Lozan Çerçeve Antlaşması Sonrasında İran-Rusya İlişkilerinin Geleceği

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Lozan Çerçeve Antlaşması Sonrasında İran-Rusya İlişkilerinin Geleceği"

Transkript

1 Lozan Çerçeve Antlaşması Sonrasında İran-Rusya İlişkilerinin Geleceği Elnur İSMAYILOV 02 Nisan 2015 tarihinde nükleer müzakerelerle ilgili İsviçre nin Lozan kentinde İran ve P5+1 ülkeleri (ABD, İngiltere, Fransa, Rusya, Çin ve Almanya) arasında ön mutabakata varılması sonrasında Tahran hükümetinin dış politikasında yeni bir dönem başlamıştır. Bu perspektifte Tahran-Moskova ilişkilerinin nasıl şekilleneceği de merak edilmektedir. Batı dünyasının yıllardır Tahran a uyguladığı ekonomik, enerji, politik ve askeri yaptırımlar yasal olmayan yollarla pek çok devlet tarafından delinmekteydi ki, bunlar arasında Rusya nın önemli yeri bulunmaktadır. Birçok bölgesel sorunun çözümünde ortak pozisyon sergileyen iki devlet, kendi çıkar alanları olarak addettiği bölgelere Batı nın her türlü müdahalesini engellemeye çalışmışlardır. Ayrıca Rusya İran ın nükleer işbirliği alanında en büyük ortağı olarak bilinmektedir. Diğer taraftan Rusya nın belli bir dönemden itibaren Birleşmiş Milletler çerçevesinde İran a karşı kabul edilmiş yaptırımlara taraf olması, Gore-Çernomırdin anlaşması gereği Rusya nın İran la askeri ilişkilerini askıya alması ve S-300 lerin İran a satılmasından imtina etmesi zamanla iki ülke arasındaki ilişkilerde soğukluk yaşanmasına sebep olmuştur. Vladimir Putin ilk cumhurbaşkanlığı döneminden itibaren ise, Rusya nın ulusal çıkarları doğrultusunda İran la işbirliğini geliştirme stratejisi izlemiştir. Fakat yılları arasında iki ülke arasındaki yaptırımlar nedeniyle ekonomik ilişkiler zayıflamış ve ticaret hacmi azalmıştır. Fakat son dönemlerde iki ülke hükümetleri arasında Kasım 2014 nükleer enerji alanında işbirliği ve Ocak 2015 te askeri alanda işbirliği ile ilişkiler yeni bir boyut kazanmıştır. Bu analizde İran ve P5+1 ülkeleri arasındaki nükleer müzakerelerde mutabakata varılmasının ve taraflar arasında ön anlaşma imzalanmasının Tahran-Moskova ilişkilerine nasıl etki edeceği değerlendirmektir. Özellikle yaptırımların kaldırılması sonrasında İran ın kendi enerji kaynaklarını dünya pazarlarına çıkarması ve bu sürecin stratejik olarak işbirliği içerisinde olduğu Rusya ile ilişkilerini nasıl etkileyeceğine ilişkin yorumlar yapılacaktır. Nükleer Alanda İşbirliği Tahran ve altı ülke arasında mutabakatın sağlanması ile Rusya-İran ilişkilerinde nükleer alanda işbirliğinin gelişeceği tahmin edilebilir. Rusya nın nükleer teknolojisinin İran ın nükleer endüstrisinin geliştirilmesi için uzun yıllardır katkıda bulunduğu bir gerçektir. Tarihsel boyutuyla değerlendirilirse, iki ülke arasındaki nükleer Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi (BİLGESAM) 1 Mecidiyeköy Yolu Caddesi, No:10, Şişli -İSTANBUL Tel: Faks: BİLGESAM Tüm hakları saklıdır. İzinsiz yayımlanamaz. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir.

2 alanda işbirliği 25 Ağustos 1992 tarihli antlaşma ile başlamıştır te Tahran-Moskova arasında Buşehr nükleer enerji santralinin inşası antlaşması imzalanmıştır yıllarını kapsayan ve Rus nükleer uzmanlarının yardımıyla Orta Doğu nun ilk nükleer santrali İran da Buşehr kentinde inşa edilmiş 1 ve Ağustos 2012 de faaliyete geçmiştir. Sonradan Buşehr de enerji santralinin ikinci ünitesinin inşası konusunda Tahran-Moskova görüşmeleri gerçekleştirilmiş ve en son olarak da, Kasım 2014 te Rusya ve İran arasında nükleer anlaşma imzalanması ile bu alanda işbirliği için yeni bir zemin oluşturmuştur. Rosatom 2 Başkanı Sergey Kiriyenko ve İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi tarafından imzalanmış antlaşma ile Rusya ya, İran ın güneyinde sekiz yeni nükleer santrali inşa etme izni verilmiştir. Bundan başka, anlaşmada inşası tamamlanan nükleer ünitelerin yakıtlarının Rusya da üretilmesi ve Rusya tarafından sağlanması; aynı zamanda atıkların işlemden geçirilmek ve depolanmak için tekrar Rusya ya gönderilmesi kararlaştırılmıştır. 3 Her ne kadar Rusya, ABD ve Batı dünyasının kendisine karşı yaptırımlar uygulamasına tepki olarak bu antlaşmayı imzalamışsa da, antlaşmanın Uluslararası Atom Enerji Kurumu kontrolünde ve Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması na (NPT) uygun bir şekilde düzenlemesine özen göstermiştir. Her ne kadar Rusya, ABD ve Batı dünyasının kendisine karşı yaptırımlar uygulamasına tepki olarak bu antlaşmayı imzalamışsa da, antlaşmanın Uluslararası Atom Enerji Kurumu kontrolünde ve Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması na (NPT) uygun bir şekilde düzenlemesine özen göstermiştir. İran la nükleer alanda işbirliği Rusya için ekonomik olarak büyük anlam ifade etmektedir. Bunu ekonomik yatırım şeklinde değerlendirirsek, Batı ile İran arasında mutabakat sağlanması sonrasında, nükleer teknoloji Rusya nın ihracatında önem kazanacaktır. Rusya, bu antlaşmayla 2014 yılı başında nükleer işbirliği hususunda İran ile görüşen Güney Kore ve Fransa yı da saf dışı bırakmıştır. 1 Buşehr nükleer enerji santralinin inşasına 40 yıl önce Alman şirketi Kraftwerk Union tarafından başlanmış; fakat 1980 de Almanya nın ABD nin İran a karşı uyguladığı yaptırımlara taraf olması sebebiyle durdurulmuştur larda Rusya Buşehr santralinin inşasını üstlenmiştir. 2 Rusya Devlet Atom Enerji Kuruluşu 3 Россия и Иран договорились о строительстве в Иране новых блоков АЭС (Rusya ve İran yeni nükleer ünitelerin inşası konusunda anlaştı), RIA Novosti, Kasım 11, 2014, (Erişim tarihi: 10 Nisan 2015) Ayrıca bu antlaşma, ilk iki sene içerisinde Rusya devlet bütçesine 2 milyar dolarlık gelir sağlayacaktır ki ekonomik yaptırımlarla karşı karşıya kalan ülke için bu durum ehemmiyet arz etmektedir. Ekonomik İlişkiler Genel olarak değerlendirilirse, Batılı devletlerin İran a uyguladığı ekonomik yaptırımlar Moskova-Tahran ekonomik ilişkilerini çok da etkilememiştir. Rusya nın İran a karşı uygulanan banka yaptırımına müdahil olması iki ülke arasında ticari ilişkiler sürecini zorlaştırsa da, taraflar mal mübadelesi yöntemiyle ekonomik ilişkilerini sürdürmekteydi. Batılı devletlerin Rusya ya uyguladığı ekonomik yaptırımlar, Moskova yı İran gibi ülkelerle ekonomik işbirliğini yeniden ele almaya mecbur bırakmıştır. Mayıs 2014 te iki ülke cumhurbaşkanı arasında Çin de gerçeklesen görüşmede işbirliğinin genişletilmesi gerektiği vurgusu yapılmış ve bu doğrultuda Ağustos 2014 de Moskova-Tahran arasında ekonomik işbirliğinin geliştirilmesine dair memorandum imzalanmıştır. Anlaşma sayesinde Rusya İran dan yıllık yaklaşık 2,35 milyar dolar değerinde petrol ve petrol ürünü alarak, kendi adıyla dünya piyasalarına çıkaracak; bunun karşılığında ise Tahran hükümeti Rusya dan tahıl 4, makine ürünleri, ağır kamyonlar gibi ürünleri alacaktır. İki ülkenin yıllık ticari hacmi 1,3 milyar dolar civarındadır. Bankalara uygulanan yaptırımların kaldırılması halinde ise, Rus ve İran şirketleri herhangi bir kısıtlama olmadan bu işbirliğini daha da genişletecek ki, bu da iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin 3-4 kat artacağı anlamına gelmektedir. Rusya, İran pazarındaki payını artırmak niyetindedir. Fakat yaptırımlar kaldırıldıktan sonra İran birçok ülke için yeni bir pazar mahiyetinde olacaktır. Almanya, Fransa ve diğer Avrupa ülkelerinin İran pazarına girmeleri ile Rusya nın etkisinin azalma tehlikesi mevcuttur. Almanya ve pek çok Avrupa ülkesi Rusya nın doğal gaz üzerindeki etkisini azaltmak için İran la ekonomik ilişkilerini geliştirmek istemektedir. Özellikle Almanya tarihsel olarak İran la iyi ilişkilere sahip ülke olarak bilinmektedir ki bu da iki ülke arasında ekonomik alanda işbirliğini geliştirmeye yardımcı olacaktır te Almanya nın İran a yatırımları 5,9 milyar dolar olarak saptanmış; daha sonra ekonomik yaptırımlar dolayısıyla yatırımlar gerçekleşememiş ve ticari ilişkiler zayıflayarak 2010 da 4,71 milyar Euro ya düşmüş, 2014 te ise iki ülke arasında ticaret hacmi 2,68 milyar Euro seviyesine gerilemiştir. 5 Almanya Ticaret ve Sanayi Odası verilerine göre, 4 İran Rusya dan her yıl yaklaşık 5-7 milyon ton tahıl almaktadır ki bu oran toplam tahıl ithalatının %15-20 sine tekabül etmektedir. 5 Sanktionen gegen Iran zügig abbauen, Frankfurter Allgemeine, 03 2

3 yaptırımların kalkmasıyla iki ülke arasında yıllık ticaret hacminin 13,4 milyar Euro ya çıkması mümkündür. Rusya nın ekonomik olarak İran daki nüfuz alanını etkileyecek başka bir gelişme ise Çin-İran ilişkileri ile ilgilidir de İran a uygulanan yaptırımlar sebebiyle Çin, İran da üretilen petrolün %50 sini ithal etmekteydi. İran yaptırımlar kaldırıldıktan sonra üretim kapasitesini artırmak istemektedir. Günlük petrol üretimi 1,1 milyon varil olan İran, bu rakamı yaptırımlardan önceki 2,5 milyon varil miktarına ulaştırmak niyetindedir. Nisan 2015 te İran Devlet Petrol Şirketi (NIOC) ve Çin in Unipec, Sinopec ve Zhuhai Zhenrong şirketleri arasında imzalanmış anlaşma ile Çin e petrol ve kondensat gaz ihracatının ve Pekin hükümetinin İran ın petrol ve doğal gaz yatırımlarının artırılması kararlaştırılmıştır. Askeri İlişkiler Ukrayna krizi sonrasında Rusya ya karşı Batılı devletlerin uyguladığı politikalar, Moskova yı savunma ve güvenlik politikalarında Asya, Afrika ve Latin Amerika devletleri ile işbirliği geliştirme stratejisi izlemeye itmiştir.bu anlamda Moskova için İran la askeri ilişkilerin geliştirilmesi önemlidir ve ayrıca Tahran da son dönemlerde her alanda olduğu gibi askeri ilişkilerde de Rusya ile sıkı işbirliği içerisindedir. Ocak 2015 te 15 yıl aradan sonra ilk defa bir Rusya savunma bakanının İran ı ziyaret etmesi de bu perspektiften değerlendirilmelidir. Askeri işbirliği antlaşması ile her iki ülke uluslararası güvenliğin ve küresel istikrarın sağlanmasını amaçladıklarını beyan etmişlerdir. Sovyetler döneminde İran la askeri ilişkiler gelişmiş, Moskova İran a kendi askeri ürün ve teknolojilerini ihraç etmekle yetinmemiş; bir de zırhlı araç fabrikası inşa edilmesi konusunda anlaşmaya varılmıştır. Soğuk Savaş sonrası dönemde ise İran ve Rusya, Şanghay İşbirliği Örgütü nezdinde işbirliğini geliştirmiş; İran gözlemci üye statüsü almış ve Tahran ın örgüte üye olmak için başvurabileceği açıklanmıştır. Moskova-Tahran işbirliğinde özellikle, Orta Asya, Kafkasya ve Orta Doğu bölgelerinde güvenliğin temin edilmesi için bölge devletlerinin sorumluluklarının bulunduğu vurgulanmaktadır. Her iki ülkenin bölgede terör tehlikesine karşı tavırları, IŞİD le mücadele politikaları benzerlik göstermektedir. Moskova-Tahran askeri anlaşmaları özellikle Sovyetler Birliği nin yıllarını kapsayan son dönemlerinde imzalanmıştır. Bu ilişkiler Mayıs 1995 te dönemin ABD Nisan 2015, html (Erişim tarihi: 10 Nisan 2015) Cumhurbaşkanı Bill Clinton un Moskova ziyaretine kadar olumlu gelişmiştir. Fakat Clinton-Yeltsin görüşmesi sonrasında Rusya nın 1999 yılına kadar İran la imzalamış olduğu antlaşmaların yerine getirilmesi ve sonrasında herhangi bir askeri içerikli anlaşma imzalanmaması kararlaştırılmıştır ki, bu da Tahran ın tepkisine yol açmıştır. Bu anlaşma tarihe 30 Haziran 1995 Gore-Çernomırdin Memorandumu olarak geçmiştir. Rusya, bu antlaşmayla İran la askeri alanda her türlü ilişkilerden vazgeçtiğini beyan etmiş ve dolayısıyla kendi savunma sanayisi için de önemli bir pazarı kaybetmiştir. Rusya nın kaybının 4 milyar dolar civarında olduğu tahmin edilmektedir. 6 Kasım 1989 da imzalanmış Sovyet-İran antlaşmasıyla, Sovyetler Tahran hükümetine yıllarında 1,3 milyar dolar değerinde silah ihraç etmiştir. Bu ihracat 2 adet hava savunma füze sistemi S-200BE (SA-5), 20 adet MiG-29 (Fulcrum) saldırı uçağı, 4 adet eğitim amaçlı MiG-29UB, 12 adet Su-24MK (Fencer) saldırı uçağı, 350 adet R-27r füzesi ve 670 adet R-60MK hava-hava füzesi içermekteydi. 7 Mayıs 1990 ve Nisan 1991 de Moskova-Tahran antlaşmaları ile 1,6 milyar dolarlık ve dönemini kapsayan yeni bir konvansiyonel silah ihracatı gerçekleştirilmiştir. Antlaşmalar, İran Deniz Kuvvetleri ne 3 adet 877EKM sınıfı dizel-elektrik denizaltısı verilmesini ve denizaltılar için 6 adet tesis inşa edilmesini de içermekteydi. Fakat bu tesislerin inşası ABD nin baskısı sebebiyle gerçekleşmemiştir döneminde İran Silahlı Kuvvetleri ne 12 adet Mi-17 helikopteri, 100 adet 9K38 Igla portatif hava savunma sistemi ve 5 adet Mi-171 nakliye uçağı satılmıştır. 8 Fakat Kasım 2000 de Putin in ilk cumhurbaşkanlığı döneminde, Rusya bu memorandumu feshetmiş ve Rosoboroneksport şirketine Tahran hükümetiyle önceden imzalanmış olan antlaşma şartlarının tamamlanması ve yeni antlaşmalar için yetkivermiştir. Ekim 2001 de dönemin İran Savunma Bakanı Ali Şamhani nin Moskova ziyaretinde bulunması ile Moskova-Tahran askeri ilişkileri için yeni bir dönemi başlatmıştır. Nisan 2001 de imzalanmış anlaşmaya göre yılları arasında Rusya İran a 33 adet Mi-171 ve Mi-171Sh helikopterleri, 6 adet SU-25UBK saldırı uçağı ve 6 Кремль отказался не от сделки Гор-Черномырдин, а от продолжения ельцинской внешней политики (Kremlin Gore-Çernomırdin antlaşmasından değil, Yeltsin dış politikasının devam ettirilmesinden imtina etmiştir), Nezavisimaya Gazeta, Kasım 24, 2000, (Erişim tarihi: 12 Nisan 2015) 7 Военно-техническое сотрудничество Ирана и России, TASS Haber Ajansi, Ocak 20, 2015, (Erişim tarihi: 11 Nisan 2015) 8 a.g.m 3

4 3 adet Mi-17B-5 helikopteri ihraç etmiştir. Aralık 2005 te 1,4 milyar dolar değerinde yeni bir anlaşmayla Tahran Moskova dan 29 adet TOR-M1 hava savunma füze sistemi ve 1200 adet 9M331 füze almıştır. Teslimat Ocak 2007 de tamamlanmıştır. Bu sistemler öncelikle Buşehr nükleer santralinin; Tahran ve İsfahan daki nükleer merkezlerin korunması amaçlı alınmıştır. Böylelikle, Yeltsin döneminde sorunlu hale dönüşen Rusya-İran askeri ilişkilerinin yeniden canlanması, her iki ülkenin çıkarı için önemli ve stratejik bir gelişme olarak değerlendirilmelidir. Putin in ilk iki dönem cumhurbaşkanlığı döneminde İran, Çin ve Hindistan dan sonra Rusya dan en fazla konvansiyonel silah alan üçüncü devlet olmuştur. 9 Belli bir dönem için Batılı devletlerle birlikte İran a yönelik yaptırımlara- kendi ekonomik ve askeri çıkarlarına zıt olmasına rağmen- onay veren Putin, BM yaptırımlarının kaldırılmasını beklemeden bu kararı vermekle kendi dış politikasında ulusal çıkarlarına öncelik verdiğini göstermektedir yılında Rusya ile İran arasında 800 milyon dolarlık karadan havaya atılan 5 adet S-300 PMU-1 füze sistemi alımı konusunda anlaşmaya varılmış; fakat daha sonra 2010 yılında Birleşmiş Milletlerin yaptırımlarından dolayı bu ihracat gerçekleşmemiş ve Tahran ın tepkisine yol açmıştı. İran la nükleer müzakere görüşmelerinin olumlu sonuçlanması ve BM yaptırımlarının kalkması durumunda Rusya nın sevkiyatı tekrar gerçekleştirebileceği beklenmekteydi. Fakat S-300 lerin üretimden kaldırılmasından dolayı, Rusya İran a Antey-2500 füze sistemi vermeyi önermiştir. 10 Tahran ın bunu kabul etmemesi durumunda ise Rusya S-400 lerin ihracatına onay vermiştir. 13 Nisan 2015 tarihinde Cumhurbaşkanı Putin İran ın cevabını beklemeden S-300 lerin satışı ile ilgili yasağın kaldırılması kararını almıştır. 11 Bu kararın, Yemen krizinden ötürü Arap devletleri ile İran arasında anlaşmazlığın olduğu bir dönemde alınması da dikkat çekicidir. Ayrıca bu kararla, Rusya Batılı devletlere bir mesaj vermektedir. Belli bir dönem için Batılı devletlerle birlikte İran a yönelik yaptırımlara- kendi ekonomik ve as arasında Rusya, İran a 2 milyar dolar civarında konvansiyonel silah satışı gerçekleştirmiştir; bu da o dönem toplam Rusya savunma sanayisi ihracatının %5,4 ünü oluşturmuştur. İran ın toplam silah ithalatında Rus konvansiyonel silahlarının payı %85 olmuştur. 10 İran daha önce S-300 lere alternatif olarak Rusya nın önerdiği Thor füze sistemlerini kabul etmemişti. 11 Путин снял запрет на поставку Ирану ЗРК С-300 (Putin İran a S-300 füze sistemi satışıyla ilgili yasağı kaldırdı), Nezavisimaya Gazeta, Nisan 13, 2015, (Erişim tarihi: 13 Nisan 2015) keri çıkarlarına zıt olmasına rağmen- onay veren Putin, BM yaptırımlarının kaldırılmasını beklemeden bu kararı vermekle kendi dış politikasında ulusal çıkarlarına öncelik verdiğini göstermektedir. P5+1ve İran arasında anlaşmadan sonra Tahran ile Moskova arasında askeri ilişkilerin nasıl gelişeceğini tahmin etmek zor değildir. Sovyetler Birliği döneminden kalma askeri mühimmat ve teknolojinin modernleştirilmesi amacıyla İran yine Rus silahlarına yönelecektir. Dolayısıyla, 2000 li yıllarda olduğu gibi İran silah pazarında Rusya önemli bir paya sahip olacaktır. Öte yandan Ocak 2015 teki antlaşma sonrasında her iki ülke bölgesel nitelikte- örneğin Hazar Denizi nde ortak askeri tatbikatlar gerçekleştirme konusunda da görüşmelere devam etmektedir. Gelecek dönemde iki devletin bölgesel düzeyde ortak tatbikatlar gerçekleştirmesi kuvvetle muhtemeldir. İran Enerji Kaynaklarının Avrupa Pazarlarına Taşınma Projeleri Lozan da taraflar arasında ön müzakerelerin olumlu tamamlanması sonrasında Rusya nın çıkarlarını olumsuz etkileyebilecek gelişmeler olabileceği de dikkatten kaçırılmamalıdır. Özellikle enerji alanında İran a uygulanan yaptırımların ortadan kaldırılması ile Rus doğal gazı ve petrolü için yeni bir rakip ortaya çıkmaktadır. Bu anlamda Rusya nın Avrupa ülkelerine uyguladığı doğal gaz baskısının da önemi azalmış olacaktır. Rus doğal gazına bağımlı olan birçok ülke İran ın enerji kaynaklarını tercih edebilecektir. Tahran da zengin hidrokarbon kaynaklarını ekonomik açıdan kullanmak istemektedir. Eylül 2014 te İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani BM Genel Kurulu toplantıları sırasında Avusturya Cumhurbaşkanı Heinz Fischer ile görüşmesinde verdiği demeçte, kendi ülkesinin Avrupa enerji güvenliğine katkı sağlayabilecek güçte olduğunu ifade etmiştir. 12 İran yıllık 160 milyar metreküp doğal gaz üretmekte olup bu oranın büyük bir kısmını kendi sınırlarında tüketmektedir. Yaptırımlar kalktıktan sonra İran ın doğal gaz üretiminin 2020 yılına kadarki dönemde %30-40 oranında artacağı değerlendirilmektedir. Bu durumda da Azerbaycan ve Türkmenistan la birlikte İran doğal gazı Avrupa enerji güvenliğinde önemli rol oynayabilir. Bu çerçevede, Avrupa Birliği 32 milyar metreküp doğal gaz taşıma kapasitesinde olması planlanan Nabucco projesini tekrar gündeme getirebilir yılından itibaren gündemde olan bu projenin inşasının yılları arasında tamamlanması öngörül- 12 Iran ready to supply energy to Europe, Eylül 24, 2014, (Erişim tarihi: 09 Nisan 2015) 4

5 mekteydi. Fakat enerji ihraç edecek ülkelerin görüşlerinde farklı yaklaşımlardan dolayı proje 2018 yılına ertelenmiş; 2014 yılında ise gerçekleşemeyeceği kesinleşmiştir. Ayrıca İran hidrokarbon kaynaklarının taşınması için önceden proje olarak ortaya atılmış, daha sonra yaptırımlar nedeniyle askıya alınmış Tebriz-Ankara doğal gaz projesini de içine alan Pars doğal gaz boru hattı projesini 13 yeniden gündeme getirebilir. Bu projenin gerçekleşmesi de Rusya nın Avrupa devletleri üzerindeki doğal gaz silahını etkisiz hale getirebilir. Pars boru hattı 37 milyar metreküp doğal gaz taşıma kapasitesinde olan projedir de Tahran hükümetinin 215 milyar metreküp doğal gaz üreteceği dikkate alınırsa yaklaşık 35 milyar metreküp ihraç edilecektir ki, bunun da 20 milyar metreküplük hissesi Avrupa pazarına çıkacaktır. Bu da Rus Gazprom şirketinin 20 milyar metreküp civarında doğal gazı için pazar bulamaması demektir. TANAP projesine İran doğal gazının ilave edilmesi de gündemde olan konulardan biridir. Bunun için, Azerbaycan devlet petrol şirketi SOCAR ve Türkiye nin BOTAŞ şirketinin TANAP projesindeki hissesinin bir kısmını İran a satabileceği de ihtimal dahilindedir. Ancak bunun gerçekleşme olasılığı şimdilik neredeyse imkânsızdır. Tahran hükümeti, Azerbaycan ve Türkmenistan doğal gazının ilk önce İran a, daha sonra ise Türkiye üzerinden Avrupa ya çıkarılmasını önerdiğinden bu hisse devri şimdilik mümkün görünmemektedir. 14 Sonuç Lozan da İran la mutabakat sağlanmasından yana tavır koyan Avrupa devletleri ilk önce İran a karşı yaptırımların kaldırılmasını bu sayede Avrupa nın enerji güvenliği üzerindeki Rus etkisini yok etmek istemektedir. Ön mutabakat sağlanması Almanya, Fransa ve Büyük Britanya için bu açıdan önemlidir. Ayrıca yaşanan ekonomik kriz nedeniyle, bu devletler yeni pazarlara çıkış elde etmek istemektedirler ki yaptırımlar sonrasında İran bunun için elverişlidir. altı ülke arasındaki görüşmelerin olumlu sonuçlanması için çaba harcamışsa da İran a uygulanan yaptırımların kalkmasının Rusya açısından hem olumlu hem de olumsuz yönleri bulunmaktadır. İran ve Rusya nın bölgesel güvenlik sorunlarının çözümüne aynı doğrultuda yaklaşmasından dolayı, birbirilerinin çıkarlarına zarar verebilecek herhangi antlaşmaya gitmeyecekleri kesindir. Nükleer alanda da her iki devlet daha uzun süre stratejik olarak işbirliğini devam ettirecektir. Zira İran da nükleer santrallerin kurulması ve geliştirilmesi Rusya ve Rus uzmanların faaliyeti ile mümkün olmuştur. Bu faaliyetlerden ötürü Tahran ın Moskova ya duyduğu güven İran ı nükleer alanda Rusya ile işbirliğine itmektedir. Haziran 2015 sonunda nihai mutabakat sağlandıktan sonra bile jeopolitik anlamda İran ı ABD ile müttefik olarak görmek mümkün değildir. Moskova-Tahran ilişkilerini Kafkasya ve Orta Asya üzerinden değerlendirirsek, her iki devlet bu coğrafyalarda Sünni İslam ın veya Selefi tehlikesinin yayılmasından endişe etmektedir. Bu nedenle taraflar, politik ve güvenlik alanında işbirliğini devam ettirmek durumundadır. Bu çerçevede İran ın yıllık savunma harcamasının yaklaşık 10 milyar dolar olduğunu düşünürsek, Rusya için kendi savunma ürünlerini ihraç edeceği önemli bir pazar oluşacaktır. Özellikle hidrokarbon kaynakları ile Avrupa nın enerji güvenliğinde İran ın rolünün ön plana çıkacağı ihtimalleri, Rusya nın etkisini zayıflatacak gibi görünmektedir. Fakat Gazprom ve Lukoil gibi şirketler İran enerji kaynaklarının işletmesinde önem taşıyacağından Tahran da muhtemelen kendi stratejik çıkarları açısından Rus ve Çin şirketleri ile işbirliğini Batılı şirketlere tercih edecektir. Rusya nın da İran la ilgili planları bulunmaktadır. Haziran 2015 sonunda nihai mutabakat sağlandıktan sonra bile jeopolitik anlamda İran ı ABD ile müttefik olarak görmek mümkün değildir. İran için Rusya ve Çin gibi geleneksel müttefikler öne çıkmaktadır. Her ne kadar Moskova, İran la 13 Proje gerçekleşmesi halinde, İran daki Güney Pars yatağından çıkan doğal gazı Türkiye üzerinden Avrupa da Yunanistan ve İtalya ya taşımayı öngörmektedir. Daha sonra ise kuzey ve güney olmak üzere iki kısma ayrılmalı; kuzey kısımla Almanya, Avusturya ve İsviçre; güney kısımla ise Fransa ve İspanya ya kadar ulaşmalıdır. 14 Iran s proposal to deliver Caspian gas to Turkey, Şubat 03, 2015, (Erişim tarihi: 10 Nisan 2015) 5

6 BİLGESAM Hakkında Yazar Hakkında BİLGESAM, Türkiye nin önde gelen düşünce kuruluşlarından biri olarak 2008 yılında kurulmuştur. Kar amacı gütmeyen bağımsız bir sivil toplum kuruluşu olarak BİLGESAM; Türkiye deki saygın akademisyenler, emekli generaller ve diplomatların katkıları ile çalışmalarını yürütmektedir. Ulusal ve uluslararası gündemi yakından takip eden BİLGE- SAM, araştırmalarını Türkiye nin milli problemleri, dış politika ve güvenlik stratejileri, komşu ülkelerle ilişkiler ve gelişmeler üzerine yoğunlaştırmaktadır. BİLGESAM, Türkiye de kamuoyuna ve karar alıcılara yerel, bölgesel ve küresel düzeydeki gelişmelere ilişkin siyasal seçenek ve tavsiyeler sunmaktadır yılında Azerbaycan da Bakü Devlet Üniversitesi Uluslararası İlişkiler ve Uluslararası Hukuk bölümünde lisans eğitimini tamamladı yıllarında Otto von Guericke Üniversitesi nde (Magdeburg/Almanya) Savaş ve Barış Araştırmaları bölümünde yüksek lisans eğitimini almıştır. Doktorasını Post-Sovyet Güney Kafkasya ve Orta Asya da ABD ve Rusya nın çatışan Neo-Emperyalist Dış Politikaları konusu üzerine Westfalya Wilhelm Üniversitesi nde (Münster, Almanya) yapmıştır. Rusya ve ABD nin post-sovyet ülkelerine yönelik dış politikaları; Güney Kafkasya ve Orta Asya da etnik çatışmalar; emperyalizm ve neo-emperyalizm; etnik milliyetçilik teorileri; AB nin post-sovyet ülkelerinde insan hakları ve demokrasi politikası alanlarında uzmanlaşmıştır. İsmayılov, BİLGESAM da Rusya, Kafkasya ve Orta Asya uzmanı olarak çalışmalarına devam etmektedir. 6

Enerji Güvenliğinde Gürcistan ın Jeopolitik Önemi ve Rusya

Enerji Güvenliğinde Gürcistan ın Jeopolitik Önemi ve Rusya Enerji Güvenliğinde Gürcistan ın Jeopolitik Önemi ve Rusya Sayfa 1 Enerji Güvenliğinde Gürcistan ın Jeopolitik Önemi ve Rusya Elnur İSMAYIL Coğrafi konumu nedeniyle jeopolitik öneme sahip olan Gürcistan

Detaylı

HAZAR COĞRAFYASI RAPORU (İRAN AZERBAYCAN KAZAKİSTAN TÜRKMENİSTAN ÖZBEKİSTAN)

HAZAR COĞRAFYASI RAPORU (İRAN AZERBAYCAN KAZAKİSTAN TÜRKMENİSTAN ÖZBEKİSTAN) TESPAM AYLIK ÜLKE / BÖLGE RAPORLARI MAYIS 2016 HAZAR COĞRAFYASI RAPORU (İRAN AZERBAYCAN KAZAKİSTAN TÜRKMENİSTAN ÖZBEKİSTAN) OĞUZHAN AKYENER GİRİŞ Hazar Coğrafyasında düşen petrol fiyatları sektörü ve yeni

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

KAZAN VE BASINÇLI KAPLAR SEKTÖR NOTU 1. KAZAN VE BASINÇLI KAPLAR SEKTÖRÜNÜN DÜNYADAKİ DURUMU

KAZAN VE BASINÇLI KAPLAR SEKTÖR NOTU 1. KAZAN VE BASINÇLI KAPLAR SEKTÖRÜNÜN DÜNYADAKİ DURUMU KAZAN VE BASINÇLI KAPLAR SEKTÖR NOTU Çeşitli endüstri tesislerinde önemli miktarda gaz, sıkıştırılmış, sıvılaştırılmış ve basınç altında çözülmüş şekilde kullanılmakta olup, bu kullanılan gazların taşınması

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI (2015) GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İran ın nükleer programı üzerine dünya güçleri diye

Detaylı

ELEVATÖRLER-KONVEYÖRLER SEKTÖR NOTU

ELEVATÖRLER-KONVEYÖRLER SEKTÖR NOTU ELEVATÖRLER-KONVEYÖRLER SEKTÖR NOTU Bu çalışmada elevetörler-konveyörler sektörü, GTIP tanımları aşağıda belirtilen kalemlerin toplamı olarak ele alınmıştır. 8428.20 Pnömatik elevatörler ve konveyörler

Detaylı

Çin i Gösteriyor. Kasım ayında Pekin de gerçekleştirilen. Altay ATLI

Çin i Gösteriyor. Kasım ayında Pekin de gerçekleştirilen. Altay ATLI KAPAK DOSYASI Rusya nın Enerji İbresi Çin i Gösteriyor Altay ATLI Kasım ayında Pekin de gerçekleştirilen Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi üye ülkeler arasında imzalanan çok sayıda ikili anlaşmaya

Detaylı

Yaşar ONAY* Rusya nın Orta Doğu Politikasını Şekillendiren Parametreler

Yaşar ONAY* Rusya nın Orta Doğu Politikasını Şekillendiren Parametreler Bilge Strateji, Cilt 7, Sayı 12, Bahar 2015, ss.17-21 Rusya nın Orta Doğu Politikasını Şekillendiren Parametreler Yaşar ONAY* Adına Rusya denilen bu ülke, Moskova prensliğinden büyük bir imparatorluğa

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

Rusya nın Güney Asya Politikası Çerçevesinde Pakistan la İlişkiler

Rusya nın Güney Asya Politikası Çerçevesinde Pakistan la İlişkiler Rusya nın Güney Asya Politikası Çerçevesinde Pakistan la İlişkiler Elnur İSMAYILOV Son yıllarda Rusya dış politika stratejisi kapsamında Güney Asya ülkeleriyle ilişkilerini geliştirme politikası izlemekte

Detaylı

AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI

AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI GÜNEY GAZ KORİDORU PROJELERİ ÇELİK BORU İMALATÇILARI DERNEĞİ 2012 AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI GÜNEY GAZ KORİDORU PROJELERİ 1. Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP)

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

Rusya-Batı Krizi Çerçevesinde Rusya nın Yeni Askeri Doktrini

Rusya-Batı Krizi Çerçevesinde Rusya nın Yeni Askeri Doktrini Rusya-Batı Krizi Çerçevesinde Rusya nın Yeni Askeri Doktrini Elnur İSMAYILOV 26 Aralık 2014 tarihinde Rusya Federasyonu (RF) Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, Rusya nın yeni askeri doktrinini imzalamıştır.

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

European Gas Conference 2015 Viyana

European Gas Conference 2015 Viyana GAZMER - GAZBİR European Gas Conference 2015 Viyana Toplantı Notları Rapor No : 2015 / 001 Tarih : 29.01.2015 Bu rapor 27.01.2015-29.01.2015 tarihlerinde yapılan Avrupa Gaz Konferansına katılım gösteren;

Detaylı

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 VİZYON BELGESİ(TASLAK) ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 (03-05 Aralık 2015, İstanbul) BÖLÜM 1 Nükleer Güç Programı (NGP) Geliştirilmesinde Önemli Ulusal Politika Adımları Temel

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ Türkiye milli katılım organizasyonunun, T.C. Ekonomi Bakanlığı'na izin başvurusu yapılmış olup, Türkel

Detaylı

ARITMA SİSTEMİ VE FİLTRELER SEKTÖR NOTU

ARITMA SİSTEMİ VE FİLTRELER SEKTÖR NOTU ARITMA SİSTEMİ VE FİLTRELER SEKTÖR NOTU Bu çalışmada arıtma sistemleri ve filtreler sektörü, GTIP tanımları aşağıda belirtilen kalemlerin toplamı olarak ele alınmıştır. GTIP GTIP TANIMI 842121 SUYUN FİLTRE

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA GÜNDEM Türkiye - Genel Bilgiler Orijinal - Jenerik İlaç Türkiye İlaç Sektörü Diğer Ülkeler ile Karşılaştırma Değerlendirme ve

Detaylı

KAUÇUK VE PLASTİK MAKİNALARI SEKTÖR NOTU

KAUÇUK VE PLASTİK MAKİNALARI SEKTÖR NOTU KAUÇUK VE PLASTİK MAKİNALARI SEKTÖR NOTU 2011 yılında, dünya kauçuk ve plastik makinaları sektörü toplamında ihracat %26 artışla 24,6 milyar $ a ulaşmıştır. GTİP GTİP TANIMI 8477 Bu fasılın başka pozisyonlarında

Detaylı

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN i 1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ Ömer Faruk GÖRÇÜN ii Yayın No : 2005 Politika Dizisi: 1 1. Bası Ağustos 2008 - İSTANBUL ISBN 978-975 - 295-901 - 9 Copyright Bu kitabın bu basısı

Detaylı

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Dünyanın Enerji Kaynakları Konusunda En Zengin Ülkeleri A1 Capital Yorumu Coğrafya ve tarih kitaplarında ülkemiz için jeopolitik öneme sahip kilit ve kritik

Detaylı

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı İthalatı (Milyon $) 12.000 10.000 8.000 7.621 8.562 9.924 10.536 11.241 6.000 4.000 2.000 0 2002 2003

Detaylı

Ermenistan daki Rus Askeri Üsleri: Bölgesel Güvenliğe Tehdit

Ermenistan daki Rus Askeri Üsleri: Bölgesel Güvenliğe Tehdit Ermenistan daki Rus Askeri Üsleri: Bölgesel Güvenliğe Tehdit Elnur İSMAYILOV Rusya nın Güney Kafkasya da tek askeri üssü bulunan Ermenistan, aynı zamanda Sovyetler Birliği nin yıkılması sonrasında eski

Detaylı

Rusya nın IŞİD le Mücadele Politikası

Rusya nın IŞİD le Mücadele Politikası Rusya nın IŞİD le Mücadele Politikası Elnur İSMAYILOV Son yıllarda Orta Doğu daki istikrarsızlığın en önemli nedenlerinden biri olarak gösterilen Irak Şam İslam Devleti nin (IŞİD) yarattığı tehlike sadece

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

AVRUPA BİRLİĞİ VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKİLİ İLİŞKİLER VE PROTOKOL DAİRE BAŞKANLIĞI İKİLİ İLİŞKİLER VE PROTOKOL DAİRE BAŞKANLIĞI İKİLİ İLİŞKİLER

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Mart 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011 TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ Dr.Süleyman Yaşar 17 Nisan 2011 AMERİKAN MALİ KRİZİNİN Düşük faiz politikası (2002-5) NEDENLERİ Risklerin önemsenmemesi Hesap

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

Almanya nın İran Politikası

Almanya nın İran Politikası Almanya nın İran Politikası Sayfa 1 Almanya nın İran Politikası Elnur İSMAYILOV İran ve P5+1 (ABD, İngiltere, Fransa, Çin ve Rusya artı Almanya) arasında Viyana da nükleer görüşmelerden olumlu sonuç çıkması,

Detaylı

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Hazırlayan: Gündem KONT İzmir Ticaret Odası TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; ihracat 2015 yılı Mart ayında, 2014

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Sektör Raporu Sayfa 2 / 11 İÇİNDEKİLER 1. ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER 2.TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ 3.1.İHRACAT 3.2.İTHALAT 3.DÜNYA TİCARETİ KAYNAKÇA Sayfa 3 / 11 1. ALKOLLÜ

Detaylı

Ocak 2015. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak Aralık Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

Ocak 2015. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak Aralık Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği Ocak 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak Aralık Dönemi İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 01/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2014 YILI ARALIK AYI İHRACAT

Detaylı

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER 20. yy.da meydana gelen I. ve II. Dünya Savaşlarında milyonlarca insan yaşamını yitirmiş ve telafisi imkânsız büyük maddi zararlar meydana gelmiştir. Bu olumsuz durumun

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

TANAP Hazar Gazını Avrupa ya Taşıyan Atılım Projesi

TANAP Hazar Gazını Avrupa ya Taşıyan Atılım Projesi TANAP Hazar Gazını Avrupa ya Taşıyan Atılım Projesi Gulmira Rzayeva Enerji Uzmanı Giriş Petrol stratejisinin başarıyla hayata geçirilmesinin ardından Azerbaycan, gaz ihracat politikası ile ilgili stratejik

Detaylı

Bağımsızlık Sonrası Kazakistan ın Enerji Politikası

Bağımsızlık Sonrası Kazakistan ın Enerji Politikası Bağımsızlık Sonrası Kazakistan ın Enerji Politikası Elnur İSMAYILOV, Türkan BUDAK Sovyetler Birliği nin yıkılmasıyla bağımsızlıklarını ilan eden Orta Asya cumhuriyetleri, bağımsızlık sonrası enerji kaynaklarının

Detaylı

Dış Ticaret Verileri Bülteni

Dış Ticaret Verileri Bülteni (Milyar $) Dış Ticaret Verileri Bülteni 216 ŞUBAT - 216 TÜİK dış ticaret verilerine göre; ihracat 216 yılı Şubat ayında, 215 yılının aynı ayına göre ihracat 216 yılı Şubat ayında, 215 yılının aynı ayına

Detaylı

Araştırma Notu 15/179

Araştırma Notu 15/179 Araştırma Notu 15/179 27.03.2015 2014 ihracatını AB kurtardı Barış Soybilgen* Yönetici Özeti 2014 yılında Türkiye'nin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,8 artarak 152 milyar dolardan 158 milyar dolara

Detaylı

Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri. Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü

Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri. Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Eylül 2013 Sunum Planı STA ların Yasal Çerçevesi Türkiye nin

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU 2015 ARALIK AYI SİYASİ GELİŞMELER GÜNCESİ. Hazırlayan: Yavuz Selim HAKYEMEZ

RUSYA FEDERASYONU 2015 ARALIK AYI SİYASİ GELİŞMELER GÜNCESİ. Hazırlayan: Yavuz Selim HAKYEMEZ RUSYA FEDERASYONU 2015 ARALIK AYI SİYASİ GELİŞMELER GÜNCESİ Hazırlayan: Yavuz Selim HAKYEMEZ 1 Aralık Rusya'da 44 üniversite ve yüksek eğitim kurumu, Türkiye ile akademik ilişkileri dondurdu. ülkenin Dışişleri

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

ANA METAL VE METAL ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

ANA METAL VE METAL ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ ANA MEAL VE MEAL ÜRÜNLERİ SEKÖRÜ.C. GÜMRÜK VE İCARE BAKANLIĞI RİSK YÖNEİMİ VE KONROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ 31.12.2013 ANKARA 1 GİRİŞ 24 Ana metal sanayii Bu bölüm elektro

Detaylı

TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU

TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU Tekstil sanayiinin birçok alt dalında her çeşit iplik, kumaş, giyim eşyası, ev tekstili, hazır giyim tekstil ürünlerini üretebilen Türkiye nin son yıllar itibariyle

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü Sunum: Murat YAZICI (Daire Başkanı) Pamuğun Geleceği Şekilleniyor Konferansı Bodrum 12-14 Haziran 2014 TEKSTİL VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİ

Detaylı

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇÖLLEŞME İLE MÜCADELE SÖZLEŞMESİ 12. TARAFLAR KONFERANSI (COP12) EKİM 2015 TARİHLERİNDE ANKARA DA YAPILACAKTIR.

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇÖLLEŞME İLE MÜCADELE SÖZLEŞMESİ 12. TARAFLAR KONFERANSI (COP12) EKİM 2015 TARİHLERİNDE ANKARA DA YAPILACAKTIR. [ BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇÖLLEŞME İLE MÜCADELE SÖZLEŞMESİ 12. TARAFLAR KONFERANSI (COP12) 12-23 EKİM 2015 TARİHLERİNDE ANKARA DA YAPILACAKTIR. [ Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Mücadele 12. Taraflar Konferansı

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Kasım2015 N201534

tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Kasım2015 N201534 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Kasım2015 N201534 DEĞERLENDİRME NOTU Ayşegül Aytaç 1 Araştırmacı, Ekonomi Çalışmaları Rus Doğalgazı Türkiye İçin Ne Kadar Önemli? Türkiye ve Rusya nın

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 28 Nisan 2014 MALEZYA-TÜRKİYE STA VE VİZE ANLAŞMASI MALEZYA-TÜRKİYE İHRACAT KOMPOZİSYONU TÜRKİYE İHRACATI (2013) % MALEZYA İTHALATI (2013) 1 Motorlu

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU 1 FİRMA SAYISI : PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU Barbaros Demirci Genel Sekreter PAGEV / PAGDER PAGEV bilgi bankası kayıtlarına göre,

Detaylı

Technology. and. Machine

Technology. and. Machine Technology and Machine Cezayir Teknoloji İthal Etmek İSTİYOR Kuzey Afrika nın en geniş yüzölçümüne, 35 milyona yakın nüfusa ve büyük petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip olan Cezayir, ekonomik veriler

Detaylı

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU 0 1 Dünya buğday üretimi, üretim devlerinden biri olan ABD nin yaklaşık 4 milyon tonluk üretim azalmasına rağmen bu sene ekili alanların ve verimin artmasıyla paralel olarak Ağustos ayı verilerine göre

Detaylı

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü 1 Ülkeler Niçin Dış Ticaret Yapar? Dış Ticaret Politikası Ödemeler Bilançosunun, cari işlemler hesabında ihracat

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP)

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Kurtuluş Aykan* Küresel mali krizin ortaya çıkardığı en önemli gerçek, ekonomik sorunların bundan böyle artık tek tek ülkelerin

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI Selahattin HAKMAN TÜSĐAD Enerji Çalışma Grubu Üyesi Sabancı Holding Enerji Grup Başkanı Enerji Arz ve Talebi 6000 (Mtoe) 5000 4000 3000 2000 1000 0 1980 2000 2006 2015

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

TARIM ALANINDAKİ ANLAŞMA VE PROTOKOLLER 1. TARIM ALANINDA TEKNİK İŞBİRLİĞİ ANLAŞMALARI 2. HAYVAN SAĞLIĞI ANLAŞMALARI 3. BİTKİ SAĞLIĞI ANLAŞMALARI

TARIM ALANINDAKİ ANLAŞMA VE PROTOKOLLER 1. TARIM ALANINDA TEKNİK İŞBİRLİĞİ ANLAŞMALARI 2. HAYVAN SAĞLIĞI ANLAŞMALARI 3. BİTKİ SAĞLIĞI ANLAŞMALARI TARIM ALANINDAKİ ANLAŞMA VE PROTOKOLLER 1. TARIM ALANINDA TEKNİK İŞBİRLİĞİ ANLAŞMALARI 2. HAYVAN SAĞLIĞI ANLAŞMALARI 3. BİTKİ SAĞLIĞI ANLAŞMALARI 4. BALIKÇILIK ALANINDA İŞBİRLİĞİ ANLAŞMALARI 5. DİĞER ANLAŞMALAR

Detaylı

TÜRKMENİSTAN: HIZLA YÜKSELEN ÜLKE Günümüzde ülkede başarılı bir şekilde yürütülen ekonomi stratejisi ve uygulanan iç ve dış siyaset neticesinde

TÜRKMENİSTAN: HIZLA YÜKSELEN ÜLKE Günümüzde ülkede başarılı bir şekilde yürütülen ekonomi stratejisi ve uygulanan iç ve dış siyaset neticesinde TÜRKMENİSTAN: HIZLA YÜKSELEN ÜLKE Günümüzde ülkede başarılı bir şekilde yürütülen ekonomi stratejisi ve uygulanan iç ve dış siyaset neticesinde Türkmenistan Asya nın parlayan yıldızı olarak anılmaktadır.

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI RAPOR: TÜRKİYE NİN LOJİSTİK GÖRÜNÜMÜ Giriş: Malumları olduğu üzere, bir ülkenin kalkınması için üretimin olması ve bu üretimin hedefe ulaşması bir zorunluluktur. Lojistik, ilk olarak coğrafyanın bir ürünüdür,

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

BASIN BİLDİRİSİ. RS : GMD.PG-0100-1910-15/462-1721 16 Nisan 2015 KONU : Roketsan Basın Bildirisi ATIŞ VE TEST DEĞERLENDİRME MERKEZİ AÇILDI

BASIN BİLDİRİSİ. RS : GMD.PG-0100-1910-15/462-1721 16 Nisan 2015 KONU : Roketsan Basın Bildirisi ATIŞ VE TEST DEĞERLENDİRME MERKEZİ AÇILDI BASIN BİLDİRİSİ RS : GMD.PG-0100-1910-15/462-1721 16 Nisan 2015 KONU : Roketsan Basın Bildirisi ATIŞ VE TEST DEĞERLENDİRME MERKEZİ AÇILDI Roketsan tarafından Karapınar Konya da kurulan MSB Atış Test ve

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

Uluslararası Demiryolu Taşımacılığında Türkiye nin Yeri Hacer Uyarlar UTİKAD

Uluslararası Demiryolu Taşımacılığında Türkiye nin Yeri Hacer Uyarlar UTİKAD Uluslararası Demiryolu Taşımacılığında Türkiye nin Yeri Hacer Uyarlar UTİKAD 10.09.2015 UTİKAD Türk Taşımacılık ve Lojistik Sektörünün Çatı Kuruluşu Temsil ve Organizasyonlar Eğitim ve Yayınlar Projeler

Detaylı

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Mayııs 2014 2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER - ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER SITC No : Alkolsüz içecekler : 111 Alkollü içecekler : 112 Armonize No : Sular : 2201 Meşrubat : 2202 Bira : 2203 Şarap : 2204 Konyak : 22082012, 22082062 Viski : 220830

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

Sıra Ürün Adı 2010 2011

Sıra Ürün Adı 2010 2011 YAŞ MEYVE VE SEBZE DÜNYA ÜRETİMİ Dünya Yaş Sebze Üretimi Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2011 yılı verilerine göre; 2011 yılında dünyada 56,7 milyon hektar alanda

Detaylı

Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler

Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler Oğuzhan KAYA TKHK Kaynak Geliştirme Daire Başkanlığı khk.kaynakgelistirme@saglik.gov.tr www.tkhk.gov.tr Slayt1/28 Bakanlığımızın 2013-2017

Detaylı

Rusya nın Yaptırımlarının Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri

Rusya nın Yaptırımlarının Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri Rusya nın Yaptırımlarının Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri Aralık 2015 Eren Demir Uzman Yardımcısı İktisadi Araştırmalar Bölümü 1 Rusya nın Yaptırımlarının Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri 24 Kasım

Detaylı

KOMPOZİT SANAYİCİLERİ DERNEĞİ KOMPOZİT DÜNYASI

KOMPOZİT SANAYİCİLERİ DERNEĞİ KOMPOZİT DÜNYASI KOMPOZİT SANAYİCİLERİ DERNEĞİ KOMPOZİT DÜNYASI SEKTÖRÜN DÜNYADA GELİŞMESİ Kompozit sektörü, tüm dünyada, ikame malzemelerden de pay alarak büyümektedir ve geçen 30 yıl içerisinde global ekonomik büyümeye

Detaylı

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Şubat 2010 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. DÜNYA TAKIM TEZGAHLARI SEKTÖRÜ... 3 2.1. Dünya Takım Tezgâhları İhracatı... 3 2.2. Dünya Takım Tezgâhları

Detaylı

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97 KOZMETİK SEKTÖRÜ HS No: 3301,3302, 3303, 3304, 3305, 3306, 3307 DÜNYA TİCARETİ Dünya kozmetik ürünler ihracatında ilk sırada güzellik/makyaj ve cilt bakımı için müstahzarları oluşturmaktadır. Bu ürün grubunun

Detaylı

SUNUM İÇERİĞİ DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE DEMİR ÇELİK SEKTÖRÜ II. KARDEMİR III. YATIRIMLARIMIZ 2 / 48

SUNUM İÇERİĞİ DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE DEMİR ÇELİK SEKTÖRÜ II. KARDEMİR III. YATIRIMLARIMIZ 2 / 48 SUNUM İÇERİĞİ I. DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE DEMİR ÇELİK SEKTÖRÜ II. KARDEMİR III. YATIRIMLARIMIZ 2 / 48 3 / 48 DÜNYA HAM ÇELİK ÜRETİMİ 2013 2014 Dünya ham çelik üretimi yaklaşık 1,618 milyar tondur. Çin, Dünya

Detaylı

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk Tarih: 13.01.2013 Sayı: 2013/01 (RAPOR 13 OCAK PAZAR GÜNÜNE AMBARGOLUDUR) Türkiye Enerji İstatistikleri ve Vizyon Raporu na göre; Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk İstanbul Serbest Muhasebeci

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 ŞEKERLİ VE ÇİKOLATALI MAMULLER SITC No : 062-073 Armonize No : 1704-1806 TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye de şekerli ve çikolatalı mamuller sektörünün başlangıcı,

Detaylı

PETROL BOLLUĞU TEHDİT Mİ, FIRSAT MI?

PETROL BOLLUĞU TEHDİT Mİ, FIRSAT MI? FEYZULLAH ALTAY Araştırma Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü KONYA Şubat, 2016 www.kto.org.tr İÇİNDEKİLER: Başlık Sayfa 1. Giriş. 1 2. Petrol Fiyatlarındaki Düşüş ve Nedenleri.... 1 3. Petrol

Detaylı

POMPALAR VE VANALAR SEKTÖR NOTU

POMPALAR VE VANALAR SEKTÖR NOTU POMPALAR VE VANALAR SEKTÖR NOTU 2012 yılında, pompa ve vana sektörü toplamında ihracat %11 artışla 842 milyon $ a ulaşmıştır. Sektörde ihracatın ithalatı karşılama oranı ise 2011 yılında %41 iken 2012

Detaylı

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 AVRUPA'DA İNŞAAT ÜRETİMİ EKİMDE ARTTI Euro Bölgesinde inşaat üretimi yıllık yüzde 1,1 artış kaydetti Euro Bölgesinde inşaat üretimi ekim ayında aylık bazda yüzde 0,5,

Detaylı

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ 1. "Azerbaycan Milli Güvenlik Stratejisi Belgesi", Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 23 Mayıs 2007 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

Detaylı