Uluslararası Jeodezik Referans Sistemleri ve CBS

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Uluslararası Jeodezik Referans Sistemleri ve CBS"

Transkript

1 Uluslararası Jeodezik Referans Sistemleri ve CBS Rasim Deniz 1, Tevfik Ayan 1, Onur Gürkan 2, Ergün Öztürk 3, R. Nurhan Çelik 1 1 İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi Jeodezi ve Fotogrametri Müh. Jeodezi ABD, Maslak İstanbul, 2 Boğaziçi Üniversitesi, Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü Jeodezi ABD, Kandilli İstanbul, 3 Kocaeli Üniversitesi, Karamürsel/Kocaeli, Özet. Bu çalışmada Uluslararası Jeodezik Referans Sistemleri ve Coğrafi Bilgi Sistemleri ile olan ilişkileri yürütülen uluslararası çalışmalar ve projeler incelenerek örneklerle açıklanmaktadır. Anahtar Kelimeler. Jeodezik Referans Sistemleri, Datum, GPS, GIS, IGS, EUREF, ITRF Abstract. In this study International Geodetic Reference Systems and relations with Geographic Information Systems are explained with examples regarding international studies and projects. Keywords. Geodetic Reference Systems, Datum, GPS, GIS, IGS, EUREF, ITRF 1 Coğrafi Bilgi ve Coğrafi Konum Coğrafi konum; tanımlanan ve oluşturulan yersel koordinat sisteminde ve datumda bir yer noktasının konumunun genel ifadesidir (Mueller 1992). Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliğinin uygulamalarında, küresel, bölgesel, lokal, jeosentrik, toposentrik, kartezyen, kutupsal koordinat sistemlerinin ve düzlem, küre, elipsoit, geoit yüzeylerini esas alan datumların kullanıldığı bilinmektedir. Yer üzerindeki konumlarla doğrudan veya dolaylı olarak ilişkilendirilen detaylara veya olaylara ait bilgiler coğrafi veya mekansal bilgi olarak tanımlanmaktadır (ISO 2003). Yeryüzünün konumlandırılmasına aşağıdaki modelleme aşamalarıyla yaklaşılır: 1-) Gerçek yeryüzünün bazı parçaları diğerlerinden daha önemlidir basitleştirme yaklaşımıyla, amaç ve ölçek dengesi içinde gerçek dünyanın bir algılama yapısı veya zihinsel modeli noktalarla oluşturulur. 2-) Bu zihinsel model bir kavramsal veya lojik model ile kullanıcıların ve bilgisayarların anlayabileceği kodlara ve formatlara dönüştürülür. Kavramsal model; Geometriyi Topolojiyi Detayları ve öznitelikleri Detay ve öznitelikler arasındaki bağıntıları içerir (Reinhardt 2000). Ölçüler, koordinatlar ve yükseklikler, ölçü krokisi ve diğer sözel bilgiler bu modelin elemanlarıdır. Zihinsel modelin ve kavramsal modelin oluşturulması ölçme sanatını gerektirir. Kavramsal model standartlarla bir ortak veri platformu biçiminde düzenlenir. 3-) Ortak veri platformundaki coğrafi bilgi, bir coğrafi veri tabanı yapısına dönüştürülerek coğrafi bilgi sistemleri nde kullanılır biçime sokulur. Yukarıda tanımlanan süreç bir coğrafi veri üretimi süreci olarak kalite yönetimi esaslarına göre organize edilir. Coğrafi bilgi sistemlerinde kalite model kalitesi ve veri kalitesi olarak iki grupta incelenir. Model, genellikle gerçeğin bir basitleştirmesidir ve modellerin kalitesi hem detayların veya detay noktalarının seçimiyle ve hem de abartma veya genelleştirme derecesiyle ilgilidir. Model kalitesi, Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliğinin bilgi birikimi ve deneyimi ile büyük ölçüde güvence altına alınır. Verilerin kalitesi, yersel veya uydu teknikleriyle, fotogrametrik veya uzaktan algılama teknikleriyle veya mevcut plan veya haritalardan veri elde etmeye bağlı olarak, geometrinin, topolojinin, detayların ve öznitelikler ile aralarındaki ilişkilerin kalitesiyle ilgilidir. Genel olarak coğrafi verinin kalite parametreleri ; verinin doğruluğu (konum, yükseklik, detay, topoloji) TUJK 2003 Yılı Bilimsel Toplantısı Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Jeodezik Ağlar Çalıştayı Eylül 2003 Konya 4. Oturum (CBS ve Jeodezik Ağlar) Çağrılı Bildiri

2 verinin bütünlüğü verinin topolojik uyumluluğu verinin güvenirliği verinin eksiksizliği olarak alınır. Bu parametrelerin ilki jeodezik altyapı ve veri elde etme tekniği ile doğrudan ilgili önemli bir parametredir (Reinhardt 2000). Coğrafi veri standartlarından, Geometri Kalite Meta veri Referans sistemleri Standartları, uygulamadan bağımsız, genel bilgi teknolojisinin gerektirdiği standartlardır (Ostensen 1996). 2 CBS ve Jeodezik Altyapı Coğrafi konumlar için koordinat sisteminin, datumun, konum ve yükseklik parametrelerinin ve bunların doğruluklarının tanımlanması, gerçekleştirilmesi ve kalite güvencesine ilişkin çalışmaların tümü genel olarak CBS nin jeodezik altyapısı olarak tanımlanır. Bu alandaki kapsamlı araştırmaların ve çalışmaların 1990 lı yılların başlarında başlatıldığı söylenebilir. GPS den tam kapasite yararlanılmaya başlanması ve GPS in sağladığı olanaklar, coğrafi bilgi sektörünün gelecekte ekonomik bir sektör olarak uluslararası kuruluşlarca desteklenmesi ve bu alanda büyük yatırımların yapılması, ulusal nitelikteki çalışmaların uluslararası organizasyonlarla desteklenmesini sağlamıştır. Uluslararası ve bölgesel organizasyonlar, coğrafi bilginin yönetimi için yöntemler, araçlar, hizmetler için ve bu bilginin farklı kullanıcılar, sistemler arasında sayısal/elektronik biçimlerde iletimi için standartlar belirlemeye yardımcı olmaktadır (Ostensen 1996). Uluslararası Standartlar Organizasyonu ISO nun 211 nolu teknik komitesi sayısal coğrafi bilginin standardizasyonu için 1994 yılında çalışmalarına başladı. Avrupa daki coğrafi bilgi alanındaki standardizasyon çalışmaları CEN/TC de çalışmaya başlamıştır. EUREF çalışmaları, Ulusal Avrupa Kartoğrafya Kuruluşları Birliği CERCO nun öncülüğünde 1988 de başlatılmıştır. CERCO 1991 de Çok Amaçlı Avrupa Yer Bazlı Bilgi Ağı MEGRIN çalışmalarını önerdi ve başlattı. Avrupa da coğrafi bilginin ekonomik bir sektör olarak gelişimini sağlamak için bir Avrupa Organizasyon Şemsiyesi olarak EU- ROGI 1993 de kuruldu. CERCO ve MEGRIN in yeni görevi EUROGEOGRAPHICS i oluşturmaktır (EUREF , s160). Eurogeographics in temel görevlerinden biri, Jeodezik Referans Sistemlerini de içeren Avrupa Coğrafi Bilgi Altyapısını desteklemektir. Genel olarak, EUREF çalışmaları olarak adlandırılan Avrupa da coğrafi bilgi altyapısı oluşturma çalışmaları ülkemizi de yakından ilgilendirmektedir. Bu nedenle burada daha yakından incelenecektir. EUREF in temel amacı; Avrupa nın tüm ülkelerini kaplayan, Avrupa daki özgül gereksinimleri karşılayabilen, Jeodezi, haritalama, navigasyon (otomobil), jeodinamik için kullanılabilir, Yüksek presizyonlu bir global datuma bağlı, 3 boyutlu jeosentrik koordinatlara sahip, bir jeodezik altyapının oluşturulması olarak belirlenmiştir (EUREF 1990) yılında, koordinatlara hızlarında eklenmesi amaçlanmıştır. CERCO, ED50 ve ED87 de üretilen coğrafi konumların ±10cm doğrulukla yeni sisteme dönüştürülmesini de EUREF e görev olarak vermiştir. Kadastral ve jeodinamik çalışmalar için ise ±1cm lik presizyon amaçlanmıştır (EUREF 1991). Avrupa daki geleneksel yöntemlerle oluşturulan jeodezik altyapının kalitesi göz önüne alındığında, EUREF çalışmalarının önemi daha iyi anlaşılabilir. CBS için oluşturulan yeni jeodezik altyapıdan, global veya bölgesel koordinat sistemlerine ve datumlara bağlı doğru ve distorsiyonsuz üç boyutlu konumlar amaçlanmaktadır ve bu altyapı yeniden oluşturulmaktadır. Coğrafi verinin doğruluğu, CBS için önemli parametrelerden biridir. Veriler doğruluk standartları ile sınıflandırılmaktadır. Örneğin, FGDC 1998 de Milimetre Santimetre Desimetre Metre 10-Metre 1, 2, 5 mm 1, 2, 5 cm 1, 2, 5 dm 1, 2, 5 m 10 m doğruluk sınıflandırması belirlenmiştir. Daha genel olarak verinin içeriği ve doğruluğu; büyük ölçekli (çözünürlüklü), orta ölçekli ve küçük ölçekli olarak da sınıflandırılmaktadır. Bu çalışmada, büyük ölçekli, milimetre ve santimetre mertebesinde doğruluklu coğrafi veri dikkate alınacaktır. Jeodezide noktaların konum ve yüksekliklerinin doğrulukları, mutlak ve rölatif olmak üzere bir çok doğruluk kriteriyle ifade edilebilmektedir. Ancak, CBS lerinde mutlak doğruluk lar önemlidir. Bir çok standart da kabul edilen bir noktanın ağ doğ- 116

3 Şekil 1. Gök küresi, bir uzay-zaman yaklaşımı (BKG 1998) ruluğu, jeodezik datuma göre noktanın koordinatlarındaki belirsizliği gösteren değer olarak tanımlanmaktadır (ISO, FGDC, Kanada). Burada coğrafi verinin doğruluğu ile topolojik uyumluluğu arasındaki ilişki gözden kaçırılmamalıdır. Eğer, örneğin kadastroda olduğu gibi çözünürlüğü veya belirlenecek en küçük detay boyutu 15 cm alınırsa buna uygun bir mutlak doğruluğun belirlenmesi gerekir. Ağ doğruluğu ±50 cm olan bir sistemde 15 cm lik detayların topolojik uyumluluğu matematiksel olarak sağlanamaz. Böyle bir sistem çalıştırılamaz. Geleneksel uygulamalarda komşuluk doğrulukları benimsenmiştir. Bunun sonucu, hangi bağlantı noktalarının uyumlu sonuç vereceği ayırımına ihtiyaç duyulmuştur. Oysa Beşiktaş taki bir kontrol noktasından Üsküdar daki bir detay noktasının belirlenen konumu ve yüksekliği, bu noktanın çevresindeki noktalarla uyumlu olmalıdır. Bir coğrafi veri kümesinin içine sonradan ilave edilecek bilgi, kontrol noktasının konumu, alım yöntemi v.b. sınırlamalara bağlı olmamalıdır. Bu ise ancak olurunca yüksek mutlak doğruluklarla sağlanabilir. CBS lerde coğrafi bilginin konum ve yükseklik doğruluklarının hesaplanabilir ve bilinir olması gerekir. Bu nedenle nokta koordinat değerleriyle bir- 117

4 likte 2x2 veya 3x3 kovaryans matrisininde verilmesi önerilmektedir (OpenGIS 1999, ISO 2003). Coğrafi verinin konum doğruluğunun kolayca otomatik olarak hesaplanabilmesi için hiyerarşik jeodezik ağ yapısının olması gerekir (Kanada 2000). Astronomik, jeodinamik, jeodezik v.b. bilimsel araştırmalar ve CBS lerdeki pratik gereksinimler, yüksek doğrulukta global referans sistemlerinin ve ağlarının tanımlanmasını, oluşturulmasını ve yaşatılmasını gerektirmiştir. Bu alandaki hiyerarşik yapı; A Derece Ağlar: Global ve Bölgesel Ağlar B Derece Ağlar: Ülke Ağları C Derece Ağlar: Ülke Ağlarının Sıklaştırması (C1, C2, C3, C4 derece v.b.) olarak benimsenmiştir (Seeber 1993). Bu ağların her noktası için doğruluk sınıflandırması ise (EUREF 1995, s33, s352); Standart A: üç koordinat bileşeninden her biri i- çin 1cm doğruluk ( 1σ ) Standart B: sadece özel epoklarda garanti edilen 1cm doğruluk (hızlar yetersiz doğrulukta ise) Standart C: üç koordinat bileşeninden her biri i- çin 5cm doğruluk Bu çalışmada Global ve Bölgesel ağların son durumları özetlenecektir. 3 Uluslararası Referans Sistemleri ve Ağları 3.1 Temel Yaklaşımlar Bilimsel ve pratik gereksinimler, uzay-zaman referans sistemlerinin (Şekil 1) uluslararası organizasyonlarla oluşturulmasını zorlamıştır. Önceleri Uluslararası Zaman Bürosu BIH tarafından yürütülen çalışmalar, 1 Ocak 1988 tarihinden sonra Uluslararası Yer Dönme Servisi IERS tarafından sürdürülmektedir. IERS, Uluslararası Astronomi Birliği IAU ve Uluslararası Jeodezi ve Jeofizik Birliği I- UGG tarafından kurulmuştur ve Astronomik ve Jeofizik Veri Analiz Merkezi FAGS ın da üyesidir. IERS nin temel amaçları, astronomi, jeodezi ve jeofizik araştırmalarına ve uygulamalarına aşağıdakileri sağlamaktadır: Uluslararası Göksel Referans Sistemi ICRS ve bunun somutlaştırması Uluslararası Göksel Referans Ağı ICRF Uluslararası Yersel Referans Sistemi ITRS ve bunun somutlaştırması Uluslararası Yersel Referans Ağı ITRF Yerin dönme hızındaki değişimleri incelemek i- çin ICRF ve ITRF arasındaki dönüşüm için gereken yer dönme parametreleri ICRF, ITRF veya yer dönme parametrelerindeki ve modellerindeki değişimleri Uzay-Zaman değişmeleri olarak yorumlamak için jeofiziksel veri Uluslararası işbirliğini cesaretlendiren standartlar, sabitler ve modeller IERS, yönetimler ve seçilmiş ticari organizasyonlar tarafından sağlanan geniş bir etkinlikler bütünüdür. IERS, çok geniş içerikte uygulamaların araştırmaların ve deneylerin amaçlarına hizmet e- debilecek üretimleri toplar, arşivler ve dağıtır. Bu üretimlerin doğrulukları aşağıdaki bilimsel ve teknik amaçlar için yeterlidir: Temel astronomik ve jeodezik referans sistemleri Yer dönme-yöneltme parametrelerinin izlenmesi ve modellenmesi Yer kabuğundaki deformasyonların izlenmesi ve modellenmesi Atmosferi ve hidrosferi içeren jeofiziksel akışkanlardaki kütle değişmelerinin izlenmesi Yapay uyduların yörüngelerinin belirlenmesi Jeofiziksel akışkanlar ve katı yer arasındaki dinamik yer değiştirmenin jeofiziksel ve atmosferik araştırması ve incelenmesi Uzay navigasyonu IERS görevlerini, Teknik komiteler, Üretim merkezleri Kombinasyon merkezi (leri) Analiz koordinatörü Merkez büro Yönetim kurulu Çalışma gurupları yoluyla gerçekleştirir. Teknik komiteler, genellikle IERS ile işbirliği yapan otonom bağımsız kuruluşlardır. Bu teknik komitelerden; Uluslararası GPS Servisi IGS Uluslararası Lazer Ölçmeleri Servisi ILRS Uluslararası Çok Uzun Bazlı Enterferometri Servisi IVS DORIS Servisi (Gelecekte eklenecek) önemli veri üretim ve araştırma merkezleri olarak çalışırlar. Bu servisler birçok araştırma merkezlerinden oluşur. Her araştırma merkezi farklı ölçme ve gözlem tekniğiyle veri üretir. Şekil 2 de gözlenen hedef, gözlem tekniği ve yer istasyonlarının a- 118

5 Radyo Yıldızlar Milisaniye Pulsarlar Kuasarlar Optik Yıldızlar Gezegenler Radyo Puls Zamanlama VLBI VLBI / VLA Radar+S/C Uzunluk Bel. Astrometri Hareketli VLBI İstasyonları Sabit VLBI İstasyonları Radyometrik Uzunluk Bel. İst. Ay Yapay Uydular LLR SLR Doppler GPS LLR İstasyonları SLR Hareketli/Sabit SLR İstasyonları Hareketli/Sabit Doppler İstas. GPS İstasyonları HEDEF GÖZLEM TEKNİĞİ YER İSTASYONU Şekil 2. Gözlenen hedef, gözlem tekniği ve yer istasyonları arasındaki bağlantılar. rasındaki bağlantılar görülmektedir (Mueller, 1992). Kombinasyon merkezi (veya merkezleri) farklı servislerdeki farklı araştırma merkezlerinin üretimlerini ve çözümlerini ağırlıklandırıp birleştirerek IERS in ürünlerini hazırlarlar ve yayınlarlar. Bu çerçevede IERS ürünlerinin tanımlanabilmesi için, IERS standartları ve ürün tanımlama sistematiği geliştirilmiştir. Veri grupları; EOP (AAAAA) XX E YY: Yer dönme parametreleri için SSC (AAAAA) XX E YY: İstasyon koordinatları için SSV (AAAAA) XX E YY: İstasyon hızları için RSC (AAAAA) XX E YY: Radyo kaynaklarının koordinatları için EPH (AAAAA) XX E YY:Efemerisler için olarak planlanmıştır. Burada; AAAAA Sonucu üreten araştırma merkezinin beş harfe kadar kodu XX Verinin hesaplanma yılı 1 Ocak 2000 den öncesi için XX: Yıl Ocak 2000 den sonrası için XX: Yıl E Gözlem tekniği R Radyo enterferometri A Optik astrometri L Uydulara lazer ölçmeleri D DORIS M Aya lazer ölçmeleri P GPS C Tekniklerin kombinasyonu 119

6 Şekil 3. IERS Veri analiz organizasyonu (IERS, 1999, s.79) G YY Konvansiyonel jeodezik gözlemler (SSC için) XX yılındaki verinin seri numarası olarak alınmaktadır. Örneğin, EOP (JPL) 00 C 01; Jet Populsion Laboratory tarafından 2000 yılı için, tekniklerinin kombinasyonu ile hazırlanan 1. seri yer dönme parametreleri anlamındadır. Tüm üretimler: den elde edilebilir. IERS deki veri analiz organizasyon şeması Şekil 3 de görülmektedir. 120

7 3.2 Uluslararası Göksel Koordinatlar Sistemi ICRS ve Ağı ICRF Göksel koordinat sisteminin tanımlanmasında, dönme ekseninin ve ekvatorun tanımlanması, yarı yıldız gök cisimleri (kuasarlar) ve nükleer gökadalar olan radyo kaynakları kullanılır. Bu kaynakların deklinasyonları ve rektasansiyon farkları seçilen kaynağa (3C273, NRA140, Persei (Algol) vb) göre belirlenir. Ancak rektesansiyonun başlangıcı İlkbahar Noktası, Güneşin, gezegenlerin ve uydularının gözlenmesiyle belirlenir. Böylece ilki kinematik, ikincisi dinamik sistemden tanımlanan göksel koordinat sistemi yarı-inersiyal sistem olarak tanımlamak daha uygundur. Yani dönme hareketi yapmayan, orijini ivmeye sahip bir hızla hareket eden sistemdir (Mueller 1992). Uluslararası göksel koordinat sisteminin son güncellenmesi, Uluslararası Astronomi Birliğinin 1997 yılındaki 23. genel kurulu ve 2000 yılındaki 24. genel kurulunda alınan kararlar doğrultusunda yapılmıştır (IAU 2002). 1 Ocak 2003 tarihinden sonra kullanılan yeni sistemin temel özellikleri aşağıdaki gibidir: 1 Uluslararası Göksel Referans Sistemi ICRS, U- luslararası Göksel Referans Sistemi ICRF ile somutlaştırılmıştır. ICRF, VLBI ile ekvatoryal koordinatları belirlenen ve FK5 teki tüm yıldızları içeren Hipparcos Kataloğu ndaki konumlarla, 3C273B nin sabit alınmasıyla gerçekleştirilmiştir. Bu katalogdaki 608 galaksi ötesi, radyo kaynağının J2000 deki koordinatları Rektesansiyonda 0, s ve deklinasyonda 0,00026 doğrulukla belirlenmiştir. Bu kataloğun oluşturduğu ağ Hippeucos Göksel Referans A- ğı HCRF olarak da adlandırılmaktadır. 2 Barisentrik Göksel Referans Sistemi BCRS ile Jeosentrik Göksel Referans Sistemi GCRS a- rasındaki dönüşüm genel relativite teorisine göre oluşturulmuştur. Böylece doğruluk 10-9 dan 5x10-18 e yükseltilmiştir. 3 Yeni sistemde IAU 2000 Presesyon, Nutasyon Modeli kullanılmıştır. 4 Gök efemeris kutbu CEP yerine, iki günden daha uzun peryodlar için yerin Tisserand ortalama ekseninin (mantonun katı yapısına göre ortalama eksen) hareketiyle Jeosentrik Göksel Referans Sistemine özgü hareketleri içeren bir Göksel Ara Kutup (Celestial Intermediate Pole) CIP tanımlanıyor. J2000 deki CIP ın doğrultusu IAU 2000A presesyon-nutasyon modeliyle hesaplanıyor. ITRS de CIP ın hareketi IERS tarafından uygun astro-jeodezik gözlemlerle belirlenerek yayınlanmaktadır. CIP, 1 Ocak 2003 tarihinde gerçekleştirilmiştir. 5 CIP ın ekvatoru üzerinde Göksel Efemeris Orijini CEO (İlkbahar Noktası Doğrultusu) bir nokta olarak ve CIP ekvatoru üzerinde Yersel Efemeris Orijini TEO (Greenwich Astronomik Meridyen Doğrultusu) planlanıyor. CIP ın ekvatorunda CEO ve TEO doğrultuları arasındaki açı, yer dönme açısı UT1 olarak tanımlanıyor. ITRS de CIP ın konumu, GCRS de CIP ın konumu ve yer dönme açısı ile ifade edilen ITRS ve GCRS arasındaki dönüşüm 1 Ocak 2003 tarihinden itibaren IERS tarafından yayınlanmaktadır. 6 Uluslararası Atomik Zaman TAI nin doğruluğu ve stabilitesi ±10-15 e ulaşmıştır. Jeosentrik efemerislerde kullanılan yersel zaman TT, 1 Ocak 1977, TAI=0 h için, TT-TAI= s olacak biçimde tanımlanır. Jeosentrik Koordine Zaman TCG ile TT arasındaki bağıntı; TCG-TT= x10-10 x(jd )x86400 olarak alınmıştır. TT nin birimi geoid üzerindeki SI saniyesidir. TT günü; geoid üzerindeki SI saniyesi ve TT Jülyen yüzyılı TT günü olarak alınmaktadır. 3.3 Uluslararası Yersel Referans Sistemi ITRS ve Ağı ITRF Uluslararası Yersel Referans Sistemi, IUGG nin 1991 yılında Viyana da benimsediği ilkeler doğrultusunda gerçekleştirilmektedir. Uluslararası Astronomi Birliğinin (IAU) 1991 deki Buenos Aires toplantısındaki önerileri de bu gerçekleştirmede dikkate alınmıştır. ITRS in tanımı için, 1 ITRS, dönmeyen jeosentrik sistemden özel dönmelerle bir kartezyen sisteme geçişe yol gösterecek, 2 Dönmeyen jeosentrik sistem, IAU nun önerileri doğrultusunda bir Jeosentrik Referans Sistemi olacak, 3 ITRS nin koordinat-zamanı hem GRS ve hem de Jeosentrik Koordine Zamanı TCG olacak, 4 Sistemin orijini okyanus ve atmosferi de içeren yerin kütle merkezi olacak, 5 Sistem, yer yüzeyindeki yatay hareketlere göre global artık dönmelere sahip olmayacak 6 önerileri geçerlidir. ITRS nin ideal gerçekleştirmesi, noktalarının üç boyutlu Kartezyen koordinatlarıyla Uluslararası Yersel Referans Ağı ITRF dir. ITRF in içeriği; 121

8 Şekil 4. ITRF 2000 in birinci derece istasyonları İstasyonların kartezyen koordinatları ve hızları İstasyonların kataloğu DOMES istasyon kimlik numaraları Lokal bağlantılar Güncelleştirmeler: ITRF 89, ITRF 90, ITRF 91, ITRF 92, ITRF93, ITRF 94, ITRF 95, ITRF 96, ITRF 97, ITRF 2000 dir. Burada, son güncelleştirme ITRF 2000 in özellikleri özetlenecektir. ITRF 2000 in datumu aşağıdaki esaslar çerçevesinde tanımlanmıştır: 1 Ölçek değişimi, tüm SLR ve VLBI çözümlerinin ağırlıklı kombinasyonuyla tanımlanmıştır. Genel relativitenin kullanılması sonucu, Yersel Zaman TT ölçeğindeki değişim, 0.7*10-9 büyüklüğünde fark oluşturmuştur. Bu ölçek değişimi, ITRF 94 ve dolayısıyla ITRF 96, ITRF 97 nin yeniden ölçeklendirilmesini gerektirmektedir. 2 Yönelme, ITRF 97 nin referans epoku 1997 deki yönelme olarak alınmıştır. Bu amaçla seçilen istasyonlar; i. en az 3 yıl sürekli gözleme sahip, ii. deformasyon bölgelerinden uzakta ve rijit plaka üzerinde bulunan, iii. hız hatası 3mm/yıl dan daha iyi olan, iv. en az üç farklı çözümden bulunan hız hataları 3mm/yıl dan daha iyi olan, v. sınırlamalarını sağlayan istasyonlardır. Yerin katı kabuğuna göre global ağın dönmesizliğini sağlamak için, NNR-NUVEL-1A jeolojik plaka modeline göre farkları minimum yapan bir koşul kullanılmıştır. Ancak, bu modelin yetersizlikleri görülmüştür ve ampirik jeodezik gözlemler ü- zerine kurulacak gelişmiş jeolojik modeller konusundaki çalışmalar devam etmektedir. ITRF 2000 in birinci derece yönlendirilmesinde, yukarıdaki kriterlere göre seçilen 54 istasyon Şekil 4 de görülmektedir. Ayrıca Şekil 4 de, yukarıdaki 1., 2., 4. kriterleri sağlayan 41 istasyonda gösterilmiştir. Sistemin orijini, ICRF den ITRF ye temel dönüşüm, ICRF = [P][N][R][W]{[ITRF]-[O]} yoluyla sağlanır. Burada; P N R W O Presesyon Nutasyon Yerin dönmesi Kutup hareketi Anlık yer merkezi ile ITRF orijinleri arasındaki öteleme matrisi zamana bağlı ve kesin olarak hesaplanan matrisleri ifade ederler. Buna göre ITRF 2000 de ifade edilen yeryüzündeki bir noktanın anlık konum vektörü, t ) = X + V ( t t ) + X ( ) X ( i t olur. Burada; X (t) zamanın fonksiyonu olarak ITRF 2000 ori- 122

9 Şekil 5. EUREF Sürekli İstasyonlar Ağı (EUREF No:10, 2002, s.73) jinine göre noktanın konum vektörü, X 0, V 0 ITRF 2000 i güncelleştirme referans epoğunda noktanın konum ve hız vektörü, X i (t) yerin gelgit yer değiştirmeleri (sabit gelgit etkisini içeren tüm gelgit düzeltmesi), okyanus gelgit yüklemesi v.b. zamanla değişen etkileri içeren konuma bağlı düzeltmeler, dir.itrf 2000 ile ilgili daha detaylı bilgiler adresinden elde edilebilir. 3.4 Avrupa Bölgesel Referans Sistemleri ve Ağları Genel olarak EUREF çalışmaları olarak tanımladığımız Avrupa jeodezik altyapı oluşturma çalışmaları, birbiriyle bağlantılı bir dizi bölgesel ve ulusal projeden oluşmaktadır. ITRF ye paralel olarak Avrupa Yersel Referans Sistemi ETRS nin oluşturulmasına 1990 da IAG nin alt komisyonunda karar verilmiştir. Avrasya plakasının hareketsiz kesimi sabit alınarak 1989 yılında ETRS 89 tanımlanmıştır. 123

10 Şekil 6. Avrupa Düşey GPS Referans Ağı (EUREF No:11/I, 2002, s.54) Avrupa Yersel Referans Ağı ETRF, ITRF ye bağlı olarak Helmert dönüşümü ile belirlenmektedir. Bu çerçevede her ITRF güncellenmesine karşılık bir ETRF hesaplanmaktadır. ITRF 2000 e karşılık, Avrupa daki yüksek presizyonlu 19 istasyondan yararlanılarak ETRF 2000 hesaplanmıştır. Ancak ITRF 2000 de kullanılan NNR-NUVEL-1A modelinin Avrasya plakasının hareketi ile uyuşmadığı görülmüş ve ETRF 2000 için ITRF 2000 in hız a- lanından yararlanılmıştır. ETRF oluşturma ve sıklaştırma çalışmalarına paralel olarak Avrupa nın yatay ve düşey kinematiğini izlemek ve belirlemek için EUREF Sürekli İstasyonlar Ağı EPN, Haziran 2000 de çalışmalarına başlamıştır. Mevcut EPN Ağı Şekil 5 de görülmektedir (EUREF ). Avrupa Düşey GPS Referans Ağı EUVN; 79 EUREF, 53 Ülke nivelman ağı düğüm noktası ve 63 mareograf istasyonu olmak üzere 195 noktadan oluşmaktadır. Bu ağın pratik ve bilimsel amaçları; 124

11 Avrupa birleşik yükseklik datumunun oluşturulmasına katkı, Mutlak deniz seviyesi değişimlerinin izlenmesine yardım için Avrupa mareograf istasyonlarına bağlantı, Avrupa geoidinin belirlenmesi için dayanak noktalarının tesisi, Avrupa düşey kinematik ağının hazırlanması, olarak belirlenmiştir. UEVN çalışmaları çerçevesinde 1997 deki GPS kampanyası sonucunda EUVN 97 hesaplanmıştır. Avrupa Birleşik Nivelman Ağı UELN 95/99 o- luşturulmuştur. Avrupa Gravimetrik Geoidi 1997 EGG97 (cm geoidi) bitirilmiş ve pratik kullanıma sunulmuştur. Avrupa Deniz Seviyesi Gözlem Sistemi E- OSS yi oluşturma projesi çerçevesinde, Avrupa Deniz Seviyesi Servisi ESEAS Aralık 2000 de çalışmalarına başlamıştır. ESEAS ın amaçları; Avrupa sularında bilimsel ve bilimsel olmayan deniz seviyesine ilişkin bilgi toplamak, Tüm Avrupa kıyılarının veri tabanını oluşturmak için koordinasyon sağlamak, Yer bilimleri ve çevre için deniz seviyesine ilişkin bilgi toplamak, olarak belirlenmiştir (EUREF ). EUREF çalışmaları, bu temel projelerle ilgili veya bağımsız birçok Bölgesel ve Ulusal proje ile devam etmektedir. 4 Değerlendirmeler Gerek global, bölgesel ve gerekse ulusal jeodezik altyapı oluşturma çalışmalarının amaçları, kapsam ve içeriği açıkça belirginleşmiştir. Ülkemizin Avrupa Birliğine girme aşamasına geldiği günümüzde, bu çalışmalardan ulusal görevler çıkarmak ve projeler üretmek zorunluluğu görülmektedir. Coğrafi bilginin ekonomik pazarının geliştirilmesi, Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliğinin geleceği açısından yaşamsal önemlidir. Bu pazarın geliştirilmesi için altyapı oluşturma çalışmalarına Ulusal kurum ve kuruluşlarımızın katılım ve katkısını sağlamak yönündeki çabalar desteklenmelidir. Tüm çalışmalarda, gerçek ve anlık konumların ve bunlara bağlı gerçek zamanlı coğrafi verinin elde edilmesine yönelik eğilimlerde gözlenmektedir. Kaynaklar BKG (1998) Earth Rotation,Research Group for Space Geodesy, BKG, Frankfurt EUREF (1990) Report on the Symposium of IAG Subcommission for the European Reference Frame (EU- REF) held in Florence May 1990, Astronomisch- Geodatische Arbeiten Heft Nr: 52, München, 1992 EUREF (1991) Report on the Symposium of IAG Subcommission for the European Reference Frame (EU- REF) held in Vienna August, Astronomisch- Geodatische Arbeiten Heft Nr: 52, München, 1992 EUREF (1995) Report on the Symposium of IAG Subcommission for the European Reference Frame (EU- REF) held in Helsinki 3-6 May 1995, Astronomisch- Geodatische Arbeiten Heft Nr: 56, München, 1995 EUREF (2002-1), The ITRS and ETRS 89 Relationship: New Results from ITRF2000, BKG EUREF Publication No:10, Band 23, Frankfurt EUREF (2002-2), BKG EUREF Publication Band 25, No: 11/1, Frankfurt FGDC (1998) Geospatial Positioning Accuracy Standards Part 1: Reporting Methodology, Federal Geodetic Control Subcommittee, Federal Geographic Data Commitee, racy/ IAU (2002) , Division I Report for IAU, ISO (2003) Kanada (2000) Accuracy Standards for Positioning Version 1.0, Mueller I (1992) Reference Coordinate Systems: An Update, Sixth International Geodetic Sysmposium on Satellite Positioning, March, Columbus, Ohio Mueller I (1997) Spherical and Practical Astronomy as Applied to Geodesy, Ungar Publ. Co., New York OpenGIS (1999) The Open GIS Abstract Specification Topic 9: Quality, Version 4, Ostensen O (1996) ISO standardization in the field of Geographic Information: the global perspective, Spatial Database Transfer Standards 2: Characteristics for Assessing Standards and Full Desccriptions of the National and International Standards in the World, Editor: Harold Moelling, International Cartographic Association, Pergamon, EUREF 2002 Reinhardt W (2000) Quality of Geo data- technical, political, aspects, Siemens Nixdorf, Munich Seeber G (1993) Satellite Geodesy: Fondations, Methods and Applications, Walter de Gruyter, Berlin-New York 125

Sistemin Bileşenleri

Sistemin Bileşenleri International Terrestrial Reference System (ITRS) International Terrestrial Reference Frame (ITRF) Sistemin Bileşenleri International Terrestrial Reference System International Terrestrial Reference Frame

Detaylı

UYDU JEODEZISI: ÖLÇME YÖNTEM VE TEKNIKLERI

UYDU JEODEZISI: ÖLÇME YÖNTEM VE TEKNIKLERI UYDU JEODEZISI: ÖLÇME YÖNTEM VE TEKNIKLERI Gözlem noktasına baglı yöntemler: Yerden uyduya Uydudan yer noktasına Uydudan uyduya Ölçünün cinsine baglı yöntemler: Dogrultu ölçmeleri (geometrik yöntem) Çift

Detaylı

Uydu Jeodezisi. Lisans Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Aydın ÜSTÜN. Konya, 2010. Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi

Uydu Jeodezisi. Lisans Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Aydın ÜSTÜN. Konya, 2010. Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Uydu Jeodezisi Lisans Ders Notları Yrd. Doç. Dr. Aydın ÜSTÜN Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü Konya, 2010 A. Üstün (Selçuk Üniversitesi) Uydu Jeodezisi (v.02.11.10)

Detaylı

HARİTA DAİRESİ BAŞKANLIĞI. İSTANBUL TKBM HİZMET İÇİ EĞİTİM Temel Jeodezi ve GNSS

HARİTA DAİRESİ BAŞKANLIĞI. İSTANBUL TKBM HİZMET İÇİ EĞİTİM Temel Jeodezi ve GNSS HİZMET İÇİ EĞİTİM MART 2015 İSTANBUL TAPU VE KADASTRO II.BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ SUNUM PLANI 1- Jeodezi 2- Koordinat sistemleri 3- GNSS 3 JEODEZİ Jeodezi; Yeryuvarının şekil, boyut, ve gravite alanı ile zamana

Detaylı

Fotogrametri Anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmektedir.

Fotogrametri Anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmektedir. FOTOGRAMETRİ ANABİLİM DALI Fotogrametri eski Yunancadaki Photos+Grama+Metron (Işık+Çizim+Ölçme) kelimelerinden Eski Yunancadan bati dillerine giren Fotogrametri sözcüğü 3 kök sözcükten oluşur. Photos(ışık)

Detaylı

olmak üzere 4 ayrı kütükte toplanan günlük GPS ölçüleri, baz vektörlerinin hesabı için bilgisayara aktarılmıştır (Ersoy.97).

olmak üzere 4 ayrı kütükte toplanan günlük GPS ölçüleri, baz vektörlerinin hesabı için bilgisayara aktarılmıştır (Ersoy.97). 1-) GPS Ölçülerinin Yapılması Ölçülerin yapılacağı tarihlerde kısa bir süre gözlem yapılarak uydu efemerisi güncelleştirilmiştir. Bunun sonunda ölçü yapılacak bölgenin yaklaşık koordinatlarına göre, bir

Detaylı

Bağıl Konum Belirleme. GPS ile Konum Belirleme

Bağıl Konum Belirleme. GPS ile Konum Belirleme Mutlak Konum Belirleme Bağıl Konum Belirleme GPS ile Konum Belirleme büroda değerlendirme (post-prosessing) gerçek zamanlı (real-time) statik hızlı statik kinematik DGPS (kod) gerçek zamanlı kinematik

Detaylı

hkm Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi 2005/2 Sayý 93 www.hkmo.org.tr Klasik Yöntemlerle Üretilmiþ Kontrol Noktalarýnýn (Poligon Noktalarýnýn) GPS Koordinatlarý ile Karþýlaþtýrýlmasýna Ýliþkin

Detaylı

JEOİD ve JEOİD BELİRLEME

JEOİD ve JEOİD BELİRLEME JEOİD ve JEOİD BELİRLEME İÇİNDEKİLER GİRİŞ JEODEZİDE YÜKSEKLİK SİSTEMLERİ Jeopotansiyel Yükseklikler (C) Dinamik Yükseklikler (H D ) Normal Yükseklik (H N ) Elipsoidal Yükseklik Ortometrik Yükseklik Atmosferik

Detaylı

Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım

Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım Data Doç. Dr. Saffet ERDOĞAN 1 Veri toplama -Yersel Yöntemler Optik kamera ve lazer tarayıcılı ölçme robotu Kameradan gerçek zamanlı veri Doç. Dr. Saffet ERDOĞAN

Detaylı

JDF 116 / 120 ÖLÇME TEKNİĞİ / BİLGİSİ II POLİGONASYON

JDF 116 / 120 ÖLÇME TEKNİĞİ / BİLGİSİ II POLİGONASYON JDF 116 / 120 ÖLÇME TEKNİĞİ / BİLGİSİ II POLİGONASYON Yrd. Doç. Dr. HÜSEYİN KEMALDERE Jeodezik Noktaların Sınıflandırması (BÖHHBÜY-Md:8) Noktaların sınıflandırılması aşağıdaki şekildedir: a) Uzay ve uydu

Detaylı

1.Standart Referans Sistemleri, Gridler ve Ölçü Birimleri

1.Standart Referans Sistemleri, Gridler ve Ölçü Birimleri 1.Standart Referans Sistemleri, Gridler ve Ölçü Birimleri Tema ayrımlı özel durumlar ve / veya ek gereksinimler, Bölüm 1.2 'de tanımlanan referans sistemleri, alt bölümde yer alan ölçü birimleri ve coğrafi

Detaylı

MEKANSAL VERİ TOPLAMA TEKNOLOJİLERİ VE BÜYÜK ÖLÇEKLİ HARİTA VE HARİTA BİLGİLERİ ÜRETİM YÖNETMELİĞİ

MEKANSAL VERİ TOPLAMA TEKNOLOJİLERİ VE BÜYÜK ÖLÇEKLİ HARİTA VE HARİTA BİLGİLERİ ÜRETİM YÖNETMELİĞİ TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 10. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 28 Mart - 1 Nisan 2005, Ankara MEKANSAL VERİ TOPLAMA TEKNOLOJİLERİ VE BÜYÜK ÖLÇEKLİ HARİTA VE HARİTA BİLGİLERİ

Detaylı

31.10.2014. CEV 361 CBS ve UA. Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri. Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli

31.10.2014. CEV 361 CBS ve UA. Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri. Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli CEV 361 CBS ve UA Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli 1 Yerin Şekli Ekvator çapı: 12756 km Kuzey kutuptan güney kutuba çap: 12714 km

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Taşınmaz Değerleme ve Geliştirme Tezsiz Yüksek Lisans Programı COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA 1 Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama İçindekiler

Detaylı

M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖLÇME BİLGİSİ II Poligon İstikşafı ve Yerüstü Tesisleri, Poligon Ölçüsü ve Türleri Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF120 ÖLÇME BİLGİSİ II DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz

Detaylı

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ Yasemin ŞİŞMAN, Ülkü KIRICI Sunum Akış Şeması 1. GİRİŞ 2. MATERYAL VE METHOD 3. AFİN KOORDİNAT DÖNÜŞÜMÜ 4. KALİTE KONTROL 5. İRDELEME

Detaylı

EK-11 TUTGA Koordinat ve Hýzlarýnýn Jeodezik Amaçlý Çalýþmalarda Kullanýlmasýna Ýliþkin Örnek -235- -236- Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliði EK - 11 TUTGA KOORDÝNAT VE HIZLARININ

Detaylı

KONUM BELİRLEME YÖNTEMLERİ

KONUM BELİRLEME YÖNTEMLERİ KONUM BELİRLEME YÖNTEMLERİ SUNUM ÖZETİ GPS Nedir? DGPS ve RTK Kavramları VRS Nedir? VRS Nasıl Çalışır? VRS de Modellenmesi Gereken Hata Kaynakları Sonuç ve Öneriler ANTALYA AKHİSAR MİHALIÇÇIK EŞME YUNAK

Detaylı

CBS. Projeksiyon. CBS Projeksiyon. Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT. Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi 2010, EZB

CBS. Projeksiyon. CBS Projeksiyon. Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT. Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi 2010, EZB Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Elipsoid şeklindeki dünyanın bir düzlem üzerine indirilmesi ve koordinatlarının matematiksel dönüşümleridir. Harita üç şekilde projeksiyonu

Detaylı

Esra TEKDAL 1, Rahmi Nurhan ÇELİK 2, Tevfik AYAN 3 1

Esra TEKDAL 1, Rahmi Nurhan ÇELİK 2, Tevfik AYAN 3 1 İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ DERGİSİ (İAÜD) Yıl 4, Sayı 16, Sayfa (63-70) BOLU GEÇİŞİNDE DEPREM SEBEBİYLE MEYDANA GELEN Esra TEKDAL 1, Rahmi Nurhan ÇELİK 2, Tevfik AYAN 3 1 tekdale@itu.edu.tr 2 celikn@itu.edu.tr

Detaylı

TOPOĞRAFYA. Ölçme Bilgisinin Konusu

TOPOĞRAFYA. Ölçme Bilgisinin Konusu TOPOĞRAFYA Topoğrafya, bir arazi yüzeyinin tabii veya suni ayrıntılarının meydana getirdiği şekil. Bu şeklin kâğıt üzerinde harita ve tablo şeklinde gösterilmesiyle ilgili ölçme, hesap ve çizim işlerinin

Detaylı

CBS COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ

CBS COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ CBS COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ BÜ KRDAE JEODEZİ ANABİLİM DALI KAVRAMLAR Bilgi: Verinin işlenmiş hali Sistem: Ortak bir amaç için etkileşimli faaliyetlerin ve varlıkların oluşturduğu bir gruptur. Bilgi Sistemi:

Detaylı

küresel astronominin konusu zaman ve uydu konumlama sistemleri (gps- glonass)

küresel astronominin konusu zaman ve uydu konumlama sistemleri (gps- glonass) küresel astronominin konusu zaman ve uydu konumlama sistemleri (gps- glonass) ÖZET Doç. Dr. Burhan C. IŞIK (YTÜ Öğretim Üyesi) Bu yazıda küresel astronominin konusu olan zaman için Dünya Zamanı UT, Astronomik

Detaylı

T.C NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NORMAL ÖĞRETİM, 2015-2016 AKADEMİK YILI DERS PLANI

T.C NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NORMAL ÖĞRETİM, 2015-2016 AKADEMİK YILI DERS PLANI 0010070001 Ölçme Bilgisi-1 3+1+0 3,5 6 0010070002 Harita Mühendisliğine Giriş 2+0+0 2 3 0010070003 Matematik-1 4+0+0 4 7 0010070004 Fizik-1 4+0+0 4 6 0010070005 Türk Dili-1 2+0+0 2 2 0010070006 Atatürk

Detaylı

FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI

FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI Fotg.D.Bşk.lığı, yurt içi ve yurt dışı harita üretimi için uydu görüntüsü ve hava fotoğraflarından fotogrametrik yöntemlerle topoğrafya ve insan yapısı detayları

Detaylı

E.Ömür DEMİRKOL, Mehmet Ali GÜRDAL, Abdullah YILDIRIM

E.Ömür DEMİRKOL, Mehmet Ali GÜRDAL, Abdullah YILDIRIM AVRUPA DATUMU 1950 (EUROPEAN DATUM 1950: ED-50) İLE DÜNYA JEODEZİK SİSTEMİ 1984 (WORLD GEODETIC SYSTEM 1984: WGS84) ARASINDA DATUM (KOORDİNAT) DÖNÜŞÜMÜ VE ASKERİ UYGULAMALARI ÖZET E.Ömür DEMİRKOL, Mehmet

Detaylı

Türkiye de Sabit GPS İstasyonlarının Tarihi ve TUSAGA-AKTİF Sistemi

Türkiye de Sabit GPS İstasyonlarının Tarihi ve TUSAGA-AKTİF Sistemi Türkiye de Sabit GPS İstasyonlarının Tarihi ve TUSAGA-AKTİF Sistemi Soner ÖZDEMİR, Yasin ERKAN, Bahadır AKTUĞ, Mustafa KURT, Onur LENK Harita Genel Komutanlığı, 06100 Cebeci ANKARA 18-11 Nisan 2011 ANKARA

Detaylı

HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ

HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Temel Haritacılık Kavramları_Ders#4 Yrd.Doç.Dr. H.Ebru ÇOLAK KTÜ. Mühendislik Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü TEMEL HARİTA BİLGİLERİ Çevre Düzeni Planı: Ülke ve

Detaylı

YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ

YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ Naci YASTIKLI a, Hüseyin BAYRAKTAR b a Yıldız Teknik Üniversitesi,

Detaylı

Öğretim Üyesi. Topoğrafya İnşaat Mühendisliği

Öğretim Üyesi. Topoğrafya İnşaat Mühendisliği Öğretim Üyesi Mehmet Zeki COŞKUN Y. Doç. Dr. İnşaat Fak., Jeodezi ve Fotogrametri Müh. Ölçme Tekniği Anabilim Dalı (212) 285-6573 coskunmeh@itu.edu.tr http://atlas.cc.itu.edu.tr/~coskun Adres Öğrenci görüşme

Detaylı

Kuzey Kutbu. Yerin dönme ekseni

Kuzey Kutbu. Yerin dönme ekseni 1205321/1206321 Türkiye de Topoğrafik Harita Yapımı Ölçek Büyük Ölçekli Haritalar 1:1000,1:5000 2005 tarihli BÖHHBYY ne göre değişik kamu kurumlarınca üretilirler. Datum: GRS80 Projeksiyon: Transverse

Detaylı

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr/kadro/ecolak DÜŞEY MESAFELERİN YÜKSEKLİKLERİN

Detaylı

KAMU YÖNETİMİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI ULUSAL BİLGİ SİSTEMİ VERİ TABANI TASARIMI

KAMU YÖNETİMİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI ULUSAL BİLGİ SİSTEMİ VERİ TABANI TASARIMI İçindekiler ÖNSÖZ SUNUŞ GİRİŞ KAMU YÖNETİMİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI I 1 - GİRİŞ 1 2 - TÜRKİYE SÜRECİ 3 3 - İDARİ YAPILANMA 4 4 - MEVZUAT YAPILANMASI 4 5 - PERSONEL YAPILANMASI 5 6 - KAMU YÖNETİMİNİN

Detaylı

HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI

HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 12. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 11 15 Mayıs 2009, Ankara HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI M. Yakar

Detaylı

Dünya CBS Günü 2015. 19 Kasım 2015, Ankara

Dünya CBS Günü 2015. 19 Kasım 2015, Ankara Dünya CBS Günü 2015 19 Kasım 2015, Ankara Amaç Projenin amacı; kentsel analiz, planlama, tasarım ve karar destek süreçlerinin iyileşmesine katkı sağlamak amacıyla 3 Boyutlu Kent Veri Modelinin ve örnek

Detaylı

2. Sonuç raporu EK-A da verilen toplantıda özet olarak;

2. Sonuç raporu EK-A da verilen toplantıda özet olarak; T.C. MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞI TÜRKİYE ULUSAL JEODEZİ VE JEOFİZİK BİRLİĞİ TEMSİLCİ KURUM BAŞKANLIĞI KONU : Toplantı Sonuç Raporu. İLGİ : (a) Türkiye Ulusal Jeodezi ve Jeofizik Birliği (TUJJB) Kuruluş, Görev

Detaylı

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam. Serap Ak

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam. Serap Ak EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam http://star-www.st-and.ac.uk/~fv/webnotes/chapter5.htm http://star-www.st-and.ac.uk/~fv/webnotes/chapter4.htm Gök küresinde bulunan önemli yıldızların ekvatoral koordinatları

Detaylı

TEKTONİK HAREKETLERİN BELİRLENMESİNDE GPS KULLANIMI. Hazırlayan: Öğr.Grv. İbrahim Tiryakioğlu

TEKTONİK HAREKETLERİN BELİRLENMESİNDE GPS KULLANIMI. Hazırlayan: Öğr.Grv. İbrahim Tiryakioğlu TEKTONİK HAREKETLERİN BELİRLENMESİNDE GPS KULLANIMI Hazırlayan: Öğr.Grv. İbrahim Tiryakioğlu 2 1 İÇİNDEKİLER Giriş Tektonik Hareket Nedir Tektonik Hareketlerin Oluşum Sebebi Tektonik Hareketleri Belirleme

Detaylı

SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU. Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr

SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU. Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr Pilot Bölge Uygulaması Altyapı bilgi sistemlerine altlık olacak

Detaylı

HARİTA DAİRESİ BAŞKANLIĞI Kasım 2013 Sedat BAKICI

HARİTA DAİRESİ BAŞKANLIĞI Kasım 2013 Sedat BAKICI İhtiyaç; Araziye yönelik Coğrafi Konum Bilgilerin; hızlı, hassas, güvenilir ve ekonomik biçimde toplanması amacıyla anlık arazi konum bilgisinin (koordinatlarının) elde edilmesi gerekmektedir. Böylece,

Detaylı

2011-2012 GÜZ DÖNEMİ UYDU JEODEZİSİ DERS NOTLARI

2011-2012 GÜZ DÖNEMİ UYDU JEODEZİSİ DERS NOTLARI YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞT FKÜLTESİ HRİT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 011-01 GÜZ DÖNEMİ UYDU JEODEZİSİ DERS NOTLRI Lisans: Yıldız Teknik Üniversitesi Harita Mühendisliği Yüksek Lisans: Yıldız Teknik Üniversitesi

Detaylı

Üzerinde. Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov.

Üzerinde. Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov. Sanal Küre K Üzerinde Yürüyüş Analizi Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Feyzi KANTAR, feyzi.kantar@hgk.msb.gov.tr

Detaylı

T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI HARİTA YÜKSEK TEKNİK OKULU KOMUTANLIĞI ANKARA

T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI HARİTA YÜKSEK TEKNİK OKULU KOMUTANLIĞI ANKARA T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI HARİTA YÜKSEK TEKNİK OKULU KOMUTANLIĞI ANKARA ÇİFT STANDART DAİRELİ KONFORM LAMBERT PROJEKSİYONUNDA TÜRKİYE HARİTASININ YAPILMASI Hrt. Tğm. Soner ÖZDEMİR

Detaylı

TÜRKİYE ULUSAL KONUMSAL VERİ ALTYAPISI STRATEJİLERİ ÇALIŞTAYI KURUMSAL BİLGİ FORMU. Bölüm 1: Kurum / Kuruluş Bilgileri

TÜRKİYE ULUSAL KONUMSAL VERİ ALTYAPISI STRATEJİLERİ ÇALIŞTAYI KURUMSAL BİLGİ FORMU. Bölüm 1: Kurum / Kuruluş Bilgileri TÜRKİYE ULUSAL KONUMSAL VERİ ALTYAPISI STRATEJİLERİ ÇALIŞTAYI KURUMSAL BİLGİ FORMU Bölüm 1: Kurum / Kuruluş Bilgileri Kurum / Kuruluş Adı Kurum / Kuruluş Adı Kısaltması Kurum / Kuruluş Adresi Semt / İlçe

Detaylı

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım ÖLÇME BİLGİSİ Dersin Amacı Öğretim Üyeleri Ders Programı Sınav Sistemi Ders Devam YRD. DOÇ. DR. HAKAN BÜYÜKCANGAZ ÖĞR.GÖR.DR. ERKAN YASLIOĞLU Ders Programı 1. Ölçme Bilgisi tanım, kapsamı, tarihçesi. 2.

Detaylı

Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi

Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi YDGA2005 - Yığma Yapıların Deprem Güvenliğinin Arttırılması Çalıştayı, 17 Şubat 2005, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara. Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi

Detaylı

Fatih TAKTAK, Mevlüt GÜLLÜ

Fatih TAKTAK, Mevlüt GÜLLÜ Afyon Kocatepe Üniversitesi 7 (2) Afyon Kocatepe University FEN BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF SCIENCE AFYONKARAHİSAR DA GPS GÖZLEMLERİ VE NİVELMAN ÖLÇÜLERİ YARDIMIYLA YEREL JEOİD PROFİLİNİN ÇIKARILMASI

Detaylı

TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları

TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

Haritası yapılan bölge (dilim) Orta meridyen λ. Kuzey Kutbu. Güney Kutbu. Transversal silindir (projeksiyon yüzeyi) Yerin dönme ekseni

Haritası yapılan bölge (dilim) Orta meridyen λ. Kuzey Kutbu. Güney Kutbu. Transversal silindir (projeksiyon yüzeyi) Yerin dönme ekseni 1205321/1206321 Türkiye de Topografik Harita Yapımı Ölçek Büyük Ölçekli Haritalar 1:1000,1:5000 2005 tarihli BÖHHBYY ne göre değişik kamu kurumlarınca üretilirler. Datum: GRS80 Projeksiyon: Transverse

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DATUM DÖNÜŞÜMLERİ. Jeo. ve Fot. Müh. Aydın ÜSTÜN

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DATUM DÖNÜŞÜMLERİ. Jeo. ve Fot. Müh. Aydın ÜSTÜN YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DATUM DÖNÜŞÜMLERİ Jeo. ve Fot. Müh. Aydın ÜSTÜN F.B.E. Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Anabilim Dalında hazırlanan YÜKSEK LİSANS TEZİ Tez Danışmanı

Detaylı

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ 1.1. Giriş Kinematik, daha öncede vurgulandığı üzere, harekete sebep olan veya hareketin bir sonucu olarak ortaya çıkan kuvvetleri dikkate almadan cisimlerin hareketini

Detaylı

KONYA ÜNİVERSİTESİ BÖLÜMÜ

KONYA ÜNİVERSİTESİ BÖLÜMÜ KONYA ÜNİVERSİTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ 1 NECMETTİN E İ ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ 11 Fakülte 4 Enstitü 2 Yüksekokul 1 Konservatuar 50 yıllık İlahiyat ve Eğitim Fakültesi 30 yıllık Tıp Fakültesi ile yeni bir

Detaylı

PRECISE LOCAL GEOID MODELS IN ENGINEERING MEASUREMENTS AND THEIR PRACTICAL APPLICATIONS IN TURKEY

PRECISE LOCAL GEOID MODELS IN ENGINEERING MEASUREMENTS AND THEIR PRACTICAL APPLICATIONS IN TURKEY MÜHENDİSLİK ÖLÇMELERİNDE PRESİZYONLU LOKAL GEOİT MODELLERİNİN ÖNEMİ VE TÜRKİYE DEKİ UYGULAMALARI B. EROL 1, R. N. ÇELİK 2 İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği

Detaylı

TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi

TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi Kurum Adı : İstanbul Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi Proje Durumu : Tamamlandı. Projenin

Detaylı

Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgi Sistemi AutoCAD Map İle Gerçekleştirilen Bir Uygulama

Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgi Sistemi AutoCAD Map İle Gerçekleştirilen Bir Uygulama Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgi Sistemi AutoCAD Map İle Gerçekleştirilen Bir Uygulama Arzu Çöltekin Yıldız Teknik Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Yük. Müh. Araştırma Görevlisi 1/5 Özet Günümüzde

Detaylı

Bölüm 3: Vektörler. Kavrama Soruları. Konu İçeriği. Sunuş. 3-1 Koordinat Sistemleri

Bölüm 3: Vektörler. Kavrama Soruları. Konu İçeriği. Sunuş. 3-1 Koordinat Sistemleri ölüm 3: Vektörler Kavrama Soruları 1- Neden vektörlere ihtiyaç duyarız? - Vektör ve skaler arasındaki fark nedir? 3- Neden vektörel bölme işlemi yapılamaz? 4- π sayısı vektörel mi yoksa skaler bir nicelik

Detaylı

II. ULAŞIM VE TRAFİK KONGRESİ - SERGİSİ

II. ULAŞIM VE TRAFİK KONGRESİ - SERGİSİ ULAŞIMDA GPS KULLANIMLARI ve GPS SİSTEMİNİN TÜRKİYE'DEKİ ALT YAPİSİ * Rahmi Nurhan ÇELİK ÖZET GPS kullanım kolaylığı ve kapsama alanı nedeniyle konum belirleme sistemleri arasında en çok kabul gören sistemler

Detaylı

Küresel Konumlama Sistemi (GPS)

Küresel Konumlama Sistemi (GPS) Küresel Konumlama Sistemi (GPS) Yersel konum belirleme sistemlerinin uygulanmasında çıkan sakıncaları ortadan kaldıran, en az 4 uydudan kod faz varıģ zamanının ölçülmesi esasına dayanan üç boyutta yüksek

Detaylı

1999 yılı sonundan itibaren 1/25.000 ölçekli harita üretimi sayısal olarak yapılmaya başlanmıştır.

1999 yılı sonundan itibaren 1/25.000 ölçekli harita üretimi sayısal olarak yapılmaya başlanmıştır. Kartografya Dairesi Başkanlığı Faaliyetleri 1. Fotogrametri Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan, yurt içi 1/25.000 ölçekli ve yurt dışı 1/50.000 ölçekli sayısal verilerin, kartografik düzenlemeleri

Detaylı

Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş. Ünite 3 - Coğrafi Konumlandırma

Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş. Ünite 3 - Coğrafi Konumlandırma Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş Ünite 3 - Coğrafi Konumlandırma İçerik Giriş Yerkürenin matematiksel modeli Yerküre üzerinde haritalanacak bölgenin matematiksel modeli (datum) GİRİŞ Yeryüzündeki bir mekanın

Detaylı

HİDROGRAFİK ÖLÇMELERDE ÇOK BİMLİ İSKANDİL VERİLERİNİN HATA ANALİZİ ERROR BUDGET OF MULTIBEAM ECHOSOUNDER DATA IN HYDROGRAPHIC SURVEYING

HİDROGRAFİK ÖLÇMELERDE ÇOK BİMLİ İSKANDİL VERİLERİNİN HATA ANALİZİ ERROR BUDGET OF MULTIBEAM ECHOSOUNDER DATA IN HYDROGRAPHIC SURVEYING HİDROGRAFİK ÖLÇMELERDE ÇOK BİMLİ İSKANDİL VERİLERİNİN HATA ANALİZİ N.O. AYKUT Yıldız Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Harita Mühendisliği Bölümü, Ölçme Tekniği Anabilim Dalı, İstanbul, oaykut@yildiz.edu.tr

Detaylı

Fotogrametride işlem adımları

Fotogrametride işlem adımları Fotogrametride işlem adımları Uçuş planının hazırlanması Arazide yer kontrol noktalarının tesisi Resim çekimi Değerlendirme Analitik değerlendirme Dijital değerlendirme Değerlendirme Analog değerlendirme

Detaylı

KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ

KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ Kırgızistan Cumhuriyeti Çevre Koruma ve Ormancılık Devlet Ajansı Key words: Kırgızistan Orman Kadastro, Kırgızistan Orman CBS SUMMARY

Detaylı

1. GİRİŞ 2. GNSS SİSTEMLERİ

1. GİRİŞ 2. GNSS SİSTEMLERİ 1. GİRİŞ İnsanoğlu daha kaliteli ve güvenli bir yaşam amacıyla, bulunduğu bölgeleri terk edip daha uygun yaşam alanları bulmak için geçmişten günümüze sürekli bir arayış içerisinde olmuştur. Bunun için

Detaylı

TÜRKİYE ULUSAL COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ STANDARTLARININ BELİRLENMESİ PROJESİ: TUCBS.JD Jeodezi Veri Teması

TÜRKİYE ULUSAL COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ STANDARTLARININ BELİRLENMESİ PROJESİ: TUCBS.JD Jeodezi Veri Teması TÜRKİYE ULUSAL COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ STANDARTLARININ BELİRLENMESİ PROJESİ: TUCBS.JD Jeodezi Veri Teması Yüklenici Alt yüklenici Aralık 2012 - 2 - Çevre ve Şehircilik Coğrafi Bilgi Sistemleri Tarih:

Detaylı

ODTÜ- UYGULAMALI HĠDROGRAFĠ EĞĠTĠMĠ SERTĠFĠKA PROGRAMI DERS PROGRAMI-2011 DÖNEMĠ

ODTÜ- UYGULAMALI HĠDROGRAFĠ EĞĠTĠMĠ SERTĠFĠKA PROGRAMI DERS PROGRAMI-2011 DÖNEMĠ ODTÜ- UYGULAMALI HĠDROGRAFĠ EĞĠTĠMĠ SERTĠFĠKA PROGRAMI DERS PROGRAMI-2011 DÖNEMĠ T: Teorik; P: Pratik/Uygulamalı Saha Çalışması Modül 1: Temel Dersler (130 saat) 1. Hafta : 10-14 Ekim 2011 (30+10 sa) Temel

Detaylı

Afet Yönetiminde İleri Teknolojilerin Kullanımı AFTEK 2013 - Güz Çalıştayı Dr.Müh.Alb. Ali ULUBAY Harita Genel Komutanlığı

Afet Yönetiminde İleri Teknolojilerin Kullanımı AFTEK 2013 - Güz Çalıştayı Dr.Müh.Alb. Ali ULUBAY Harita Genel Komutanlığı Afet Yönetiminde İleri Teknolojilerin Kullanımı AFTEK 2013 - Güz Çalıştayı Dr.Müh.Alb. Ali ULUBAY Harita Genel Komutanlığı 12-13 Kasım 2013 - Ankara Akıl ve Bilim İleri Teknoloji Doğru Veri En Az Zarar

Detaylı

BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRESĠ BAġKANLIĞI COĞRAFĠ BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE

BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRESĠ BAġKANLIĞI COĞRAFĠ BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRESĠ BAġKANLIĞI COĞRAFĠ BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKĠ DAYANAK, ĠLKELER ve TANIMLAR Amaç Madde 1- Bu

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

IVS-CONT08 OTURUMLARINDAKİ VLBI ve GNSS ÖLÇÜLERİNİN ANALİZLERİNDEN KESTİRİMİ YAPILAN YER DÖNÜKLÜK PARAMETRELERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

IVS-CONT08 OTURUMLARINDAKİ VLBI ve GNSS ÖLÇÜLERİNİN ANALİZLERİNDEN KESTİRİMİ YAPILAN YER DÖNÜKLÜK PARAMETRELERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI ABSTRACT TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 18-22 Nisan, Ankara IVS-CONT08 OTURUMLARINDAKİ VLBI ve GNSS ÖLÇÜLERİNİN ANALİZLERİNDEN KESTİRİMİ YAPILAN

Detaylı

Düşey Yönlü Deformasyon Belirleme Çalışmalarında Tekrarlanabilirliklerin İncelenmesi

Düşey Yönlü Deformasyon Belirleme Çalışmalarında Tekrarlanabilirliklerin İncelenmesi TUJK 2011 Sabit GNSS İstasyonları Ağı ve Analizi 23-25 Kasım 2011, İstanbul Düşey Yönlü Deformasyon Belirleme Çalışmalarında Tekrarlanabilirliklerin İncelenmesi Sefa Yalvaç 1*, Aydın Üstün 1, Ekrem Tuşat

Detaylı

TOPOĞRAFYA Yüksekliklerin Ölçülmesi Nivelman Yöntemleri

TOPOĞRAFYA Yüksekliklerin Ölçülmesi Nivelman Yöntemleri TOPOĞRAFYA Yüksekliklerin Ölçülmesi Nivelman Yöntemleri Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

GPS/GNSS Gözlemlerini De erlendirme Yöntemlerinde Son Geli meler

GPS/GNSS Gözlemlerini De erlendirme Yöntemlerinde Son Geli meler hkm Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi 2010/1 Say 102 www.hkmo.org.tr GPS/GNSS Gözlemlerini De erlendirme Yöntemlerinde Son Geli meler Muzaffer KAHVEC 1 Özet GPS/GNSS (Global Positioning

Detaylı

Sayısal Zenit Kamera Sistemi Kullanılarak Elde Edilen Astro Jeodezik Çekül Sapmaları

Sayısal Zenit Kamera Sistemi Kullanılarak Elde Edilen Astro Jeodezik Çekül Sapmaları Sayısal Zenit Kamera Sistemi Kullanılarak Elde Edilen Astro Jeodezik Çekül Sapmaları Kerem Halıcıoğlu* 1,2, Rasim Deniz 2, Haluk Özener 1 1 Boğaziçi Üniversitesi,Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma

Detaylı

Elipsoid Üçgenlerinin Hesaplanması Yedek Hesap Yüzeyi olarak Küre

Elipsoid Üçgenlerinin Hesaplanması Yedek Hesap Yüzeyi olarak Küre Jeodezi 7 1 Elipsoid Üçgenlerinin Hesaplanması Yedek Hesap Yüzeyi olarak Küre Elipsoid yüzeyinin küçük parçalarında oluşan küçük üçgenlerin (kenarları 50-60 km den küçük) hesaplanmasında klasik jeodezide

Detaylı

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması,

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması, Projenin Amacı DSİ Genel Müdürlüğünde, Bölge Vaziyet Planı çalışmaları kapsamında üretilen ve mevcut DSİ faaliyetlerini içeren CBS veri setleri ile CBS Veritabanının incelenerek yine mevcut CBS donanım,

Detaylı

Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi

Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi Hayreddin BACANLI Araştırma Dairesi Başkanı 1/44 İçindekiler Karadeniz ve Ortadoğu Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi. Gayesi. Model Genel Yapısı.

Detaylı

ASAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ASAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ASAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VERİ ÜRETİMİ VE TESLİMİ STANDARTLARI 1. KONU Bu standartlar Antalya Büyükşehir Belediyesi, Asat Genel Müdürlüğü sorumluluk sahasına giren her türlü altyapı

Detaylı

HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ

HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Temel Haritacılık Konuları_Ders# 5 Yrd.Doç.Dr. H.Ebru ÇOLAK KTÜ. Mühendislik Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü TEMEL HARİTA BİLGİLERİ JEODEZİ Yeryuvarının şekil,

Detaylı

CORINE 1990 ve 2006 Uydu Görüntüsü Yorumlama Projesi. Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı. Proje durumu : Tamamlandı.

CORINE 1990 ve 2006 Uydu Görüntüsü Yorumlama Projesi. Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı. Proje durumu : Tamamlandı. CORINE 1990 ve 2006 Uydu Görüntüsü Yorumlama Projesi Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Proje durumu : Tamamlandı. Uygulama adresleri: http://aris.cob.gov.tr/crn/ http://aris.cob.gov.tr/csa/

Detaylı

AKSARAY ÜNİVERSİTESİ WEB TABANLI VE 3 BOYUTLU KAMPÜS BİLGİ SİSTEMİ BURHAN BAHA BİLGİLİOĞLU SEMİH SADIÇ DOÇ.DR.SELÇUK REİS

AKSARAY ÜNİVERSİTESİ WEB TABANLI VE 3 BOYUTLU KAMPÜS BİLGİ SİSTEMİ BURHAN BAHA BİLGİLİOĞLU SEMİH SADIÇ DOÇ.DR.SELÇUK REİS AKSARAY ÜNİVERSİTESİ WEB TABANLI VE 3 BOYUTLU KAMPÜS BİLGİ SİSTEMİ BURHAN BAHA BİLGİLİOĞLU SEMİH SADIÇ DOÇ.DR.SELÇUK REİS AKSARAY ÜNİVERSİTESİ Aksaray üniversitesi, 2006 yılı içinde kurulması kabul edilen

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Coğrafi Bilgi Teknolojileri LOREM İPSUM Şubesi Müdürlüğü ANKARA 2015 LOREM İPSUM

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Coğrafi Bilgi Teknolojileri LOREM İPSUM Şubesi Müdürlüğü ANKARA 2015 LOREM İPSUM BİLGİ TEKNOLOJİLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Coğrafi Bilgi Teknolojileri LOREM İPSUM Şubesi Müdürlüğü ANKARA 2015 LOREM İPSUM 1950 yılında kurulan Karayolları Genel Müdürlüğü Otoyollar, devlet ve il yolları

Detaylı

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 ENDÜSTRİYEL YAPININ YENİLİKÇİ VE BİLGİ ODAKLI DÖNÜŞÜMÜNÜN BURSA ÖRNEĞİNDE İNCELENMESİ PROJE RAPORU İÇİNDEKİLER

Detaylı

BÜYÜK ÖLÇEKLİ HARİTA YAPIMINDA STEREOGRAFİK ÇİFT PROJEKSİYONUN UYGULANIŞI

BÜYÜK ÖLÇEKLİ HARİTA YAPIMINDA STEREOGRAFİK ÇİFT PROJEKSİYONUN UYGULANIŞI 36 İNCELEME - ARAŞTIRMA BÜYÜK ÖLÇEKLİ HARİTA YAPIMINDA STEREOGRAFİK ÇİFT PROJEKSİYONUN UYGULANIŞI Erdal KOÇAIC*^ ÖZET Büyük ölçekli harita yapımında G İ R İŞ uygulanabilen "Stereografik çift Stereografik

Detaylı

İçerik Fotogrametrik Üretim 2 Fotogrametri 2 Hava Fotogrametrisi...2 Fotogrametrik Nirengi 3 Ortofoto 4 Fotogrametrik İş Akışı 5 Sayısal Hava

İçerik Fotogrametrik Üretim 2 Fotogrametri 2 Hava Fotogrametrisi...2 Fotogrametrik Nirengi 3 Ortofoto 4 Fotogrametrik İş Akışı 5 Sayısal Hava İçerik Fotogrametrik Üretim 2 Fotogrametri 2 Hava Fotogrametrisi...2 Fotogrametrik Nirengi 3 Ortofoto 4 Fotogrametrik İş Akışı 5 Sayısal Hava Kameralarının Sağlayacağı Faydalar.7 Pramit Oluşturma.10 Kolon

Detaylı

MTA Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen TUCBS ve INSPIRE Standartları Çalışmaları

MTA Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen TUCBS ve INSPIRE Standartları Çalışmaları 18 19 Kasım 2015, ATO Congresium, Ankara MTA Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen TUCBS ve INSPIRE Standartları Çalışmaları Dr. Engin Öncü SÜMER, Dr. Erol TİMUR, Yıldız NURLU, Pemra KUMTEPE ve Dr. Türkan

Detaylı

Otomasyon Sistemi. Dünya CBS Günü Zirve ve Sergi Etkinliği 18-19 Kasım 2015 / Ankara

Otomasyon Sistemi. Dünya CBS Günü Zirve ve Sergi Etkinliği 18-19 Kasım 2015 / Ankara Otomasyon Sistemi Dünya CBS Günü Zirve ve Sergi Etkinliği 18-19 Kasım 2015 / Ankara Amaç : Mekansal planlama sürecinin bilgi teknolojileri kullanılarak takip edilebilir ve sorgulanabilir biçimde; doğru,

Detaylı

CBS İÇİN KONUMSAL VERİLERİN ELDE EDİLMESİNDE GZK GPS YÖNTEMİNİN KLASİK JEODEZİK YÖNTEME GÖRE DOĞRULUK VE MALİYET ANALİZLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

CBS İÇİN KONUMSAL VERİLERİN ELDE EDİLMESİNDE GZK GPS YÖNTEMİNİN KLASİK JEODEZİK YÖNTEME GÖRE DOĞRULUK VE MALİYET ANALİZLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI CBS İÇİN KONUMSAL VERİLERİN ELDE EDİLMESİNDE GZK GPS YÖNTEMİNİN KLASİK JEODEZİK YÖNTEME GÖRE DOĞRULUK VE MALİYET ANALİZLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Ömer MUTLUOĞLU S.Ü.Teknik Bilimler MYO./Konya omutluoglu@selcuk.edu.tr

Detaylı

Hakan AKÇIN* SUNU Ali ihsan ŞEKERTEKİN

Hakan AKÇIN* SUNU Ali ihsan ŞEKERTEKİN AÇIK İŞLETME MADENCİLİĞİ UYGULAMALARINDA GNSS ÖLÇÜLERİNDEN YÜKSEKLİK FARKLARININ GEOMETRİK NİVELMAN ÖLÇMELERİNDEN YÜKSEKLİK FARKLARI YERİNE KULLANIMI ÜZERİNE DENEYSEL BİR ARAŞTIRMA Hakan AKÇIN* SUNU Ali

Detaylı

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Genel

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM - 169 - İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM Cemalettin Dönmez * Özet Türkiye de inşaat mühendisliğinde lisans sonrası eğitimin hacim ve temel uzmanlık

Detaylı

GPŞ Sistemi İle Şehir Nirengi Ağlarının Analizi

GPŞ Sistemi İle Şehir Nirengi Ağlarının Analizi GPŞ Sistemi İle Şehir Nirengi Ağlarının Analizi Nihat ERSOY* ÖZET Şehir nirengi ağlarının değerlendirilmesinde, 1987 yılında klasik ölçme yöntemleri ile ülke nirengi ağına dayalı 3. derece bir yatay kontrol

Detaylı

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU TÜBİTAK, bilimsel ve teknolojik alanlarda araştırma ve teknolojik gelişmeyi, ulusal ekonomik kalkınma hedeflerine göre düzenlemek, koordine etmek ve özendirmekle

Detaylı

Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi

Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi http://facebook.com/esriturkey https://twiter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 4 Gün 24 Saat Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi Genel

Detaylı

COMPARING THE PERFORMANCE OF KINEMATIC PPP AND POST PROCESS KINEMATICS METHODS IN RURAL AND URBAN AREAS

COMPARING THE PERFORMANCE OF KINEMATIC PPP AND POST PROCESS KINEMATICS METHODS IN RURAL AND URBAN AREAS KİNEMATİK PPP VE POST PROCESS KİNEMATİK YÖNTEMLERİNİN KIRSAL VE MESKUN ALANLARDAKİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI A. CEYLAN 1, C.Ö. YİGİT 2, S. ALÇAY 1, B. N. ÖZDEMİR 1 1 Selçuk Üniversitesi, Mühendsilik

Detaylı

RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Melih Tuğrul, Serkan Er Hexagon Studio Araç Mühendisliği Bölümü OTEKON 2010 5. Otomotiv Teknolojileri Kongresi 07 08 Haziran

Detaylı

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM 4.1. Giriş Bir önceki bölümde, hareket denklemi F = ma nın, maddesel noktanın yer değiştirmesine göre integrasyonu ile elde edilen iş ve enerji denklemlerini

Detaylı