Ekolojik Koridorlar Kapsamında Erzurum-Uzundere Güzergahı Vadi Peyzajı Tiplerinin Ortaya Konması

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ekolojik Koridorlar Kapsamında Erzurum-Uzundere Güzergahı Vadi Peyzajı Tiplerinin Ortaya Konması"

Transkript

1 45 Ekolojik Koridorlar Kapsamında Erzurum-Uzundere Güzergahı Vadi Peyzajı Tiplerinin Ortaya Konması Esra ÖZHANCI1, M. Akif IRMAK1, Hasan YILMAZ1 1 Atatürk Ünirsitesi Mimarlık Tasarım Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü, 25240, Erzurum ÖZET: Doğu Anadolu Bölgesi genel peyzaj karakterini büyük ölçüde karasal iklim faktörleri şekillendirmektedir. Ekstrem iklim şartlarına sahip olan bölgede bitki örtüsü, korunmuş vadilerde, dere yataklarında, kar sularının beslediği yamaçlarda kuzey bakarlı alanlarda kendine yaşam alanı bulabilmiştir. Bölgede her vadi kendine özgü peyzaj karakterleri ortaya koymaktadır. Bu vadilerin neredeyse tümünde yeşil doku, koridorlar şeklinde kendini göstermektedir. Yeşil koridorlar sadece ekolojik ağ / ekolojik yol olarak ekosistemin devamlılığına katkı sağlamakla kalmayıp, barındırdığı flora, fauna yaşam ortamları ile biyolojik çeşitliliği artırmakta, yörenin rekreasyonel potansiyeline katkı sağlamakta, barınma beslenmeye kaynak oluşturmakta, akarsuları yönlendirmekte, taşkınları erozyonu önlemektedir. Ayrıca bitkilerin mevsimsel renk değişimleri, topoğrafik yapı ile oluşturdukları uyum, biyoklimatik konfora sağladıkları katkı, tarımsal faaliyet ekonomik girdi sağlamak gibi birçok fonksiyonel, estetik, ekolojik ekonomik yararlar getirmektedir. Bu çalışmada Erzurum-Tortum-Uzundere güzergahı boyunca farklı karakter gösteren alanlar peyzaj karakteri bakımından sınıflandırılmış, vadi peyzajkarakter analizleri üzerinde durulmuştur. Anahtar Sözcükler: Peyzaj tipleri, ekolojik koridorlar, vadi peyzajı. Exposition of Valley Landscape Types on Erzurum-Uzundere Route in the aspect of Ecological Corridors ABSTRACT: Continental climate type shapes the orall landscape characteristics in East Anatolia region. Vegetation cor is accumulated in sheltering valley bases, north ward sides watered by melted snow in the region, where extreme climatic characteristics are prevalent. Each valley has unique landscape characteristics in the region. Green tissue shows itself as corridors in almost all of these valleys. Green corridors contribute to the continuity of ecosystem as ecological network / route; increases biodirsity by sheltering flora and fauna recreational potential; creates resources for sheltering and feeding; directs streams, protects floods and erosion. In addition, they provide functional, aesthetic, ecological and economic benefits such as seasonal colour changes of plants, their harmony with topographic structure, contribution to bioclimatic comfort, economic activities based on agriculture. In the study, areas with different landscape characteristics along Erzurum-TortumUzundere route were classified for their landscape characteristics by analysing landscape characteristics of valley. Keywords: landscape types, ecological corridors, valley landscape. GİRİŞ Avrupa Peyzaj Sözleşmesinde, Peyzaj; özellikleri, insan /ya doğal faktörlerin etkileşimi eylemi sonucunda insanlar tarafından algılandığı sekliyle oluşan bir alandır. Peyzaj ekolojisi temelli bir yaklaşımla bakıldığında ise Forman (1995), Peyzajı, kilometrelerce geniş alanlarda, benzer formlarla tekrarlanan alan kullanımları ya da yerel ekosistemlerin karışımı olan bir mozaik olarak tanımlar. Peyzaj içerisindeki bazı nitelikler, yani, jeolojik arazi formları, toprak tipleri, jetasyon tipleri, bölgesel doğal hayvan varlığı, doğal müdahale (süreçler) rejimleri, alan kullanımları insanların oluşturduğu desenler vb., bütün alan boyunca benzer tekrarlanma eğilimindedirler. Bundan dolayı peyzajı karakterize eden mekansal elemanların kümeleri tekrarlanmaktadır (Uzun 2003). Peyzaj Karakteri, bir peyzajda kalıcı bulunan farklı algılanabilir öğelerin oluşturduğu desen bunların insanlar tarafından nasıl algılandığını ifade eden terimdir. Peyzaj karakter alanları, kendine özgün, Sor. Yazar: Özhancı, eşsiz, olağanüstü özelliği olan alanlardır. Bu nedenle bulunduğu bölgenin coğrafik özelliğini yansıtmakta özel isim ile anılmaktadırlar (Swanwick 2002). İngiltere de peyzaj karakterini belirlemeye yönelik yapılan çalışmada, 8 bölge içinde 159 karakter alanı belirlenmiş her bir alanında alt ölçeklerde sınıflandırmaları yapılmıştır. Karakter alanları oluşturulurken Yükseklik, Arazi formu, Ekolojik karakteristikler, Arazi yeteneği, Yüzey jeolojisi, Tarım tipleri, Yerleşim deseni, Ağaçlık alan, Tarla yoğunluğu deseni, Görülebilir Arkeoloji, Sanayi tarihi, Tasarlanmış Park Alanlarına ait on iki adet ulusal ri tabanından yararlanılmıştır (Swanwick 2002). Akarsu vadi peyzajları morfolojik yapıya bağlı olarak çevrelerine oranla farklı iklimsel karakterlere sahiptirler (Şekil 1). Vadiler lokal hava akımlarının oluşmasına neden olurlar. Sabah erken saatlerde vadi tabanından yamaçlara doğru olan hava hareketi, gece geç saatlerde tersine dönerek vadi tabanına doğru hareketlenir, benzer şekilde aksam üzeri hava hareketi vadinin tabanı boyunca akarsu kaynağına doğru

2 46 hareketlenirken gece geç saatlerde bu hareket tersine dönerek akarsu ağzına doğru hareketlenmektedir (Şahin 1996). Arazi morfolojisinde temel formlardan olan vadiler çizgisel biçimde sürekliliği yaratan yarıntılar, yeryüzü şekillenmeleriyle karşılaştıklarında aşağıdaki konularda daha üstün özelliklere sahip oldukları gözlemlenir (Öztan 2004). Rüzgar su için doğal drenaj kaynaklarıdır. Özellikle taban arazide tarımsal üretim bitkisel yaşamı maksimize eden doğal koşullar açısından (nem, toprak yapısı, taban suyu varlığı vb.) daha uygun yaşam ortamlarıdır. Ulaşım altyapı kolaylığı sağlarlar. Teknik katkılarla su toplama, depolama akış kontrolünün yapılabildiği alanlardır. Düz alanlar yükseltilere oranla, fiziksel görsel açıdan daha fazla mekan özelliğine sahiptirler. Her türlü arazi kullanımı için en kolay ekonomik çözümü yaratırlar. Sahip oldukları doğal eleman çeşitliliği (su, değişik vista, su aynası, ses, hareketli topografya, zengin bitki toplulukları vb.) güçlü mekanolanakları nedeniyle çeşitli rekreasyonel kullanışlar için uygun ortamlardır. Şekil 1. Vadilerde hava hareketlerine bağlı sıcaklık nem dağılımı (Şahin 1996) İzbırak 1977 ye göre vadiler yeryüzündeki coğrafi şekillerin en tipik olanlarındandır. Yağmurun buharlaşmadan fazla olduğu nemli iklim bölgelerinin her yerinde vadiler geniş yer tutar. Bunun yanında diğer iklim tiplerinde de sıklıkla görülürler. Vadiler coğrafi olarak ana çizgileri ile devamlı inişleri bulunan uzun çukurluklardır. Vadilerin önemleri bu çukurların kapalı değil açık olmasıdır. Vadiler akarsuların oymasından aşındırmasından doğmuş şekillerdir. Vadiler fiziksel yapılarından dolayı, yakın çevresindeki iklimden farklı karakterde bir iklim yapısı gösterebilmektedirler. Vadi içinde oluşan bu mikro klimalar alışılageldik jetasyon örtüsünün dışında farklı bitki türlerinin yetişmesine bitkilerin farklı gelişmesine olanak sağlamaktadır(yılmaz 2009). Çalışmaya konu olan Erzurum-Tortum-Uzundere yol güzergahı yörede çok sayıda temel ekolojik fonksiyonu yerine getiren, zengin bir koridordur. Nitekim yeşil yollar yerine getirdikleri işlevlerine göre sınıflandırıldıklarında; Biyolojik çeşitlilikle ilgili olarak (yaşam ortamlarını korunması, yeniden oluşturulması, ortamlar arası bağlantının sağlanması, biyolojik çeşitliliğin korunması geliştirilmesi) Su kaynakları ile ilgili olarak(su havzaları, akarsu koridorları ıslak alanları içeren su kaynaklarının korunması, restorasyonu yönetimi) Rekreatif amaçlı(kırsal kentsel peyzaj boyunca uzanan çizgisel koridorlarda doğal kaynaklara dayalı rekreasyon olanaklarının geliştirilmesi) Tarihsel kültürel kaynakların korunması(peyzajla güçlü birliktelik oluşturmuş tarihsel, kültürel kaynakların korunması birbiriyle ilişkilendirilmesi) Kentsel gelişimin kontrolü( kentsel gelişimin tanımlanması yönlendirilmesinde yeşil yolların stratejik açıdan kullanımının geliştirilmesidir (Ahern 1995, Çulcuoğlu 1997, Aslan ark. 2007). Doğu Anadolu bölgesi dağlık hareketli yapısı ile farklılık arz etmektedir. Bölgenin temel morfolojik yapılarından birisi de vadilerdir. Bir nehrin ya da akarsuyun oluşturduğu vadiler, bölgede iklimi, bitkisel çeşitliliği, hayvan varlığını, tarımsal dokuyu kırsal yerleşimleri şekillendirmektedir. Çalışmanın amacı; Erzurum-Tortum-Uzundere vadisi örneğinden yola çıkarak bölgenin genel vadi peyzaj karakterinin analiz edilmesidir. MATERYAL YÖNTEM Araştırmanın materyalini bölgenin tipik bir vadisi özelliğini gösteren Erzurum-Tortum-Uzundere vadisi oluşturmaktadır (Şekil 2).Alanın toplam uzunluğu yaklaşık60 km dir. Çoğunlukla bir dar vadi içinde olup, yer yer güzergah genişlemektedir. Başlangıç ile bitiş noktası arasında yaklaşık 550 m yükseklik farkı vardır. Vadi başlangıcı olarak kabul edilen Tortum kent merkezinde 1650 m olan rakım değerleri, Tortum Gölünün bitiş noktasında 1100 m civarındadır.

3 47 Şekil 2. Araştırma alanının konumu Araştırmanın yöntemini söry, analiz değerlendirme oluşturmaktadır. Vadi güzergahı boyunca birbirinden farklı özellikler gösteren algılanabilir peyzaj tipleri belirlenmiştir. Yol boyunca özgün karakterler, doğal kültürel peyzaj öğeleri üzerinde durulmuştur. Vadinin barındırdığı peyzaj karakteri incelenerek, kendine özgü karakteristiklerin ortaya konması hedeflenmiştir Alanın doğal kültürel özelikleri Tortum vadisi, Dumlu dağlarının kuzey yamaçlarından başlayan Kuzey-Güney yönünde uzanan bir vadidir. Buna doğu batıdan birleşen vadiler de eklenmektedir. Tortum vadisinin, kökeni bölge dışında olan hava kütleleri ile yükseklik dağların uzanışı gibi doğal çevre faktörlerinin etkisi altındadır. Özellikle Tortum Uzundere, Erzurum un diğer ilçelerine nazaran yer yer ılıman ya mikroklimatik karasal iklime sahiptir. Çalışma alanının güney batısında karasal, kuzey doğusunda ise Doğu Karadeniz iklimi hüküm sürmektedir. Arazinin bakısı, o yerin özellikle sıcaklık yağış özelliklerini etkilemektedir. Ülkemizde gölgeli bakılar (kuzey, kuzeydoğu, doğu, kuzeybatı) genelde serin, güneşli bakılar ise (güneydoğu, güney, güneybatı, batı) daha sıcak olurlar. Bunun nedeni kuzey yarım küresinde güneşli bakıların güneşlenme süresi şiddetinin daha fazla oluşudur. Alanda bakı gruplarına göre doğu batı bakıları % 49, güney bakıları %31 oranında bir alan kaplamaktadır yılı rilerine göre vadide en fazla alanı % 76 ile çayır mera alanları oluştururken, %1 ile fundalık alanlar en düşük orana sahiptir. Araştırma alanının % 4 ü ormanlık alandır. Tortum vadisinde yüksekliği m olan araziler %34 civarında iken,3000 m nin üzerindeki arazilerin oranı %1 civarındadır(yıldız 2006) (Çizelge 1). Çizelge 1.Tortum vadisi yükseklik grupları Yükseklik Grupları 1500-> < Kaplama Alanı(ha) 23999, , , ,3 1193,1 Kaplama Oranı(%) Araştırma bölgesinde bulunan akarsular göllerin, tarihi devirler boyunca insan hayatı üzerine büyük etkileri olmuş gelişen teknik imkanlara bağlı olarak, günümüzde bu önemleri daha da artmıştır. Gerçekten de, bugün gerek su gücünden enerji elde etmede, gerekse tarımda sulamaya yarayacak suları biriktirme kullanmada akarsu göllerden geniş ölçüde yararlanılmaya çalışılmaktadır. Buna karşılık yeraltı suyundan aynı şekilde yararlanılmamaktadır. Araştırma bölgesinde iyi gelişmiş bir akarsu yapısına mevcut olup, başlıca akarsu ağını Tortum Çayı kolları oluşturur. Tortum Meteoroloji İstasyonu nun yılları arasındaki gözlem sonuçlarına göre, yıllık ortalama sıcaklık 8.2 C dir. Bu ortalama, kuşkusuz araştırma bölgesinin her yeri için geçerli olmayıp, rakıma bağlı olarak farklılık gösterir. Nitekim yıllık

4 ortalama sıcaklık, 2000m civarında 6 C, 2600 m de 3 C, 3000 m de ise l C ye düşerken, Tortum Gölü nün kuzeyinde, yüksekliğin 1000 m ye kadar düştüğü alçak kesimlerde ise, 1l C ye kadar yükselmektedir (Anonim 2002). Vadide yer alan yerleşim birimlerine ait nüfus bilgileri Çizelge 2 de rilmiştir. Çizelge 2. Vadi boyunca görülen yerleşim alanları nüfusları(anonim 2000). Yerleşim birimi T ORTUM (İlçe) Suyatağı Şenyurt (Belde) Tortumkale Derekapı Dikyar UZUNDERE (İlçe) Altınçanak Kirazlı Balıklı Gölbaşı Çağlayanlı Pehlivanlı (Belde) Nüfusu Genel görünümü ile bir su toplama havzası olan Tortum Çayı Havzası nın yeryüzü şekilleri, jeolojik yapı akarsu erozyonu tarafından şekillendirilmiştir. Vadi tabanları ile dağların en yüksek bölümleri arasında önemli ölçüde yükselti farkları bulunmaktadır. Tortum Gölü nün kuzey batısında bulunan Kemerli Dağı (2770 m) nın killi kireçtaşından oluşan doğu yamaçları, Tortum Vadisine doğru eğimlidir. Tortum Çayı nın etkisiyle Kemerli Dağı nın yamacını teşkil eden arazinin temeli aşınmış bunun sonucunda büyük bir kalker kütlesi yerinden kopup vadiye doğru kaymıştır. Buheyelan ile Tortum Çayı Vadisi tamamen doldurulmuş olup, doğal setin uzunluğu 2,5km den fazla, genişliği 1 km yi yüksekliği ise 200 m yi aşmaktadır. Heyelanın tarihi kesin olarak bilinmemekte ancak kuaterner sonraları olarak tahmin edilmektedir (Yıldız 2006). Alanda 1500 ile 3000 m arasında değişen morfoloji manzara değerini yükselterek, alanın çekiciliğini artırmaktadır (Şekil 4). Vadide erozyonun bütün şiddeti ile devam etmesi, akarsular seller tarafından taşınma biriktirme olaylarının artmasına neden olmaktadır. Bölgede yapılan bir çalışmaya göre, 1 km2lik bir alandan, bir yıllık taşınan malzeme miktarı ortalama 2500 ton, Tortum Gölü nde bir yılda biriken malzeme miktarı yaklaşık 2,5 milyon ton kadardır. Bu nedenle Tortum Gölü nün güney kesiminde görülen delta oluşumu, her yıl göle doğru ilerlemekte taşınan malzemeler sonucu göl dolmaktadır (Atalay 1981) (Şekil 3). Şekil 4.Morfolojik yapı vadi boyunca doğal kaynak değerlerini zenginleştirmektedir. Vadi aynı zamanda sahip olduğu turistik rekreasyonel kaynak değerleri ile de bölgede ön plana çıkmaktadır. Vadi kent halkının rekreasyonel amaçlı, günübirlik gezilerinde yoğun olarak talep ettiği bir alandır. Tortum gölü, Tortum Şelalesi çevresi, Yedigöller çevresi, Öşvank kilisesi benzeri çok sayıda turistik rekreasyonel amaçlı kullanılan, doğal kültürel kaynağıyla önemli bir cazibe merkezidir. Şekil 3. Vadideki şiddetli erozyon en önemli çevre sorunlarındandır. BULGULAR TARTIŞMA Yaklaşık 60 km boyunca uzanan, derin vadi dik yamaçlardan oluşan, Tortum Çayı Tortum Gölü nün şekillendirdiği, iklimsel açıdan mikroklimatik alan özelliği gösteren kendine özgü nitelikleri barındıran çalışma alanında görülen özgün peyzaj tipleri; Tarımsal peyzaj, Kırsal yerleşimler, Doğal bitki örtüsü, Su kıyısı peyzajı, Yol peyzajı olarak belirlenmiştir.

5 Tarımsal peyzaj Tortum vadisi boyunca erozyon su hareketleri sonucunda oluşmuş küçük alüviyal düzlükler, vadi tabanlarında kendini göstermekte bu alanlar tarımsal peyzaja zemin oluşturmaktadırlar. Dar vadi yapısı tarım alanlarını sınırlandırmış, bu da örtü altı yetiştiriciliğini ön plana çıkarmıştır(şekil 5). Erozyona maruz, dik vadiler kendine özgü görünümler oluşturmaktadır. Nitekim Yıldız (2006) ya göre alanda erozyon etkili yaygındır. Toprakların % 67 sinde çok şiddetli erozyon olduğu görülmektedir. Türkiye de her yıl yaklaşık 500 milyon ton toprak değişik yollardan erozyonla taşınmaktadır (Öztaş ark. 2002). Kavak ağacı bölgenin karakteristik ağacıdır. Yuvarlak formlarla oluşturduğu zıtlıklar, ilginç görüntüler ortaya çıkarır (Şekil 5). Şekil 5. Vadinin en tipik peyzajlarından tarımsal peyzaj karakteri kendini farklı şekillerde göstermektedir. 49 Genel tarımsal ürünler mey ağırlıklı olduğundan (Çizelge3),kış için kurutulmuş meyler geleneksel kültürün değişmez unsurudur(şekil 6). Şekil 6.Geleneksel tarımsal ürünler bölgenin ekonomisine katkı sağlar. Kırsal Yerleşimler Yerleşimler nehir kıyılarında tarımsal toprakların rimli olduğu sulanabilir alanlarda yoğunluk kazanmıştır. Vadi boyunca konumlanan köy yerleşimleri, arazi kıtlığı nedeniyle alan kullanımını oldukça rimli şekillendirmiştir (Şekil 7). Birbirine yakın konumlanan evler, dar sokaklar yollar daha çok mey ağaçlarının egemen olduğu yeşil doku içerisinde gizlenmiş konut dokusu geleneksel yerleşim modelini oluşturmaktadır. Özellikle taşkın sellerden korunmuş, iklimi iyi kontrol eden, az orandaki rimli tarım arazilerini korumak için yamaçlara yerleştirilen köy evleri tipi kırsal peyzaj öğelerinin oluşturmaktadır. Taş ahşabın ağırlıkta olduğu yerleşim yerleri yeşil doku ile her dönem/ mevsim ilginç peyzaj tiplerini meydana getirir. Özellikle bahar aylarında hakim bitki konumundaki mey ağaçlarının çiçeklenmesi peyzaja renk katar. Alanın mikroklimatik bir konumda olması kırsal yaşam kalitesini etkilemektedir. Kendine özgü yapı karakteri alan kullanımları ile bu vadi diğer vadilerden ayrılmaktadır. Çizelge 3. Tortum İlçesinde yıllar itibariyle mey ren ağaç sayıları (Anonim 2002b) Meyler Armut Ayva Elma Muşmula Erik İğde Kiraz Kızılcık Şeftali Vişne Ceviz Dut

6 50 Tortum Çayı Havzası nda, sadece karayolu ulaşımından faydalanılmaktadır. Araştırma bölgesi, Doğu Anadolu yu, Karadeniz kıyılarına (TrabzonHopa) Kafkasya ya (Batum-Tiflis) bağlayan tarihi yollar üzerinde bulunmaktadır. Günümüzde de Erzurum-Artvin karayolu ile Erzurum-Oltu karayolu, araştırma bölgesinden geçmektedir. Araştırma bölgesinde yolu olmayan köy bulunmamaktadır. Ancak köy yollarının standardı oldukça düşük olup, genellikle stabilize ya toprak tesviyeli ham yollar durumundadır (Yıldız 2006)..Şekil 7. Vadi boyunca oluşmuş yerleşim deseni Dere içi köylerde mey ağaçlarının hüküm sürdüğü peyzaj ön planda iken, yüksek dağ köylerinde hakim bitki kavaklardır (Şekil 8). Şekil 9. Vadi boyunca yol güzergahının her km si ziyaretçilere eşsiz görüntüler sunmaktadır. Vadi boyunca ayrılan tali yollarda sert bir topografya hakimdir özgün bir görüntü çizmektedir (Şekil 10) Şekil 8.Kavak ağaçlarının hüküm sürdüğü yüksek dağ köyleri Yol Peyzajları Yol peyzajları bölgede genelde, vadi tabanı boyunca su çizgisine paralel kendini göstermektedir. Yolun su ile kesiştiği alanlarda köprüler, dağlardan gelen suların nehirle birleştiği alanlarda menfezlere sıkça rastlanmaktadır. Yollarda zaman zaman genişlemelerle oluşan cepler, bakı terasları oluşturur. Erozyon önlemede önemli yer tutan yastık formlu Aethionema sp. bu yollar boyu görülebilen bitkilerdendir (Şekil9). Şekil 10. Yol güzergahında dev kayalıklar ilginç karakterler içermektedir.

7 51 Su kıyısı peyzajı Çalışma alanı içerisinde bulunan Tortum Gölü, Tortum Şelalesi, Yedigöller Tortum Çayı vadiyi şekillendiren su kaynaklarıdır. Kırsal yerleşimler, tarımsal alanlar, genel ulaşım sistemi, bitkisel çeşitlilik bu kaynaklar etrafında şekillenmiştir (Şekil 11). Şekil 11.Tortum gölü dağ silsileleri ile beraber vadinin peyzaj karakterinde önemli rol üstlenmektedir. Yüksek çıplak kayalıklarla çevrili Tortum gölü, ilginç manzaralar oluşturur (Şekil 12) Bu su kaynakları, aynı zamanda vadinin turizm rekreasyon açısından temel doğal kaynak değerleridir (Şekil 14). Şekil 12.Tortum Gölü çevresi bölgede eşine az rastlanır kırsal peyzaj öğelerini barındırır. Erzurum ovasından alana girerken çayır mera alanları dikkati çeker. Yer yer kara söğütlerin dahil olduğu bu alanlarda, su yüzeyleri ırmaklar şeklinde ortaya çıkmaktadır (Şekil 13). Şekil 14. Yedigöller(aşağıda) Tortum Şelalesi(yukarıda) vadinin en önemli rekreasyonel mesire alanlarıdır. Şekil 13. Su vadilerin vazgeçilmez öğesi olarak doğal kültürel yaşama hizmet etmektedir. Doğal Bitki Örtüsü Araştırma alanının Tortum ilçesi çevresinde daha çok İran-Turan kökenli bitkilere rastlanırken, Tortum Gölü çevresinde Avrupa-Sibirya yer yer Akdeniz

8 52 florabölgesine ait bitki türlerine rastlanmaktadır. Avrupa-Sibirya İran-Turan floristikbölgelerinin kesişim bölgesinde yer alan çalışma alanı, doğal bitki örtüsü açısındanzengin bir yapıya sahip olmasına karşındiğer gen kuşaklarından daha aztanımlanabilmiştir (Aksoy 1981). Vadi yamaçlarında erozyon önleyici kurakçıl bitkiler yer tutarken, suyun beslediği vadi tabanında kültür bitkileri göze çarpmaktadır (Şekil 15). Genel olarak 1700 ile 2250 m ler arasında, sırasıyla Pinussylstris L.,Juniperuscomminus L. SubspnanaSyme, Juniperusoxycedrus L. subsp. oxycedrus., Quercusmacrantherasubsp. SyprensisC.Koch. M, Carpinusbetulus L.,OstryacarpinifoliaScop. orman topluluklarını oluşturan başlıca odunsu bitkilerdir. Genel olarak1100 ile1800 m ler arasında yayılış gösteren odunsu bitkiler ise, Prunus domestica L.,Prunusavium L., Prunus cerasus L., Persicavulgaris Miller, Rosasp, Paliurusspina-christiMiler, RhamnuspallasiiFisch.& Mey, CotinuscoggyriaScop., Juniperuscommunis L.,Juniperusfoetidissima Wild, Juniperusoxycedrus L. subsp. Oxycedrus Euonymuslatifolius L. Miller subsp. latifolius dur. Çalışma alanı alpin yer örtücü bitki türleri bakımından da zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Alanda yoğun olarak görülen alpin bitkiler; Festucavaria, AsteralpinusL.,TrifoliumambigumBieb., Gentianarna L., Veronicalinarioides, Pedicularescomosa, PrimulaauriculataDrababrunifolia dır (Atalay 1983) (Şekil 16). Şekil 15.Yamaçlar vadi tabanı boyunca bitkisel materyalin her mevsim oluşturduğu kontrast peyzaj karakteri CarpinusbetulusL.,OstryacarpinifoliaScop.Juniperuscomminus L. SubspnanaSyme Ulmusminor Millersubsp. Minor CotinuscoggygriaScop L. Taş duvar üzerinderubuscaesicus

9 53 Delphiniumxcultorum(Hazeran)Dactylorhizafuchsii Paparrhoeas L. Şekil 16.Vadigüzergahı boyunca çok doğal otsu odunsu bitki türü tipik peyzaj karakterleri oluşturmaktadır. Ormanlık alan içerisinde dere yamaçları su kenarlarında yayılışı yoğun olan odunsu bitkiler ise; Hippophear hamnoides L., Populus nigra L. subsp. nig.,populus tremula L., Salix triandra L. subsp. bornmulleri L., Salix babylonica, Tamarix smyrnensis Bunge Berberis vulgaris L. tir. SONUÇ Biyolojik çeşitliliğin değerlendirilmesi, mikro düzeyde bir taraftan biyolojik çeşitliliğin yapısı isleyişi konusunda bilgi sağlarken, diğer taraftan da biyolojik çeşitliliğin insan refahının yükseltilmesi sürecinde oynadıkları karmaşık rolün ortaya çıkartılmasında önemli katkı sağlar. Makro düzeyde değerlendirme ise, biyolojik çeşitliliğin insan faaliyetleri sonucu ortaya çıkan değişiminin, insanın doğal çevrenin bütünlüğünü nasıl etkilediğini izlememize olanak sağlayarak, insan refahı sürdürülebilirlik konusunda göstergeler oluşturmamızı kolaylaştırır (Freeman 2003). Yapılan araştırmalar şu ana kadar tanımlanan türlerden 27 bin türün çeşitli nedenlerle kaybolduğunu bu türlerin bir daha yerine gelmeyeceğini ortaya koymaktadır (Tekeli ark, 2006). Vadiler kendilerine özgü yapılarından dolayı, tür çeşitliliği barındıran iklimsel, kültürel yapısal açıdan etrafındaki diğer alanlardan farklılıklar gösterir. Nitekim Tortum Vadisi; Erzurum çevresi dikkate alındığında bitkisel çeşitlilik, iklim, tarımsal yapı benzeri birçok alanda farklılıklar barındırmaktadır. Vadinin klimatolojik yapısından dolayı sınırlı tarım alanlarında meycilik ön plana çıkmaktadır. Bunda iklim değerlerinin, özellikle yıllık ortalama sıcaklığın etkisi fazladır. Vadilerin en büyük problemlerinden biri erozyondur. Eğimin neden olduğu bu problem çalışma alnı olan Tortum Vadisi boyunca da kendini göstermekte, %64 lük şiddetli erozyon oranı ile ülke içerisinde üst sıralarda yer almaktadır. Görsel peyzaj açısından homojen düz peyzajlardansa hareketli peyzajlar daha fazla dikkat çekmektedir. Doğanın hareketli peyzajlarından olan vadiler bu anlamda görsel kalitesi yüksek alanlardır. Nitekim Irmak Yılmaz (2010) in Erzurum çevresinde en fazla ilgi çeken alanları tespit ettiği çalışmasında, 8 bölge içinde en yüksek puanları alan Tortum vadisi olmuştur. Ayrıca Irmak Yılmaz (2008), Tortum vadisinde 25 familyaya ait 54 odunsu bitki tespit etmiş, bu rakamlarla vadi, Erzurum çevresinde bir güzergahta en fazla çeşit barındıran alan olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda; Turizm, alternatif turizm ekoturizm geliştirilmesi, Güzergah boyunca tanıtım levhaları turizmin geliştirilmesine yönelik broşür, cd vb. ile alanın tanıtılması, Yaşam alanlarına yönelik turlar düzenlenmesi, Mevcut yaşam kültürlerinin korunması, Geleneksel tarımın korunması, agroforestry organik ürün tanıtımının yapılması,

10 54 Yöre insanının doğal kültürel kaynak değerlerinin farkındalığına yönelik eğitim programlarının yapılması, Ekolojik koridor üzerindeki baskıların (erozyon, yanlış alan kullanımı, çevre kirliliği vb.) önüne geçilmesine yönelik önlemlerin alınması ile vadinin zengin doğal kültürel kaynakları, bugün gelecekte daha sağlıklı rimli değerlendirilecektir. KAYNAKLAR Ahern, J Greenway and Ecology, Page 75-90, Proceedings from Selected Educational Sessions of the 1991 asla Annual Meeting, Asla Council of Open Committees, Organized by the ASLA Landscape/Land Use Planning Committee, Konsan City, Missouri. Aksoy, A Tortum Vadisi Vejetasyonunun Bitki Sosyolojisi Yönünden Araştırılması. Atatürk Ünirsitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Botanik Bölümü, Doçentlik Tezi, s: 42, Erzurum. Anonim, Erzurum Meteoroloji İl Müdürlüğü Müdürlüğü Verileri, Erzurum. Anonim, 2002b. Tortum İlçe Tarım Müdürlüğü Verileri. Tortum. Aslan, M., Barış, E., Erdoğan, E., Dilar, Z Yeşil Yol Planlaması. Gökyüzüne En Yakın Alpin Bitkiler Bildiriler Kitabı, Erzurum. Atalay, İ Geomorphology of The Lake Tortum and Its Immediate Surroundings, Review İ.Ü. Coğrafya Ens., s: 49-65, İstanbul. Atalay, İ Türkiye Vejetasyon Coğrafyasına Giriş. Ege Ünirsitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları No: 19, s: 173, İzmir. Çulcuoğlu, G Ankara Kenti Yeşil Kuşak Çalışmalarının Yabancı Ülke Örnekleri Açısından İrdelenmesi Yeşil Kuşak Sistemi İçin Öneriler. Doktora Tezi. Ankara Ünirsitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü. Ankara. Forman, R.T.T Land Mosaics: TheEcology of LandscapesandRegions, Cambridge Unirsity Pres. Freeman, A.M.II The Measurement of Environmental and Resource Values; Theroy and Methods, Resources for the Future, Washington D.C. Irmak, M., Yılmaz H Determination of the usability of woody plant species in TortumCreekWatershed for functional and aesthetical uses in the respect of landscape architecture. Biological Dirsityand Conservation, Volume 1, Number 1. Irmak, M., Yılmaz H Farklı Peyzaj Karakter Alanlarına Göre Doğal Kültürel Kaynak Değerlerinin Görsel Analizi: Erzurum Örneği, 28 (2): İzbırak, R Sistematik Jeomorfoloji, Ankara Ünirsitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Yayınları, Ankara. Öztan, Y Kent Planlamasında Açık Yeşil Alan Sistemi Açısından Vadiler Akarsular; Ülkemizdeki Uygulamalar; İmrahor Vadisi (Ankara) İçin Bir Öneri. TMMOB Peyzaj Mimarları Odası, Peyzaj Mimarlığı I Kongresi Bildiriler Kitabı, , Ankara Öztaş, T., Özbek, A.K., Turan, M The cost of soil lost from fields due to removal on harsted sugar beet: A case study in Turkey. Soil Use and Management 18: Swanwick, C Landscape Character Assessment, Guidance for England and Scotland (Edinburgh: Countryside Agency & Scottish Natural Heritage). Şahin, Ş Dikmen vadisi peyzaj potansiyelinin saptanması değerlendirilmesi üzerine bir araştırma, Ankara Ünirsitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Ankara. Tekeli, İ., Güler, Ç., Yerli, V.S., Algan, N., Vaizoglu,A.S., Kaya, D.A., Öztürk, B., Mutlu, B., Demirayak, F Dünya da Türkiye de Biyolojik Çesitliligi Koruma. Türkiye Bilimler Akademisi Raporlar, (13). Uzun, O Düzce Asarsuyu Havzası Peyzaj Değerlendirmesi Yönetim Modelinin Geliştirilmesi. Ankara Ünirsitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Basılmamış Doktora Tezi. Ankara. Yıldız, N.D Tortum Çayı Havzasının Uygun Alan Kullanımlarının Cbs İle Belirlenmesi. Atatürk Ünirsitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı, Doktora Tezi, Erzurum. Yılmaz, O Tortum Çayı Havzası nın Beşeri Ekonomik Coğrafyası. Atatürk Ünirsitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Erzurum. Yılmaz, T Vadilerde Fiziki Yapıya Bağlı Bitkilendirme Olanakları, Ankara Büyükesat Vadisi Örneği, Ankara Ünirsitesi Çevrebilimleri Dergisi, Sayı: 1 Cilt: 1 Ankara.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

PEYZAJ MİMARLIĞI ANABİLİM DALI

PEYZAJ MİMARLIĞI ANABİLİM DALI PEYZAJ MİMARLIĞI ANA Doç. Dr. Selma ÇELİKYAY ( Bilim Başkanı ) İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Ens./Anabilim / Bilim Mimar Sinan Şehir ve Bölge Planlama Kentsel

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ İLİNİN GENEL MEYVECİLİK DURUMU Mehmet SÜTYEMEZ*- M. Ali GÜNDEŞLİ" Meyvecilik kültürü oldukça eski tarihlere uzanan Anadolu'muz birçok meyve türünün anavatanı

Detaylı

BÖLÜM 16 YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GELİŞMESİ

BÖLÜM 16 YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GELİŞMESİ BÖLÜM 16 YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GELİŞMESİ TOPOĞRAFYA, YÜKSELTİ VE RÖLİYEF Yeryüzünü şekillendiren değişik yüksekliklere topoğrafya denir. Topoğrafyayı oluşturan şekillerin deniz seviyesine göre yüksekliklerine

Detaylı

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale (*)Türkeş, M. ve Koç, T. 2007. Kazdağı Yöresi ve dağlık alan (dağ sistemi) kavramları üzerine düşünceler. Troy Çanakkale 29:18-19. KAZ DAĞI YÖRESİ VE DAĞLIK ALAN (DAĞ SİSTEMİ) KAVRAMLARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5. Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.Arkensis, 6.Kapensis Flora alemleri flora bölgelerine (region), flora

Detaylı

Bitkilerle Alan Oluşturma -1

Bitkilerle Alan Oluşturma -1 Bitkilerle Alan Oluşturma -1 Peyzaj Mekanlarının 3 Temel Elemanı Yüzey Zemin Düzlemi: Mekanın tabanını oluşturur. Mekanın diğer elemanları bu tabanın üzerinde yer alır.örneğin üstünde hiçbir bitki veya

Detaylı

VADİLERDE RÜZGÂR VE GÜNEŞ HAREKETLERİNE BAĞLI PLANLAMA VE TASARIM OLANAKLARI, ANKARA BÜYÜKESAT VADİSİ ÖRNEĞİ *

VADİLERDE RÜZGÂR VE GÜNEŞ HAREKETLERİNE BAĞLI PLANLAMA VE TASARIM OLANAKLARI, ANKARA BÜYÜKESAT VADİSİ ÖRNEĞİ * AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2008, 21(2), 193 204 VADİLERDE RÜZGÂR VE GÜNEŞ HAREKETLERİNE BAĞLI PLANLAMA VE TASARIM OLANAKLARI, ANKARA BÜYÜKESAT VADİSİ ÖRNEĞİ * Tahsin YILMAZ a Yalçın

Detaylı

DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN

DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN Heyelan ya da toprak kayması, zemini kaya veya yapay dolgu malzemesinden oluşan bir yamacın yerçekimi, eğim, su ve benzeri diğer kuvvetlerin etkisiyle aşağı ve dışa doğru

Detaylı

T.C. MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ Fen-Edebiyat Fakültesi

T.C. MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ Fen-Edebiyat Fakültesi T.C. EHET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ Fen-Edebiyat Fakültesi ÖĞRETİ YILI : 2015 / 2016 PROGRAI : COĞRAFYA Dersin (adı,teorik,uygulama,kredisi, toplam ve AKT değişikliklerinde; dersin kodu "15" ile başlayacak,

Detaylı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı ARAZİ BOZULUMU LAND DEGRADATİON Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı LAND DEGRADATİON ( ARAZİ BOZULUMU) SOİL DEGRADATİON (TOPRAK BOZULUMU) DESERTİFİCATİON (ÇÖLLEŞME) Arazi Bozulumu Nedir - Su ve rüzgar

Detaylı

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU AKÇAKALE KÖYÜ (MERKEZ/GÜMÜŞHANE) 128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU 2016 AKÇAKALE KÖYÜ-MERKEZ/GÜMÜŞHANE 128 ADA 27 VE 32 NUMARALI PARSELLERE

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM Rehber Öğretmen : Şule Yıldız Hazırlayanlar : Bartu Çetin Burak Demiral Nilüfer İduğ Esra Tuncer Ege Uludağ Meriç Tekin 2000-2001 İZMİR TEŞEKKÜR Bize bu projede yardımda bulunan başta

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA Ülkemizde Tarımsal Ormancılık Çalışmaları Ülkemizde tarımsal ormancılık çalışmalarını anlayabilmek için ülkemiz topraklarının yetişme ortamı özellikleri

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

Düzenlenmesi. Mehmet TOPAY, Nurhan KOÇAN BARTIN.

Düzenlenmesi. Mehmet TOPAY, Nurhan KOÇAN BARTIN. Ekonomik Ömrünü Tamamlamıs s Açık A k Maden Ocaklarının n Rekreasyonel Amaçlarla Düzenlenmesi Mehmet TOPAY, Nurhan KOÇAN ZKÜ,, Bartın n Orman Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı Bölümü, BARTIN. Teknolojik gelismelere

Detaylı

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Toprak Muhafaza ve Havza Islahı Dairesi Başkanı Havza? Hidrolojik olarak; Bir akarsu tarafından parçalanan, kendine

Detaylı

Neden Malatya ya yatırım yapmalı

Neden Malatya ya yatırım yapmalı Neden Malatya ya yatırım yapmalı 11 2011 Temel Bilgiler Malatya, Doğu Anadolu Bölgesinin ekonomik açıdan en gelişmiş ilidir. 2010 ADNKS verilerine göre il nüfusu 740.643, merkez nüfusu 500 bin civarında,

Detaylı

III.BÖLÜM A - KARADENİZ BÖLGESİ HAKKINDA

III.BÖLÜM A - KARADENİZ BÖLGESİ HAKKINDA III.BÖLÜM Bu bölümde ağırlıklı olarak Kızılırmak deltasının batı kenarından başlayıp Adapazarı ve Bilecik'in doğusuna kadar uzanan ve Kastamonu yu içine alan Batı Karadeniz Bölümü, Kastamonu ili, Araç

Detaylı

DOĞAL PEYZAJ ÖZELLİKLERİNİN KIRSAL YERLEŞİMLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: BARTIN ÖRNEĞİ

DOĞAL PEYZAJ ÖZELLİKLERİNİN KIRSAL YERLEŞİMLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: BARTIN ÖRNEĞİ DOĞAL PEYZAJ ÖZELLİKLERİNİN KIRSAL YERLEŞİMLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: BARTIN ÖRNEĞİ Bülent YILMAZ *, Gonca ATİK ** * ZKU Bartın Orman Fakültesi, BARTIN, ** Peyzaj Yüksek Mimarı, BARTIN ÖZET Bir alanın sahip

Detaylı

AKARSU KÖPRÜLERİNDE EKOLOJİK TASARIM VE DOĞA ONARIMI

AKARSU KÖPRÜLERİNDE EKOLOJİK TASARIM VE DOĞA ONARIMI 3. KÖPRÜLER VİYADÜKLER SEMPOZYUMU TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI BURSA ŞUBESİ 08-09-10 MAYIS 2015 AKARSU KÖPRÜLERİNDE EKOLOJİK TASARIM VE DOĞA ONARIMI H. Ülgen Yenil, Osman Uzun ve Şükran Şahin Sav Doğaya

Detaylı

Türkiye de iklim değişikliği ve olası etkileri

Türkiye de iklim değişikliği ve olası etkileri Türkiye de iklim değişikliği ve olası etkileri Ömer Lütfi Şen Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi Mercator-İPM Araştırma Programı & Katkıda bulunanlar: Ozan Mert Göktürk Deniz Bozkurt Berna

Detaylı

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Su, tüm canlılar için bir ihtiyaçtır. Su Kaynaklarının

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA 6.3.2.4. Akdeniz Bölgesinde Tarımsal Ormancılık Uygulamaları ve Potansiyeli Bölgenin Genel Özellikleri: Akdeniz kıyıları boyunca uzanan Toros

Detaylı

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ)

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) Hazırlayan: Ibrahim CAMALAN Meteoroloji Mühendisi 2012 YEREL RÜZGARLAR MELTEMLER Bu rüzgarlar güneşli bir günde veya açık bir gecede, Isınma farklılıklarından kaynaklanan

Detaylı

Orman Koruma Dersi. ORMAN YANGIN DAVRANIŞI Prof. Dr. Ertuğrul BİLGİLİ Ekim 2014

Orman Koruma Dersi. ORMAN YANGIN DAVRANIŞI Prof. Dr. Ertuğrul BİLGİLİ Ekim 2014 Orman Koruma Dersi ORMAN YANGIN DAVRANIŞI Prof. Dr. Ertuğrul BİLGİLİ Ekim 2014 ORMAN YANGINI DAVRANIŞI? ORMAN YANGINI DAVRANIŞI Yangın davranışını tahmin etmek için aşağıdakilerin bilinmesi ve anlaşılması

Detaylı

Rüzgarlar kum çakıl gibi gevşek maddeleri havalandırarak taşımak, zemine çarparak aşındırmak ve biriktirmek suretiyle yeryüzünü şekillendirirler.

Rüzgarlar kum çakıl gibi gevşek maddeleri havalandırarak taşımak, zemine çarparak aşındırmak ve biriktirmek suretiyle yeryüzünü şekillendirirler. Rüzgarlar kum çakıl gibi gevşek maddeleri havalandırarak taşımak, zemine çarparak aşındırmak ve biriktirmek suretiyle yeryüzünü şekillendirirler. Rüzgarların şekillendirici etkilerinin görüldüğü yerlerin

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Çiğdem BOGENÇ. İletişim Bilgileri Ev Adresi : Safranbolu/ Karabük

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Çiğdem BOGENÇ. İletişim Bilgileri Ev Adresi : Safranbolu/ Karabük ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Çiğdem BOGENÇ İletişim Bilgileri Ev Adresi Safranbolu/ Karabük İş Adresi Karabük Üniversitesi Eskipazar Meslek Yüksek Okulu PK 78050 Telefon - Mail - 2.Doğum Tarihi 15.08.1981 Doğum

Detaylı

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI ENVANTERİ ENV. NO. 58.01.0.02 ÇİMENYENİCE KÖYÜ, KÖROĞLU TEPELERİ, I39-a4 MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI İL SİVAS İLÇE HAFİK MAH.-KÖY VE MEVKİİ Çimenyenice Köyü GENEL

Detaylı

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi KİMLİK KARTI Başkent: Roma Yüz Ölçümü: 301.225 km 2 Nüfusu: 60.300.000 (2010) Resmi Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500 $ Şehir Nüfus Oranı: %79 Ekonomik Faal Nüfus

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-3 COĞRAFYA-1 TESTİ 26 HAZİRAN 2016 PAZAR Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

UZAKTAN ALGILAMA TEKNOLOJİLERİ ile ARAZİ ÖRTÜSÜ ve ARAZİ KULLANIMININ BELİRLENMESİ

UZAKTAN ALGILAMA TEKNOLOJİLERİ ile ARAZİ ÖRTÜSÜ ve ARAZİ KULLANIMININ BELİRLENMESİ Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toprak ve Su Kaynakları Ulusal Bilgi Merkezi UZAKTAN ALGILAMA TEKNOLOJİLERİ ile ARAZİ ÖRTÜSÜ ve ARAZİ KULLANIMININ BELİRLENMESİ Demir DEVECİGİL Alpaslan SAVACI Doç. Dr. D.Murat

Detaylı

DEVLETİN ADI: Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı BAŞŞEHRİ: Londra YÜZÖLÇÜMÜ: 244.110 km2 NÜFUSU: 57.411.000 RESMİ DİLİ: İngilizce

DEVLETİN ADI: Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı BAŞŞEHRİ: Londra YÜZÖLÇÜMÜ: 244.110 km2 NÜFUSU: 57.411.000 RESMİ DİLİ: İngilizce İNGİLTERE DEVLETİN ADI: Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı BAŞŞEHRİ: Londra YÜZÖLÇÜMÜ: 244.110 km2 NÜFUSU: 57.411.000 RESMİ DİLİ: İngilizce DİNİ: Hıristiyanlık PARA BİRİMİ: Sterlin 1.

Detaylı

Atoller (mercan adaları) ve Resifler

Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atol, hayatlarını sıcak denizlerde devam ettiren ve mercan ismi verilen deniz hayvanları iskeletlerinin artıklarının yığılması sonucu meydana gelen birikim şekilleridir.

Detaylı

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail.

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail. ÇANAKKALE İli, AYVACIK İLÇESİ, KÜÇÜKKUYU BELDESİ,TEPE MAHALLESİ MEVKİİ I17-D-23-A PAFTA, 210 ADA-16 PARSELE AİT REVİZYON+İLAVE NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU Ö:1/5000 25/02/2015 Küçüksu Mah.Tekçam

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: MEHMET SAİT ŞAHİNALP Doğum Tarihi: 21. 04. 1973 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Coğrafya Öğretmenliği Marmara Üniversitesi 1992-1996

Detaylı

Bölge Alt Bölge Ölçeğindeki Peyzaj Karakter Analizi Ve Değerlendirmesi Yaklaşımının Sürdürülebilir Peyzajlar ve Ekonomi Açısından İrdelenmesi

Bölge Alt Bölge Ölçeğindeki Peyzaj Karakter Analizi Ve Değerlendirmesi Yaklaşımının Sürdürülebilir Peyzajlar ve Ekonomi Açısından İrdelenmesi Bölge Alt Bölge Ölçeğindeki Peyzaj Karakter Analizi Ve Değerlendirmesi Yaklaşımının Sürdürülebilir Peyzajlar ve Ekonomi Açısından İrdelenmesi Prof. Dr. Şükran ŞAHİN Ankara Üniversitesi Peyzaj Mimarlığı

Detaylı

sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma

sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma Prof. Dr. Şenol Kuşçu ÖZET Baraj, gölet, köprü ve menfezlerin; yol Bir dere ya da ırmağın yağış havzasının hendeklerinin, şehirlerde

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

TÜBİTAK MAM ÇEVRE ENSTİTÜSÜ ÖZEL HÜKÜM PROJELERİ

TÜBİTAK MAM ÇEVRE ENSTİTÜSÜ ÖZEL HÜKÜM PROJELERİ TÜBİTAK MAM ÇEVRE ENSTİTÜSÜ ÖZEL HÜKÜM PROJELERİ Eğirdir Beyşehir Karacaören Alt Havzaları ÖH Alanları Atatürk Baraj Gölü ÖH Alanı Doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi için; İçme suyu kaynaklarının

Detaylı

GÖLBAŞI ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESĐNDE ALAN YÖNETĐMĐ VE ÇEVRE DÜZENĐ PLANI KARARLARININ CBS DESTEĞĐ ĐLE OLUŞTURULMASI

GÖLBAŞI ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESĐNDE ALAN YÖNETĐMĐ VE ÇEVRE DÜZENĐ PLANI KARARLARININ CBS DESTEĞĐ ĐLE OLUŞTURULMASI TMMOB COĞRAFĐ BĐLGĐ SĐSTEMLERĐ KONGRESĐ 2009 02-06 Kasım 2009, Đzmir GÖLBAŞI ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESĐNDE ALAN YÖNETĐMĐ VE ÇEVRE DÜZENĐ PLANI KARARLARININ CBS DESTEĞĐ ĐLE A. Erdoğan 1, S. Meriç 2 1 Dr,

Detaylı

Konya Ovasında Su Yönetim ve Ağaçlandırma Stratejisi

Konya Ovasında Su Yönetim ve Ağaçlandırma Stratejisi Konya Ovasında Su Yönetim ve Ağaçlandırma Stratejisi Prof. Dr. Mehmet BABAOĞLU Abdurrahman AYAN Mevlüt VANOĞLU KOP İdaresi Başkanlığı NEVŞEHİR - 2011 KONYA KAPALI HAVZASI Aksaray Konya Niğde Karaman KOP

Detaylı

Turkey; has different ecosystems due to her climate, topography and soil characteristics

Turkey; has different ecosystems due to her climate, topography and soil characteristics 1 Turkey; has different ecosystems due to her climate, topography and soil characteristics Average Altitude: 1132 meter 62.5% of the country has slope more than 15% 29% of the country is mid-high mountainous

Detaylı

PROJE I DERSİ UYGULAMA VE TESLİM ASGARİ STANDARTLARI

PROJE I DERSİ UYGULAMA VE TESLİM ASGARİ STANDARTLARI PROJE I DERSİ UYGULAMA VE TESLİM ASGARİ STANDARTLARI Çalışma Konusu : Tek Konut Çevresi Peyzaj Tasarımı Ölçek : 1/100 Çalışma Alanı Büyüklüğü : 70x100 cm Çizim Tekniği : Bristol kağıdına el çizimi Devam

Detaylı

Bir ekosistemin genel mevkisi tanıtılırken şu özellikler belirtilmesi gerekir.

Bir ekosistemin genel mevkisi tanıtılırken şu özellikler belirtilmesi gerekir. Orman Ekosistemini Oluşturan Faktörler Fizyografik Faktörler Fizyografik faktörler, coğrafi ilişkilere ve jeomorfolojik özelliklere ait çeşitli karakteristikleri kapsar. Bu özellikler Mevki deyimi ile

Detaylı

MUĞLA-BODRUM-MERKEZ ESKİÇEŞME MAHALLESİ-BARDAKÇI MEVKİİ 9 PAFTA 14 ADA 70 ve 90 PARSELLER KORUMA AMAÇLI İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU

MUĞLA-BODRUM-MERKEZ ESKİÇEŞME MAHALLESİ-BARDAKÇI MEVKİİ 9 PAFTA 14 ADA 70 ve 90 PARSELLER KORUMA AMAÇLI İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU İÇİNDEKİLER TABLOSU 1. PLANLAMA ALANININ TANIMI... 1 2. MEVCUT PLAN DURUMU... 2 3. PLANLAMA GEREKÇESİ-PLANLAMA KARARLARI... 5 4. EKLER... 9 i 1. PLANLAMA ALANININ TANIMI Plan değişikliği yapılan alan;

Detaylı

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158 412 5. Ünite ÇEVRE ve TOPLUM 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154 2. Çevre Sorunları... 156 Konu Değerlendirme Testi... 158 153 Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz? 413 414 İNSANLARIN DOĞAL ÇEVREYİ KULLANMA

Detaylı

18. ESRI KULLANICILAR KONFERANSI

18. ESRI KULLANICILAR KONFERANSI 18. ESRI KULLANICILAR KONFERANSI SEL VE TAŞKINA DUYARLI ALANLARIN CBS İLE BELİRLENMESİ: İSTANBUL AVRUPA YAKASI ÖRNEĞİ Arş.Grv. Mustafa YALÇIN Afyon Kocatepe Üniversitesi İÇERİK Sel ve Taşkın Duyarlılık

Detaylı

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan...

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan... YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM EDİTÖR Turgut MEŞE Bütün hakları Editör Yayınevine aittir. Yayıncının izni olmaksızın kitabın tümünün veya bir kısmının elektronik, mekanik ya da fotokopi yoluyla basımı, çoğaltılması

Detaylı

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Proje Alanının Genel Özellikleri: Iğdır ili Türkiye nin en kurak ili olup yıllık yağış miktarı 250 mm civarındadır (Meteoroloji kayıtları). Yağan yağış ya da

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA Tarım Agro silvikültürel Agro silvipastoral Ormancılık Agropastoral Silvipastoral Hayvancılık Agroforestry de ağaçların çok tabakalı kuruluşu

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013 Küresel Turizm Sektörü Dünya daki turist sayısı 2011 yılında bir önceki yıla göre % 4,6 ve 2012 de %4 artışla 1,035 milyar

Detaylı

ERZURUM İLİ MEYVECİLİĞİ YAYMA VE GELİŞTİRME PROJESİ

ERZURUM İLİ MEYVECİLİĞİ YAYMA VE GELİŞTİRME PROJESİ T.C. ERZURUM VALİLİĞİ İl Gıda,Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü ERZURUM İLİ MEYVECİLİĞİ YAYMA VE GELİŞTİRME PROJESİ PROJEYİ HAZIRLAYAN Cevdet SUNAY Ziraat Mühendisi KONTROL EDEN Mehmet KANTARKAYA B.Ü.S Şube

Detaylı

3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ

3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ 3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ Ormancılık faaliyetlerinin gerçekleşebilmesi için alt yapı tesisi olan orman yolları olmalıdır. Orman Yollarının Özelliği Orman yolu bir bilgisayar programı gibidir. Nasıl ki

Detaylı

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ Dr. Bülent SELEK, Daire Başkanı - DSİ Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı, ANKARA Yunus

Detaylı

Eskişehir Kent Merkezi Kentsel Dönüşüm Projesi

Eskişehir Kent Merkezi Kentsel Dönüşüm Projesi Eskişehir Kent Merkezi Kentsel Dönüşüm Projesi M e v c u t d u r u m 5 T e m e l s t r a t e j i 1 Bütünleşme Stratejisi Proje alanının doğu-batı, kuzeygüney yönlerinde; -Porsuk Nehri kıyıları -Kentpark

Detaylı

Orman Fonksiyonları -Zonlama Biyoçeşitlilik Koruma Alanları Estetik-Ekotuirzm İğneada: Fonksiyonlar: Ölçüt, Gösterge ve Aktiviteler Fonksiyonlar: Ölçüt, Gösterge ve Aktiviteler (Camili) Fonksiyonlar Ölçüt

Detaylı

PEYZAJ MİMARLIĞI VE PEYZAJ MİMARLIĞI BÖLÜMÜ

PEYZAJ MİMARLIĞI VE PEYZAJ MİMARLIĞI BÖLÜMÜ BARTIN ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ PEYZAJ MİMARLIĞI PEYZAJ MİMARLIĞI VE PEYZAJ MİMARLIĞI BÖLÜMÜ İletişim: www.bartin.edu.tr/ Tel : 03782235126 Fax : 03782235065 Adres : Bartın Üniversitesi, Orman Fakültesi,

Detaylı

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ Bayram HOPUR Entegre Projeler Uygulama Şube Müdürü Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü www.cem.gov.tr 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu- 29.04.2013 İstanbul ULUSAL

Detaylı

3. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU. Sıtkı ERAYDIN Dağlık Alan Yönetimi Şube Müdürlüğü sitkieraydin@ogm.gov.tr

3. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU. Sıtkı ERAYDIN Dağlık Alan Yönetimi Şube Müdürlüğü sitkieraydin@ogm.gov.tr 3. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU Sıtkı ERAYDIN Dağlık Alan Yönetimi Şube Müdürlüğü sitkieraydin@ogm.gov.tr İSTANBUL- NİSAN 2013 TAŞKIN VE SEL KORUMADA YUKARI HAVZADA ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN YAPILAN

Detaylı

FRANSA. Turizm,Ulaşım,Sanayi. www.sosyal-bilgiler.com

FRANSA. Turizm,Ulaşım,Sanayi. www.sosyal-bilgiler.com FRANSA FİZİKİ ÖZELLİKLERİ Coğrafi konum Yer şekilleri İklimi BEŞERİ ÖZELLİKLER Nüfusu Tarım,Maden Turizm,Ulaşım,Sanayi www.sosyal-bilgiler.com FRANSANIN KİMLİK KARTI Başkenti: Paris Dili: Fransızca Dini:

Detaylı

Tarým Arazilerinin Amaç Dýþý Kullanýmý; Erzurum Örneði

Tarým Arazilerinin Amaç Dýþý Kullanýmý; Erzurum Örneði Tarým Arazilerinin Amaç Dýþý Kullanýmý; Erzurum Örneði Ekoloji 13, 52, 1-6 2004 Ali Kýlýç ÖZBEK Devlet Su Ýþleri 8. Bölge Müdürlüðü 25100, ERZURUM Taþkýn ÖZTAÞ Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Toprak

Detaylı

1. Nüfus değişimi ve göç

1. Nüfus değişimi ve göç Sulamanın Çevresel Etkileri Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sağlık Etkileri 1.Nüfus değişimi ve göç 2.Gelir düzeyi ve işgücü 3.Yeniden yerleşim 4.Kültürel

Detaylı

Eski Amerikan Toprak Sınıflama Sistemine göre Türkiye deki büyük toprak grupları ve toprak haritalamada kullanılan semboller

Eski Amerikan Toprak Sınıflama Sistemine göre Türkiye deki büyük toprak grupları ve toprak haritalamada kullanılan semboller Eski Amerikan Toprak Sınıflama Sistemine göre Türkiye deki büyük toprak grupları ve toprak haritalamada kullanılan semboller Büyük Toprak Grubu Eğim-Derinlik Kombinasyonu Taşlılık Arazi Kullanımı F 10

Detaylı

(2010)(Soykan, A., Sönmez, S., Cürebal, İ. ile birlikte). Edremit in Anıtsal ve Korunmaya Değer Ağaçları. Karakutu Yayınları. ISBN: 978-6051-200-06-4

(2010)(Soykan, A., Sönmez, S., Cürebal, İ. ile birlikte). Edremit in Anıtsal ve Korunmaya Değer Ağaçları. Karakutu Yayınları. ISBN: 978-6051-200-06-4 (2010) Biyocoğrafya (2.Basım). MKM Yayıncılık, ISBN 978-605 5911-21-8 Bitki ve Hayvanların yeryüzünde dağılışı ve bu dağılışa etki eden coğrafi faktörlerle birlikte alan bir çalışmadır. Canlıların ekosistem

Detaylı

Sedirler (Cedrus) Türkiye de doğal olarak yetişen. Türkiye de egzotik (yaygın ya da parklarda)

Sedirler (Cedrus) Türkiye de doğal olarak yetişen. Türkiye de egzotik (yaygın ya da parklarda) Sedirler (Cedrus) Türkiye de doğal olarak yetişen Toros (Lübnan) Sediri (C. libani) Türkiye de egzotik (yaygın ya da parklarda) Himalaya Sediri Atlas Sediri (C. deodora) (C. atlantica) Dünyada Kuzey Afrika,

Detaylı

Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri,

Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri, Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri, KIRSAL ARAZİ YÖNETİMİNDE ANALİTİK VERİLERİN ELDE EDİLMESİ VE SENTEZ PAFTALARININ ÜRETİLMESİ; Prof. Dr. Yusuf KURUCU

Detaylı

BALIKESİR-ÇANAKKALE PLANLAMA BÖLGESİ 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI 3. FAALİYET RAPORU

BALIKESİR-ÇANAKKALE PLANLAMA BÖLGESİ 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI 3. FAALİYET RAPORU BALIKESİR-ÇANAKKALE PLANLAMA BÖLGESİ 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI 3. FAALİYET RAPORU TEMMUZ 2012 YÜKLENİCİ: DOĞUKAN & BHA İŞ ORTAKLIĞI 1 "Balıkesir-Çanakkale Planlama Bölgesi 1/100 000 Ölçekli

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

ÇANAKKALE NİN GELİŞME ALANLARINDA EKOLOJİK YAKLAŞIMLAR. İsmail ERTEN

ÇANAKKALE NİN GELİŞME ALANLARINDA EKOLOJİK YAKLAŞIMLAR. İsmail ERTEN ÇANAKKALE NİN GELİŞME ALANLARINDA EKOLOJİK YAKLAŞIMLAR İsmail ERTEN Çanakkale bölgesi düz damlı ve kırma çatılı yapılar dağılım Çanakkale kentinin yerleşim alanlarının 1. dönem dağılışı 1462-1500 Çanakkale

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

FAYLARI ARAZİDE TANIMA KRİTERLER TERLERİ TEKTONİK IV-V. V. DERS. Doç.. Dr. Sabah YILMAZ ŞAHİN

FAYLARI ARAZİDE TANIMA KRİTERLER TERLERİ TEKTONİK IV-V. V. DERS. Doç.. Dr. Sabah YILMAZ ŞAHİN FAYLARI ARAZİDE TANIMA KRİTERLER TERLERİ JEOFİZİK K MÜHENDM HENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEKTONİK IV-V. V. DERS Doç.. Dr. Sabah YILMAZ ŞAHİN Fayları Arazide Tanıma Kriterleri Fay düzleminin karakteristik özellikleri

Detaylı

İnce Burun Fener Fener İnce Burun BATI KARADENİZ BÖLGESİ KIYI GERİSİ DAĞLARI ÇAM DAĞI Batıdan Sakarya Irmağı, doğudan ise Melen Suyu tarafından sınırlanan ÇAM DAĞI, kuzeyde Kocaali; güneyde

Detaylı

EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI

EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI Hydrau-Tech Inc. 33 W. Drake Road, Suite 40 Fort Collins, CO, 80526 tarafından hazırlanmıştır

Detaylı

Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu

Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu Ormanların yağışlardan yararlanmayı artırma, su ekonomisini düzenleme ve sürekliliğini sağlama, su taşkınlarını önleme, dere, nehir, bent, baraj, su kanalı ve benzeri

Detaylı

KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ

KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ Okulumuz Gezi İnceleme ve Tanıtma Kulübümüz 17-18 Ocak 2015 tarihinde bir gece konaklamalı KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA gezisi gerçekleştirdi.. 17 Ocak 2015 Cumartesi sabahı

Detaylı

Deprem, yerkabuğunun içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamı ve yeryüzünü

Deprem, yerkabuğunun içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamı ve yeryüzünü Deprem, yerkabuğunun içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamı ve yeryüzünü sarsma olayıdır. Bir deprem planı hazırlamalıyız. Bu planda

Detaylı

Doðal Unsurlar I - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar II - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý

Doðal Unsurlar I - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar II - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý Ödev Tarihi :... Ödev Kontrol Tarihi :... Kontrol Eden :... LYS COĞRAFYA Ödev Kitapçığı 1 (TM-TS) Doðal Unsurlar - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý Adý

Detaylı

Ormanların havza bazında bütünleşik yaklaşımla çok amaçlı planlanması

Ormanların havza bazında bütünleşik yaklaşımla çok amaçlı planlanması Ormanların havza bazında bütünleşik yaklaşımla çok amaçlı planlanması Prof. Dr. Emin Zeki BAŞKENT Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi, TRABZON Sunuş 1.Ormanların havza bazında ekosistem tabanlı

Detaylı

KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA

KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA GÜNÜMÜZDE ve GAP KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA Türkiye nüfusunun yaklaşık %48.4

Detaylı

UZUN DEVRELİ GELİŞME PLANI HAZIRLAMA SÜRECİ VE BÖLGELEME

UZUN DEVRELİ GELİŞME PLANI HAZIRLAMA SÜRECİ VE BÖLGELEME UZUN DEVRELİ GELİŞME PLANI HAZIRLAMA SÜRECİ VE BÖLGELEME DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Milli Parklar Daire Başkanlığı Cihad ÖZTÜRK Orman Yüksek Mühendisi PLANLAMA NEDİR? Planlama, sorun

Detaylı

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ Sulama? Çevre? SULAMA VE ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ SULAMA: Bitkinin gereksinimi olan ancak doğal yağışlarla karşılanamayan suyun toprağa yapay yollarla verilmesidir ÇEVRE: En kısa tanımıyla

Detaylı

Güzergâh KoridorununFotoğrafları

Güzergâh KoridorununFotoğrafları EK O-2 Mevcut Peyzaj Karakteri Güzergâh KoridorununFotoğrafları O2-1 EK O-2: MEVCUT PEYZAJ KARAKTERİ GÜZERGÂH KORİDORUNUN FOTOĞRAFLARI Otoyol güzergâhı boyunca peyzaj kırsal ya da yarı-kırsal karakterdedir;

Detaylı

ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Yasemin Özdemir, İrfan Akar Marmara Üniversitesi Coğrafya Bölümü Marmara Üniversitesi

Detaylı

T.C. Doğu Marmara Kalkınma Ajansı Düzce Yatırım Destek Ofisi Yatırıma Uygun Turizm Alanları Raporu Sektörel Raporlar Serisi IX

T.C. Doğu Marmara Kalkınma Ajansı Düzce Yatırım Destek Ofisi Yatırıma Uygun Turizm Alanları Raporu Sektörel Raporlar Serisi IX T.C. Doğu Marmara Kalkınma Ajansı Düzce Yatırım Destek Ofisi Yatırıma Uygun Turizm Alanları Raporu Sektörel Raporlar Serisi IX AĞUSTOS 2014 DÜZCE TURİZM YATIRIM ALANLARI T.C. DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI

Detaylı

DEMO : Purchase from Yaşlı www.a-pdf.com Dostu Kent Amasya to remove the watermark

DEMO : Purchase from Yaşlı www.a-pdf.com Dostu Kent Amasya to remove the watermark DEMO : Purchase from Yaşlı www.a-pdf.com Dostu Kent Amasya to remove the watermark Şekil 4.7.9.11.7 Konut girişleri özel durumu olan engelli vatandaşların erişimlerine olanak sağlayacak nitelikte olmayıp

Detaylı

Araştırma (Research) Ordu kenti kentsel peyzaj karakter analizi* Ömer ATABEYOĞLU 1 Yahya BULUT 2

Araştırma (Research) Ordu kenti kentsel peyzaj karakter analizi* Ömer ATABEYOĞLU 1 Yahya BULUT 2 Akademik Ziraat Dergisi 2(1): 1-12 (2013) ISSN: 2147-6403 http://azd.odu.edu.tr Araştırma (Research) Ordu kenti kentsel peyzaj karakter analizi* Ömer ATABEYOĞLU 1 Yahya BULUT 2 1 Ordu Üniversitesi Ziraat

Detaylı

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 2010 YGS SOS.BİL. TESTİNDEKİ / COĞRAFYA SORULARININ MÜFREDAT AÇISINDAN ANALİZİ Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 19. Hayali Rehberler: Paraleller ve Meridyenler

Detaylı

Yayla Turizmi, doğayla iç içe yaşamayı sevenler veya macera tutkunlarının genellikle günübirlik kullanım veya kısa süreli konaklama amacıyla yüksek

Yayla Turizmi, doğayla iç içe yaşamayı sevenler veya macera tutkunlarının genellikle günübirlik kullanım veya kısa süreli konaklama amacıyla yüksek Yayla Turizmi, doğayla iç içe yaşamayı sevenler veya macera tutkunlarının genellikle günübirlik kullanım veya kısa süreli konaklama amacıyla yüksek rakımlı yerlerde yaptıkları turizm faaliyetidir. YAYLA

Detaylı

TRA1 FLORA. Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA

TRA1 FLORA. Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA TRA1 FLORA Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA Avrupa dan Asya ya geçiş, saatten saate belli oluyor. Yiten ormanların yerini sık ve bitek çayırlar alıyor. Tepeler yassılaşıyor. Bizim ormanlarımızda bulunmayan

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Hazırlayanlar

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Hazırlayanlar Hazırlayanlar Tıbbi Teknolog Sait ŞEN Uzman Biyolog Zinnet OĞUZ Çevre Sağlık Teknisyeni Barış HALİÇ Yüksek Gıda Mühendisi Figen ERBİL NAZ Dr. Dilek DİKMEN Giriş ve Amaç Avrupa Birliği Komisyonu tarafından

Detaylı

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 ENDÜSTRİYEL YAPININ YENİLİKÇİ VE BİLGİ ODAKLI DÖNÜŞÜMÜNÜN BURSA ÖRNEĞİNDE İNCELENMESİ PROJE RAPORU İÇİNDEKİLER

Detaylı

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR Dr. Canan KARAKAġ ULUSOY Jeoloji Yüksek Mühendisi 26-30 Ekim 2015 12.11.2015 Antalya Kentsel Su Yönetiminin Evreleri Kentsel Su Temini ve Güvenliği

Detaylı

BÖLÜM B EŞ ERİ DOKULAR

BÖLÜM B EŞ ERİ DOKULAR BÖLÜM 6 Rİ DOKU L A ŞE R BE BÖLÜM 7 COĞRAFYA Coğrafya nın iki ana bölümü vardır: Yer şekillerini, iklim, toprak, bitkiler, hayvanlar ve benzeri elemanlardan oluşan fiziki (doğal) çevreyle ilgilenen fizik

Detaylı

Kentsel Koridorların Estetik ve Đşlevsel Yönden Đrdelenmesi: Düzce Örneği

Kentsel Koridorların Estetik ve Đşlevsel Yönden Đrdelenmesi: Düzce Örneği Kentsel Koridorların Estetik ve Đşlevsel Yönden Đrdelenmesi: Düzce Örneği A Study on Aesthetic and Functional Approach for Urban Corridors: Düzce Pattern Özgür Yerli 1, Güniz A. KESĐM 2 1 Ankara Üniversitesi

Detaylı

TRAKYA DA VEJETASYON DEVRESİ VE BU DEVREDEKİ YAĞIŞLAR. Vegetation period and rainfalls during in this time in Trakya (Thrace)

TRAKYA DA VEJETASYON DEVRESİ VE BU DEVREDEKİ YAĞIŞLAR. Vegetation period and rainfalls during in this time in Trakya (Thrace) Ocak 2010 Cilt:18 No:1 Kastamonu Eğitim Dergisi 227-232 TRAKYA DA VEJETASYON DEVRESİ VE BU DEVREDEKİ YAĞIŞLAR Özet Duran AYDINÖZÜ Kastamonu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Kastamonu

Detaylı

Efemçukuru Yöresinde Altın Madeni Olarak İşletilmesi Düşünülen Sahanın Doğa Koruma Potansiyelinin Araştırılması

Efemçukuru Yöresinde Altın Madeni Olarak İşletilmesi Düşünülen Sahanın Doğa Koruma Potansiyelinin Araştırılması Ege Üniv.Ziraat Fak. Derg.,2004, 41 (1):149-158 ISSN 1018-8851 Efemçukuru Yöresinde Altın Madeni Olarak İşletilmesi Düşünülen Sahanın Doğa Koruma Potansiyelinin Araştırılması Bahar Zafer TÜRKYILMAZ¹ Gülbahar

Detaylı