RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİLİ GÜÇ SİSTEMLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "0124730 - RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİLİ GÜÇ SİSTEMLERİ"

Transkript

1 147 - RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİLİ GÜÇ SİSTEMLERİ BÖLÜM 1. RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİ (RES) 1.1 GİRİŞ Rüzgâr enerjisi son yıllarda dünyanın en hızlı büyüyen enerji kaynağı olup, özellikle geçmiş 1 yılda rüzgâr enerjisi kullanım kapasitesi oldukça hızlı büyümüştür. 7 yılı sonu itibari ile Dünyadaki toplam rüzgar enerjisi kullanımı 94.1 GW değerine ulaşmıştır. Bu rakam 1994 yılında.5gw, 4 yılında ise 47GW idi. Dünya da rüzgâr enerjisi kurulu gücündeki büyüme yaklaşık yıllık olarak %-%5 ciarındadır. Ancak rüzgâr enerjisinin payı ancak %1 ler seiyesindedir. Almanya e Danimarka rüzgâr enerjisi kullanımında Dünya da en önde gelen ülkelerdir. 7 erilerine göre, Danimarka yaklaşık enerjisinin % sini rüzgârdan karşılarken, bu oran Portekiz e İspanyada %9, Almanya da ise %7 seiyelerindedir. Ancak toplam rüzgâr enerjisi kurulu gücü bakımından Almanya Dünya lideridir. Türkiye de rüzgâr enerjisi yatırımları 1998 yılından itibaren, daha çok küçük ölçeli yap-işlet-deret modeli ile uygulamalar artmaya başlamıştır. Türkiye de halen faaliyette olan Rüzgâr Santralleri Tablo 1. de erilmiş olup, ilgili erilere göre Türkiye deki toplam kurulu güç 1 santral ile MW tır. Bu haliyle ülkemizde rüzgâr enerjisinin payı %1 seiyesinin altındadır. Tablo 1. 8 yılı itibari ile Türkiye de faaliyette olan Rüzgâr Santralleri YERİ ŞİRKET ÜRETİME GEÇİŞ GÜÇ(MW) İMALATÇI TÜRBİN SAYISI İzmir - Çeşme Alize A.Ş Enercon İzmir - Çeşme Güçbirliği A.Ş Vestas 1 Çanakkale - Bozcaada Bores A.Ş. 1. Enercon 17 İstanbul - adımköy Sünjüt A.Ş. 1. Enercon Balıkesir - Bandırma Bares A.Ş. I/6 GE İstanbul - Siliri Ertürk A.Ş. II/6.85 Vestas 1 İzmir - Çeşme Mare A.Ş. I/7 9. Enercon 49 Manisa - Akhisar Deniz A.Ş. I/7 1.8 Vestas 6 Çanakkale - İntepe Anemon A.Ş. I/7.4 Enercon 8 Çanakkale - Gelibolu Doğal A.Ş. II/ Enercon 18 atay - Samandağ Deniz A.Ş. I/8 Vestas 15 Manisa - Sayalar Doğal A.Ş. I/8.6 Enercon 8 İzmir - Aliağa İnnores A.Ş. I/8 4.5 Nordex Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 1

2 Rüzgâr enerjisi kullanımındaki paralelliğe bağlı olarak, Rüzgar enerjisi teknolojisi de son yıl içerisinde hızla gelişmiştir e halen rüzgar enerjisi teknolojisi ile ilgili bütün hususlar araştırma konusu olup gelişmeye deam etmektedir. 1.. RÜZGÂR ENERJİSİ DÖNÜŞÜMÜ Bir rüzgâr enerji dönüşüm sisteminin temel safhaları aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Türbin rotoru aerodinamik olarak dizayn edilmiş kanatları asıtası ile rüzgar dalga enerjisinin bir kısmını yakalayarak mekanik enerjiye çeirir. Düşük hızlı bu mekanik enerji dişli kutusu yardımı ile yüksek generatör hızı seiyesine çıkarılır. Eğer generatör yüksek kutup sayısına sahip ise dişli kutusuna ihtiyaç duyulmayabilir. Yüksek dönüş hızına sahip mekanik enerjiye çerilmiş bu enerji ise generatör aracılığı ile elektrik enerjine dönüştürülür. Daha sonra transformatör e iletim hatları aracılığı ile yerel elektrik şebekesine elektrik sayacı e kesici üzerinden bağlanır. Tercih edilen rüzgâr enerji sistemi topolojisine bağlı olarak transformatörden önce güç elektroniği üniteleri ile elektrik enerjisi farklı formlarda regüle edilir. Şekil : Rüzgâr enerjisi dönüşüm aşamaları 1.. RÜZGÂR TÜRBİNLERİNİN YAPISI VE ÇEŞİTLERİ Rüzgâr türbinleri mekaniksel olarak elektrik generatörüne bağlı iki eya daha fazla kanatları olan rotorları asıtasıyla rüzgâr kinetik enerjisini yakalar. Bu türbin yüksek bir kule üzerine monte edilerek, yakalayacağı kinetik enerjisi artırılmaya çalışılır. Arzu edilen güç üretim kapasitesini elde etmek için bir bölgeye birçok rüzgâr türbini kurulur. Bu tür yapılara rüzgâr çiftliği denir. Türbin dizaynında genel olarak iki farklı tasarım kullanılır: Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa

3 - Yatay eksenli rüzgâr türbini - Düşey eksenli rüzgâr türbini Şekil 1: Rüzgâr türbin konfigürasyonları Yatay eksenli rüzgâr türbinleri hem rüzgâr yönünde (downwind) hem de rüzgâra karşı (upwind) yönde çalışabilmektedir. Düşey eksenli türbinler ise rüzgârı her yönde kabul ederler. Rotor haricindeki tüm bileşenler her iki rüzgâr türbini dizaynında da aynıdır. Dikey eksenli makinanın şekli bir yumurta çırpıcısını andırır. Özel yapısal aantajlarından dolayı geçmişte kullanılmakta idi. Günümüzde modern türbinlerin çoğu yatay eksen dizaynındadır. Şekil. Yatay e düşey eksenli rüzgâr türbinleri Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa

4 Rotor haricindeki tüm bileşenler her iki rüzgâr türbini dizaynında da aynıdır. Aşağıda yatay eksenli rüzgâr türbinin ayrıntılı yapısı erilmiştir. Şekil. Yatay eksenli bir rüzgâr türbinin ayrıntılı yapısı Bir Rüzgâr Enerji Santralinin Temel Bileşenleri: - Kule - eya kanatlı rüzgâr türbini - Rüzgâr yönüne göre kanatların/türbinin yönünü ayarlayan mekanizma - Mekanik dişli ünitesi - Elektrik generatörü - ız sensörleri e hız kontrol ünitesi - Güç-elektronik ünitesi e kontrolü - Enerji depolama sistemleri(özellikle şebekeden bağımsız çalışma için) - Yerel elektrik şebekesine bağlantı için transformatör, iletim hattı e kesici Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 4

5 1.4. RÜZGÂR IZI VE GÜÇ ARASINDAKİ İLİŞKİ hızı ile hareket eden m kütleli haanın kinetik enerjisi SI birim sistemine göre: W KE 1. m. [ joule] Bu şekilde hareket halinde olan haa akışındaki güç, birim zamanda akan Kinetik Enerji akışı olacağından. (Not:, Eğer güç zaman içerisinde sabit ise; W P.t Enerji Güç Zaman ) ise P 1 ( Birim zamanda akan kütle). olarak yazılır ise; Buradan; A alanı boyunca gücü; hızı ile hareket eden haa kütlesinin m& Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 5

6 Yoğunluk ile hacmin çarpımı kütleyi ereceğinden,, Akışkan bir kütle için nin zamana göre türei alınır ise, kısaca, m& eşitliğini güç ifadesinde yerine yazarsak; 1 1 m& ρ. A. PA ( ρ. A. ). PA ρ. A. (*) Denklem genel olarak A alanı boyunca oluşan rüzgâr gücü açısından yazılır ise; Burada; P w : Rüzgâr(haa) akışındaki mekaniksel güç[watt] ρ : aa yoğunluğu[kg/m ] Not: 1 atm basıncında (deniz seiyesi) e 15 C sıcaklıkta, ρ 1,5kg/m A: Rotor kanatlarının süpürdüğü alan(rüzgârın geçtiği bölgenin kesit alanı)[m ] Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 6

7 ρ.a. Birim zamanda akan haanın kütlesi[kg/s] A. acimsel akış oranı(birim zamanda akan m miktarı)[ m /s] (*) güç ifadesinin rüzgâr hızına bağlı olarak değişimi hızın kübü ile orantılı olarak aşağıdaki gibi değişir: Şekil 4. Rüzgâr hızı güç ilişkisi Burada erilen güç, birim m başına karşılık gelen güç olup, bu büyüklük bir bölgenin spesifik (özel) gücü olarak eya güç yoğunluğu olarak adlandırılır. Dolayısıyla bir bölgenin spesifik (özel) P 1 gücü W ρ. olup birimi: [watt/ m ] dir ( P w α ). A Not: İki bölgenin rüzgâr potansiyeli, spesifik rüzgâr güçleri cinsinden karşılaştırılır e dönen kanatların süpürdüğü alan açısından w/ m olarak erilir. Bu güç rüzgâr hızının küpü ile orantılı olarak değiştiğinden, örneğin rüzgâr hızının iki katına çıkması gücün 8 kat artması anlamına gelir. Yani rüzgâr türbininin 1 saatte mph rüzgâr hızında yakaladığı enerji, 1mph hızında 8 saatte elde edilebilir. ız 5mph e düşerse aynı enerjiyi yakalayabilmek için türbini 64 saat çalıştırmak gerekir(yaklaşık,5 gün). Üstelik daha ileride görüleceği üzere rüzgâr türbinleri düşük hızlarda hareket ettirilemezler. P w 1 ρ. A Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 7

8 güç ifadesi aynı zamanda türbin rotorunun süpürdüğü alan ile doğru orantılıdır [ P w α A ]. Yatay eksenli türbin için rotor süpürme alanı; A π D 4 ( D : Rotor çapı) Görüldüğü üzere A alanı yatay eksenli türbinlerde kanat çapının karesi ile orantılıdır. Dolayısıyla rüzgâr gücü D ile orantılıdır [ P w α A ]. Yani kanat çapı iki katına çıkarıldığı takdirde, rüzgâr gücü 4 katına çıkar. Bu basit inceleme daha büyük rüzgâr türbinleri ile çalışma konusunda ekonomik skala hakkında bize genel karşılaştırma imkanı erir. Bir rüzgâr türbininin maliyeti yaklaşık kanat çapı ile orantılı olarak artar, hâlbuki güç kanat çapının karesi ile orantılıdır. Sonuç olarak daha büyük rüzgâr türbinleri daha ekonomiktir. Düşey eksenli rüzgâr türbininin(rotorun) süpürdüğü alan tam dairesel olmamasından dolayı daha karmaşık bir yapı arz eder. Bu alan yaklaşık olarak; A D. ile erilebilir. D A D. Şekil 5. Düşey eksenli rüzgâr türbininin yaklaşık alan hesabı Burada; D: Rotor kanatlarının maksimum genişliği : Rotor kanatlarının dikey maksimum yüksekliği Rüzgâr türbinlerindeki en önemli noktalardan birisi farklı rüzgâr hızlarındaki yakalanacak enerji miktarıdır. Rüzgâr e güç arasındaki non-lineer ilişkiden dolayı, (*) rüzgâr ortalama güç formülünü elde edilebilecek toplam enerji tahmininde kullanamayız Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 8

9 Örnek: C de e 1 atm basıncında aşağıdaki rüzgâr durumları için 1m lik alanda yakalanabilecek enerji miktarlarını karşılaştırınız. Çözüm: a) 8m/s rüzgâr hızında saatlik işletme süresinde elde edilebilecek enerjiyi bulunuz. b) 1 saat boyunca 4 m/s rüzgâr hızı e 1 saat boyunca 1 m/s rüzgâr hızı, (Yani saatlik işletme periyodunda ortalama 8m/s rüzgâr hızında) elde edilebilecek enerjiyi bulunuz. Görüldüğü üzere bir işletme periyodu boyunca ortalama rüzgâr hızı kullanımı oldukça büyük hatalar oluşturabilmektedir. er iki durumda da ortalama hız aynı olmasına rağmen (b) şıkkındaki sonuç (a) ya göre %75 oranla daha fazladır ATMOSFERİK ŞARTLARIN RÜZGÂR GÜCÜ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Sıcaklığın aa Yoğunluğuna (Air Density) Etkisi Rüzgâr güç erileri sunulurken genellikle haa yoğunluğunun 1,5 kg/m olduğu, yani haa şartlarının 15 C sıcaklık e 1 atm basınç altında olduğu kabul edilir. Farklı haa şartları için haa yoğunluğu ideal gaz kanunundan hareketle elde edilebilir Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 9

10 P. V n. R. T (1*) P Mutlak basınç(1 atm) V acim(m ) n Kütle(mol) R İdeal gaz sabiti m atm T Mutlak sıcaklık(k:kelin) Kelin K C + 7,15 Kelin mol Eğer gazın moleküler ağırlığını (g/mol) MA ile gösterirsek, haa yoğunluğu, ρ ( kg m ) n( mol) MA( g / mol) 1 / V ( m ) ( kg / g) ρ (*) (1*) e (*) denklemleri birleştirilirse: P MA 1 RT ρ (*) elde edilir. ((*) denkleminden n i çekip (1*) da yerinde yazıyoruz.) Dolayısıyla bütün bilmemiz gereken haanın moleküler ağırlığıdır. aa(%1) Nitrojen(%78,8) + Oksijen(%,95) + Argon(%,9) + Karbondioksit(%,5) + Neon(%,18) Bu bileşenler kullanılarak haa karışımının moleküler ağırlığı MAhaa.788x8, +.95x +.9x9,95 +.5x x (g/mol) Not: Bileşenlerin moleküler ağırlıkalrı(g/mol) N 8. O Ar 9.95 CO 44.1 Ne Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 1

11 Örnek: 1 atm basıncında e C de haanın yoğunluğunu bulunuz. Çözüm: 15 C e 1 atm haa yoğunluğuna göre (1,5kg/m), C de ki haa yoğunluğu yaklaşık %5 daha fazla. Rüzgâr gücü haa yoğunluğu ile doğru orantılı olduğundan, Pw gücü de %5 oranında daha fazla olacaktır. Aşağıdaki tablo 1 atm basıncındaki farklı haa sıcaklıklarına karşılık gelen haa yoğunluklarını e grafik ise sıcaklık ile değişimlerini göstermektedir. Tablo 1. 1 atm basıncı altında haa yoğunluğunun haa sıcaklığı ile değişimi Sıcaklık( C) aa Yoğunluğu (kg/m) Sıcaklık Değişimi İçin Yoğunluk Oranı, -1 1,4 1, ,84 1,1-15 1,68 1, ,5 1,14-9 1,7 1,91-6 1, 1,79-1,7 1,67 1,9 1,55 1,78 1,44 6 1,65 1, 9 1,51 1,1 1 1,8 1, ,5 1, 18 1,1,99 1 1,,98 4 1,188,97 7 1,176,96 1,165,951 1,15, ,14,9 9 1,11,9 4 1,1, Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 11

12 Şekil 5a. 1 atm basıncı altında haa yoğunluğunun haa sıcaklığı ile değişimi Rakımın(Altitude) aa Yoğunluğuna Etkisi aa yoğunluğu e dolayısıyla rüzgâr gücü atmosferik basınca e sıcaklığa bağlıdır. aa basıncı ise rakımın bir fonksiyonu olduğundan deniz seiyesinin üzerindeki bölgelerde rüzgâr gücü tahmin edilirken bir düzeltme faktörü kullanılmalıdır. Şekil de gösterildiği üzere düşey eksende statik bir haa kesitini(a) dikkate alalım. RAKIM Üst yüzey basıncı Ρ ( z + dz) aa diliminin oluşturduğu kuet g ρ A dz dz z Taban alanı (Kesit) A Taban basıncı ( Ρ(z) ) Ρ( z + dz) g ρ A dz + Şekil 6. Yükseklik ile basınç arasındaki ilişkiyi bulmak amacı ile dikkate alınan haa koridoru Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 1

13 Verilen düşey kolondaki dz kalınlığa sahip ρ yoğunluklu haanın kütlesi ρ.a. dz ile erilir. z + dz yüksekliğindeki yüzeyde haa basıncı P(z + dz) olarak erilir ise haa diliminin alt yüzeyindeki P(z) basıncı, P(z + dz) basıncı ile ilgili haa diliminin birim alan ağırlığı toplamına eşittir. P( z) P( z + dz) + g. ρ. A. dz A P ( z) P( z + dz) + g. ρ. dz Burada g, yerçekimi sabiti(yerçekimi imesi) 9,86m/s Böylece artımsal dp basıncı, yükseklikteki dz artımsal değişimi için yazılırsa d P ( z + dz ) P ( z ) g. ρ dz dp dp g. ρ dz g.ρ dz ρ haa yoğunluğu (*) denklemiyle erildiği üzere atmosferik basıncın bir fonksiyonudur. (*) denklemini dp/dz ifadesinde yerine yazarsak; dp dz g P MA 1 RT dp g MA 1 dz RT P Biz burada rakımın sıcaklık üzerindeki etkisini ihmal ediyoruz. Rakımdaki her bir km lik artış, sıcaklıkta yaklaşık 6,5 C lik bir azalma oluşturur. Kabullerimizi basitleştirmek için haa sıcaklığı dikkate alınan koridor boyunca sabit kabul edilebilir. Bu ihmal çok ufak bir hataya neden olur. Yukarıda ki formülde birim; sabit e birim dönüştürme faktörlerini yerine yazarsak (sıcaklık 15 C sabit kabul edildi): dp dz 9,86( m / s ) 8,97( g / mol) 1 ( kg / g) atm 1Pa 5 m atm K mol K 8,56 1 (. /. ) 88,15 11,5Pa N / m 1N kg. m / s P Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 1

14 dp 1, P 1 dz m ln p e p ln p p. e P P. e 4 diferansiyel denklem çözümü yapılırsa; dp 4 1, P ln p + c 1, p ln p 1, , z p p 1, ,18575x1 4 4 z 4 dz 4. z. z 1( atm). e 1,18575x1 Burada, Po Referans basınç(1 atm) Metre(Rakım yüksekliği) 4 Örnek: aa yoğunluğunu aşağıdaki durumlar için hesaplayınız Çözüm: a) 15 C(88,15K) e 1m yükseklik, b) aa sıcaklığı -5 C e yükseklik 1m Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 14

15 Aşağıdaki tabloda 15 C de haa basıncının e yoğunluğunun rakım ile olan değişimi özetlenmiştir. Tablo. 15 C de haa basıncının e yoğunluğunun rakım ile olan değişimi Rakım (m) Basınç (atm) aa Yoğunluğu (kg/m) Yükseklik Değişimi İçin Basınç Oranı, 1, 1,5 1, 1,988 1,11,988,977 1,197,977,965 1,18,965 4,954 1,168,954 5,94 1,155,94 6,91 1,141,91 7,9 1,18,9 8,91 1,114,91 9,899 1,11,899 1,888 1,88,888 11,878 1,75,878 1,867 1,6,867 1,857 1,5,857 14,847 1,8,847 15,87 1,6,87 16,87 1,14,87 17,817 1,,817 18,88,99,88 19,798,978,798,789,967,789 1,78,955,78 Şekil 6a. 15 C de haa basıncının e yoğunluğunun rakım ile olan değişimi Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 15

16 Eğer belirli bir haa yoğunluğu için sıcaklık e basınç düzeltme faktörleri birleştirilir ise; ρ 1, 5 r T r A rt : Sıcaklık düzeltme faktörü ra : Rakım (AltitudeA) düzeltme faktörü Örnek: 1m yükseklikte e -6 C haa sıcaklığında rüzgâr hızı 8m/s ise rüzgâr güç yoğunluğunu (W/m ) hesaplayınız. Çözüm: Kule Yüksekliğinin Etkisi Rüzgâr gücü, rüzgâr hızının küpü ile doğru orantılı olduğundan, rüzgâr hızındaki ufak bir artış bile ekonomik açıdan oldukça önemlidir. Türbini yüksek hızlı rüzgârlara maruz bırakmanın bir yolu da, türbinleri daha uzun kulelere monte etmektir. Yer seiyesinin ilk birkaç yüz metre yüksekliklerinde, rüzgâr hızı yeryüzü ile olan sürtünme e etkileşiminden dolayı oldukça fazla etkilenir. Pürüzsüz yüzeyler örneğin; durgun deniz yüzeyi rüzgâra karşı oldukça düşük bir direnç gösterir. Rüzgâr hısındaki değişim oranı yüksekliğin artmasıyla birlikte daha düşük seiyelerde kalacaktır. Diğer yandan yüzey rüzgârları oldukça tümsekli arazilerde, orman e bina alanlarında oldukça düşük olacaktır. Yüzey pürüzlülük faktörünün rüzgâr hızı üzerindeki etkisi aşağıdaki ifade ile karakterize edilebilir: Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 16

17 α (**) Burada, yüksekliğindeki rüzgâr hızı iken υ ise referans yükseklikteki rüzgâr hızıdır(genelde 1m alınır). α ise sürtünme katsayısıdır. α sürtünme katsayısı rüzgâra maruz kalan yer yüzeyinin topolojisine bağlı bir katsayıdır. Aşağıdaki tabloda farklı yeryüzü topolojileri için α katsayıları erilmiştir. Yeryüzü Karakteristiği Pürüzsüz sert toprak, durgun su Toprak seiyesinde uzun çimenli bölge Toprak seiyesinin üzerinde daha uzun mahsul Kırsal orman alanları, bir çok ağaç Ağaçlık ufak kasabalar Uzun binalarla dolu büyük şehirler Sürtünme Katsayısı, α,1,15,,5,,4 (**) formülü ile erilen yaklaşım daha ziyade ABD de kullanılan bir kriterdir. Arupa ülkelerinde kullanılan formül ise; ln z ln z (***) Burada z; pürüzlülük uzunluğunu göstermektedir. Pürüzlülük sınıflandırması e uzunluğu ile ilgili tablo aşağıdadır. Pürüzlülük Sınıfı Tanımı Pürüzlülük Uzunluğu (m) Su yüzeyi, 1 Açık geniş araziler(az sayıda engel ar), Çiftlikler(1 er km aralıklarla rüzgâr engelleyiciler ar),1 Çok fazla rüzgâr engeli olan çiftlik eya kenar mahalle,4 4 Yoğun yerleşim bölgeleri eya orman 1, Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 17

18 Not: (**) e (***) denklemleri rüzgâr hızının yükseklik değişimini ancak tahmin eden yaklaşımlardır. Gerçekte en güzel yaklaşım arazide ölçüm yapmaktır. Yine de biz bu derste daha ziyade (**) formülünü kullanacağız. Farklı α değerleri için yükseklik ile rüzgâr hızı e gücü oranı arasındaki değişimi gösterir grafik aşağıda erilmiştir. Şekil 7. α değerlerine bağlı olarak farklı yükseklikler için rüzgâr hız e güç oranları arasındaki ilişki Örnek: Bir anemometre(rüzgâr hızı e yönü ölçüm cihazı:anemometer) sürtünme katsayısı, olan bir bölgede, yer yüzeyinden 15m yükseklikte rüzgâr hızını 6m/s olarak ölçmektedir. Aynı bölgede 5m yükseklikteki rüzgâr hızını e bölgeye ilişkin özel gücü (spesifik güç) tahmin ediniz.. (Sıcaklık15 C e basınç 1 atm) Çözüm: Görüldüğü üzere 5m yükseklikteki güç 15m yükseklikteki gücün.95 katı Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 18

19 Not: Rüzgâr gücü rüzgâr hızının küpü ile değiştiğinden α formülü kullanılarak yüksekliğindeki rüzgâr bağıl gücünü, o referans yüksekliğindeki gücün bir fonksiyonu olarak erebiliriz. α α ρ ρ P P A A P P Örnek: Aşağıda erilen rüzgâr türbini için kanat uçlarının maruz kalacağı maksimum e minimum özel güç oranını hesaplayınız. Çözüm: Not: Görüldüğü üzere kanat en tepeye çıktığı zaman güç, kanat ucunun en aşağı indiği duruma göre %5 daha fazla. Burada önemli bir noktaya urgu ardır. Kanat en üst noktaya çıktığı zaman çok daha fazla rüzgâr kuetine maruz kalır. Aynı anda kanatın teki daha fazla rüzgâr kuetine maruz kalmışken, alt kanat daha küçük rüzgâr kuetine maruz kalır. Türbin döndükçe bu olay periyodik olarak deam eder. Yani türbin kanatları sürekli değişen bir zorlanmaya maruz kalır. Bu özellikle büyük makinalarda gürültüyü artırır e kanat yorulmalarına e sonuçta kanat kırılmalarına neden olabilir Rüzgâr e Güneş Enerjili Güç Sistemleri Ders Notu Sayfa 19

YENİLENEBİLİR ENERJİ SİSTEMLERİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ SİSTEMLERİ YENİLENEBİLİR ENERJİ SİSTEMLERİ Giriş: 1.1. İş, Enerji ve Güç: İş, Enerji ve Güç: uygulanan kuvvet nedeniyle bir cisme aldırılan yola veya konum değişikliğine iş denir.enerji ise bir cismin iş yapabilme

Detaylı

www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net

www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net RÜZGAR ENERJİSİ II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU İ ç e r i k Türkiye nin Rüzgar Potansiyeli İşletmede olan RES Rüzgar Gücü Hesaplaması RES Birim Elektrik

Detaylı

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek KAPASİTE FAKTÖRÜ VE ENERJİ TAHMİNİ Kapasite faktörü (KF) bir santralin ne kadar verimli kullanıldığını gösteren bir parametredir. Santralin nominal gücü ile yıllık sağladığı enerji miktarı arasında ilişki

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ TEKNOLOJİSİ

RÜZGAR ENERJİSİ TEKNOLOJİSİ RÜZGAR ENERJİSİ TEKNOLOJİSİ RÜZGAR ENERJİSİ DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİ Günümüzde kullanımı ve teknolojisi en hızlı gelişme gösteren yenilenebilir enerji kaynağı rüzgar enerjisidir. Rüzgar türbin teknolojisindeki

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. Yoğunluğu 850 kg/m 3 ve kinematik viskozitesi 0.00062 m 2 /s olan yağ, çapı 5 mm ve uzunluğu 40

Detaylı

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI h 1 h f h 2 1 5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI (Ref. e_makaleleri) Sıvılar Bernoulli teoremine göre, bir akışkanın bir borudan akabilmesi için, aşağıdaki şekilde şematik olarak gösterildiği gibi, 1 noktasındaki

Detaylı

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: 1- (24 Puan) Şekildeki 5.08 cm çaplı 38.1 m uzunluğunda, 15.24 cm çaplı 22.86 m uzunluğunda ve 7.62 cm çaplı

Detaylı

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Akışkanlar dinamiğinde, sürtünmesiz akışkanlar için Bernoulli prensibi akımın hız arttıkça aynı anda

Detaylı

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV)

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV) BÖLÜM 2. FOTOOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (P) Fotovoltaik Etki: Fotovoltaik etki birbirinden farklı iki malzemenin ortak temas bölgesinin (common junction) foton radyasyonu ile aydınlatılması durumunda

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM DERSİ-DÖNEM SONU PROJELERİ

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM DERSİ-DÖNEM SONU PROJELERİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM DERSİ-DÖNEM SONU PROJELERİ 4. Proje: Hidrolik Türbin Tasarımı (Hydrolic Turbine) Barajlardan ve çaylardan elektrik üretmek için hidrolik (sıvı) türbinler kullanılır. Bunlar

Detaylı

3. EĞĐK DÜZLEMDE HAREKET Hazırlayanlar Arş. Grv. M. ERYÜREK Arş. Grv. H. TAŞKIN

3. EĞĐK DÜZLEMDE HAREKET Hazırlayanlar Arş. Grv. M. ERYÜREK Arş. Grv. H. TAŞKIN 3. EĞĐK DÜZLEMDE HAREKET Hazırlayanlar Arş. Gr. M. ERYÜREK Arş. Gr. H. TAŞKIN AMAÇ Eğik düzlemdeki imeli hareketi gözlemek e bu hareket için yol-zaman, hız-zaman ilişkilerini incelemek, yerçekimi imesini

Detaylı

Newton un ikinci yasası: Bir cisim ivmesi cisim üzerine etki eden toplam kuvvet ile doğru orantılı cismin kütlesi ile ters orantılıdır.

Newton un ikinci yasası: Bir cisim ivmesi cisim üzerine etki eden toplam kuvvet ile doğru orantılı cismin kütlesi ile ters orantılıdır. Bölüm 5: Hareket Yasaları(Özet) Önceki bölümde hareketin temel kavramları olan yerdeğiştirme, hız ve ivme tanımlanmıştır. Bu bölümde ise hareketli cisimlerin farklı hareketlerine sebep olan etkilerin hareketi

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

!" #$%&'! ( ')! *+*,(* *' *, -*.*. /0 1, -*.*

! #$%&'! ( ')! *+*,(* *' *, -*.*. /0 1, -*.* 2. BÖLÜM SAF MADDELERİN ERMODİNAMİK ÖZELLİKLERİ Saf madde Saf madde, her noktasında aynı e değişmeyen bir kimyasal bileşime sahip olan maddeye denir. Saf maddenin sadece bir tek kimyasal element eya bileşimden

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR-II BORU ve DİRSEKLERDE ENERJİ KAYBI DENEYİ 1.Deneyin Adı: Boru ve dirseklerde

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

MANOMETRELER 3.1 PİEZOMETRE

MANOMETRELER 3.1 PİEZOMETRE 18 3 MANOMETRELER Düşük sıvı basınçlarını hassas olarak ölçmek için yaygın bir metot, bir veya birden fazla denge kolonu kullanan piezometre ve manometrelerin kullanılmasıdır. Burada çeşitli tipleri tartışılacaktır,

Detaylı

Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası

Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası Sıcaklık, bir gaz molekülünün kütle merkezi hareketinin ortalama kinetic enerjisinin bir ölçüsüdür. Sıcaklık,

Detaylı

Proses Tekniği 3.HAFTA YRD.DOÇ.DR. NEZAKET PARLAK

Proses Tekniği 3.HAFTA YRD.DOÇ.DR. NEZAKET PARLAK Proses Tekniği 3.HAFTA 3.HAFTA YRD.DOÇ.DR. NEZAKET PARLAK Sürekli Akışlı Açık Sistemlerde Enerji Korunumu de = d dt Sistem dt eρdv + eρ V b n A Bu denklemde e = u + m + gz Q net,g + W net,g = d dt eρdv

Detaylı

AERODİNAMİK KUVVETLER

AERODİNAMİK KUVVETLER AERODİNAMİK KUVVETLER Hazırlayan Prof. Dr. Mustafa Cavcar Aerodinamik Kuvvet Bir uçak üzerinde meydana gelen aerodinamik kuvvetlerin bileşkesi ( ); uçağın havayagörehızının () karesi, havanın yoğunluğu

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut

AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. 70 kg gelen bir bayanın 400 cm 2 toplam ayak tabanına sahip olduğunu göz önüne alınız. Bu bayan

Detaylı

Gaz Türbinli Uçak Motorları

Gaz Türbinli Uçak Motorları UCK 421 - Tepki ile Tahrik 2. Hafta Gaz Türbinli Uçak Motorları İtki Denklemi Gaz Türbinli Motor Bileşenleri Alıklar Sesaltı Sesüstü Kompresörler Merkezcil Eksenel Yanma Odası Türbinler Impuls Reaksiyon

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

AKIŞ ÖLÇÜMLERİ. Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü. Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1

AKIŞ ÖLÇÜMLERİ. Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü. Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1 AKIŞ ÖLÇÜMLERİ Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1 Akış ölçümleri neden gereklidir? Akış hız ve debisinin ölçülmesi bir çok biyolojik, meteorolojik olayların incelenmesi, endüstrinin çeşitli işlemlerinde

Detaylı

ÜLKEMİZDE RÜZGAR ENERJİ BAŞVURULARI GEREKÇE, USUL VE BAZI GERÇEKLER. Burak Tevfik DOĞAN, Uğur AKBULUT, Olcay KINCAY

ÜLKEMİZDE RÜZGAR ENERJİ BAŞVURULARI GEREKÇE, USUL VE BAZI GERÇEKLER. Burak Tevfik DOĞAN, Uğur AKBULUT, Olcay KINCAY ÜLKEMİZDE RÜZGAR ENERJİ BAŞVURULARI GEREKÇE, USUL VE BAZI GERÇEKLER Burak Tevfik DOĞAN, Uğur AKBULUT, Olcay KINCAY RÜZGAR Rüzgar nedir? Rüzgarı etkileyen faktörler Türbülans Tepe etkisi Tünel etkisi Rüzgar

Detaylı

AERODİNAMİK KUVVETLER

AERODİNAMİK KUVVETLER AERODİNAMİK KUVVETLER Prof.Dr. Mustafa Cavcar Anadolu Üniversitesi, Sivil Havacılık Yüksekokulu, 26470 Eskişehir Bir uçak üzerinde meydana gelen aerodinamik kuvvetlerin bileşkesi ( ); uçağın etrafından

Detaylı

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR Sistem ve Hal Değişkenleri Üzerinde araştırma yapmak üzere sınırladığımız bir evren parçasına sistem, bu sistemi çevreleyen yere is ortam adı verilir. İzole sistem; Madde ve her türden enerji akışına karşı

Detaylı

ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ

ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ Mete ÇUBUKÇU1 mecubuk@hotmail.com Doç. Dr. Aydoğan ÖZDAMAR2 aozdamar@bornova.ege.edu.tr ÖZET 1 Ege Üniversitesi

Detaylı

KAYMALI YATAKLAR II: Radyal Kaymalı Yataklar

KAYMALI YATAKLAR II: Radyal Kaymalı Yataklar KAYMALI YATAKLAR II: Radyal Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Radyal yataklama türleri Sommerfield Sayısı Sonsuz Genişlikte

Detaylı

G = mg bağıntısı ile bulunur.

G = mg bağıntısı ile bulunur. ATIŞLAR Havada serbest bırakılan cisimlerin aşağı doğru düşmesi etrafımızda her zaman gördüğümüz bir olaydır. Bu düşme hareketleri, cisimleri yerin merkezine doğru çeken bir kuvvetin varlığını gösterir.

Detaylı

11.1 11.2. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti. 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti. 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı

11.1 11.2. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti. 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti. 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı 11.1 11. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı 11.5 Eksen Takımının Değiştirilmesi 11.6 Asal Eylemsizlik Momentleri

Detaylı

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM 4.1. Giriş Bir önceki bölümde, hareket denklemi F = ma nın, maddesel noktanın yer değiştirmesine göre integrasyonu ile elde edilen iş ve enerji denklemlerini

Detaylı

VANTİLATÖR DENEYİ. Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi

VANTİLATÖR DENEYİ. Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi VANTİLATÖR DENEYİ Deneyin amacı Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi Deneyde vantilatör çalışma prensibi, vantilatör karakteristiklerinin

Detaylı

Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır.

Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır. Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır. Basıncın derinlikle değişimi Aynı derinlikteki bütün noktalar aynı basınçta y yönünde toplam kuvvet

Detaylı

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ 1.GİRİŞ Deney tesisatı; içerisine bir ısıtıcı,bir basınç prizi ve manometre borusu yerleştirilmiş cam bir silindirden oluşmuştur. Ayrıca bu hazneden

Detaylı

Basınç sensörlerinin endüstride kullanımı

Basınç sensörlerinin endüstride kullanımı Basınç sensörlerinin endüstride kullanımı Basınç sensörleri için, farklı pazarlarda değişik önemler taşıyan pek çok uygulama vardır. Şekilde kimya endüstrisiyle ilgili bir kullanım görülmektedir. Mutlak

Detaylı

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR TÜRKİYE RÜZGAR R ENERJİSİ POTANSİYEL YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR RÜZGAR ENERJİSİ VE SANTRALLERİ SEMİNERİ Rahmi Koç Müzesi Konferans Salonu - İstanbul (27 MAYIS 2011) MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi

Detaylı

Özel Laboratuvar Deney Föyü

Özel Laboratuvar Deney Föyü Özel Laboratvar Deney Föyü Deney Adı: Mikrokanatlı borlarda türbülanslı akış Deney Amacı: Düşey konmdaki iç yüzeyi mikrokanatlı bordaki akış karakteristiklerinin belirlenmesi 1 Mikrokanatlı Bor ile İlgili

Detaylı

Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi

Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Giriş Bilimsel amaçla veya teknolojide gerekli alanlarda kullanılmak üzere, kapalı bir hacim içindeki gaz moleküllerinin

Detaylı

Kütlesi 10 kg olan bir taş yerden 5 m yüksekte duruyor. Bu taşın sahip olduğu potansiyel enerji kaç Joule dür? (g=10n/s2)

Kütlesi 10 kg olan bir taş yerden 5 m yüksekte duruyor. Bu taşın sahip olduğu potansiyel enerji kaç Joule dür? (g=10n/s2) Soru 1 Kütlesi 10 kg olan bir taş yerden 5 m yüksekte duruyor. Bu taşın sahip olduğu potansiyel enerji kaç Joule dür? (g=10n/s2) Soru 2 Kütlesi 20 kg olan bir cisim 10 m/s hızla hareket ederken kinetik

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 2 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut

AKM 205 BÖLÜM 2 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut AKM 205 BÖLÜM 2 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. Bir otomobile lastiğinin basıncı, lastik içerisindeki havanın sıcaklığına bağlıdır. Hava sıcaklığı

Detaylı

GİRİŞ TURBO MAKİNALARIN TANIMI SINIFLANDIRMASI KULLANIM YERLERİ

GİRİŞ TURBO MAKİNALARIN TANIMI SINIFLANDIRMASI KULLANIM YERLERİ GİRİŞ TURBO MAKİNALARIN TANIMI SINIFLANDIRMASI KULLANIM YERLERİ Turbo kelimesinin kelime anlamı Turbo yada türbin kelimesi latince kökenli olup anlamı bir eksen etrafında dönen parçadır. 1 TANIM Turbo

Detaylı

GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM. Prof. Dr. Olcay KINCAY

GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM. Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY DÜZ TOPLAYICI Düz toplayıcı, güneş ışınımını, yararlı enerjiye dönüştüren ısı eşanjörüdür. Akışkanlar arasında ısı geçişi sağlayan ısı eşanjörlerinden farkı,

Detaylı

Tüm yenilenebilir enerjilerin kaynağı esas olarak güneştir. Gelgit ve Jeotermal enerjisi bu durumun dışındadır.

Tüm yenilenebilir enerjilerin kaynağı esas olarak güneştir. Gelgit ve Jeotermal enerjisi bu durumun dışındadır. Rüzgarın Gücü Bölüm I - Rüzgar Enerjisinin Kaynağı Tüm yenilenebilir enerjilerin kaynağı esas olarak güneştir. Gelgit ve Jeotermal enerjisi bu durumun dışındadır. Güneşten dünyaya ulaşan enerjinin gücü

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ TEKNOLOJİLERİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ TEKNOLOJİLERİ T.C. MİÎ EĞİTİM BAKANIĞI YENİENEBİİR ENERJİ TEKNOOJİERİ RÜZGÂR TÜRBİNERİNDE ÜRETİEN ATERNATİF AKIMIN TEMEERİ 5EE0399 Ankara, 01 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim

Detaylı

FİZİKOKİMYA I ARASINAV SORU VE CEVAPLARI 2013-14 GÜZ YARIYILI

FİZİKOKİMYA I ARASINAV SORU VE CEVAPLARI 2013-14 GÜZ YARIYILI Soru 1: Aşağıdaki ifadeleri tanımlayınız. a) Sistem b)adyabatik sistem c) Kapalı sistem c) Bileşen analizi Cevap 1: a) Sistem: Üzerinde araştırma yapmak üzere sınırladığımız bir evren parçasına verilen

Detaylı

DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.

DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. Küçük Sanayi sitesi 12 Ekim Cad. 52.Sok. No:18/A BALIKESİR Tel:0266 2461075 Faks:0266 2460948 ttp://www.deneysan.com mail: deneysan@deneysan.com

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI Cumhuriyet Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü Sunan Yrd.Doç. Dr. Mustafa HOŞTUT Nisan-2007 1/53 RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS

Detaylı

Toprak frezeleri. 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1

Toprak frezeleri. 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 Toprak frezeleri, titreşimli dipkazanlar ve kuyruk mili tırmıkları ile birlikte hareketini traktörün kuyruk milinden alarak çalışan toprak işleme aletlerindendir. Birçok

Detaylı

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Yrd.Doç.Dr. Alp Tekin ERGENÇ GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Gerçek motor çevrimi standart hava (teorik) çevriminden farklı olarak emme, sıkıştırma,tutuşma ve yanma, genişleme

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

Rüzgar Enerjisinin Türkiye deki Durumu ve Çanakkale nin Yeri

Rüzgar Enerjisinin Türkiye deki Durumu ve Çanakkale nin Yeri Rüzgar Enerjisinin Türkiye deki Durumu ve Çanakkale nin Yeri Murat Durak Yönetim Kurulu Başkanı (Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği) 21 Kasım 2009, ÇANAKKALE Giriş Ülkemiz ve Çanakkale rüzgar potansiyeli

Detaylı

RÜZGÂR ENERJİSİ VE KONYA İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ FEYZULLAH ALTAY

RÜZGÂR ENERJİSİ VE KONYA İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ FEYZULLAH ALTAY İçerik: -Rüzgâr Enerjisi Nedir? -Rüzgâr Tribünleri Nasıl Çalışır? RÜZGÂR ENERJİSİ VE KONYA İLİ RÜZGAR ENERJİSİ -Türkiye Rüzgâr Enerjisi Santralleri Haritası -Konya İli Rüzgâr Enerjisi Potansiyeli RÜZGÂR

Detaylı

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard.

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard. Türkiye de Rüzgar Enerjisi Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard. Akış Ülkemizde rüzgar enerjisi Destekleme Mekanizmaları Lisanslı Elektrik Üretim Tesisleri Lisanssız Elektrik Üretim Tesisleri Ülkemizde Rüzgar

Detaylı

KAYMALI YATAKLAR-II RADYAL YATAKLAR

KAYMALI YATAKLAR-II RADYAL YATAKLAR Makine Elemanları 2 KAYMALI YATAKLAR-II RADYAL YATAKLAR Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu Bölümden Elde Edilecek Kazanımlar Radyal yataklama türleri Sommerfield Sayısı Sonsuz Genişlikte Radyal Yatak Hesabı

Detaylı

4. Rüzgar enerjisi. 4.1 Giriş

4. Rüzgar enerjisi. 4.1 Giriş 4. Rüzgar enerjisi 4.1 Giriş Rüzgar enerjisinin kaynağı güneştir. Güneş enerjisinin karaları, denizleri ve atmosferi her yerde özdeş ısıtmamasından dolayı oluşan sıcaklık ve buna bağlı basınç farkları

Detaylı

04 Kasım 2010 TÜBİTAK ikince kademe seviyesinde Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsislav Dimitrov)

04 Kasım 2010 TÜBİTAK ikince kademe seviyesinde Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsislav Dimitrov) 04 Kasım 010 TÜBİTAK ikince kademe seviyesinde Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsislav Dimitrov) Soru 1. Şamandıra. Genç ama yetenekli fizikçi Ali bir yaz boyunca, Karabulak köyünde misafirdi. Bir gün isimi

Detaylı

DENEY FÖYÜ BALIKESİR-2015

DENEY FÖYÜ BALIKESİR-2015 DENEY FÖYÜ BALIKESİR-2015 2 İçindekiler DEVRE ŞEMASI... 3 DENEY SETİNDE KULLANILAN MALZEMELER... 3 TEORİK BİLGİ... 4 BOYLE-MARİOTTE KANUNU... 4 GAY-LUSSAC KANUNU... 7 DENEYLER... 10 Deney TE 680-01...

Detaylı

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Düzlemsel Güneş Toplayıcıları Vakumlu Güneş Toplayıcıları Yoğunlaştırıcı Sistemler Düz Toplayıcının Isıl Analizi 2 Yapı olarak havası boşaltılmış

Detaylı

1.1. Giriş 16.9.2014. 1. GİRİŞ ve TEMEL KAVRAMLAR

1.1. Giriş 16.9.2014. 1. GİRİŞ ve TEMEL KAVRAMLAR 1. GİRİŞ ve TEMEL KAVRAMLAR Doç.Dr. Serdar GÖNCÜ (Ağustos 2011) 1.1. Giriş Mekanik: Kuvvetlerin etkisindeki durağan (statik) ve hareketli (dinamik) cisimler ile ilgilenen bilim. Akışkanlar Mekaniği: Akışkanların,

Detaylı

Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları. Arş.Gör. Arda Güney

Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları. Arş.Gör. Arda Güney Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları Arş.Gör. Arda Güney İçerik Uluslararası Birim Sistemi Fiziksel Anlamda Bazı Tanımlamalar Elektriksel

Detaylı

BÖLÜM 3. Yrd. Doç.Dr. Erbil Kavcı. Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü

BÖLÜM 3. Yrd. Doç.Dr. Erbil Kavcı. Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü BÖLÜM 3 Sürekli Isı iletimi Yrd. Doç.Dr. Erbil Kavcı Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü Düzlem Duvarlarda Sürekli Isı İletimi İç ve dış yüzey sıcaklıkları farklı bir duvar düşünelim +x yönünde

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI SERİ-PARALEL BAĞLI POMPA DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN

Detaylı

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 3. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 3. OHM KANUNU, ENEJİ VE GÜÇ 3.1. OHM KANUNU 3.2. ENEJİ VE GÜÇ 3.3.

Detaylı

RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ A. Emre Demirel Ege Kule AŞ/Fabrika Müdürü 1 EGE KULE A.Ş. Ege Kule, 1955

Detaylı

Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler

Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler Bu tür akışölçerlerde, akışta kısıtlama yapılarak yaratılan basınç farkı (fark basınç), Bernoulli denkleminde işlenerek akış miktarı hesaplanır. Bernoulli denkleminin

Detaylı

RÜZGÂR ENERJİSİ. Rüzgar nedir?

RÜZGÂR ENERJİSİ. Rüzgar nedir? RÜZGÂR ENERJİSİ Rüzgar nedir? Rüzgar enerjisi, güneş radyasyonunun yer yüzeylerini farklı ısıtmasından kaynaklanır. Yer yüzeylerinin farklı ısınması, havanın sıcaklığının, neminin ve basıncının farklı

Detaylı

1.8 MAKSİMUM GÜÇ İŞLETİMİ İÇİN HIZ KONTROLÜ

1.8 MAKSİMUM GÜÇ İŞLETİMİ İÇİN HIZ KONTROLÜ 1.8 MAKSİMUM GÜÇ İŞLETİMİ İÇİN HIZ KONTROLÜ Değişken rotor hızının önemi: Hatırlanacağı üzere rotor verimi cp, kanat ucu hız oranının (KHO) bir fonksiyonudur. Modern rüzgâr türbinlerinin verimli işletimleri,

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr.

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr. T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Aydın DURMUŞ EYLÜL 2011 SAMSUN SANTRĠFÜJ POMPA DENEYĠ 1. GĠRĠġ Pompa,

Detaylı

İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ. Prof. Dr. M. Barış ÖZERDEM barisozerdem@iyte.edu.tr

İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ. Prof. Dr. M. Barış ÖZERDEM barisozerdem@iyte.edu.tr 189 İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ Prof. Dr. M. Barış ÖZERDEM barisozerdem@iyte.edu.tr GİRİŞ Sanayinin olduğu kadar insan yaşamının da vazgeçilmez girdilerinden olan enerjinin yeterli, zamanında, kaliteli, ekonomik,

Detaylı

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR Hal Değişkenleri Arasındaki Denklemler Aralarında sıfıra eşitlenebilen en az bir veya daha fazla denklem kurulabilen değişkenler birbirine bağımlıdır. Bu denklemlerden bilinen

Detaylı

Hava Hattı İletkenlerine Gelen Ek Yükler

Hava Hattı İletkenlerine Gelen Ek Yükler Hava Hattı İletkenlerine Gelen Ek Yükler Enerji iletim hava hatları, ülkemiz genelinde farklı iklim şartları altında çalışmaktadır. Bu hatların projelendirilmesi sırasında elektriksel analizlerin yanı

Detaylı

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ 1.1. Giriş Kinematik, daha öncede vurgulandığı üzere, harekete sebep olan veya hareketin bir sonucu olarak ortaya çıkan kuvvetleri dikkate almadan cisimlerin hareketini

Detaylı

Sıkıştırılabilen akışkanlarla ilgili matematik modellerin çıkarılmasında bazı

Sıkıştırılabilen akışkanlarla ilgili matematik modellerin çıkarılmasında bazı 1 4. SIKIŞTIRILABİLEN AKIŞKANLAR (Ref. e_makaleleri) Akışkanlar dinamiğinin en önemli uygulamalarında yoğunluk değişiklikleri dikkate alınır. Sıkıştırılabilen akışkanlarda basınç, sıcaklık ve hız önemlidir.

Detaylı

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =.

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =. 2014 2015 Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 1. Aşağıda verilen boşluklarara ifadeler doğru ise (D), yanlış ise (Y) yazınız. A. Fiziğin ışıkla

Detaylı

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ 1 Bir otomobil lastiğinin basıncı, lastik içerisindeki havanın sıcaklığına bağlıdır Hava sıcaklığı 25 C iken etkin basınç 210 kpa dır Eğer lastiğin hacmi 0025

Detaylı

Hareket ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra,

Hareket ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra, ÜNİTE 3 Hareket Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar hareket kavramını, hareketi doğuran kuvvetleri, hız kavramını, ivme kavramını, enerji kavramını, hareket ile enerji arasındaki ilişkiyi öğreneceksiniz.

Detaylı

Türbin modeli : LARUS45. Güç: 45 kw. (Maksimum) Kanat çapı: 15,6 m., 3 kanat.

Türbin modeli : LARUS45. Güç: 45 kw. (Maksimum) Kanat çapı: 15,6 m., 3 kanat. TEKNİK BİLGİLER Türbin modeli : LARUS45 Güç: 45 kw. (Maksimum) Kanat çapı: 15,6 m., 3 kanat. Kule : Bakım ve kurulum eğilmesi yapılabilen, hidrolik piston monte edilebilen, galvanizli çelik kule. Yükseklik

Detaylı

İDEAL GAZ KARIŞIMLARI

İDEAL GAZ KARIŞIMLARI İdeal Gaz Karışımları İdeal gaz karışımları saf ideal gazlar gibi davranırlar. Saf gazlardan n 1, n 2,, n i, mol alınarak hazırlanan bir karışımın toplam basıncı p, toplam hacmi v ve sıcaklığı T olsun.

Detaylı

SEYAHAT MENZİLİ. Prof.Dr. Mustafa CAVCAR 26 Mart 2014

SEYAHAT MENZİLİ. Prof.Dr. Mustafa CAVCAR 26 Mart 2014 SEYAHAT MENZİLİ Prof.Dr. Mustafa CAVCAR 26 Mart 2014 Temel Kavramlar Özgül Yakıt Sarfiyatı Uçağın birim zamanda, birim tepki kuvveti başına harcadığı yakıt miktarıdır. Uçuş irtifaına ve Mach sayısına bağlı

Detaylı

Newton Kanunlarının Uygulaması

Newton Kanunlarının Uygulaması BÖLÜM 5 Newton Kanunlarının Uygulaması Hedef Öğretiler Newton Birinci Kanunu uygulaması Newtonİkinci Kanunu uygulaması Sürtünme ve akışkan direnci Dairesel harekette kuvvetler Giriş Newton Kanunlarını

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç Kaldırma Kuvveti - Dünya, üzerinde bulunan bütün cisimlere kendi merkezine doğru çekim kuvveti uygular. Bu kuvvete yer çekimi kuvveti

Detaylı

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü Fizik 8.01 Ödev # 8 Güz, 1999 ÇÖZÜMLER Dru Renner dru@mit.edu 14 Kasım 1999 Saat: 18.20 Problem 8.1 Bir sonraki hareket bir odağının merkezinde gezegenin

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER Enerji Kaynakları Hidroliğin Tanımı Sıkıştırılamaz özellikteki akışkanların kullanıldığı, akışkanın basıncının, debisinin ve yönünün kontrol edilebildiği

Detaylı

2. Sonsuz uzunluk kabul edilebilmesi için çubuklar ne kadar uzunlukta olmalıdır? Resim 1

2. Sonsuz uzunluk kabul edilebilmesi için çubuklar ne kadar uzunlukta olmalıdır? Resim 1 Örnek 3-9*: 5 mm çapında çok uzun bir çubuğun bir ucu T b =100 C sabit sıcaklıkta tutulmaktadır. Çubuğun yüzeyi T =25 C de ve ısı transfer katsayısı (h) 100 W/m 2 K olan çevresindeki hava (air) ile temastadır.

Detaylı

İSTANBUL YÜKSEK BİNALAR RÜZGAR YÖNETMELİĞİ

İSTANBUL YÜKSEK BİNALAR RÜZGAR YÖNETMELİĞİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İMAR MÜDÜRLÜĞÜ İSTANBUL YÜKSEK BİNALAR RÜZGAR YÖNETMELİĞİ Deprem Mühendisliği Anabilim Dalı Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Boğaziçi Üniversitesi Çengelköy,

Detaylı

Açık hava basıncını ilk defa 1643 yılında, İtalyan bilim adamı Evangelista Torricelli keşfetmiştir. Yaptığı deneylerde Torriçelli Deneyi denmiştir.

Açık hava basıncını ilk defa 1643 yılında, İtalyan bilim adamı Evangelista Torricelli keşfetmiştir. Yaptığı deneylerde Torriçelli Deneyi denmiştir. GAZ BASINCI 1)AÇIK HAVA BASINCI: Dünyanın çevresindeki hava tabakası çeşitli gazlardan meydana gelir. Bu gaz tabakasına atmosfer denir. Atmosferdeki gazlar da, katı ve sıvılarda ki gibi ağırlığından dolayı

Detaylı

EK-B Gazlı Söndürme Sistemleri İçin Açıklayıcı Bilgiler

EK-B Gazlı Söndürme Sistemleri İçin Açıklayıcı Bilgiler EK-B Gazlı Söndürme Sistemleri İçin Açıklayıcı Bilgiler Tablo B.1 Söndürücü Gazların Karakteristikleri ¹ Söndürücü Gazlar HFC-227ea HFC-125 IG-01 IG-541 Özellikleri Kimyasal Formülü CF3CHFCF3 CF3CHF2 Ar

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II ZAMANA BAĞLI ISI İLETİMİ 1.Deneyin Adı: Zamana bağlı ısı iletimi. 2. Deneyin

Detaylı

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK Ülkemizde 2010-2011 yılı itibari ile çeşitli

Detaylı

DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 2006-2007 EĞİTİM ve ÖĞRETİM YILI FİZİK DERSİ YILLIK ÖDEVİ

DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 2006-2007 EĞİTİM ve ÖĞRETİM YILI FİZİK DERSİ YILLIK ÖDEVİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 2006-2007 EĞİTİM ve ÖĞRETİM YILI FİZİK DERSİ YILLIK ÖDEVİ Öğrencinin ; Adı : Özgür Soyadı : ATİK Numarası : 387 Sınıfı : 10F/J Ders Öğretmeninin ; Adı : Fahrettin Soyadı : KALE Ödevin

Detaylı

DÜZENLİ AKIMLARDA ENERJİ DENKLEMİ VE UYGULAMALARI

DÜZENLİ AKIMLARDA ENERJİ DENKLEMİ VE UYGULAMALARI DÜZENLİ AKIMLARDA ENERJİ DENKLEMİ VE UYGULAMALARI, iş yapabilme yeteneği olarak tanımlanır(kg.m yada Kwh). Bir sıvının enerjisi, sıvı birim ağırlığının sahip olduğu iş yapabilme yeteneğidir. 1. Potansiyel

Detaylı

(p = osmotik basınç)

(p = osmotik basınç) EK II RAOULT KANUNU OSMOTİK BASINÇ Şek- 1 Bir cam kap içine oturtulmuş gözenekli bir kabın içinde şekerli su, cam kapla da saf su bulunsun ve her iki kapta düzeyler aynı olsun (şek. 1). Bu koşullar altında

Detaylı

ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ

ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ MAK-LAB008 1 GĠRĠġ İnsanlara konforlu bir ortam sağlamak ve endüstriyel amaçlar için uygun koşullar yaratmak maksadıyla iklimlendirme yapılır İklimlendirmede başlıca avanın sıcaklığı

Detaylı

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu)

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu) BÖLÜM I GİRİŞ 1.1 Sinyal Bir sistemin durum ve davranış bilgilerini taşıyan, bir veya daha fazla değişken ile tanımlanan bir fonksiyon olup veri işlemde dalga olarak adlandırılır. Bir dalga, genliği, dalga

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi. Makine Mühendisliği Bölümü. MENG 219 Deney Föyü

Pamukkale Üniversitesi. Makine Mühendisliği Bölümü. MENG 219 Deney Föyü Pamukkale Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü MENG 219 Deney Föyü Deney No: Deney Adı: Deney Sorumluları: Deneyin Amacı: X Basınç Ölçümü Doç. Dr. Kadir Kavaklıoğlu ve Araş. Gör. Y Bu deneyin amacı

Detaylı

UYGULAMA 1. Prof.Dr. Mustafa Cavcar Anadolu Üniversitesi, Sivil Havacılık Yüksekokulu, 26470 Eskişehir. Tablo 1. Uygulamalar için örnek uçak

UYGULAMA 1. Prof.Dr. Mustafa Cavcar Anadolu Üniversitesi, Sivil Havacılık Yüksekokulu, 26470 Eskişehir. Tablo 1. Uygulamalar için örnek uçak UYGULAMA 1 Prof.Dr. Mustafa Cavcar Anadolu Üniversitesi, Sivil Havacılık Yüksekokulu, 26470 Eskişehir Tablo 1. Uygulamalar için örnek uçak Uçak Tipi HTK-224-TF-1 BOYUTLAR Kanat Alanı 77.3 m 2 Kanat Açıklığı

Detaylı

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi 1 Motorlar: Çalışma prensibi Motorlar: Çalışma prensibi 2 Motorlar: Çalışma prensibi AC sinyal kutupları ters çevirir + - AC Motor AC motorun hızı üç değişkene

Detaylı

ISI ĠLETĠM KATSAYISININ TESPĠTĠ DENEY FÖYÜ

ISI ĠLETĠM KATSAYISININ TESPĠTĠ DENEY FÖYÜ T.C ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ ISI ĠLETĠM KATSAYISININ TESPĠTĠ DENEY FÖYÜ HAZIRLAYAN: Prof. Dr. Aydın DURMUġ SAMSUN Deney 1: Doğrusal Isı Ġletimi Deneyi

Detaylı