A.ERDAL SARGUTAN TÜRKİYE SAĞLIK SEKTÖRÜ, SAĞLIK SİSTEMİ VE MALİ YAPILARI ÖZET. Kısım İki: Türkiye Sağlık Sektörü, Sağlık Sistemi Ve Mali Yapıları 2887

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "A.ERDAL SARGUTAN TÜRKİYE SAĞLIK SEKTÖRÜ, SAĞLIK SİSTEMİ VE MALİ YAPILARI ÖZET. Kısım İki: Türkiye Sağlık Sektörü, Sağlık Sistemi Ve Mali Yapıları 2887"

Transkript

1 Kısım İki: Türkiye Sağlık Sektörü, Sağlık Sistemi Ve Mali Yapıları 2887 TÜRKİYE SAĞLIK SEKTÖRÜ, SAĞLIK SİSTEMİ VE MALİ YAPILARI ÖZET Türkiye de, 224 sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi ile ilgili Kanun uyarınca kurulmuş, yasal ve örgütsel olarak günümüzde de geçerli olan Kapsayıcı / Bütüncü / Tekçil hizmet tipi sayılabilecek bir sağlık sisteminden,1980 sonrasında yöneldiği ekonomik ve sosyal politikalar paralelinde, Refah Yönelimli tipindeki sağlık sistemi uygulamasına geçmek amaçlı resmi çalışmalar yürütülmektedir Türkiye de sağlık hizmetlerinin arzı, talebi ve bunların finansmanında çok sayıda kamu, yarı kamu ve özel kuruluşlar yer almaktadır. Arz ve arzın finansmanı ağırlıklı olarak kamu tarafından karşılanmakta, bunun yanında özel sektör muayenehane, poliklinik ve klinikler, hastahane, laboratuvar ve görüntüleme birimleri, ilaç cihaz ve malzeme üreticileri ve satıcıları da büyük bir paya sahip bulunmaktadır. Sağlık hizmetleri talebi ve talebin finansmanı ise yine kamu kaynaklarıyla, ağırlıklı olarak işçi ve işveren primleriyle sağlanan sosyal sigortalar yanında kişisel doğrudan ödemelerle ve bazı küçük özel sektör kaynaklarıyla karşılanmaktadır. Sağlık hizmetleri talebinde doğrudan ödeme sigortasız kişilerin hizmet almak için yaptıkları ödemeler ile sigortalı kişilerin sigorta kapsamı dışında kalan hizmetleri almak, daha kaliteli hizmetlere ulaşmak veya hizmete ulaşmanın zor olduğu zamanlarda aldıkları özel hizmetler için yaptıkları harcamaları içermektedir. Ülke çapında sağlık politikalarını geliştirmek, uygulamak ve sağlık hizmetleri sunmak resmi olarak Sağlık Bakanlığı nın görevidir. Bakanlık ülkenin sağlık sisteminin kurulmasından ve sağlık hizmetleri ihtiyacının karşılanmasından sorumlu olmakla birlikte, diğer hizmet sunucular üzerindeki etkileri de oldukça önemlidir. Günümüzde Sağlık Bakanlığı, sağlık hizmeti üretmek yerine sektörü düzenleyici ve politika belirleyici görev üstlenmek eğilimindedir. Ancak Bakanlık, yürürlükteki yasalar uyarınca halen sağlık hizmeti sunmakta ve bu görevi ulusal düzeydeki hastahane, klinik, sağlık merkezi, dispanser, sağlık ocağı ve evlerinden oluşan bir ağda, yetersiz bir düzeyde gerçekleştirmektedir. Ülkedeki hastahanelerin hemen hepsi Sağlık Bakanlığı yönetimi altındadır. Aynı sistem içinde koruyucu, ayakta poliklinik ve yataklı hizmetler de verilmektedir. Sağlık Bakanlığı nın yana sıra diğer kamu kuruluşları ve hükümet dışı kuruluşlar da bazı sağlık hizmetlerinin yürütülmesi ve sunulmasına katkıda bulunmaktadırlar.

2 2888 Bölüm İki: Ülkelerin Sağlık Sektörleri,Sağlık Sistemleri Ve Mali Yapıları Sosyal Sigortalar Kurumu sağlık hizmeti vermek için kurduğu hastahanelerini 2005 yılında Sağlık Bakanlığı na devrettikten sonra, üyeleri için sadece kamu ve özel kuruluşlarından hizmet satın alır duruma gelmiştir. Tıp fakülteleri ve üniversite hastahaneleri de önemli sağlık hizmet sunucularıdır. Türk Silahlı Kuvvetlerin kendine ait bir sağlık kurumları ağı vardır. Ordu kendi mensuplarının, bazı emniyet ve istihbarat birimleri elemanlarının, emeklilerinin ve bunlara bağlı olan kişilerin sağlık hizmeti gereksinimini karşılar. Yeni düzenlemelerle bazı birimlerinden sivil halka da hizmet verir hale gelmiştir. Diğer bazı bakanlıkların (MEB gibi), kamu kuruluşlarının (PTT, DDY gibi) ve KİT in kendine ait sağlık hizmeti sunan birimleri ve hastahanelerinin büyük kısmı Sağlık Bakanlığı na devredilmiş, kalanlar özelleştirme kapsamına alınmıştır. Kâr amaçlı yerli ve yabancı özel sektör yanında, kâr amaçsız pek çok vakıf, azınlık, dini grup ve derneğin kurduğu sağlık hizmeti sunan birimler ve hastahaneler vardır. Ülkenin ihtiyaç duyduğu sağlık personelinin eğitimi Yükseköğretim Kurulu na bağlı üniversitelerde ve tıpta uzmanlık eğitimi Bakanlık ve üniversite eğitim hastahanelerinde gerçekleştirilmektedir. Sağlık hizmetlerinde kullanılan araç, gereç, malzeme gibi donatım nesnelerinin büyük çoğunluğu ithal edilmekte ve verimsiz kullanılmaktadır. İlaç ham maddelerinde dışa bağımlılık sürmekle birlikte üretimin çoğu yerlidir, hazır ilaç ithalatı artmaktadır. Sağlık hizmeti arz ve talebinde ihtiyaç duyulan diğer Yardımcı Unsurlardan mali (finansal) yetersizlik önemli boyutlardadır. Sağlık Bakanlığının hukuki ve idari mevzuat düzenleme çalışmaları yanında Devlet Planlama Teşkilatının ilgili kurum ve kişilerin katılımıyla hazırlanan kısa ve orta vadeli (genellikle beşer yıllık ve yıllık) kalkınma plan ve programlarında ülkenin sağlık hizmeti gereksinimlerini belirlemeye ve buna göre tedbirler planlamaya çalışmaktadır. Ayrıca ülke çapında bilimsel kurul ve toplantılarda yürütülen çalışmalarla sağlık sistemi ve hizmetlerinin geliştirilmesi için çaba harcanmaktadır.

3 Kısım İki: Türkiye Sağlık Sektörü, Sağlık Sistemi Ve Mali Yapıları 2889 I- ÜLKE TANITIMI Başkent : Ankara Para Birimi : Yeni Türk Lirası Resmi Dili : Türkçe Nüfus : 76 Milyon Yüzölçümü : km 2 Diğer Şehirleri : İstanbul, İzmir, Adana, Antalya, Gaziantep. I.1. Coğrafya Türkiye, coğrafi olarak kuzey yarıkürede, Avrasya olarak adlandırılan Asya, Avrupa ve Afrika karalar topluluğunun ortasında, kuzey paralelleri ile doğu meridyenleri arasında yer alır. Asya nın batısında, Avrupa nın güney doğusunda ve her iki anakara üzerinde toprakları (Anadolu, Trakya) bulunan bir devlettir. Kuzeyde Karadeniz, doğuda Rusya Federasyonu, Gürcistan, Azerbaycan, Ermenistan ve İran, batıda Bulgaristan, Yunanistan ve Ege denizi, güneyde Akdeniz, Suriye ve Irak ile sınırlıdır. Birbirinden İstanbul ve Çanakkale Boğazı ile ayrılan biri büyük diğeri küçük iki yarımadadan oluşur. İzdüşümsel olarak km 2, gerçek alan olarak km 2, topraklarının km 2 si Anadolu, geri kalan km 2 bölümü de Trakya dadır. Genişliği yaklaşık 650 km (kuzeyde İnce Burun ile güneyde Anamur'un doğusu), uzunluğu ise km.dir (batıda Baba Burun ile doğuda Iğdır ın doğusu). Karadeniz in Marmara ve Ege denizi yoluyla Akdeniz e ve büyük denizlere bağlandığı boğazlara sahip bulunduğundan, anakaralar arasında bir geçiş yeridir (9: ). I.2. İklim Türkiye nin genel iklim şartları, bölgelerin iklim özellikleri ve mevsimlik hava tipleri iki etken grubuna bağlıdır. Bunlardan birisi küresel etkenler, diğeri ise coğrafi etkenlerdir. Türkiye kuzey paralelleri arasında yer aldığı için tümüyle kuzey yarım küredeki kıtaların batı kenarında görülen ve Akdeniz iklimi adı verilen bir makro klima alanı içinde ve bu iklimi oluşturan atmosfer olaylarının etkisindedir. Türkiye nin bulunduğu kuşağın başlıca özelliği yazın tropikal kökenli, kışın nemli ve soğuk kutupsal hava kütlelerinin etkisi altında kalmasıdır. Coğrafi şartlar, özellikle yükseklik ve karasallık derecesi yağış rejimini etkiler. Ülkenin büyük kısmında (Akdeniz, Ege, Marmara, Güneydoğu Anadolu bölgeleriyle İç batı Anadolu) Akdeniz iklimini belirleyen makro klima şartlarının bir sonucu olarak en yağışlı mevsim kış, en kurak mevsim yazdır. İç Anadolu da, Doğu Karadeniz kıyılarında ve Doğu Anadolu da durum değişir. Karasal etkenlerle İç Anadolu da ilkbahar, Doğu Anadolu da yaz en yağışlı mevsim haline gelir. Doğu Karadeniz kıyılarında ise sonbahar en yağışlı, ilkbahar en kurak mevsimdir (10: ).

4 2890 Bölüm İki: Ülkelerin Sağlık Sektörleri,Sağlık Sistemleri Ve Mali Yapıları I.3. Yer Altı Kaynakları Türkiye maden çeşitliliği ve rezervleri bakımından oldukça zengin bir ülkedir. Maden yatakları açısından birçok madende dünyanın en büyük rezervlerine sahiptir. Krom, mermer ve manyezit gibi rezervlerin yanında dünya bor rezervlerinin üçte ikisi Türkiye de bulunmaktadır. Ülkede madencilik sektöründe 53 farklı maden ve mineralin üretimi yapılmaktadır. Kamu sektörü mineral yakıtlar ve metalik cevher üretiminde ağırlığını korurken, özel sektör endüstriyel minerallerin üretiminde yoğunlaşmıştır. Türkiye'de üretilen diğer önemli madenler arasında taşkömürü, linyit, petrol ve demir cevheri sayılabilir (14:1). I.4. Tarih Anadolu ya yaklaşık iki yüzyıl kadar ( ) egemen olan Selçuklulardan sonra, altı yüzyıl süre ile Ortadoğu ve Avrupa nın en güçlü devletlerinden biri olan Osmanlı İmparatorluğu egemen olmuştur. İmparatorluğun çöküşünden sonra Mustafa Kemal Atatürk ün önderliğinde sürdürülen Kurtuluş Savaşı kazanılarak, 1923 yılında Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştur. Bir dizi anlaşmalar sonucunda, 1939 da Hatay ilinin de Türkiye Cumhuriyeti ne katılmasıyla ülkenin bugünkü sınırları belirlenmiştir. Cumhuriyetin kuruluşu yalnızca Osmanlı Devleti nin bitişini ve modern Türkiye'nin bugünkü sınırlarını belirlemekle kalmamış, aynı zamanda ülkenin toplumsal ve ekonomik yapısında değişiklikleri de beraberinde getirmiştir. Modern bir Anayasa kabul edilmiş, halifelik kaldırılmış, şapka ve giyim konusunda reform yapılmış, Arap alfabesi yerine Latin esaslı Türk alfabesi kabul edilmiş, okullar dini otoritenin elinden alınarak tüm eğitim devlet çatısı altında birleştirilmiş, ilköğretim parasız ve zorunlu hale getirilmiştir. İslami kanunlar yerine, Avrupa nın kullandığı ceza, medeni ve ticaret kanunlarından uyarlanarak hazırlanan kanunlar kabul edilmiş, dini mahkemeler kaldırılmıştır. Cumhuriyetin kuruluşundan ye kadar olan dönemde egemen olan tek partili sistem, İkinci Dünya Savaşı ndan sonra güçlenen demokrasi etkileri ile birlikte 1950 de değişmiş ve çok partili serbest seçim sistemine geçilmiştir. Türkiye Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi ve NATO nun üyesi, Avrupa Birliği nin aday üyesidir (39:1,2). I.5. İdari Bölümlenme Ve Politik Örgütlenme Cumhuriyetin ilanından sonraki ilk Türk Anayasası (1924) kuvvetler birliği ilkesine dayanıyordu. Yasama organının yürütme organı karşısında belirgin üstünlüğü vardı Anayasası iki kanatlı bir yasama organı (Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu) ile yasaların Anayasa ya uygunluğunu denetleyen bir yargı organı (Anayasa Mahkemesi) getirmiştir. Yürürlükteki Anayasa 1982 yılında kabul edilmiştir Anayasası na göre yasama organı, tek meclis olan Türkiye Büyük Millet Meclisi dir (TBMM) ve beş yılda bir yapılan seçimlerle milletçe seçilen 550 milletvekilinden oluşur. Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanı ve Bakanlar kuruluna aittir.

5 Kısım İki: Türkiye Sağlık Sektörü, Sağlık Sistemi Ve Mali Yapıları 2891 Yargı yetkisi bağımsız mahkemeler tarafından kullanılır. Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri yasayla düzenlenir. Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Uyuşmazlık Mahkemeleri, Askeri İdare Mahkemeleri, Anayasada belirtilen yüksek mahkemelerdir (10:11861,11862). Türkiye idari olarak 81 ile ayrılmıştır. Bu iller de ilçe, bucak ve köylere ayrılır. Yerel yönetimler, yerel seçimlerle göreve gelen belediye başkanı, belediye meclisi üyeleri ile muhtar ve ihtiyar heyeti üyelerinden oluşur. I.6. Dini Hayat Türkiye nüfusunun hemen tamamı Müslüman dır, geriye kalan kısmını diğer dinlerden oluşan kişiler (Musevilik, Hıristiyanlık vb.) oluşturmaktadır. Herkes din ve inanç özgürlüğüne, Türkiye Cumhuriyeti de laik bir yapıya sahiptir. İslam ülkeleri arasında, Anayasasında laikliğe yer veren ve uygulayan tek ülkedir. Laiklik bir Anayasa ilkesi haline getirilmiştir (24:1). I.7. Dil Türkçe, Türkiye nüfusunun büyük kısmının ana dilidir. Konuşulan diller arasında çeşitli Kafkas ve Kürtçe diyalektleri, Arapça, Rumca ve Ermenice gibi 70 kadar dil ve diyalekt yer alır. Türkiye Türkçesi Ural Altay dil grubunda yer alan Türk dil topluluğunun zamanla evrime uğramış güneybatı kolunu temsil etmektedir. Türkçe bugün yeryüzünde konuşulan ortalama dil arasında, en fazla ve en yaygın konuşulan yedinci dildir ve 200 milyonun üzerinde insan tarafından konuşulmaktadır yılında, Türkçenin ses düzenine uygun olarak hazırlanan Latin esaslı Türk harfleri kabul edilmiştir (13:1). I.8. Nüfus Yapısı DİE Mayıs 2005 bilgilerine göre, Türkiye nin nüfusu 71 Milyon (Kent 44, kır 27 Milyon), 15 ve yukarı yaştakiler 60 Milyon, işgücü 25 Milyon, istihdam 23 Milyon, işsiz 2 Milyon (%9), işgücüne katılma oranı %49 dur. Bölgeler arsında farklılıklar devam etmekle birlikte ülke genelinde doğurganlık hızındaki düşmeye paralel olarak, nüfus artış hızında yıllara göre azalma görülmektedir yılları arasında yıllık nüfus artış hızı binde 15,1 olmuştur. Türkiye, dünyanın en hızlı kentleşme sürecindeki ülkelerinden biridir. Kırsal kesimden kentlere doğru büyük bir göç vardır ve kentsel nüfus hızla artmaktadır. Zaman içinde doğurganlık ve ölümlerde azalmalar görülse de göç hareketi hızını fazla kaybetmemiştir. Özellikle İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Kocaeli, Bursa, Antalya, Denizli, Gaziantep gibi iller sanayi ya da ticaret merkezleri olarak yoğun nüfusa sahiptirler (12:1). I.9. Bölgesel Farklılıklar Türkiye'nin batı ve güney bölgelerinde yaşayan nüfusun oranı artarken, orta, kuzey ve doğu bölgelerde bu oranlarda azalmalar gerçekleşmiştir. Türkiye nüfusunun bölgesel dağılımındaki bu gelişmelere doğu ve kuzey bölgelerden batı ve güneydeki metropollere doğru yapılan göç neden olmuştur. Ticaret ve sanayinin en fazla geliştiği Marmara Bölgesi en yüksek nüfus yoğunluğuna sahiptir (12:1).

6 2892 Bölüm İki: Ülkelerin Sağlık Sektörleri,Sağlık Sistemleri Ve Mali Yapıları I.10. Eğitim Türk eğitim sistemi, örgün ve yaygın olmak üzere iki bölümden oluşur. Örgün eğitim okulöncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretimi kapsar. Yaygın eğitim, örgün eğitimden yararlanamayanlara, eğitimini sürdürmek isteyenlere, örgün eğitim kurumlarında okumakta olanlara ve meslek dallarında daha yeterli olmak isteyenlere uygulanan eğitimdir (10: ). I.11. Turizm Türkiye de, döviz gelirlerini artırmak bakımından dış turizm, iç turizme oranla daha çok önem kazanmaktadır. Turizm açısından büyük olanaklara sahip olan Türkiye de Ege ve Akdeniz bölgeleri öne çıkmıştır (10:11831). Türkiye, Avrupa turizm pazarında %3 gibi önemli bir paya sahiptir. Turist sayısı ve döviz gelirlerindeki artış hızıyla Avrupa daki en büyük 20 turizm ülkesi arasında turist girişleri açısından on dördüncü, turizm gelirleri açısından dokuzuncu sıradadır. Avrupa ülkelerinden gelenlerin sayısı 1999 yılında olarak gerçekleşmiş, 2000 yılında e yükselmiştir yılının ilk sekiz aylık döneminde %29 luk artışla kişi olarak gerçekleşmiştir (28:239). I.12. Ulaştırma Ülke ekonomisinin en önemli öğelerinden biri kara, deniz, hava ve demir yolu ulaşım şebekeleri ve bu sistemler üzerinde gerçekleştirilen ulaşım etkinlikleridir. Ulaşım sektörü, milli gelirin %8 inin sağlandığı önemli bir sektördür. Bu gelirde en önemli pay %62,5 ile kara yollarına aittir. Demir yolu ulaşımının ülke özelliklerine ve fiziki ve beşeri coğrafyasına uyan bir ulaşım ağı oluşturduğu söylenebilmekle beraber yeterince yaygınlaşmamıştır. Deniz taşımacılığı, çok ekonomik ve ülke şartlarına çok uygun olmasına karşın en yavaş gelişen ulaşım sektörüdür. Kıyılar arasında yük taşımacılığı genelde özel sektör tarafından yapılmaktadır. Türkiye de hava ulaşımı diğer sektörlere göre bir hayli pahalı olmasına karşın, fazla taleple karşılaşır. Bunun en önemli nedenleri, mesafelerin uzunluğu ve alanın fazla engebeli olmasıdır. Boru hattı taşımacılığı diğer ulaşım sektörlerine göre yenidir. Büyük çaplı boru hatları daha az pompa istasyonuna ihtiyaç gösterdiğinden, gereken yatırımın büyüklüğüne karşın işletme masraflarının azlığı ve taşınan ürünün fazlalığı maliyete olumlu yönde yansımaktadır (9: ). I.13. Enerji Türkiye'nin birincil enerji üretim ve tüketim kaynakları taşkömürü, linyit, asfaltit, doğalgaz, petrol, jeotermal enerji, odun, hayvan ve bitki artıkları, hidrolik enerji ve güneş enerjisi olarak sayılmaktadır yılı verilerine göre enerji üretimi toplam Bin TEP, enerji tüketimi ise Bin TEP'tir. Aradaki enerji açığı dışarıdan alınarak karşılanmaktadır (33:1).

7 Kısım İki: Türkiye Sağlık Sektörü, Sağlık Sistemi Ve Mali Yapıları 2893 II. TÜRKİYE SAĞLIK SİSTEMİNİN TARİHÇESİ II.1. İslamiyet ten Önceki Türk Sağlık Tarihi Orta Asya dan batıya göç eden Türkler, yerleştikleri üç kıtada (Asya, Avrupa, Afrika) yüzyıllar boyu hüküm sürmüş ve değişik halk kitlelerini idare etmişler, bu sırada birçok sağlık tesisi meydana getirmişlerdir (53:10). Tıp konusunda Türklerin eski ve köklü bilgi ve tecrübelerinin bulunduğu bilinmektedir. Bunun sebeplerinden biri, onların göçebe ve savaşçı bir kavim olmaları ve savaşlarda yaralananları tedavi etmek amacıdır. Bunun yanında dini inanışlarının da önemli bir rolü olduğu söylenebilir. Eski Türklerin inandığı din olan Şamanizm de bazı hastalıkların sebebinin kötü ruhlar olduğu kabul edilmekte, bu yüzden de Şamanlar, diğer işler yanında tabiplik de yapmakta idiler (36:146). Türkler bir tür psikoterapi olan telkinle tedaviyi de ön planda tutmuştur. Uygurlarda, dönemine göre oldukça ileri gitmiş pozitif bir tıp anlayışı vardı ki, bu alan mistik tıp anlayışına göre daha fazla gelişmişti. Tıp öğretimi o dönemin geleneğine uygun olarak usta-çırak eğitimi şeklinde yapılmıştır (20: ). II.2. İslamiyet ten Sonraki Türk Sağlık Tarihi İslamiyet i kabul eden Türk kavimleri, Ön Asya denilen ve Mısır ı da içine alan bölgede yaptıkları camiler, türbeler, medreseler, yollar, köprüler ve kervansaraylarla birlikte, medeniyetlerini sembolize eden çeşme, imaret ve hastahaneler gibi birçok sağlık ve sosyal yardım tesisleri de inşa etmişlerdir (53:8). Xl. Yüzyılda el-biruni, özellikle Oğuzların tıbbının, hekimlerinin ve ilaçlarının meşhur olduğunu bildirmektedir. Hastalıkların önemli bir kısmının ilaçla tedavi edildiği anlaşılmaktadır. İlaç anlamında genel olarak ot ve em kelimelerini kullanmışlardır. El-Biruni ye göre Türkmenlerin (Oğuzların) çeşitli ot ve diğer maddeleri karıştırarak elde ettikleri mumya ilacı pek meşhur idi. Kaşgarlı Mahmud a göre, Türk tabipleri Xl. Yüzyılda bazı cerrahi girişimlerde bulunabiliyorlardı. Ancak bunun ayrıntısını tam olarak veren bilgi mevcut değildir. Batı Karahanlılar ın ünlü hükümdarı Tabgaç Buğra Han İbrahim in 1065 yılında Semerkand da yaptırdığı hastahanenin vakfiyesi Xl. Yüzyıl Türk Dünyasındaki sağlık hizmetlerinin ne kadar gelişmiş olduğunu göstermektedir (36:146). Büyük Selçuklu İmparatorluğu ve sonra Anadolu Selçukluları, gerek Anadolu da ve gerekse hâkimiyetleri altında bulunan diğer topraklarda hastahane, düşkün evleri, koruma yurtları gibi tesisler inşa etmiş, özellikle tababete çok önem vermiş, tıbbi konular ilmi esaslara bağlanmış, hekimler ve cerrahlar yetişmiş, tıp medreseleri açılmıştır. Selçuklular Anadolu, İran, Irak, Mısır, Filistin ve Suriye de hastahaneler kurmuşlardır. Musul da Atabey Muzaffereddin Gökbörü zamanında hasta ve körler için sosyal yardım kurumları kurulmuş, yetim ve kimsesiz çocuklar için sütannelerinin de görevlendirildiği yurtlar inşa edilmiştir. Zamanın en muhteşem askeri gücünü temsil eden Selçuklu ordusunda (Melikşah zamanında) kırk deve ile taşınabilen seyyar hastahane örgütü bulunduğundan söz edilmektedir (20:273).

8 2894 Bölüm İki: Ülkelerin Sağlık Sektörleri,Sağlık Sistemleri Ve Mali Yapıları 1308 de Anadolu Selçuklu Devletinin yıkılması üzerine kurulan Anadolu Beylikleri de Selçuklu tesislerini devralıp yaşattıkları gibi, bunlara cüzamhaneler ve körhaneler gibi sağlık tesisleri ile kaplıcalar, imarethaneler (aşevi), acizevleri şeklinde sosyal yardım müesseseleri açmak suretiyle yenilerini eklemişlerdir. Daha sonra Anadolu Türk Beyliklerini egemenliği altına alan ve Anadolu Türk Birliği ni yeniden kuran Osmanlı Türkleri, Selçuklukların kurdukları vakıf hastahanelerini korumuşlar ve bunlara yenilerini eklemişlerdir (53:7). Osmanlı Devleti nde sağlık hizmetlerinin yönetimi hekimbaşılık müessesesi tarafından yerine getiriliyordu yılında Hekimbaşılara bütün ülkenin sağlık hizmetlerini yürütme görevi verilmişti. XIX. Yüzyılın ilk yarısında hekimbaşıların yetkileri giderek sınırlanmıştı. Askeri alandaki yetkileri 1837 yılında Harbiye Nezareti nde kurulan Sağlık Dairesi ne; sivil alandaki yetkileri ise 1839 da kurulan Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane Nezareti ne devredilen hekimbaşılık, 1850 de tamamen kaldırıldı. Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane sadece hekim yetiştiren bir kurum olmayıp, halka sağlık hizmetleri de veriyordu. Bu okula bağlı olarak Meclis-i Umum-u Tıbbiye-i Mülkiye (Sivil Tıp İşleri Kurulu) oluşturuldu. Bu kurulun görevleri arasında Osmanlı Devleti dâhilinde çalışan hekim, cerrah, eczacı ve diğer sağlık çalışanlarını denetlemek, genel sağlık işleri ile ilgilenmek, bulaşıcı hastalıkları önlemek, yoksullara yardım etmek, hastahaneleri denetlemek ve vilayetlere müfettişler göndermek gibi hususlar da bulunuyordu de uygulamaya koyulan İdare-i Umumiye-i Tıbbiye-i Mülkiye Nizamnamesi (Sivil Sağlık Hizmetleri Genel Yönetimi Tüzüğü), sağlık hizmetlerinin ülke genelinde devlet eli ile yürütülmesi için örgütlenmeyi öngörüyordu. Her tıp fakültesi mezununun iki yıl süreyle Memleket Tabibi olarak görev yapma zorunluluğu vardı. Memleket tabiplerinin başlıca görevleri tedavi hizmetlerinin yanı sıra bulaşıcı hastalıklarla savaş ve aşı uygulamaları gibi koruyucu sağlık hizmetleri, adli tıp hizmetleri, bölgelerindeki hastahane ve eczahaneleri denetleme idi. Bu tabiplerin maaşları önceleri belediye tarafından ödenirken, 1888 yılından itibaren doğrudan merkezi hükümet tarafından ödenmeye başlandı. Sivil Tıp İşleri Kurulu, 1906 yılına kadar görevini sürdürdü. Bu kurul 1906 da Meclis-i Maarif-i Tıp, 1908 de Meclis-i Umum-u Tıbbiye-i Mülkiye ve Sıhhiye-i Umumiye adını alarak benzer görevleri yürütmeye devam etmiştir yılında Sıhhiye Müdüriyet-i Umumiyesi Teşkilatına Dair Kanun-u Muvakkat ile bu Kurul kaldırılarak, ülke genelindeki sağlık hizmetleri Dâhiliye Nezareti bünyesinde kurulan Sıhhiye Müdüriyet-i Umumiyesi (Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü) tarafından yürütülmeye başlanmıştır. Çıkarılan Vilayet-i İdare-i Sıhhiye Nizamnamesi (tüzük) ile illerdeki sağlık müfettişleri Sağlık Müdürlüklerine, memleket tabipleri de Hükümet Tabipliklerine dönüştürülmüştür. Sağlık Müdürlükleri ve Hükümet Tabipliklerinin görev alanı çevre sağlığı ve iş sağlığı hizmetlerini de içerecek şekilde genişletilmiştir. Ayrıca il ve ilçelerde o bölgenin en yüksek idari amiri başkanlığında çalışan Sıhhiye Meclisleri oluşturulmuştur.

9 Kısım İki: Türkiye Sağlık Sektörü, Sağlık Sistemi Ve Mali Yapıları te Dâhiliye Nezaretinin ismi Dâhiliye Ve Sıhhiye Nezareti olarak değiştirilmiş, Sağlık Hizmetleri de, Bakanlık bünyesinde yer alan Sıhhiye Müdüriyet-i Umumiyesi, Karantina İdaresi ve Hicaz Sıhhiye İdaresi olmak üzere üç birim tarafından yürütülmeye başlanmıştır (49: ). II.3. Türkiye Cumhuriyeti nde Sağlık Politikaları II Kurtuluş Savaşı Dönemi TBMM Hükümeti Sağlık Politikaları 20 Nisan 1920 de ilk defa toplanan TBMM nin çıkardığı 2 Mayıs 1920 tarih ve 3 numaralı Büyük Millet Meclisi İcra Vekillerinin Sureti İntihabına Dair Kanun ile oluşturulan 10 Bakanlık arasında Sıhhiye Ve Muavenet-i İçtimaiye Vekâleti de bulunuyordu. Ankara Vilayet Konağı nın bir odasında bir sağlık memuru ile bu görevi yürütmeye başlayan Dr. Adnan Adıvar, öncelikle İstanbul Hükümeti Sağlık Örgütü nün bütün kanun ve nizamnamelerini temin etmiş, görev yapan hekimlerin listesini oluşturmuş, küçük bir merkez örgütü kurarak taşrada mevcut sağlık birimlerinin göreve devamını sağlamıştır. Yeni hükümetçe, merkezde Hıfzıssıhha Dairesi, Sicil Dairesi, Muhasebe ve Evrak Kalemi kurulmuş, taşrada eski Sağlık Müdürleri, Hükümet, Belediye ve Karantina Tabiplikleri ile küçük Sıhhiye Memurlukları aynen muhafaza edilmiştir. Teftiş kadrosu üçe çıkarılmış, Kuduz Tedavi Müessesesi, Aşıhane, Bakteriyolojihane kurulmuştur. Dr. Adnan Adıvar ı takiben Dr. Refik Saydam ve Dr. Rıza Nur un Sağlık Bakanı olarak görev yaptığı TBMM Hükümetleri döneminde Bakanlık, teşkilatın yeniden oluşturulması, ilgili mevzuatın derlenmesi, savaş yaralılarının tedavisi, sayısı iki milyona yakın iç ve dış göçmenin iskânı ve savaş mağduru çocukların barındırılması konularıyla ilgilenmiştir (49:258). II Dönemi Sağlık Politikaları Cumhuriyet yönetimi, ağır ve yaygın sağlık sorunları ile yüklü bir nüfus devralmıştı. Başta sıtma, verem, frengi, trahom, tifo ve dizanteri olmak üzere birçok bulaşıcı hastalık son derece yaygındı. Toplumun büyük bir kesiminde ve özellikle çocuklarda ölüm hızı son derece yüksekti. Buna karşı, bu ağır sorunlarla uğraşması gereken sağlık hizmetleri örgütlenmesi, gerek personel nitelik ve sayısı ile gerekse örgütlenme ve donanım yönünden son derece yetersiz bir düzeyde idi. Bu olumsuz şartlarda yeniden Bakan olan Refik Saydam tarafından Bakanlık çalışmalarının ana hatları şu şekilde saptanmıştı: - Devletin sağlık teşkilatını kurmak, - Doktor sayısını artırmak, - Numune hastahaneleri açmak, - Ebe ve sağlık memuru yetiştirmek, - Doğum ve çocuk bakım evleri açmak, - Verem sanatoryumları kurmak,

10 2896 Bölüm İki: Ülkelerin Sağlık Sektörleri,Sağlık Sistemleri Ve Mali Yapıları - Sıtma, frengi, trahom ve diğer bulaşıcı hastalıklarla mücadele, - Sağlık ve sosyal yardım örgütünü köylere kadar yaymak, - Sağlık ve sosyal yardımı ile ilgili yasalar çıkarmak, - Merkez Hıfzıssıhha Müessesesini ve Hıfzıssıhha Mektebini kurmak (49:259). Bu dönemde Refik Saydam sivil yönetime yönelik bir sağlık örgütü kurmuştur. Bu örgüt merkezde Sıhhiye Ve Muavenet-i İçtimaiye Vekili (Bakanı) ve bakanlık örgütü ile illerde Valiye bağlı ve onun sağlık işlerinde danışman olan Sağlık Müdürü ve ilçelerde Kaymakama bağlı ve kaymakamın danışmanı olan Hükümet Tabibinden oluşmaktadır (121:11). Şema 8: 1923 Yılında Sağlık Bakanlığı Organizasyon Şeması Bakanlar Kurulu Sıhhiye Ve Muavenet-i İçtimaiye Vekaleti Vali Kaymakam Sağlık Müdürü Hükümet Tabibi Kaynak: (121:11) Cumhuriyet Ve Sağlık, Türk Tabipleri Birliği Yayınları, sayfa 11 Cumhuriyet in ilk yıllarında sağlık insangücü sayısı çok kısıtlıydı yılı itibariyle 554 hekim, 136 ebe, 69 hemşire ve 560 sağlık memuru bulunmaktaydı (49:259). Bu dönemde, koruyucu sağlık hizmetlerine ve bulaşıcı hastalıklarla savaşa büyük önem verilmiş, hasta tedavi hizmetleri öncelikli ve asli hükümet görevi olarak kabul edilmemiş, bu konuda daha çok yerel (belediye) yönetimlere görev verilmiştir. Ayrıca Merkezi Hükümet bu çalışmalarda yol gösterici olmak üzere Ankara, İstanbul, Sivas, Erzurum ve Diyarbakır da Numune hastahaneleri kurmuştur (35:114). Sağlık Hizmetlerinde örnek teşkil eden bir diğer uygulama, Ankara iline bağlı Etimesgut beldesinde Numune Dispanser inin kurulmasıdır. Dispanserin Başhekimi Dr. Cemalettin Or, ABD de 1 yıl süre ile köy sağlığı hijyeni eğitimi aldıktan sonra dönüşünde, edindiği bilgi ve gözlemlerini hayata geçirmeye çalışmış, böylece Türkiye de taşra-kırsal kesim sağlık örgütlenmesinde önce sağlık merkezi sonra sağlık ocağı adı altında günümüze dek süren hizmet birimlerinin temeli atılmıştır. Ebe okulları açılmış, birçok ilde doğum ve çocuk bakımevleri kurulmuştur. Koruyucu sağlık hizmetlerinde önemli bir yeri olan Merkez Hıfzıssıhha Enstitüsü ve Hıfzıssıhha Okulu, Refik Saydam ın bir ideali olarak 1928 yılında gerçekleşmiştir. (49:260,261).

11 Kısım İki: Türkiye Sağlık Sektörü, Sağlık Sistemi Ve Mali Yapıları 2897 II Dönemi Sağlık Politikaları Refik Saydam döneminde temeli atılan sağlık hizmetlerinin geliştirildiği ve yeni politika ve uygulamaların yürürlüğe koyulduğu bir dönemdir. Bu dönemdeki en önemli olay İkinci Dünya Savaşı nın başlamasıdır. Türkiye bu savaşa girmemekle birlikte savaştan olumsuz etkilenmiştir. Bu dönemdeki önemli olaylardan biri,1945 yılında İşçi Sigortaları Kurumu nun kurulmasıdır. Bu kurumun 1952 yılında, kendine bağlı olarak kurduğu sağlık birimleri ve hastahanelerde işçilere sağlık hizmeti vermeye başlaması ile Refik Saydam dönemindeki ülkedeki sağlık hizmeti ve sağlık personeli istihdamının sağlıkla ilgili bakanlıkça yerine getirilmesi anlayışının dışına çıkılmış oldu (35:161,162) yılında Sağlık Merkezine dönüştürülen Etimesgut Dispanseri örneğinden hareketle, ülkenin değişik yerlerinde 5-25 yataklı yeni sağlık merkezleri kurulmaya başlandı. Bu dönemde Bakan Dr. Behçet Uz dur. İlki yıllarında, ikincisi yıllarında iki defa bakanlık yapmıştır. Bakanlığının ilk döneminde Birinci 10 yıllık Milli Sağlık Planı adlı bir programı kamuya duyurdu. Bu planın ana hatları şunlardı: - Koruyucu hekimlik örgütü kurmak, - Köylerde sağlık örgütü kurmak, - İhtiyaca uygun sağlık personeli yetiştirmek, - Hastahane ve sağlık kuruluşlarını çağdaş hale getirmek, - Tüm ülkede yeni sağlık tesisleri kurmak, - Sağlık harcamalarının finansmanı için Milli Sağlık Bankası ve Sağlık Sandıkları kurmak. Planın tüm ülke düzeyinde gerçekleşmesi 10 yıllık bir süreyi kapsayacaktı. Bunun nedeni, planın mali boyutu ve personel yetersizliği idi. Bu plana göre, sağlık hizmetinin finansmanı için yalnızca devlet bütçesinden yararlanılmayacak, çeşitli kaynaklar yaratılarak Sağlık Sandıkları biçiminde örgütlenecek bir milli sağlık sigortası birliği oluşturulacak, Sağlık Bankası da sağlık hizmetleri finansmanında kullanılacaktı. Türkiye yedi sağlık bölgesine ayrılacak, bunların her birinde 21 farklı sağlık ve sosyal yardım kuruluşu oluşturulacaktı. Bunlar arasında 500 yataklı tam teşekküllü hastahane, 200 yataklı bir doğumevi, çocuk hastahanesi, akıl ve sinir hastalıkları hastahanesi, verem hastahanesi, yaşlılar ve düşkünler yurdu, hemşire ve ebe okulları bulunuyordu. Bunların yanında özel idare ve belediye hastahaneleri ile Savunma Bakanlığına bağlı hastahaneler dâhil tüm kamu sağlık tesisleri Sıhhat Ve İçtimai Muavenet Vekâleti ne (Sağlık Ve Sosyal Yardım Bakanlığı) devredilecek, böylece hem hizmet bütünlüğü hem de kaynakların iyi kullanımı sağlanacaktı.

12 2898 Bölüm İki: Ülkelerin Sağlık Sektörleri,Sağlık Sistemleri Ve Mali Yapıları Plan, kırsal alan sağlık örgütlenmesini de yeniden düzenliyordu. Buna göre her 40 köy için 10 yataklı bir sağlık merkezi kurulacak, her 10 köye de bir sağlık memuru ve ebe görevlendirilecekti. Bu plan hazırlıkları bitmek üzereyken Dr. Behçet Uz Bakanlıktan ayrılmış ve plan gerekli ilgiyi görmemiştir. Uz un görevden ayrılmasından sonra, sağlık hizmetlerinde planlı ve sistematik bir yaklaşım uzunca bir süre gündeme gelmemiştir yılında iktidara gelen Demokrat Parti döneminde Muayene Ve Tedavi Evleri adlı birimler yerine Sağlık Merkezleri nin yaygınlaştırılması benimsenmiştir. Dr. Behçet Uz, 1954 yılında ikinci kez Bakan olduğunda, Milli Sağlık Programı denilen yeni bir programı gündeme getirmiştir. Bu program Milli Sağlık Planı na göre daha dar kapsamlı idi. Programda sadece Sağlık Merkezleri ne yer veriliyordu. Ülke 16 sağlık bölgesine ayrılıyor, köy gruplarında ebe ve sağlık memuru görevlendirilmesinden vazgeçiliyordu. Finansman konusunun Milli Sağlık Bankası modeliyle çözülmesi planlanıyordu. Programa göre bir sağlık sigortası sistemi oluşturulacak, Sağlık Sigortası nı Sağlık Bankası kuracak ve işletecekti. Sonraki dönemlerde Sağlık Merkezlerinin sayısı giderek artmıştır yılına ulaşıldığında bunların sayısı 283 ü bulmuştur. Bu arada taşra (kırsal kesim) sağlık hizmetlerinde ortaya çıkan çok başlılığı ortadan kaldırmak üzere Kaza Sağlık İdareleri gündeme getirilmiştir. Kaza Sağlık İdareleri uygulamalarına 1954 yılında geçildi. Buna göre, Sağlık Merkezlerinin koruyucu sağlık hizmetlerindeki sorumluluk alanı il ve ilçe merkezi yanında köyleri içine alacak şekilde genişletildi. Kaza Sağlık İdarelerinin başkanlığını Hükümet Tabipleri yürütüyordu. DP iktidarı döneminde yerel yönetim (özel idare) hastahaneleri Bakanlığa bağlı devlet hastahaneleri haline getirilmiştir. Bu dönemde hastahanelerin geliştirilmesine büyük önem verilmiş, koruyucu hizmetler gerilemese bile ikinci planda kalmıştır (49: ). II Dönemi Sağlık Politikaları: Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi 1960 lı yıllarda sağlık politikasına ve örgütlenmesine damgasını vuran gelişme, 1961 yılında 224 sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesine Dair Kanun un yürürlüğe girmesi ve 1963 yılında uygulanmaya başlamasıdır. 27 Mayıs 1960 da yönetimi ele alan Ordu, sağlık alanında sağlık örgütlenmesinin yeniden yapılanması, milli ilaç sanayisi, tıp araç ve gereçleri sanayisinin kurulması, yeterli sağlık personelinin yetiştirilmesi gibi ilkeleri hayata geçirmek ve o zaman kullanılan terimle sağlık hizmetlerini devletleştirmek istemekteydi. İsmet İnönü nün Başbakan, Dr. Kemal Demir in Sağlık Bakanı olduğu bu dönemde, askeri yönetim tarafından Dr. Nusret Fişek Sağlık Bakanlığı Müsteşarlığına atandı. Dr. Nusret Fişek Müsteşar olmasını takiben Türkiye de Sağlık Hizmetlerinin Geliştirilmesi konusunda bir görüş metni hazırladı.

13 Kısım İki: Türkiye Sağlık Sektörü, Sağlık Sistemi Ve Mali Yapıları 2899 Bu raporda öncelikle sağlık sisteminin dayandırılacağı temel anlayışın ne olması gerektiği irdelendi ve olası sağlık sistemi modellerinin olumlu ve olumsuz yönlerini göstermek amacıyla değişik sosyal nizam a sahip ülkelerin sağlık hizmeti anlayışları ele alındı. Raporda mutlak devletleşmenin yürürlükte olduğu Sovyet Rusya, insan hakları ve demokratik prensipleri ihmal etmeden tababeti devletleştiren (sosyalize eden) İsveç ve İngiltere örneklerinden söz edildikten sonra, özel teşebbüse dayalı ABD de bile sağlık hizmetlerinin dolaylı ve liberal şekilde sosyalize edildiği ifade ediliyordu. Raporda, Türkiye de de yürürlükte olan mevzuata göre sağlık hizmetlerinin geniş ölçüde sosyalleştirildiği, bazı alanlarda uygulamanın kısmen başarılı olduğu, ancak gerekli şartlar sağlanamadığından dolayı kurulu sistemin tatmin edici şekilde işletilmediği belirtilir. Bunun üç sebebi vardır: 1. Devlette görev alan hekimlere özel olarak mesleklerini icra etme ve para kazanma hakkının tanınması, 2. Türkiye de halk sağlığının bir ilim olarak tanınmaması ve sağlık yönetimi hizmetleri ile kolektif sağlık tedbirlerini alacak personelin yetiştirilmemesi, 3. Mali imkânsızlıklar. Bu üç neden ayrıntılı olarak incelendikten sonra tababetin sosyalize edildiği bir devirde, memleketimiz için de gerek hizmet ve gerekse tıp ahlakı bakımından ideal olan, tababetin sosyalize edilmesidir sonucuna varılır. Tartışılması gereken mesele bunun ne şekilde uygulanacağıydı. Bunun birinci yolu tababeti tüm bir devlet hizmeti yapmak, serbest hekimliği tamamen yasaklamaktır. Ancak bu insan haklarına aykırıdır ve antidemokratiktir. Üstelik hizmet kalitesinin düşmesi ve halkın kendisine verilen hakkı kötüye kullanması gibi tehlikeler de söz konusudur. İkinci yol ise serbest hekimliği yasaklamamak ancak, kamu kurumlarında çalışan hekimlerin serbest hekimlik yapmalarına izin vermemektir ki, bu doğru yoldur. Hareket planının dayanağı ana prensip bu şekilde ortaya koyulduktan sonra, tababetin sosyalizasyonunda alınması gereken tedbirler sıralanır: 1. Halk sağlığı uzmanları yetiştirecek ve bu sahada ilmi araştırmalar yapacak bir müessese kurulması, 2. Köy ve mahalle sağlık bölgelerinin oluşturulması, 3. Tıp fakülteleri öğretim üyelerinin muayenehanelerini kapatmaları, 4. Hastahane hizmetlerinin sosyalizasyonu, 5. Sağlık personeline ödenecek tazminat, prim, ek ödenek ve mukavele ücretleri, 6. Diğer hususlar. Raporda son olarak, eğer sağlık hizmetlerinin sosyalleşmesine karar verilirse ayrıntılı bir hareket planının hazırlanması gerektiği belirtilir. Özetlenen bu görüş metninden başka, üstesinden gelinmesi gereken ana sağlık sorunlarını ortaya koyan bir rapor da Bakanlar Kuruluna sunulur. Bu raporda Hükümetin halletmek zorunda bulunduğu ana sağlık meseleleri şu şekilde sıralanır:

14 2900 Bölüm İki: Ülkelerin Sağlık Sektörleri,Sağlık Sistemleri Ve Mali Yapıları 1. Köylerde Sağlık Hizmeti: Bazı koruyucu hizmetler hariç, sağlık hizmetleri, nüfusun %80 ini oluşturan köylere kadar ulaştırılamamıştır. 2. Halk Sağlığı (koruyucu hekimlik) Hizmetleri: Geçmişte halk sağlığı alanında birçok hizmet yapılmış olmakla beraber, bu hizmetler hoşnutluk verecek düzeyde değildir. Veremle savaş, ana çocuk sağlığı, istatistik hizmetleri, halkın sağlık eğitimi ve beslenme gibi problemler en önemli halk sağlığı sorunlarıdır. 3. Sağlık Laboratuvarları: Modern tıbbın gereği olan sağlık laboratuvar hizmetleri genel olarak geri kalmıştır. Bunun nedeni, gerekli nitelik ve sayıda personel olmaması, yöntem ve malzemelerde bir standardın bulunmaması ve hizmeti koordine edecek teşkilatın kurulmamış olmasıdır. 4. Hastahane Hizmetleri: Mevcut duruma göre var olan hastahane yatak sayısı düşüktür. Bunun yanında sağlık personeli ve hastahane idaresi mevzuatı yetersizdir. Ayrıca bütçeden ayrılan ödenek yetersiz olduğundan, mevcut yatak kapasiteleri verimli olarak kullanılamamaktadır. 5. Büyük Şehirlere Hasta Akımı: Hastalar ve hastahanelerin yükü bakımından çeşitli dengesizlikler ve olumsuzluklar yaratmaktadır. 6. Personel İhtiyacı: Yeter sayıda ve nitelikte sağlık personeli mevcut değildir. Ayrıca hekimlerin önemli kısmı büyük şehirlerde toplanmıştır. 7. Bakanlık Teşkilatı: 1936 yılında çıkarılan Bakanlığın Teşkilat Ve Vazife Kanunu ihtiyaçları karşılayamaz hale gelmiştir. Genel Müdürlükler kendi taşra teşkilatlarını tanımamakta ve teşkilata hâkim olamamaktadır. 8. İlaç: Amaç, ülkenin ihtiyaçlarını karşılayacak miktarda iyi ve ucuz ilaç sağlanmasıdır. Türkiye de bu amaca yönelik yerli ilaç sanayisi yeterince gelişmemiştir. Üretilen ilaçların kontrolü yeterince yapılamamaktadır. 9. Sosyal Hizmetler: Korumaya muhtaç kimsesiz çocuklara yönelik bakım ve yetiştirme yurdu gibi kurumlar ile bedeni ve ruhi kabiliyeti azalmış vatandaşların rehabilitasyon ve korunmasına yönelik kurumlar yetersizdir. Yukarıda belirtilen esaslar dâhilinde çözüme yönelik olarak bir sağlık planı hazırlanır. Sağlık planının hazırlanması ve uygulanmasında ele alınması gereken sorunlar öncelik sırasına göre şu şekilde belirtilir: - Bakanlık merkez teşkilatının kuvvetlendirilmesi, bilhassa sosyalleştirme planının hazırlanması ve tatbiki için gereken özel dairenin ve planlama dairesinin derhal kurulması, - Memleket içinde ve çeşitli hizmet konularında sağlık personelinin iyi bir şekilde dağılımı, - Kalifiye sağlık personeli yetiştirilmesi, - Tıp fakültelerinde öğretim üyelerinin serbest meslek icra etmemelerinin sağlanması, - Halk Sağlığı Akademisinin kurulması, ana-çocuk sağlığı, verem, trahom, frengi, cüzam gibi sosyal hastalıklar ve bulaşıcı hastalıklarla savaş, çevre sağlığı hizmetleri, diş sağlığı, halk beslenmesi ve sağlık eğitimi, istatistik hizmetleri gibi halk sağlığı hizmetlerinin inkişaf etmesi ve bu hizmetlerin verimli olabilmesi için teşkilatın harekete geçirilmesi, - Sağlık laboratuvarlarının geliştirilmesi, -

15 Kısım İki: Türkiye Sağlık Sektörü, Sağlık Sistemi Ve Mali Yapıları Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi kanunu hükümleri gereğince bir örnek bölge kurulması, - Köye kadar ulaşan bir sağlık teşkilatı şebekesinin süratle kurulması, - Teşkilatın malzeme ve ilaç ikmalini bina ve malzeme tamir ve bakım hizmetlerini düzenleyecek depo ve tamirhaneler kurulması, - Hastahanelerin yatak sayısının 10 binden bine çıkarılması, - Ayakta tedavi edilen hastalara ilaç ve rehabilitasyon araçlarının parasız verilmesi. Sağlık Planını yürütmek için kurulacak teşkilat, gerekli personel ve taşıt sayısı ile ödenek miktarı, birbirini tamamlayan 12 program halinde ele alınır. 1. Sağlık Evi: Ebe-hemşirelerin veya köy ebelerinin çalışacağı, 3-4 köye hitap eden birimler. 2. Sağlık Ocağı: 5-10 bin nüfus için bir Ocak açılacak, her Ocakta bir hekim, diğer sağlık personeli, taşıt aracı bulunacaktır. 3. Sağlık Merkezi: Her Merkezde 100 yataklı bir hastahane, poliklinikler, verem dispanseri, ana-çocuk sağlığı gibi koruyucu hekimlik kuruluşları bulunacaktır. 4. Sağlık Müdürlüğü: İl dâhilindeki sağlık hizmetlerini koordine ve kontrol edecektir. 5. Bölge Hastahaneleri: Tercihen yeni açılacak tıp fakültelerinin veya sağlık teknisyen okullarının bulunacağı şehirlerde 1-1,5 milyon nüfus esasına göre yataklı Bölge Hastahaneleri kurulacaktır. 6. Bölge Laboratuvarları: Ülke genelinde 16 Bölge Laboratuvarı kurulacaktır. 7. Bölge Müdürlükleri: Türkiye 16 sağlık bölgesine ayrılacak, böylece merkeziyetçilik azaltılacak ve hizmetlerin denetimi güçlendirilecektir. 8. Depo ve Tamirhaneler: Yurdun muhtelif yerlerinde hizmetlere destek vermek üzere 8 depo ve tamirhane kurulacaktır. 9. Yardımcı Sağlık Personeli Yetiştiren Okullar: Yeter sayıda ve nitelikte yardımcı sağlık personeli yetiştirmek üzere 28 hemşire ve teknisyen okulu kurulacak, her okul kişilik olacaktır. 10. Değişim Projeleri: Sağlık hizmetlerinin yürütülmesinde ev-ocak-merkez teşkilat sisteminin yerine getiremeyeceği bazı önemli halk sağlığı projelerini yürütmek üzere, fakülteler dışında eğitim ve araştırma kurumları oluşturulacaktır. 11. Bakanlık Merkez Teşkilatı: Merkez teşkilatı yeniden düzenlenecektir. 12. Maaş ve Ücretler: Hazırlanan kanun tasarısına göre anlaşma ile istihdam edilecek teknik personel ve hizmetlilerin ücretleri düzenlenecektir. Sağlık Planı doğrultusunda Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun Tasarısı hazırlanır. Bu kanun tasarısında ön görülen hususlar şu şekilde özetlenebilir: - Sosyalleştirilen bölgelerde, kamu sektöründe çalışan sağlık personeli ücret karşılığında serbest meslek icra edemeyecektir. - Milli Savunma Bakanlığına bağlı kurumlar hariç, kamu sektörüne dâhil kurumlarla işçi sigortalarına ait sağlık hizmetleri Sağlık Ve Sosyal Yardım Bakanlığı (SSYB) tarafından yürütülecektir.

16 2902 Bölüm İki: Ülkelerin Sağlık Sektörleri,Sağlık Sistemleri Ve Mali Yapıları - Yukarıda belirtildiği şekilde Sağlık Ve Sosyal Yardım Müdürlükleri teşkilat yapısı benimsenmiştir. - Sağlık birimleri arasında kademeli sevk zinciri kurulmuştur. - Sosyalleştirme bölgelerinde hasta muayene ve tedavisi parasızdır. - Hastaların gereksinimi olan ilaç ve tedavi araçları serbest eczahane bulunmayan yerlerde sağlık teşkilatı tarafından işletilen eczahanelerden sağlanır. Parasız olarak verilebilecek ilaç, tedavi ve rehabilitasyon cihazları SSYB tarafından belirlenir ve duyurulur. - Bir bölgede sağlık hizmetlerinin yürütülmesi için gerekli tesisler ve araçlar temin edilmeden, o bölgede sosyalleştirme uygulamasına geçilmeyecektir. - Sosyalleştirme, önce pilot illerde uygulanacaktır. - Sosyalleştirme 15 yıl içinde bütün ülkeye kademeli olarak yayılacaktır. - Sosyalleştirme işlerini planlamak ve yürütmek üzere SSYB bünyesinde, faaliyetleri değerlendirmek ve önerilerde bulunmak üzere Bakanlıkça belirlenecek uzmanlar ile bazı bakanlıklar, üniversiteler, Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve Türk Eczacıları Birliği (TEB) temsilcileri ve vilayet sağlık komitesi temsilcilerinin katılımı ile bir Genel Kurul oluşturulacaktır. - Sağlık teşkilatı ile halk arasındaki ilişkileri sağlamak üzere sağlık ocaklarında, sağlık merkezlerinde ve illerde Sağlık Komitesi kurulacaktır. Bu komitelerde muhtelif halk ve meslek gruplarını temsil eden üyeler yer alacaktır. - Sağlık hizmetlerinin sosyalleştirildiği bölgelerde kamu kurumlarının sağlık kuruluşlarına ait her türlü bina, malzeme, eşya ve ilaçları, SSYB ye devredilecek, serbest meslek icra edenlerin kullandıkları malzemelerden işe yarar olanlar istedikleri takdirde SSYB tarafından satın alınacaktır. - Bayındırlık Bakanlığınca sağlık hizmetlerine yönelik tesislerin inşasına öncelik verilecektir. - Sosyalleştirilen bölgelerde Hükümet Tabiplikleri ve belediye sağlık teşkilatları kaldırılacaktır. Kanun tasarısında personel atama ve ücret sistemi de belirleniyordu. Tasarıdaki en ilginç hükümler, sağlık hizmetlerinin sosyalleştirildiği bölgelerdeki her türlü giderin karşılanmasına yönelik kaynakların tanımlanması idi. Kanun gerekçesinde sosyalleştirilmiş sağlık hizmetleri maliyetinin yüksek olduğu, bunun bütçeye yüklenmesinin pratik olmayacağı, bu sebeple hizmeti destekleyecek mali kaynaklar olarak vasıtalı vasıtasız vergilere başvurulması gerektiği ifade ediliyordu. Bu kaynaklar şu şekilde belirlenmişti: - Bölge halkından 12 yaşını geçmiş olanlardan yılda nüfus başına alınacak 25 liralık sağlık sigortası primi, - Beher kilo tuzdan alınacak 5 kuruş sağlık vergisi, - PTT idaresince ulaştırılan yurt içi mektup ve kartlardan alınacak 5 kuruş sağlık vergisi, - İşçi Sigortaları Kurumu ve diğer kurumlarca sağlık sigortası primi, aidat gibi isimlerle toplanan paralar, - Özel idare gelirlerinin %5 i, - Genel Bütçeden ayrılan ödenek,

17 Kısım İki: Türkiye Sağlık Sektörü, Sağlık Sistemi Ve Mali Yapıları Sosyalleştirilmiş sağlık hizmeti teşkilatınca toplanan paralar, - Radyo alıcısı sahiplerinden her yıl alınacak 25 liralık sağlık vergisi. Yukarıdaki esaslar çerçevesinde, hayata geçirilmesi düşünülen sağlık planı nın, üç temel özelliği ile önceki çalışmalardan farklılık gösterdiği söylenebilir. - Birincisi, hayata geçirilmesi düşünülen ve sosyalleştirme kavramı ile ifade edilen sistemin, sağlık hizmetlerinin tüm toplum kesimlerine sosyal adalet ilkesine uygun olarak götürüleceği ve en önemlisi bunu bir devlet görevi olarak gören bir anlayışa dayanmasıydı. - İkincisi, Cumhuriyetin ilk yıllarına göre oldukça gelişmiş olmakla beraber çok başarılı bir görünüm arz etmeyen sağlık kuruluşları ve sağlık örgütlemesine bir çeki düzen veriliyordu. Farklı niteliklerde hizmet veren kurumlar eşgüdümlü hale getiriliyor, aralarında hiyerarşik bağ kuruluyor, dikey örgütlenmelere son veriliyordu. - Üçüncüsü, hazırlanan yasa gerekçesine göre sosyalleştirme bir finansman yöntemiydi. Sağlık hizmetlerinin istenilen seviyeye getirilmesi, yapılan çalışmaların başarıya ulaştırılması ve toplumun tüm kesimlerine ulaştırılması ve tüm bunların mali boyutu mevcut devlet imkânları ile üstesinden gelinemeyecek kadar büyüktü. Bu nedenle zorunlu sağlık sigortası kurulması bir çözüm yolu gibi görülmektedir. Sosyalleştirmenin aslında bir finansman yöntemi olduğu, hazırlanan yasa tasarısının terimler bölümünde yer alan sosyalleştirme tanımında görülebilir: Sağlık hizmetlerinin sosyalleştirilmesi, vatandaşların sağlık hizmetleri için ödedikleri prim ile amme sektörüne ait müesseselerin bütçelerinden ayrılan tahsisat karşılığı, her çeşit sağlık hizmetlerinden eşit şekilde faydalanmalarıdır. Dr. Nusret Fişek, yasa tasarısında yer aldığı şekliyle prim ve vergi toplanmasını da yeterli bulmamakta, ayrıca hastalardan hizmet başına ücret alınmasını da savunmaktaydı. İşin mali boyutunun sorun çıkaracağı öngörülerek, o yıllarda ülke yönetimini elinde bulunduran Milli Birlik Komitesine (MBK) üç alternatif sunulmuştur. - Birincisi Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesine Dair Kanun da ifade edilen seçenektir. Sağlık davasının en iyi bir şekilde ve kökünden halledilmesi için teknik bakımdan en doğru ve emin yol, sağlık hizmetlerinin sosyalleştirilmesidir. Milli gelir ve milli bütçemizden sağlık işlerine garp memleketlerindeki oranlar üzerinden bir pay verilirse bu büyük proje yürürlüğe girebilir. - İkinci seçenek Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesine Dair Kanun Tasarısı mali imkânsızlıklar nedeniyle kabul edilmediği takdirde, köylerdeki sağlık hizmetlerine ve bütün yurtta halk sağlığı çalışmalarına önem veren bir program hazırlanmasıdır. - Üçüncü seçenek ise, köylerde sağlık hizmetlerini bugünkü seviyesinden daha ileriye götürmek için en basit tedbir olarak, her ilçeye en az bir hekim ve iki yardımcı personelden oluşan bir gezici sağlık ekibi verilmesi ve büyük ilçelerde bütçe imkânı nispetinde bunların sayılarının artırılmasıdır. Sonuçta Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesine Dair Kanun Tasarısı kabul edilerek yasalaştı.

18 2904 Bölüm İki: Ülkelerin Sağlık Sektörleri,Sağlık Sistemleri Ve Mali Yapıları 224 sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesine Dair Kanun un temel ilkeleri: - eşit, - sürekli, - entegre, - kademeli, - öncelikli, - ekip yaklaşımlı, - denetlenen, - uygun, - kabul edilebilir, - nüfus özelliklerine göre sağlık hizmeti vermek olarak belirtilmektedir. Sosyalleştirilmiş sağlık hizmetlerinin uç birimi olarak düşünülen Sağlık Evlerinin görevleri şöyle belirlenmiştir: - Çevreye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerinin sunulması, - Doğum, ölüm ve gebeliklerin tespiti ve diğer kayıt ve istatistiklerin tutulması, - Sağlık eğitimi verilmesi, - Ana-çocuk sağlığı ve aile planlaması hizmetlerinin sunulması, - İlk yardım ve acil sağlık hizmetlerinin sunulması, - Bulaşıcı hastalıklarla savaş, - Hasta takibi ve sevk hizmetlerinin yürütülmesi, - Bakanlıkça verilecek diğer görevlerin yerine getirilmesi. Birinci basamak sağlık hizmetlerini vermek üzere ana birim olarak düşünülen Sağlık Ocaklarının görevleri ise şöyle belirlenmiştir: - Bölgelerindeki bütün temel sağlık hizmetlerinin izlenmesi, değerlendirilmesi, eşgüdümü ve yönlendirilmesi, - Çevreye ve topluma yönelik koruyucu ve geliştirici sağlık hizmetlerinin yürütülmesi, - Hizmet bölgesinin epidemiyolojik ve demografik özellikleri doğrultusunda toplumu tanıma, veri toplama, kayıt, istatistik çalışmalarının yapılması, - Halk sağlığı eğitiminin yürütülmesi, - Okul sağlığı, iş sağlığı hizmetlerinin yürütülmesi, - Bulaşıcı hastalıklarla savaş, - İlk yardım ve acil sağlık hizmetlerinin sunulması, - Aile hekimlerine destek sağlanması, - Toplum kalkınmasına katkı hizmetlerinin sürdürülmesi, - Bakanlıkça verilecek diğer görevlerin yerine getirilmesi yılında, sosyalleştirme ile ilgili ön hazırlıkları yapmak üzere Bakanlık bünyesinde Sosyalleştirme Dairesi Başkanlığı kuruldu. Yasa, sosyalleştirmenin 15 yılda kademeli olarak tüm yurda yayılmasını öngörüyordu. Ancak bu mümkün olmamıştır yılında bu sürenin uzatılması zorunda kalınmış, 1983 te ise tüm ülke sosyalleştirme kapsamına alınmıştır.

19 Kısım İki: Türkiye Sağlık Sektörü, Sağlık Sistemi Ve Mali Yapıları yılında Müsteşarlık görevinden ayrılan yasanın mimarı Dr. Nusret Fişek tarafından 1966 yılından başlayarak başarısız bir uygulama şekline dönüştüğü ifade edilen sosyalleştirme üzerine son yılda geniş tartışmalar yapılmıştır. Sosyalleştirme konusunda en çok dile getirilen görüş, sosyalleştirmenin tam uygulanmadığı, uygulaması halinde mükemmel bir sağlık hizmeti programı olduğudur. Sağlık hizmetlerinin finansmanı için halktan prim toplanması uygulamasına yasada zaten yer verilmediğinden, hizmetler genel bütçeden ayrılan ödeneklerle karşılanmış, ancak bu ödenekler de hiçbir zaman istenilen düzeylerde olmamış, üstelik giderek azalmıştır. Sosyalleştirmenin hazırlık safhasında, belirlenen hedeflerin gerçekleştirilmesi için sağlık bütçesinin milli bütçe içindeki payının %12,2 en kötü ihtimalle %7,5 olması öngörülürken, bu oran 1960 ta %4,21, 1990 da %4,12, 1997 de %3,22 ve nihayet 1998 de %2,65 tir. Sosyalleştirme yasa tasarısının öngördüğü ve en önemli bileşeni olarak nitelenebilecek sağlık finansmanı konusundaki hükümlerin yasallaşmaması, daha sonraki dönemde bu alandaki boşluğun doldurulmasına yönelik genel sağlık sigortası girişimlerine yol açmıştır. Yasa, sağlık hizmeti sunanlarla halkın bütünleşmesini öngörüyor, bu amaçla değişik toplum kesimlerinin de bulunacağı Sağlık Ocağı Kurulları ve Sosyalleştirme Genel Kurulu oluşturulması gerekiyordu. Ancak bu kurullar ya hiç oluşturulmamış ya da iyi işletilmemiştir. Örneğin, Genel Kurul ilk defa 1969 da, ikinci defa 1978 de toplanabilmişti. Halbuki yasada olağan olarak yılda bir kez toplanacağı ifade edilmektedir. Yasanın hayata geçirilememiş bir hükmü de bütün sağlık hizmetlerinin tek elden yönetimi ilkesidir. Sağlık örgütünün il içinde bağımsız bir bütün olması ve sağlık hizmetlerinin tek elde toplanması bir türlü gerçekleşmemiştir. Yasada ülke çapında 16 sağlık bölgesinin kurulması öngörülürken, bu yönde hiçbir çaba harcanmamıştır. Uygulamaların en yoğun olumsuz yöresel özellikler gösteren bölgeler ve yeterince hazırlanmamış koşullarda başlatılmış olması bir şanssızlık olmuştur. Bundan sonraki dönemde de, yasanın açık hükmüne rağmen, ülkenin yarıya yakın kısmında sosyalleştirme için gerekli tesis ve malzeme alt yapısı oluşturulmadan sosyalleştirme uygulamasına geçilmiştir. Hizmetin yürütücüsü olacak pratisyenlik ve Halk Sağlığı uzmanlığı güçlenememiş, genel pratisyenlik uzmanlığı gerçekleşememiş, dikey örgütlenmeler kaldırılamamıştır. Sosyalleştirmenin başlamasından itibaren birkaç yıl içinde yapılan yeni düzenlemelerle, hekim ve diğer sağlık personeline verilmesi öngörülen ücretlerde kesintilere gidilmiş, sözleşmeyle personel istihdamından vazgeçilmiş, böylece personel alt yapısının istenilen düzeylerde oluşturulması mümkün olmamıştır yılında kabul edilen 2368 sayılı yasa ile kamu sektöründe ve sosyalleştirilmiş sağlık hizmeti bölgelerinde çalışan hekimlere yarı zamanlı (parttime) serbest çalışma izni de verilmiş, böylece sosyalleştirilmenin dayandırıldığı ana prensiplerden biri ortadan kaldırılmıştır.

20 2906 Bölüm İki: Ülkelerin Sağlık Sektörleri,Sağlık Sistemleri Ve Mali Yapıları Başka bir engel de yöneticilerin sosyalleştirmeyi kavrayamamasıdır. Daha hazırlık safhasından itibaren, o günün koşullarında belirli bir hizmet anlayışı ve sağlık örgütlenmesini ifade etmek üzere kullanılan sosyalleştirme veya sosyalizasyon kelimesinden Bakanlık içi ve dışı bürokratlar, particiler ve politikacılar sosyalizm çağrıştırması sebebiyle rahatsız olmuşlardır. Uygulamada değişik alanlarda görülen başarısızlıklar yanında, sosyalleştirme yasasının tam olarak hayata geçirilememesindeki ana nedenin yönetime gelen iktidarların sahip olduğu özel teşebbüsçü politikalarla bu yasada benimsenen sağlık politikasının çelişmesi olduğu da ileri sürülen görüşler arasındadır. Bunun sonucu olarak, sosyalleştirme programı hükümetlerden gerekli desteği görmediği gibi, sağlık alanı iki ayrı politikanın çekişme ve çatışma alanı haline getirilerek, programın başarılı olmasını olanaksızlaştıran bir ortam oluşturulmuştur. Fişek e göre uygulamalarda başarısız olmasına rağmen sistem (o güne kadar) eleştirilere dayanmış ve sosyalleştirilmiş sağlık hizmetlerinin yerine konacak başka bir örgüt modeli bulunamamıştır. 224 sayılı Yasa, değişen şartlara uyacak şekilde güncellenmemiştir. Sosyalleştirme yasasının yürürlüğe girdiği 1961 yılından itibaren, Türkiye deki sağlık örgütlenmesi ve politikalar hep bu yasa temelinde şekillenmiş, 1980 lere kadar köklü bir değişim yaşanmamış, sadece sağlık insangücü ve sağlık finansmanı alanında olmak üzere dikkate değer bazı gelişmeler olmuştur (49: ). II Döneminin Kazanımları Cumhuriyetin kuruluşundan itibaren sağlık alanı ve sağlık hizmetleri devletin öncelikleri arasında yer almış, hemen her dönemde sağlık hizmetlerinin ve sağlık sisteminin iyileştirilmesi için hükümetlerce birçok çalışma yapılmıştır yılları arasında Refik Saydam ın Sağlık Bakanı olduğu dönemde Türkiye nin sağlık sistemi ve sağlık hizmetleri adeta yeniden inşa edilmiştir. İzleyen yıllarda Behçet Uz un Sağlık Bakanlıkları döneminde, sağlık sisteminin tümünü ele alıp değiştirmeyi amaçlayan plan ve programlar ortaya koyulmuştur. Kuşkusuz bu çalışmalardan en önemlisi 1961 yılında yasalaşan ve 1963 yılında uygulanmasına başlanan Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi uygulamasıdır. Refik Saydam döneminde çalışmaların temel kaygısı bir sağlık alt yapısı ve örgütlenmesi olurken, 1960 lara uzanan dönemde temel kaygı hizmetlerin ve sağlık örgütlenmesinin tüm ülke sathına ve tüm toplum kesimlerine yayılması ve iyileştirilmesi olmuştur larda uygulamaya koyulan Sosyalleştirme Yasası ise, gerek sağlık hizmetleri anlayışında ve gerekse sağlık örgütlenmesinde, adeta o döneme kadar yapılanları derleyip toplayıp sistemi yeniden biçimlendirmeyi amaçlıyordu. Nitekim sosyalleştirme uygulamasıyla ülkenin sağlık sorunları analitik ve kapsamlı şekilde tespit ediliyor, bu sorunların üstesinden gelecek bir sağlık örgütlenmesi modeli oluşturuyor ve nihayet uygulamanın mali yönünün bir sağlık sigorta sistemi ile çözülmesi öngörülüyordu. Ancak sağlık finansmanı boyutu sadece tasarıda kalmış, yasalaştırılamamıştır arası, sağlık politikalarında önemli değişim yaşanmadığı bir dönemdir. Bu sürede sağlık hizmetleri mevcut sistemin doğal ivmesiyle gelişir.

TÜRKİYEDE SAĞLIK HİZMETLERİ VE GELİŞİMİ. Hanife TİRYAKİ ŞEN İstanbul Sağlık Müdürlüğü İnsan Kaynakları Şube Müdürlüğü Personel Eğitim Birimi

TÜRKİYEDE SAĞLIK HİZMETLERİ VE GELİŞİMİ. Hanife TİRYAKİ ŞEN İstanbul Sağlık Müdürlüğü İnsan Kaynakları Şube Müdürlüğü Personel Eğitim Birimi TÜRKİYEDE SAĞLIK HİZMETLERİ VE GELİŞİMİ Hanife TİRYAKİ ŞEN İstanbul Sağlık Müdürlüğü İnsan Kaynakları Şube Müdürlüğü Personel Eğitim Birimi SAĞLIK HİZMETİ Kişilerin ve toplumların sağlığını korumak, hastalandıklarında

Detaylı

Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi

Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi (224 Sayılı Yasa ) Doç.Dr.Melikşah ERTEM İdeal Bir Örgütün İlkeleri Eşitlik Sürekli hizmet Entegre hizmet Katılımcı hizmet Öncelikli hizmet Ekip hizmeti Kademeli hizmet İdeal

Detaylı

NÜFUS PLANLAMASI HİZMETLERİNİ YÜRÜTME YÖNETMELİĞİ

NÜFUS PLANLAMASI HİZMETLERİNİ YÜRÜTME YÖNETMELİĞİ NÜFUS PLANLAMASI HİZMETLERİNİ YÜRÜTME YÖNETMELİĞİ Resmi Gazete Tarih: 6.10.1983; Sayı: 18183 BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç: Madde 1 - Bu yönetmeliğin amacı, kişilerin istedikleri sayıda, istedikleri

Detaylı

SAĞLIK YÖNETİMİ TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ VE ÖRGÜTLENMESİ

SAĞLIK YÖNETİMİ TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ VE ÖRGÜTLENMESİ SAĞLIK YÖNETİMİ TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ VE ÖRGÜTLENMESİ Kaynak: Sağlık İşletmeleri Yönetimi Prof. Dr. Dilaver TENGİLİMOĞLU Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Yrd. Doç. Dr. Oğuz IŞIK *Türkiye de Sağlık

Detaylı

YÖNETMELİK. b) Merkez (Hastane): Turgut Özal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini,

YÖNETMELİK. b) Merkez (Hastane): Turgut Özal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini, 19 Ocak 2014 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 28887 Turgut Özal Üniversitesinden: YÖNETMELİK TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 17 Ağustos 2010 SALI Resmî Gazete Sayı : 27675 Namık Kemal Üniversitesinden: YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı ve kapsamı; İstanbul

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞRA TEŞKİLATI KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. Resmi Gazete Tarihi: 14.11.2013, Sayısı: 28821

GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞRA TEŞKİLATI KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. Resmi Gazete Tarihi: 14.11.2013, Sayısı: 28821 GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞRA TEŞKİLATI KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 14.11.2013, Sayısı: 28821 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1)

Detaylı

YÖNETMELİK İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 10 Ocak 2013 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28524 İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesinden: YÖNETMELİK İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

YÖNETMELİK. Gaziosmanpaşa Üniversitesinden: GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ PALYATİF BAKIM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

YÖNETMELİK. Gaziosmanpaşa Üniversitesinden: GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ PALYATİF BAKIM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 13 Ekim 2014 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 29144 Gaziosmanpaşa Üniversitesinden: YÖNETMELİK GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ PALYATİF BAKIM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

Kurum Tabipliklerinin Standardına Dair Tebliğ

Kurum Tabipliklerinin Standardına Dair Tebliğ Sağlık Bakanlığından: Kurum Tabipliklerinin Standardına Dair Tebliğ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Temel İlkeler Amaç Madde 1 - Bu Tebliğin amacı; etkin, verimli ve kaliteli sağlık hizmeti

Detaylı

USTALARDAN GENÇLERE. Prof Dr.Mustafa KUTLU

USTALARDAN GENÇLERE. Prof Dr.Mustafa KUTLU USTALARDAN GENÇLERE Prof Dr.Mustafa KUTLU Devlet olma durumundaki kuruluşların en birinci görevi, halkın sağlığını korumaktır. M. Kemal Atatürk -14 Mart 1827 Tıphane -1832 Cerrahhane -1839 Mektebi Tibbiyeyi

Detaylı

YÖNETMELİK İPEK ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

YÖNETMELİK İPEK ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Yönetmelik 22 Eylül 2013 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 28773 İpek Üniversitesinden: YÖNETMELİK İPEK ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ HASTANE ŞUBE AMİRİ KADROSU HİZMET ŞEMASI

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ HASTANE ŞUBE AMİRİ KADROSU HİZMET ŞEMASI YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ HASTANE ŞUBE AMİRİ KADROSU Kadro Adı : Hastane Şube Amiri Hizmet Sınıfı : Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı (Üst Kademe Yöneticisi Sayılmayan Diğer Yöneticiler) Kadro Sayısı

Detaylı

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Giresun Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma

Detaylı

. HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

. HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ . HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ GÖREVE YENİ BAŞLAYAN SAĞLIK ÇALIŞANLARI İÇİN UYUM REHBERİ İÇİNDEKİLER Önsöz T.C. Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Organizasyon Yapısı. Halk Sağlığı

Detaylı

Turizm Şurası Yönetmeliği

Turizm Şurası Yönetmeliği TURİZM ŞURASI YÖNETMELİĞİ Turizm Şurası Yönetmeliği Kültür ve Turizm Bakanlığı Resmi Gazete Tarihi: 13/10/1998 Resmi Gazete Sayısı: 23492 BİRİNCİ BÖLÜM : Genel Hükümler Amaç Madde 1 -Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 07.09.2001 Resmi Gazete Sayısı: 24516

Resmi Gazete Tarihi: 07.09.2001 Resmi Gazete Sayısı: 24516 Resmi Gazete Tarihi: 07.09.2001 Resmi Gazete Sayısı: 24516 KAMU GÖREVLİLERİ SENDİKALARI VE TOPLU SÖZLEŞME KANUNU KAPSAMINA GİREN KURUM VE KURULUŞLARIN GİRDİKLERİ HİZMET KOLLARININ BELİRLENMESİNE İLİŞKİN

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü SAYI : B.13.2.SGK.0.11.05.00/327 21/05 /2010 KONU : daire başkanlıklarının görev dağılımı GENELGE 2010/65 Bilindiği üzere, 19.12.2008 tarihli ve 2008/496 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ve Bakanlık Makamının

Detaylı

-> 5 07.08.2014 13:06

-> 5 07.08.2014 13:06 27 Temmuz 2014 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 29073 Adıyaman Üniversitesinden: YÖNETMELİK ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

Türkiye'de "Decentralization" Süreci

Türkiye'de Decentralization Süreci Türkiye'de "Decentralization" Süreci 30 Nisan 2013 Bahçeşehir Üniversitesi İlker Girit Ahmet Ketancı Türkiye'de "Decentralization" Süreci Decentralization Prensipleri Türkiye deki Tarihi Süreç Türkiye

Detaylı

15 Nisan 2013 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı: 28619 YÖNETMELİK GEDİK ÜNİVERSİTESİ AVRUPA BİRLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

15 Nisan 2013 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı: 28619 YÖNETMELİK GEDİK ÜNİVERSİTESİ AVRUPA BİRLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 15 Nisan 2013 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı: 28619 Gedik Üniversitesinden: YÖNETMELİK GEDİK ÜNİVERSİTESİ AVRUPA BİRLİĞİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Kapsamına Giren Kurum ve Kuruluşların Girdikleri Hizmet Kollarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik

Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Kapsamına Giren Kurum ve Kuruluşların Girdikleri Hizmet Kollarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik 4688 SAYILI KAMU GÖREVLİLERİ SENDİKALARI KANUNU KAPSAMINA GİREN KURUM VE KURULUŞLARIN GİRDİKLERİ HİZMET KOLLARININ BELİRLENMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Kapsamına Giren

Detaylı

Belediyenin gelirleri

Belediyenin gelirleri Belediyenin gelirleri a) Kanunlarla gösterilen belediye vergi, resim, harç ve katılma payları. b) Genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan pay. c) Genel ve özel bütçeli idarelerden yapılacak ödemeler. d)

Detaylı

(31.12.2005 tarih ve 26040 4. Mükerrer Sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1)

(31.12.2005 tarih ve 26040 4. Mükerrer Sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1) (31.12.2005 tarih ve 26040 4. Mükerrer Sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) Maliye Bakanlığından : Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1) 1. Giriş Bilindiği üzere, 24/12/2003 tarihli

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Amaç MADDE 1 KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kent yaşamında, kent vizyonunun

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Müsteşarlık. . VALĠLĠĞĠNE (Ġl Sağlık Müdürlüğü)

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Müsteşarlık. . VALĠLĠĞĠNE (Ġl Sağlık Müdürlüğü) . VALĠLĠĞĠNE (Ġl Sağlık Müdürlüğü) 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname 2/11/2011 tarihli ve 28103 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete

Detaylı

YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 12 Eylül 2013 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28763 Namık Kemal Üniversitesinden: YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması 1 Mevzuat Uyum Takvimi Tablo 23.1.1 No Yürürlükteki AB mevzuatı Taslak Türk mevzuatı Kapsam Sorumlu

Detaylı

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Siyasi İşler Başkanlığı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 - Reform İzleme Grubu nun (RİG) 20. Toplantısı, Devlet Bakanı ve Başmüzakerecimiz

Detaylı

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar.

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar. SAĞLIK ARAŞTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANLIKLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönerge, Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını, görevlerini, yetkilerini ve

Detaylı

Kaynak Geliştirme ve İştirakler Dairesi Başkanlığı Görev Yetki ve Çalışma Yönetmeliği. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Kaynak Geliştirme ve İştirakler Dairesi Başkanlığı Görev Yetki ve Çalışma Yönetmeliği. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Konya Büyükşehir Belediyesi Kaynak Geliştirme ve İştirakler Dairesi Başkanlığı Görev Yetki ve Çalışma Yönetmeliği Kabul Tarihi: 18/04/2008 Kabul Sayısı: 183 Sayılı Belediye Meclis Kararı Yayım Tarihi:

Detaylı

DEVLET MALZEME OFİSİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ÖDÜL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

DEVLET MALZEME OFİSİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ÖDÜL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar DEVLET MALZEME OFİSİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ÖDÜL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde l - Bu Yönergenin amacı, Devlet Malzeme Ofisi Merkez, Taşra Teşkilâtı ve

Detaylı

15 Eylül 2013 PAZAR Resmî Gazete Sayı: 28766 YÖNETMELİK GEDİK ÜNİVERSİTESİ ASYA ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

15 Eylül 2013 PAZAR Resmî Gazete Sayı: 28766 YÖNETMELİK GEDİK ÜNİVERSİTESİ ASYA ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 15 Eylül 2013 PAZAR Resmî Gazete Sayı: 28766 Gedik Üniversitesinden: YÖNETMELİK GEDİK ÜNİVERSİTESİ ASYA ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve

Detaylı

21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU

21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU 21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 21.1 Topluluk standartlarına uygun hukuki ve idari çerçeve ile bölgesel politikaların programlanması, yürütülmesi,

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BARTIN ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Bartın Üniversitesinden: BARTIN ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Bartın Üniversitesi

Detaylı

KAMU İDARELERİNDE STRATEJİK PLANLAMAYA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

KAMU İDARELERİNDE STRATEJİK PLANLAMAYA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK KAMU İDARELERİNDE STRATEJİK PLANLAMAYA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK Karar Tarihi Yönetmelik No: 5018 YT 015 Yürürlük Tarihi Yayın Tarihi RG Sayısı 26179 BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK

Detaylı

SOSYAL HĠZMETLER DAĠRESĠ BAġKANLIĞI SOSYAL YARDIM ĠġLERĠ ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE

SOSYAL HĠZMETLER DAĠRESĠ BAġKANLIĞI SOSYAL YARDIM ĠġLERĠ ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE Amaç SOSYAL HĠZMETLER DAĠRESĠ BAġKANLIĞI SOSYAL YARDIM ĠġLERĠ ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKĠ DAYANAK, ĠLKELER ve TANIMLAR Madde 1-

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ KAMU YÖNETİMİ YRD.DOÇ.DR. BİLAL ŞİNİK

KAMU YÖNETİMİ KAMU YÖNETİMİ YRD.DOÇ.DR. BİLAL ŞİNİK İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ KAMU YÖNETİMİ YRD.DOÇ.DR. BİLAL ŞİNİK BAKANLAR KURULU Bakanlar Kurulu, Başbakan ve bakanlardan kurulur. Cumhurbaşkanı bakanlar kurulunun

Detaylı

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Yardımcı Kuruluşlar Hükümete veya bakanlıklara görevlerinde yardımcı olmak, belirli konularda görüş bildirmek, bir idari

Detaylı

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU HİZMET ŞEMASI

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU HİZMET ŞEMASI YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU Kadro Adı : Yataklı Tedavi Kurumları Başhekimi Maaş : Barem 18 B (1) Müdürün yönergeleri uyarınca Daire hizmetlerinin yürütülmesinde Müdüre yardımcı olmak; (2)

Detaylı

Ek 1: Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun

Ek 1: Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun Ek 1: Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun Kanun No: 5258 Kabul Tarihi : 24.11.2004 Amaç ve kapsam MADDE 1. - Bu Kanunun amacı; Sağlık Bakanlığının pilot olarak belirleyeceği illerde, birinci

Detaylı

KURUM TABİPLERİ VE İŞYERİ HEKİMLERİNİN YETKİLENDİRİLMİŞ AİLE HEKİMİ OLMASI ZORUNLU D E Ğ İ L D İ R.

KURUM TABİPLERİ VE İŞYERİ HEKİMLERİNİN YETKİLENDİRİLMİŞ AİLE HEKİMİ OLMASI ZORUNLU D E Ğ İ L D İ R. KURUM TABİPLERİ VE İŞYERİ HEKİMLERİNİN YETKİLENDİRİLMİŞ AİLE HEKİMİ OLMASI ZORUNLU D E Ğ İ L D İ R. I- AİLE HEKİMLİĞİ MEVZUATI: HUKUKİ DÜZENLEMELER 1-5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu nun Tanımlar başlıklı

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

ATILIM ÜNİVERSİTESİ ROBOT TEKNOLOJİLERİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ATILIM ÜNİVERSİTESİ ROBOT TEKNOLOJİLERİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 31.03.2010 gün 27538 Sayılı Resmi Gazete Amaç ATILIM ÜNİVERSİTESİ ROBOT TEKNOLOJİLERİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMAYI TEŞVİK KANUNU

SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMAYI TEŞVİK KANUNU 6891 SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMAYI TEŞVİK KANUNU Kanun Numarası : 3294 Kabul Tarihi : 29/5/1986 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 14/6/1986 Sayı : 19134 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 25 Sayfa

Detaylı

SİGORTACILIK EĞİTİM MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

SİGORTACILIK EĞİTİM MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar SİGORTACILIK EĞİTİM MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Resmi Gazete: 26893 Yayım Tarih: 1.6.2008 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar Amaç ve kapsam MADDE1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 3/6/2007

Detaylı

DIŞ KAYNAKLI DOKÜMAN LİSTESİ. Kullanılan Bölüm. Yayın tarihi

DIŞ KAYNAKLI DOKÜMAN LİSTESİ. Kullanılan Bölüm. Yayın tarihi Kod:YÖN.LS.O1 : Nisan 2010 Kullanılan Bölüm 1 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası Tüm Bölümler 2 Tababet ve Şuabatı Sanatlarının İcrasına Dair Kanun Tüm Bölümler 3 Kaliteyi Geliştirme ve Performans Değerlendirme

Detaylı

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ BAŞKANLIĞINA

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ BAŞKANLIĞINA TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ BAŞKANLIĞINA Sağlık Bakanlığı Sertifikalı Eğitim Yönetmeliği taslağı tarafımızca incelenmiş olup, aşağıda taslağın hukuka aykırı ve eksik olduğunu düşündüğümüz yönlerine

Detaylı

T. C. İzmir Bornova Belediyesi Dış İlişkiler Müdürlüğü Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM

T. C. İzmir Bornova Belediyesi Dış İlişkiler Müdürlüğü Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM T. C. İzmir Bornova Belediyesi Dış İlişkiler Müdürlüğü Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 Bu Yönetmeliğin amacı; Bornova Belediye

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM DAİRESİ BAŞKANLIĞI TEŞKİLAT YAPISI VE ÇALIŞMA ESASLARINA DAİR YÖNERGE

İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM DAİRESİ BAŞKANLIĞI TEŞKİLAT YAPISI VE ÇALIŞMA ESASLARINA DAİR YÖNERGE İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM DAİRESİ BAŞKANLIĞI MAAŞ TAHAKKUK ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT YAPISI VE ÇALIŞMA ESASLARINA DAİR YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKİ DAYANAK, İLKELER ve TANIMLAR Amaç Madde

Detaylı

İL ÖZEL İDARELERİ PAYININ DAĞITIM VE KULLANIM ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

İL ÖZEL İDARELERİ PAYININ DAĞITIM VE KULLANIM ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK İL ÖZEL İDARELERİ PAYININ DAĞITIM VE KULLANIM ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 10/06/1997 Yayımlandığı Resmi Gazete No: 23015 BİRİNCİ KISIM : Amaç, Kapsam, Dayanak Amaç Madde

Detaylı

Anayasa ve İdare Türk idare teşkilatı Anayasal bir kurumdur. 1982 Anayasası belli başlıklar altında idari teşkilatlanmayı düzenlemiştir.

Anayasa ve İdare Türk idare teşkilatı Anayasal bir kurumdur. 1982 Anayasası belli başlıklar altında idari teşkilatlanmayı düzenlemiştir. İDARE HUKUKU Anayasa ve İdare Türk idare teşkilatı Anayasal bir kurumdur. 1982 Anayasası belli başlıklar altında idari teşkilatlanmayı düzenlemiştir. Bu düzenlemede yer alan ilkeler şunlardır; - Hukuk

Detaylı

DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ NÜN KURULMASI HAKKINDA YASA

DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ NÜN KURULMASI HAKKINDA YASA DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ NÜN KURULMASI HAKKINDA YASA Sayı 33/1976 (42/1982, 47/1983, 21/1994 ve 59/1995 Sayılı Yasalarla Değiştirilmiş Şekliyle ) DPÖ YASASI İÇ DÜZENİ Madde 1. Kısa İsim BİRİNCİ KISIM DEVLET

Detaylı

SİNOP ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

SİNOP ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar SİNOP ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Sinop Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı

Detaylı

YÖNETMELİK. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumundan:

YÖNETMELİK. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumundan: YÖNETMELİK Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumundan: ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU BİLİM KURULU ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

2013 BAKANLIKLARA BAĞLI DAİRELER TÜZÜĞÜ

2013 BAKANLIKLARA BAĞLI DAİRELER TÜZÜĞÜ 2013 BAKANLIKLARA BAĞLI DAİRELER TÜZÜĞÜ (6.9.2013 R.G. 143 EK III A.E. 466 Sayılı Tüzük) BAKANLIKLARIN KURULUŞ İLKELERİ YASASI (57/1977, 25/1982, 76/1989, 26/1991, 28/1992, 40/1993, 18/1994, 4/1996, 24/1999,

Detaylı

Bireysel Emeklilik Sisteminin Geliştirilmesi: Sonuçlar, Fırsatlar ve Beklentiler

Bireysel Emeklilik Sisteminin Geliştirilmesi: Sonuçlar, Fırsatlar ve Beklentiler Bireysel Emeklilik Sisteminin Geliştirilmesi: Sonuçlar, Fırsatlar ve Beklentiler Ali Haydar ELVEREN Daire Başkanı Özel Emeklilik Dairesi Hazine Müsteşarlığı Bireysel Emeklilik Sisteminin Geliştirilmesi

Detaylı

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik; 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 76 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik; 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 76 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ İçişleri Bakanlığından: Resmi Gazete Tarihi : 08/10/ 2006 Resmi Gazete Sayısı : 26313 BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

GENÇLĐK VE SPOR BAKANLIĞI SPOR HĐZMETLERĐ DAĐRESĐ BAŞKANLIĞININ GÖREV, YETKĐ VE SORUMLULUKLARINA DAĐR YÖNERGE

GENÇLĐK VE SPOR BAKANLIĞI SPOR HĐZMETLERĐ DAĐRESĐ BAŞKANLIĞININ GÖREV, YETKĐ VE SORUMLULUKLARINA DAĐR YÖNERGE GENÇLĐK VE SPOR BAKANLIĞI SPOR HĐZMETLERĐ DAĐRESĐ BAŞKANLIĞININ GÖREV, YETKĐ VE SORUMLULUKLARINA DAĐR YÖNERGE BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönergenin amacı, Spor

Detaylı

YÖNETMELİK. İzmir Üniversitesinden: İZMİR ÜNİVERSİTESİ KADIN ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

YÖNETMELİK. İzmir Üniversitesinden: İZMİR ÜNİVERSİTESİ KADIN ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 8 Ağustos 2011 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28019 İzmir Üniversitesinden: YÖNETMELİK İZMİR ÜNİVERSİTESİ KADIN ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık (Tarım Reformu

Detaylı

İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY VERİLMESİ HAKKINDA KANUN

İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY VERİLMESİ HAKKINDA KANUN 10371 İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY VERİLMESİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 5779 Kabul Tarihi : 2/7/2008 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 15/7/2008 Sayı : 26937

Detaylı

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII KÜLTÜR VE TURİİZM BAKANLIIĞII 2012 YIILII DENETİİM RAPORU EYLÜL 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

DERS ÖĞRETMENİ : SAFİNAS UĞURLU ŞENOL BIYIK

DERS ÖĞRETMENİ : SAFİNAS UĞURLU ŞENOL BIYIK ODUNPAZARI ATATÜRK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 12. SINIFLAR SAĞLIK HİZMETLERİNDE YÖNETİM DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK DERS PLANI DERS Nİ : SAFİNAS UĞURLU ŞENOL BIYIK

Detaylı

DIŞ İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

DIŞ İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DIŞ İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 82 BAKANLIK MERKEZ TEŞKİLATI VE BAĞLI KURULUŞLAR Dr. Öner GÜNER Sağlık Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürü 1968 yılında Giresun Bulancak

Detaylı

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNE İLİŞKİN HARP SANAYİİ FAALİYETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNE İLİŞKİN HARP SANAYİİ FAALİYETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK 3357 SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNE İLİŞKİN HARP SANAYİİ FAALİYETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 19/12/1996, No: 96/9012 Dayandığı Kanunun Tarihi : 28/2/1995, No:

Detaylı

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ANADOLU ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA BİRİMİ YÖNERGESİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönerge, birimin yönetim organlarına ve görevlerine ilişkin

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

İSTANBUL İL GÖÇ İDARESİ MÜDÜRLÜĞÜ ULUSLARARASI KORUMA ÇALIŞMA GRUP BAŞKANLIĞI

İSTANBUL İL GÖÇ İDARESİ MÜDÜRLÜĞÜ ULUSLARARASI KORUMA ÇALIŞMA GRUP BAŞKANLIĞI İSTANBUL İL GÖÇ İDARESİ MÜDÜRLÜĞÜ ULUSLARARASI KORUMA ÇALIŞMA GRUP BAŞKANLIĞI 1 GİRİŞ TÜRKİYE DE ULUSLARARASI KORUMA MEVZUATI GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GENEL İLKELER-TANIMLAR Göç İdaresi Genel Müdürlüğü,

Detaylı

T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ KARADENİZ STRATEJİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ KARADENİZ STRATEJİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ KARADENİZ STRATEJİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Recep Tayyip

Detaylı

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII KALKIINMA BAKANLIIĞII 2012 YIILII DENETİİM RAPORU EYLÜL 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

ÖZEL HASTANELER YÖNETMELİĞİNDE 7 NİSAN TARİHİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME

ÖZEL HASTANELER YÖNETMELİĞİNDE 7 NİSAN TARİHİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME ÖZEL HASTANELER YÖNETMELİĞİNDE 7 NİSAN TARİHİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME 27.3.2002 tarihinde yürürlüğe giren Yönetmelik, defalarca değişikliğe uğradı. Yönetmelik te son değişiklik

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Uludağ Üniversitesi Kadın Araştırmaları

Detaylı

Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezleri Yönetmeliği

Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezleri Yönetmeliği Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezleri Yönetmeliği SAĞLIK BAKANLIĞI NDAN: KANSER ERKEN TEŞHİS VE TARAMA MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç: Madde 1-Bu yönetmeliğin

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ KADIN SORUNLARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

SİİRT ÜNİVERSİTESİ KADIN SORUNLARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar SİİRT ÜNİVERSİTESİ KADIN SORUNLARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Siirt Üniversitesi Kadın Sorunları Uygulama

Detaylı

T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER BİRİMİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER BİRİMİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 Bu Yönerge, Cumhuriyet Üniversitesi nin ulusal ve uluslararası akademik

Detaylı

T.C. KONAK BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ ÖRGÜTLENME, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM

T.C. KONAK BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ ÖRGÜTLENME, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM T.C. KONAK BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ ÖRGÜTLENME, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ Madde 1 (1) Bu Yönetmelik, kariyer ve liyakat ilkeleri çerçevesinde hizmet gerekleri

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

YÖNETMELİK. Tanımlar MADDE 4 (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Merkez: Bitlis Eren Üniversitesi Kariyer Araştırma ve Uygulama Merkezini,

YÖNETMELİK. Tanımlar MADDE 4 (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Merkez: Bitlis Eren Üniversitesi Kariyer Araştırma ve Uygulama Merkezini, 1 Nisan 2015 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29313 YÖNETMELİK BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ KARİYER UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu

Detaylı

HOCA AHMET YESEVİ ULUSLARARASI TÜRK-KAZAK ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYE TÜRKÇESİYLE UZAKTAN EĞİTİM PROGRAMLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

HOCA AHMET YESEVİ ULUSLARARASI TÜRK-KAZAK ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYE TÜRKÇESİYLE UZAKTAN EĞİTİM PROGRAMLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç HOCA AHMET YESEVİ ULUSLARARASI TÜRK-KAZAK ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYE TÜRKÇESİYLE UZAKTAN EĞİTİM PROGRAMLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE

Detaylı

6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER Bekir AKTÜRK* 52 1. GİRİŞ Türkiye Büyük Millet Meclisinin 7 Haziran 2015 Pazar günü yapılacak olan 25 inci dönem milletvekili

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, İstanbul Üniversitesi Kariyer

Detaylı

KARAR NUMARASI: Y(K-I)2-2013

KARAR NUMARASI: Y(K-I)2-2013 KARAR NUMARAS: Y(K-)2-203 İDARİ KOORDİNASYON YÖNÜNDEN BAKANLKLARA BAĞL VE/VEYA İLGİLİ KURUM VE KURULUŞLAR (Önerge No:2007/203) (KKTCBb.) Bakanlar Kurulu, Bakanlar Kurulu'nun almış olduğu E-2-2009 sayı

Detaylı

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP)

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Kurtuluş Aykan* Küresel mali krizin ortaya çıkardığı en önemli gerçek, ekonomik sorunların bundan böyle artık tek tek ülkelerin

Detaylı

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNDE UYGULANACAK İNSAN GÜCÜ PLANLAMASI ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNDE UYGULANACAK İNSAN GÜCÜ PLANLAMASI ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNDE UYGULANACAK İNSAN GÜCÜ PLANLAMASI ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK 29/07/2008 tarih ve 26951 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

Detaylı

T.C. KEMALPAŞA BELEDİYE BAŞKANLIĞI BİLGİ İŞLEM MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. KEMALPAŞA BELEDİYE BAŞKANLIĞI BİLGİ İŞLEM MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. KEMALPAŞA BELEDİYE BAŞKANLIĞI BİLGİ İŞLEM MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu yönetmeliğin amacı, Bilgi İşlem Müdürlüğünün

Detaylı

SOSYAL SİGORTALAR KURUMU MERKEZ VE TAŞRA TEŞKİLATININ NORM KADROLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

SOSYAL SİGORTALAR KURUMU MERKEZ VE TAŞRA TEŞKİLATININ NORM KADROLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK SOSYAL SİGORTALAR KURUMU MERKEZ VE TAŞRA TEŞKİLATININ NORM KADROLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK Resmi Gazete Tarih: 17.12.1999 Sayı: 23909 BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

Detaylı

AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN

AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN Kanun No: 4787 Kabul Tarihi : 09/01/2003 Resmi Gazete Tarihi: 18/01/2003 Resmi Gazete Sayısı: 24997 AMAÇ VE KAPSAM Madde 1 - Bu Kanunun

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam Amaç SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönerge nin amacı; Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme

Detaylı

III. MEVZUAT DĐZĐNĐ A. ALMAN MEVZUATI

III. MEVZUAT DĐZĐNĐ A. ALMAN MEVZUATI Kemal Gözler, İdare Hukuku, Bursa, Ekin, 2009, c.i. (www.idare.gen.tr/idarehukuku.htm) III. MEVZUAT DĐZĐNĐ PLÂN: A. Alman Mevzuat B. Fransız Mevzuatı C. Türk Mevzuatı 1. Anayasalar 2. Kanunlar 3. Kanun

Detaylı

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI 1. Sorunun öneminin saptanması Pnömokonyoz ülkemizde en sık görülen mesleki akciğer hastalıklarından biri olup, önlenebilir meslek hastalıklarının başında gelmektedir.

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ÖZÜRLÜLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ÖZÜRLÜLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ÖZÜRLÜLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim gören özürlü öğrencilerin öğrenim

Detaylı

KAMU KURUM VE KURULUŞLARININ YURTDIŞI TEŞKiLATI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME

KAMU KURUM VE KURULUŞLARININ YURTDIŞI TEŞKiLATI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME 207 KAMU KURUM VE KURULUŞLARININ YURTDIŞI TEŞKiLATI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME Kanun Hük. Kar. nin Tarihi : 13/12/1983 No : 189 Yetki Kanununun Tarihi : 17/6/1982 No : 2680 Yayımlandığı R.G. Tarihi

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık Hazine Müstaşarlığı

Detaylı

ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ KENT, BÖLGE, ÇEVRE UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ KENT, BÖLGE, ÇEVRE UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ KENT, BÖLGE, ÇEVRE UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Çankaya Üniversitesi Kent, Bölge

Detaylı

DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜMLE YAŞLANAN NÜFUS TÜRKİYE. Prof. Dr. Nükhet HOTAR AK PARTİ Genel Başkan Yardımcısı

DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜMLE YAŞLANAN NÜFUS TÜRKİYE. Prof. Dr. Nükhet HOTAR AK PARTİ Genel Başkan Yardımcısı DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜMLE YAŞLANAN NÜFUS TÜRKİYE Prof. Dr. Nükhet HOTAR AK PARTİ Genel Başkan Yardımcısı 30.09.2013 İçinde bulunduğumuz dönemde Türkiye orta yaş ve yaşlanmakta olan bir nüfus yapısına sahiptir.

Detaylı