SOĞUKDEPO İŞLETMESİ KURS NOTLARI İÇERİĞİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SOĞUKDEPO İŞLETMESİ KURS NOTLARI İÇERİĞİ"

Transkript

1 SOĞUKDEPO İŞLETMESİ KURS NOTLARI İÇERİĞİ 1. Soğutma Sistemleri, Soğutkanlar, Enerji Dengesi Hakkında Temel Bilgiler. 2. Resimlerle Genel Tanıtım: Soğuk Depo Yapıları, Soğuk Odalar, Kompresörler, Tesisatlar. 3. Soğuk depoların cihaz teknolojisi ile soğutulması. 4. Amonyak Soğutkanı ile çalışan merkezi soğutma sistemi ve boru devreleri. 5. Hasat Bölgesi Soğuk Depoculuğu, Soğuk Zincir. 6. Soğuk Depolarda Yönetim ve İşletme Bilgileri. 7. Lojistik Amaçlı Soğuk-Donmuş Muhafaza Depoları. 8. Soğuk Depo İşletmesinde Enerji Akışları ve Kayıpları 9. Soğutma Tesisatı Çalıştırma-Bakım ve Arızaları. 1. SOĞUTMA SİSTEMLERİ ENERJİ DENGESİ HAKKINDA TEMEL BİLGİLER

2 1.0 GENEL TANIMLAR Akışkan : Termodinamik çevrimi oluşturan maddelerdir sıvı, buhar veya gaz halinde bulunabilirler. İç enerji : Atomların hareketlerinden dolayı oluşan kinetik enerjidir Sıcaklık : Atomları kinetik enerjisinin (iç enerjinin) ölçülebilir bir göstergesidir. Birim K (derece Kelvin = C ) Basınç : Birim alana uygulanan Kuvvettir. (birim N/m2=Pascal) Entalpi : iç enerji artı potansiyel enerji kjoule Doymuş sıvı : verilen akışkan basıncı için kaynama noktasındaki sıvı Doymuş buhar : verilen akışkan basıncı için kaynama noktasındaki buhar Buhar yüzdesi : doymuş buhar-sıvı karışımındaki % buhar miktarı Akışkan debisi : akışkanın sistemdeki akış oranı kg/s 1.1. SOĞUTMA MAKİNALARI Soğutma makinaları bir bölgeyi çevre sıcaklığının altında tutmak için kullanılan sistemlerdir. Bu tür sistemlerde tek fazlı akışkan kullanılabileceği gibi iki fazlı akışkanlar da kullanılabilir. Genelde soğutma uygulamaları, yiyeceklerin saklanması, binaların soğutulması gibi uygulamalar için düşünülür, fakat bir çok farklı uygulaması da mevcuttur. Örneğin uzay araçlarının sıvı yakıtlarının eldesi, demir çelik fabrikalarında kullanılan oksijenin elde edilmesi, doğal gazin taşınması ve depolanması gibi alanları kapsayabilir. Soğutma makinaları temel olarak güç üretme makinalarının tersi prensiple çalışır. Dışardan iş girerek soğu enerjisi elde edilir. Hepimiz elimize dökülen kolonyanın serinlik verdiğini biliriz. Bunun temel nedeni kolonyanın içindeki alkolün buharlaşması sonucu çevresinden (elimizden) ısı enerjisi çekmesidir. Soğutma makinalarının çoğu genel olarak bir çalışma akışkanının (soğutkanın) düşük basınçta buharlaştırılması ve yüksek basınçta tekrar sıvılaştırılması prensibine dayanır. Bundan başka bir gazın yüksek basınca sıkıştırıldıktan sonra soğutulması sonrada düşük basınca genleştirilmesi prensibine dayanan soğutma sistemleri de vardır. Bu tür sistemler gazların sıvılaştırılmasında ve uçaklarda sıkça kullanılırlar. Termo-iyonik soğutucularda (Peltier soğutucuları) gittikçe daha fazla kullanım bulunmaktadır. Bu soğutucularda uçlarından birbirine bağlanmış iki değişik tür alaşımdan elektrik akımı geçirilir ve bir uç ısınırken diğeri uç soğur. Soğutma akışkanlarının sıkıştırılması genelde kompresör dediğimiz aygıtlarla gerçekleşir. Kompresörler genel olarak piston silindir tipi, turbokompresörler, vida tipi kompresörler, ses dalgalarıyla sıkıştırma gibi değişik tiplerde olabilir. Absorbsiyon tipi soğutucularda basınç sıvı pompası ve birden fazla sıvının fazlarının ayrılması sistemiyle de oluşturulabilir Soğutma akışkanlarının aynı zamanda genleştirilmesi de gerekmektedir. Genleşme ideal olarak bir türbin veya genleşme makinasında yapılabilir, fakat genel uygulama bir genleşme vanası veya lüle, kılcal bir boru veya delikli levhalar kullanmaya dayanır. Şimdi bu makinaların bazılarını daha detaylı olarak inceleyelim KARNOT SOĞUTMA MAKİNASI Karnot soğutma makinası teorik olarak soğutma akışkanının sıkıştırıldığı bir kompresör, soğutma akışkanının buharlaştırıldığı bir evaporatör, soğutma akışkanının genleştirildiği bir türbin ve bir kondenserden (yoğuşturucu) oluşur. En yüksek çalışma verimine ulaşabilecek makinadır. Akışkan olarak doymuş sıvı buhar karışımını kullanılabilir. Teoride bu çevrim en iyi verim vermekle beraber, pratik kullanımda sıvı buhar karışımının kompresörde sıkıştırılması ve türbinde genleştirilmesi çok zordur. Aynı zamanda türbin pahalı bir araçtır. Bu yüzden bu çevrim pratik uygulamalarda çok fazla yer bulmamıştır.

3 Şekil 1.1 Karnot çevrimi şematik görünüm ve T-s (sıcaklık entropi) diyagramı. Burada 1-2 kompresörü, 2-3 kondenseri, 3-4 türbini, 4-1 evaporatörü göstermektedir STANDART SOĞUTMA ÇEVRİMİ (MAKİNASI) Carnot çevrimindeki problemler bu çevrimi biraz değiştirerek giderilebilir. Kompresöre doymuş sıvı-buhar karışımı gönderilecek yerde karışım kızdırılarak tamamen doymuş veya kızgın buhar haline getirilebilir. Pahalı olan Şekil türbin 1 Karnot bir soğutma genleşme makinası vanasıyla değiştirilebilir. Bu değişiklikler yapıldığında günümüzde en fazla kullanılan soğutma sistemi oluşmuş olur.şekil 2 de bu çevrimin bileşenlerini şematik olarak görmekteyiz. Şekil 1.2 Standart soğutma çevrimi

4 Şekil 1.3 de böyle bir soğutma sisteminin daha ayrıntılı ve gerçekçi bir diyagramını görmekteyiz. Şekil 1.4 de Şekil 1.3 Standart soğutma çevriminin ayrıntılı grafik gösterimi ise aynı çevrimin sıcaklık entropy (T-S) diyagramında gösterilişini görmekteyiz. Şekillerden de görüldüğü gibi soğutma makinası temel olarak bir buharlaştırıcı (evaporatör), bir Yoğuşturucu (Kondanser), bir kompresör ve bir genleşme vanasından oluşmaktadır. Evaporatörde ortamdan ısı enerjisi çekilir, kondenserde ise ısı çevreye verilir. Kondenser ve evaporatör olarak genelde hava veya suya veya soğutulacak besin maddesine ısı aktaracak ısı değiştirgeçlerinden yararlanılır. Kompresör girişine 1, kompresör çıkışı-kondenser girişine 2, kompresör çıkışına 3 ve evaporator girişine 4 dersek, Bu sistemdeki evaporatörün çevreden çektiği ısı : Q evaporatör = m * (h 1 h 4 ) formülü ile hesaplanabilir. Burada m akışkan debisi (kg/s) ve h entalpidir (KJ/kg). Burada m akışkan debisi (kg/s) ve h entalpidir (KJ/kg). Soğutma çevriminde değişik akışkanlar kullanılabilir. Bu akışkanlar ve termodinamik özelliklerinin detayları bir sonraki bölümümüzde verilecektir. Evaporatör giriş ve çıkış şartları bilindiğinde entalpi değerleri termodinamik tablo, diagram veya programlar yardımıyla bulunabilir. Kondenserde dışa atılan ısı ise Q kondenser = m * (h 2 h 3 ) formülü ile hesaplanabilir. Kompresörün çektiği elektrik enerjisi : W kompresör = m (h 2 h 1 ) / mekani-elektrik formülü ile hesaplanır. Buradaki mekani-elektrik kompresör mekanik ve elektrik verimini ifade eder. Kondenser veya evaporatördeki ısı transferinin kompresöre verilen mekanik işe oranına etkinlik katsayısı (COP) adı verilir. COP evaporatör = Q evaporatör / W kompresör COP kondenser = Q kondenser / W kompresör Evaporator etkinlik katsayısı soğutma sistemlerinde, Kondenser etkinlik katsayısı ısıtma sistemlerinde (Isı pompalarında) kullanılır.

5 Şekil 1.4 Standart soğutma çevriminin T-S diyagramında gösterimi Bu hesabı küçük bir örnek problemle görelim : Örnek 1 : Bir standart soğutma makinasında soğutma akışkanı olarak R134a kullanılmaktadır. Akışkan kompresöre 1.4 Bar basınç ve 20 C de 0.05 kg/s debi ile girmekte ve 8 bar 50 C de çıkmaktadır. Akışkan kondenserden 26 C de ve 7.2 de barda çıkmıştır. Akışkan genleşma vanasından 1.5 bar basınçta çıkmıştır. Evaporatördeki ısı çekimi, kondenserdeki ısı transferini bulunuz. Kompresörün mekanik-elektrik verimi 0.9 ise kompresöre giren elektrik enerjisini bulunuz. Sistemin soğutma sistemi ve ısı pompası olarak etkinlik katsayısını bulunuz. bir Freon-12 tablosundan entalpi değerleri aşağıdaki gibi bulunabilir. Burada şunu hemen belirtelim mutlak entalpi değerleri değişik referans değerleri kullanıldığından değişik değişik tablo ve programlarda değişik olabilir, fakat entalpi farkları değişmez. evaporatör çıkışı : P 1 = bar T 1 = -2 C de h 1 = KJ/kg olarak bulunur. Kompresör çıkışı : P 2 = bar T 2 = 70 C de h 2 = KJ/kg olarak bulunur. Kondenser çıkışı : P 3 = bar T 3 = 40 C de x 3 =0.0 (doymuş sıvı) h 3 = KJ/kg olarak bulunur. h4=h3=256.6 KJ/kg (genleşme vanasında dışarıya enerji kaçağı-ısı transferi yoksa entalpi sabit kalır.) Bu değerleri kullanırsak : Q evaporatör = m * (h 1 h 4 ) = 0.05kg/s * ( ) = 7.05 KW Q kondenser = m * (h 2 h 3 ) = 0.05kg/s * ( ) = KW W kompresör = m * (h 2 h 1 ) /h mekani-elektrik = 0.05kg/s/0.9*( ) = KW COP evaporatör = Q evaporatör / W kompresör =7.05/ = COP kondansör = Q kondansör / W kompresör = / = Burada hemen belirtelim ki biz bu makinayı hem ısıtma hem de soğutma amacıyla kullanabilirsek verdiğimiz enerjinin yaklaşık 4.63 katını, sadece soğutma olarak kullanırsak 1.86 katını, sadece ısıtma için kullanırsak 2.76 katını almaktayız. Enerji kazanımı bakımından fabrikamızda makinamızı hem soğutma hem de ısıtma olarak kullanmamız bize büyük

6 avantajlar sağlayabilir. Burada zor olan hem ısıtma hem de soğutma uygulamasını aynı prosessler içinde bulmaktan kaynaklanabilir. 2.0 RESİMLERLE GENEL TANITIM 2.1 SOĞUK DEPO YAPILARI Şekil Soğuk depo dış görünüm Şekil Soğuk depo planı

7 Şekil Soğuk depo planı Şekil Kabuk ve raf yapısı

8 Şekil raf yapısı 2.2 SOĞUK ODALAR Şekil soğuk oda iç görünüm

9 Şekil Meyve sebze soğuk odası iç görünüm Şekil Meyve sebze soğuk odası iç görünüm

10 Şekil Taze muhafaza odası Şekil Depolarda hava yönetimi

11 Şekil Depolarda hava yönetimi Şekil Depolarda hava yönetimi

12 Şekil Depolarda hava yönetimi Şekil Depolarda hava yönetimi

13 Şekil Depolarda hava yönetimi Şekil chiller

14 Şekil chiller Şekil chiller

15 Şekil depolamada gaz yöntemi Şekil depolamada gaz yöntemi Şekil depolamada gaz yöntemi

16 Şekil depolamada gaz yöntemi 2.3 KOMPRESÖRLER Şekil serisi amonyak kompresörü Şekil açık silindirli amonyak kompresörü

17 Şekil açık silindirli soğutma kompresörü Şekil açık tip vidalı kompresör Şekil Hermetik amonyak pompaları 3 ve 1 kademe Şekil Hermetik kompresör bataryaları

18 Şekil kompresör dairesi Şekil scroll kompresör Şekil vidalı kompresör dairesi Şekil yarı hermetik vidalı kompresör 2.4 HAVA SOĞUTUCULAR Şekil amonyak soğutucu

19 Şekil Çift üflemeli oda soğutucu Şekil Soğutucular ve montajları

20 Şekil glikollü su ile çalışan oda soğutucusu Şekil Monoblok oda soğutma cihazı 2.5 YARDIMCI SİSTEM EKİPMANLARI Şekil Donmuş gıda ve dondurma sistemi akış diyagramı

21 Şekil Evaporatif yoğuşturucular Şekil kuru ıslak ve kuru soğutucular Şekil kuru ıslak ve kuru soğutucular

22 Şekil marmaris çoklu kompresörlü ünite Şekil plakalı eşanjörler

23 Şekil plakalı eşanjörler Şekil sıvı soğutucular

24 Şekil şok soğutucu (hızlı dondurucu) Şekil split tip endüstriyel soğutma Şekil üniversal kondenser

25 Şekil vanalar Şekil pressostat Şekil Soğuk duvarına monte edilen basınç dengeleme ventilleri

26 Şekil zemin ısıtma sistemleri Şekil baudelot plakalı soğutucu

27 Şekil donmuş gıda ve dondurma tesisi

28 Şekil sıvı soğutucular Şekil su soğutma gurubu

29 2.6 OTOMASYON Şekil donmuş gıda dondurma projesi Şekil sistem görünümü

30 Şekil kontrol ekranları Şekil kontrol ekranları

31 Şekil kontrol ekranları Şekil kontrol ekranları

32 Turan ERKAN Makina Mühendisi TERKAN ISI SANAYİ VE TİCARET LTD.ŞTİ. SOĞUK DEPOLARIN CİHAZ TEKNOLOJİSİ İLE SOĞUTULMASI İnsanoğlu uzun yıllar kullanmakta olduğu amonyak gazı ile çalışan soğutma tesisi uygulamasından fabrikasyon ürün olarak cihaz üretimine adım atmak için Freon adı ile anılan soğutucu akışkanları üretmeye başladı ve evlerimiz buzdolabı, ofis ve araçlarımız klima cihazı ile tanıştı. Freon gazı soğutma teknolojisinin gelişmesiyle ve zamanla fabrikasyon ürün olarak Paket(Monoblok) Tip Soğuk Depo Cihazları üretildi. Fabrikasyon bitmiş ürün olan Paket Tip Soğuk Depo Cihazları ile soğuk depo tesis etmek kolay hale geldi. Soğuk Zincir altyapısının yaygınlaşmasını hızlandırdı. Soğuk Depo Tesis edilmesine modüler yaklaşımlı çözümler sundu. Tek cihazlı küçük soğuk hava depoları, bir odada birden fazla cihazın kullanıldığı müstakil kullanımlı odalara sahip küçük ve orta ölçekli soğuk depo tesisleri Paket Tip Soğuk Depo Cihazları kullanılarak çalışmaya başladı. Paket Tip Soğuk Depo Cihazları soğutma tesisatı genellikle hermetik olarak planlanmakta ve bu sebeple gaz kaçağı riski bakımından avantajlı olmaktadır. İyi bir teknolojinin uygulandığı otomasyon donanımı ile teknik personel gereksinimine ihtiyaç olmadan uzun yıllar sorunsuz bir şekilde çalışırlar. Peryodik aksam değişimi gerektirmez. Peryodik bakım gereksinimi ortam kirliliğine bağlı olarak kondenser ve evaporatör temizliği ile sınırlı olmaktadır. SİSTEM AVANTAJLARI Geliştirilmiş prototip üzerinden standart modellerde cihaz olarak üretildiklerinden optimizasyon ve verimlilik avantajı olmaktadır. Boru tesisatı olmadığı için daha az soğutucu akışkan kullanılmaktadır. Yüksek otomasyonla insana bağımlılık en az seviyeye getirilmiştir. Soğutma makinistine ihtiyaç yoktur. Cihaz teknolojisi modüler sistem olarakta anılmaktadır. Merkezi sistemlerde olduğu gibi makine dairesi gerektirmemektedir. Uzun boru tesisatları olmamaktadır. Uzun boru tesisatları esasen basınç ve ısı kaybı demektir. Bununda karşılığı enerji tüketiminde artış ve yüksek enerji maliyeti olmaktadır. Cihaz teknolojisi modüler sistem olarak uygulanmaktadır. Her oda bağımsız olarak çalışmaktadır. Kapasite artırımı ve büyüme son derece kolaydır. Cihaz teknolojisi çalışma verimliliği merkezi sisteme göre her zaman avantajlıdır. Çünkü cihaz, ya tasarlandığı en iyi verimi vereceği rejimde tam kapasite çalışmakta, yada durmaktadır. Yani merkezi sistemlerde olduğu gibi ara kapasite kademelerinde çalışma söz konusu değildir. Ara kapasite kademeleri verimsiz çalışma bölgeleridir. Paket cihaz teknolojisinde işletme maliyeti çok düşüktür. Periyodik bakım giderleri yoktur. Sarf malzeme kullanılmamaktadır. Sistem uzun yıllar sorunsuz çalışmaktadır.

33 PAKET CİHAZ SOĞUTMA TESİSATI DR EV P K P H P L SC SF SV Kurutucu Filtre (Drayer) Genleşme Valfi (Expansion Valf) Alçak ve Yüksek Basınç Otomatiği (Pressostat) Yüksek Basınç (High Pressure) Alçak Basınç (Low Pressure) Alt Soğutma (Subcooling) Emiş Hattı Filtresi (Suction Fitler) Solenoid Valf (Solenoid Valf)

34 SOĞUK DEPO GRUPLAMA A) Üretim Bölgesi Depoları Elma üretim bölgesi uzun süreli saklama Depoları Boylama ve ambalaj ile ürünün markete hazırlandığı Paketleme Evi Depoları B) Gıda İşleme Fabrikaları Depoları Mandıra Depoları Süt Ürünleri Fabrikaları Depoları Piliç Kesimhane ve İleri işlem Ürünleri Depoları Kırmızı Et Ürünleri Fabrika Depoları Deniz Ürünleri İşlem Tesisi Depoları C) Gıda Ticareti Depoları Otel Depoları Hal Depoları Toptancı Gıda Çarşısı Münferit Depolar Gıda Ürünleri İşleme Fabrikaları Dağıtım Bölge Depoları Tüketim Bölgeleri Dağıtım Deposu-Lojistik Liman Depoları D) Kesimhane Depoları Büyük ve Küçükbaş Hayvan Kesim Mezbahaları

35

36 MONTAJ Paket Tip Soğuk Depo Cihazı montajı soğuk odanın dış cephesi olan duvarına yapılmalıdır. Dış cephesi olmayan oda uygulamalarında cihaz, iç ve dış üniteler olarak ayrı üretilmekte ve yerinde split montaj yapılmaktadır.

37 SPLIT MONTAJ DETAYLARI Evaporatör ve kompresör ünitesi arasında çekilecek bakır boru tesisatı, alçalan eğimde veya yükselen eğimde olmalıdır. Sorunsuz uzun ömürlü çalışma için bu detay önemlidir. Başarılı bir yoğuşma suyu drenajı için evaporatör montajında, yoğuşma suyu tavasından suyun rahat tahliye edeceği hesaba katılmalıdır. Drenaj borusu oda içinde kalan kısmı izole edilmelidir. Oda içinde drenaj hattı uzunsa rezistans kullanılarak donmaya karşı tedbir alınmalıdır. Cihazlarımızda Copeland scroll tip kompresör kullanılmaktadır. Scroll tip kompresörler yapısal özelliği gereği tek dönme yönünde çalışmaktadır. Ters yönde çalıştığında kompresör volüm transferi yapamadığı için basınç üretmemektedir. Yani yüksek basınç çıkışına manometre bağlandığında nominal basınç okunamaz. Ters yönde kısa süreli çalışma(1 dakikanın altında) sorun yaratmaz. Ancak ters yönde uzun süreli çalışma kompresör hasarına sebep olur. Ters yönlü çalışmaya engel olarak cihazlarımızda elektronik faz sıralama kontrol(motor Koruma Rölesi) donanımı bulunmaktadır. Montaj sonrası ilk çalıştırmaya, kompresör ve fan motorları yön senkronizasyonu yapılarak başlanmalıdır. Trifaz enerji beslemeli kondenser ve evaporatör fanları, motor tarafından bakıldığında saat yönünün tersine dönmelidir. Bu faz sırasının kompresörü doğru dönme yönü ile çalıştırdığından emin olunmalıdır. Cihaz mekanik ve elektrik montajı tamamlandıktan sonra termik ayarları ve pressostat basınç ayarları cihaz özellikleri dikkate alınarak yapılmalı ve bu işlemler tamamlandıktan sonra işletme çalışmasına geçilmelidir. Pressostat basınç ayar değerleri cihazda kullanılan gaz cinsine göre değişmektedir ve kullanılan gaz özellikleri dikkate alınarak basınç ayarları yapılmalıdır. Cihaz çalışmaya başladığında normal olarak expansion valf ayar gerektirmez. Gözlem olarak N serisi cihazlar dönüş vanasında serinlik ve terleme, D serisi cihazlarda vanayı geçmeyen karlanma müşahade edilmelidir. Bu gözlem, oda sıcaklıkları ayar değerlerine geldiğinde yapılmalıdır. D serisi cihazlarda karlanma kompresör gövdesini kaplamamalıdır. Vananın gövdeye bağlandığı noktada karlanma kesilmelidir. Bu sonuçlardan farklı bir durum olduğunda expansion valf superheat ayarı yapılmalıdır. Montaj sonrası çalışma süresince enerji girişi, sorunlu veya ters yönlü olduğunda elektronik enerji kontrol(motor Koruma Rölesi) donanımı cihazı çalıştırmaz. Enerji normal hale geldiğinde cihaz çalışmaya başlar.

38 4. MERKEZİ SOĞUTMA TESİSATI Günümüzde küçük ve orta ölçüdeki depolarda yer kaplama, bakım, montaj ve işletme kolaylığı açısından paket tipi adı verilen soğutma grupları tercih edilmektedir. Ancak, büyük tesislerde ana soğutma sistemi kompresör dairesi veya soğutma merkezi adı verilen bina içinde tesis edilmektedir. Büyük kimya tesislerinde birkaç tane soğutma merkezi mevcut olabilmektedir. Günümüzde çeşitli sorunlardan dolayı merkezi soğutmada freon türü yapay soğutkanların kullanımından kaçınılmakta ve doğal soğutkanlara öncelik verilmektedir. En çok tercih edilen doğal soğutkan Amonyak tır. Sadece soğuk muhafaza gereken; çoğunlukla yaş meyve ve sebze, kuru gıdalar depolanan soğuk depolarda 0 o C lik tek rejim uygulanmaktadır. Soğutma merkezi tüm sistem unsurlarını bulundururken soğutucular soğuk odalara dağılmışlardır Şekil 2- Şeklin sol ve üst tarafındaki tüm sistem elemanları kompresör dairesi içinde (merkezde), soğuk odalardaki soğutucular sağ alt kısımda gösterilmişlerdir. Yuvarlak içine alınmış olan sayılar Şekil 3 te görülen tek kademeli soğutma çevriminin etaplarını göstermektedir.1-kompresör, 2-Elektrik Motoru, 3-Yağ ayırıcı, 4- Çek valf, 5- Su soğutmalı yoğuşturucu (kondenser), 6- Sıvı amonyak tankı, 7- Yağ tahliye vanası, 8- Alçak basınç (buharlaşma basıncı) sıvı ayırıcı tank, 9- Seviye kontrollu genleşme valfi, 10-Sıvı Amonyak sirkülasyon pompaları, 11-Oda soğutucu (buharlaştırıcı) ( h-log p)= (entalpi-basınç)diyagramında görüien tek kademeli soğuk buhar çevrimi uç noktaları soğutma sistemi elemanlarının giriş ve çıkış halleridir: (1) Kompresör girişi (doymuş kuru buhar), (1-2) kompresörde gerçekleşen politropik (kayıplı) sıkıştırma, (1-2 ) adyabatik (ısı alışverişi olmadan gerçekleşen ideal ) sıkıştırma, (2) Kompresör çıkışı Yoğuşturucu girişi (kızgın buhar), (3) Yoğuşturucu çıkışı (birkaç derece aşırı soğumuş sıvı soğutkan) = Genleşme valfi girişi, (4) Sirkülasyon pompası girişiçıkışı,soğutucu girişi (alçak basınçta soğuk sıvı soğutkan), (5) Soğutucu çıkışı ıslak buhar, (1) Sıvı ayırıcı çıkışı-kompresör girişi.

39 log p 3 Pc, t c 2' 2 S=Sabit 4 5 x= ¹/f Po, t o 1 h Şekil 3- Tek kademeli soğuk buhar çevrimi (h,log p) diyagramında görünümü ÜÇ BUHARLAŞMA SICAKLIĞI OLAN MERKEZİ SOĞUTMA TESİSATI Şekil 4 te Soğuk muhafaza, donmuş muhafaza ve dondurma tüneli bulunan bir soğuk depodaki sistemin prensip şeması görülmektedir. Böyle bir tesiste genellikle soğuk odalar C, donmuş muhafaza odaları C, dondurma tünelleri sıcaklıklarda tutulurlar. Buna göre soğutucular içindeki buharlaşma sıcaklıkları da soğuk odalarda -5/- 10 C, donmuş muhafaza odalarında -25/-30 C, dondurma tünellerinde -40/-48 C olabilir. Buna göre soğuk oda kompresör kademesi 1, donmuş oda kompresör kademesi 2, tünel soğutma kademesi 3 tür. Verilen şema genel bir uygulamaya göredir. Günümüzde gelişen teknolojiye bağlı olarak, farklı iki soğutkan (CO2+ NH3) kullanılarak kaskad kademeli soğutma sistemleri de yapılmaya başlanmıştır. Şekil 4 teki sistem elemanları numaralara göre açıklanırsa: 1-Kompresörler, 2-Elektrik Motorları, 3-Yağ ayırıcılar, 4- Çek valf, 5- Su soğutmalı yoğuşturucu (kondenser), 6- YB Sıvı amonyak tankı, 7- Yağ tahliye vanası, 8- Alçak basınç (buharlaşma basıncı) sıvı ayırıcı tanklar, 9- Seviye kontrollu genleşme valfleri, 10-Sıvı Amonyak sirkülasyon pompaları, 11-Oda soğutucular, Donmuş muhafaza ve tünel soğutucu için ilave sıvı amonyak ve tünel booster kompresörü kızgın buhar soğutucu bulunmaktadır. Yuvarlak içine alınan numaralar da çevrimi gösteren (h,log p) diyagramındaki durumları göstermektedir. H, log p diyagramında gösterilen noktalar ise : (1) Birinci kademe sıvı ayırıcı çıkışı-kompresör girişi (doymuş kuru buhar), (1-2) kompresörde gerçekleşen politropik (kayıplı) sıkıştırma, (1-2 ) adyabatik (ısı alışverişi olmadan gerçekleşen ideal ) sıkıştırma, (2) Kompresör çıkışı Yoğuşturucu girişi (kızgın buhar), (3) Yoğuşturucu çıkışı (birkaç derece aşırı soğumuş sıvı soğutkan) = Genleşme valfi girişi, (4) Sirkülasyon pompaları girişi-çıkışı,soğutucu girişi (alçak basınçta soğuk sıvı soğutkan), (5) Soğutucu çıkışı ıslak buhar, (7) ikinci kademe kompresör emişi,(9,10) donmuş muhafaza soğutucu devrelerinde sıvı girişi, ıslak buhar çıkışı, (8) Donmuş muhafaza buhar basıncından kompresör emişi,

40 AB AB AB DONDURMA TÜNELİ Y.B. KADEMESİ SOĞUK MUHAFAZA A.B. KADEMESİ DONMUŞ MUHAFAZA TÜNEL BOOSTER KOMPRESÖRLERİ KOMPRESÖRLERİ KOMPRESÖRÜ Şekil 4- Soğuk ve donmuş muhafaza ile dondurma tüneli bulunan merkezi soğutmalı soğuk depo tesisatı şeması MERKEZİ SOĞUTMALI SOĞUK DEPO TESİSATI Erol ERTAŞ ÖZET Şehirleşmenin büyük bir hızla devam ettiği ülkemizde ve dünyada, gıda üretimi ve dağıtımında soğuk zincirin önemi günden güne artmaktadır. Soğuk depolar bu zincirde iki veya üç noktada fonksiyonel element olarak ortaya çıkmaktadır. Şehirler büyüdükçe soğuk zincir gelişmekte ve büyük soğuk depoların önemi artmaktadır. Soğutkan olarak amonyak kullanılan merkezi soğutmalı soğuk depolar tüm dünya ülkelerinde en önemli alternatiftir. Soğutma sistemi alçak basınçlı sıvı soğutkan sirkülasyon prensibine göre dizayn edilmektedir. Tebliğde bu tip soğutma sisteminde tercih edilen ekipman tipleri ve borulamada uyulması gereken prensipler açıklanmaktadır. 1. GİRİŞ Bu güne kadar soğuk depo tesisatında tercih edilen sistemleri gözden geçirdiğimizde aşağıdaki sınıflamayı yapabiliriz: 1.Merkezi soğutma sistemleri 1.1. Yüksek basınçlı sıvı soğutkan dağıtımlı 1.2. Alçak basınçlı (sıvı) soğutkan dağıtımlı (ABSD) Doğal sirkülasyonlu ABSD Pompa sirkülasyonlu ABSD Basınçlı tank sirkülasyonlu ABSD 1.3. İkinci soğutucu akışkan (salamura) dağıtımlı 2.Merkezi olmayan (desantralize) soğutma sistemleri

41 Bütün ticari ve genel zincir uygulamalarına dönük soğuk depolarda kompresyonlu buhar çevrimi kullanılmaktadır. Soğutma sisteminin ana unsurları kompresör, kondenser, sıvı tankı, genleşme vanası, sıvı ayırıcı, oda soğutucu, pompa ve armatürlerdir. Yukarıda genel bir bakışla sınıflanmış olan bu sistemlerden her birinin daha çok tercih edildiği özel ve genel şartlar mevcuttur. Bildiri ana konusu olan 1,2 (Alçak basınçlı sıvı soğutkan dağıtımlı sistemler) büyük ve endüstriyel ölçekteki soğuk depolarda günümüzde en çok tercih edilen ve uygulanan sistemlerdir. 2. ALÇAK BASINÇLI (SIVI) SOĞUTKAN DAĞITIMLI SOĞUTMA SİSTEMİNİN AVANTAJLARI a) ABSD Sistemlerde soğutkanın dağıtımı sıvı pompası ile yapılır ve problemsizdir. b) ABSD Sistemlerinde soğu üretimi merkezi bir bölümde yapıldığından kontrol ve işletmesi basit ve sorunsuzdur. c) Bir tesiste iki veya üç ayrı buharlaşma basınçlı ile veya çift rejim olarak adlandırılan iki farklı rejimle çalışan odalar tesisi mümkündür. d) Soğutma sistemindeki termodinamik kayıplar bakımından diğerlerine göre üstündür. e) Sistemin genişletilmesi kolaydır. f) Soğutucular ıslak buharlaştırıcı (Soğutkan ile dolu) tarzında çalıştıklarından ısı transfer katsayısı yüksektir. g) Fazla sayıda kompresörlerin aynı sistemde çalıştırılması, kapasite kontrolü ve yedekleme imkanı vardır. h) Makina dairesi dışındaki kontrol elemanı vana sayısı azdır. Soğutkan seviye göstergeli, pompalar, yağ tahliyeler soğutma merkezinde kontrol altıdadır. i) Sulu ve sıcak gazlı defrost sistemleri beraberce uygulanabilir. j) Dış sıcaklık veya kondenser işletme şartlarının dalgalanması oda soğutuculara soğutkan sevkini ve dağılımını etkilemez. Akış kontrol regülatörlerinin ilk ayarlarının değiştirilmesine lüzum yoktur, Çünkü soğutuculara sevkedilen soğutkan miktarı buharlaşan soğutkanın birkaç katıdır. k) Soğutkanın genleşmesi ile buharlaşan kısım hemen alçak basınç sıvı ayırıcıdan kompresöre dönüş yapar. Bu buharın soğutuculara giden dağıtım borularının tasarımında gözönüne alınması gereksizdir. l) Kompresörler doymuş kuru buhar emdiklerinden, soğutkanın çıkış sıcaklığı nisbeten düşüktür ve bu nedenle kompresörlerin ömrü daha uzundur. Aynı nedenle yağ sürüklenmesi daha azdır. Ayrıca yağın büyük kısmı alçak basınç sıvı ayırıcıda kalır ve buharlaştırıcılara giden yağ oranı oldukça düşüktür. ABSD Sisteminin dezavantajları; a) Soğutma sisteminin soğutkan dolgu miktarı genellikle diğer sistemlere göre daha fazladır. b) Oda soğutuculardan dolaştırılan soğutkan miktarının fazla olması, dönüş hattından gelen buharın ıslak olması nedeni ile dağıtım borularının çapları YBSD sistemlerine göre daha büyüktür. c) Pompa işletmesinin kavitasyon ve bakım sorunları vardır. Buna karşılık pompaların enerji sarfiyatı tesisin toplam verim artışı ile dengelenir. d) 3 ten az evaporatörlü küçük depolarda ABSD li sistemler daha pahalıdırlar. Ancak büyük tesislerde bu dezavantaj ortadan kalkar. e) Soğutuculara sıvı soğutkanı götüren borular da izole edilmelidir. 3. ABSD Soğutma Sisteminin Çalışma Prensibi; Resim 1 de ABSD Soğutma sisteminin basitleştirilmiş bir şeması görülmektedir. Soğutkan hem çevrim hem de soğu dağıtım akışkanı olarak kullanılmaktadır. Kondenserden gelen sıvı soğutkanın tümü önce bir alçak basınç sıvı ayırıcı tankı (ABAT) içine genleştirilmekte ve burada ayrışan sıvı soğutkan sıvı ayırıcının alt kısmından genellikle santrifüj bir pompa tarafından alınarak, uzak ve yakınındaki soğuk oda içlerinde bulunan oda hava soğutuculara (OHS) pompalanmaktadır. Pompalanan soğutkan miktarı amonyak için, buharlaşan kısmın 4 katı civarındadır. Bu oran R22 için 3, R134a için 2 dir. Bunun nedeni bu soğutkanların NH 3 e göre hayli düşük buharlaşma, gizli ısıları nedeni ile pompa debilerinin çok fazla olmasıdır. Aynı sirkülasyon oranında pompa güç ihtiyacı CHFC ve CFC lerde 6 8 kat daha fazladır.) Bu durumda odalardan dönüş yapan ıslak buharın kuruluk derecesi amonyak için X= 0,25 olmaktadır. Sirkülasyon ile ilgili basınç kaybı pompa tarafından karşılanmaktadır. Odalardan gelen dönüş borusu makina dairesi içinde bulunan sıvı ayırıcı ana tankı içine boşalmakta ve burada ıslak buhardan ayrılan doymuş kuru buhar kompresör tarafından emilerek buharlaşma basıncının istenen değerde tutulması sağlanmaktadır.

42 Resim 1: Tek buharlaşma sıcaklıklı (tek rejimli ) soğutma sistemi şeması1: Kompresör 2: El motoru, 3: Yağ ayırıcı, 4: çek valf, 5: Kondenser, 6: Sıvı tankı, 7: Yağ alma vanası, 8: AB sıvı ayırıcı tankı, 9: AB sıvı seviye kontrollü genleşme vanası, 10: Sıvı sirkülasyon pompası,11: Oda soğutucu (Evaporatör) (Yuvarlaklar içindeki numaralarla resim 2 deki çevrim noktalarına karşıt olan durumlar gösterilmektedir. log p 3 Pc, t c 2' 2 S=Sabit 4 5 x= ¹/f Po, t o 1 h Resim 2: Resim 1 deki şemaya ait soğutma çevriminin ( h,log p) diyagramında görünüşü 1: Kompresör emişi, 2 : İdeal (isentropik) kompresör çıkışı, 2: Kompresör çıkışı, 3: Kondenser / sıvı tankı çıkışı ( aşırı soğuma!) 4: AB sıvı tankı içindeki kaynar sıvı, 5: Oda soğutuculardan dönüş. Yukarıda belirtildiği gibi, günümüzde yeni yapılan soğuk depolarda ABSD lı sistemlerde Avrupa da büyük oranda yalnızca amonyak soğutkan olarak kullanılmaktadır. 4. Amonyağın ABSD sistemlerde tercih edilmesinin nedenleri. 1. Amonyak ucuz, temini kolay ve doğal soğutucular sınıfına giren bir soğutkandır. Doğaya zararı yoktur. 2. Amonyak zehirli (toksik) soğutkanlar sınıfına girmekle beraber, daha zarar vermeyeceği bir konstrasyonda havaya dağıldığında bile insan ve canlılar tarafından çok keskin kokusu nedeniyle farkedilmekte ve konsantrasyonu tehlike sınırına ulaşmadan önlem alınabilmektedir.

43 3. Yine amonyak hava ile çok dar bir aralıkta (% ) yanıcı-patlayıcı bir karışım meydana getirmekle birlikte 2. maddede belirtilen nedenlerle büyük bir tehlike oluşturmamaktadır. 4. Termodinamik ve ısı transferi özellikleri bakımından diğer soğutkanlardan daha fena değildir. 5. Su ile tam karışabilir. Soğutma sisteminde nem problemi yaratmaz. 6. Madeni yağla karışmaz. Ona karşı kimyasal bir etkisi yoktur asit oluşturmaz. 7. Çelik ve alüminyuma karşı notürdür. Tek dezavantajı bakır ve bakır alaşımlarına karşı kimyasal açıdan aktif olmasıdır. 5. ABSD çevriminin hesabı ve h, logp diyagramında gösterilmesi, durum büyüklüklerinin tayini 5.1. Tek buharlaşma sıcaklıklı soğutma çevrimi: Sistem şeması ve numaralandırma Resim1 de verildiği gibidir. Buna ait çevrim noktaları Resim 2 deki (h, logp) diyagramında gösterilmiş, durum büyüklükleri Resim 1 de ve Resim 2 deki numaralandırma esas alınarak Tablo 1 de verilmiştir. Tablo 1 de kullanılan formüllerde geçen büyüklükler ve boyutları 5,4 numaralı bölümde açıklanmıştır. Tablo 1. Tek rejimli soğutma çevrimi durum büyüklükleri (+ işaretli büyükler (h log p) diyagramından,) (- işaretli olanlar soğutkan özellik tablolarından bulunur) i Kompresör (Kademesi) indike verimi (x) 5.2. İki buharlaşma sıcaklıklı soğutma çevrimi Sistem şeması ve numaralandırma Resim 3 te, çevrim noktaları Resim 4 le, durum büyüklükleri Tablo 2 de verilmiştir AB AB AB DONDURMA TÜNELİ Y.B. KADEMESİ SOĞUK MUHAFAZA A.B. KADEMESİ DONMUŞ MUHAFAZA TÜNEL BOOSTER KOMPRESÖRLERİ KOMPRESÖRLERİ KOMPRESÖRÜ

44 log p K x5= ¹/f1 Pc1, t c1 Pc, t c SI 2" 2 t 8" 12" 8 12 t 9 10 x10= ¹/f2 Po 2, t o2 7 S7 S11 t= salt 13 Po3, t o3 11 Tablo 2: Üç rejimli soğutma çevrimi durum büyüklükleri (+ işaretli büyüklükler (h log p) diyagramından, x işaretli olanlar soğutkan özellik tablolarından bulunur) (1 den 5 e kadar noktalar Tablo 1 deki gibi) ( i Kompresör kademesi indike verimi (x) ) Nokta H (kj/kg) P(kpa) t ºC V m³/kg S (kj/kg ºK 6 + P c t 6 t 4+5 X x 7 + P o2 t o P o1 + + S 8 =S 7 h8' h7 h7 8 i2 P o P o2 t o2 X X 10 1 h9 ( h7 h9) F2 1 F 1 F S7 (1 ) S9 P o2 t o2 ~ V P o3 t o P o1 + + S 11 h12 h11 h11 12 i3 P o X P o3 t o3 X X 5.3. Üç buharlaşma sıcaklıklı soğutma çevrimi: Sistem şeması ve numaralandırma Resim 5 le, çevrim noktaları Resim 6 da, durum büyüklükleri Tablo 3 te verilmiştir.

45 6. Amonyaklı ABSD Sistemlerinin dizayn kriterleri Resim 1 de şeması verilen tek rejimli ABSD soğutma sistemi AB tarafındaki dizayn kriterlerinden en önemlileri şunlardır: 6.1. Sıvı soğutkan pompalama seçenekleri ve pompanın bağlanması A.B soğutkan borulaması 6.3. Oda soğutucuların seçimi devreye bağlanması ve defrost uygulamaları 6.4. A.B sıvı ayırıcının boyutlandırılması 6.5. Otomatik kontrol seçenekleri Soğutkan dolgu miktarı ve yol verme 6.7. Sistemdeki yağ problemleri ve önlemler Sıvı Soğutkan Pompalama Seçenekler: Mekanik pompalar açık, manyetik kavramalı, yarı hermetik ve tam hermetik tipte olabilirler. Bundan başka, gaz basıncı kullanılarak pompalama seçeneği de mevcuttur. (Ashrac ) Pompa rotorları pozitif deplasmanlı dönel tipte veya santrifüj pompa tipinde olabilir. Türbin kanatlı pompalar da mevcuttur. Bunların dizaynında en önemli kriter kaynama noktasına çok yakın sıcaklıkta sıvı emmeleridir. Emiş tarafında ani buharlaşama olmaması için pompa emişindeki en düşük sıvı sütunu NH 3 için 1,0 m den az olmamalıdır. Pompa emişindeki basınç kaybını düşük tutmak için emiş borusu mümkün mertebe kısa, dirseksiz, daralmasız, küresel veya vanalı olmalı, sıvı soğutkan hızı 0,9 m/sn civarında seçilmelidir. Hızın çok düşük seçilmesi de, emiş borusu ölçüsünün ısı kazançlarının artmasına neden olur. Ayrıca emiş borusundaki sıvı soğutkan miktarının çoğalması, sistem basınç düşmeleri sırasında emiş borusunda fazla buharlaşma yaptırır. Pozitif deplasmanlı pompalar düşük devirde çalıştıklarından santrifüj pompalara göre ani buharlaşma tehlikesi daha azdır. Santrifüj pompalarda kavitasyon tehlikesi göz önünde bulundurulmalıdır. Bunlar, yüksek debili pompalardır. HCFC ve HFC ler için seri hermetik pompalar daha uygundur. Büyük NH 3 sistemlerinde mekanik salmastıralı açık santrifüj pompalar tercih edilir. Küçük debiler için kullanılan hermetik pompalarda elektrik motorunun rotoru ve slatoru arasında manyetik olmayan malzemeden ince bir gömlek vardır. Böylece NH 3 tesislerinde de tam hermetik sıvı pompası kullanma olanağı mevcuttur. Çok devreli sistemlerde pompa çıkışında bir baypas emniyet valfi koyulmalıdır. Baypas emniyet valfinin basıncı giriş basıncının en az 2 katı kadar olmalı ve tüm ayrı devreler bu basınç farkı ile problemsiz çalışacak şekilde dizayn edilmelidir. AB sıvı ayırıcının altına bir sıvı çukuru bırakılması, yağ ve pisliğin en altta toplanmasını sağlar. Emiş bağlantısı dipten biraz yukarıdan yapılır. Pompa emişine ince tel kafesli pislik tutucu koyulması tavsiye edilmez. Çünkü sıvı NH 3 ile karışmayan yağ, elek yüzeyini tıkar. Buna karşılık, CHFC li sistemlerde yağ ile soğutkan, tam karıştıklarından böyle bir tehlike yoktur. 6.2 AB Soğutkan Borulaması Herbir buharlaştırıcıya projede ön görülen miktarda soğutkan verilebilmesi için otomatik akış kontrolu düzenleri kurulabilir. Ancak sistemdeki basınçlar, dış etkenlerden bağımsız olarak sabit kaldıklarından, ilk yolvermede el ayar vanaları veya orifislerle yapılan debi ayarlamaları bozulmaz. Çünkü AB sistemi akış ayar elemanlarındaki basınç farkları düşük düzeydedir. Hassas ayarlanabilen el ayar vanaları yerine kalibre edilmiş el ayr (regülatör) vanaları kullanılması bir miktar kolaylık sağlar. Boru boyutlandırılması - Sıvı gidiş hattı buharlaştırıcı kapasitesine göre değil, hakiki sıvı soğutkan akış debisine göre hesaplanacaktır. Buna göre manual soğutma sistemlerine göre yapılmış tablo veya abaklardan sirkülasyon oranı ile kapasitenin çarpımından bulunacak fiktif soğutma kapasitesine göre boru çapı seçilir. - Islak buhar dönüş borusu çapı, kuru buhar için bulunan çaptan bir boy büyük alınır. Diğer bir yöntem; akış hızının kuru buhar hızına göre? 1/ sirkülasyon oranı faktörü kadar azaltmasıdır. Bu durumda sirkülasyon oranı 4 ise hız faktörü? 1/4 = 0,5 olmaktadır. Yani ıslak buhar hızı kuru buhar hızının yarısı olmalıdır. - Düşey istikamette yükselen nemli buhar borusu içindeki ıslaklık (sıvı soğutkan oranı) daha yüksek olmaktadır. Debi azaldıkça bu kısımda tutulan sıvı oranı artar, ve borudaki basınç kaybı iki fazlı akışa göre artar. Amonyaklı sistemlerde düşey çıkış borularındaki bu kayıp toleransı statik sıvı sütununa eşit değerde alınmalıdır. CHFC ler için kuru buhar sistemlerinde olduğu gibi ikili yükselen boru öngörülmelidir. Özel hallerde NH 3 için de sıvı tutunma kademeleri ve çift yükselme borusu çözümleri önerilir. Bu kısımlarda kullanılacak vanalar düşük basınç kayıplı cinsten olmalıdır.

46 - Pompa basınç farkının % si akış debisini kontrol eden regülatör vana veya orifisler için ayrılır. Buradan AB sıvı ayırıcıya kadar olan basınç düşüşü tipik sistemlerde 35 kpa dır. (evaporatördeki iki fazlı akış + olabilecek bir evaporatör basınç kontrol regülatörü + ıslak buhar dönüş borusundaki toplam basınç kaybı) Pompa çıkışından evaporatör girişindeki debi ayar regülatör (vanasına) kadar olan basınç kayıpları tek katlı bir tesiste ve genel tavsiyelere göre yapılan boru boyutlandırması için 70 kpa olabilir. Bu durumda toplam pompa basınç farkı kpa olmaktadır. Çok katlı tesislerde statik sıvı basıncı ayrıca hesaba katılmalıdır. 6.3 Oda soğutucuların seçimi ve devreye bağlanması : ABSD li sistemde kullanılan evaporatörlerin buna uygun şekilde dizayn edilmiş olmaları gerekir. Alttan sıvı giriş, soğutucu içindeki paralel boru devrelerine eşit miktarda soğutkan dağılımı ve iç yüzeyin soğutkan tarafından eşit ıslatılması bakımından problemsizdir. Altta giriş borusundan I Z çap daha büyük bir kollektör bulunması yeterlidir. Üstten dağıtımda üst kollektörden sıvı soğutkanın serpantinlere eşit miktarda dağılması için imalat detaylarına özel itina gösterilmesi gerekir. Bir sistemde her iki dağıtım şekli bir arada kullanılabilir. Üstten dağıtımın avantajları ve gerekleri : - Soğutkan dolgusu daha azdır, - Yağ dönüşü daha iyidir. - Evaporatörün boşalması ve defrostun başlatılması kolaydır. - Soğutkan dönüş borusunun seviyesi çıkıştan aşağıda olmalıdır. Alttan dağıtımın avantajları : - Soğutkanın eşit dağılımıproblemsizdir. - Evaporatör ve sıvı ayırıcının birbirlerine göre konumlandırılmaları daha az önemlidir. - Sistem yerleşimi ve borulama daha az problemsizdir. Ancak alttan dağıtımda deforst öncesinde, sıvı soğutkanın soğutucudan boşaltılması için bazı önlemler alınmalıdır. (Lit EE) 7 numaralı resimde alttan dağıtımda soğutmanın duraklatılması anında, soğutkanın evaporatörden kendiliğinden boşalabilmesi ve defrost işlemine hemen hazır olabilmesi için yapılması gereken bağlantı şekli görülmektedir. Resim 7 Eğer soğutkan dağıtım borularının seviyesi, alt kollektör seviyesinin üzerinde ise, her duraklamada evaporatör içinde bir miktar soğutkan kalır. Fanlar durdurulmuş olsa bile, bu sıvı soğutkan bitinceye kadar yavaş bir şekilde buharlaşmaya devam eder. Kritik durumlarda evaporatör civarında istenenden daha düşük sıcaklıkta doğal hava sirkülasyon oluşur ve depolanan mala zararı dokunabilir. B S IB S YANLIŞ DOĞRU ds ds hv Şekil 7 : Oda soğutucu evaporatörün sıvı soğutkan dağıtım ve ıslak buhar borusuna göre pozisyonu

47 Defrost uygulamaları : Şekil 7 deki gibi ideal tarzda bağlanmış alttan sıvı dağıtımlı veya üstten dağıtımlı ve dönüş borusu seviyesinin evaporatör çıkışından aşağıda olduğu durumlarda gerek su duşu ile, gerek sıcak gazla yapılacak defrost işlemlerinde bir problem oluşmaz. Defrost (buz eritme) başlangıcında evaporatör içinde kalacak olan bir miktar sıvı soğutkan defrost işlemini geciktirir, enerji kayıplarına neden olur. Defrost programlamasında buna dikkat edilmelidir. Sıcak gaz defrostu yapılıyorsa bu esnada soğutucu içinde sıvılaşan soğutkanın bir orifis üzerinden AB sıvı geliş borusuna geçmesi ve bu sırada soğutucu içindeki basıncın defrost sıcaklığının gerektirdiği değerin altına düşmemesi için gereken ölçülendirmenin yapılması lazımdır. (Resim 8) 6.4 Alçak basınç sıvı ayırıcının boyutlandırılması :

48 Alçak basınç sıvı ayırıcı düşey veya yatay silindirik olanı yapılabilir. Küçük tesislerde düşey silindirik tip tercih edilir. Resim 9 da yatay silindirik ayırıcıda, boyutlandırmayı etkileyen sıvı seviyeleri gösterilmiştir. Bu ayırıcı tipinden düşey silindirik ayırıcıya göre maksimum ve minimum sıvı seviye farkı daha azdır. Ayarlanan seviye genellikle silindirin ortasındadır. Tüm odalar işletmede iken bu odalardaki farklı çalışma durumlarına göre soğutucular dolu veya boş (otomatikte) olabilirler. Bunlar tesadüfi bir şekilde çalışıp durabilirler. Maksimum seviye tüm soğutucular bir anda dururken, minimum seviye tüm soğutucular ani olarak hep birden çalışmaya başlarlarsa, veya tesiste soğutkan dolgusu eksiği varsa oluşabilir. Tüm soğutucuların çalışma sırasında bulundurabileceği sıvı soğutkan miktarı belirlenirse minimum ve maksimum seviyeler arasındaki hacımsal fark bulunur ve boyutlandırma buna göre yapılır. Alttan girişte soğutucu iç hacminin % 65 i, üstten girişte %35 i tam dolu olarak hesaplanırsa emniyetli olur. 6.5 Otomatik kontrol seçenekleri : - Kompresör kapasitesi alçak basınç sıvı tankındaki buhar basıncına göre regüle edilir. Yüksek sıvı seviyesi + alarmı halinde kompresörler durdurulur. - Pompa sayısı birden fazla ise herbir pompa kendi boru devresindeki soğutuculardan herhangi biri soğutma moduna girince çalışır. Pompa basıncı ve minimum debi şartı bir baypas emniyet valfi yardımı ile ayarlanır. Pompada kavitasyonu önlemek için çıkış basıncı emiş basıncının en az iki misli kadar olmalıdır. Baypas emniyet valfinin açma basıncı da buna göre ayarlanmalıdır. Aksi halde devrede bulunan soğutuculardan olan sıvı sirkülasyonu aşırı artar ve burada yüksek buharlaşma basıncı oluşturarak soğutucu kapasitesini düşürür. Alçak seviye alarmı durumunda pompalar kavitasyondan korunmak için durdurulur. - Ayırıcıya sıvı giriş (sıvı seviyesi) kontrolu alçak basınç şamandıralı mekanik veya elektrikli seviye kontrollu vanalarla yapılabilir. Solenoit vanaya (SV) bir şamandıralı kontrol şalteri, termostatik seviye kontrolu veya elektronik seviye sensörleri vasıtası ile kumanda edilebilir. Ayırıcıyı besleyen sıvı borusu üzerinde muhakkak bir selenoid vana olmalıdır. Böylece, soğutma sisteminin genel durmalarında ayırıcıya soğutkan girişi kesilerek, yeniden çalışma anında ayırıcıdaki sıvı seviyesinin tehlikeli bir noktaya erişmesi önlenir. - Aynı sirkülasyon devresinde paralel çalışan pompalar bir basınç farkı pressostatı tarafından kontrol edilebilirler. Basınç farkı pressostatı kavitasyon durumunu önlemek için de kullanılabilir. - Sıcak gaz defrostu olan durumlarda sıvı besleme borusu üzerine koyularak çek valf solenoid vanadan sonra olmalıdır. Böylece tersi durumlarda çek valf SV arasında kalan boru kesiminde sıvı genleşmesi sonucu meydana gelebilecek aşırı basınç yükselmelerinin önüne geçilir.

49 5. HASAT BÖLGESI SOĞUK DEPOCULUĞU, SOĞUK ZiNCiR ÖZET : Ülkemizdeki soğuk hava depoları ile donmuş muhafaza depolarının üretim bölgeleri ve tüketim bölgelerindeki işletmesi, enerji verimli ve emniyetli sürdürülebilmesi konularını içermektedir. GİRİŞ : Soğuk muhafaza koşulları ve donmuş muhafaza, gıdaları saklama koşullarından (salamura, turşu, kurutma vb.) biridir. Soğuk saklama koşulları, saklanacak olan ürünün türüne, içerdiği neme bağlı olarak değişir. Donmuş muhafazada ise bu işlem, ani şoklama tünellerinde ürünlerin şoklanarak, saklanması sağlanır. 1. SOĞUK MUHAFAZA DEPOLARI VE İŞLETMESİ Soğuk muhafaza depoları, gıdaların mevsiminde üreticiden alınarak saklama koşullarının oluşturulmak sureti ile bu sürelerin izin verdiği ölçüde taze olarak depolanmasını sağlar. (TABLO-1 Bozulabilir Gıdaların Depolama Koşulları) Bu depolar ticari olarak kullanılmakla birlikte, gıda üretim tesislerinde üretime destek hammadde muhafazasında da kullanılmaktadır. Üretim tesislerinde bulunan soğuk muhafaza depoaları tüketim bölgelerindeki soğuk muhaza depolar olarak anılacaktır Ticari Soğuk Hava Depo İşletmeciliği Ülkemiz, her bölgesinde farklı türde ve lezzette taze meyve sebzenin üretildiği verimli topraklara sahiptir. Bu sahalarda üretilen meyve sebzeler, mevsiminde piyasaya çıkarıldığı gibi, gerek ihracat ve de gerekse iç piyasanın ihtiyaçlarını mevsim geçişlerinde de karşılayabilmek için ticari soğuk hava depoları kurulmaktadır. Isparta ve Amasya gibi elma üretiminin yoğun olduğu bölgelerde elma soğuk hava depolarının bulunduğu gibi, narenciyenin yoğun olarak üretildiği Antalya-Finike de de portakal, mandalin ve limon soğuk hava depoları kurulmuştur. Karadeniz de kivi üretiminin artışı ile kivi için soğuk hava depoları, yine Antalya-Korkuteli bölgesinde mantarın saklanabildiği soğuk muhafaza depoları kurulmuştur. Nevşehir ilimizde yerin jeolojik yapısından, kolay işlenebilmesinden dolayı yer altı depolar oluşturularak doğal patates depoları oluşturulmuştur. Bu şekilde ülkemizde, her mevsim her ürünü rahatlıkla bulabilmek mümkün olmuş ve bununla birlikte dış piyasalarda taze meyve sebze ihracatı yapabilmek mümkün olmuştur. (TABLO-1) 1.3. Tüketim Bölgesindeki Soğuk Hava Depo İşletmeciliği Tüketim bölgesindeki soğuk hava depoları, üretime destek olarak kurulmakta olup; kullanım amacı üretimde kullanılması planlanan hammaddenin saklama koşullarında üretime sevk edilene değin muhafaza edilmesini sağlamaktır. Soğuk hava depo işletmesinde ürünün geliş koşullarında alınmasına müteakip belirlenen koşullarda sevk edilmesinin önemli olduğu gibi, deponun enerji verimli işletilmesi de işletmeci için önem kazanmaktadır. Bu açıdan ürünün tarladan depoya giriş sıcaklığı depolama sıcaklığı mertebesinde olması deponun soğutma yüklerini azaltacaktır. Sevkiyat yoğunluğuna göre depo dizayn edilmelidir. Üretime destek yoğun kullanılacak

50 olan odalar otomatik hızlı kapanan kapılar ile dizayn edilmek sureti ile enerji verimli depo işletmesi sağlanacaktır. Soğuk hava depolarında, ürünlerin depolanması paletleme ile yapılabildiği gibi, kasalama ve depolarda yapılacak raf sistemleri ile de desteklenebilmektedir. Resim 1 Örnek Soğuk Hava Depo İşletmesi 2. DONMUŞ MUHAFAZA DEPOLARI VE İŞLETMESİ Günümüzde donuk zincir, meyve sebzeden başlayarak unlu mamuller, pasta imalatı, et ve balığa kadar geniş bir yelpazede kullanılmaktadır. Bu tesislerde ürünler statik olarak dondurulmak üzere getirilebildiği gibi, ani şoklama tünellerinde dondurulan ürünlerin saklanması da mümkündür. Donmuş muhafaza depolar, soğuk muhafaza depolara göre saklama koşullarından dolayı daha enerji yoğun tesislerdir. Statik dondurma işlemi, dondurulacak ürünün içerdiği su oranına, ürünün hacmine ve ürünün iç sıcaklığına göre değişiklik arz eder. Statik donma süresi esnasında ürünün saklama koşullarında (bozulma) bir değişme olmaması gerekmektedir. Statik olarak dondurulduktan sonra ürün, donmuş muhafaza odada saklanmaya devam edilebilir.

51 RESİM 2 Örnek Donmuş Mufaza Depo İşletmesi Ani şoklama tünellerinde dondurulan ürünler, kasalanarak depolarda saklandığı gibi, paketlenerek, kutulanmak sureti ile de depolanabilmektedir. Donmuş muhafaza depolarda ürünün depolanma süresi ürün saklama koşulları ve ürün türüne göre değişiklik arz eder. Donmuş muhafaza depo odaları kapılar ile birbirinden ayrılır, bir koridor aracılığı ile birbirine bağlanır. Bu koridorun da saklama koşullarında olması gerekir. Depo yönetiminin, enerji verimli olması izlenebilirliğe dayanır. Depo giriş çıkış miktarının ve sürelerinin, depo sıcaklıklarının ve ürün giriş sıcaklıklarının izlenmesi ve raporlanması, depo yönetiminin doğruluğunu sağlar. 3.ANİ ŞOKLAMA TÜNELLERİ Ani şoklama tünelleri günümüzde gıdanın tüketiminde geniş bir yer almaya başlamıştır. Et balık ve tavuk şoklanabildiği gibi, meyve ve sebze (brokoli, enginar, bezelye, barbunya, taze fasulye, ıspanak) de dondurulabilmektedir. Unlu mamullerde (mantı, yaş pasta, pizza ve milföy) de donuk saklama koşulları tercih edilmeye başlanmıştır. Bu koşulların üretim esnasında sağlanabildiği, şok sıcaklığına kadar ürünün düşürülebildiği ani şoklama tünelleri olarak anılacak olan dizaynlar yapılmıştır. Bu tünellerde bantlardan geçirilen ürünler, belirlenen sürelerde donuk olarak paketlenmek sureti ile ürünler çözülmeden donmuş muhafaza depolara sevk edilmektedir.

52 RESİM 3 Ani Şoklama Tünel Bantlarında Ürünün Şoklanması 4.SOĞUK ZİNCİRİN SON TÜKETİCİYE KADAR SÜREKLİLİĞİNİN SAĞLANMASI Donmuş muhafaza depo şartlarında ürünlerin son tüketiciye ulaştırılması, soğuk zincirin sevkiyatta da sağlanması ile olacaktır. Bu süreklilik taşınan ürünün bu araçlarda da depolama koşullarında sevk edilmesi ile sağlanacaktır. Sevkiyat araçlarında da ürünün son tüketiciye emniyetli ulaşımı için sıcaklık izlenebilirliği sağlanarak son tüketiciye raporlanması sağlanmaktadır. RESİM 4 Soğuk Zincir Sevkiyat Aracı 5. SOĞUK ZİNCİRİN BÜTÜNÜNDE İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ

53 Soğuk zincirin her safhasında, çalışma koşulları ile ilgili yapılan risk analizleri, aşağıdaki çalışma risklerinin varlığına işaret etmiştir; Düşük sıcaklıkta çalışma ortamı, Çalışma ortamında kilitli kalmak, Yüksekte çalışma, Ağır yükler ile çalışma, Kaldırma araç trafiği, Depolama ve istifleme riskleri, Soğutucu akışkana bağlı riskler, Elektriki riskler, Kaygan zemin, Depo yönetimi esnasında yukarıda belirtilen risklerin ve bu risklerden kaynaklanabilecek olan iş kazalarının önüne geçebilmek için; depo işletmeleri saha risk analizlerini yaparak tehlikelerin farkındalığı tüm tesiste sağlanmalıdır. Sonrasında hazırlanacak olan depo yönetimi sistemi ile emniyetli bir soğuk zincir yönetiminin sağlanması mümkün olacaktır. 6. SONUÇ: Soğuk zincirin ülkemizde dünyadan sonra, gerek tüketim sahasında ve de gerekse üretim sahalarında işletmeye başlanması, yeni soğutma teknolojileri kullanılmaya başlanmıştır. Soğuk zincirde sürdürülebilirlik, enerji verimli depo yönetimi ile sağlanacaktır. İzlenebilirlik, depo yönetiminin temelidir. Sağlık ve emniyet koşullarının soğuk zincirlerde oluşturulması ile sektör sahadaki gelişimine devam edecektir. KAYNAKLAR : TABLO-1 Bozuabilir Gıdaların Depolama Koşulları RESİM-1 Örnek Soğuk Muhafaza Depo İşletmesi RESİM 2 Örnek Donmuş Muhafaza Depo İşletmesi RESİM 3 Ani Şoklama Tünel Bantlarında Ürünün Şoklanması RESİM 4 Soğuk Zincir Sevkiyat Aracı (www.zootekni.org.tr) (www.sogukoda.gen.tr) (www.sistek.biz) (www.jbtfoodtech.com) (www.scanibal.com)

54 6.0 SOĞUK DEPOLARDA YÖNETIM VE İŞLETME BİLGİLERİ SOĞUK DEPOCULUK nedir? ÜRÜNLER NİÇİN SOĞUKTA MUHAFAZA EDİLİR? Bir bölgedeki ürünlerin başka bölgelerdeki insanlar tarafından tüketimini yada ürünlerin üretildiği zamandan daha sonraki dönemlerde tüketimini sağlamak için gıdalar çeşitli usuller ile muhafaza edilirler. Böylece ekonomik kayıplar azaltılarak, yeterli ve dengeli beslenmeye katkıda bulunulur. Ayrıca bozulması muhtemel ürünlerin ekonomiye kazandırılması ile dışsatım imkânı doğar. SOĞUKta Muhafaza??? Soğukta muhafaza yöntemi ürünlere soğuk uygulanarak solunumlarını yavaşlatmak, bu süreç içinde bozulmalarını geciktirmek esasına dayanır. Gıdaları muhafaza etmenin dayandığı ortak prensip gıdaların bozulmasına yol açacak mikrobiyolojik ve enzimatik değişmeleri önlemek veya sınırlamaktır. Gıda muhafazasında bir yandan bozulma sebepleri ortadan kaldırılırken diğer yandan da gıdanın beslenme değerinin, renk, doku, tat ve aroma gibi duyusal özelliklerinin en az seviyede etkilenmesi esastır Dünya gıda üretim ve tüketimi çok ince bir denge halindedir. Günümüzde dünyada yaklaşık 5 milyar insan mevcut gıda kaynaklarını tüketmektedir ve yüzyılın sonuna kadar bu rakamın 2 katma çıkacağı tahmin edilmektedir. Önümüzdeki yılların en önemli problemlerinden biri yeterli gıda kaynağı sağlamak ve bu kaynakları, dünya üzerinde yaşayan milyarlarca insanın normal yaşam standartlarında beslenmesini sağlayacak düzeyde tutmaktır. Pek çok ülke kendi vatandaşını besleme yeteneğinde olmamasına karşın Türkiye bu konuda biraz daha şanslı durumdadır. GIDA MUHAFAZA YÖNTEMLERİ Gıdaların çeşitli yöntemlerle bozulmaları geciktirilebilir. 1. ISI UYGULAMASI İLE MUHAFAZA 2. SOĞUK UYGULAMASI İLE MUHAFAZA Bu metodun ilkesi, düşük sıcaklık derecelerinde gıdalarda bulunan mikroorganizmaların çoğalma ve faaliyetlerinin kesin olarak durdurulmasına dayanır. Soğuk uygulaması, soğukta muhafaza veya dondurarak olabilir. 3. KURUTARAK MUHAFAZA 4. KORUYUCU MADDELERLE MUHAFAZA 5. DİĞER MUHAFAZA YÖNTEMLERİ Soğukta muhafaza: 0 C veya bunun biraz üstündeki sıcaklıklarda gıdanın dayandırılmasıdır. Soğukta muhafazada gıdalar sadece kısa bir süre belirli bir bozulmaya uğramadan saklanabilmektedir. Bu süreler sonunda üründe bozulma,

EVHRAC 3 YIL. Avantajları. Fonksiyonu. Modeller

EVHRAC 3 YIL. Avantajları. Fonksiyonu. Modeller EVHRAC Fonksiyonu Bilindiği gibi binalarda hava kalitesinin arttırılması için iç ortam havasının egzost edilmesi ve yerine taze hava verilmesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Her ne kadar ısı geri kazanım cihazları

Detaylı

Şekil 2.1 İki kademeli soğutma sistemine ait şematik diyagram

Şekil 2.1 İki kademeli soğutma sistemine ait şematik diyagram 2. ÇOK BASINÇLI SİSTEMLER 2.1 İKİ KADEMELİ SOĞUTMA SİSTEMLERİ: Basit buhar sıkıştırmalı soğutma çevrimi -30 ye kadar verimli olmaktadır. -40 C ile -100 C arasındaki sıcaklıklar için kademeli soğutma sistemleri

Detaylı

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ Serhan Küçüka*, Serkan Sunu, Anıl Akarsu, Emirhan Bayır Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü

Detaylı

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ T.C BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DOĞA BİLİMLERİ, MİMARLIK ve MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI POMPASI DENEY FÖYÜ 2015-2016 Güz Yarıyılı Prof.Dr. Yusuf Ali KARA Arş.Gör.Semih AKIN Makine

Detaylı

AYTEK COOLING SYSTEMS SU SOĞUTMALI CHILLER + TCU

AYTEK COOLING SYSTEMS SU SOĞUTMALI CHILLER + TCU AYTEK COOLING SYSTEMS SU SOĞUTMALI CHILLER + TCU www.ayteksogutma.com CT SERİSİ SOĞUTMA CT serisi chiller cihazları sayesinde her enjeksiyon makinesinin kalıbında ayrı ayrı su sıcaklıkları ile çalışılabilir.

Detaylı

SOĞUTMA SİSTEMLERİ VE ÇALIŞMA İLKELERİ (Devamı)

SOĞUTMA SİSTEMLERİ VE ÇALIŞMA İLKELERİ (Devamı) SOĞUTMA SİSTEMLERİ VE ÇALIŞMA İLKELERİ (Devamı) Soğutma devresine ilişkin bazı parametrelerin hesaplanması "Doymuş sıvı - doymuş buhar" aralığında çalışma Basınç-entalpi grafiğinde genel bir soğutma devresi

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Otomotivde Isıtma, Havalandırma ve Amaç; - Tüm yolcular için gerekli konforun sağlanması,

Detaylı

HRV-DX Plus. DX Tavan Tipi Isı Geri Kazanım Cihazı

HRV-DX Plus. DX Tavan Tipi Isı Geri Kazanım Cihazı HRV-DX Plus DX Tavan Tipi Isı Geri Kazanım Cihazı HRV-DX Plus DX Tavan Tipi Isı Geri Kazanım Cihazı IGK cihazları kapalı mekanlardaki egzoz ve taze hava ihtiyacını karşılamak amacı ile tasarlanmış alüminyum

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402

Detaylı

Doğal tazeliğinde ürünler, doğal serinliğinde mekanlar... hassas kontrollü klima cihazları

Doğal tazeliğinde ürünler, doğal serinliğinde mekanlar... hassas kontrollü klima cihazları Doğal tazeliğinde ürünler, doğal serinliğinde mekanlar... hassas kontrollü klima cihazları bizim öykümüz çevreye duyduğumuz sorumluluk öyküsü Her geçen gün enerji verimliliğinin öneminin arttığı çağımızda,

Detaylı

Soğutma ve Isıtma Birlikte / Geçiş Mevsimi

Soğutma ve Isıtma Birlikte / Geçiş Mevsimi Soğutma Modu Soğutma kulesi devrede, kazan kapalıdır. Tüm zonlar soğutma ihtiyacında ve soğutma esnasında açığa çıkan enerji kule, yer altı veya toprak altı borulaması ile atılır. Bu esnada çevrim suyu

Detaylı

VRF DEĞİŞKEN SOĞUTUCU DEBİLİ KLİMA SİSTEMLERİ

VRF DEĞİŞKEN SOĞUTUCU DEBİLİ KLİMA SİSTEMLERİ VRF DEĞİŞKEN SOĞUTUCU DEBİLİ KLİMA SİSTEMLERİ MARGEM ENERJİ MÜHENDİSLİK LTD. ŞTİ. Yalım Atalay Mak. Yük. Mühendisi DEĞİŞKEN SOĞUTUCU DEBİSİ VARIABLE REFRIGERANT FLOW Sistemin Temel Elemanları 1. İÇ ÜNİTELER

Detaylı

Isı Pompası Otel Uygulamaları Eğitim Sunumu 23.01.2015 ANTALYA

Isı Pompası Otel Uygulamaları Eğitim Sunumu 23.01.2015 ANTALYA Isı Pompası Otel Uygulamaları Eğitim Sunumu 23.01.2015 ANTALYA Isı Pompası Nedir? Normalde Isı; diğer tüm enerji çeşitlerinde de olduğu gibi yüksek yoğunluklu kısımdan düşük yoğunluklu kısma doğru ilerleme

Detaylı

VR4+ DC Inverter Heat Recovery Dış Üniteler

VR4+ DC Inverter Heat Recovery Dış Üniteler VR4+ DC Inverter Heat Recovery Dış Üniteler 27 VR4+ DC Inverter Heat Recovery TEMEL ÖZELLİKLER Eş Zamanlı Isıtma ve Geçerli V4+ Heat Pump sistemi göz önüne alınarak, VR4+ Heat Recovery sisteminde bir oda

Detaylı

VR4+ DC Inverter Heat Recovery Dış Üniteler

VR4+ DC Inverter Heat Recovery Dış Üniteler Dış Üniteler 27 TEMEL ÖZELLİKLER Eş Zamanlı ve Geçerli V4+ Heat Pump sistemi göz önüne alınarak, VR4+ Heat Recovery sisteminde bir oda soğutulurken diğeri kutusu sayesinde ısıtılır ve bu sayede kullanıcı

Detaylı

KONDENSER ÜNİTESİ KATALOĞU

KONDENSER ÜNİTESİ KATALOĞU En Direk Soğutma!! İklimlendirme ve soğutma alanında hızla gelişen teknoloji bu alanda arge faaliyetleri yapılmasının önünü açmıştır. Kondanser ve evaparatör sistemlerinin daha efektif hale gelmesi ve

Detaylı

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ ONDOKUZ MAYIS ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ ISI POMPASI DENEY FÖYÜ Hazırlayan: YRD. DOÇ. DR HAKAN ÖZCAN ŞUBAT 2011 DENEY NO: 2 DENEY ADI: ISI POMPASI DENEYĐ AMAÇ: Isı pompası

Detaylı

Doğal tazeliğinde ürünler, doğal serinliğinde mekanlar...

Doğal tazeliğinde ürünler, doğal serinliğinde mekanlar... Doğal tazeliğinde ürünler, doğal serinliğinde mekanlar... s u s o ğ u t m a g r u p l a r ı bizim öykümüz çevreye duyduğumuz sorumluluk öyküsü Geleceğimizi korumak, çocuklarımıza karşı sorumluluğumuzdur.

Detaylı

1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI

1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI 1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI Otomatik kontrol sistemlerinin en önemli elemanları olan motorlu vanaların kendilerinden beklenen görevi tam olarak yerine getirebilmeleri için, hidronik devre

Detaylı

VIESMANN VITOCAL 200-S Hava/su ısı pompası, split tipi 1,3-16,0 kw

VIESMANN VITOCAL 200-S Hava/su ısı pompası, split tipi 1,3-16,0 kw VIESMANN VITOCAL 200-S Hava/su ısı pompası, split tipi 1,3-16,0 kw Teknik Bilgi Föyü Sipariş No. ve Fiyatlar: Fiyat listesine bakınız. VITOCAL 200-S Tip AWB 201.B/AWB 201.C Dış ve iç mekan üniteli split

Detaylı

Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com

Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com Yenilikçi ve Güvenilir... Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri Çukurova Isı nın kendi markası olan ve son teknolojiyle üretilen Silversun Hot Air Gaz

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015 Enervis Sanayide Enerji Verimliliği Hizmetleri Soğutmanın Temelleri Doğalgazlı Soğutma Otomotiv Fabrikası İçin Örnek Çalışma Örnek Çalışma Sonuçları Enervis Sanayide

Detaylı

ATLAS ISI İSTASYONU ( IST )

ATLAS ISI İSTASYONU ( IST ) ATLAS ISI İSTASYONU ( IST ) MODELLER : - IST-30 ( 30 Kw ) - IST-45 ( 45 Kw ) - IST-60 ( 60 Kw ) - IST-80 ( 85 Kw ) Atlas Sayaç ve Ölçü Aletleri AŞ. 2012 yılında IST model numaralı kat istasyonları üretimine

Detaylı

2. Teori Hesaplamalarla ilgili prensipler ve kanunlar Isı Transfer ve Termodinamik derslerinde verilmiştir. İlgili konular gözden geçirilmelidir.

2. Teori Hesaplamalarla ilgili prensipler ve kanunlar Isı Transfer ve Termodinamik derslerinde verilmiştir. İlgili konular gözden geçirilmelidir. PANEL RADYATÖR DENEYİ 1. Deneyin Amacı Binalarda ısıtma amaçlı kullanılan bir panel radyatörün ısıtma gücünü oda sıcaklığından başlayıp kararlı rejime ulaşana kadar zamana bağlı olarak incelemektir. 2.

Detaylı

İKLİMLENDİRME NEDİR?

İKLİMLENDİRME NEDİR? İKLİMLENDİRME NEDİR? İnsan, hayvan ve bitkilerin konforu veya endüstriyel bir ürünün üretilmesi için gerekli olan iklim şartlarının (sıcaklık, nem, hava hızı, taze hava miktarı vb) otomatik olarak sağlanması

Detaylı

EKONOMİK ISITMA-SOĞUTMA ÇÖZÜMLERİ

EKONOMİK ISITMA-SOĞUTMA ÇÖZÜMLERİ EKONOMİK ISITMA-SOĞUTMA ÇÖZÜMLERİ Villa ve Konutlar SPA Merkezleri Otel ve Pansiyonlar Isıtmalı Yüzme Havuzları Diğer ısınma sistemlerine göre %75 e varan tasarruf 1202/1 Sok. No:81-N Yenişehir, İzmir

Detaylı

AirMidi Serisi Isı Pompaları

AirMidi Serisi Isı Pompaları AirMidi Serisi Isı Pompaları Otel, tatil köyü, okul, yurt, hastane ve iş merkezleri gibi hizmet binaları, Rezidans, ofis, AVM karışımlı plazalar, Apartman, siteler gibi toplu konut projeleri ve Daire,

Detaylı

ECOMFORT 3 YIL. Avantajları. Fonksiyonu. Enerji Ekonomisi. Modeller

ECOMFORT 3 YIL. Avantajları. Fonksiyonu. Enerji Ekonomisi. Modeller ECOMFORT Fonksiyonu Küçük ve orta büyüklükteki iklimlendirme uygulamalarında iç ortamın ısıtılması/soğutulması ve filtrelenmesi için kullanılmaktadır. Asma tavana montaj imkanı vardır, hava dağıtımı asma

Detaylı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı KOMPLE ÇÖZÜM Isıtma Soğutma Sıhhi Sıcak Su ÇEVRE DOSTU Dünyanın en yüksek COP=4,5 değerine sahip ekonomik sistemlerdir. Yenilenebilir enerji olan Hava ve Güneşten faydalanma Gaz veya yakıt ile ısıtmaya

Detaylı

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası HİDROLİK SİSTEM KURMAK VE ÇALIŞTIRMAK 3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası Basınç hattından gelen hidrolik akışkan, 3/2 yön kontrol valfine basılınca valften geçer. Silindiri

Detaylı

Home Station. Isı İstasyonu Çözümleri

Home Station. Isı İstasyonu Çözümleri Home Station Isı İstasyonu Çözümleri Merkezi ısıtma sistemlerinde, daire ısıtma ve termostatik kontrollü sıcak su için ALNA HOME STATION su ısıtıcısı ve fark basınç kontrolü ile tam bir çözümdür. Özellikler

Detaylı

POMPALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

POMPALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ POMPALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ -1- Pompa Sistemleri Akışkanları transfer etmek, tesisat direncini karşılayabilmek ve Farklı seviyelerde yükseklik farkını karşılayabilmek için kullanılırlar. Genel olarak

Detaylı

Daire Isıtma Üniteleri. Daire İçi Isı Dağıtımı ve Kullanma Suyu Isıtması İçin

Daire Isıtma Üniteleri. Daire İçi Isı Dağıtımı ve Kullanma Suyu Isıtması İçin Daire Isıtma Üniteleri Daire İçi Isı Dağıtımı ve Kullanma Suyu Isıtması İçin Daha İyi Bir Gelecek İçin: Techem Çevre dostu ve ekonomik Doğal kaynakların hızla tükendiği günümüzde, enerjiye olan ihtiyaç

Detaylı

AYTEK COOLING SYSTEMS SU SOĞUTMALI MERKEZİ CHILLER ÜNİTESİ. www.ayteksogutma.com

AYTEK COOLING SYSTEMS SU SOĞUTMALI MERKEZİ CHILLER ÜNİTESİ. www.ayteksogutma.com AYTEK COOLING SYSTEMS -W SU SOĞUTMALI MERKEZİ CHILLER ÜNİTESİ www.ayteksogutma.com Master serisi merkezi soğutma üniteleri; tüm gaz hattı, hidrolik hattı ve elektrik tesisatı tamamlanmış, yerinde çalışmaya

Detaylı

TEKNİK DOKÜMANLAR SERİSİ TERMOSTATİK GENLEŞME VALFLERİ

TEKNİK DOKÜMANLAR SERİSİ TERMOSTATİK GENLEŞME VALFLERİ TEKNİK DOKÜMANLAR SERİSİ TERMOSTATİK GENLEŞME VALFLERİ www.totem.com.tr 1 GENLEŞME VALFLERİ Genleşme valfi,soğutma sisteminin yük gereksinimine göre,soğutucu akışkanın akışını başlatan,durduran ve modüle

Detaylı

Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ. Bölüm 5: Kontrol Hacimleri için Kütle ve Enerji Çözümlemesi

Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ. Bölüm 5: Kontrol Hacimleri için Kütle ve Enerji Çözümlemesi Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ 1 Amaçlar Kütlenin korunumu ilkesi geliştirilecektir. Kütlenin korunumu ilkesi sürekli ve sürekli olmayan akış sistemlerini içeren çeşitli sistemlere

Detaylı

AirMini Serisi Isı Pompaları

AirMini Serisi Isı Pompaları AirMini Serisi Isı Pompaları Apartman, siteler gibi toplu konut projeleri ve Daire, villa, yazlık, ofis, mağaza gibi bireysel kullanımlar için 70 kw'a kadar performans aralığında Isı geri kazanımı özellikli

Detaylı

PLAKALI ISI EŞANJÖRÜ SEÇĐMĐ: [1)YÜZME HAVUZLARININ ISITILMASINDA ÇAĞDAŞ ÇÖZÜM. Semih Ferit Emekli

PLAKALI ISI EŞANJÖRÜ SEÇĐMĐ: [1)YÜZME HAVUZLARININ ISITILMASINDA ÇAĞDAŞ ÇÖZÜM. Semih Ferit Emekli [1)YÜZME HAVUZLARININ ISITILMASINDA ÇAĞDAŞ ÇÖZÜM Semih Ferit Emekli 1960 Đstanbul'da doğdu. Pertevniyal Lisesi'nden sonra ĐDMMA Yıldız Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü'nden 1980 81 döneminde mezun

Detaylı

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M DEÜ HASTANESİ KLİMA SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA SİSTEMLERİNİN N ISIL VE HİDROLİK DENGELENMESİ Burak Kurşun un / Doç.Dr.Serhan KüçüK üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M BölümüB GİRİŞ Değişen

Detaylı

TEK VE ÇİFT KADEMELİ AMONYAKLI SOĞUTMA SİSTEMLERİNDE DAHA BASİT DONANIM İMKANLARI

TEK VE ÇİFT KADEMELİ AMONYAKLI SOĞUTMA SİSTEMLERİNDE DAHA BASİT DONANIM İMKANLARI 85 TEK VE ÇİFT KADEMELİ AMONYAKLI SOĞUTMA SİSTEMLERİNDE DAHA BASİT DONANIM İMKANLARI Sabri SAVAŞ Enver YALÇIN ÖZET Tek ve çift kademeli amonyaklı soğutma sistemleri genellikle büyük boyutlu ticari tür

Detaylı

KMPT-Montaj-Bakım Kılavuzu

KMPT-Montaj-Bakım Kılavuzu KMPT-Montaj-Bakım Kılavuzu İÇİNDEKİLER 1. Genel Bilgi 2. Çalışma Prensibi 3. Sistem Bileşenleri 4. Montaj 5. Resimlerle Kolektör Montajı 6. Teknik Detaylar 7. Teknik Bilgi 8. Bakım 9. Tesisat Şeması Genel

Detaylı

OSG 305 ÇOKLU EVAPORATÖRLÜ ISI POMPASI EĞİTİM SETİ

OSG 305 ÇOKLU EVAPORATÖRLÜ ISI POMPASI EĞİTİM SETİ 2012 OSG 305 ÇOKLU EVAPORATÖRLÜ ISI POMPASI EĞİTİM SETİ www.ogendidactic.com GİRİŞ Eğitim seti; endüstriyel soğutma sistemlerinde özellikle de market soğutma sistemlerinde kullanılan farklı buharlaşma

Detaylı

ART ÇATI TİPİ (ROOF TOP) PAKET KLİMA ÜNİTELERİ. İklimlendirme Sistemleri. www.aldag.com.tr

ART ÇATI TİPİ (ROOF TOP) PAKET KLİMA ÜNİTELERİ. İklimlendirme Sistemleri. www.aldag.com.tr ART ÇATI TİPİ (ROOF TOP) PAKET KLİMA ÜNİTELERİ HİPERMARKETLER, AVM LER, SİNEMA VE TİYATRO SALONLARI, GÖSTERİ MERKEZLERİ, SOSYAL TESİSLER, EĞİTİM KURUMLARI İklimlendirme Sistemleri ART ART-3 H:.80 m Her

Detaylı

Hidrolik devre sembolleri Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri

Hidrolik devre sembolleri Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri Hidrolik devre sembolleri Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri Çizgi Temel Semboller Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir Daire - Yarımdaire Kare - Dikdörtgen Dörtgen Çeşitli Semboller Üçgen Pompa

Detaylı

Hidrolik Devre Kontrol ve Ekipman Sembolleri Çizgi Temel Semboller Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir Daire - Yarımdaire Bir ünitedeki iki veya daha

Detaylı

KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ

KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ Kapalı yüzme havuzlarında nem oranının VDI 2089 a göre 40 % ϕ 64 % değerleri arasında olması gerekmektedir. Bu değerlerin üzerine çıkması ortamda virüs, bakteri ve mantar gibi

Detaylı

SABANCI CENTER SOĞUTMA SĐSTEMĐ

SABANCI CENTER SOĞUTMA SĐSTEMĐ SABANCI CENTER SOĞUTMA SĐSTEMĐ Mak. Yük. Müh. Bülent ALT AN Sabancı Center'ın klima sistemi için gerekli soğuk su 4 adet "chiller" vasıtasıyla üretilmektedir. Bunların 2 adedi turbo ehiller olup, diğer

Detaylı

AYTEK SOĞUTMA SİSTEMLERİ HAVA SOĞUTMALI SU SOĞUTMA ÜNİTELERİ

AYTEK SOĞUTMA SİSTEMLERİ HAVA SOĞUTMALI SU SOĞUTMA ÜNİTELERİ AYTEK SOĞUTMA SİSTEMLERİ HAVA SOĞUTMALI SU SOĞUTMA ÜNİTELERİ www.ayteksogutma.com Tek veya çift birbirinden bağımsız soğutma devresi standarttır. Kompresörler ısı yüküne göre tam veya parçalı otomatik

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI SOĞUTMA DENEY FÖYÜ DERSİN ÖĞRETİM ELEMANI DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM ELEMANI DENEY

Detaylı

Doğal tazeliğinde ürünler, doğal serinliğinde mekanlar...

Doğal tazeliğinde ürünler, doğal serinliğinde mekanlar... Doğal tazeliğinde ürünler, doğal serinliğinde mekanlar... ç a t ı t i p i k l i m a c i h a z l a r ı bizim öykümüz çevreye duyduğumuz sorumluluk öyküsü Akdeniz, iklimi, denizi ve insanıyla sıcak bir bölgedir.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin BULGURCU Prof. Dr. Cemal OKUYAN 25-27 MAYIS 2012 ÇANKIRI

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin BULGURCU Prof. Dr. Cemal OKUYAN 25-27 MAYIS 2012 ÇANKIRI Yrd. Doç. Dr. Hüseyin BULGURCU Prof. Dr. Cemal OKUYAN 25-27 MAYIS 2012 ÇANKIRI 1 1. Ev tipi soğutma 2. Ticari tip soğutma 3. Endüstriyel soğutma 2 1. Bireysel iklimlendirme (Split, paket, vb.) 2. Ticari

Detaylı

Temel Semboller. Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir. Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir

Temel Semboller. Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir. Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir Çizgi Temel Semboller Sürekli Çizgi - Akış hattını gösterir Kesik Çizgi - Pilot veya drenaj hattını gösterir Bir ünitedeki iki veya daha fazla fonksiyonu gösterir Daire - Yarımdaire Daire - Enerji çevrim

Detaylı

Paket Tip Isı Pompaları

Paket Tip Isı Pompaları Paket Tip Isı Pompaları Daire, villa, yazlık, ofis, mağaza gibi bireysel kullanımlar için Tesisat ekipmanları aynı gövdenin içine yerleştirilmiş Yüksek verim değerleri ile elektrik tüketimi düşük Isıtma,

Detaylı

AirHome Serisi Paket Tip Isı Pompaları

AirHome Serisi Paket Tip Isı Pompaları AirHome Serisi Paket Tip Isı Pompaları Apartman, siteler gibi toplu konut projelerinde ve Daire, villa, yazlık, ofis, mağaza gibi bireysel kullanımlar için 20 kw'a kadar performans aralığında Tesisat ekipmanları

Detaylı

R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ

R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SAN. VE TİC. Yeni sanayi sitesi 36.Sok. No:22 BALIKESİR Telefaks:0266 2461075 http://www.deneysan.com R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ HAZIRLAYAN Yrd.Doç.Dr. Hüseyin

Detaylı

Biz Tesis Üretiriz. Anahtar Teslim Endüstriyel Soğutma Projeleri

Biz Tesis Üretiriz. Anahtar Teslim Endüstriyel Soğutma Projeleri Biz Tesis Üretiriz Anahtar Teslim Endüstriyel Soğutma Projeleri Biz Tesis Üretiriz SÜT SOĞUTMA TEKNOLOJİLERİ Cemal YILMAZ Genel Müdür Makine Mühendisi Frigo Mekanik İnşaat Tesisat ve Taahhüt San. Tic.

Detaylı

AYTEK COOLING SYSTEMS INVER HAVA SOĞUTMALI INVERTER KOMPRESÖRLÜ SU SOĞUTMA ÜNİTELERİ. www.ayteksogutma.com

AYTEK COOLING SYSTEMS INVER HAVA SOĞUTMALI INVERTER KOMPRESÖRLÜ SU SOĞUTMA ÜNİTELERİ. www.ayteksogutma.com AYTEK COOLING SYSTEMS INVER HAVA SOĞUTMALI INVERTER KOMPRESÖRLÜ SU SOĞUTMA ÜNİTELERİ www.ayteksogutma.com SOĞUTMA DEVRESİ Invertech tek veya çift soğutma devreli inverter kompresör teknolojisine sahip

Detaylı

ELEKTRİKLİ SU ISITICILARI ENDÜSTRİYEL TİP ELEKTRİKLİ SICAK SU KAZANI

ELEKTRİKLİ SU ISITICILARI ENDÜSTRİYEL TİP ELEKTRİKLİ SICAK SU KAZANI ELEKTRİKLİ SU ISITICILARI ENDÜSTRİYEL TİP ELEKTRİKLİ SICAK SU KAZANI 55EWH-B Serisi Ürün No: 55 İSTANBUL KAZAN İmalat Makina İnşaat San. ve Tic. Ltd Şti. www.istanbulkazan.com.tr info@istanbulkazan.com.tr

Detaylı

gereken zonlar desteklenebilmektedir.

gereken zonlar desteklenebilmektedir. Premix teknolojisi nedi Kullanılan otomatik devir ayarlı fan sayesind optimum gaz-hava karışımı ile her kapasited yüksek verim elde edilen teknolojiye premix teknolojisi denir. Bu teknoloji ile yüksek

Detaylı

KLİMA NEDİR? NASIL ÇALIŞIR? NE YAPAR?

KLİMA NEDİR? NASIL ÇALIŞIR? NE YAPAR? KLİMA NEDİR? NASIL ÇALIŞIR? NE YAPAR? İhtiyaca ve amaca göre bulunduğu ortamı konfor şartlarına getiren veya konfor şartlarında tutan cihazlara klima denir. Klima cihazları genel olarak, her hangi bir

Detaylı

BÖLÜM-3 SOĞUTMA SİSTEM UYGULAMALARI

BÖLÜM-3 SOĞUTMA SİSTEM UYGULAMALARI BÖLÜM-3 SOĞUTMA SİSTEM UYGULAMALARI 3.1 ALÇAK TARAFTAN ŞAMANDIRALI SİSTEMLER Alçak taraftan şamandıralı soğutucu akışkan kontrol sistemleri eski soğutma tesislerinde oldukça yaygındı. Bu sistemlere Sıvı

Detaylı

TEKNİK HİZMETLER KLİMA BAKIM İŞLETME BİRİMİ TALİMATLARI

TEKNİK HİZMETLER KLİMA BAKIM İŞLETME BİRİMİ TALİMATLARI SAYFA NO 1/7 1.AMAÇ VE KAPSAM : Klima santrallerinin bakımının nasıl yapıldığının tanımlanması. Hastanemiz dahilindeki klima santrallerini kapsar. 2.GÖREV VE SORUMLULUK : Teknik hizmetler Müdürlüğü Klima

Detaylı

AYTEK SOĞUTMA SİSTEMLERİ HAVA SOĞUTMALI SU SOĞUTMA ÜNİTELERİ. www.ayteksogutma.com. www.itechchillers.com

AYTEK SOĞUTMA SİSTEMLERİ HAVA SOĞUTMALI SU SOĞUTMA ÜNİTELERİ. www.ayteksogutma.com. www.itechchillers.com AYTEK SOĞUTMA SİSTEMLERİ HAVA SOĞUTMALI SU SOĞUTMA ÜNİTELERİ www.ayteksogutma.com www.itechchillers.com MASTER SERİSİ Master serisi merkezi soğutma üniteleri; tüm gaz hattı, hidrolik hattı ve elektrik

Detaylı

TESİSAT BİLGİSİ DERSİ DERS NOTLARI

TESİSAT BİLGİSİ DERSİ DERS NOTLARI TESİSAT BİLGİSİ DERSİ DERS NOTLARI 6.HAFTA Hazırlayan: Öğr. Gör. Tuğberk ÖNAL MALATYA 2016 1. POMPA SEÇİMİ Kapalı ısıtma devresinin pompa seçimi için iki farklı parametrenin belirlenmesine ihtiyaç vardır:

Detaylı

İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ

İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ Deneyin Amacı İklimlendirme tesisatının çalıştınlması ve çeşitli kısımlarının görevlerinin öğrenilmesi, Deney sırasında ölçülen büyüklükler yardımıyla Psikrometrik Diyagramı kullanarak,

Detaylı

4. ÇEVRİMLER (Ref. e_makaleleri)

4. ÇEVRİMLER (Ref. e_makaleleri) 4. ÇEVRİMLER (Ref. e_makaleleri) Rankine Çevrimi Basit güç ünitelerinin ideal veya teorik çevrimi, Şekil-1 de görülen Rankine çevrimi ile tanımlanır. Çevrim, uygun bir şekilde bağlantılanmış dört cihazdan

Detaylı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Systemair HSK Isı Geri Kazanımlı Havalandırma Sistemi kısaca IGH olarak adlandırılmaktadır. IGH, ısı enerjisini eşanjörler ve fanlar yardımı ile geri kazanarak enerji

Detaylı

DEĞĐŞKEN DEBĐLĐ SĐRKÜLASYON POMPALARI

DEĞĐŞKEN DEBĐLĐ SĐRKÜLASYON POMPALARI DEĞĐŞKEN DEBĐLĐ SĐRKÜLASYON POMPALARI M. Bülent Vural 1953 yılında doğdu. 1976 yılında Berlin Teknik Üniversitesinden Makina Yüksek Mühendisi olarak mezun oldu. Halen Wilo Pompa Sistemleri A.Ş. Genel Müdürü

Detaylı

EĞİTİM NOTLARI 16 BASINÇLI HAVA HATLARI BASINÇLI HAVA HATLARI

EĞİTİM NOTLARI 16 BASINÇLI HAVA HATLARI BASINÇLI HAVA HATLARI Basınçlı hava, endüstriyel tesislerde yaygın bir şekilde kullanılan bir enerji türüdür. Basınçlı hava, dış ortamdan alınan havanın bir kompresörde belli bir oranda sıkıştırılmasıyla elde edilir. Serbest

Detaylı

Özlenen serinlik, keyif veren konfor...

Özlenen serinlik, keyif veren konfor... Özlenen serinlik, keyif veren konfor... Genel Katalog Kaset Tipi Klimalar Kapasite Aralığı Soğutma Kapasitesi : 18.000 48.000 Btu/h Isıtma Kapasitesi : 20.000 52.000 Btu/h İç ünite Dış ünite Özellikleri

Detaylı

GENEL BİLGİLER KOMPRESÖRLER

GENEL BİLGİLER KOMPRESÖRLER HS/ /B HAVA SOĞUTMALII VİİDALII KOMPRESÖRLÜ SOĞUTMA GRUPLARII ((117 kw 1184 kw)) 14 FARKLI MODEL MİKROİŞLEMCİ KONTROLLÜ SOĞUTKAN YÜKSEK KAPASİTE ARALIĞI DÜŞÜK HAVA AKIŞ HIZI DÜŞÜK SES SEVİYESİ AKSİYAL

Detaylı

6. GENLEŞME DEPOLARI 6.1 AÇIK GENLEŞME DEPOSU

6. GENLEŞME DEPOLARI 6.1 AÇIK GENLEŞME DEPOSU 6. GENLEŞME DEPOLARI Genleşme depoları sistemdeki basıncın kontrolü ve sisteme gerekli su desteğinin sağlanması bakımından çok önemlidir. Genleşme depoları açık ve kapalı olmak üzere iki tiptedir. 6.1

Detaylı

Meyve ve Sebze suyu ve pulpunun konsantrasyonu

Meyve ve Sebze suyu ve pulpunun konsantrasyonu Meyve ve Sebze suyu ve pulpunun konsantrasyonu Meyve suları genel olarak %80-95 düzeyinde su içerirler. Çok iyi koşullarda depolansalar bile, bu süre içinde gerçekleşen kimyasal reaksiyonlar ürünün kalitesini

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Rev: 17.09.2014 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Makine Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Termodinamik ve Isı Tekniği Anabilim Dalı Termodinamik Genel Laboratuvar Föyü Güz Dönemi Öğrencinin Adı Soyadı : No

Detaylı

MARINE SU ISITICILARI MARINE & TİCARİ TİP ELEKTRİKLİ SU ISITICISI

MARINE SU ISITICILARI MARINE & TİCARİ TİP ELEKTRİKLİ SU ISITICISI MARINE SU ISITICILARI MARINE & TİCARİ TİP ELEKTRİKLİ SU ISITICISI 62EWH-M Serisi Ürün No: 62 İSTANBUL KAZAN İmalat Makina İnşaat San. ve Tic. Ltd Şti. www.istanbulkazan.com.tr info@istanbulkazan.com.tr

Detaylı

DEMK-V Serisi. Diko Elektrikli Cihazlar San. ve Tic. A.Ş. www.diko.com.tr 01.01.2010

DEMK-V Serisi. Diko Elektrikli Cihazlar San. ve Tic. A.Ş. www.diko.com.tr 01.01.2010 2010 DEMK-V Serisi Diko Elektrikli Cihazlar San. ve Tic. A.Ş. www.diko.com.tr 01.01.2010 DEMK-V SERİSİ VİLLA TİPİ ELEKTRİKLİ ISITMA KAZANLARI STANDART ÖZELLİKLER OPSİYONEL EKİPMAN VE TALEP SEÇENEKLERİ

Detaylı

BOYLER MONTAJ VE BAKIM KILAVUZU İÇİNDEKİLER:

BOYLER MONTAJ VE BAKIM KILAVUZU İÇİNDEKİLER: BOYLER MONTAJ VE BAKIM KILAVUZU İÇİNDEKİLER: 1)GİRİŞ... 2)GENEL UYARILAR.. 3)BOYLER TANITIMI VE TEKNİK ÖZELLİKLER 4)ÇALIŞTIRILMA VE MONTAJ ESASLARI. 5)BAKIM VE TEMİZLİK. 6)ARIZA TESPİT. GİRİŞ: Bu kılavuzda

Detaylı

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ K-215 HAVA-SU KAYNAKLI ISI POMPASI EĞİTİM SETİ

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ K-215 HAVA-SU KAYNAKLI ISI POMPASI EĞİTİM SETİ T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ K-215 HAVA-SU KAYNAKLI ISI POMPASI EĞİTİM SETİ HAZIRLAYAN:EFKAN ERDOĞAN KONTROL EDEN: DOÇ. DR. HÜSEYİN BULGURCU BALIKESİR-2014

Detaylı

Geliştirilmiş Inverter Teknolojisi ile Hızlı Isıtma ve Soğutma. Arçelik VRS4 Klima Sistemleri Enerji Verimliliği İle Fark Yaratıyor

Geliştirilmiş Inverter Teknolojisi ile Hızlı Isıtma ve Soğutma. Arçelik VRS4 Klima Sistemleri Enerji Verimliliği İle Fark Yaratıyor Geliştirilmiş Inverter Teknolojisi ile Hızlı Isıtma ve Soğutma Arçelik VRS4 Klima Sistemleri Enerji Verimliliği İle Fark Yaratıyor Enerji Tasarrufu Ve Çevre VRS4 (4. Nesil) V-Scroll Inverter Kompresör

Detaylı

YAPILARDA OTOMASYON ve ENERJİ YÖNETİMİ

YAPILARDA OTOMASYON ve ENERJİ YÖNETİMİ YAPILARDA OTOMASYON ve ENERJİ YÖNETİMİ OTOMATİK KONTROL III. Bölüm MEKANİK TESİSATLARDA OTOMASYON Kullanım Sıcak Su Tesisatı (Boyler) Boyler düzeneği Güneş enerji destekli boyler düzeneği Boyler düzeneği

Detaylı

MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ

MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Bu deneyin amacı temel ilkelerden hareket ederek, hidrolik sistemlerde kullanılan elemanların çalışma ilkeleri ve hidrolik devre kavramlarının

Detaylı

A. PROJE BİLGİLERİ 2 B. DEPO HACMİ 4 C. YAPI BİLEŞENLERİNİN ÖZELLİKLERİ VE ISI İLETİM KATSAYILARI 5 1)DIŞ DUVAR 5 2)İÇ DUVAR 5 3)TAVAN 6 4)TABAN 6

A. PROJE BİLGİLERİ 2 B. DEPO HACMİ 4 C. YAPI BİLEŞENLERİNİN ÖZELLİKLERİ VE ISI İLETİM KATSAYILARI 5 1)DIŞ DUVAR 5 2)İÇ DUVAR 5 3)TAVAN 6 4)TABAN 6 A. PROJE BİLGİLERİ 2 B. DEPO HACMİ 4 C. YAPI BİLEŞENLERİNİN ÖZELLİKLERİ VE ISI İLETİM KATSAYILARI 5 1)DIŞ DUVAR 5 2)İÇ DUVAR 5 3)TAVAN 6 4)TABAN 6 D.ISI YÜKÜ HESABI 7 1. Trasnsmisyon Isı Yükü 7 2- İnfilitrasyon

Detaylı

Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri

Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri Gelişen imalat teknolojileri ile birlikte birim hacimde daha yüksek tork değerlerine sahip redüktörihtiyacı kullanıcıların en önemli beklentilerinden biri

Detaylı

BİR SOĞUTMA GRUBUNDA KOMPRESÖR HIZININ BULANIK MANTIK ALGORİTMA İLE KONTROLÜ

BİR SOĞUTMA GRUBUNDA KOMPRESÖR HIZININ BULANIK MANTIK ALGORİTMA İLE KONTROLÜ BİR SOĞUTMA GRUBUNDA KOMPRESÖR HIZININ BULANIK MANTIK ALGORİTMA İLE KONTROLÜ Öğr. Gör. Orhan EKREN Ege Üniversitesi Doç. Dr. Serhan KÜÇÜKA Dokuz Eylül Üniversitesi SUNUM İÇERİĞİ ÇALIŞMANIN AMACI DENEY

Detaylı

KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ

KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ Kapalı yüzme havuzlarında nem oranının VDI 2089/1 göre % 40 - % 64 değerleri arasında olması gerekmektedir. Nem oranının % 64 değerinin üzerine çıkması ortamda mikrop, bakteri

Detaylı

OAG 100A HİDROLOJİ EĞİTİM SETİ ANA ÜNİTE

OAG 100A HİDROLOJİ EĞİTİM SETİ ANA ÜNİTE 2012 OAG 100A HİDROLOJİ EĞİTİM SETİ ANA ÜNİTE www.ogendidactic.com Giriş OAG-100 Hidroloji Tezgahı ve çeşitli yardımcı modül üniteleri ile Akışkanlar Mekaniği derslerinde ayrıntılı ve kapsamlı deneysel

Detaylı

İSTTERM ISI İSTASYONLARI

İSTTERM ISI İSTASYONLARI İSTTERM ISI İSTASYONLARI Merkezi ısıtma sistemlerinde, daire ısıtma ve termostatik kontrollü sıcak su için ısı istasyonu. İSTTERM ISI İSTASYONLARI, su ısıtıcısı ve fark basınç kontrolü ile tam bir çözümdür.

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr.

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr. T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Aydın DURMUŞ EYLÜL 2011 SAMSUN SANTRĠFÜJ POMPA DENEYĠ 1. GĠRĠġ Pompa,

Detaylı

TEKNİK BÜLTEN. VERİ MERKEZİ Alabushevo/Rusya. 14 MW Toplam Kurulu Soğutma Kapasitesi

TEKNİK BÜLTEN. VERİ MERKEZİ Alabushevo/Rusya. 14 MW Toplam Kurulu Soğutma Kapasitesi Hava Koşullandırma Haber Bülteni / Sayı 91 Ocak 2015 / Sayı 72 TEKNİK BÜLTEN VERİ MERKEZİ Alabushevo/Rusya Yüksek Enerji Tasarrufu Yüksek Güvenilirlik Yeşil Bir Veri Merkezi İçin Modern Çözüm 14 MW Toplam

Detaylı

VITOclima 300-s/HE Free Joint DC Inverter Çoklu klima sistemleri

VITOclima 300-s/HE Free Joint DC Inverter Çoklu klima sistemleri VITOclima 300-s/HE Free Joint DC Inverter Free Joint DC Inverter Viessmann İle tek dış üniteye 5 adede kadar iç ünite kombinasyonu yapabilir, değişken debili soğutucu akışkan teknolojisi ile bireysel iklimlendirmenin

Detaylı

www.alna.com.tr Özellikler

www.alna.com.tr Özellikler ISI İSTASYONLARI Merkezi ısıtma sistemlerinde, daire ısıtma ve termostatik kontrollü sıcak su için ısı ALNA. ISI İSTASYONLARI, su ısıtıcısı ve fark basınç kontrolü ile tam bir çözümdür. Özellikler - Termostatik

Detaylı

NibeSplit Hava Kaynaklı Isı Pompaları ve Daikin Altherma Hava Kaynaklı Isı Pompaları Teknik Karşılaştırmaları 2014-05-19 1

NibeSplit Hava Kaynaklı Isı Pompaları ve Daikin Altherma Hava Kaynaklı Isı Pompaları Teknik Karşılaştırmaları 2014-05-19 1 NibeSplit Hava Kaynaklı Isı Pompaları ve Daikin Altherma Hava Kaynaklı Isı Pompaları Teknik Karşılaştırmaları 2014-05-19 1 Kurulum ve çalıştırma Kurulum için gerekli zaman ve maliyet Isı pompası kontrolörü

Detaylı

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır.

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. HİDROLİK SİSTEMLER Hidroliğin Tanımı Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. Enerji Türleri ve Karşılaştırılmaları Temel Fizik Kanunları

Detaylı

1000-200000 m3/h, 400-1500 Pa. Kavrama, kayış-kasnak veya direk tahrik Eurovent e göre Kısa/Uzun gövde; kılavuz giriş kanatlı/kanatsız

1000-200000 m3/h, 400-1500 Pa. Kavrama, kayış-kasnak veya direk tahrik Eurovent e göre Kısa/Uzun gövde; kılavuz giriş kanatlı/kanatsız Aksiyal fanlar Üretimin açıklanması Değişik rotor türleri için, çıkış konumu, gövde geometrisi, gövde sacı kalınlığı, ve malzesi yönünden geniş bir seçme olanağı bulunmaktadır. Aşağıdaki açıklamalar standart

Detaylı

Taze hava yükünü ortadan kaldırır Havayı nemlendirmez, %100 hijyenik Ortamda taze hava kalitesi sağlar!.. www.polybloc.ch www.esanjorler.

Taze hava yükünü ortadan kaldırır Havayı nemlendirmez, %100 hijyenik Ortamda taze hava kalitesi sağlar!.. www.polybloc.ch www.esanjorler. Taze hava yükünü ortadan kaldırır Havayı nemlendirmez, %100 hijyenik Ortamda taze hava kalitesi sağlar!.. SoftCool, su kaydırma ve yayma özelliğine sahip hidroflik kaplamalı alüminyum şeritler ile üretilen

Detaylı