Pınar SEYFİTTİNOĞLU BİYOLOJİ. Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR. Redaksiyon PALME YAYINCILIK

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Pınar SEYFİTTİNOĞLU BİYOLOJİ. Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR. Redaksiyon PALME YAYINCILIK"

Transkript

1 9. Sınıf BİYLJİ Banu KARAAĞAÇ SRU KİTABI Pınar SEYFİTTİNĞLU Bilgehan PERİ T.C MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı BİYLJİ Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR. Redaksiyon Duygu ÖZTÜRK Ceren KURT Hasan ALTINIŞIK Ebru KARADAĞ PALME YAYINCILIK Ankara2 014 I

2 PALME YAYINLARI: 793 Biyoloji 9. Sınıf Soru Kitabı / Banu KARAAĞAÇ Bilgehan PERİ Pınar SEYFİTTİNĞLU Yayın Editörü : Cemil AYAN Yayına Hazırlama : PALME Dizgi Grafik Tasarım Birimi Yayıncı Sertifika No : Palme Yayıncılık 2014 ISBN : Baskı : Tuna Matbaacılık San. ve Tic. A. Ş. Baskı Tarihi : 2014 Basımevi Sertifika No : Bu kitap 5846 sayılı yasanın hükümlerine göre kısmen ya da tamamen basılamaz, dolaylı dahi olsa kullanılamaz, teksir, fotokopi ya da başka bir teknikle çoğaltılamaz. Her hakkı saklıdır, PALME YAYINCILIK a aittir. II

3 Benim Manevi Mirasım BİLİM ve AKILDIR M. Kemal ATATÜRK III

4 EDİTÖR Son yıllarda ilk ve ortaöğretimde uygulanmaya başlanan öğretim programlarının ana felsefesi, yaşam temelli yaklaşımı esas almasıdır. Bu yaklaşımla, soyut gibi algılanan birçok kavram gerçek yaşamla ilişkilendirilmiş, somut hale getirilmiştir. Bu yaklaşım okullarımızdaki öğretim sürecine tam olarak yerleştirildiği ve uygulandığı zaman öğrencilerimizin derslere olan ilgi ve motivasyonları ciddi bir biçimde artacaktır. Tüm bu gelişmelerin sonucu olarak bilişim toplumunun gerektirdiği becerilere sahip, objektif ve analitik düşünebilen, yaratıcı bir kafa gücüne sahip kuşaklar yetişecektir. Böyle yetişen genç insanlar, ezberden uzak kalacak, sağlıklı iletişim kurabilme yetileri gelişecek; kendini iyi tanıyan, çevresiyle barışık bireyler olacaktır. Palme yayıncılığın hazırladığı bu kitap serisinin içeriği yukarıda belirtilen bakış açısı çerçevesinde oluşturulmuştur. Ayrıca bu kitaplar değişen yeni sınav sistemine (YGS LYS) uygun bir niteliğe sahiptir. Üniversite sınavlarında sorulacak soruların kapsamı ve ağırlık düzeyine uygun bir konu akışı sağlanmıştır. Bu kitapların hazırlanmasında büyük bir özveriyle bana destek veren Palme Yayıncılıkʼın genel müdürü sayın İlhan Budakʼa teşekkür ederim. Palme Yayıncılıkʼtan çıkan bu kitap serisinin tüm öğrencilere yararlı olması ve onların gelişimine bir katkı sağlaması dileğiyle Ankara Cemil AYAN IV

5 ÖNSÖZ Sevgili Öğrenciler, Liselerde eğitimin 4 yıla çıkarılması ile biyoloji müfredatı yeniden düzenlenmiştir. Milli Eğitim Bakanlığı'nın müfredatına bağlı kalarak hazırladığımız bu soru kitabının öğrencilere yeni sistemde yardımcı olacağına inanıyoruz. Değerli öğrenciler, biyoloji dersini anlamanın ve bu derste başarılı olmanın temel kuralı, kavramları anlamak ve kavramlar arasındaki ilişkileri doğru kurabilmektir. Bu amaca yönelik olarak hazırladığımız kitabımızda, konu özetleri, mini sınavlar, konu testleri ve üniversite sınav soruları bulunmaktadır. Mini sınavlar kavramları algılamanıza, konu testleri ise bu kavramları pekiştirmenize yönelik hazırlanmıştır. Bu sayede okul sınavları öncesinde konularla ilgili kavramları hatırlamanız daha kolay olacaktır. Bu kitabı hazırlamamızda bize destek olan Palme Yayıncılık Genel Müdürü Sn.İlhan BUDAK'a, editörümüz Sn. Cemil AYAN'a, tüm dizgi ve grafik çalışmalarını yapan Palme Yayıncılık çalışanlarına teşekkür ederiz. Kitabımızı tercih eden tüm meslektaşlarımıza ve sevgili öğrencilerimize başarı dileklerimizle 2014 Ankara Banu KARAAĞAÇ (0533) Pınar SEYFİTTİNĞLU (0533) Bilgehan PERİ (0532) V

6 İÇİNDEKİLER Sayfa No ÜNİTE 1 YAŞAM BİLİMİ BİYLJİ BÖLÜM 1 BÖLÜM 2 BÖLÜM 3 BÖLÜM 4 : BİLİM, CANLILARIN RTAK ÖZELLİKLERİ VE İNRGANİK BİLEŞİKLER Konu Özeti Mini Sınavlar Konu Testleri : ENERJİ VEREN BESİNLER Konu Özeti Mini Sınavlar Konu Testleri : ENZİMLER VE VİTAMİNLER Konu Özeti Mini Sınavlar Konu Testleri : NÜKLEİK ASİTLER VE ATP Konu Özeti Mini Sınavlar Konu Testleri Üniversite Sınav Soruları Glikoprotein Karbonhidrat ÜNİTE 2 CANLILAR DÜNYASI CANLILIĞIN TEMEL BİRİMİ HÜCRE BÖLÜM 1 : HÜCRE ZARI VE MADDE GEÇİŞİ Konu Özeti Mini Sınavlar Konu Testleri Hücre iskeletinin filamentleri Kolesterol Yüzey proteini İç protein BÖLÜM 2 : HÜCRE RGANELLERİ VE ÇEŞİTLERİ Konu Özeti Mini Sınavlar Konu Testleri Üniversite Sınav Soruları CANLILARIN ÇEŞİTLİLİĞİ VE SINIFLANDIRILMASI BÖLÜM 3 : CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI VE PRKARYT CANLILAR Konu Özeti Mini Sınavlar Konu Testleri VI

7 Sayfa No BÖLÜM 4 : ÖKARYT CANLILAR VE VİRÜSLER Konu Özeti Mini Sınavlar Konu Testleri Üniversite Sınav Soruları ÜNİTE 3 GÜNCEL ÇEVRE SRUNLARI GÜNCEL ÇEVRE SRUNLARI VE İNSAN Konu Özeti Mini Sınavlar Konu Testleri MİNİ SINAV ÇÖZÜMLERİ ÜNİTE 1 : YAŞAM BİLİMİ BİYLJİ ÜNİTE 2 : CANLILAR DÜNYASI ÜNİTE 3 : GÜNCEL ÇEVRE SRUNLARI VII

8 ÜNİTE 1 BİTKİ BİYLJİSİ Bölüm 1 Bitkilerin Yapısı Sitoplazma Çekirdek Ökaryotik hücre 1 YAŞAM Prokaryotik hücre BİLİMİ BİYLJİ Sayfa No BÖLÜM 1 BİLİM, CANLILARIN RTAK ÖZEL- LİKLERİ VE İNRGANİK BİLEŞİK- LER Bilimsel Bilginin Doğası ve Biyoloji Canlıların rtak Özellikleri İnorganik Bileşikler Mini Sınavlar (1 2) Konu Testleri (1 3) BÖLÜM 2 ENERJİ VEREN BESİNLER Karbonhidratlar Yağlar Proteinler Mini Sınavlar (1 5) Konu Testleri (1 4) Sayfa No BÖLÜM 3 ENZİMLER VE VİTAMİNLER Enzimlerin Yapısı Enzimlerin Özellikleri Enzimlerin Çalışmasını Etkileyen Faktörler.46 Vitaminler Mini Sınavlar (1 4) Konu Testleri (1 4) BÖLÜM 4 NÜKLEİK ASİTLER VE ATP Nükleik Asitler DNA RNA ATP Mini Sınavlar (1 4) Konu Testleri (1 4) Üniversite Sınav Soruları rganeller 8

9 BİLİM, CANLILARIN RTAK ÖZELLİKLERİ VE İNRGANİK BİLEŞİKLER A. BİLİMSEL BİLGİNİN DĞASI VE BİYLJİ 1. Bilim KNU ÖZETI Bilim sözcüğü latincede bilmek anlamına gelir. Bilim, bir öğrenme yolu olup doğal dünyayı anlamamıza katkı sağlar. Bilimin kalbinde sorgulama yer alır. Sorgulama, bilgi ve açıklama getirmek için araştırma yapmaktır. Başarılı bilimsel sorgulamanın formülü yoktur. Bütün araştırmalarda olduğu gibi, bilim dikkatli planlama, nedenselleştirme, yaratıcılık, işbirliği, rekabet, sabır ve olumsuzlukların üstesinden gelmek için sürekliliğin yanı sıra zorluklara karşı koyma, macera ve şans ögelerini içerir. 1. Bilimsel Çalışma Süreçleri Bilim insanları, bir sorgulama süreci kullanarak doğal olayların nasıl çalıştığını anlamaya çalışır. Bu sorgulama süreci, gözlem yapma, mantıklı bir hipotez kurma ve bunların sınanmasını içerir. Bilimsel çalışma sürecinin başında çözüm aranacak problemin net bir şekilde ortaya konulması gerekir. Bu amaçla gözlemler yapılır. Gözlem bilgi toplamak için algılarımızın kullanılmasıdır. Kayıt altına alınmış gözlemler veri olarak adlandırılır. Gözlemler, iyi kurgulanmış bir hipotezin kurulmasına yol göstericiliği yapar. Bilimde hipotez bir soruya verilen geçici yanıttır. Bir sonraki basamakta, sonuçların tahmin ettiğimiz gibi olup olmadığını görmek için, hipotezi sınamak üzere kontrollü deneyler ve gözlemler yapılır. Kontrollü deneyler hipotezi doğrulamıyorsa hipotez terk edilir. Bilimsel bir teori, hipoteze göre çok daha geniş kapsamlıdır ve çok daha fazla bulgu tarafından desteklenir. Bilimsel teori ve bilimsel kanun kavramları birbirinden farklı anlamlara sahiptir. Teoriler, doğada gerçekleşen olaylar hakkında yapılan ve arkasında güçlü deliller bulunan açıklamalardır. Bilimsel kanunlar doğal olayların nasıl gerçekleştiği sorusuna cevap verirken, teoriler kanunları açıklar ve neden sorusuna cevap vermeye çalışır. 2. Bir Bilim larak Biyoloji BÖLÜM Biyoloji, teknolojideki gelişmeler ve diğer bilim dallarındaki keşiflerin etkisiyle büyük bir gelişim kaydetmiştir. 1 ÜNİTE 1 YAŞAM BİLİMİ BİYLJİ Bölüm 1 Bilim, Canlıların rtak Özellikleri ve İnorganik Bileşikler 9

10 ÜNİTE 1 YAŞAM BİLİMİ BİYLJİ Bölüm 1 Bilim, Canlıların rtak Özellikleri ve İnorganik Bileşikler Sitoplazma Ökaryotik hücre Çekirdek Prokaryotik hücre rganeller Prokaryot ve ökaryot hücrelerin genel görünümü. Vaşak avlanmak, kar tavşanı ise yaşamını devam ettirebilmek için enerji harcar. Katabolizmadan sa lanan enerji ATP ADP + P i ATP Döngüsü Hücre iflleri için enerji Bu gelişimler, insanoğlunun karşı karşıya kaldığı bir çok problemin (gıda sıkıntısı, küresel iklim değişikliği, sağlık sorunları ve çevre kirliliği gibi) çözümüne büyük katkı sağlamıştır. B. CANLILARIN RTAK ÖZELLİKLERİ 1. Hücresel Yapı Hücre canlıların biyolojik aktivite gösteren en küçük birimidir. Hücreler yapısına göre prokaryot ve ökaryot olmak üzere ikiye ayrılırlar. Prokaryot hücrelerde, çekirdek ve zarla çevrili organeller bulunmaz. Bakteri ve arkeler prokaryot hücre yapısına sahiptir. Ökaryot hücrelerde, çekirdek ve zarla çevrili organeller bulunur. Protista, mantar, bitki ve hayvanlar ökaryot hücre yapısına sahiptir. 2. Beslenme Canlılar metabolik aktivitelerini devam ettirebilmek için gerekli enerjiyi sağlayan molekülleri beslenme ile temin ederler. Canlılar beslenme biçimine göre ototrof ve heterotrof olmak üzere ikiye ayrılır. 3. Solunum ve Enerji Üretimi Canlılar besin monomerlerini solunum reaksiyonları ile parçalayarak ATP üretirler. Solunum reaksiyonları oksijenli ve oksijensiz solunum olmak üzere iki şekilde gerçekleştirilir. 4. Metabolizma Canlı hücrelerde meydana gelen yapım ve yıkım tepkimelerinin tamamına metabolizma denir. Metabolizma anabolizma ve katabolizma olmak üzere ikiye ayrılır. Basit moleküllerin birleştirilerek daha karmaşık moleküllere dönüştürülmesine anabolizma, kompleks moleküllerin parçalanarak daha basit moleküllere dönüştürülmesine katabolizma denir. 5. rganizasyon Canlılarda çeşitli vücut alanlarının belirli kurallar dahilinde özelleşerek oluşturdukları düzene organizasyon denir. Çok hücreli canlılarda yapı ve görevleri aynı olan hücreler dokuları, dokular organları, organlar sistemleri, sistemlerde organizmayı oluşturur. 6. Hareket Hayvanlarda hareket yer ve yön değiştirme şeklinde gerçekleşir. Bu tip hareketlere aktif hareket denir. Bitkilerde hareket sadece yön değiştirme şeklinde gerçekleşir. Bu tip hareketlere ise pasif hareket denir. 10

11 Canlılar çevrelerindeki uyarılara tepki verirler. Beyaz kuyruklu orman tavuğunun beyaz tüyleri, onu karla kaplı çevrede hemen hemen görünmez kılar. Tavşanın büyük kulakları fazla ısının vücut dışına atılmasına yardımcı olarak homeostasinin devamına katkı sağlar. 7. Çevresel Uyarılara Tepki Tüm canlılar çevreden gelen uyarılara farklı tepkiler gösterirler. Bitki köklerinin suya yönelmesi, gözbebeklerimizin parlak ışıkta küçülmesi çok hücreli canlıların gösterdiği tepkilerden bazılarıdır. 8. Üreme Canlıların soylarını devam ettirebilmek için yeni bireyler oluşturmasına üreme denir. Üreme, eşeyli ve eşeysiz olmak üzere ikiye ayrılır. Eşeysiz üreyen canlıların genetik özellikleri ata canlı ile aynıdır. Eşeyli üreyen canlıların genetik yapıları ata canlıdan ve birbirlerinden farklıdır. 9. Boşaltım Metabolizma sonucu vücutta oluşan atık maddelerin hücrelerden dışarı atılmasına boşaltım denir. Çok hücreli canlılarda özelleşmiş yapılar ile boşaltım gerçekleşir. 10. Adaptasyon Canlıların yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özelliklerinin tamamına adaptasyon denir. Bukalemunun bulunduğu ortama göre renk değiştirmesi bir adaptasyon örneğidir. 11. Büyüme Tek hücreli canlılarda büyüme sitoplazma hacminin, çok hücreli canlılarda ise hücre sayısının ve kütlesinin artması sonucu gerçekleşir. 12. Homeostasi (İç Denge) Çevre şartlarının değişmesine rağmen, canlıların iç çevrelerini dengede tutmasına homeostasi (iç denge) denir. 13. Protein Sentezi Prokaryot ve ökaryot tüm canlılar, ribozomlarında kendilerine özgü protein moleküllerini sentezlerler. ÜNİTE 1 YAŞAM BİLİMİ BİYLJİ Bölüm 1 Bilim, Canlıların rtak Özellikleri ve İnorganik Bileşikler 11

12 ÜNİTE 1 YAŞAM BİLİMİ BİYLJİ Bölüm 1 Bilim, Canlıların rtak Özellikleri ve İnorganik Bileşikler δ δ+ H Hidrojen ba Su molekülleri arasındaki hidrojen bağları: Bir su molekülündeki hidrojen atomu ile diğer su molekülündeki oksijen atomu arasında hidrojen bağı kurulur. Böylece su molekülleri birbirine tutunur (kohezyon) H Nötr ph cetveli Asidik Bazik C. İNRGANİK BİLEŞİKLER Canlıların yapısına katılan temel bileşenler iki grupta incelenir. İNRGANİK BİLEŞİKLERİN ÖZELLİKLERİ 1) Genellikle karbon (C) atomu içermezler. 2) Canlıların doğadan hazır olarak almak zorunda oldukları moleküllerdir. 3) Sindirime uğramadan hücre zarından geçebilirler. 4) Enerji vermezler. A Su Su Asitler Bazlar Mineraller Tuzlar Canlıların yaşamaları için gerekli olan temel maddedir. Bitkiler suyun kohezyon ve adhezyon özelliklerini kullanarak, topraktan aldıkları suyu yerçekimine zıt yönde taşıyarak yapraklara ulaştırırlar. Su; özgül ısı değeri yüksek olan, buharlaşma, çözücülük ve donma özelliğine sahip bir moleküldür. B Asitler Bir çözeltinin hidrojen iyonu (H + ) derişimini artıran bileşiklere asit denir. Asitler, mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirirler. C Bazlar norganik Bileflikler Suda çözündüklerinde hidroksil iyonu (H ) veren maddelere baz denir. Bazlar, kırmızı turnusol kağıdını maviye çevirirler. ph Cetveli Bir çözeltinin asitlik ve baziklik derecesini ölçmek üzere hidrojen iyonu derişimi kullanılarak ph cetvelinden yararlanılır. D Tuzlar ve Mineraller Canl lar n Temel Bileflenleri Karbonhidratlar Proteinler Vitaminler ATP Asitlerle bazlar birleşerek tuzları oluşturur. Asidin H + iyonu ile bazın H iyonu birleşip su açığa çıkar. HCl + NaH $ NaCl + H2 Asit Baz Tuz Su rganik Bileflikler Ya lar Enzimler Nükleik asitler Mineraller organizmanın yapısında az bulunmalarına rağmen canlılığın devamı için doğadan hazır olarak alınan maddelerdir. Hücrenin yapısına katılabileceği gibi düzenleyici olarak da görev yapabilirler. Kalsiyum, fosfor, iyot, demir, sodyum ve potasyum gibi maddeler minerallere örnek olarak verilebilir. 12

13 1. Protein sentezi Tepki verme II rganizasyon Beslenme Boflalt m Canlılar n ortak özellikleri Yukarıda canlıların ortak özellikleri verilmiştir. Numaralandırılmış kısımlara eksik olan ortak özellikleri yazınız. I... II... III Aşağıda canlıların ortak özelliklerinden olan hücresel yapı ve organizasyona ait bazı özellikler verilmiştir. Özelliklerle ilgili olan bu ifadelerden doğru olanların yanına "D", yanlış olanların yanına "Y" harfi yazınız. a. Prokaryot hücrelerde, çekirdek ve zarla çevrili organeller bulunmaz. b. Ökaryot hücrelerde, yönetici molekül olan DNA sitoplazmada bulunur. c. Bakteri, amip ve paramesyum gibi canlılar tek hücrelidir. d. Tüm canlılar hücresel yapıya sahiptir. e. Canlılardaki en büyük organizasyon birimi organdır. f. Çok hücreli canlılarda hücreler dokuları, dokular organları oluşturur. g. Fotosentez yapan prokaryot hücrelerde klorofil pigmenti kloroplast organelinde bulunur. h. Protista, mantar, bitki ve hayvanlar âlemindeki canlılar ökaryot hücrelidir. ı. Ökaryot bir hücrede hücre zarı, sitoplazma, zarlı organeller ve çekirdek bulunur. j. Canlılarda organlar özgül olarak organize olduklarında sistemleri oluştururlar. I Hareket Üreme Solunum III Büyüme Mini Sınav DNA 2. RNA 3. Ribozom 4. Hücre zarı 5. Çekirdek 6. Mitokondri 7. Golgi cisimciği 8. Endospor Yukarıda farklı hücre tiplerinde bulunan bazı yapılar verilmiştir. Bu yapıların bulundukları hücre çeşitlerini Venn diyagramı üzerinde gösteriniz. Prokaryot hücre Ökaryot hücre 4. Aşağıda el fenerinin sönmesi üzerine kurulu olan bir bilimsel çalışma örneği verilmiştir. Hipotez #1: Piller bitmiş Öngörü: Pilleri değiştirmek sorunu çözer Öngörünün sınanması Deney hipotezi doğrulamamıştır Gözlemler Soru Hipotez #2: Ampul yanmış Öngörü: Ampulü değiştirmek sorunu çözer Öngörünün sınanması Deney hipotezi doğrulamıştır Bu şemayla ilgili aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına D, yanlış olanların yanına Y harfi yazınız. a. Hipotezlerin doğruluğu öngörülerin sınanması sonucunda ortaya çıkar. b. Gözlemler sonucu elde edilen veriler, hipotezlerin kurulmasında kullanılır. c. Hipotezler, doğruluğu tamamen kanıtlanmış bilimsel bilgilerdir. d. Bir gözleme dayanarak birden fazla hipotez kurulabilir. ÜNİTE 1 YAŞAM BİLİMİ BİYLJİ Bölüm 1 Bilim, Canlıların rtak Özellikleri ve İnorganik Bileşikler 13

14 ÜNİTE 1 YAŞAM BİLİMİ BİYLJİ Bölüm 1 Bilim, Canlıların rtak Özellikleri ve İnorganik Bileşikler 5. Canlıların ortak özellikleri ile ilgili aşağıdaki soruların cevabı olan kavramları boş bırakılan kısımlara yazınız. 1. Hücrede meydana gelen yapım ve yıkım olaylarının tamamına ne denir? Canlılar besin monomerlerini hangi reaksiyonlar ile parçalayarak ATP sentezlerler? Bir canlının yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özelliklerin tamamına ne denir? Canlılarda metabolik faaliyetler sonucunda oluşan atık maddelerin vücutlarından uzaklaştırılmasına ne denir? Canlıların nesillerini devam ettirebilmek için yeni bireyler oluşturmasına ne denir? Bir canlının değişken çevre koşullarına rağmen iç dengesini kararlı halde tutabilmesine ne denir? Canlıların, yaşamsal olaylarını devam ettirebilmek için gerçekleştirdikleri bazı biyokimyasal tepkimeler aşağıda numaralandırılarak verilmiştir. Üretici ve tüketici canlılar bu tepkimelerden hangilerini gerçekleştirebilir? norganik maddeler I rganik monomerler III norganik maddeler ve ATP rganik polimerler a) Üretici canl lar b) Tüketici canl lar II 7. Aşağıda canlılarda gerçekleşen bazı yapım ve yıkım tepkimeleri karışık olarak verilmiştir. Tepkime çeşidini okun üzerindeki kutucuğa yazınız. a) (n) Glikoz Niflasta + (n 1) H 2 b) Protein+(n 1)H 2 (n) Amino asit c) Gliserol+3 Ya asiti Ya + 3H 2 d) C 6 H C 2 + 6H 2 e) Glikojen + (n 1)H 2 (n) Glikoz f) Glikoz + Fruktoz Sükroz + H 2 8. Aşağıda inorganik bileşiklere ait bazı özellikler verilmiştir. Bu özelliklerden doğru olanların yanına "D", yanlış olanların yanına "Y" harfi yazınız. a. Bir çözeltinin hidrojen iyonu (H + ) derişimini artıran bileşiklere asit denir. b. Mineraller inorganik yapıda olduklarından sindirime uğramazlar. c. İnsan kanının phʼı 7,4 civarındadır. d. Sulu çözeltilerin ph değerinin değişmesini önleyen çözeltilere tuz çözeltisi denir. e. Asitlerle bazlar birleşerek tampon çözeltileri oluştururlar. f. Klor (Cl) ve sodyum (Na) minerallerinin ana besinsel kaynağı sofra tuzudur. g. İyot (Ι) minerali eksikliğinde hayvanların diş çürümelerinde hızlanma görülür. h. Suyun özısısı yüksek olduğundan, sudaki sıcaklık değişimleri hızlı olmaz. ı. İnorganik bileşikler, hücrede enerji verici moleküller olarak kullanılırlar. j. Laktik asit (C 3 H 6 3 ) organik, hidroklorik asit (HCl) ise inorganik asitlere örnektir. 14

15 1. Aşağıdaki şekillerde bir bitkinin organizasyon düzeyleri karışık olarak gösterilmiştir. Tabloda verilen organizasyon düzeyi ile ilgili kavramları kutucuk numaralarını kullanarak aşağıdaki şekillerle örnekteki gibi eşleştiriniz Hücre Molekül rgan Doku rganizma rganel Doku Mini Sınav 2. Aşağıdaki I numaralı sütunda biyoloji ile ilgili bilim insanları, II numaralı sütunda ise yaptıkları çalışmalar verilmiştir. Uygun eşleştirmeleri yapınız. I 1. Anton Van Leeuwenhoek 2. James Watson ve Francis Crick 3. Charles Darwin 4. Louis Pasteur Aşağıda canlılara ait bazı özellikler verilmiştir. Canlılarda ortak olarak gözlenen bu özelliklerin yanındaki kutucuklara (4), ortak olmayan özelliklerin yanındaki kutucuklara (X) işaretini koyunuz. 1. İnorganik maddelerden organik madde sentezleme 2. Çevreden gelen uyarılara karşı tepki gösterme 3. Hareket etmek için özelleşmiş organlara sahip olma 4. Protein sentezini ribozom organelinde gerçekleştirme 5. Besin monomerlerini solunum reaksiyonları ile parçalayarak ATP üretme 6. Eşeyli üreme ile tür içi genetik çeşitliliği sağlama 7. Yönetici molekül olan DNAʼyı sitoplazmada bulundurma 8. Boşaltım atıklarını böbrekleri aracılığıyla vücuttan uzaklaştırma 9. Belirli bir görev için özelleşmiş hücrelerden oluşan dokuları içerme 10. Metabolik aktiviteleri için gerekli enerjiyi sağlayan molekülleri beslenme ile temin etme II a. DNA molekülünün yapısının anlaşılması b. Bakterilerin mikroskopla gözlenmesi c. Kuduz aşısının geliştirilmesi d. Evrim teorisinin geliştirilmesi ÜNİTE 1 YAŞAM BİLİMİ BİYLJİ Bölüm 1 Bilim, Canlıların rtak Özellikleri ve İnorganik Bileşikler

16 ÜNİTE 1 YAŞAM BİLİMİ BİYLJİ Bölüm 1 Bilim, Canlıların rtak Özellikleri ve İnorganik Bileşikler 4. Canlıların temel bileşenleri inorganik ve organik maddeler olmak üzere ikiye ayrılır. Aşağıdaki tablolara canlıların temel bileşenlerini yazınız. 1) 2) 3) 4) 5) norganik Maddeler 5. Aşağıda canlıların sahip oldukları bazı özellikler ve bu özeliklere ait görseller verilmiştir. Verilen özelliği ilgili görsel ile eşleştirerek, doğru numarayı kutucuk içine yazınız. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) I. Adaptasyon A. II. Büyüme ve geliflme B. III. Etki tepki C. rganik Maddeler 6. Canlıların ortak özelliklerinden olan üreme olayı eşeyli ve eşeysiz olmak üzere iki şekilde gerçekleştirilir. Aşağıda eşeyli ve eşeysiz üreme ile ilgili bazı özellikler verilmiştir. Venn diyagramı üzerinde bu özellikleri karşılaştırınız. 1. Canlıların soy devamlılığı sağlanır. 2. Temeli mitoz bölünmeye dayanır. 3. Zigot oluşumu görülür. 4. Temel olayları mayoz bölünme ve döllenmedir. 5. Ata canlı ile genetik yapısı aynı olan bireylerin oluşmasını sağlar. 7. Aşağıdaki tabloda bazı mineraller A sütununda, bu minerallerin vücuttaki temel işlevleri ise B sütununda verilmiştir. Verilen mineralleri ilgili temel işlevi ile eşleştirerek doğru numarayı mineralin yanındaki kutucuk içine yazınız. A Kalsiyum (Ca) Fosfor (P) Klor (Cl) Efleyli Potasyum (K) 8. Aşağıdaki terimleri boşluklara uygun biçimde yerleştirerek metni tamamlayınız.... ve... canlıların tamamında... üreme Efleysiz üreme organeli bulunur. Tüm canlılar...ʼlarındaki genetik bilgiye göre...ʼlerini birleştirip, kendilerine özgü yapıda olan... moleküllerinin sentezini bu organelde gerçekleştirirler. B 1. Mide özsuyunun üretiminde ve hormonların çalışmasında etkili olma 2. Kemik ve diş oluşumu ile kanın pıhtılaşma mekanizmasında görev alma 3. Asit baz dengesinin korunmasında, sinir hücrelerinin çalışmasında ve kalp ritminin düzenlenmesinde etkili olma 4. ATPʼnin ve nükleik asitlerin yapısına katılma ribozom ökaryot DNA protein amino asit prokaryot 16

17 1. Bilimsel çalışma sürecinde, I. kontrollü deneyler ile hipotezi sınama, II. gözlemler yaparak veri toplama, III. eldeki verilere uygun hipotez kurma basamakları hangi sıra ile uygulanmalıdır? A) I II III B) II I III C) II III I D) III I II E) III II I 2. Bilimsel çalışmanın bir basamağı olan kontrollü deneyler ile ilgili, I. Bir deney grubu ile bir kontrol grubunu karşılaştırmak için tasarlanır. II. Bir problem ile ilgili veri toplayarak hipotezin kurulmasına yardımcı olur. III. Sonuçları hipotezi desteklemiyorsa hipotez değiştirilir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III 3. Aşağıdaki bilim adamlarından hangisi biyoloji alanında önemli bir çalışma yapmamıştır? A) Ernest Rutherford B) Louis Pasteur C) Gregor Mendel D) Charles Darwin E) Anton Van Leeuwenhoek TEST 1 4. Bilimsel çalışmaya ait olan, I. öngörülerin doğruluğunu kontrollü deneyler ile araştırma, II. problem ile ilgili veriler toplama, III. hipotez ile ilgili tahminler yapma basamaklarından hangileri hipotez kurulmadan önce gerçekleştirilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 5. Aşağıdakilerden hangisi nicel(sayısal) bir gözlemdir? A) Karada yaşayan canlılar su kaybını azaltmak için amonyağı üre ya da ürik asite dönüştürürler. B) Bitkiler klorofil pigmentini üretmek için güneş ışığına ihtiyaç duyarlar. C) Kurak bölgelerde yaşayan bitkilerin yaprakları iğne şeklindedir. D) Sağlıklı bir bireyin vücut sıcaklığı 36,5 C dir. E) Tüm canlılar gaz alış verişini difüzyonla gerçekleştirir. 6. Bilimsel süreçle ilgili, I. Kayıt altına alınmış gözlemlere veri denir. II. Hipotez, iyi kurgulanmış bir soruya verilen geçici bir yanıttır. III. Teorilerin geçerliliği hipotezlerden fazladır. ifadelerinden hangileri doğrudur? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III ÜNİTE 1 YAŞAM BİLİMİ BİYLJİ Bölüm 1 Bilim, Canlıların rtak Özellikleri ve İnorganik Bileşikler 1) & 2) & 3) & 4) & 5) & 6) & 7) & 8) & 17

18 ÜNİTE 1 YAŞAM BİLİMİ BİYLJİ Bölüm 1 Bilim, Canlıların rtak Özellikleri ve İnorganik Bileşikler 7. Aşağıdaki organizmalardan hangisi inorganik maddeleri organik maddelere dönüştürerek ihtiyacı olan besinleri üretebilir? A) B) C) D) E) 8. Gözlemlerin toplanması ve analiz edilmesi, bir çeşit mantığa dayanan önemli sonuçlara götürebilir. Bu mantık tümevarım olarak isimlendirilir. Buna göre, I. Bütün organizmalar hücrelerden yapılmıştır. II. Güneş daima doğudan doğar. III. Prokaryot hücrelerde çekirdek bulunmaz. kavramlarından hangileri tümevarım olarak kabul edilebilir? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III 9. Canlıların tamamında, I. enerji üretimi, II. protein sentezi, III. karbon dioksit kullanımı olaylarından hangileri ortak olarak gerçekleşmez? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III 10. Aşağıdakilerden hangisi biyoloji biliminin çalışma alanına girmez? A) Canlıların birbirleri ve çevreleri ile olan ilişkilerini inceleme B) Kalıtsal karakterlerin bir nesilden diğer nesile aktarımını araştırma C) Canlıları ortak özelliklerine göre gruplama D) Işığın maddelerle etkileşimini inceleme E) Hastalığa neden olan mikroorganizmaların yapısını inceleme 11. Sıcaklığın DNA sentezi hızına etkisini inceleyen bir bilim insanı elde ettiği verileri kullanarak aşağıdaki grafiği çizmiştir. DNA sentez hızı Bu grafiğe göre, I. Sıcaklığın sürekli artırılması DNA sentez hızını olumlu etkiler. II. Sıcaklığın değiştirilmesi DNA sentez hızını etkilemez. III. DNA sentezi için en uygun sıcaklık 36 C civarıdır. yorumlarından hangileri yapılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 12. Aşağıdaki sorulardan hangisinin yanıtı biyolojinin araştırma konusu olamaz? A) Küresel ısınmayı önlemek için neler yapılmalıdır? B) Barajlarda elektrik nasıl elde edilir? C) Bitkiler kendi besinlerini nasıl üretirler? D) Kalıtsal hastalıklar gen tedavisi yöntemi ile önlenebilir mi? E) Virüsler antibiyotiklerden etkilenirler mi? Sıcaklık( C) 18 1) C 2) B 3) A 4) B 5) D 6) E 7) D 8) E 9) B 10) D 11) C 12) B

19 1. Fotosentez yapabilen prokaryot bir hücrede, 2. I. ribozom, II. kloroplast, III. mitokondri organellerinden hangileri bulunur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II Yukarıdaki deney düzeneğinde saf suya bırakılan, I. potasyum, II. vitamin, III. nişasta moleküllerinden hangileri bağırsak torbanın içine geçemez? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II 3. İnorganik bileşiklerle ilgili olarak, I. Canlı vücudunda üretilemeyen ve karbon iskeletine sahip olmayan bileşiklerdir. II. Sindirime uğramadan hücre zarından geçebilirler. III. Enerji kaynağı olarak kullanılmazlar. ifadelerinden hangileri doğrudur? Saf su Ba rsak torba A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II 4. Aşağıda verilen organizasyon basamakları, çok hücreli bir canlıyı oluşturmak üzere basitten karmaşığa doğru sıralandığında baştan 4. sırada hangisi yer alır? A) rgan B) Hücre C) Doku D) rganizma E) Sistem TEST Yukarıdaki şemada gösterilen olaylardan hangileri tüm canlı hücrelerde ortak olarak gerçekleşir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III Glikojen C 2 2 Isı enerjisi Yukarıda gerçekleşen metabolik aktivitelerden hangileri hayvan hücrelerinde gerçekleşen anabolik olaylardandır? A) Yalnız II B) II ve IV C) I ve III D) II, IV ve V E) III, IV ve V 7. Canlıların ortak özelliklerinden olan, I. anabolizma, II. üreme, III. enerji üretimi I II Iflık olaylarından hangileri bir canlının yaşamı boyunca gerçekleşmek zorundadır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III I II Besin ATP III Biyolojik olaylar Glikoz V ATP III IV H 2 C 2 + H 2 ÜNİTE 1 YAŞAM BİLİMİ BİYLJİ Bölüm 1 Bilim, Canlıların rtak Özellikleri ve İnorganik Bileşikler 19

20 ÜNİTE 1 YAŞAM BİLİMİ BİYLJİ Bölüm 1 Bilim, Canlıların rtak Özellikleri ve İnorganik Bileşikler 8. Yukarıda üç farklı bireye ait anabolizma ve katabolizma miktarlarının grafikleri verilmiştir. Buna göre, I. P bireyinde anabolizma olayları katabolizma olaylarından daha fazladır. II. N bireyinde anabolizma ve katabolizma olayları birbirine eşittir. III. R bireyi N ve P bireylerinden daha gençtir. yorumlarından hangileri yapılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II 9. Aşağıdakilerden hangisi tüm canlı türlerinin ortak özelliklerinden birisi değildir? 10. Miktar R N P Birey P N R Anabolizma Katabolizma A) Metabolizma olaylarını gerçekleştirme B) rganik ve inorganik maddelerden oluşma C) Uyarılara tepki verme D) C 2ʼyi organik besin yapımında kullanma E) Boşaltım olayını gerçekleştirme Bir hücrede gerçekleşen yukarıdaki anabolizma tepkimesiyle ilgili, I. ATP harcanır. II. Tüm canlılarda gerçekleşir. III. Dehidrasyon tepkimesidir. ifadelerinden hangileri doğrudur? Miktar ^nh Amino asit $ Protein+ ^n -1h H 2 A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II Birey 11. Hemoglobinin yapısına katılır. Elektron taşıma sistemi elemanıdır. Eksikliğinde anemi (kansızlık) hastalığı ortaya çıkar. Yukarıda özellikleri verilen mineral çeşidi aşağıdakilerden hangisidir? A) Demir (Fe) B) Kalsiyum (Ca) C) Selenyum (Se) D) Bakır (Cu) E) Kükürt (S) 12. Canlılarda gözlenen, I. organik moleküllerden enerji üretmek, II. yadımlama ürünlerini vücut dışına atmak, III. organik maddeleri inorganik maddelere çevirmek, IV. özümleme ürünlerini depolamak 13. olaylarından hangisi solunumun, hangisi boşaltımın temel amacıdır? Solunum Boşaltım A) I III B) I II C) II III D) IV II E) II IV Yukarıdaki şekilde gösterildiği gibi, bazı böcekler su üzerinde yürüyebilirler. Bu durum suyun aşağıdaki özelliklerinden hangisiyle açıklanabilir? A) Çözücü özelliği B) Donma özelliği C) Yüzey gerilimi özelliği D) Buharlaşma özelliği E) Adhezyon özelliği 20 1) A 2) B 3) E 4) E 5) C 6) A 7) C 8) D 9) D 10) E 11) A 12) B 13) C

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır.

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır. CANLILARDA ENERJİ Besinlerin Enerjiye Dönüşümü Besin öğeleri: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler, vitaminler, mineraller Besin maddelerindeki bu öğelerin vücut tarafından kullanılabilmesi için sindirilmesi

Detaylı

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler MBG 111 BİYOLOJİ I 3.1.Karbon:Biyolojik Moleküllerin İskeleti *Karbon bütün biyolojik moleküllerin omurgasıdır, çünkü dört kovalent bağ yapabilir ve uzun zincirler

Detaylı

Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: HÜCRE, ORGANİZMA VE METABOLİZMA KONU ÖZETİ

Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: HÜCRE, ORGANİZMA VE METABOLİZMA KONU ÖZETİ Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: HÜCRE, ORGANİZMA VE METABOLİZMA KONU ÖZETİ Bu başlık altında, ünitenin en can alıcı bilgileri, kazanım sırasına göre en alt başlıklara ayrılarak hap bilgi niteliğinde konu

Detaylı

LYS BÝYOLOJÝ. Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý

LYS BÝYOLOJÝ. Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý LYS BÝYOLOJÝ Soru Çözüm Dersi Kitapçığı 1 (MF) Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý Bu yayýnýn her hakký saklýdýr. Tüm haklarý bry Birey

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

BESİNLERİN ENERJİYE DÖNÜŞÜMÜ

BESİNLERİN ENERJİYE DÖNÜŞÜMÜ BESİNLERİN ENERJİYE DÖNÜŞÜMÜ Bir fabrikanın çalışması ve üretimi için nasıl işçilere ve makinalara ihtiyaç varsa canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için de enerjiye ihtiyaçları vardır. Enerji, bir

Detaylı

Biyoloji Canlıların Temel Bileşenleri, Organik Bileşikler

Biyoloji Canlıların Temel Bileşenleri, Organik Bileşikler Biyoloji Canlıların Temel Bileşenleri, Organik Bileşikler Canlılardaki Organik Bileşikler: Canlı vücudunda biyosentez reaksiyonları sonuncu oluşturulan maddelerdir. Organik moleküllerin vücutta çeşitli

Detaylı

-...sentezlenemezse; - ortamda... birikir. - ortamda... oluşmadığından

-...sentezlenemezse; - ortamda... birikir. - ortamda... oluşmadığından 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 9. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi:12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1.Aşağıda verilen özelliklerden hangisi canlılarda

Detaylı

SINIF. Biyolojik Yorum - Bilimsel Yöntem - Alt Bilim Dalları ve Canlıların Ortak Özellikleri TEST

SINIF. Biyolojik Yorum - Bilimsel Yöntem - Alt Bilim Dalları ve Canlıların Ortak Özellikleri TEST 9. SINIF B Biyolojik Yorum - Bilimsel Yöntem - Alt Bilim Dalları ve Canlıların Ortak Özellikleri 1. Bilim ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? A) Objektif düşünebilmeyi gerektirir. B) Mutlak

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

www.demiraylisesi.com

www.demiraylisesi.com YÖNETİCİ MOLEKÜLLER C, H, O, N, P atomlarından meydana gelir. Hücrenin en büyük yapılı molekülüdür. Yönetici moleküller hücreye ait genetik bilgiyi taşır, hayatsal faaliyetleri yönetir, genetik bilginin

Detaylı

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ Besin Zincirindeki Enerji Akışı Madde Döngüleri Enerji Kaynakları ve Geri Dönüşüm Hazırlayan; Arif Özgür ÜLGER Besin Zincirindeki Enerji Akışı Bütün canlılar yaşamlarını devam

Detaylı

Hücre canlının en küçük yapı birimidir.

Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Bitkilerde bulunan hücredir.bu hücrelerde hücre duvarı bulunduğundan hayvan hücresinden ayrılır. Hücre duvarı vardır. Kofulu büyük ve az sayıdadır. Şekli dikdörtgen

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ B FOTOSENTEZ : 1 Güneş Enerjisinin Dönüştürülüp Depolanması 2 Fotosentez Olayı (Karbondioksit Özümlemesi) 3 Fotosentez Hızını Etkileyen

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ İNORGANİK BİLEŞİKLER Su ORGANİK BİLEŞİKLER GÖREVLERİNE GÖRE

Detaylı

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Outline (İzlence) 1. Hafta Biyokimya Nedir? Organizmadaki Organik Bileşiklerin Yapısı. 2. Hafta Enerji Sistemleri 3. Hafta

Detaylı

Görevi: Bütün vücut hücrelerinin içindeki ve dışlarındaki suyun düzenlenmesi, kalp ritmi, sinir uyarılarının ve kaskasılmalarının

Görevi: Bütün vücut hücrelerinin içindeki ve dışlarındaki suyun düzenlenmesi, kalp ritmi, sinir uyarılarının ve kaskasılmalarının İNORGANİK BİLEŞİKLER Su Asit Baz Tuz Mineraller SU Özellikleri Yüksek yüzey gerilimine sahiptir Yüksek özgül ısı nedeniyle sıcaklık değişimine karşı dirençlidir Yüksek buharlaşma ısısı nedeniyle soğutma

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri Ayrıca bitkilerin yapraklarına yeşil rengi de klorofil adı verilen bu yapılar verir. Besin Zinciri: - Aynı ekosistemde yaşayan canlıların

Detaylı

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir.

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop:  Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir. Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Gözümüzle göremediğimiz çok küçük birimleri (canlıları, nesneleri vs ) incelememize yarayan alete mikroskop denir. Mikroskobu ilk olarak bir kumaş satıcısı

Detaylı

Biyokimya. Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler)

Biyokimya. Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler) Biyokimya Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler) Bölüm 1: Biyokimya ve önemi: 1. Biyokimya tanımı, önemi ve boyutsal

Detaylı

KARBOHİDRATLAR. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ

KARBOHİDRATLAR. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ KARBOHİDRATLAR Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ Karbohidratlar (CHO) şeker, nişasta, glikojen ve selüloz olarak canlılar aleminde en geniş yeri kaplayan makromoleküllerdir. İnsanlar, hayvanlar ve mikroorganizmalar

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

GENEL ÖZELLİKLERİ: Tüm canlılarda sudan sonra en fazla bulunan moleküllerdir. Canlının kuru ağırlığının %50 si proteindir. Oldukça büyük ve kompleks

GENEL ÖZELLİKLERİ: Tüm canlılarda sudan sonra en fazla bulunan moleküllerdir. Canlının kuru ağırlığının %50 si proteindir. Oldukça büyük ve kompleks PROTEİNLER GENEL ÖZELLİKLERİ: Tüm canlılarda sudan sonra en fazla bulunan moleküllerdir. Canlının kuru ağırlığının %50 si proteindir. Oldukça büyük ve kompleks maddelerdir. Hücrede ribozom organelinde

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ. Besinler ve Sindirim. Konu Testi. Sınıf Test-01. 1. Besin içeriği. 4. Sindirim. Pankreas öz suyu kalın bağırsağa dökülür.

FEN ve TEKNOLOJİ. Besinler ve Sindirim. Konu Testi. Sınıf Test-01. 1. Besin içeriği. 4. Sindirim. Pankreas öz suyu kalın bağırsağa dökülür. Besinler ve Sindirim Konu Testi Besin içeriği FEN ve TEKNOLOJİ 4. Sindirim Besinin kimyasal sonunda oluşan olarak sindirildiği yapıtaşları yer Pankreas öz suyu kalın bağırsağa dökülür. B ve K vitaminleri

Detaylı

9. Sınıf. Biyoloji. Soru Bankası. Naci KOÇAK

9. Sınıf. Biyoloji. Soru Bankası. Naci KOÇAK 9. Sınıf Biyoloji Soru Bankası Naci KOÇAK Copright Evrensel İletişim Yayın Dağıtım San. Tic. Ltd. Şti. Bu kitabın her hakkı EVRENSEL İLETİŞİM LTD. ŞTİ. e aittir. Hangi amaçla olursa olsun, bu kitabın tamamının

Detaylı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı Ekosistem Ekolojisi, Ekosistemin Yapısı Ekosistem Ekolojisi Yapısı A. Ekoloji Bilimi ve Önemi Ekoloji canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan etkileşimlerini inceleyen bilim dalıdır. Günümüzde teknolojinin

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ SORU 1: A türüne ait bir bitki (Yaprakları koparılmış) B türüne ait bir bitki (Yapraklı) cam fanus cam fanus su su Ortam sıcaklığı 10 C Ortam sıcaklığı 25 C Bir araştırmacı,

Detaylı

12-A. Alt Bilim Dalları TEST

12-A. Alt Bilim Dalları TEST 12-A B TEST 1 Alt Bilim Dalları 1. Aşağıda biyolojiye ait bazı alt bilim dallarının görevleri verilmiştir. X : Doku ve organların çalışmasını, işlevini inceleyen bilim dalıdır. Y : Canlılardaki yapıların

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri: a) Elementler: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D 1. DNA replikasyonu.. için gereklidir A) sadece mitoz B) sadece mayoz C) mitoz ve mayoz D) sadece gamet oluşumu E) sadece protein sentezi 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

BİYOLOJİ Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR. Redaksiyon

BİYOLOJİ Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR. Redaksiyon 9. Sınıf BİYLJİ Banu KARAAĞAÇ Bilgehan PERİ T. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı BİYLJİ Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR. Redaksiyon

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE HÜCRE Hücre ya da göze, bir canlının yapısal ve işlevsel özellikler gösterebilen en küçük birimidir. Atomların molekülleri,

Detaylı

CANLILIĞIN TEMEL BİRİMİ HÜCRE CANLILARIN ÇEŞİTLİLİĞİ VE SINIFLANDIRILMASI BÖLÜM 1 HÜCRE ZARI VE MADDE GEÇİŞİ...89

CANLILIĞIN TEMEL BİRİMİ HÜCRE CANLILARIN ÇEŞİTLİLİĞİ VE SINIFLANDIRILMASI BÖLÜM 1 HÜCRE ZARI VE MADDE GEÇİŞİ...89 2 CANLILAR CANLILIĞIN TEMEL BİRİMİ HÜCRE DÜNYASI Sayfa No CANLILARIN ÇEŞİTLİLİĞİ VE SINIFLANDIRILMASI Sayfa No BÖLÜM 1 HÜCRE ZARI VE MADDE GEÇİŞİ...............89 Hücre Zarından Madde Geçişleri..........89

Detaylı

ayxmaz/lisebiyoloji.com

ayxmaz/lisebiyoloji.com Adı/Soyadı: Sınıf/No: / Fotosentez İnceleme Çalışma 1. Verilen terimleri kullanarak aşağıdaki ifadeleri tamamlayın. A.Terimler: Klorofil, Kloroplast, Mavi ve kırmızı ışık dalgalarının,yeşil ışık dalgalarının,

Detaylı

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri On5yirmi5.com Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri Bir bölgedeki canlı varlıklarla cansız varlıkların oluşturduğu bütünlüğe ekosistem denir. Ekosistemdeki canlı ve cansız varlıklar birbiriyle

Detaylı

A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000 D) 8 000. A) Yalnız I. B) I, II C) I, III D) I, II, III

A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000 D) 8 000. A) Yalnız I. B) I, II C) I, III D) I, II, III 1) Bir gemiden deniz dibine gönderilen sesin yankısı 8 saniye sonra duyulmaktadır. Sesin sudaki hızının saniyede 1250 m olduğu bilindiğine göre denizin derinliği kaç metredir? A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000

Detaylı

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir.

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. EVDE KİMYA SABUN Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. CH 3(CH 2) 16 COONa: Sodyum stearat (Beyaz Sabun) CH 3(CH 2) 16 COOK:

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ C MADDE DÖNGÜLERİ (6 SAAT) 1 ATP Enerjisi 2 ATP Molekülünün Yapısı 3 Solunum 4 Solunum Çeşitleri 5 ATP Enerjisinin Hücrelerde Kullanılması

Detaylı

9. Sınıf Biyoloji Öğrenci Çalışma Kitabı

9. Sınıf Biyoloji Öğrenci Çalışma Kitabı 9. Sınıf Biyoloji Öğrenci Çalışma Kitabı Bu kitap Bilkent Universitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, CTE 504 Material Design dersi için, Elif Şengün, Hilal Şener ve Rükiye Altın tarafından 2010-2011 akademik

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

ÖABT BİYOLOJİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ KPSS 2016. Eğitimde

ÖABT BİYOLOJİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ KPSS 2016. Eğitimde ÖABT SINIF KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 40'ın üzerinde soruyu kolaylıkla çözebildiğini açıkladı. ÖĞRETMENLİĞİ BİYOLOJİ Eğitimde 29. yıl

Detaylı

CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ Canlının temel yapı ve görev birimi hücredir. Hücreyi oluşturan maddeler de atomlardan meydana gelmişlerdir.

CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ Canlının temel yapı ve görev birimi hücredir. Hücreyi oluşturan maddeler de atomlardan meydana gelmişlerdir. CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ Canlının temel yapı ve görev birimi hücredir. Hücreyi oluşturan maddeler de atomlardan meydana gelmişlerdir. Molekül Organeller Hücre Doku Organ Sistemler Organizma Atom :

Detaylı

Biyoloji sözlüğü. Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik. maddeler gibi biyolojik olmayan faktörlerin tümü.

Biyoloji sözlüğü. Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik. maddeler gibi biyolojik olmayan faktörlerin tümü. Biyoloji sözlüğü -A- Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik maddeler gibi biyolojik olmayan faktörlerin tümü. Belirli çevre koşullarında canlının yaşama ve üreme şansını arttıran kalıtsal

Detaylı

Doğada yaşayan canlıların tamamı hücrelerden oluşmuştur. Canlılardan bazıları tek bir

Doğada yaşayan canlıların tamamı hücrelerden oluşmuştur. Canlılardan bazıları tek bir CANLILIK HÜCREYLE BAŞLAR 1- Canlıların Ortak Özellikleri : Çevremizdeki varlıklar canlı ve cansız varlıklar olarak iki grupta toplanırlar. Cansız varlıklar katı, sıvı ve gaz halindeki maddelerden oluşur.

Detaylı

Nükleik Asitler ÜNİTE 3. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

Nükleik Asitler ÜNİTE 3. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 3 Nükleik Asitler Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Nükleik asitlerin (DNA, RNA) organizmadaki etkilerini, Görev ve işlevlerini, Hangi besinlerde daha zengin olarak bulunduğunu öğrenmiş olacaksınız.

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

A) Sakkaroz B) Maltoz C) Glikoz D) Laktoz E) Nişasta

A) Sakkaroz B) Maltoz C) Glikoz D) Laktoz E) Nişasta 1. Aşağıdaki organellerden hangisinin karşısındaki olayla ilgisi yoktur? A) Ribozom-Protein sentezi B) Kloroplast-Nişasta depolama C) Mitokondri-O2'li solunum D) Hücre zarı-osmoz E) Golgi organeli-madde

Detaylı

Sunum ve Sistematik. Bu başlıklar altında uygulamalar yaparak öğrenciye yorum, analiz, sentez yetisinin geliştirilmesi hedeflenmiştir.

Sunum ve Sistematik. Bu başlıklar altında uygulamalar yaparak öğrenciye yorum, analiz, sentez yetisinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Sunum ve Sistematik 1. BÖLÜM: BİTKİLERİN YAPISI ALIŞTIRMALAR Bu başlık altında her bölüm kazanımlara ayrılmış, kazanımlar tek tek çözümlü temel alıştırmalar ve sorular ile taranmıştır. Özellikle bu kısmın

Detaylı

00220 Gıda Biyokimyası

00220 Gıda Biyokimyası 00220 Gıda Biyokimyası Hazırlayan: Doç.Gökhan DURMAZ 00220 Gıda Biyokimyası-Şubat 2013 1 Bu notların hazırlanmasında aşağıdaki eserlerden yararlanılmıştır; Biyokimya, Engin Gözükara, Nobel Tip Kitabevi,

Detaylı

Monosakkaridler organizmadaki metabolik reaksiyonlara tek başlarına giremezler. Bu nedenle evvela aktifleşmeleri gerekir. Monosakkaridlerin aktif

Monosakkaridler organizmadaki metabolik reaksiyonlara tek başlarına giremezler. Bu nedenle evvela aktifleşmeleri gerekir. Monosakkaridlerin aktif Monosakkaridler organizmadaki metabolik reaksiyonlara tek başlarına giremezler. Bu nedenle evvela aktifleşmeleri gerekir. Monosakkaridlerin aktif formu, fosforik asitle yaptığı esterlerdir Glukoz, galaktoz

Detaylı

Beslenme Dersi sunusu

Beslenme Dersi sunusu Beslenme Dersi sunusu Beslenme ile ilgili kavramlar Besin (lat.aliment): Yenebilen bitki ve hayvan dokularıdır. Su, organik ve inorganik ögelerden oluşur. Hayvansal ve bitkisel olarak iki kaynaktan elde

Detaylı

S. 1) Aşağıdakilerden hangisi biyolojik mücadele ye örnektir? A) Üreaz enziminin üretimi. B) Sadece böcekleri hasta eden virüs üretimi.

S. 1) Aşağıdakilerden hangisi biyolojik mücadele ye örnektir? A) Üreaz enziminin üretimi. B) Sadece böcekleri hasta eden virüs üretimi. S. 1) Aşağıdakilerden hangisi biyolojik mücadele ye örnektir? A) Üreaz enziminin üretimi. B) Sadece böcekleri hasta eden virüs üretimi. C) Tek hücre proteini üretimi. D) Melez bitkilerle bitki türünün

Detaylı

TEOG DENEME SINAVI Adı Soyadı : Sınıf : No : 1. 3.

TEOG DENEME SINAVI Adı Soyadı : Sınıf : No : 1. 3. TEOG DENEME SINAVI Adı Soyadı : Sınıf : No : 1. 3. Bir ekosistemde beslenme ilişkisini gösteren besin zinciri yukarıdaki gibidir. Buna göre 1 ve 2 numaralı canlılar aşağıdakilerden hangileri olabilir?

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

BESLENMENİN BİYOKİMYASAL TEMELLERİ

BESLENMENİN BİYOKİMYASAL TEMELLERİ BESLENMENİN BİYOKİMYASAL TEMELLERİ Beslenme ve besin maddeleri Beslenme, büyüme, gelişme ve yaşamın sürdürülmesi için ekzojen maddelerin sağlanmasıdır. Beslenme sırasında besinler alınır. Besinlerde, bazıları

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Giresun Kale Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 9. Sınıflar Biyoloji Notu II Sayfa:1

2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Giresun Kale Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 9. Sınıflar Biyoloji Notu II Sayfa:1 2. ENZİMLER Hücrelerdeki biyolojik katalizörlerdir, biyokimyasal tepkimelerin gerçekleşmesinde görevlidirler. Katalizörler, kimyasal tepkimelerin hızını arttıran ve tepkimeden etkilenmeden çıkan moleküllerdir.

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1. Bir canlının mitoza hazırlanan hücresinde

Detaylı

Sınav : FEN BİLGİSİ ÖĞ. Yarışma Sınavı. 4 Levha halindeki bir metal tel haline getirildiğinde; A ) Yalnız II B ) C ) D ) E ) A ) B ) C ) D ) A )

Sınav : FEN BİLGİSİ ÖĞ. Yarışma Sınavı. 4 Levha halindeki bir metal tel haline getirildiğinde; A ) Yalnız II B ) C ) D ) E ) A ) B ) C ) D ) A ) 1 I. Yapılarında tek cins molekül veya atom bulunur. II. Belirli sıcaklıkta erirler. III. yrımsal damıtma ile ayrılabilirler. Yukarıdaki özelliklerden hangisi/hangileri saf maddeler için doğrudur? Yalnız

Detaylı

K MYA 8 ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER

K MYA 8 ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER 31 BU ÜN TEN N AMAÇLARI Bu üniteyi çal flt n zda; Karbon hidratlar n genel yap lar n, adland

Detaylı

Karbonhidrat, protein, ya gibi besin maddelerinin yapı ta larına parçalanmasına, sindirim adı verilir. Sindirim iki a amada gerçekle ir.

Karbonhidrat, protein, ya gibi besin maddelerinin yapı ta larına parçalanmasına, sindirim adı verilir. Sindirim iki a amada gerçekle ir. Karbonhidrat, protein, ya gibi besin maddelerinin yapı ta larına parçalanmasına, sindirim adı verilir. Sindirim iki a amada gerçekle ir. Mekanik Sindirim: Besinlerin dil, di ve kaslar yardımı ile küçük

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

Yarışma Sınavı A ) B ) C ) D ) E ) 5 30 C deki 10 g suyun 100 C de buhar olması A ) 5,4 B ) 6,1 C ) 6,7 D ) 4,7 E ) 0,7

Yarışma Sınavı A ) B ) C ) D ) E ) 5 30 C deki 10 g suyun 100 C de buhar olması A ) 5,4 B ) 6,1 C ) 6,7 D ) 4,7 E ) 0,7 1 şağıdakilerden hangisi yanlıştır? 4 Bir cismin hızının birim zamandaki değişimine o cismin ivmesi denir. 1 kg kütleli cisme 1 m/s 2 lik ivme veren kuvvet 1 Newton'dur Bir cismin üzerine etki eden toplam

Detaylı

FOTOSENTEZ C 6 H 12 O 6 + 6 O 2. Fotosentez yapan canlılar: - Bitkiler - Mavi yeşil algler - Bazı bakteriler - Bazı protistalar. Glikoz IŞIK KLOROFİL

FOTOSENTEZ C 6 H 12 O 6 + 6 O 2. Fotosentez yapan canlılar: - Bitkiler - Mavi yeşil algler - Bazı bakteriler - Bazı protistalar. Glikoz IŞIK KLOROFİL Fotosentez FOTOSENTEZ Işık enerjisinin kullanılarak organik bileşiklerin üretilmesidir. Yeşil yapraklı bitkilerin inorganik maddelerden (H 2 O, CO 2 ), ışık enerjisi ve klorofil yardımı ile organik besin

Detaylı

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Outline (İzlence) 1. Hafta Biyokimya Nedir? Organizmadaki Organik Bileşiklerin Yapısı. 2. Hafta Enerji Sistemleri 3. Hafta

Detaylı

Yağ ihtiyacı nereden karşılanır?

Yağ ihtiyacı nereden karşılanır? Besinde Lipitler Besinsel Yağlar 1. Trigliseritler (%90) 2. Kolesterol (serbest ya da yağ asitlerine bağlı halde) 3. Serbest Yağ Asitleri 4. Fosfolipitler 5. Yağda Çözünen Vitaminler (A,D,E,K) Suda çözünmezler

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: MİKROBİYOLOJİYE GİRİŞ...1 BÖLÜM 2: MİKROORGANİZMALARIN MORFOLOJİLERİ.13 BÖLÜM 3: MİKROORGANİZMALARIN HÜCRE YAPILARI...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: MİKROBİYOLOJİYE GİRİŞ...1 BÖLÜM 2: MİKROORGANİZMALARIN MORFOLOJİLERİ.13 BÖLÜM 3: MİKROORGANİZMALARIN HÜCRE YAPILARI... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: MİKROBİYOLOJİYE GİRİŞ...1 1.1. Tanım ve Kapsam...1 1.2. Mikrobiyoloji Biliminin Gelişmesi...2 1.3. Mikroorganizmaların Hayatımızdaki Önemi...5 1.3.1. Mikroorganizmaların Yararları...5

Detaylı

Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu)

Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu) Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu) Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Yağ Asitleri Uzun karbon zincirine sahip

Detaylı

Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz.

Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz. Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz. Do ru Yanl fl 1. Suyun buharlaşma özelliği sayesinde ısı düzenlemesi yapılır. 2. Suyun fotosentezdeki en önemli rolü klorofilin

Detaylı

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm ORGANĠK BĠLEġĠKLER 2. ÜNİTE 6. Bölüm Organik ve Anorganik BileĢiklerin Ayırt Edilmesi Kimya bilimi temelde organik ve anorganik olmak üzere ikiye ayrılır. * Karbonun oksitleri (CO, CO 2 ) * Karbonatlar

Detaylı

SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU

SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU Suyun polaritesinin etkileri Su molekülünün polar olması hidrojen bağlarının oluşmasına neden olur. 2 Su molekülü Oldukça basit yapılıdır. Tekli bağla bağlı olup

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ E BİLEŞİKLER VE FRMÜLLERİ (4 SAAT) 1 Bileşikler 2 Bileşiklerin luşması 3 Bileşiklerin Özellikleri 4 Bileşik Çeşitleri 5 Bileşik

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

Gürcü KIĞILCIM, Yeşim DAŞDEMİR ÇALIK

Gürcü KIĞILCIM, Yeşim DAŞDEMİR ÇALIK YAYIN KURULU Hazırlayanlar Gürcü KIĞILCIM, Yeşim DAŞDEMİR ÇALIK YAYINA HAZIRLAYANLAR KURULU Kurumsal Yayınlar Yönetmeni Saime YILDIRIM Kurumsal Yayınlar Birimi Dizgi & Grafik Mustafa Burak SANK & Ezgi

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III 1: DİYABET...1 Diabetes insipedius...2 Diabetes mellitus...2 Diyabetin Etkileri...3 Belirtiler...4 Nedenler...4 Tedavi...4 Bitkilerin Rolü...5 Tıbbi Faydaları...6 2: KARACİĞER

Detaylı

METABOL ZMA. Metabolizmanın amacı nedir?

METABOL ZMA. Metabolizmanın amacı nedir? METABOL ZMA Canlıda olu an ve devam eden fiziksel ve kimyasal olayların tümüne birden metabolizma adı verilmektedir Ara metabolizma, katabolizma ve anabolizma olmak üzere iki faz içerir; bu iki faz arasındaki

Detaylı

Karbonhidrat Nedir? Bitkiler klorofil, güneş enerjisi, su ve karbondioksiti kullanarak karbonhidratları sentezlerler.

Karbonhidrat Nedir? Bitkiler klorofil, güneş enerjisi, su ve karbondioksiti kullanarak karbonhidratları sentezlerler. Karbonhidratlar Karbonhidrat Nedir? Karbonhidratlar vücudumuza enerji sağlayan besin maddelerinde en fazla bulunan besin öğesidir. Daha çok bitkisel kaynaklı besin maddelerinde yaygın olarak bulunur. Bitkiler

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

DENEY 8 KARBONHĐDRAT REAKSĐYONLARI. Genel Bilgiler

DENEY 8 KARBONHĐDRAT REAKSĐYONLARI. Genel Bilgiler DENEY 8 KARBONHĐDRAT REAKSĐYONLARI Genel Bilgiler Karbonhidratlar hayvansal ve bitkisel organizmalarda önemli işlevler görürler. Kimyasal olarak karbonhidratlar, polihidroksi-aldehitler (aldozlar), polihidroksi-ketonlar

Detaylı

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi Fen Bilimleri 7. Sınıf Aşağıda, sindirim sistemi ile ilgili verilen ifadelerden doğru olanlarının yanına (, yanlış olanlarının yanına (Y) koyunuz. Aşağıda verilen resimde sindirim sistemi organlarının

Detaylı

SİTOPLAZMA VE ORGANELLER

SİTOPLAZMA VE ORGANELLER SİTOPLAZMA VE ORGANELLER Sitoplazma, hücre iskeleti, organeller ve bunların içinde yer aldığı koyu kıvamlı sıvı kısımdan ( sitozol, sitoplazma) oluşur. ORGANELLER 1. Mitokondri 2. Plastitler 3. Ribozom

Detaylı

Kaynak Kitaplar. BESİN KİMYASI Prof.Dr. Halit KESKİN İstanbul Üniversitesi Yayınları-İstanbul

Kaynak Kitaplar. BESİN KİMYASI Prof.Dr. Halit KESKİN İstanbul Üniversitesi Yayınları-İstanbul Besin Biyokimyası Kaynak Kitaplar BESİN KİMYASI Prof.Dr. Halit KESKİN İstanbul Üniversitesi Yayınları-İstanbul BİLİMİN MUM IŞIĞINDA YEMEK Beslenmenin Biyokimyası Prof. Dr. Figen GÜRDOL Nobel Tıp Kitabevleri-İstanbul

Detaylı

BİTKİLERDE FOTOSENTEZ OLAYI

BİTKİLERDE FOTOSENTEZ OLAYI ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU BİTKİLERDE FOTOSENTEZ OLAYI Proje Öğretmenimiz: Münire SAVRANOĞLU Hazırlayanlar: Begüm UYSALEFE Fatma ÖZÜM Gamze TÜRK Nihan PAZARCIOĞLU Salih YÜCE Seda TOZDUMAN İÇİNDEKİLER Sayfa

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI AÇIK ÖĞRETİM OKULLARI AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ - MESLEKİ AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ BİYOLOJİ DERS NOTU. YAZAR Oğuzhan ÜSTÜNEL

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI AÇIK ÖĞRETİM OKULLARI AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ - MESLEKİ AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ BİYOLOJİ DERS NOTU. YAZAR Oğuzhan ÜSTÜNEL T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI AÇIK ÖĞRETİM OKULLARI AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ - MESLEKİ AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ BİYOLOJİ 1 DERS NOTU YAZAR Oğuzhan ÜSTÜNEL ANKARA 2015 MEB HAYAT BOYU ÖĞRENME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YAYINLARI

Detaylı

Yağlar ve Proteinler

Yağlar ve Proteinler Yağlar ve Proteinler Yağlar Yağlar, yağ asitleri ve gliserolden oluşmuş organik bileşiklerdir. Yağlar en ekonomik enerji kaynaklarıdır. Yağlar aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlerin iki katından

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

KAZANIMLAR KARBONHĐDRATLARIN YAPISI VE ÇEŞĐTLERĐ NĐŞASTANIN HĐDROLĐZĐ FEHLĐNG AYIRACININ ETKĐSĐ

KAZANIMLAR KARBONHĐDRATLARIN YAPISI VE ÇEŞĐTLERĐ NĐŞASTANIN HĐDROLĐZĐ FEHLĐNG AYIRACININ ETKĐSĐ ANKARA -2009 KAZANIMLAR KARBONHĐDRATLARIN YAPISI VE ÇEŞĐTLERĐ NĐŞASTANIN HĐDROLĐZĐ FEHLĐNG AYIRACININ ETKĐSĐ KARBONHĐDRAT Pek çok karbonhidratın formülü (CH 2 O) n veya C n (H 2 O) m (karbonun hidratı

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

Ekosistem ve Özellikleri

Ekosistem ve Özellikleri Ekosistem ve Özellikleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Ekosistem Belirli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim halindeki canlılar (biyotik faktörler) ve cansız

Detaylı

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler Vücudumuzda aynı anda birçok karmaşık olayın birbirleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleşmesi denetleyici ve düzenleyici sistemler tarafından sağlanır. Denetleyici ve

Detaylı

ÜNİTE 7 : HÜCRESEL SOLUNUM

ÜNİTE 7 : HÜCRESEL SOLUNUM ÜNİTE 7 : HÜCRESEL SOLUNUM Yaşam için gerekli enerjinin tümü güneşten gelir.güneşte hidrojen füzyonla helyuma dönüşür ve ışık üretilir.yeşil bitkiler güneş ışığının enerjisini fotosentezle glukozdaki kimyasal

Detaylı

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 4. Hafta (07.03.

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 4. Hafta (07.03. Laboratuvar Tekniği Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 4. Hafta (07.03.2014) 1 4. Haftanın Ders İçeriği Biyoteknoloji de Moleküller ph kavramı ve ölçümü

Detaylı

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ Prof. Dr. Bektaş TEPE Canlıların Savunma Amaçlı Kimyasal Üretimi 2 Bu ünite ile; Canlılık öğretisinde kullanılan kimyasal kavramlar Hiyerarşi düzeyi Hiyerarşiden sorumlu atom

Detaylı