RENAL HÜCREL KANSER VE KL N K ÖZELL KLER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "RENAL HÜCREL KANSER VE KL N K ÖZELL KLER"

Transkript

1 RENAL HÜCREL KANSER VE KL N K ÖZELL KLER Burak ARGUN*, Can ÖBEK* 1. nsidans Renal hücreli kanserlerin (RHK) en s k tipi berrak hücreli adenokanser olmakla birlikte, birçok de iflik tumor gruplar n içerebilir. Ürogenital kanserler içinde görülme s kl olarak prostat ve mesane kanserinden sonra 3. s rada yer almaktad r(1). Y lda 8,7/ insidans oran yla üriner trakt n 3. en s k malinitesidir. Y lda ortalama Amerika da 30,000, Avrupada da 20,000 yeni vakaya tan konmaktad - r(2). Ortalama 5 y ll k sa kal m oran %60 d r. Erkeklerde daha s k görülürken E/K oran 3:2 dir(3). Avrupa ülkelerinde y ll k yeni hasta say s civar ndad r RHK bafll ca yafll hastalarda görülürken hayat n 6. ve 7. dekadlar nda ortaya ç kar. Afrikal Amerika l hem kad n hem de erkeklerde insidans oran %10-20 yüksektir(4). Görüntüleme yöntemlerindeki geliflmelerle hastal n insidans artm flt r(4). Ancak Surveillance ; Epidemiology and End Results program n n analizleri, y llar ile y llar aras ndaki metastatik hastlal ktan ölüm oranlar aras nda fark olmad n göstermifltir (5). Buda ileri evreli hastal nda görülme oran n n art fl yla aç klanabilir. 2. Epidemiyolojik Faktörler Birçok potansiyel risk faktörleri RHK oluflumunda suçland. Sigara Obezite Fiziksel aktivite Hipertansiyon laçlar Beslenme Mesleksel faktörler Radyasyon Böbrek hastal klar Organ nakilleri Genetik faktörler Son y llarda yap lan bir metaanalizde sigara içicili inin böbrek kanseri gelifliminde bir risk faktörü oldu u gösterilmifltir(6). Doza ba ml iliflki hem erkek hem de kad nda görülmüfltür, bununla birlikte sigaray b rakmay takiben risk azalmaktad r. Literatüre göre 20 paket y l üzerindeki içicilikte ciddi bir birliktelik vard r(7). Obezitenin yak n zamandaki birçok çal flmada özellikle kad nlarda RHK ile iliflkisi gösterilmifltir(8). Obezite ayr ca karsinogenezde rol oynayan serbest insülin like growth faktörün biyoyararlan m n artt rabilmektedir(9). Sonuç olarak, son y llarda artmakta olan obezite prevalans bu kanserin insidans ndaki art fl n nedeni olabilir. Toplumlar aras ndaki böbrek tümörü görülme oranlar ndaki farl-kl l klar n bir nedenide beslenmedir. Et ve et ürünleriyle beslenme böbrek kanseri riskini art rmaktad r. Özellikle meyve ve sebzelerden zengin beslenme ve C ve E vitaminlerinin fazla oranda tüketilmesi bu riski azaltmaktad r(10). Epidemiyolojik kan tlar alkol kullan m ve kay, kahve tüketimiyle RHK geliflimi aras nda net iliflkiler oldu unu desteklememektedir(11). Mesleki olarak demir, çelik, petrol, asbest ve kadmiyum maruziyeti renal kanser oluflumuyla suçlanm flt r. Mesleki olarak bu maddelere maruz kalmak bu hastal k için risk belirleyicileri olabilir(11). Hemodializ alan hastalar ve böbre in kazan lm fl kistik hastal klar nda da böbrek kanseri geliflme riski yüksektir- (12,13). Renal transplant yap lan hasta gruplar nda da de- iflik risk oranlar bildirilmekle beraber bu hastalar n rutin USG ile takipleri önerilmektedir(14). RHK den korunmada, sigaran n b rak lmas üzerinde önemle durulmal d r. Her birey için artm fl kilo risk olufltururken, ideal VK nin korunmas na çal fl lmal d r. Diyet uluslar aras insidans farkl l klar n n en önemli nedeni olarak görülmektedir. fiu an kesin bir diyet tavsiyesi yapmak için yeterli veri bulunmamaktad r. Bununla birlikte, ateroskloroz ve kanserden ölümleri azaltacak bir diyet tavsiyesi ak ll ca olacakt r. Bu diyette düzenli meyve,sebze ve hububat tüketimi olmal ve ya, kalori al m minimuma indirilmelidir(9) 3. Ailesel Formlar RHK in moleküler biyolojisini anlamada önemli geliflmeler olmaktad r. Özellikler ailesel sendromlarla görülen RHK de genetik faktörler söz konusudur ve genellikle multiple olarak ve her iki böbrekte de ortaya ç kmaktad r. Genellikle genç yafltaki hasta popülasyonunu etkilemekle berabe tek- * stanbul Üniversitesi, Cerrahpafla T p Fakültesi, Üroloji Anabilim Dal

2 KL N K GEL fi M 137 rarlay c özellikleri vard r. Kanser oluflumuna neden olan genetik anomali (1) tümör supresör genlerin inaktivasyonuna, (2) onkogenlerin aktivasyonuna ve (3) DNA tamir sürecindeki de iflikliklere ba l olabilir. Üçüncü teori henüz RHK oluflumunda tarif edilmemifltir(15). Dört farkl histolojik tipte ailesel sendrom vard r. 1) Berrak hücreli, 2) Papiller 3) Kromofob 4) Onkositom 3.1 Berrak Hücreli Histoloji Von Hippel-Lindau Hastal Von Hippel-Lindau Hastal (VHL) RHK in berrak hücreli formunun bilindik bir çeflididir. Sporadik berrak hücreli RHK de ortalama yafl 61 iken, germ line Von Hippel-Lindau mutasyonu tafl y c lar nda bu yafl 37 ye düflmektedir. Otozomal dominant olarak geçifllidir ve 1/40,000 canl do umda bir görülür. 3. kromozom k sa kolunda (3p25-26) defekt vard r ve VHL geni tamamiyle deflifre edilmifltir(16). VHL hastal nda en s k retinal anjiomalar, santral sinir sisteminin hemanjioblastomalar, RHK, Renal kistler, feokromasitoma, pankreas kanseri ve kistleri, epididimal kist adenoma ve kulaktaki endolenfatik kese tümörleri görülür(17). Bu hastalar genellikle metastatik hastal k nedeniyle kaybedilirler(18). Bu yeni tümörlerin oluflabilecek olmas bu hastalar n hayatlar boyunca yak n takip edilmelerini gerektirir. Ürologlar için, renal parankimin korunmas as l amaçt r. Birleflik devletlerdeki Ulusal kanser enstitüsü, 3 cm kural - n metastatik olmayan 3 cm den küçük tümörlerin takibi için gelifltirmifltir(19). Bu hastalar hayattlar boyunca böbrek tümörü oluflturma risk lerinden dolay minimal invaziv tedavi seçeneklerinden faydalan lmas uygun olur Ailesel Berrak Hücreli Kanser VHL gen mutasyonu olmaks z n görülen birkaç ailesel berrak hücreli kanser tarif edilmifltir. Bu form da sporadik formla k yasland nda daha erken yaflta, 2 veya daha fazla 1. dereceden akrabalarda berrak hücreli RHK görülür(20) Herediter Papiller Renal Hücreli Kanser (HPRCC) Tüm RHK n %10-15 ini oluflturur. 2. en s k görülen formudur(20). Genetik çal flmalar 7. kromozomun uzun kolu üzerindeki germ line mutasyonunu tespit etmifltir. Hastal k otozomal dominant olarak k smi geçifl gösterir(20). Bu aileler bilateral ve multifokal papiller renal hücreli tümörler oluflturma riski tafl rlar ve ortalama 45 yafl nda görülür(20,21) Herediter leiomyoma ve Renal Hücreli Kanser (HLRCC) HLRCC li ailelerde a r l leiomyomlar, uterin fibroidler ve RHK görülür. Renal tümörlerin do al seyri HPRC ve h zla büyüyüp erken metastaz yapan HLRCC den farkl d r. Hastal k otozomal dominant geçifl gösterir ve genetik çal flmalar 1. kromozom üzerindeki fumarat hidrataz enziminin bir kopyas n n germline defektini veya kayb n göstermektedir(22) Onkositik/ Kromofob histoloji Multiple ve bilateral onkositik tümörlerle kendini gösteren genetik bir hastal kt r(23). Bu tümörler yavafl büyüyen asemptomatik tümörler olmakla birlikte erkek kad n oran 4:1 dir. Genetik hata bu hastal a özgüdür ve hala bilinmemektedir Birt-Hogg-Dube Ailesel kromofob RHK Birt-Hogg-Dube sendromuyla iliflkilidir. Dermatolojik hastal klarla örn. Saç foliküllerinin benin fibrofolikülomalar ve trischodinomalar ile karakterize otozomal dominant geçiflli bir hastal kt r. Kolon polipleri, tiroid medüller karsinomu ve multifokal pulmoner kistler hastal n di er belirtileridir(24,25) Renal tümörler ço unlukla kromofob histolojilidir(26). 4. Tarama RHK un s k görülen bir hastal k olmamas ve klinik olarak önemsiz tümörlerin prevalans n n yüksek olmas tarama protokollerinin hala tart flma konusu olmas na neden olmaktad r(27,28,29)yayg n olarak kullan lacak olan tarama protokolleri sayesinde pek çok kiflinin gereksiz tan ve tedavi edilece i düflünülmektedir. Usg nin erken evrede tümör yakalama flans vard r ancak cost-effective görünmemektedir(30). Böbrek tümörü için yüksek risk grubundaki hastalar ise tarama protokollerine al nmal d r. Tablo1 RHK için tarama: Hedeflenen popülasyon Son dönem böbrek yetmezli i olan hastalar VHL hastalar VHL hastalar n n spesifik gen defekti olan akrabalar Di er ailesel RHK formlar olan hastalar n akrabalar Tuberoz Skleroz lu hastalar Tarama programlar hedeflenen popülasyonlarla s n rl d r. (tablo 1) Son dönem böbrek yetmezli i olan hastalardaki RHK göreceli risk normal popülasyona göre 5 ila 100 kat daha fazlad r(31,32). ARCD son dönem renal yetmezli i olan hastalar n yaklafl k %80 inde geliflir. Taramalar ultrasonografi veya BT yard m yla genç erkeklerde hemodialize bafllanan 3. y l yap lmal d r(33,34). Moleküler taramalar VHL geni tafl d düflünülen herkese ve VHL hastalar n n yak n arkabalar na yap lmal d r. Bu hastalarda genellikle multisentrik yerleflimli tümörler geliflti i için USG ve BT kontrolleri önerilmektedir(35). HPRCC için moleküler tetkikler uygulanabilirken aile bireyleri için düflünülmelidir(36). Met protoonkogeninde mutasyon olmas veya aile anamnezi olmas periodik olarak BT ve USG en-

3 138 RENAL HÜCREL KANSER VE KL N K ÖZELL KLER dikasyonunu do urur. Tuberoz skleroz lu hastalarda tümörler genellikle erken yafllarda ve multisentrik geliflti i için periyodik USG ve BT kontrolleri önerilir. 5. Klinik Bulgular Renal tümörlerin büyük ço unlu u böbreklerin retroperitoneal organlar olmas ndan dolay genellikle ilerlemifl evrelerde bile asemptomatiktir. Lokal semptomlar ancak belirli boyutlara geldiklerinde, paraneoplastik sendromlara neden olduklar nda ve di er organlar invaze ettiklerinde ortaya ç - kar. Klasik triad olan yan a r s, makroskopik hematüri ve palpable abdominal kitle genellikle hastal n ilerlemifl dönemlerinde görülür(37). Bulgular ve semptomlar genellikle belirti vermezler ve teshifl edilmeleri zordur. Bu nedenle RHK dahiliyeci tümörü olarak adland r lm flt r. RHK olgular n n %20 inde sistemik semptomlar yada paraneoplastik sendromlara ait semptomlar izlenirken hematüri %60 olguda izlenmektedir(38). Halsizlik, kilo kayb, mide bulant s, atefl veya gece terlemeleri gibi nonspesifik semptomlarlada hastlar baflvurabilir. Metastatik hastal k belirtileri olan kemik a r s, veya devaml olan öksürük az say daki hasta grubunda görülür. Varikosel ve alt ekstremite ödemi venöz invazyon iflareti olabilir. Renal medüller karsinom (RMK) toplay c kanallardan geliflen nadir bir RHK formudur ve genellikle orak hücreli anemili genç çocuklar etkilemektedir(39). Hastalar ileri evreli tümörlerle baflvururlar ve hastal a birkaç hafta ila ay aras nda yenilirler. Paraneoplastik sendromlar, tümörden salg lanan maddelere ba l geliflen veya vücudun tümöre yan t olarak ortaya ç - kan semptomlar toplulu udur(40). RHK in salg lad baz maddelere bakacak olursak paratiroid benzeri hormon, gonadotropinler, renin, eritropoetin, glukagon, HCG, insulin, plasentolaktojen ve adrenokortikotropin benzeri maddeleri sayabiliriz(41). Hiperkalsemi %10-20 vakada görülürken hastal n ilerlemifl dönemlerinde daha s k görülür(42) The paratiroid benzeri hormon bu durmdan sorumludur. Bulant,anoreksi, halsizlik, kab zl k ve azalm fl derin tendon refleksleri s k görülen semptomlardand r. En önemli tedavi yöntemi altta yatan tümörün tedavisidir. Tedavide hidrasyon ve aral kl olarak loop diüretiklerin kullan lmas, kalsitonin, bifosfanatlar vard r(43). Polisitemi normal dokudan salg lanan veya tümör dokusunun bask s na ba l geliflen hipoksi sonucu ortaya ç kan bir klinik tablodur(44). Ortalama %25-40 RHK li hastada hipertansiyon görülür(45,46). Tümör dokusu taraf na üretilen renin bu durumdan sorumlu olabilece i gibi polisitemi,hiperkalsemi, arteriovenöz fistül varl da buna neden olabilir. Stauffer s sendromu (Block-Stauffer-Rothmand s sendromu) ilk defa 1961 y l nda tarif edilen, nefrojenik hepatik disfonksiyon olarak da bilinen bir klinik tablodur(47). Bu olgularda alkalen fosfataz, sedimantasyon, gama glutamil transferaz ve alfa globulin düzeyleri yükselmifltir. Splenomegali, hepatomegali, trombositoz, protrombin zaman nda uzama gözlenir. Atefl, kilo kayb ve halsizlik de sendorum bir parças olarak düflünülebilir. Sendorum kesin tan s için hepatik metastaz olmad n n gösterilmesi gerekir. Sendrom, vakalar n %60-70 inde nefrektomiyi takiben düzelir. Semptomlar n devam etmesi veya tekrarlamas canl tümör varl n veya kötü prognostik faktör belirtisidir(48). Tedavi: Organa s n rl böbrek tümörünün tedavisi Radikal nefrektomidir. lk kez Robson taraf nca 1963 y l nda tarif edilmifltir(49). Yöntem böbrek dokusunun sürrenalle ve proximal üreterle birlikte gerota fasyas aç lmadan intakt olarak ç kar lmas ndan ibarettir. Metastatik hastal kta yap lacak olan cerrahi d fl tedavilerin çok ta etkili olmad bilinmektedir. Bu hastalarda cerrahi yaflam kalitesini art rmak için yap lmaktad r. Son y llarda laparoskopik yöntemlerdeki geliflmelerden ürolojide pay n alm fl ve Laparoskopik Radikal Nefrektomi, T2 ve alt ndaki evrelerde standart tedavi yöntemi haline gelmifltir. Radyolojik yöntemlerdeki geliflmeler sayesinde, insidental olarak saptanan böbrek tümörleri daha erken evrede ve daha küçük boyutlarda yakalanabilmektedir(50). Bu nedenle son y llarda uygulanan nefron koruyucu cerrahi popülerize olmufltur. Laparoskopik parsiyel nefrektomi ise geliflmekte olan bir yöntem olarak uzun dönem sonuçlar beklenmektedir. Metastatik renal hücreli karsinomda hormonal ve sitotoksik tedaviler çok az etkili oldu u için immunoterapiler üzerine yo unlafl lm flt r. Günümüzde en s k kullan lan ajanlar IL-2 ve nterferon alfa d r. Yeni tedavilerle ilgili faz 3 çal flmalar tamamlama yolundad r. Özgül ve hedefe yönelik immunuterapi yöntemleri araflt rma aflamas ndad r. Tümör büyümesi için olmazsa olmaz neoanjiyogenez üzerinde ve bunu engellemeye yönelik çal flmalar monoklonal antikorlar üzerine çal flmalarla devam etmektedir. Mevcut tedavilere kombinasyon tedavilerinin eklenmesi ve araflt rmalar metastatik böbrek tümörü tedavisinde umut vericidir. KAYNAKLAR: 1. Jemal A, Siegel R, Ward E et al. Cancer statisitcs, CA Cancer J Clin ,56: Kirkali Z, Tuzel E, Mungan MU. Recent advances in kidney cancer and metastatic disease. BJU Int 2001; 88: Landis SH, Murray T, Bolden S, Wingo PA. Cancer statistics, 1999.CA Cancer J Clin ;49: Chow WH, Devesa SS, Warren JL, Fraumeni JF Jr.

4 KL N K GEL fi M 139 Rising incidence of renal cell cancer in the United States.JAMA. 1999;281: Hock LM, Lynch J, Balaji KC. Increasing incidence of all stages of kidney cancer in the last 2 decades in the United States : an analysis of survelllance, epidemiology and end results program data. J Urol.2002;167: Hunt JD, Van der Hel OL, McMillan GP, et al. Renal cell carcinoma in relation to cigarette smoking : meta analysis of 24 studies. Int J Cancer, 2005; 114: Dhote R, Pellicercoeuret N, thiounn B, Vidaltrecan D G. Risk factors for adult renal cell carcinoma: a systematic review and implications for prevention. BJU INT 2000; 86(1): Pischon T, Lahman PH, Boeing H. Bpdy size and risk of renal cell carcinoma in the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition ( EpIC). Int J Cancer 2006;118: Muscat JE. The epidemiology of renal cell cancer. In: Brukowski RM, Novick AC;editors. Renal cell Carcinoma. Totowa (NJ): Humana press: p Hu J, Mao Y, White K, et al. Diet and vitamin or mineral supplements and risk of renal cell carcinoma in Canada. Cancer Causes Control.2003;14: Dhote R, Pellicercoeuret N, thiounn B, Vidaltrecan D G. Risk factors for adult renal cell carcinoma: a systematic review and implications for prevention. BJU INT 2000; 86(1): Sasagawa I, Terasawa Y, Imaj K, Sekino H, Takahashi H. Acquired cystic disease of the kidney and renal cell carcinoma in hemodialysis patients: ultrasonographic evaluation. Br J Urol 1992; 70: Buccianti G, Maisonneuve P, Ravasi B, Cresseri D, Locatelli F, Boyle P. Cancer among patients on renal replacement therapy: a population-based survey in Lombardy, Italy.Int J Cancer. 1996; 66(5): Adami J, Gabel H, Lindelof B, et al. Cancer risk following organ transplantation: a nationwide cohort study in Sweden. Br J Cancer. 2003;89: Jacqmin D, van Poppel H, Kirkali Z, Mickisch G. Renal cancer.eur Urol. 2001; 39(3) 16. Latif F, Tory K, Gnarra J, Yao M, Duh FM, Orcutt ML, et al. Identification of the von Hippel-Lindau disease tumor suppressor gene. Science 1993;260: Maranchie JK, Linehan M. Genetic disorders and renal cell carcinoma. Urol Clin North Am 2003;30: Chauveau D, Duvic C, Chrétien Y, Paraf F, Droz D, Melki P, Hélénon O, Richard S, Grünfeld JP. Renal involvement in von Hippel-Lindau disease. Kidney Int ;50(3): Herring JC, Enguist EG, Chernoff A, Linehan WM, Choyke PL, Walther MM. Parenchymal sparing surgery in patients with hereditary renal cell carcinoma: 10 year experience. J Urol 2001; 165: Zbar B, Glenn G, Lubensky I, Choyke P, Walther MM, Magnusson G, et al. Hereditary papillary renal cell carcinoma: clinical studies in 10 families. J Urol 1995;153: Zbar B, Troy K, Merino M, Schmint L, Glenn G, Choyke P, et al. Hereditary papillary renal cell carcinoma. J Urol 1994; 151: Tomlinson IP, Alam NA, Roman AJ, Barclay E, Jaeger EE, Kelsell D, et al. Multiple leiomyoma Consortium. Germline mutations in FH predispose to dominantly inherited uterine fibroids, skin leiomyomata and papillary renal cell cancer. Nat Genet 2002; 30(4): Weirich G, Glenn G, Junker K, Merino M, Storkel S, Lubensky I, et al. Familial renal oncocytoma: clinicopathological study of 5 families. J Urol 1998; 160: Toro JR, Glenn G, Duray P, Darling T, Weirich G, Zbar B, et al. Birt-Hogg-Dube syndrome: a novel marker for kidney neoplasia. Arch Dermatol 1999; 135: Cohen PR, Kurzrock R. Miscallaneous genodermatoses: Beckwith Wiedeman syndrome, Birt-Hogg-Dube syndrome, familiel atypical multiple mole melanoma syndrome, hereditary tylosis, incontinentia pigmenti, and super numerary nipples. Dermatol Clin 1995;13: Philips JL, Pavlovic CP, Walther M, Ried T, Linehan WM. The genetic basis of renal epitelial tumors: advances in research and its impact on prognosis and therapy. Curr Opin Urol 2001; 11: Landis SH, Murray T, Bolden S, et al. Cancer Statistics:1999.CA Cancer Clin. 1999;49: Xipell JM. The ncidence of bening renal nodules: A clinicopathologic study. J Urol.1971;106: Bosniak MA, Birnhaum BA, Krinsky GA, et al. Small renal paranchymal neoplasms: Further observations of growth. Radiology 1995;297: Anafarta MK, Yaman MÖ ed. Campbell s Urology Eight Edition. Türkçe çeviri. Ankara, Günefl; 2005: Ishikawa I, Saito Y, Shikura N, Kitada H, Shinoda A, Suzuki S. A ten year prospective study on the development of renal cell carcinoma in dialysis patients. Am J Kidney Dis 1990;16: Levine E. Renal cell carcinoma in uremic acquired renal cystic disease: incidence, detection, and management. Urol Radiol 1992;13: Chon EB, Campbell SC. Screening for renal cell carcinoma. Totowa(NJ): Human Press; p Novick AC, Campbell SC. Renal tumors. In: Walsh PC, Retik AB, Vaughan ED, editors. Campbell s Urology. Philadelphia: Saunders; p Linehan WM, Pinto P. Recent advances in diagnosis and management of kidney cancer. AUA Educatin and Research Inc Annual Meeting 2005

5 140 LAÇ RENAL HÜCREL KANSER VE KL N K ÖZELL KLER 36. Schmint L, Duh FM, Kishida T, Gleen G, Choyke P, Scherer SW, et al. Germline and somatic mutations in the tyrosine kinase domain of the MET prot-oncogenein papillary renal carcinomas. Nat Genet 1997; 16: Jayson M, Sanders H. Increased of serendipitously dicovered renal cell carcinoma. Urology 1994;51: Ritchie AWS, Chisholm GD. The natural history of renal cell carcinoma. Sein oncol 1983;10: Qi J, Shen PU, Rezuke WN, et al. Fine needle aspiration cytology diagnosis of renal medullary carcinoma. Acta Cytol 2001;45: Palapattu GS, Kristo B, Rajfer J. Paraneoplastic syndromesin urologic malignancy: the many faces of renal cell carcinoma. Rev Urol, 2004;4 (4) Surfin G, Chason S, Golio A, et al. Paraneoplastic and serologic or renal adenocarcinoma. Semin Urol. 1989;7: Mundy GR. Pathophysiology of cancer-associated hypercalcemia. Semin Oncol ;17: Ritch PS. Treatment of cancer related hypercalcemia. Semin Oncol.1990;17: Erslev A. Erythropoietin coming of age. N Eng J Med.1987;316: Dahl T, Eide I, Fryjordet A. Hypernefroma and hypertension. Acta Med Scand.1981;209: Fichman M, Bethune J.Paraneoplastic syndrome: effects of neoplasm on renal electrolyte function. Ann NY Acad Sci. 1974;230: Stauffer MH, Nephrogenous hepatosplenomegaly. Gastroenterology 1961;40: Giannakos G, Papanicolaou X, Trafalis D, et al. Stauffer s syndrome variant associated with renal cell carcinoma.int J Urol. 2005;12: Belldegrun A, dekernion JB. Renal tumors In Walsh PC, Retik AB, Vaughan ED, Wein AJ,eds. Campbell s urology, Philadelphia:WB Saunders, 1998: Canda AE, fiahin MO, Müller SC, et al. Rastlant sal renal hücreli karsinomlar n önemi. Türkiye ekopatoloji Dergisi 2001;7 (33):

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi okült (gizli, saklı, bilinmeyen, anlaşılmaz) okült + kanser primeri bilinmeyen

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

Böbrek Tümörlerinin Prognostik Kategorizasyonu

Böbrek Tümörlerinin Prognostik Kategorizasyonu Böbrek Tümörlerinin Prognostik Kategorizasyonu Dr. Özgür Yaycıoğlu Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D Adana Uygulama ve Araştırma Merkezi Ürolojik Cerrahi Derneği Böbrek Tümörü ve BPH Toplantısı,

Detaylı

DOÇ.DR.YAŞAR BOZKURT

DOÇ.DR.YAŞAR BOZKURT DOÇ.DR.YAŞAR BOZKURT ETYOLOJİ Tütün kullanımı kadmiyum asbest petrol ürünleri herpes virüs obezite BENİGN TÜMÖRLER Böbrek kistleri Adenom Onkositom Angiomyolipom(Hamartom) Leiomyolipom Juxtaglomerüler

Detaylı

Adrenokortikal Karsinom Tek merkezin 10 yıllık deneyimi

Adrenokortikal Karsinom Tek merkezin 10 yıllık deneyimi Adrenokortikal Karsinom Tek merkezin 10 yıllık deneyimi Erman Alçı, Özer Makay, Adnan Şimşir*, Yeşim Ertan**, Ayşegül Aktaş, Timur Köse***, Gökhan İçöz, Mahir Akyıldız Ege Üniversitesi Hastanesi, Genel

Detaylı

Dr. Erdal DUMAN. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı. Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir. Tel: 0232-4642932. www.erdalduman.

Dr. Erdal DUMAN. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı. Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir. Tel: 0232-4642932. www.erdalduman. Dr. Erdal DUMAN Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir Tel: 0232-4642932 www.erdalduman.com Söylenceler Erkeklerde osteoporoz olmaz Diyet yapınca vücuttaki

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi

Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi Dr. Handan Onur XXI. Düzen Klinik Laboratuvar Günleri, Ankara, 23 Ekim 2011 MEME KANSERİ Meme Kanseri Sıklıkla meme başına

Detaylı

ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ

ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ DR GÜRHAN SAKMAN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ ANABİLİM DALI ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ DR GÜRHAN

Detaylı

Multipl Endokrin Neoplaziler. Dr. Tuba T. Duman-2012

Multipl Endokrin Neoplaziler. Dr. Tuba T. Duman-2012 Multipl Endokrin Neoplaziler Dr. Tuba T. Duman-2012 Multipl Endokrin Neoplaziler Klinik gözlemlerle, endokrin bezleri içeren neoplastik sendromlar tanımlanmıştır. Paratiroid, hipofiz, adrenal,tiroid ve

Detaylı

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Dr. Ayşegül Örs Zümrütdal Başkent Üniversitesi-Nefroloji Bilim Dalı 20/05/2011-ANTALYA Böbrek kistleri Genetik ya da genetik olmayan nedenlere bağlı olarak, Değişik

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ

MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ ve MOLEKÜLER PROGNOSTİK FAKTÖRLER Prof. Dr. Levent Türkeri Üroloji Anabilim Dalı Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mesane Tümörü (Transizyonel Hücreli Karsinom) Yüzeyel

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

Malignite ve Transplantasyon. Doç. Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

Malignite ve Transplantasyon. Doç. Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Malignite ve Transplantasyon Doç. Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Sunum Planı -Pretransplant malignitesi olan alıcı -Pretransplant malignitesi olan donör -Posttransplant de

Detaylı

Yüksek riskli hastalarda güncel tarama nasıl olmalıdır? Kim, ne zaman, nasıl?

Yüksek riskli hastalarda güncel tarama nasıl olmalıdır? Kim, ne zaman, nasıl? Yüksek riskli hastalarda güncel tarama nasıl olmalıdır? Kim, ne zaman, nasıl? Dr. Cengiz Erol İstanbul Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji AD Meme Kanseri Epidemiyoloji Kadınlarda en sık görülen

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Tanı: Metastatik hastalık için patognomonik bir radyolojik. Tek veya muitipl nodüller iyi sınırlı veya difüz. Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak

Tanı: Metastatik hastalık için patognomonik bir radyolojik. Tek veya muitipl nodüller iyi sınırlı veya difüz. Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak Göğüs Cerrahisi Metastatik Akciğer Tümörleri Giriş İzole akciğer metastazlarına tedavi edilemez gözüyle bakılmamalıdır Tümör tipine

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı Göğüs Cerrahisi Akciğer Kanserinde Anamnez ve Fizik Muayene Bulguları Giriş Akciğer kanseri ülkemizde 11.5/100.000 görülme sıklığına

Detaylı

Meme Radyoterapisi sonrası komplikasyonlar. Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD

Meme Radyoterapisi sonrası komplikasyonlar. Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD Meme Radyoterapisi sonrası komplikasyonlar Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD RT nin amacı: - Mikroskopik rezidüel hastalığı önlemek - Multisentrik hastalık gelişimini önlemek

Detaylı

Sigara çenlerde ve çmeyenlerde Akci er Kanseri: Genel Özelliklerde Farkl l k Var m?

Sigara çenlerde ve çmeyenlerde Akci er Kanseri: Genel Özelliklerde Farkl l k Var m? ULUSLARARASı HEMATOLOJI-ONKOLOJI DERGISI MAKALE / ARTICLE International Journal of Hematology and Oncology Sigara çenlerde ve çmeyenlerde Akci er Kanseri: Genel Özelliklerde Farkl l k Var m? Ahmet E. ERBAYCU

Detaylı

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ Dr Nur Kır İstanbul Tıp Fakültesi 1. RETİNA GÜNLERİ İSTANBUL 2013 AREDS I Çalışması (2001) Amaç: Farklı evrelerdeki YBMD hastalarında yüksek doz antioksidan ve minerallerin

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

İnsidental Medüller Tiroid Kanserinde Ne Yapalım

İnsidental Medüller Tiroid Kanserinde Ne Yapalım İstanbul Endokrin Toplantıları İnsidental Medüller Tiroid Kanserinde Ne Yapalım 1 KASIM 2013 SB OKMEYDANI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ Doç. Dr. Atakan Sezer Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi

Detaylı

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir?

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir? Aile Hekimliği Sürekli Mesleki Gelişim Programı Hayatınız boyunca öngöremediğiniz ve hayat kalitenizi düşürecek pek çok sorun yaşayabilirsiniz. Şeker hastalığı(kısa olarak Diyabet diyebiliriz) ve obezite

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Dr. Yaşar BEDÜK Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi

Dr. Yaşar BEDÜK Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dr. Yaşar BEDÜK Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Testis tümörleri Erkeklerdeki kanserlerin %1 i Yıllık %3-6 artış Avrupa da her yıl 24.000 yeni vak a Testis Tümör Epidemiyolojisi İnsidans dünya genelinde

Detaylı

This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics)

This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics) Kanser ve genler This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics) Vücudumuz milyonlarca hücreden (cells) meydana gelir.

Detaylı

PROSTAT KANSERİNDE NDE HORMON TEDAVİSİ. Dr Ferruh Zorlu

PROSTAT KANSERİNDE NDE HORMON TEDAVİSİ. Dr Ferruh Zorlu PROSTAT KANSERİNDE NDE HORMON TEDAVİSİ Dr Ferruh Zorlu Prostat hücreleri h fizyolojik olarak androjenlere bağı ğımlıdır Bilateral orşiektomi Altın n standart olarak kabul görmektedir g Ucuz ve Kolaydır

Detaylı

DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ

DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ RİSK GRUPLARINA GÖRE TEDAVİ-TAKİP Dr.Nuri ÇAKIR Gazi Ü Tıp Fak Endokrinoloji ve Metabolizma B.D 35.Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıKongresi 15-19 Mayıs 2013-Antalya

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

Böbrek kanseri tanı ve sınıflaması

Böbrek kanseri tanı ve sınıflaması Hasta Bilgilendirme Formu Türkçe 32 Böbrek kanseri tanı ve sınıflaması Altı çizili terimler sözlükte listelenmiştir. Tümörün evre, alt grup ve agresifliği sınıflamayı oluşturur. Çoğu böbrek kanseri hastası

Detaylı

Tiroid ve Paratiroid Cerrahisi

Tiroid ve Paratiroid Cerrahisi Deomed Medikal Yay nc l k Tiroid ve Paratiroid Cerrahisi Editör / Prof. Dr. Murat Toprak 37 Yazar kat l m yla 16.5 x 23.5 cm, XII+240 Sayfa 44 Resim, 29 fiekil, 30 Tablo ISBN 978-975-8882-37-3 Türk Kulak

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Onkoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu. 2 Aralık 2014 Salı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Onkoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu. 2 Aralık 2014 Salı Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Onkoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 2 Aralık 2014 Salı İnt. Dr. Gülbettin Işık Dr. Gülbeddin IŞIK Dr. Umay ÖZOD Dr. Uğur DEMİRSOY

Detaylı

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE

Detaylı

TÜMÖR NEDENLİ NEFREKTOMİLERDE RENAL PARANKİM LEZYONLARI. - Olgu Sunumu -

TÜMÖR NEDENLİ NEFREKTOMİLERDE RENAL PARANKİM LEZYONLARI. - Olgu Sunumu - TÜMÖR NEDENLİ NEFREKTOMİLERDE RENAL PARANKİM LEZYONLARI - Olgu Sunumu - Prof. Dr. Dilek Ertoy Baydar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı Hikaye 78 yaşında kadın hasta. Halsizlik

Detaylı

Bebekte doğum öncesinde kromozomsal ve genetik anormalliklerin tespiti amacıyla yapılır.

Bebekte doğum öncesinde kromozomsal ve genetik anormalliklerin tespiti amacıyla yapılır. AMNİYOSENTEZ Gebelik sırasına bebeğin genetik hastalıkları ve doğumsal anormalliklerini tespit amacıyla doğum kesesinden alınan sıvının incelenmesidir. Doğum kesesinden alınan küçük miktarda sıvıdan çalışılan

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi Hepatit C olgu sunumu Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi BİLECİK DEVLET HASTANESİ 1957 2015 N.E. 36 yaşında, kadın hasta Kadın Doğum polikliniği 16.07.2013 Anti-HCV: pozitif ve lökositoz

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI Portal Adres NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI : www.cayyolu.com.tr İçeriği : Gündem : http://www.cayyolu.com.tr/haber/nijerya-dan-gelen-yolcuda-ebolaya-rastlanmadi/96318 1/3 SAGLIK IÇIN EGZERSIZ

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert

AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert AMELİYAT SONRASI TAKİP n Ameliyat sonrası evreleme; - TNM sınıflaması kullanılmakla beraber eksiklikleri var; post-op kalsitonin- CEA ölçümü, CEA

Detaylı

MESANE KORUYUCU YAKLAŞIM. Dr. Deniz Yalman Ege Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi A.D.

MESANE KORUYUCU YAKLAŞIM. Dr. Deniz Yalman Ege Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi A.D. MESANE KORUYUCU YAKLAŞIM Dr. Deniz Yalman Ege Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi A.D. Kanser tedavisinde multidisipliner organ koruyucu yaklaşım: Meme kanseri Anal kanal kanseri Larinks kanseri Prostat kanseri

Detaylı

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji Doğumsal kalp hastalığının sıklığı % 0.9 Ciddi anomali % 0.3 Her yıl 1.2 milyon kalp hastası bebek dünyaya gelmekte

Detaylı

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD)

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) 1 GÜNDEM Tanım Epidemiyoloji (Hastalığın Yayılımı) Mücadele Soru-Cevap 2 Afrika Hastalığı Nedir? Sivrisinek, kene ve sokucu sineklerle

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

Kanserde Erken Tan. Prof.Dr. Adnan Ayd ner. Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can

Kanserde Erken Tan. Prof.Dr. Adnan Ayd ner. Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can Kanserde Erken Tan Prof.Dr. Adnan Ayd ner Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can KANSERDE ERKEN TANI Ço u insan kanseri düflünmek bile istemez. Ancak unutmay n ki, kanser ne kadar erken saptan rsa onu yenme flans n

Detaylı

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi KİHG/İŞL-005 19.08.2009 07.08.2012 2 1/8 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama 11.11.2009 1 Belge içeriğinde ve belge numarasında değişiklik yapılması 07.08.2012 2 Komite, başlık,

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

Tiroid Medüller Kanseri

Tiroid Medüller Kanseri Tiroid Medüller Kanseri Doç. Dr. Kerim Çayır A.Ü.T.F İç Hastalıkları A.D Medikal Onkoloji B.D 5. Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi 19 23 Mart 2014-Antalya Tiroid Medüller Kanser Ateş olsan cürmün (cirmin) kadar

Detaylı

Prostat Kanseri Tarama ve PSA Dr. Cemil Uygur 30 Mayıs 2009 Eskişehir

Prostat Kanseri Tarama ve PSA Dr. Cemil Uygur 30 Mayıs 2009 Eskişehir Prostat Kanseri Tarama ve PSA Dr. Cemil Uygur 30 Mayıs 2009 Eskişehir PSA nın tarihsel süreci ve klinik kullanımı 1. Tarama / Erken Tanı 2. Gelecekteki Kanseri öngörme 3. Evreleme T evresi N evresi M evresi

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

CİDDİ KOMORBİDİTESİ OLAN SEMPTOMATİK PRİMER HİPERPARATİROİDİLİ HASTALARDA RADYOFREKANS ABLASYON SONUÇLARI

CİDDİ KOMORBİDİTESİ OLAN SEMPTOMATİK PRİMER HİPERPARATİROİDİLİ HASTALARDA RADYOFREKANS ABLASYON SONUÇLARI CİDDİ KOMORBİDİTESİ OLAN SEMPTOMATİK PRİMER HİPERPARATİROİDİLİ HASTALARDA RADYOFREKANS ABLASYON SONUÇLARI Firuz Gachayev 1, İsmail Cem Sormaz 1, Yalın İşcan 1, Arzu Poyanlı 2, Fatih Tunca 1, Yasemin Giles

Detaylı

5. SINIF DERS NOTLARI BÖBREK TÜMÖRLERİ. Doç. Dr. Yaşar BOZKURT

5. SINIF DERS NOTLARI BÖBREK TÜMÖRLERİ. Doç. Dr. Yaşar BOZKURT 5. SINIF DERS NOTLARI BÖBREK TÜMÖRLERİ Doç. Dr. Yaşar BOZKURT I-Etyoloji ve sınıflama Böbrek tümörlerinin etiyolojisinde değişik faktörler rol alır. Ancak kesin bir neden de gösterilememiştir. Tütün kullanımı,

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ KORELASON VE REGRESON ANALİZİ rd. Doç. Dr. S. Kenan KÖSE İki ya da daha çok değişken arasında ilişki olup olmadığını, ilişki varsa yönünü ve gücünü inceleyen korelasyon analizi ile değişkenlerden birisi

Detaylı

Diferansiye Tiroid Kanserlerinde tiroid beze yönelik cerrahi, boyutları, üst ve alt laringeal sinire ve paratiroid bezlere yaklaşım. Dr.

Diferansiye Tiroid Kanserlerinde tiroid beze yönelik cerrahi, boyutları, üst ve alt laringeal sinire ve paratiroid bezlere yaklaşım. Dr. Diferansiye Tiroid Kanserlerinde tiroid beze yönelik cerrahi, boyutları, üst ve alt laringeal sinire ve paratiroid bezlere yaklaşım Dr. Alper CEYLAN Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi KBB Anabilim Dalı Tiroid

Detaylı

MEMENİN PAGET HASTALIĞI. Doç. Dr. M. Ali Gülçelik Ankara Onkoloji Hastanesi

MEMENİN PAGET HASTALIĞI. Doç. Dr. M. Ali Gülçelik Ankara Onkoloji Hastanesi MEMENİN PAGET HASTALIĞI Doç. Dr. M. Ali Gülçelik Ankara Onkoloji Hastanesi Meme başındaki eritamatöz ve ekzamatöz değişiklikler ilk kez 1856 da Velpeau tarafından tariflenmiştir. 1874 de ilk kez Sir James

Detaylı

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname Teknik Alan KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Buluş, kronik yorgunluk sendromunun tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU

ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU Op.Dr.Hakan YETİMALAR Doç.Dr.İncim BEZİRCİOĞLU Dr. Gonca Gül GÜLBAŞ TANRISEVER İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştıma Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

MERS N L NDE KANSER SIKLI I VE DA ILIMI ÜZER NE B R ÇALIfiMA

MERS N L NDE KANSER SIKLI I VE DA ILIMI ÜZER NE B R ÇALIfiMA TÜRK PATOLOJ DERG S 16 (1-2) 48-52 (2000) MERS N L NDE KANSER SIKLI I VE DA ILIMI ÜZER NE B R ÇALIfiMA Dr. Özlem AYDIN, Dr. Ayfle POLAT, Dr. Duygu DÜfiMEZ, Dr. Reyhan E LMEZ ÖZET: Bölgemizdeki kanser görülme

Detaylı

RADYOTERAPİYE BAĞLI KANSERLER

RADYOTERAPİYE BAĞLI KANSERLER RADYOTERAPİYE BAĞLI KANSERLER Dr. Ahmet Dirier Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Gaziantep Onkoloji Hastanesi Radyasyon Onkolojisi AD TOD-;14 Haziran 2008 RADYASYONUN GEÇ ETKİLERİ Toplumda kanser oranının

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

Metastatik böbrek tümörlerinde Nefrektomi ve metastazektomi. Prof.Dr.Faruk Özcan İ.Ü İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı

Metastatik böbrek tümörlerinde Nefrektomi ve metastazektomi. Prof.Dr.Faruk Özcan İ.Ü İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Metastatik böbrek tümörlerinde Nefrektomi ve metastazektomi Prof.Dr.Faruk Özcan İ.Ü İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Metastatik Böbrek Tümörü Böbrek tümörlerinin % 20-30 kadarı müracaat esnasında

Detaylı

Güncel Verilerle Prostat Kanseri Taranmalı mı? Dr. Bülent Akdoğan Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı

Güncel Verilerle Prostat Kanseri Taranmalı mı? Dr. Bülent Akdoğan Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Güncel Verilerle Prostat Kanseri Taranmalı mı? Dr. Bülent Akdoğan Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı 4 Nisan 2014 TESTOSTERON ETKĠSĠ PCa erken tanısı Şüpheli rektal muayene ve/veya

Detaylı

Herediter Meme Over Kanseri Sendromunda. Prof.Dr.Mehmet Ali Ergün Gazi Üniversitesi Tı p Fakültesi T ı bbi Genetik Anabilim Dalı

Herediter Meme Over Kanseri Sendromunda. Prof.Dr.Mehmet Ali Ergün Gazi Üniversitesi Tı p Fakültesi T ı bbi Genetik Anabilim Dalı Herediter Meme Over Kanseri Sendromunda Prof.Dr.Mehmet Ali Ergün Gazi Üniversitesi Tı p Fakültesi T ı bbi Genetik Anabilim Dalı Herediter Meme Over Kanseri (HBOC) %5-10 arası kalıtsaldır Erken başlama

Detaylı

AZ DİFERANSİYE TİROİD KANSERLERİ. Prof. Dr. Müfide Nuran AKÇAY Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı ERZURUM

AZ DİFERANSİYE TİROİD KANSERLERİ. Prof. Dr. Müfide Nuran AKÇAY Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı ERZURUM AZ DİFERANSİYE TİROİD KANSERLERİ Prof. Dr. Müfide Nuran AKÇAY Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı ERZURUM Tanım Az diferansiye tiroid karsinomları, iyi diferansiye ve anaplastik

Detaylı

Tiroid Patolojisi Slayt Semineri

Tiroid Patolojisi Slayt Semineri Tiroid Patolojisi Slayt Semineri PROF. DR. SUNA ERKıLıÇ GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESI PATOLOJI AD 25. Ulusal Patoloji Kongresi Bursa 14-17 Ekim 2015 OLGU 2 OLGU 1 OLGU 3 OLGU 1 OLGU 2 OLGU 3 OLGU

Detaylı

ADRENAL KİTLELERK TLELERİNDE DR. FATİH H TUNCA İSTANBUL TIP FAKÜLTES LTESİ GENEL CERRAHİ

ADRENAL KİTLELERK TLELERİNDE DR. FATİH H TUNCA İSTANBUL TIP FAKÜLTES LTESİ GENEL CERRAHİ ADRENAL KİTLELERK TLELERİNDE CERRAHİ YAKLAŞIM DR. FATİH H TUNCA İSTANBUL TIP FAKÜLTES LTESİ GENEL CERRAHİ ANABİLİM M DALI İnsidans Otopsi serilerinde: asemptomatik selim adrenal neoplazi %2-20 20 İnsidental

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL

Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL İdeal Bariatrik Cerrahi Kriterleri Ne Olmalıdır? 1. Düşük komplikasyon riski olmalı 2. Etkili kilo kaybı olmalı 3. Teknik olarak kolay uygulanabilmeli

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

KOLOREKTAL KANSER. Prof. Dr. Ömer ŞENTÜRK

KOLOREKTAL KANSER. Prof. Dr. Ömer ŞENTÜRK KOLOREKTAL KANSER Prof. Dr. Ömer ŞENTÜRK Tanım En sık görülen 3.kanser Kanserden ölümlerde 2.sırada 80-90 milyon insan risk altında Gelişiminde iminde Genetik Değişiklikler iklikler Normal Kolon Hiperproliferatif

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

Erken Evre Akciğer Kanserinde

Erken Evre Akciğer Kanserinde Erken Evre Akciğer Kanserinde Görüntüleme Dr. Figen Başaran aran Demirkazık Hacettepe Universitesi Radyoloji Anabilim Dalı Kasım 2005 Mayıs 2006 Müsinöz ve nonmüsinöz tipte bronkioloalveoler komponenti

Detaylı

Böbrek Kanserinde Prognostik Sınıflamalar

Böbrek Kanserinde Prognostik Sınıflamalar Böbrek Kanserinde Prognostik Sınıflamalar Dr. Özgür Yaycıoğlu Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D Adana Uygulama ve Araştırma Merkezi Üroonkoloji Derneği Antakya Toplantısı, 8 Mart 2008 Giriş

Detaylı

Genitoüriner Sistem Tümörlerinde Radyoloji Dr.Oğuz Dicle

Genitoüriner Sistem Tümörlerinde Radyoloji Dr.Oğuz Dicle Genitoüriner Sistem Tümörlerinde Radyoloji Dr.Oğuz Dicle III.Tıbbi Onkoloji Kongresi Onkolojik Görüntüleme Kursu 24 Mart 2010,Antalya Böbrek Mesane Prostat Böbrek Mesane Testis Radyolojiye Sorular Tümör

Detaylı

TTOD MEME KANSERİ GÜNCELLEME KURSU 13-14 HAZİRAN 2015 İSTANBUL 08:25-08:30 Açılış 08:00-08:30 Pratiği değiştiren çalışmalar. (salonda kahvaltı ile)

TTOD MEME KANSERİ GÜNCELLEME KURSU 13-14 HAZİRAN 2015 İSTANBUL 08:25-08:30 Açılış 08:00-08:30 Pratiği değiştiren çalışmalar. (salonda kahvaltı ile) TTOD MEME KANSERİ GÜNCELLEME KURSU 13-14 HAZİRAN 2015 İSTANBUL 08:25-08:30 Açılış 08:00-08:30 Pratiği değiştiren çalışmalar. (salonda kahvaltı ile) 1. Gün 1. Oturum: Meme kanserine giriş, Patoloji ve Alt

Detaylı

Onkolojik Cerrahinin Temel lkeleri

Onkolojik Cerrahinin Temel lkeleri Tıp Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Gastrointestinal Sistem Hastal klar Sempozyumu 11-12 Ocak 2001, stanbul, s. 235-239 Sürekli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞI KANSERLERİ TPOG ÇALIŞMA SONUÇLARI. Prof. Dr. Rejin KEBUDİ

ÇOCUKLUK ÇAĞI KANSERLERİ TPOG ÇALIŞMA SONUÇLARI. Prof. Dr. Rejin KEBUDİ ÇOCUKLUK ÇAĞI KANSERLERİ TPOG ÇALIŞMA SONUÇLARI Prof. Dr. Rejin KEBUDİ İ.Ü., Cerrahpaşa T. F., Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları A.B.D. & İ.Ü., Onkoloji Enstitüsü, Pediatrik Hematolojik-Onkoloji B.D. ÇOCUKLUK

Detaylı

29 yaşında erkek aktif şikayeti yok. sağ sürrenal lojda yaklaşık 3 cm lik solid kitlesel lezyon saptanması. üzerine hasta polikliniğimize başvurdu

29 yaşında erkek aktif şikayeti yok. sağ sürrenal lojda yaklaşık 3 cm lik solid kitlesel lezyon saptanması. üzerine hasta polikliniğimize başvurdu 29 yaşında erkek aktif şikayeti yok Dış merkezde yapılan üriner sistem ultrasonografisinde insidental olarak sağ sürrenal lojda yaklaşık 3 cm lik solid kitlesel lezyon saptanması üzerine hasta polikliniğimize

Detaylı

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DSÖ Küresel Tüberküloz Kontrolü 2010 Raporu Dünya için 3 büyük tehlikeden

Detaylı

Renal Hücreli Kanserde Güncel Tanı ve Tedavi Yöntemleri Current Diagnosis and Treatment of Renal Cell Carcinoma Derleme

Renal Hücreli Kanserde Güncel Tanı ve Tedavi Yöntemleri Current Diagnosis and Treatment of Renal Cell Carcinoma Derleme Renal Hücreli Kanserde Güncel Tanı ve Tedavi Yöntemleri Current Diagnosis and Treatment of Renal Cell Carcinoma Derleme Başvuru: 21.01.2014 Kabul: 04.03.2014 Yayın: 29.04.2014 Orçun Çelik 1, Mehmet Bilgehan

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Epidermal bazal hücrelerden veya kıl folikülünün dış kök kılıfından köken alan malin deri tm

Epidermal bazal hücrelerden veya kıl folikülünün dış kök kılıfından köken alan malin deri tm BAZAL HÜCRELİ KARSİNOM Epidermal bazal hücrelerden veya kıl folikülünün dış kök kılıfından köken alan malin deri tm Nadiren met. yapar fakat tedavisiz bırakıldığında invazif davranış göstermesi,lokal invazyon,

Detaylı

Yediyüzyetmişiki Akciğer Kanseri Olgusunda Cilt Metastazı: 5 Yıllık Deneyimin Analizi

Yediyüzyetmişiki Akciğer Kanseri Olgusunda Cilt Metastazı: 5 Yıllık Deneyimin Analizi Yediyüzyetmişiki Akciğer Kanseri Olgusunda Cilt Metastazı: 5 Yıllık Deneyimin Analizi Emine AKSOY, Güliz ATAÇ, Emin MADEN, Nil TOKER, Tülin SEVİM S.B. İstanbul Süreyyapaşa Göğüs Kalp ve Damar Hastalıkları

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör;

Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör; TALASEMİ Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör; Talasemi kırmızı kan hücrelerinin üretimini bozan genetik hastalıklardır. Ülkemizde çok sık görülmektedir. Hastaların kırmızı

Detaylı

RENAL HÜCRELİ KARSİNOM VE CERRAHİ TEDAVİSİ

RENAL HÜCRELİ KARSİNOM VE CERRAHİ TEDAVİSİ RENAL HÜCRELİ KARSİNOM VE CERRAHİ TEDAVİSİ Editör M. Ahmet Tunçkıran TEMMUZ 2015 Copyright 2014 ISBN : 978-605-5121-24-2 Eser Editör Editör İletişim Bilgileri Dizgi Düzenleme : Renal Hücreli Karsinom ve

Detaylı

MEME KANSERİ RİSKLERİ NELERDİR? RİSK DEĞERLENDİRİLMESİ NASIL YAPILIR?

MEME KANSERİ RİSKLERİ NELERDİR? RİSK DEĞERLENDİRİLMESİ NASIL YAPILIR? MEME KANSERİ RİSKLERİ NELERDİR? RİSK DEĞERLENDİRİLMESİ NASIL YAPILIR? Dr. Bahadır M. Güllüoğlu Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Meme ve Endokrin Cerrahisi Ünitesi SENATURK

Detaylı

5. Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi

5. Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi Bilimsel Program - 20 Mart 2014, Perşembe UĞUR DERMAN SALONU SEÇİLMİŞ VAKA SUNUMLARI - Peritoneal Kanserlerde HIPEC in Yeri HIPEC Nasıl Yapılır? Kolon Kanseri Mezotelyoma KONFERANS - Onkolojide Nereden

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı