoloji ve patogenez

Detaylı

Astım hastalığı, kronik yani süreklilik gösteren ve ataklar halinde seyir gösteren bir hava yolu

Astım hastalığı, kronik yani süreklilik gösteren ve ataklar halinde seyir gösteren bir hava yolu Bölüm 21 Astımla Karışan Hastalıklar Dr. Alpaslan TANOĞLU ve Dr. Mustafa DİNÇ Astım hastalığı, kronik yani süreklilik gösteren ve ataklar halinde seyir gösteren bir hava yolu hastalığıdır. Hastalığın en

Detaylı

Mediyasten, her iki plevral boşluğun arasında kalan anatomik bütünün adıdır.

Mediyasten, her iki plevral boşluğun arasında kalan anatomik bütünün adıdır. Mediyasten Hastalıkları ve Cerrahisi Editör: Prof. Dr. Akın Eraslan BALCI 1 BÖLÜM 1 Mediyasten Anatomisi ve Mediyastenin Kompartmanları BÖLÜM 1 Mediyasten Anatomisi ve Mediyastenin Kompartmanları Miray

Detaylı

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır.

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır. HODGKIN LENFOMA HODGKIN LENFOMA NEDİR? Hodgkin lenfoma, lenf sisteminin kötü huylu bir hastalığıdır. Lenf sisteminde genç lenf hücreleri (Hodgkin ve Reed- Sternberg hücreleri) çoğalır ve vücuttaki lenf

Detaylı

Tıkanma Sarılığı. Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu

Tıkanma Sarılığı. Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu Tıkanma Sarılığı Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu Normal serum bilirubin düzeyi 0.5-1.3 mg/dl olup, 2.5 mg/dl'yi geçerse bilirubinin dokuları boyamasıyla klinik olarak sarılık ortaya çıkar. Sarılığa yol

Detaylı

Solunum Sistemi Fizyolojisi

Solunum Sistemi Fizyolojisi Solunum Sistemi Fizyolojisi 1 2 3 4 5 6 7 Solunum Sistemini Oluşturan Yapılar Solunum sistemi burun, agız, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea (soluk borusu), bronslar, bronsioller, ve alveollerden

Detaylı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı 1 Ameliyat Yapılmadan İlgilendiği Konular: Sıvı ve Elektrolit tedavisi Şok Yanık tedavisi 2 Travma Hastaları Kesici karın travmaları: Karın bölgesini içine alan kurşunlanma,

Detaylı

AKCİĞER GRAFİLERİ. Tahsin SARISOY Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Radyoloji Anabilim Dalı, Kocaeli, Türkiye e-mail: htsarisoy@yahoo.

AKCİĞER GRAFİLERİ. Tahsin SARISOY Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Radyoloji Anabilim Dalı, Kocaeli, Türkiye e-mail: htsarisoy@yahoo. Tahsin SARISOY Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Radyoloji Anabilim Dalı, Kocaeli, Türkiye e-mail: htsarisoy@yahoo.com Mediyastinal patolojilerin görüntülenmesinde en çok kullanılan radyolojik yöntemler

Detaylı

Plöropnömonektomi (Ekstraplevral Pnömonektomi)

Plöropnömonektomi (Ekstraplevral Pnömonektomi) Plöropnömonektomi (Ekstraplevral Pnömonektomi) Akif Turna İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı bildirdi. Ekstraplevral Pnömonektomi Sarot, 1940 larda ilk kez tanımladı.

Detaylı

Gerçek şilöz asit: yüksek trigliserid oranlarına sahip sıvı.

Gerçek şilöz asit: yüksek trigliserid oranlarına sahip sıvı. GİRİŞ Süt rengi Şilus un peritoneal kaviyete ekstravazasyonudur. Oldukça nadir görülen bir durumdur. Asit sıvısındaki trigliserid seviyesi 110 mg/dl nin üzerindedir. Lenfatik sistemin devamlılığında sorun

Detaylı

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR?

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR? LENFOMA NEDİR? Lenfoma, diğer grup onkolojik hastalıklar içinde yaşamın uzatılması ve daha kaliteli yaşam sağlanması ve hastaların kurtarılmaları açısından daha fazla başarı elde edilmiş bir hastalıktır.

Detaylı

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 18 Ocak 12 Çarşamba

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 18 Ocak 12 Çarşamba Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer

Detaylı

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR SPONDİLODİSKİTLER Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR Vertebra Bir dizi omurdan oluşur Vücudun eksenini oluşturur Spinal kordu korur Kaslar, bağlar ve iç organların yapışacağı sabit bir yapı sağlar. SPONDİLODİSKİT

Detaylı

TIP ÖĞRENCİSİ İÇİN DERS NOTLARI MEME RADYOLOJİSİ

TIP ÖĞRENCİSİ İÇİN DERS NOTLARI MEME RADYOLOJİSİ TIP ÖĞRENCİSİ İÇİN DERS NOTLARI MEME RADYOLOJİSİ Hazırlayan: Prof.Dr.Ayşenur Memiş Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Memede tanı yöntemleri ve tanı basamakları: Meme hastalıklarına

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Yetişkinde Gergin Omurilik Sendromu ve Eşlik Eden Toraks Deformitesi Gergin omurilik, klinik bir durumdur ve zemininde sebep olarak omuriliğin gerilmesi sonucu

Detaylı

AKCİĞER KANSERİ. Doç.Dr.Filiz Koşar

AKCİĞER KANSERİ. Doç.Dr.Filiz Koşar AKCİĞER KANSERİ Doç.Dr.Filiz Koşar Akciğer Kanseri Nedir? Kanserler genellikle ilk ortaya çıktığı dokuya göre adlandırılır. Akciğer kanseri ilk önce akciğerde başlar Akciğerler göğüs boşluğumuzun büyük

Detaylı

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Bir vertebra cisminin alttaki üzerinde öne doğru yer değiştirmesidir. Spondilolizis Pars interartikülaristeki lizise verilen isimdir. Spondilolistezis

Detaylı

Diagnostik Görüntüleme ve Teknikleri

Diagnostik Görüntüleme ve Teknikleri Diagnostik Görüntüleme ve Teknikleri Diagnostik görüntüleme ve teknikleri, implant ekibi ve hasta için çok amaçlı tedavi planının uygulanması ve geliştirilmesine yardımcı olur. 1. Aşama Görüntüleme Aşamaları

Detaylı

29 yaşında erkek aktif şikayeti yok. sağ sürrenal lojda yaklaşık 3 cm lik solid kitlesel lezyon saptanması. üzerine hasta polikliniğimize başvurdu

29 yaşında erkek aktif şikayeti yok. sağ sürrenal lojda yaklaşık 3 cm lik solid kitlesel lezyon saptanması. üzerine hasta polikliniğimize başvurdu 29 yaşında erkek aktif şikayeti yok Dış merkezde yapılan üriner sistem ultrasonografisinde insidental olarak sağ sürrenal lojda yaklaşık 3 cm lik solid kitlesel lezyon saptanması üzerine hasta polikliniğimize

Detaylı

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı Görüntüleme Birimi Meme Kanserinde Tanı Yöntemleri 1. Fizik muayene 2. Serolojik Testler 3. Görüntüleme 4. Biyopsi Patolojik

Detaylı

Erkek ve kadınlarda kanser nedenli ölümlerin en sık sebebi

Erkek ve kadınlarda kanser nedenli ölümlerin en sık sebebi AKCİĞER KANSERLERİNDE CERRAHİ TEDAVİ Dr.Serdar Onat 1950 li yıllarda küresel epidemi olarak başlamış. Erkek ve kadınlarda kanser nedenli ölümlerin en sık sebebi Akciğer Kanseri Türkiyede yüzbinde 11.5

Detaylı

Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi. Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD

Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi. Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD Kolon tümörlü olguların %40-50 sinde karaciğer metastazı gelişir ; % 15-25 senkron (primer tm ile /

Detaylı

Olgu Sunumları 6 Kasım m 2009 15:30-17:00 17:00

Olgu Sunumları 6 Kasım m 2009 15:30-17:00 17:00 Olgu Sunumları 6 Kasım m 2009 15:30-17:00 17:00 OLGU I 67 yaşı şında erkek hasta Çiftçi, i, Acıpayam T. Onkoloji polikliniği i başvuru tarihi: 21 Temmuz 2008 Yakınmas nması: : nefes darlığı ığı,, sol kolda

Detaylı

Kime? Pulmoner Görüntüleme. Hangi tetkik? Akciğer grafisi. Akciğer grafisi. Akciğer grafisi. Travma. Göğüs ağrısı. Nefes darlığı

Kime? Pulmoner Görüntüleme. Hangi tetkik? Akciğer grafisi. Akciğer grafisi. Akciğer grafisi. Travma. Göğüs ağrısı. Nefes darlığı Kime? Pulmoner Görüntüleme Dr. Özlem YİĞİT Akdeniz Acil Tıp A.D. 09.02.2010 Travma Göğüs ağrısı Nefes darlığı 1 2 Hangi tetkik? Ventilasyon-perfüzyon sintigrafisi Toraks tomografisi Pulmoner anjiografi

Detaylı

Skolyoz. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Skolyoz. Prof. Dr. Önder Aydıngöz Skolyoz Prof. Dr. Önder Aydıngöz Skolyoz Tanım Omurganın lateral eğriliğine skolyoz adı verilir. Ayakta çekilen grafilerde bu eğriliğin 10 o nin üzerinde olması skolyoz olarak kabul edilir. Bu derecenin

Detaylı

Yıl: 2000 35 Yaş, Kadın, S.B., İstanbullu, ev hanımı, evli

Yıl: 2000 35 Yaş, Kadın, S.B., İstanbullu, ev hanımı, evli Yıl: 2000 35 Yaş, Kadın, S.B., İstanbullu, ev hanımı, evli Şikayeti: Sağ memede kitle Hikayesi: Sağ memede olan kitlenin son bir ayda daha da büyümesi üzerine doktora başvurmuş. Menarş: 14 İlk doğum yaşı:

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

TORAKS TOMOGRAFİ DEĞERLENDİRMESİ

TORAKS TOMOGRAFİ DEĞERLENDİRMESİ TORAKS TOMOGRAFİ DEĞERLENDİRMESİ Yrd.Doç.Dr. Süreyya YILMAZ DÖNEM 5 BT, X ışınlarının doku tarafından tutulması fizik ilkesine dayanan kesitsel bir görüntüleme yöntemidir X ışınlarının doku tarafından

Detaylı

Primer Akciğer Kanserinde Konvansiyonel Radyoloji

Primer Akciğer Kanserinde Konvansiyonel Radyoloji Primer Akciğer Kanserinde Konvansiyonel Radyoloji Turan ACICAN*, Akın KAYA* * Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Anabilim Dalı, ANKARA Akciğer kanserlerinde en fazla görülen

Detaylı

www.travma.org TORAKS TRAVMALARI Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Derneği Travma ve Resüsitasyon Kursu (TRK)

www.travma.org TORAKS TRAVMALARI Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Derneği Travma ve Resüsitasyon Kursu (TRK) TORAKS TRAVMALARI Amaçlar İlk muayene sırasında yaşamı kesin tehdit edici yaralanmaların saptanması ve tedavisi İkincil muayene sırasında gözlenen ve potansiyel olarak yaşamı tehdit edici yaralanmaların

Detaylı

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Dr. ALĠ MURAT SEDEF Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Dr. ALĠ MURAT SEDEF Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu BAġKENT ÜNĠVERSĠTESĠ MEDĠKAL ONKOLOJĠ

Detaylı

Mediasten Tümörleri Akif Turna İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı

Mediasten Tümörleri Akif Turna İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı Mediasten Tümörleri Akif Turna İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı Mediasten anatomisi: Üstte torasik inlet, altta diafragma, önde sternokostal duvar, arkada vertebralar ve kot

Detaylı

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları ABD, Medikal Onkoloji BD Güldal Esendağlı

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları ABD, Medikal Onkoloji BD Güldal Esendağlı Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Aydın Aytekin Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Rafiye Çiftçiler Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları

Detaylı

TİROİD NODÜLLERİNE YAKLAŞIM

TİROİD NODÜLLERİNE YAKLAŞIM NE YAKLAŞIM Prof. Dr. Sibel Güldiken TÜTF, İç Hastalıkları AD, Endokrinoloji BD PREVALANSI Palpasyon ile %3-8 Otopsi serilerinde %50 US ile incelemelerde %30-70 Yaş ilerledikçe sıklık artmakta Kadınlarda

Detaylı

Radyoloji Dersleri 1: Radyolojik Olarak Akciğer Kanserine Benzeyen Tüberküloz Olguları

Radyoloji Dersleri 1: Radyolojik Olarak Akciğer Kanserine Benzeyen Tüberküloz Olguları Radyoloji Dersleri 1: Radyolojik Olarak Akciğer Kanserine Benzeyen Tüberküloz Olguları Akın KAYA*, Gökhan ÇELİK*, Özlem GÜRKAN*, Banu ERİŞ GÜLBAY*, Turan ACICAN* * Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs

Detaylı

POSTEROANTERİOR AKCİĞER GRAFİSİ: OPTİMAL TEKNİK VE YORUMLAMA

POSTEROANTERİOR AKCİĞER GRAFİSİ: OPTİMAL TEKNİK VE YORUMLAMA POSTEROANTERİOR AKCİĞER GRAFİSİ: OPTİMAL TEKNİK VE YORUMLAMA POSTEROANTERIOR CHEST X-RAY: OPTIMAL TECHNIQUE AND INTERPRETATION Nuri Çağatay Çimşit, Rabia Ergelen Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma

Detaylı

Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur.

Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur. TYBD SEPSİS ÇALIŞMASI ENFEKSİYON TANIMLARI Derin Cerrahi Alan Enfeksiyonu(DCAE) Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur. 1.Cerrahi girişimden sonraki

Detaylı

Epidermal bazal hücrelerden veya kıl folikülünün dış kök kılıfından köken alan malin deri tm

Epidermal bazal hücrelerden veya kıl folikülünün dış kök kılıfından köken alan malin deri tm BAZAL HÜCRELİ KARSİNOM Epidermal bazal hücrelerden veya kıl folikülünün dış kök kılıfından köken alan malin deri tm Nadiren met. yapar fakat tedavisiz bırakıldığında invazif davranış göstermesi,lokal invazyon,

Detaylı

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 01 Kasım 2010 Pazartesi

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 01 Kasım 2010 Pazartesi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Doç.Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Doç.Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı

Detaylı

MEME KANSERİ. Öğr.Gör.Dr.Aylin ERDİM M.Ü. SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ CERRAHİ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI

MEME KANSERİ. Öğr.Gör.Dr.Aylin ERDİM M.Ü. SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ CERRAHİ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI MEME KANSERİ Öğr.Gör.Dr.Aylin ERDİM M.Ü. SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ CERRAHİ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI KANSER Cancer İngilizce yengeç YENGEÇ düşmanını kıstırdıktan sonra sıkıca tutuyor, yavaş

Detaylı

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dr. Koray TOPGÜL Medical Park Samsun Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü/ SAMSUN 35 yaşında erkek hasta, İlk kez 2007

Detaylı

FLEKSİBL FİBEROPTİK BRONKOSKOPİ

FLEKSİBL FİBEROPTİK BRONKOSKOPİ FLEKSİBL FİBEROPTİK BRONKOSKOPİ DOÇ. DR. ARİF DURAN ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ACİL TIP ANABİLİM DALI Bronkoskopi nedir? Solunum yollarının endoskopik olarak incelenmesi Bronkoskop çeşitleri

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek Göğüs Cerrahisi Akciğerin Superior Sulkus Tümörlerinde Omurga Tutulumunda Cerrahi Yaklaşım Giriş Akciğerin apeksinden kaynaklanan

Detaylı

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul Öğrenim hedefleri Mezenterik vasküler olay şüphesi ile gelen hastayı değerlendirmede kullanılan

Detaylı

28.02.2015. Sarkoidoz. MSS granülomatozları. Sarkoidoz. Sarkoidoz. Granülom / Granülomatoz reaksiyon

28.02.2015. Sarkoidoz. MSS granülomatozları. Sarkoidoz. Sarkoidoz. Granülom / Granülomatoz reaksiyon Granülom / Granülomatoz reaksiyon Non-enfektif granülomatozlar: Sinir sistemi tutulumu ve görüntüleme Küçük nodül Bağışıklık sisteminin, elimine edemediği yabancı patojenlere karşı geliştirdiği ve izole

Detaylı

Ciddi Göğüs Travmaları Seda ÖZKAN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı, Kayseri Göğüs Travmaları Travmaya bağlı ölümlerin %25 inde doğrudan sorumlu Travmaya bağlı diğer ölümlerin %25

Detaylı

PEDİATRİK HODGKİN LENFOMA DR. CEM ÖNAL BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ RADYASYON ONKOLOJISI A.D.

PEDİATRİK HODGKİN LENFOMA DR. CEM ÖNAL BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ RADYASYON ONKOLOJISI A.D. PEDİATRİK HODGKİN LENFOMA DR. CEM ÖNAL BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ RADYASYON ONKOLOJISI A.D. Vaka 16y, K. Şikayet: sol boyunda 6 aydır var olan şişlikte giderek artış olmuş. Şişlik sayısında artış mevcut. Fizik

Detaylı

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) TANIMI SINIFLAMASI RİSK FAKTÖRLERİ PATOFİZYOLOJİSİ EPİDEMİYOLOJİSİ

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) TANIMI SINIFLAMASI RİSK FAKTÖRLERİ PATOFİZYOLOJİSİ EPİDEMİYOLOJİSİ KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) TANIMI SINIFLAMASI RİSK FAKTÖRLERİ PATOFİZYOLOJİSİ EPİDEMİYOLOJİSİ ÖĞRENİM HEDEFLERİ KOAH tanımını söyleyebilmeli, KOAH risk faktörlerini sayabilmeli, KOAH patofizyolojisinin

Detaylı

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması Dr. Ahmet U. Demir Solunum fizyolojisi Bronş Ağacı Bronş sistemi İleti havayolları: trakea (1) bronşlar (2-7) non respiratuar bronşioller (8-19) Gaz değişimi: respiratuar

Detaylı

BAŞ-BOYUN LENF NODLARI

BAŞ-BOYUN LENF NODLARI BAŞ-BOYUN LENF NODLARI Dr. Yusuf Öner GAZİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ RADYOLOJİ A.D. ANKARA LENFATİK SİSTEM Lenfatik sistem farklı bölgelerdeki lenf nodlarından geçerek, lenf sıvısını venöz sisteme taşıyan

Detaylı

Yabancı Cisim Aspirasyonları. Dr. Arif KUT Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Kliniği

Yabancı Cisim Aspirasyonları. Dr. Arif KUT Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Kliniği Yabancı Cisim Aspirasyonları Dr. Arif KUT Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Kliniği Epidemiyoloji Klinik Tanı Yöntemleri Tedavi Korunma Yabancı cisim aspirasyonu (YCA)

Detaylı