Avrupa ve Amerika da Salmonella Kontrolündeki Başarı ve Gelişmeler. Kanatlılarda Beslenme Hastalıkları Gut

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Avrupa ve Amerika da Salmonella Kontrolündeki Başarı ve Gelişmeler. Kanatlılarda Beslenme Hastalıkları Gut"

Transkript

1 Avrupa ve Amerika da Salmonella Kontrolündeki Başarı ve Gelişmeler Kanatlılarda Beslenme Hastalıkları Gut Kanatlı Eti Üretiminde Salmonella Kontaminasyon Kaynakları Aromatik Bitkiler ve Tavuk Beslemede Kullanılmaları Çakşır Otu (Ferrula Elaeochytris) facebook.com/tavder twitter.com/tavder

2 Neden Pulmotil AC, Mikoplazma1 ile mücadelede 1 numaralı ürün. Beşeri üretim standartları garantisinde kalite, güvenilirlik ve sağaltıcı etki Ekonomik kayıpları durduran hızlı ve uzun klinik etkinlik 2,3 Yüksek ürün safiyeti, potensi ve stabilitesi sağlayan tek süreçli sıvı formülasyon üretimi Enfeksiyonla mücadele eden makrofaj ve heterofiller içinde yüksek konsantrasyon 4 Ürünü 3 yıla kadar UV ışını, oksidasyon ve neme bağlı degradasyondan koruyan orijinal ambalaj* Solunum yolu enfeksiyonlarındaki gücü ile klinik etkinlik ve performans arasında denge sağlar 5 Pulmotil AC hakkında daha fazla bilgi için lütfen bizi arayın. Elanco Hayvan Sağlığı Lilly İlaç Tic. Ltd. Şti *Kullanmadan önce lütfen prospektüsü okuyunuz. 1 Elanco tarafından yürütülen pazar araştırması sonuçları; Şubat Abd El-Aziz, et.al, Tavuklarda enrofloxacin in farmakokinetik değerlendirmesi. British Poultry Science, 38: , Warren et.al, Tavuklarda tilmikosinin oral yolla uygulanmasını takiben akciğer ve hava kesesi konsantrasyonları. Journ. Vet. Pharm. and Ther., 20(supl.1): , Scorneaux, B. and Shryock, T. Tavuk fagositlerinde tilmikosinin hücre içi birikimi, dağılımı ve efluksu. Poultry Science, 77(10): , Elanco denemeleri, T5DTL9901 & T5DJD9901. Data mevcuttur. Pulmotil is a trademark for Elanco s brand of tilmicosin. Elanco, Pulmotil and the diagonal color bar are trademarks of Eli Lilly and Company Elanco Animal Health. All rights reserved. (PO0626) BİLEŞİMİ: Pulmotil AC Oral Çözelti; bal renkli bir çözelti olup, her ml sinde 250 mg tilmikosin aktivitesine eşit tilmikosin fosfat içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLER: Tilmikosin, makrolit grubundan semisentetik bir antibiyotiktir. Bakteri hücresinde protein sentezini inhibe ederek etki gösterir. Antibakteriyel spektrumunda; mikoplazma türleri, Gram-pozitif ve bazı Gram-negatif mikroorganizmalar bulunur. Anılan mikroorganizmalar için tilmikosinin MIC değerleri şu şekildedir: Mikroorganizma MIC (mg/ml) Mycoplasma gallisepticum Clostridium perfringens 3.12 Mycoplasma synoviae Staphylococcus aureus 0.78 Chlamydia psittaci 0.1 Actinomyces pyogenes Ornithobacterium rhinotracheale 0.03 Salmonella typhimurium > 50 Pasteurella multocida 6.25 Escherichia coli 50 Kanatlılara oral yolla uygulandığında tilmikosin hızla emilerek kana karışır. Yine hızlı bir şekilde serumu terkederek düşük yoğunlukta ph a sahip enfeksiyon bölgelerine göç eder. Uygulamadan 6 saat sonra akciğerler ve hava keselerinde tilmikosine rastlamak mümkündür. Tilmikosin, safra ve idrar yoluyla atıldığından, karaciğer ve böbreklerde de oldukça yüksek konsantrasyonda bulunur. KULLANIM YERİ / ENDİKASYONLARI: Pulmotil AC Oral Çözelti, etçi tavuk ve hindilerde Mycoplasma gallisepticum, M. synoviae, Ornithobacterium rhinotracheale, Pasteurella multocida ve tilmikosine duyarlı diğer mikroorganizmaların yol açtığı solunum yolu enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılır. UYGULAMA ŞEKLİ VE DOZU: Veteriner hekim tarafından başka şekilde tavsiye edilmediği takdirde; Her litre suya 75 mg tilmikosin (60 ml Pulmotil AC Oral Çözelti / 200 litre) katılır. Bu, günlük mg/kg canlı ağırlık dozuna karşılık gelmektedir. Uygulamaya 3 gün devam edilmelidir. Hastalık sonrasında tedaviye 1-2 gün devam edilmelidir. İlaçlı su her gün taze olarak hazırlanmalıdır. İSTENMEYEN ETKİLER: Tilmikosin, güvenli bir madde olup, belirtilen dozlarda ve hayvan türlerinde kullanılması durumunda herhangi bir yan etki görülmez. İLAÇ ETKİLEŞİMLERİ: Fenikoller, linkozamidler ve diğer makrolid antibakteriyeller ile antagonizma nedeniyle birlikte uygulanmamalıdır. GIDALARDA İLAÇ KALINTI UYARILARI: İlaç Kalıntı Arınma Süresi (i.k.a.s.): Tedavi süresince ve son ilaç uygulamasından sonra etçi tavuklar 14, hindiler 10 gün geçmeden kesime gönderilmemelidir. Yumurtası insan gıdası olarak tüketilen hindi ve tavuklarda kullanılmamalıdır. KONTRENDİKASYONLARI: Belirtilen dozlarda hedef türler için kontrendikasyonu yoktur. Diğer hayvan türlerinde kullanılmamalıdır. GENEL UYARILAR: Kullanmadan önce ve beklenmeyen bir etki görüldüğünde veteriner hekime danışınız. Çocukların ulaşamayacağı yerde bulundurunuz. DOZ AŞIMI VE ALINACAK ÖNLEMLER: Tilmikosin, kanatlı hayvanlar için oldukça güvenli olup; 5 gün süreyle 375 mg/kg dozda uygulandığında herhangi bir yan etki görülmemiştir. UYGULAYICININ ALMASI GEREKEN ÖNLEMLER: Pulmotil AC Oral Çözelti nin deri ile teması iritasyona yol açabilir. Ürünün kullanımı sırasında koruyucu eldiven ve elbise giyilmelidir. Uygulama sonrasında eller yıkanmalıdır. Deri ile temas durumunda, ilgili yerler yıkanmalıdır. Gözle temas ettirilmemelidir. Göz ile temas durumunda gözler iyice yıkanmalıdır. MUHAFAZA ŞARTLARI VE RAF ÖMRÜ: Direkt güneş ışığı almayan yerlerde ve 30 C nin altında, dondurulmadan saklayınız. Raf ömrü imal tarihinden itibaren 3 (üç) yıldır. Şişenin kapağı açıldıktan sonra ürün 3 ay süre içerisinde tekrar kullanılabilir. TİCARİ TAKDİM ŞEKLİ: Karton kutu içinde, 60 ml, 240 ml ve 960 ml lik bal renkli PEN şişelerde sunulmaktadır.satiş YERİ VE ŞARTLARI: Veteriner hekim reçetesiyle veteriner muayenehanelerinde ve eczanelerde satılır (VHR). PROSPEKTÜS ONAY TARİHİ: TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI RUHSAT TARİH VE NO.SU: /681 RUHSAT SAHİBİ VE ADRESİ: Lilly İlaç Ticaret Ltd. Şti. Kısıklı Caddesi Kuşbakışı Sokak No:6/3 Altunizade / İstanbul ÜRETİM YERİ: COC Farmaceutici S.r.l., via Modena 15, S. Agata Bolognese(BO), İtalya - Elanco International (a division of Eli Lilly S.A., Cenevre, İsviçre) lisansıyla üretilmiştir. ElancoTM, Pulmotil ve çapraz logo Eli Lilly and Company nin tescilli ticari markalarıdır.

3 Başyazı Başyazı Sevgili Dostlar, 2013 yılının ilk yarısı tavukçuluk sektörü için oldukça renkli ve hareketli geçti. Nisan ayında sektör olarak Antalya da buluştuk ve BESD-BİR in organize ettiği Uluslararası Beyaz Et Kongresinin ikincisini başarı ile gerçekleştirdik. Mayıs ayında Gıda Güvenliği Kongresinin dördüncüsünü de İstanbul da yine başarı ile gerçekleştirdik. Haziran ayında yine sektör olarak VIV Tavukçuluk İhtisas fuarı kapsamında İstanbul da bir araya geldik. Ağustos ayında 18. WVPA Kongresi Fransa / Nantes da 1200 kişinin katılımı ile gerçekleşmiştir. Eylül ayında Hayvan Besleme Bilim Derneğinin toplantısı Ankara da yapılacak. Ekim Ayında ilki Ekim tarihleri arasında Bilimsel Tavukçuluk Derneği tarafından Antalya da yapılacak olan Orta-Doğu ve Afrika Ülkelerinde Kanatlı Üretiminde Gelişmeler konulu Uluslararası Kongre yapılacak. İhracat konusunda sektörümüzün gidişatı iyi yönde gelişme göstermektedir. Kanatlı etinde ihracat 2013 ün ilk 6 ayında ayak hariç 2012 ye göre miktar olarak %21, ihracat geliri olarak %29 artış göstererek ilk altı ayda 165 bin ton ihracat yapılmış, buna karşılık 305 milyon dolar gelir elde edilmiştir. Yumurta ihracatı ise, damızlık, kuluçkalık ve sofralık olarak 2013 ün ilk 6 ayında 2012 ye göre miktar olarak %12, ihracat geliri olarak %7 artış göstermiştir. İlk altı ayda 2 milyar 107 milyon adet yumurta ihraç edilmiş ve 173 milyon dolar gelir olmuştur yılının ikinci yarısının sektörümüz için daha başarılı geçmesi dileklerimle saygılar sunarım. Prof. Dr. Erol Şengör 31.Ekim-3.Kasım tarihleri arasında YUM-BİR tarafından yine Antalya da Yumurta Zirvesi toplantısı yapılacak. Tavukçuluk sektöründe şimdiye kadar hiçbir sene bu kadar yoğun bilimsel toplantılar yapılmamıştı. Bu toplantılar da göstermektedir ki sektörümüz bilimsel toplantılara son derece açık, faal ve hareketli bir sektördür. Sektörümüze ticari açıdan bakıldığında maalesef durum bu kadar iç açıcı görünmemektedir. Üretim maliyetlerinin yüksekliğine karşın satış fiyatlarının geride kalması sektörde kan kaybına yol açabilmektedir. Ürettiği malı mümkün olduğunca stoklamadan satmak zorunda olduğu ve fiyatların da arz-talep dengesi içinde şekilleniyor olmasından dolayı sektör fiyatlara pek müdahil olamamakta ve dolayısıyla mağduriyeti artmaktadır. Yıl: 2013 Cilt: 11 Sayı: 3 MEKTUP ANKARA 1

4 Yerel Süreli Yayın Veteriner Tavukçuluk Derneği nin yayın organıdır. Yılda 4 kez 3 ayda bir yayımlanır. Veteriner Tavukçuluk Derneği Adına Sahibi Prof. Dr. Ahmet ERGÜN Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Prof. Dr. U. Tansel ŞİRELİ Yayın Kurulu Prof. Dr. Mehmet AKAN Prof. Dr. Erol ŞENGÖR Dr. Serdar ERTAŞ Uzman Vet. Hek. Mücteba BİNİCİ Vet. Hek. Ekrem T. YÜCESAN İdare Yazışma Adresi İrfan Baştuğ Caddesi No: 26/3 Dışkapı / ANKARA Tel: Faks: Banka Hesapları REKLAM GELİRLERİ Türkiye İş Bankası Dışkapı Şubesi IBAN No: TR ÜYE AİDATLARI Türkiye İş Bankası Dışkapı Şubesi IBAN No: TR Dergide yayımlanan yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir. Alıntı Yapılamaz. Grafik Tasarım ve Baskı Elma Teknik Basım Matbaacılık Ltd. Şti. Çatal Sok. 11/A Maltepe/ Ankara Tel: Fax: Basım Tarihi: MEKTUP ANKARA Yıl: 2013 Cilt: 11 Sayı: 3

5 Rick Van Oort, International Poultry Production, 21 (4): sayısında, zoonotik hastalıklar gıda üretiminin yanı sıra insan sağlığını da önemli derecede etkileyen dünya çapında önemli bir sorun olduğuna ve Avrupa ve Amerika da zoonotik hastalıkların başında Salmonella ve Campylobacter infeksiyonları geldiğini belirtmiştir. Bu, sadece yazarın bir saptaması değil. Tüm dünyadaki veriler, bu gerçeği ortaya koymaktadır. Burada önemli olan Rick Van Oort un da bahsettiği Salmonella ile mücadelede sağlanan başarı ve gelişmelerin öyküsüdür. Zira bu gelişmeler sadece Avrupa ve Amerika için değil tüm dünyada da konu ile ilgili gelişmeler sağlanması açısından faydalıdır. Bu nedenle, Avrupa ve Amerika da Salmonella kontrolündeki başarı ve gelişmeler hakkında, International Poultry Production dergisinin 21 inci cilt, 4 üncü sayısında yer alan ve Sayın Rick Van Oort tarafından kaleme alınan tecrübelerinin özetlenmesinin yarar sağlayacağını düşündük. Rick Van Oort yazısında Avrupa da yıllık Salmonella olgularının 100,000 e ulaştığını yazmaktadır. Rick, Amerika daki durumun da benzer şekilde olduğunu ve bir yıl içinde görülen Salmonella vakalarının yaklaşık 42,000 e ulaştığını belirtmektedir. Aynı zamanda, insan salmonellozisinde yıllarında % 8.8 lik bir düşüş görüldüğünü, fakat campylobacteriosiz olgularında ise % 6.7 lik bir artış olduğunu belirtmektedir. Yine Rick in anlatımına göre insan Salmonella infeksiyonlarında bulaşma kaynakları içerisinde kanatlı eti ve yumurtasının halen en önemli kaynak olduğu ve salmonellosizden sorumlu başlıca serotiplerin ise S. Enteritidis ve S. Thyphimurium olarak yerini koruduğu vurgulanmıştır. Bu arada önemli serotipler içerisinde Amerika da son zamanlarda kanatlı etlerinden izole edilen S. Heidelberg de ise bir artış gözlendiği belirtilmektedir. Avrupa ve Amerika da Salmonella Kontrolündeki Başarı ve Gelişmeler AVRUPA VE AMERİKA DA SALMONELLA KONTROLÜNDEKİ BAŞARI VE GELİŞMELER ŞİRELİ, U.T* ONARAN, B.* * Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Anabilim Dalı e-posta: (Salmonella control in the US and Europe: successes and improvements, International Poultry Production, 21 (4): 9-11.) 1. Biyogüvenlik Çiftlik hijyeni, yem, su ve kemirgenlerin kontrolünün Salmonella infeksiyonlarının önlenmesinde önem taşıdığı, 2. İzleme programları Broyler sürülerinin S. Enteritidis ve S. Thyphimurium dan ari olmaları gerektiğini ve aynı zamanda diğer Salmonella serotiplerine karşı da sürünün kontrol altında tutulması gerektiği, 3. Aşılama Salmonella kontrolü için inaktif ya da canlı aşı kullanımının dünya çapında önemli olduğunun vurgularını yapmış ve bu önlemlerin Salmonella ile kontrol ve mücadelede başarı ve gelişmeye katkı sağladığını ön plana çıkarmıştır. Cobb 500 Infovet ad 21/01/ :06 Page 2 Sayın Rick van Oort, kümes hayvanlarında Salmonella kontrolünde üç ana faktörden söz etmektedir. Bunlar; cobb-vantress.com Yıl: 2013 Cilt: 11 Sayı: 3 MEKTUP ANKARA 3

6 Avrupa ve Amerika da Salmonella Kontrolündeki Başarı ve Gelişmeler Yazıda ayrıca, Avrupa ve Amerika da Salmonella infeksiyonlarının kontrolü için yürürlüğe giren yasal uygulamaların arttığını dile getirmiştir. Bu yönetmeliklerde öncelikle üretim sırasında ve yetiştirme süresince örneklemenin arttırılması esasına dayandığına dikkat çekmiştir. Amerika daki yasal düzenlemeler; Rick van Oort, Amerika da yılları arasındaki ulusal sağlık amaçları belirlenirken insanlardaki hastalık insidansını düşürmek amacıyla yumurta üretimi, kümesler ve üretim tesislerine yasal mevzuatlarda ilave yükümlülükler getirildiğini söylemektedir. Ayrıca FDA (US Food and Drug Administration, Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi) tarafından 2009 yılında yumurtalarda Salmonella Enteritidis in önlenmesi için çıkarılan yönetmelik ve FSIS (Food Safety Inspection Services, Gıda Güvenliği Kontrol Hizmetleri) tarafından çıkarılan PR/HACCP (Pathogen Reduction/ Hazard Analysis and Critical Control Point, Patojen Kontrolü/Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları) sistemlerinin uygulanırlılığı Amerika daki kanatlı endüstrisinin sıkı denetimi altında tutulduğu belirtilmektedir. Rick van Oort yazısında, yumurta üretimine yönelik yönetmeliklerin yayınlanmasının sonrası, Salmonella kontrol programlarında önemli rolü bulunan aşılamaya olan ilginin arttığından bahsetmiştir. Avrupa daki yasal düzenlemelerin getirdiği etkiler göz önüne alındığında ise EFSA (European Food Safety Authority, Avrupa Birliği Gıda Güvenliği Otoritesi) nın 2004 yılında Salmonella kontaminasyon seviyelerinin belirlenmesine yönelik ve Avrupa Birliği ülkelerini kapsayan bir çalışma gerçekleştirildiği belirtilmiştir. Avrupa Birliği yönetmeliği 2160/2003 de kanatlı sektöründe Salmonella insidansının düşürülmesi ve maksimum Salmonella seviyelerinin belirlenmesinin amaçlandığı vurgulanmıştır. Yapılan çalışmaların sonucunda, 5 yıllık uygulamaların insan Salmonella vakalarında %55 oranında bir düşüş sağladığı bildirilmektedir. Şekil 1. Avrupa da yılları arası insan salmonellosiz vakalarının grafiksel görünümü (International Poultry Production, 21 (4): 9-11) Rick van Oort, uygulanan yönetmelikler kümes hayvanları ve insanlarda Salmonella insidansını düşürmek için uygulanmaya devam edildiğini ve sıkı bir denetim programıyla izlendiğini bildirmektedir. Aşılama programları için finansal ödenek sağlandığı ve bazı vakalar için eradike sürülere tazminat uygulaması yapıldığı belirtilmektedir. Salmonella salgınının üreticilerin imajı üzerinde güçlü bir etkisi olduğu için gün geçtikçe daha fazla üreticinin Salmonella kontaminasyonlarına karşı önlem almaya başladığı bildirilmektedir. Avrupa ve Amerikada ki Salmonella kontrollerindeki gelişmelerin yer aldığı değerlendirmeler için Rick van Oort a biz de buradan teşekkür ederken, Salmonella ile ilgili benzer başarı ve gelişmelerin ülkemiz içinde gerçekleşmesini global bir sorun olan Salmonella için etkin kontrol ve önlemlerin alınmasının halk sağlığı açısından sağlayacağı yararlara bir kez daha dikkat çekmek isteriz. KAYNAK OORT, R., Salmonella control in the US and Europe: successes and improvements, International Poultry Production, 21 (4): (Aynı isimli yazıdan alıntıdır.) 4 MEKTUP ANKARA Yıl: 2013 Cilt: 11 Sayı: 3

7 Kanatlılarda Beslenme Hastalıkları Gut KANATLILARDA BESLENME HASTALIKLARI GUT Arş. Gör. Özlem DURNA Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları AD E-posta: Gut, etiyolojisi belirlenemeyen yetişkin hindi ve tavuklarda kan ürik asit miktarının artması sonucu iç organlarda (böbrek ve kalp) ve eklemlerde üratların birikmesi ile karakterize olan bir metabolizma hastalığıdır. Ürik asit karaciğer tarafından üretilmekte ve böbrekler yolu ile atılmaktadır. Ürik asit yem ile alınan nitrojenin metabolize edilmesi sonucu oluşur. Ürik asit toksik veya zararlı değildir. Ancak ürik asit birikimi sonucu oluşan kristaller vücut dokularına ciddi biçimde zarar vermektedir. Ürik asit kristallerinin birikimi, nitrojen metabolizmasından kaynaklanan atık ürünlerin kandan böbrekler tarafından uzaklaştırılamaması sonucu oluşmaktadır. Kan dolaşımından gerektiği şekilde uzaklaştırılamayan ürik asit kristalize olmaya başlar ve kanatlı vücudunun farklı bölgelerinde toplanır. Tavuklarda idrarın yaklaşık % 80 ini teşkil eden nitrojenin metabolizmada son ürünü ürik asittir. Ürik asit genellikle aktif tubular sekresyonla idrar yoluyla atılır. Renal tubullerin fonksiyon yetersizliği ürik asidin Ca ve Na tuzlarının sekresyonlarının azalması sonucu oluşmaktadır. Ürik asidin eliminasyonu nefronların aşırı zarar görmesini engeller, hiperürisemide ürat kristallerinin birikmesi sonucunda periton, bağırsak, gut taşlık, proventrikulus, akciğerler, karaciğer, kalp gibi visseral organların dış görünümleri önemli bir hal alır. Gut birçok etiyolojik durumdan kaynaklanabilir ve saha şartlarında çok rastlanılmaktadır. Tür hassasiyeti Besinsel ya da metabolik faktörler Sodyum bikarbonatın fazla miktarda kullanımı Fazla miktarda sodyum Uzun süreli vitamin A eksikliği İnfeksiyöz nedenler Toksik nedenler Aşırı protein Su Tür Hassasiyeti Ürolithiasis bazı ırklarda diğerlerinden daha fazla görülür, JM (juxtamedullar) nefronların yüksek oranda bulunması, ürenin birikmesiyle suyun tubular emiliminin azalması bunun nedeni olabilir. Bu su korunması için faydalıdır ama kanatlılar ürolit oluşumuna daha meyillidirler. Besinsel Ya Da Metabolik Faktörler Yararlanılabilir fosforun azlığına karşın fazla miktarda rasyon kalsiyumu, kalsiyum-sodyum-ürat kristallerinin birikimi ile sonuçlanmaktadır. Kalsiyumu % 2,5 dan fazla içeren rasyonlarla yapılan besleme, 8-20 haftalık piliçlerde böbrek yangısına, viseral guta, üreterlerde kalsiyum ürat birikmesi ne ve % oranında mortaliteye neden olmaktadır Vitamin D3 ün yüksek seviyeleri de bağırsaklardan kalsiyum absorbsiyonunu artırarak ürat kristallerinin oluşumuna neden olmaktadır. Sodyum Bikarbonatın Fazla Miktarda Kullanımı Sodyum bikarbonat sıcaklık stresine karşı ve yumurtacılarda yumurta kabuğu kalitesini geliştirmek için kullanılmaktadır. Bu da böbrek taşı oluşumuna yol açabilecek olan idrar alkalitesinin artmasına neden olmaktadır. Fazla Miktarda Sodyum Genç kanatlılarda sodyum intoksikasyonuna bağlı oluşan gut, yemlerde sodyum seviyesi % 0.8 suda ise % 0.4 i aştığında görülür. Yemdeki sodyum klorür miktarı toplam olarak % 0.3 u aşmamalıdır. Uzun Sureli Vitamin A Eksikliği Vitamin A eksikliği tubuler epitelyumin dökülmesine ve böbrekte üratların birikimine sebep olmaktadır. Böbrek epitel dokusunun dejenerasyonu ile kanda ürik asit miktarı birkaç kat yükselmektedir. Yıl: 2013 Cilt: 11 Sayı: 3 MEKTUP ANKARA 5

8 Kanatlılarda Beslenme Hastalıkları Gut İnfeksiyöz Nedenler En yaygın enfeksiyonlar Avian nefritis virus, infeksiyoz bronsitis ve civciv nefropatisidir. Avustralyan, İtalyan, Gray, Holte gibi IB nin nefrotropik türleri tavuklarda gut/ürolithiasise neden olmaktadır. Civcivler yaşamlarının başlangıcında IB virüsü ile infekte olduğunda renal yetersizliğe teslim olmadan önce aylarca yaşayabilirler. Yüksek protein ve dengesiz protein diyetleri IB nefritisine olan hassasiyeti artırır. Subklinik enfeksiyonlar, aşırı protein ve kalsiyum gibi diğer faktörlerle kombine olduğunda yine gut ile sonuçlanmaktadır. Toksik Nedenler Bircok kimyasallar ve toksinler böbrek hasarına yol açabilirler. Bunlar arasında en çok mikotoksinler ve antibiyotikler gelmektedir. Mikotoksinler, böbrek hasarı için en yaygın önde gelen sebeplerden biridir. Bunlar arasında da okratoksinler ve oosporin en önemlileridir. Okratoksinlerin aflatoksinler ile kombinasyonu çok tehlikeli olarak bulunmuştur. Çünkü böbrek hasarı sonucu ürik asit atılımı oluşamamakta ve ürik asit vücutta birikmeye başlamaktadır. Okratoksinler, oosferin ve sitrinin ciddi böbrek zararına ve visseral gut a neden olan nefrotoksik mikotoksinlerdir. Oosferin diyette 200 mg/kg ı veya daha fazlası articular veya viseral gut a neden olmaktadır. Aynı zamanda okratoksin kandaki ürik asit seviyesini arttırır. Yemdeki % 1 oranında okratoksin kandaki ürik asit seviyesini % 20 oranında arttırır. Ürik asitin boşaltımı, böbrek ve diğer visseral organlarda üratın birikmesine yol açan ürisemi sonucunda mikotoksikozis azalmaktadır. Gentamisin, sulfonamidler ve nitrofurozonlar gibi antibiyotiklerin civcivlerde böbrek hasarına yol açtığı bilinmektedir. İlaçların böbreklerden atılırken, ph ve renal metabolizmayı dengesizleştirici etkileri vardır. Bunların yanı sıra fenol ve kreozol gibi dezenfektanlar yanlış kullanılırsa reziduel toksisiteye yol açabilirler. Suda kullanılan bakır sülfat suyun reddedilmesi, dehidrasyon ve gut ile sonuçlanmaktadır. Aşırı Protein Yemdeki aşırı ham protein ürik asit üretimini arttırmaktadır. Yemdeki protein % 11 den % 40 a arttırıldığında plazmada doğrusal artan ürik asit düzeyleri gözlenmektedir. Hiperkalsiüri sonucunda proteinin enerji miktarı artmaktadır, örneğin üre de Ca artar, çünkü sülfür aminoasitlerinin katabolizmasının ürünleri sonucunda sülfat ve hidrojen iyonlarının bulunmasıyla Ca un tubular emiliminin birazı azalır. Sağlıklı bir böbrek, oluşan tüm ürik asidi boşaltabilir, fakat yüksek proteinli diyetlerle beslenen kanatlılarda böbreğin zarar görmesine neden olan faktörler visseral gut a olan hassasiyetin artmasına neden olacaktır. Üre ve kanatlı gübresi gibi azot kaynaklı nonproteinlerle beslenildiğinde viseral gut riski artmaktadır. Artikular gut, çok yüksek protein seviyeli (%40) yemlerle beslenen kanatlılarda bildirilmiştir. Su İhtiyacı Su eksikliği nefron tubullerinde ve kanda, diğer minerallerin ve ürik asidin konsantrasyonlarının artmasına yol açar. Saha koşulları altında, otomatik suluk sisteminin arızalanması ve debeaking gibi manejmen uygulamaları yapıldığında, kanatlıların taşınması ve hareket ettirilmesi durumunda su eksikliği ortaya çıkabilir. Bazı bölgelerde, su alanları Ca ve Mg tuzlarının yüksek konsantrasyonlarını içermektedir. Bunlar arasında özellikle bikarbonat, klorid ve sülfat acı su alanlarıdır. Kanatlı için su acılığının kabul edilebilir maksimum düzeyi 1500mg/L dir. KLİNİK SEMPTOMLAR VE PATOLOJİK DEĞİŞİM- LER Gut; depresyon, dehidrasyon ve bazen yeşilimsi diyare ile karakterizedir. Civcivlerde mortalite yüksektir. Böbreklerin düzensiz ve aşırı derecede büyümesi söz konusudur ve açıldığında ürat kristalleri ortaya çıkmaktadır. Ürat kristallerinin kirecimsi beyaz içeriği kalp, karaciğer ve böbrek gibi iç organların üzerinde ve deri altında görülmektedir. Hastalık eklem ve iç organlarda görülüp, Eklem ve visceral form olarak 2 formda seyreder. Tek başına veya her ikisi de bir arada görülebilir. Eklem formunda eklemlerde ürat birikimi vardır. Eklemler şişmiş, parmaklar deforme olmuştur. Bacak ve kanat eklemlerinde sert ya da yumuşak, ağrılı şişkinliklerle karekterize artiküler gut nadiren oluşur ve kronik seyreder. Topallayarak yürüme yanında eklemlerdeki şişkinliklerin açılmasıyla ülserler oluşur. Visceral formda böbrek tubullerinde ürat birikimi 6 MEKTUP ANKARA Yıl: 2013 Cilt: 11 Sayı: 3

9 Sahip olduğunuz fırsatları keşfedin Evonik hayvan beslemeye yönelik ürün ve servisleri ile daha verimli, sürdürülebilir ve karlı yem ve hayvansal üretim gerçekleştirmenize imkan veren bir dünyanın kapılarını açıyor. Siz neyi seçeceğinizi bilirsiniz. Daha fazla bilgi için yandaki kodu telefonunuzun QR okuyucusu ile taratınız.

10 Kanatlılarda Beslenme Hastalıkları Gut nedeniyle gerginlik ve iç organların yüzeylerinde beyaz ürik asit kristallerinin biriktiği görülmektedir. Ayrıca diyare ve bitkinlik yanında, civcivlerde yem tüketiminin azaldığı, tavuklarda ibiğin mavimtırak renk aldığı gözlenmiştir. Yaşlılarda perikardın üzeri tamamen ürat ile kaplıdır. Visseral gut en erken yaşlı tavuklarda ve insidensi yumurtacılardan yüksek olan broilerler de kaydedilmiştir. Yumurtacılar içinde piliçlerde daha çok rastlanmakta olup, genellikle 14 haftalık yaşta görülmektedir. Yumurtacılarda yaşam boyu devam eden zarar kümesi etkilemekte ve haftada % 1 mortalite yapabilmektedir. Viseral ve artikular gut arasınnda görülen farklılıklar; VİSERAL GUT ARTİCULAR GUT 1.Başlangıç Genellikle akuttur fakat kronikte olabilir. Genellikle kroniktir. 2.Sıklığı Yaygındır. Nadirdir veya sporadiktir. 3.Yaş Bir günlük veya daha üzeri aylık ve üzeri 4.Cinsiyet Hem erkek hem de dişi hayvanlar duyarlıdır. Çoğunlukla erkek hayvanlar duyarlıdır. 5.Nedenler İnfeksiyöz Besinsel Toksik Genetik Rasyonudaki yüksek protein içeriği Diğerleri 6.Patogenez Genellikle ürat atılımındaki bir bozukluktan kaynaklanır (renal bozukluk) Muhtemelen böbrek tubullerinde ürat sekresyonundaki metabolik bir bozukluğa dayanır. 7.Lezyonlar Böbrekler Böbrekler anormal bir görünüme sahiptirler ve beyaz kireç görünümlü presipitatlarla kaplıdırlar. Böbrekler normaldir. Fakat kanatlı dehidre olmuşsa beyaz ürat birikimi nedeniyle böbrekler anormal bir görünüm alabilir. Yumuşak dokular Karaciğer,miyokardium,dalak gibi iç organlar veya pleura, perikardium, hava keseleri gibi serosal yüzeyler çoğunlukla etkilenmişlerdir. Synovia dan başka yumuşak dokular nadiren etkilenir. Bununla birlikte ibik,sakal ve trachea nın etkilendiği görülmüştür. 8.Mikroskobik lezyonlar Genellikle synovia da veya viseral yüzeylerde yangısal değişiklikler yoktur. Böbreklerde ise ürat kristallerinin etrafında yangısal reaksiyonlar vardır. Synovia da ve diğer dokularda granülamatöz yangı vardır. Topuk eklemi içinde üratlar Sağdaki üreter ürolitiazis nedeniyle genişlemiş durumdadır ve atrofiye olmuş böbrek belirsizdir.sol taraftaki böbrekte de hypertrofi oluşmuştur. Bu böbrekler yetişkin bir ticari Yumurtacıdan alınmıştır. 8 MEKTUP ANKARA Yıl: 2013 Cilt: 11 Sayı: 3

11

12 Kanatlılarda Beslenme Hastalıkları Gut Artikular gut. Periartikular bölgede oluşan ürat çöküntüleri. Sağ uçtaki ayak normaldir Aşağıdaki dişi broiler breeder öldüğünde iyi bir vücut kondisyonundaydı. Böbreklerden biri tamamen atrofiye olmuş durumdadır. Karşı taraftaki böbreklerde ise hypertrofi şekillenmiştir. Epikardium yüzeyinde de üratlar görülmektedir. Ürolitiazis. Aşağıdaki durum yumurtacılarda daha yaygındır. Hasta tavuklarda ölümden önce yumurta verimi düşer. Karkas konjestiv dir Bir veya her iki böbrekte atrofiye olmuştur. Üreter ürat ve mucusla beraber genişlemiştir. Viseral gut. Karaciğer,karın yağları ve sternum üzerinde üratlar vardır TEDAVİ VE KORUMA Yeteri miktarda su sağlanmalı, dehidrasyondan kaçınılmalıdır. Yaşa ve yetiştirme sekline göre önerilenden daha fazla protein vermekten kaçınılmalıdır. Infeksiyoz bronsitis e karsı aşılama programı gözden geçirilmelidir. İdrarı asitleştiriciler kullanılabilir. Rasyona % 1 düzeyinde NH 4 CI ilavesinin daha asit idrar oluşumuna yol açtığı gözlemlenmiştir ve bu koşullarda ürolitlerin oluşumu daha yaygındır ve bu genelde metabolik asidozise neden olmadan uygulanmalıdır. Rasyon kalsiyum ve fosfor seviyesi dikkatli bir şekilde oluşturulmalıdır. Yemler mikotoksin yönünden kontrol edilmelidir. Su sistemi; ulaşım, yer veya yeterli su olup, olmadığı açısından kontrol edilmelidir. Böbrek hasarı yapan ilaçlar dikkatli bir biçimde kullanılmalıdır. A, D 3, K ve B kompleks vitaminlerinin yeterli düzeyde alınmasını sağlanmalıdır. Fazla miktardaki sodyum bikarbonat kullanımından kaçınılmalıdır. Su aracılığı ile elektrolit kullanımı mortalite kontrolünde yardımcı olur. Akut vakalarda, 1 g/lt potasyum klorür kullanılabilir. Yemin tuz oranı iyi dengelenmelidir. Nakillerde kanatlıların dehidre olmasından kaçınılmalıdır. Ardıç (Juniperus oxycedrus L.- Cupressaceae ) yöresel isimleri; Adi Ardıç, Katran Ardıcı olarak da bilinen bitki gut hastalığı çeşitli kas hastalıklarında oldukça faydalıdır. SONUÇ Böbrek hasarı birçok faktöre bağlı olabilir ve ürik asit kristallerinin vücutta birikimi ile sonuçlanır. Bu nedenle gut un kontrolü ve önlenmesi, management, hastalık kontrolü ve beslenmenin bir arada dengelenmesinden geçer. Gut, sahada bir problem olarak karşılaşıldığında büyük olasılıkla kaynağı çok faktörlüdür ve özel bir neden belirlemek zordur. Teşhis zorluğunun diğer bir sebebi ise, büyüme periyodundaki böbrek hasarının tavukların yumurta üretimine geçene kadar ve yüksek kalsiyum rasyonları ile beslenene kadar görünür belirtilere sahip olmayışıdır. KAYNAKLAR Jeffrey J.S.; Visceral gout in chickens. California Poultry Letter. Dr. Beckman B.; Avian urolithiasis. (gout). Technical bulletin. Poultry med. ; Avian urolithiasis. DR. Chaudhari M.M; Differences between visceral and articular gout in birds. Shakel Ahmed, M., Anjaneyulu,Y., Rama Rao.S.V.(2013).Tavuklarda Gut Önleniyor.Erişim:www.protekt.com.tr, Warden M; Visceral gout in birds. Dr Qureshi A.A.; K&N s Poultry Diagnostic & Research Institute; Kidney lesions in poultry diseases. Ergün, A.,Tuncer,Ş.D.,Çolpan, İ.,Yalçın,S.,Yıldız, G.,Küçükersan, M.K.,Küçükersan, S.,Şehu, A.,Saçaklı, P.(2011). Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları.5.Baskı.,Pozitif Matbaa.Ankara. BAYTOP,T. (1999).Türkiye de Bitkiler ile Tedavi. Nobel Tıp Kitap Evleri. Ergün, A.,.,Saçaklı, P.(2008).Kanatlılarda Beslenme Hastalıkları. s.41-42,infovet Dergisi. Erişim:(2013)www.tavukmamülleri.com/pdf/kanatli_hastaliklari. pdf, MEKTUP ANKARA Yıl: 2013 Cilt: 11 Sayı: 3

13 IBVAR 2- veteriner tavuk.indd :48

14 Kanatlı Eti Üretiminde Salmonella Kontaminasyon Kaynakları KANATLI ETİ ÜRETİMİNDE SALMONELLA KONTAMİNASYON KAYNAKLARI Hüseyin ÜLKER * U.Tansel ŞİRELİ* *Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Anabilim Dalı, Ankara E-posta: Geçen yüzyılın olduğu gibi bu yüzyılında önemli gündem maddelerinden biri gıda infeksiyonları ve intoksikasyonlarıdır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), gıda infeksiyon ve intoksikasyonlarını insan beslenmesinde kullanılan gıda ve suyun neden olduğu hastalıklar olarak belirtmektedir. Gıda patojenleri içerisinde de Salmonella, geçen her yüzyıllarda olduğu gibi bu yüzyılda da ön plana çıkmakta olup, günümüzde özellikle çoklu antibiyotik dirençlilik gösteren Salmonella serotipleri gıda patojenleri arasında önemini daha da artırmaktadır (Şireli, 2008). Salmonella nın ubiquiter bir patojen olması, değişik çevre koşullarına direnci, birçok gıda çeşidinde uzun süre canlılığını koruyabilmesi ve düşük infektif doza sahip olması ile beraber özellikle antibiyotiklere karşı geliştirdikleri çoklu direnç nedeniyle gıdalarda önemli bir risk oluşturmaktadırlar. Yıllardır yapılan araştırmalarda, Salmonella nın kanatlı çiftlikleri ve kanatlı eti işletmeleri için önemli bir sorun olması ve bunun sonucunda kanatlı etlerinin insan Salmonella enfeksiyonlarında önemli bir yeri olduğu da bilinmektedir. Ayrıca bu etkene bağlı, gerek sağlık harcamaları ve iş gücü kayıbı, gerekse de üretime bağlı önemli ekonomik kayıpların olduğu bu konuda ekonomik kayıt sistemi olan ülkelerin verilerinden anlaşılmaktadır (Anon, 2007). EFSA nın 2011 raporunda yılları arasında Avrupa ülkelerinde toplam 7983 Salmonella kaynaklı salgın olduğu bildirilmiş olup, bu salgınların büyük çoğunluğu yumurta, kanatlı ve kırmızı et ve kaynağı belirlenemeyen nedenlere bağlı olduğu belirtilmiştir (Anon, 2011). Center for Disease Control and Prevention (CDC) ın 2009 yılı raporunda ise Amerika Birleşik Devletler inde görülen gıda kaynaklı salgınların % 17.8 i Salmonella kaynaklı olduğu bildirilmiştir. Bu salgınlarada toplam 3066 kişi etkilenmiş ve 4 kişide hayatını kaybetmiştir (Anon, 2010) Bu bildirimler doğrultusunda Salmonella nın insan sağlığı açısından ciddi tehlike oluşturabileceği görülmektedir. Bu bağlamda, kanatlı besleme, yetiştirme, taşıma, kesimhane, depolama ve satış aşamalarının Salmonella nın bulaşmasında önemli kaynaklar olduğu ve bu aşamalarda iyi üretim uygulamalarına ve genel hijyen kurallarına uyulmasının ise Salmonella nın bulaşması ve kontrolünde önleyici tetbirler arasında yer aldığı bilinmektedir. Nitekim, kanatlıların taşınması ve kesimhaneler de hijyen yönetiminin başarılı bir şekilde uygulanmasının Salmonella bulaşma riskini belirgin bir şekilde düşürdüğü bildirilmiştir (Heyndrickx ve ark., 2002). YETİŞTİRME Salmonella nın kanatlı yetiştirme ve damızlık aşamalarındaki bulaşmasında, yem, içme suyu, personel, alet ve ekipmanlar ile araçlar dahil daha bir çok faktör bulaşmada rol oynayabilmektedir (Cardinale ve ark., 2004). Bu nedenlede yetiştirme ve damızlıkda çifliklerinde bulaşma kaynaklarının belirlenmesi ve alınan önlemler Salmonella bulaşmasının azalmasında kayda değer kazanımlar sağlayacaktır. Nitekim ticari işletmelerdeki Salmonella kontrol programının sistematik şekilde uygulanması, son üründe Salmonella pozitiflik oranını azaltacağından sağlıklı gıda üretimine katkı sağladığı son yıllarda yapılan çalışmalarla ortaya koyulmaya çalışılmaktadır. Damızlık ve yetiştirme amaçlı sürülerin Salmonella yönünden serolojik ve bakterijolojik kontrolleri oldukça önemli olup, analizler sonucunda Salmonella pozitif sürülerin ve damızlıkların eradike edilmesi bulaşmayı azaltacağı gibi kesimhanedeki kontaminasyonu da daha aza indirgenmesinde yarar sağlayacaktır (Wegener ve ark., 2003; Maijala ve ark., 2005). Ayrıca yumurtacı damızlık sürülerde yumurta vasıtasıyla, damızlık sürülerde ise civcivlere vertikal bulaşma ile Salmonella etkenleri bulaşabildiği uzun zamandır bilinmektedir. Bulaşmanın kontrol altına alınmasında yumurtacı ve damızlık sürülerde eradikasyon programları uygulanması yanında aşılama programları etkili olmaktadır (Wegener ve ark. 2003; Kim, ve ark., 2007; Collard ve ark., 2008). Konu ile ilgili olarak yılları arasında Hollanda da 12 MEKTUP ANKARA Yıl: 2013 Cilt: 11 Sayı: 3

15 erpilic zara ad 21.5x29.7cm.indd :44

16 Kanatlı Eti Üretiminde Salmonella Kontaminasyon Kaynakları yapılan bir çalışmada çivciv üretiminden kesim aşamasına kadarki süreç içerisinde farklı bölgelerden alınan örnekte, Salmonella varlığının çiftlikten kesim hattının sonuna doğru arttığı görülmüştür. Bu çalışmada yıllar arasında Salmonella görülme sıklığı değerlendirildiğinde, Salmonella görülme sıklığı çalışmanın yapıldığı dört yıl boyunca ülkede yapılan çeşitli eredikasyon çalışmaları ve HACCP tedbirleri ile belirgin bir şekilde azaldığı belirtilmiştir (Van Der Fels-Klerx ve ark., 2008). Çiftlik araştırmalarında özellikle Salmonella enfekte sürülerdeki hayvanlara ait dışkı kontaminasyonuna bağlı olarak, bulaşık tüyler ve deriler kesimhanede Salmonella yükünün dogrudan kontrolünü olumsuz yönde etkilemektedir. Bunun yanında çiftliklerde horizantal bulaşmanın, Salmonella negatif sürü ve ekipmanlara bulaşmada etkili olduğu bildirilmiştir (Rose ve ark., 1999). Yine yetiştirme aşamasında stres faktörlerinin arttığı durumlarda kanatlılarda immun sistemi baskılanması bağırsak florasında Salmonella sayısında artışa neden olabilmektedir (Burkholder ve ark., 2008). Ayrıca yetiştirme aşamasında kanatlı hayvanların beslenmesinde kullanılan yem ve içme suyunun Salmonella ile kontaminasyonda önemli bir faktör olduğu vurgusu daha önce yapılmış olup, konu ile ilgili yapılan bir çok çalışmada da Salmonella nın yem ve suyun ile kontamine olabildiği bunun ise kanatlı etinin Salmonella ile kontamine olmasında önemli bir kaynak oluşturduğu belirtilmektedir. Yapılan bir araştırmada, kanatlı yemlerinden alınan 412 örneğin %6 sının Salmonella ile kontamine olduğu belirtilmiştir (Hacking ve ark., 1978)Yine kanatlıların yetiştirilmesi esnasında çiftlikte haşere ve rodent kontrollerinin yapılmaması ve kümeslere giriş ve çıkışlarda ve çevre kontrollerinde bu işlemlerin dikkate alınmaması veya yeteri özen gösterilmediği durumlarda haşere, rodent ve yabani kuşların bulaşmada ciddi kaynaklar olduğu belirtilmektedir (Fuzihara ve ark., 2000; Rasschaert ve ark., 2007). YEMDEN KESME Kesimhanede Salmonella kontamisyonunun en aza indirilmesinde alınması gereken ilk önlem kesim öncesi yemden kesmedir. Kanatlılarda yemden kesme süreleri dikkate alındığında kesim öncesi yem verilmiş ve kursakları dolu olan hayvanların kontaminasyon riskini artırdığı ve Salmonella kontrollü güçleştirmektedir (Ramirez ve ark., 1997). Bu nedenle yemden kesme Salmonella kontrol programları içerisinde önemli bir kontrol işlemi olarak bilinmektedir. Fakat bura da dikkat edilmesi gereken bir diğer konu ise hayvanların kesim öncesi yemden kesim sürelerinin iyi belirlenmesidir. Zira çok erken yemden kesme durumunda (8 saatten fazla), hayvanlarda açlık refleksine ve içgüdüşüne bağlı olarak, eşeleme ve yem bulma içgüdüsü ile altlıkları karıştırma hareketleri görülmektedir. Bu durum ise ayrı bir sorunu gündeme taşıyabilmekte ve altlıkta bulunabilecek olan çevresel Salmonella bulaşmasının sindirim kanalına alınmasına ve altlığın bulaşma kaynağı olmasını tetikleyecektir (Corrier ve ark., 1999; Hinton ve ark, 2000). Uzun süre açlığın bir diğer olumsuzluğu ise, kesim aşamasının iç organ çıkartılması sırasında kanatlıların bağırsaklarında direncin azalmasına parçalanmasına neden olabilmektedir (Thompson ve Applegate, 2006). Önemli bir diğer nokta, kümeslerde yemden kesmeye yeterli özenin gösterilmemesi sonucunda, kesim sırasında uygulanan elektrik akımına bağlı olarak gerçekleşen çırpınma ve kasılma esnasında kloakadan fekal bulaşmaların kaçınılmaz olmasıdır (Papa ve Dickens, 1989). Bu nedenle en uygun süre kesimhaneye gönderilecek hayvanların kesimden 7 8 saat önce yemden kesilmesidir. Sürenin 0-3 saat gibi kısa olması, dolu olan kursak ve bağırsakların iç organ çıkartılması işlemi sırasında yırtılması, delinmesi riskini artıracağından karkasın kontaminasyonu artırabilmektedir (Corrier ve ark.,1999). Yemden kesilme ve Salmonella kontaminasyonlarının ilişkisinin belirlenmesine yönelik çok sayıda araştırma yapılmıştır. Hinton ve ark., 2000 ve 2002 de yemden kesme ve yem formülasyonunda değişiklikler yapmış ve yemlerdeki karbonhidratları (glukoz, sukroz gibi) artırmışlar ve bunun Salmonella kontaminasyonuna etkisini incelemişlerdir. Bu işlemin formülasyondaki karbonhidrat çeşidine göre farklılıklar yaratmakla birlikte düşük düzeylerde de olsa etki edebileceğini belirtmişlerdir. Benzer bir diğer uygulama ise, hayvanların yemden kesmenin arkasından içme sularına farklı kompozisyonda organik asit uygulamalarıdır. Bu amaçla yapılan bir çalışmada, içme sularına asetk asit, laktik asit, formik asit ilavesinin karkas ve kursaktaki Salmonella düzeyinde önemli ölçüde azalma saptanmış olmasıdır (Bryd ve ark., 2001). 14 MEKTUP ANKARA Yıl: 2013 Cilt: 11 Sayı: 3

17

18 Kanatlı Eti Üretiminde Salmonella Kontaminasyon Kaynakları Salmonella ların kursaktaki sayısını azalmak için uygulanan yöntemlerden biriside içme suyuna asidifiye sodyum klorit (ASC) eklenmesidir. Son 24 saat te içme suyuna 600 ppm ASC ilave edilerek içme suyunun ph sı 3.00 e ayarlanmış ve kontrol grubu ve uygulama grubu arasındaki Salmonella sayısı incelenmiş olup, kursakta kontrol grubunda 3.2 kob/g olan Salmonella sayısı ASC uygulanmış grupta 1.32 kob/g olarak saptanmıştır. Bu çalışmada yaklaşık olarak kontaminasyonda 2.00 log lık bir Salmonella düzeyinde inhibisyon saptanmıştır. Bu inhibisyon kursak dışında daha az düzeylerde olsada ince bağırsak ve sekumda da gözlemlenmiştir (Mohyla ve ark., 2007). Bu ve benzeri çalışmalar göstermiştir ki; yemden kesmenin ve bu arkasından uygulanan bazı basit işlemlerin, kesimhanedeki Salmonella kontaminasyonunda riski azaltmada önemli bir kontrol işlemi olduğu söylenebilinir (Hinton ve ark, 2000; Bryd ve ark., 2001). TAŞIMA Kasaplık hayvanların yaşam süreleri içerisinde beklide en fazla strese maruz kaldıkları dönem kesim öncesi çiftliklerde hayvanların yakalanması, kafeslere konulması ve taşınmasıdır. Bu nedenle, kanatlıların kafeslenerek kesimhaneye getirilmesine özen gösterilmesi ve aşırı stres yaratımaması gerekir. Nakil işlemleri sırasında kanatlılar da strese bağlı olarak hayvanların dışkılama paterninin değiştiği ve immun sistemi etkilediği bilinmekte olup, bu durumun sindirim sistemini etkilediği ve hatta hasarlara neden olabildiği gibi latent enfekte hayvanlarda Salmonella sayısında artışlara yol açabilmektedir (Mulder, 1996; Burkholder ve ark., 2008). Bu bağlamda nakil aşamasında kullanılan kafesler ve konteynerlar gibi alet ekipmen ve taşıma materyalleri da kullanılan araç, gereç ve kafeslerin Salmonella kontaminasyonuna etkisi önemlidir. Salmonella negatif bir sürü taşıma sırasında kolayca Salmonella pozitif hale gelmekte ve bu kontaminasyonu kesimhaneye taşımaktadır. Taşıma kafeslerindeki fekal materyalden alınan örneklerde Salmonella izole edilmiştir (Bolder ve Mulder, 1983). Yapılan bir çalışmada, taşıma kafeslerinde Salmonella düzeyi araştırılmış ve alınan örneklerde kanatlı taşıma kafeslerinde %16.7 düzeyinde Salmonella tespit edilmiştir (Reiter ve ark., 2007). Yapılan başka bir çalışmada ise, 18 sürüden alınan örnekler incelendiğinde 10 sürü Salmonella pozitif bulunmuş ve bu pozitif sürülerden elde edilen Salmonella serotip dağılımı ve sıklığı incelendiğinde ise 5 sürüden kesimhane öncesi alınan örneklerdeki Salmonella serotip dağılımı ve sıklığı ile kesimhane sonrası alınan örneklerdeki Salmonella serotip dağılımı ve sıklığının aynı olmadığı ve özellikle taşıma kafeslerinden kaynaklanan bir kontaminasyon olduğu bulunmuştur (Heyndrickx ve ark., 2007). Kullanılan araç, gereç ve kafeslerin temizlik ve dezenfeksiyon daldırma ve spreyleme yöntemi ile yapılmaktadır. Taşıma kafeslerinin yıkanması çoğu zaman Salmonella kontaminasyonunu engelleyememektedir (Rigby ve ark., 1980; Rasschaert ve ark., 2007). Kirli bir kafesin dezenfektan solüsyonlara daldırılması veya spreylemenin yararlı olup, olmadığı tartışılmaktadır. Genellikle organik kirlerden temizlenmeden yapılan bu temizleme işlemi bakterileri öldürmemektedir (Corry ve ark., 2002). Kafeslerin temizlenmesi Salmonella bulaşmasının kontrolünde önemli bir işlemdir ve çok aşamalı bir yıkama, basınçlı su ile organik kirlerden arındırmayı ve dezenfektanlar ile temizlemeyi gerektirir. Bunun için organik kalıntıların deterjanlı suda 40 o C de su ile ıslatılması ve takip eden aşamada ise basınçlı su ile temizlenmesi ve son olarak ta dezenfeksiyonun gerekli olup, kuaternar amonyum bileşenleri, perasetik asit ve hipoklorit dezenfeksiyon amaçlı kullanılabilmektedir ancak organik kirlerden temizlemeden önce dezenfeksiyon yapmak pratikte fazla fayda sağlamamaktadır (Bolder, 1988; Slader ve ark., 2002). KESİMHANE Kanatlı kesimhaneleri Salmonella kontaminasyon riskinin fazla olduğu ve buna bağlı olarak kontrolün güç olduğu çeşitli işlem aşamalarını içermektedir. Her işlem aşaması kontaminasyon riskini bulundurmakta olup, ayrıca bu aşamalar arasında da bulaşma kendi aralarında olabilmektedir. Değişik kümeslerden ve ortamlardan gelen kanatlı canlı hayvanlar kesimhane aşamasında bir araya gelmekte ve son ürün olarak farklı merkezlere dağıtılmakta olup, burada uygulanacak önlemler Salmonella bulaşma riskini kontrol altına alabileceği gibi, eksik uygulamalar gıda güvenliğini tehlikeye atabilecektir (Silverside ve Jones, 1998). Günümüzde kesimhaneler çok büyük kapasitelere ulaşmış ve saatteki kesim sayıları binleri bulmuştur. Bu durum özellikle kritik kontrol noktalarına dikkat edilmemesi ve kullanılan alet ve ekipmanların ye- 16 MEKTUP ANKARA Yıl: 2013 Cilt: 11 Sayı: 3

19

20 Kanatlı Eti Üretiminde Salmonella Kontaminasyon Kaynakları terince temizlenmemesi ile dezenfekte edilmemesi sonucunda Salmonella nın çapraz kontminasyonuna izin vermekte olup, kanatlı karkas ve elde edilen yan ürünlerin geniş bir insan topluluğunun sağlığını tehdit etmesine sebep olmaktadır (Lenglet, 2005). Kanatlı hayvanlarda Salmonella kontaminasyon oranı kanatlılar kesimhaneye girerken sadece %3 4 iken, kesim işleminden sonra bu oran %20 35 düzeylerine kadar çıkabilmekte ve canlı hayvanda düşük Salmonella oranı olsa bile kesim aşamasında ve sonrasında bu oran 7 8 katına kadar artabilmek olup, burada bilinmesi gereken çapraz kontaminasyonun tamamen önlenemeyeceğidir. Ancak, hijyen tedbirleri ve teknolojik uygulamalar ile kontaminasyon en az düzeye indirilebilir. Bununla beraber, HACCP sistemi uygulanması kanatlı yetiştiriciliğinde Salmonella ile mücadelede etkin bir şekilde kullanılmaktadır (Green, 1987). Salmonella bulaşmasında, kesimhane aşamasında temizlik ve hijyen uygulamalarının önemi çok büyüktür, kesim sonrası temizlik uygulaması yapıldığında Salmonella görülme sıklığı %11.5 iken, temizlik yapılmadığında bu oran %76.3, kesim sonrası dezenfeksiyon yapıldığında Salmonella görülme oranı %4.5 iken, dezenfeksiyon yapılmadığında ise bu oranın %52 ye kadar çıktığı bildirilmiştir (Cardinale ve ark., 2005). Kesim için kesimhaneye gelen kanatlıların tüylerinde, derilerinde, ayakları ve sindirim sistemlerinde farklı mikroorganizmalar ile ağır bir biçimde kontaminasyon bulunmaktadır. Bu mikroorganizmalar kesim işlemlerine bağlı olarak kesimin farklı aşamalarında kanatlı et ve parçalarına bulaşabilmektedir. Kanatlı kesimhanelerinde bulaşma daha çok yüzey teması, işleme suları (tüyve teveklerin ıslatma tankı, soğutma tankı vs.) ve hava ile şekillenmekte olup, kesim işleminin sonunda kontaminasyon oranı artabilmektedir (Olsen ve ark., 2003; Reiter ve ark., 2007). Kanatlı kesimhanelerindeki aşamalar ve bunlardan kaynaklanan Salmonella nın çapraz kontaminasyonu her aşamada risk oluşturmaktadır. Yapılan bir çalışmada, kesimhane aşamaları ve Salmonella düzeyleri incelenmiş ve haşlama suyunda %16.7, soğutma suyunda %6.7, iç temizleme öncesi karkasta %6.7 ile soğutma sonrası karkasta %3.3 oranında Salmonella tespit edilmiştir (Reiter ve ark., 2007).Çapraz kontaminasyonda büyük rol oynayan tüy ve teveklerin ıslatma tankı giriş ve çıkışı, tüy yolma ile soğutma tankı giriş ve çıkışı ile paketleme bölümleri kesimhanede kritik kontrol noktaları olduğu bildirilmiştir (Sarımehmetoğlu ve ark., 1996). Kesimhanede temiz ve kirli bölgelerin kesin bir şekilde birbirinden ayrılması gerekmekte olup, personel ve ekipman geçişine izin verilmemelidir. Bu uygulanmadığı takdirde kontaminasyon riski direk son ürünü etkilemekte ve buna bağlı gıda kaynaklı zehirlenmeler meydana gelebilmektedir. Soğutma, paketleme, depolama ve dağıtım kısımları temiz alanlardır ve işletmede kritik kontrol noktaları olarak değerlendirilmelidir (Silverside ve Jones, 1998). Elektrik ile bayıltma, kanatlıların başı aşağıda asılı sistemden geçerken su dolu sisteme elektrik akımı verilerek bayıltılmasını içerir. Elektrik ile bayıltılan kanatlı hayvanların kanını akıtılması amacıyla genellikle sadece vena juguleris içine alan yüzeysel bir kesik uygulanır. Bu kesik uygulaması ile medulla spinalis, özefagus, trakea ve arterler sağlam kalmakta olup, ölüm süresi gecikmekte ve kasılmalara bağlı olarak kan daha iyi akmaktadır. Ancak, bu teknikte başın uzaklaştırılması sırasında kursağın parçalanmasına ve kursak içeriğinin boyun derisini kontamine etmesine neden olmaktadır. Bu riski azaltmak için, yüzeysel kesik yerine özefagus ve trakeayı içine alan bir kesik uygulanmakta olup, bu uygulamada başın çekilmesi esnasında kursağın parçalanması önlenmektedir. Ancak bu uygulamada da internal bulaşmanın artacağı değerlendirilmektedir (Gracey ve ark., 1999 ; McNeal ve ark., 2003).Kesim sonrası kanın akması için, kanatlılar haşlama tankına girmeden yaklaşık yarım dakika kan toplama kanallarında bekletilmektedir ve bu sürede kan kanallar vasıtasıyla depolama tankında toplanmaktadır (Gracey ve ark., 1999). Haşlama, sprey veya sıcak su tankı şeklinde yapılmakla beraber, daha hijyenik olmakla beraber pahalı olması nedeniyle sprey yerine sıcak su haşlama tankı kullanımı daha yaygındır. Haşlama ile kanatlı gövdesinin kısmi temizliği sağlanırken, kıl folliküllerinin gevşemesine ve tüy yolmanın kolaylaşması asıl amaçtır. Bu işlem sırasında çapraz kontaminasyon riski çok yüksektir. Bu riski azaltmak için ters akımlı tüy ve tevek ıslatma tankı kullanılmalıdır. Akımı bulunmayan tanklarda mikrobiyal kontaminasyon riski dahada artmaktadır (Townsend, 2006). Counter-current tankların kullanımında, haşlama suyunun akış yönü kesim hattının zıttı yönündedir ve bu yöntem 18 MEKTUP ANKARA Yıl: 2013 Cilt: 11 Sayı: 3

Prospektüs. Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır. AMPROMED Oral Çözelti Veteriner Antikoksidiyal -Vitamin

Prospektüs. Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır. AMPROMED Oral Çözelti Veteriner Antikoksidiyal -Vitamin Prospektüs Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır. AMPROMED Oral Çözelti Veteriner Antikoksidiyal -Vitamin BİLEŞİMİ Ampromed Oral Çözelti, koyu sarı-açık kahverengi renkte, berrak bir çözelti olup her ml

Detaylı

Asidik suyun özellikleri. Alkali suyun özellikleri. ph > 11 ORP < -800mV Cl içermez. ph < 2,7 ORP < 1100mV Cl derişimi: 10-80 ppm

Asidik suyun özellikleri. Alkali suyun özellikleri. ph > 11 ORP < -800mV Cl içermez. ph < 2,7 ORP < 1100mV Cl derişimi: 10-80 ppm Et Endüstrisinde Elektrolize Yükseltgen Su Uygulaması Cem Okan ÖZER, Birol KILIÇ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ Elektrolize yükseltgen su Kontaminasyon=problem Bakteriler otostopçudur.

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti Prospektüs ; berrak sarı renkli çözelti olup her ml'si 500.000 IU Vitamin A, 75.000 IU Vitamin D 3 ve 50 mg Vitamin E içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ uygun farmasötik şekli, içerdiği A, D 3 ve E vitamin

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM: DÜNYA KANATLI HAYVAN ÜRETİMİ 2. BÖLÜM: YEM HAMMADDE DEĞERİNİN SAPTANMASI VE YEM FORMULASYONU

İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM: DÜNYA KANATLI HAYVAN ÜRETİMİ 2. BÖLÜM: YEM HAMMADDE DEĞERİNİN SAPTANMASI VE YEM FORMULASYONU İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM: DÜNYA KANATLI HAYVAN ÜRETİMİ 1. Dünya hayvan üretimi 2. Kanatlı eti üretimi 3. Yumurta üretimi 4. Kanatlı üretiminin geleceği 5. Dünya yem üretimi 2. BÖLÜM: YEM HAMMADDE DEĞERİNİN

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA CIVCIV IÇIN OVOLYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA CIVCIV IÇIN OVOLYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta verimi Kabuk kalitesi Civciv kalitesi Döllülük Çıkım oranı Karaciğer sağlığı Bağırsak sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA

Detaylı

BAĞIRSAK YANGISINDA ÖNLEYiCi ETKi. Bağırsak Sağlığı Yem Sindirilebilirliği Hayvan Sağlığı Yüksek Performans Bitki Ekstraktı

BAĞIRSAK YANGISINDA ÖNLEYiCi ETKi. Bağırsak Sağlığı Yem Sindirilebilirliği Hayvan Sağlığı Yüksek Performans Bitki Ekstraktı BAĞIRSAK YANGISINDA ÖNLEYiCi ETKi Bağırsak Sağlığı Yem Sindirilebilirliği Hayvan Sağlığı Yüksek Performans Bitki Ekstraktı Bakterilerle mücadele onları sadece öldürmek ile olmaz. Öldükten sonra ortaya

Detaylı

Kanatlı. Selko-pH Uygulamasının Broylerlerde Canlı Ağırlık ve Yem Tüketimine Etkisi

Kanatlı. Selko-pH Uygulamasının Broylerlerde Canlı Ağırlık ve Yem Tüketimine Etkisi Selko-pH Uygulamasının Broylerlerde Canlı Ağırlık ve Yem Tüketimine Etkisi KONU etkisi İLGİ Tamponlanmış organik asit kombinasyonunun broyler performansına Selko-pH Uygulamasının Broylerlerde Canlı Ağırlık

Detaylı

Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN

Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN Kesim Aşamaları Kesimhaneye Taşıma Askılara Asma Bayıltma Kanatma Tüylerin Islatılması Tüylerin Yolunması İç organların Çıkarılması Duşlama Soğutma, Paketleme, Muhafaza,

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı MEVZUAT 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu Kuluçkahane ve Damızlık

Detaylı

Enjeksiyonluk Çözelti Veteriner Vitamin

Enjeksiyonluk Çözelti Veteriner Vitamin Prospektüs Betakin sarı renkli, berrak çözelti olup, her ml'si 5 mg Thiamin HC1 (Vit. B,), 2 mg Riboflavin (Vit. B 2 ), 2 mg Pridoksin HC1 (Vit. B 6 ), 4 mcg Siyanokobalamin (Vit B] 2 ), 20 mg Niasin,

Detaylı

Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır CEFTİON Enjeksiyonluk Süspansiyon Veteriner Sistemik Antibakteriyel

Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır CEFTİON Enjeksiyonluk Süspansiyon Veteriner Sistemik Antibakteriyel BİLEŞİMİ Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır CEFTİON Enjeksiyonluk Süspansiyon Veteriner Sistemik Antibakteriyel Ceftion Enjeksiyonluk Süspansiyon, 1 ml de 50 mg seftiofur baza eşdeğer seftiofur hidroklorid

Detaylı

Kanatlı. Hindilerde salmonellanın başarıyla azaltılması

Kanatlı. Hindilerde salmonellanın başarıyla azaltılması Hindilerde salmonellanın başarıyla azaltılması KONU İLGİ Hindilerde pozitif salmonella koşullarında Fysal Fit-4 ve Selko-pH uygulamasının ardından kalan salmonella miktarının araştırılması Hindilerde salmonella

Detaylı

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi 1 24 Aralık 2012-22 Mart 2013 Maryland Üniversitesi Amerika Birleşik Devletleri 2 3 Maryland Üniversitesi

Detaylı

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI 1. Yarıyıl 1. Hafta ( 19.09.2011-23.09.2011 ) Gıda maddelerinin kalite kriterleri Beslenmeyle ilgili genel bilgilerin verilmesi Gıda güvenliği Halk Sağlığı Zoonoz enfeksiyonlarla

Detaylı

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ Prof. Dr. Fatma Ulutan Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıklar kları Anabilim Dalı BRUSELLOZ KONTROLÜ VE ERADİKASYONU

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır DICLACOX %2,5 Oral Süspansiyon Veteriner Antikoksidiyal

Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır DICLACOX %2,5 Oral Süspansiyon Veteriner Antikoksidiyal Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır DICLACOX %2,5 BİLEŞİMİ DICLACOX %2,5, her ml oral çözeltide 25 mg Diklazuril içeren; açık beyaz, homojen süspansiyondur. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ DICLACOX %2,5, Benzenasetonitril

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 14 Şubat 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28913 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/3) Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

Nobilis Salenvac T. Salmonella ile mücadelede öldürücü yumruk

Nobilis Salenvac T. Salmonella ile mücadelede öldürücü yumruk Nobilis Salenvac T ile mücadelede öldürücü yumruk Yağ içermeyen adjuvant minimum aşı reaksiyonu, aluminyum hidroksit jel içerir. Yağ içermeyen bu adjuvant güçlü bir bağışıklık cevabını uyarır ve aşı reaksiyonlarını

Detaylı

Genellikle 1-3 günlük tedavi yeterlidir. Romatizma tedavilerinde en az bir hafta uygulanır.

Genellikle 1-3 günlük tedavi yeterlidir. Romatizma tedavilerinde en az bir hafta uygulanır. Prospektüs FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Metamizol steroid olmayan yangı giderici bir pyrazolone'dur. Analjezik, antiinflamatuar ve antipiretik etkilere sahiptir. Narkotik olmayan analjezikler grubuna girer.

Detaylı

Önemli bir yem hammaddesi: Mısır

Önemli bir yem hammaddesi: Mısır Önemli bir yem hammaddesi: Mısır Besinsel Özellikleri Mısır; diğer tahıllar, tahıl yan ürünleri ve enerji sağlayan diğer hammaddeler ile karşılaştırıldığında standart bir hammaddedir. Birçok kanatlı rasyonunda

Detaylı

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ Protein Değerlendirilmesi Enerji Kullanımı Süt Kalitesi Karaciğer Fonksiyonları Döl Verimi Karlılık BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI

Detaylı

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER İsim: Centrum Silver Birim formülü Bir film tablet içeriği : % ÖGD** Vitaminler Lutein 1000 mcg * A Vitamini 800 mcg 100 (% 50 Beta Karoten) B1 Vitamini 1.65 mg 150 B2 Vitamini 2.1 mg 150 Niasinamid 24

Detaylı

Kırmızı Tavuk Biti (Dermanyssus gallinea, Tavuk Akarı)

Kırmızı Tavuk Biti (Dermanyssus gallinea, Tavuk Akarı) Kırmızı Tavuk Biti (Dermanyssus gallinea, Tavuk Akarı) - İnfeksiyöz Hastalıkların Bulaşma ve Yayılmasında Potansiyel Tehlike - Kırmızı tavuk biti ( Dermanyssus gallinae ) evcil kümes hayvanlarında özellikle

Detaylı

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri Buzağılar Sürünün Geleceğidir. Buzağı yetiştiriciliğinde anahtar noktalar! Doğum Kolostrum (Ağız Sütü) Besleme Sistemi Sindirim Sağlık Doğum ile ilgili anahtar noktalar

Detaylı

Kanatlı. Broilerlerde Kesimden Bir Hafta Önce Selko ph Uygulaması

Kanatlı. Broilerlerde Kesimden Bir Hafta Önce Selko ph Uygulaması Broilerlerde Kesimden Bir Hafta Önce Selko ph Uygulaması KONU İLGİ TERCÜME Broilerlerde Kesimden Bir Hafta Önce Selko ph Uygulaması Broilerlerin kesim öncesi döneminde, Selko Ph, bağırsaklardaki mikrobiyal

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/32) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; devam

Detaylı

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR?

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? Prof. Dr. METİN ATAMER Dr. EBRU ŞENEL ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ SÜT TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ Kaliteli süt üretimi için sağlanması gereken koşullar; Sağlıklı inek Özenli

Detaylı

Fen ve Teknoloji 7. BOŞALTIM SİSTEMİ. Hazırlayan: NİHAT BAHÇE HAYAL BİLİMDEN DAHA ÖNEMLİDİR. ÇÜNKÜ BİLİM SINIRLIDIR.

Fen ve Teknoloji 7. BOŞALTIM SİSTEMİ. Hazırlayan: NİHAT BAHÇE HAYAL BİLİMDEN DAHA ÖNEMLİDİR. ÇÜNKÜ BİLİM SINIRLIDIR. KAZANIMLAR; BOŞALTIM SİSTEMİ. KARACİĞER: Proteinlerin kullanılması sonucunda amonyak açığa çıkmaktadır. Zehirli olan amonyağı daha az zararlı olması için üreye dönüştürmektedir. 1. Boşaltım sistemi ile

Detaylı

Gıda zehirlenmeleri neden önemlidir?

Gıda zehirlenmeleri neden önemlidir? GIDA KAYNAKLI İNTOKSİKASYON VE ENFEKSİYONLAR Gıda zehirlenmesi nedir? 1 2 İNTOKSİKASYON TİPİ GIDA ZEHİRLENMESİ Bazı bakteriler gıda üzerinde gelişerek toksin üretirler ve toksin içeren gıdanın tüketilmesi

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U)

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DERS

Detaylı

KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ. Kuru göz sendromunun semptomatik tedavisinde kullanılır.

KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ. Kuru göz sendromunun semptomatik tedavisinde kullanılır. KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI EYESTIL 10 ml göz damlası 2. KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF BĐLEŞĐM Etkin madde : 100 ml de : 0.150 g hiyalüronik asit sodyum tuzu içerir. Yardımcı maddeler : Yardımcı

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Uygulama şekli: Az miktarda su ile seyreltilerek ya da seyreltilmeden yutulmaksızın gargara yapılır.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Uygulama şekli: Az miktarda su ile seyreltilerek ya da seyreltilmeden yutulmaksızın gargara yapılır. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI: DİCLORAL gargara 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her 1 ml 0,74 mg diklofenak (serbest asit şeklinde) içerir. Yardımcı madde(ler): Yardımcı

Detaylı

Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi

Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü 01330 Adana Bir ineğin kendisinden beklenen en yüksek verimi

Detaylı

ROSİN Enjeksiyonluk Çözelti Veteriner Sistemik Antibakteriyel

ROSİN Enjeksiyonluk Çözelti Veteriner Sistemik Antibakteriyel Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır ROSİN Enjeksiyonluk Çözelti Veteriner Sistemik Antibakteriyel BİLEŞİMİ ROSİN Enjeksiyonluk Çözelti; sarı bal renkli, akışkan-viskoz, berrak, steril bir çözelti olup

Detaylı

RUMİNANT RASYONLARINDA MAYA KULLANIMI VE ÖNEMİ

RUMİNANT RASYONLARINDA MAYA KULLANIMI VE ÖNEMİ RUMİNANT RASYONLARINDA MAYA KULLANIMI VE ÖNEMİ Rumen mikroorganizmaların (bakteriler,protozoalar ve mayaların) bir denge içinde çalıştırdığı kusursuz bir makinedir. Yüksek et-süt verimi isterken bu hayvandaki

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463

KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463 KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463 BİRİNCİ BÖLÜ Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin

Detaylı

GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI

GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI HĠJYEN NEDĠR? Bir sağlık bilimi olup,temel ilgi alanı sağlığın korunması ve sürdürülmesidi r. KĠġĠSEL HĠJYEN Kişilerin kendi sağlığını korudukları ve devam ettirdikleri öz

Detaylı

Ercefuryl Oral Süspansiyon

Ercefuryl Oral Süspansiyon Ercefuryl Oral Süspansiyon FORMÜLÜ Bir ölçekte (5 ml): Nifuroksazid 200 mg (Nipajin M, şeker, alkol ve portakal aroması içerir.) FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik Özellikleri: Bir nitrofuran türevi

Detaylı

Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır MEDIQUINOL %10 Oral Çözelti Sistemik Antibakteriyel

Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır MEDIQUINOL %10 Oral Çözelti Sistemik Antibakteriyel Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır Sistemik Antibakteriyel Mediquinol %10 berrak açık sarı renkli bir çözelti olup 1 ml sinde 100 mg Enrofloksasin baz içerir. FARMAKOLOJĠK ÖZELLĠKLER Mediquinol %10 nin

Detaylı

YUMURTA TAVUĞU YETİŞTİRİCİLİĞİ

YUMURTA TAVUĞU YETİŞTİRİCİLİĞİ 2014 2015 YUMURTA TAVUĞU YETİŞTİRİCİLİĞİ Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliği 1 YUMURTA TAVUKÇULUĞU Yumurta tavukçuluğu piliçlerde 20.haftadan sonra klavuz yumurta görülmesiyle başlar. Yumurta verimi 23. haftada

Detaylı

MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI

MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-D SELİN YAĞMUR ÇAKMAK DOĞA DAĞ DANIŞMAN ÖĞRETMEN NİLÜFER DEMİR İZMİR - 2013 İÇİNDEKİLER 1. PROJENİN AMACI.3 2. PET ŞİŞELER

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ )

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Amaç MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIÐI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIÐI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIÐI TAVUKÇULUK ARAÞTIRMA ENSTÝTÜSÜ MÜDÜRLÜÐÜ www.arastirma.tarim.gov.tr/tavukculuk ankara.tavukculuk@gthb.gov.tr TAVUKÇULUK ARAÞTIRMA ENSTÝTÜSÜ MÜDÜRLÜÐÜ TÝCARÝ KAHVERENGÝ

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 4. KLİNİK ÖZELLİKLER 4.1 Terapötik endikasyonlar NIZORAL Ovül, akut ve kronik vulvovajinal kandidozun lokal tedavisinde kullanılır.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 4. KLİNİK ÖZELLİKLER 4.1 Terapötik endikasyonlar NIZORAL Ovül, akut ve kronik vulvovajinal kandidozun lokal tedavisinde kullanılır. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI NIZORAL 400 mg Ovül 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her bir ovül etkin madde olarak 400 mg ketokonazol içerir. Yardımcı maddeler: Bütil hidroksianizol

Detaylı

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir?

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir? Tükettiğimiz imiz gıdalarg daların n güvenilirlig venilirliği i hayati derecede önemlidir KALINTILARI Dr. K.Necdet Öngen Gıdalarımızdaki pestisit kalıntıları konusunda neyi ne kadar biliyoruz? Tükettiğimiz

Detaylı

Risk potansiyelinin azaltılması Çevre tehditlerinin önlenmesi Masrafların düşürülmesi

Risk potansiyelinin azaltılması Çevre tehditlerinin önlenmesi Masrafların düşürülmesi Su-Hijyen-Yönetimi - İçme suyu- - Kullanım suyu- - İşleme suyu- -Sulu işlem ve kullanım sürecinde yüzeyler- Risk potansiyelinin azaltılması Çevre tehditlerinin önlenmesi Masrafların düşürülmesi Su dezenfeksiyonu

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. BATTICON Pomad. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 100 g da: Etkin Madde Povidon iyot 30/06

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. BATTICON Pomad. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 100 g da: Etkin Madde Povidon iyot 30/06 KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI BATTICON Pomad 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 100 g da: Etkin Madde Povidon iyot 30/06 10.00 g Yardımcı Maddeler Yardımcı maddeler için 6.1 e bakınız.

Detaylı

CIP Sisteminin Avantajları

CIP Sisteminin Avantajları Gıda işletmelerinde spesifik hijyen sorunlarının çözümünde CIP temizleme yöntemi büyük bir öneme sahiptir. Uzun zamandan beri başarı ile uygulanmaktadır. Gıda işletmelerinin otomatik olarak temizlenmesini

Detaylı

Kanatlı. Kanatlı Entegrasyonlarında Salmonellaya Karşı Çözüm Önerileri

Kanatlı. Kanatlı Entegrasyonlarında Salmonellaya Karşı Çözüm Önerileri Kanatlı Kanatlı Entegrasyonlarında Salmonellaya Karşı Çözüm Önerileri KONU İLGİ Salmonella ve zoonoz serotiplerine karşı bütünsel bir çözüm programı Kanatlı Entegrasyonlarında Salmonellaya Karşı Çözüm

Detaylı

Gıda Zehirlenmesi ve Önlenmesi

Gıda Zehirlenmesi ve Önlenmesi (16.12.2001) İçindekiler... 1 Gıda Zehirlenmesi Nasıl Oluşur?... 1 Gıdalara Nasıl Bulaşma Olur?... 2 Gıda Zehirlenmesi Nasıl Önlenir?... 3 Bazı Yaygın Gıda Zehirleyen Bakteriler... 3 Salmonella... 3 Bacillus...

Detaylı

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1 Kuş Gribi ve Korunma Dr.Gaye USLUER Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Avian Influenza Virus Orthomyxoviridae Hemaglütinin, Nöraminidaz H5

Detaylı

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant)

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 1 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 2 Prospektüs 3 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) Steril,apirojen Formülü Beher Zoladex LA Subkütan implant, enjektör içinde, uygulamaya hazır, beyaz

Detaylı

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 ÖNEMLİ! Gıdaları insanların sağlıklarını çok ciddi şekilde etkiler. Bu nedenle, gıda üreten kişilerin temizlik kurallarına uyması çok önemlidir.

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Kapağı ters çevirerek tüp delinir ve yara üzerinde ince bir tabaka teşkil edecek şekilde MADÉCASSOL sürülür.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Kapağı ters çevirerek tüp delinir ve yara üzerinde ince bir tabaka teşkil edecek şekilde MADÉCASSOL sürülür. 1 KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MADECASSOL merhem 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: 1 g merhem 10 mg Centella asiatica nın titre edilmiş ekstresini içerir. Yardımcı madde(ler):

Detaylı

T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü GIDA GÜVENLİĞİ Gıdalarda oluşabilecek fiziksel, kimyasal ve biyolojik her türlü zararın ortadan kaldırılması için alınan tedbirlerin

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON

HİJYEN VE SANİTASYON HİJYEN VE SANİTASYON TEMİZLİK+ HİJYEN= SANİTASYON Bulunduğumuz ortamda hastalık yapan mikroorganizmaların hastalık yapamayacak seviyede bulunma durumuna hijyen denir. Sağlıklı (temiz ve hijyenik) bir ortamın

Detaylı

HİNDİ YETİŞTİRİCİLİĞİ

HİNDİ YETİŞTİRİCİLİĞİ 2014 2015 HİNDİ YETİŞTİRİCİLİĞİ Hindilerin tavuklara göre daha dayanıklı, uzun ömürlü, karkas randımanı ve beslenme değerlerinin yüksek olması, yılbaşında tüketimi, etinin sucuk salam gibi ürünlerde dana

Detaylı

MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU

MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK Dünya nüfusundaki hızlı artış ile teknolojik gelişmeler insanları tarımsal

Detaylı

1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI

1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI FUCİBEST % 2 krem 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Bir gram krem 20 mg Fusidik asit içerir. Yardımcı maddeler: Bir gram krem 150 mg Propilen

Detaylı

Pazoloji ve Kullanım Şekli Çocuklar ve erişkinlerde kullanımı aşağıdaki tabloda verilmiştir;

Pazoloji ve Kullanım Şekli Çocuklar ve erişkinlerde kullanımı aşağıdaki tabloda verilmiştir; KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI NAC 200 mg efervesan tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Asetilsistein 200 mg Yardımcı madde(ler): Aspartam (E 951) Sodyum hidrojen karbonat

Detaylı

Kanatlı. Üçüncü Jenerasyon Bütiratlar

Kanatlı. Üçüncü Jenerasyon Bütiratlar Kanatlı Üçüncü Jenerasyon Bütiratlar KONU İLGİ Bütiratların yeni bir formunun broyler sürülerindeki etkinliği TERCÜME VE DERLEME Üçüncü Jenerasyon Bütiratlar Kanatlı Özel Ürünler Teknik & Satış Müdürü

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar.

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar. TÜRK GIDA KODEKSİ MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu: 5996 Yayımlandığı R.Gazete: 29.12.2011-28157 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ

TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ Dr. Fatma IŞIK COŞKUNSES İSG Uzmanı / İSGÜM Kimyasal maddeler sanayimizin ve günlük yaşantımızın içinde bir çok alanda

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı Avian Influenza Tavuk Vebası, Kuş Gribi olarak da bilinen Avian

Detaylı

DEVLET DESTEKLİ KÜMES HAYVANLARI HAYAT SİGORTASI TEKNİK ŞARTLAR, TARİFE VE TALİMATLAR

DEVLET DESTEKLİ KÜMES HAYVANLARI HAYAT SİGORTASI TEKNİK ŞARTLAR, TARİFE VE TALİMATLAR DEVLET DESTEKLİ KÜMES HAYVANLARI HAYAT SİGORTASI TEKNİK ŞARTLAR, TARİFE VE TALİMATLAR 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanununun 12 nci maddesine istinaden Bakanlar Kurulu kararı ile kapsamı belirlenen, bio-güvenlik

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. MON.TALYUM-201 berrak ve renksiz bir çözeltidir. 1 ml enjeksiyonluk çözelti içinde 37 MBq Talyum-201 ( 201 Tl) radyonüklidi içerir.

KULLANMA TALİMATI. MON.TALYUM-201 berrak ve renksiz bir çözeltidir. 1 ml enjeksiyonluk çözelti içinde 37 MBq Talyum-201 ( 201 Tl) radyonüklidi içerir. KULLANMA TALİMATI MON.TALYUM-201 I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren flakon Her bir flakondaki talyum klorür ( 201 Tl) aktivitesi kalibrasyon tarih ve saatinde 37 MBq/mL dir. Damar içine uygulanır. Etkin

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

BOVİFİT FORTE İLE AVANTAJLARINIZ Optimal laktasyon başlangıcı Yüksek yem tüketimi İyi doğurganlık Yüksek süt verimi Uzun damızlık ömrü

BOVİFİT FORTE İLE AVANTAJLARINIZ Optimal laktasyon başlangıcı Yüksek yem tüketimi İyi doğurganlık Yüksek süt verimi Uzun damızlık ömrü BOVİFİT FORTE İLE AVANTAJLARINIZ Optimal laktasyon başlangıcı Yüksek yem tüketimi İyi doğurganlık Yüksek süt verimi Uzun damızlık ömrü BOVİFİT FORTE ÜRÜN ÖZELLİKLERİ Kurutulmuş bira mayası ve keten tohumu

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III 1: DİYABET...1 Diabetes insipedius...2 Diabetes mellitus...2 Diyabetin Etkileri...3 Belirtiler...4 Nedenler...4 Tedavi...4 Bitkilerin Rolü...5 Tıbbi Faydaları...6 2: KARACİĞER

Detaylı

Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör

Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör İçme-Kullanma Suları için Farklı Dezenfeksiyon Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör Organizmalar için İncelenmesi İ.Ethem KARADİREK, Selami KARA, Özge ÖZEN, Oğuzhan GÜLAYDIN, Ayşe MUHAMMETOĞLU

Detaylı

K U L L A N M A T A LİMATI

K U L L A N M A T A LİMATI ALLERGO-COMOD burun spreyi 20 mg/ml Yalnızca burun içine uygulanır. K U L L A N M A T A LİMATI Etkin madde: Sodyum Kromoglikat 0.14 ml lik püskürtme içeriğinde 2.8 mg Yardımcı Maddeler: sodyum edetat,

Detaylı

TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU

TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU Resim 1: Bakanlığımızca Geliştirilen Yerli Hibritlerimiz (ATAK S). 1. Kanatlı sektörü ile ilgili üretim, tüketim ve istihdam Bakanlığımız, 1930 lu yıllarda

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU 1. ÜRÜN VE TEDARİKÇİ TANIMLAMA Ürün Adı Üretici : İzocam Ekspande Polistren (EPS) : İzocam Ticaret ve Sanayi A.Ş. 41455 Gebze - Kocaeli TÜRKİYE Telefon Numarası : + 90 262

Detaylı

Yayın Tarihi: 02.04.07 Sayfa 1/5 Versiyon: 01

Yayın Tarihi: 02.04.07 Sayfa 1/5 Versiyon: 01 Yayın Tarihi: 02.04.07 Sayfa 1/5 1. MADDE / MÜSTAHZAR VE ŞİRKET / İŞ SAHİBİNİN TANITIM Ürün Bilgisi Ticari Adı Ürün Kodu Spesifikasyon Kullanım Ruhsat Sahibi Üretici Firma İMPOTEK DİFLUBENZURON SC Acil

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

ISO 22000 TEHLİKE VE RİSK ANALİZİ TALİMATI

ISO 22000 TEHLİKE VE RİSK ANALİZİ TALİMATI SAYFA NO 1/5 1. AMAÇ Bu talimatta; - ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi içerisinde işletmede muhtemel olan bütün tehlikelerin veya risklerin tespit edilmesi, - Mevcut tehlike ve/veya risklerin tanımlanması,

Detaylı

ÇİĞ SÜT KALİTE KRİTERLERİ

ÇİĞ SÜT KALİTE KRİTERLERİ ÇİĞ SÜT KALİTE KRİTERLERİ ÖĞR.GÖR.CUMHUR BERBEROĞLU U.ÜNİVERSİTESİ KARACABEY MYO 2010 1 BİR ÜRÜNÜN BELİRLİ BİR İHTİYACI KARŞILAMAK ÜZERE BİLEŞİMİNDE TAŞIDIĞI TÜM ÖZELLİKLER KALİTE OLARAK TANIMLANIR. 2

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. Ürünün İsmi. EUCARBON tablet. 2. Kalitatif ve Kantitatif Bileşimi. Etkin maddeler:

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. Ürünün İsmi. EUCARBON tablet. 2. Kalitatif ve Kantitatif Bileşimi. Etkin maddeler: KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. Ürünün İsmi EUCARBON tablet 2. Kalitatif ve Kantitatif Bileşimi Etkin maddeler: Bir tablette; 180,0 mg bitkisel kömür, 50,0 mg kükürt, 105,0 mg senne (sinameki) yaprağı tozu ve 25,0

Detaylı

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 10.03.2009

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner

Detaylı

Yer Yumurtasının Kontrolü Ve Çözüm Önerileri. Dr. Tolga Erkuş Ross Breeders Anadolu

Yer Yumurtasının Kontrolü Ve Çözüm Önerileri. Dr. Tolga Erkuş Ross Breeders Anadolu Yer Yumurtasının Kontrolü Ve Çözüm Önerileri Dr. Tolga Erkuş Ross Breeders Anadolu Neden Önemli??? Yer yumurtası nedir? Temiz görünüşlü yer yumurtası nedir? Sanitasyon ne işe yarar? Yer yumurtasına nasıl

Detaylı

1. ÜRÜN VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI SODYUM HİPOKLORİT KAPALI FORMULÜ NaOCl TİCARİ ADI HYPO

1. ÜRÜN VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI SODYUM HİPOKLORİT KAPALI FORMULÜ NaOCl TİCARİ ADI HYPO 1. VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI SODYUM HİPOKLORİT KAPALI FORMULÜ NaOCl TİCARİ ADI HYPO KULLANIM ALANI Textil ağartılması, ev ve çamaşırhanelerde beyazlatıcı olarak, su klorlanması ve genel dezenfektasyon

Detaylı

SAĞLIKLI HİNDİ YETİŞTİRİÇİLİĞİ

SAĞLIKLI HİNDİ YETİŞTİRİÇİLİĞİ SAĞLIKLI HİNDİ YETİŞTİRİÇİLİĞİ Şerafettin ERBAYRAM 25.06.2006 Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolca Hindi Genel Koordinatörü ENTEGRELERDE TÜM ÜRETİM TARIM BAKANLIĞI DENETİMİ ALTINDADIR 3285 sayılı Hayvan

Detaylı

YENĠ NESĠL ORTAM ve YÜZEY DEZENFEKSĠYONU (akacid plus )

YENĠ NESĠL ORTAM ve YÜZEY DEZENFEKSĠYONU (akacid plus ) YENĠ NESĠL ORTAM ve YÜZEY DEZENFEKSĠYONU (akacid plus ) MANTAR, VĠRÜS, KÜF VE BAKTERĠLERĠ YOK EDER, SAĞLIKLI YAġAM ALANLARI OLUġTURUR. % 100 EKOLOJĠK DEZENFEKSĠYONU SAĞLIYOR ve KÖTÜ KOKUKULARA SON VERĠYORUZ

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. CLAVOMED FORTE 250 mg / 62,5 mg Oral Süspansiyon Hazırlamak İçin Kuru Toz

ÜRÜN BİLGİSİ. CLAVOMED FORTE 250 mg / 62,5 mg Oral Süspansiyon Hazırlamak İçin Kuru Toz 1. ÜRÜN ADI ÜRÜN BİLGİSİ CLAVOMED FORTE 250 mg / 62,5 mg Oral Süspansiyon Hazırlamak İçin Kuru Toz 2. BİLEŞİM Etkin madde: Her 5 ml de; Amoksisilin Klavulanik asit 250.00 mg 62.5 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR

Detaylı