NÖROLOJİK HASTALIKLARDA BESLENME BOZUKLUKLARI Epidemiyoloji, Sorunun Boyutu. Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "NÖROLOJİK HASTALIKLARDA BESLENME BOZUKLUKLARI Epidemiyoloji, Sorunun Boyutu. Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman"

Transkript

1 NÖROLOJİK HASTALIKLARDA BESLENME BOZUKLUKLARI Epidemiyoloji, Sorunun Boyutu Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman

2

3

4 Dünyada hastaneye kabulde malnütrisyon prevalansı*: % 28 % 76 Malnütrisyonun sonuçları Yara iyileşmesinde gecikme Bağışıklık sisteminde bozulma Yaşam kalitesinin düşmesi % 28 % 76 Hastanede yatma süresinde uzama, mortalite ve morbidite artışı *Thomas, 2003 Correia et al, 2003; Covinsky, 2002; Middleton et al, 2001; Ferguson et al, 1998 % Barker LA et al. Int J Environ Res Public Health 2011; 8: Ahmed T et al. Clin IntervenIons in Aging 2010; 5:

5 ESPEN- LLL-2007

6

7 TÜRKİYE DE MALNÜTRİSYON Türkiye de hastanın katılımıyla gerçekleştirilen bir çalışmada kliniklere göre malnütrisyon Korfalı G et al. Clin Nutr 2009; 28:

8 Nöroloji ve Nöroşirürji Hastalarında Malnütrisyon / Malnütrisyon Riski 2 % % 79 % 79 Hastaneye yatışta 10 günlük yatış sonrasında Hafsteinsdo1r TB et al. J Clin Nurs 2010 Mar; 19(5-6):

9 Hastayı N/G ile besleyelim mi Dr Bey? Biraz daha bekleyelim, durumu komplike etmeyelim Bu gün de aç kalsın, yapılacak tetkikleri var AÇIMMMM

10 NÖROLOJİK HASTALIKLARDA BESLENME BOZUKLUKLARI İLERLEYİCİ FONKSİYONEL BOZUKLUK DİSFAJİ Kronik psikiyatrik ve nörolojik hastalığı olanların % 60 ından fazlasında VKİ < 20 kg /m 2 Planas M. ESPEN 2007

11 Yutma Bozukluğu (Disfaji) Yetersiz Yutma Beslenme ve sıvı alımında yetersizlik Boğulma, orofaringeal aspirasyon MALNÜTRİSYON DEHİDRATASYON Pnömoni Solunum yetmezliği Robbins J J Rehab Research and Dev 2002

12 Beyin Damar Hastalıkları % 30 ALS (başlangıç semptomu) % (terminal dönem) % 100 Guillain Barre Sendromu % Myastenia Gravis % 40 Multipl Skleroz % 3-43 Parkinson Hastalığı % Alzheimer Hastalığı % 84 Clave P et al Rev Esp Enform Dig 2004;96:

13 Levodopa ve Dopa agonistleri Propofol Barbitüratlar Piridostigmin, Donapezil ve diğer kolinerjikler Fenitoin Diüretikler Mannitol Proteinle birlikte alınması emilimini bozar, Bulantı, kusmaya neden olabilir, Domperidon kullanımı ile GİS yan etkileri Lipit içeriğiyle kaloriyi arttırır Kalori gereksiniminde azalma, konstipasyon Diyare ve motilite artışı Enteral nütrisyonda emilim bozuklukları, Folat malabsorbsiyonu Hipokalemi, hipomagnezemi, hiponatremi Hipokalemi, hipomagnezemi, dehidratasyon

14 Ekstremite ve solunum kaslarında atrofi Solunum kaslarının güçsüzlüğü sonucu pnömoni riskinde Bağışıklık sisteminde yetersizlik ve enfeksiyonlara yatkınlık Tip II kas lifi atrofisi sonucunda yutma kaslarında yetersizlik Bası yarası oluşma riskinde artış Osteoporoza eğilim Sağ kalım oranlarında düşmeye neden olur

15 Depresyon Kendine bakımın bozulması Yutma ve yeme güçlükleri Gıda reddi Yemek hazırlayamama Yemeği ağzına götürememe Ataksi, apraksi, görme bozuklukları Yemek yeme ve yutma süresinin uzaması Çiğneyememe, yutamama Diğer Gıdaların emilimini etkileyen ilaçlar Konstipasyon, diyare

16 Protein enerji malnütrisyonu Hastaneye kabulde % 7-15 İkinci haftada % Gariballa et al JPEN 1998, 22:315 Dennis MS (FOOD) Lancet 2005;365: Uzun süre rehabilitasyon gerektiren hastalarda % 50 Finestone HM Arch Phys Med Rehabil 1995; 76:

17 Orofaringeal disfaji unilateral hemisferik inmelerin % 50 sinde görülmekte Martine R et al Stroke 2005;36: Üçüncü ayın sonunda disfaji % 1-15 Mann G Stroke 1999;30:

18 Premorbid nutrition and short term outcome of stroke: a multicentre study from India. Pandian JD, Jyotsna R, Singh R, Sylaja PN, Vijaya P, Padma MV, Venkateswaralu K, Sukumaran S, Radhakrishnan K, Sarma PS, Mathew R, Singh Y. Source Department of Neurology, Christian Medical College and Hospital, Ludhiana, Punjab, India. Abstract J Neurol Neurosurg Psychiatry Oct;82(10): Epub 2011 Mar 22 BACKGROUND: Little is known about the impact of premorbid undernutrition on stroke outcome in developing countries. AIM: PREMORBİD BESLENME BOZUKLUĞU To study the impact of premorbid undernutrition status, measured by the Subjective Global Assessment (SGA) tool, on short term stroke outcome. METHODS: First ever stroke patients admitted to six major hospitals in North and South India participated in this study from 1 March 2008 to 30 September The SGA tool was administered within 48 h of stroke onset, and 6 months premorbid nutritional status was rated as well nourished (A rating) and undernourished (B and C ratings) using this tool. Stroke outcome was assessed after 30 days using the modified Rankin scale (mrs), and a mrs score >3 was defined as a poor outcome. Statistical analyses were performed using SPSS Statistics V RESULTS: Of 477 patients enrolled, 448 patients were included in the analyses. Mean age was 58.1±13.7&emsp14;years (range 16-96) and 281 (62.7%) patients were men. At admission, premorbid undernutrition was found in 121 (27.2%) patients. Older age (OR 4.99, CI 1.26 to 19.64, p=0.021), hypertension (OR 1.99, CI 1.04 to 3.79, p=0.037) and patients from Andhra Pradesh State (OR 1.87, CI 1.05 to 3.32, p=0.032) were predictors of undernutrition in multiple logistic KÖTÜ İNME PROGNOZU regression analysis. Premorbid undernutrition (OR 1.99, CI 1.20 to 3.31, p=0.007) and length of hospital stay (OR 3.41, CI 1.91 to 6.06, p<0.0001) were the independent predictors of poor outcome in the multiple logistic regression model. CONCLUSIONS: High rates of premorbid undernutrition in stroke patients were found. Age, hypertension and patients from Andhra Pradesh State were predictors of premorbid undernutrition. Premorbid undernutrition was associated with poor stroke outcome. The results provide opportunities for primary prevention and improving stroke outcome.

19 Oropharyngeal dysphagia after stroke: incidence, diagnosis, and clinical predictors in patients admitted to a neurorehabilitation unit. Falsetti P, Acciai C, Palilla R, Bosi M, Carpinteri F, Zingarelli A, Pedace C, Lenzi L. Source Neurorehabilitation, Local Health Unit 8, S. Donato Hospital, Arezzo, Italy. Abstract OBJECTIVE: Disfaji oranı % 41 J Stroke Cerebrovasc Dis Sep-Oct;18(5): We analyzed patients with stroke in a neurorehabilitation unit to define incidence of dysphagia, compare clinical bedside assessment and videofluoroscopy (VFS), and define any correlation between dysphagia and clinical characteristic of patients. METHODS: Klinik bulgular videofloroskopi ile korele In all, 151 consecutive inpatients with recent ischemic or hemorrhagic stroke were enrolled. RESULTS: Dysphagia was clinically diagnosed in 62 of 151 patients (41%). A total of 49 patients (79% of clinically dysphagic patients) underwent VFS. Six patients clinically suggested to be dysphagic had a normal VFS finding. The correlation Hastaların % 25 inde gizli aspirasyon with VFS-proved dysphagia). between clinical and VFS diagnosis of dysphagia was significant (r = ). Penetrations and aspirations were observed, respectively, in 42.8% and 26.5% of patients with dysphagia, with 12.2% classified as silent. Lower respiratory tract infections were observed in 5.9%, more frequently in patients with dysphagia (30%). Dysphagia was not influenced by type of stroke. Cortical stroke of nondominant side was associated with dysphagia (P =.0322) and Disfaji inme tipi ile ilişkisiz subcortical nondominant stroke showed a reduced frequency of dysphagia (P =.0008). Previous cerebrovascular disease resulted associated to dysphagia (P =.0399). Patients with dysphagia had significantly lower functional independence measurement (FIM) and level of cognitive functioning on admission and lower FIM on discharge, longer hospital stay, and more frequent malnutrition, and they were more frequently aphasic and dysarthric. Disfajik olgularda hastanede kalım süresi uzun, Percutaneous endoscopic gastrostomy was used in 18 of 151 patients (11.9%) (41.8% of patients with VFS-proved dysphagia). malnütrisyon riski yüksek CONCLUSIONS: Dysphagia occurs in more than a third of patients with stroke admitted to rehabilitation. Clinical assessment demonstrates good correlation with VFS. The grade of dysphagia correlates with dysarthria, aphasia, low FIM, and level of cognitive functioning. Large cortical strokes of nondominant side are associated with dysphagia.

20 The Lancet Neurology, Volume 11, Issue 1, Pages 66-81, January 2012 doi: /s (11) Nutrition and the risk of stroke Prof Graeme J Hankey AŞIRI BESLENME Summary Poor nutrition in the first year of a mother's life and undernutrition in utero, infancy, childhood, and adulthood predispose individuals to stroke in later life, but the mechanism of increased stroke risk is unclear. Overnutrition also increases the risk of stroke, probably by accelerating the development of obesity, hypertension, hyperlipidaemia, and diabetes. Reliable evidence suggests that dietary supplementation with antioxidant vitamins, B vitamins, and calcium does not reduce the risk of stroke. Less reliable evidence DİABETES suggests MELLİTUS that stroke HİPERTANSİYON can be prevented by HİPERLİPİDEMİ diets that are prudent, aligned to the Mediterranean or DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) diets, low in salt and added sugars, high in potassium, and meet, but do not exceed, energy requirements. Trials in progress are examining the effects of vitamin D and marine omega-3 fatty acid supplementation on incidence of stroke. Future challenges include the need to improve the quality of evidence linking many nutrients, foods, and dietary patterns to the risk of stroke. İNME RİSK ARTIŞI

21 Nöromusküler Nedenli Disfaji Motor nöron ALS Akson GBS Nöromusküler bileşke Presnaptik Postsnaptik Kas MG

22 Ciddi disfajik hastaların % 30 u gastrostomi tüpüyle beslenmekte, Disfaji ve malnütrisyon aspirasyon pnömonisi riskini arttırmakta, Sağkalım süresi kısalmaktadır.

23

24 Malnutrition at the time of diagnosis is associated with a shorter disease duration in ALS Limousin N, Blasco H, Corcia P, Gordon PH, De Toffol B, Andres C, Praline J. Source Centre SLA, Service de Neurologie et de Neurophysiologie Clinique, CHRU, Tours, France. AbstractJ Neurol Sci Oct 15;297(1-2):36-9. Epub 2010 Jul 31. BACKGROUND: Amyotrophic lateral sclerosis (ALS) is a fatal neurodegenerative disease. During the course of the illness, malnutrition can occur and may shorten survival. The aim of our study was to determine whether clinical nutritional parameters that are used in daily practice are ERKEN DÖNEMDE MALNÜTRİSYON associated with prognosis and whether they can help guide therapeutic decisions. METHODS: We retrospectively reviewed a cohort of ALS patients in our institution between January 2002 and January Clinical and demographic outcomes were compiled. To evaluate predictors of survival, we analyzed several clinical nutritional parameters available in daily practice (body mass index, weight loss exceeding 10% of premorbid weight at the time of diagnosis and during the course of the disease and the use of technical supports such as percutaneous endoscopic gastrostomy (PEG) and non-invasive ventilation). RESULTS: Sixty-three patients were retrospectively studied. Thirteen patients had weight loss exceeding 10% of premorbid weight at the time of diagnosis and thirty patients had weight loss meeting this criterion at final examination. Weight loss exceeding 10% at the time of diagnosis was associated with a shorter duration of disease (17±6months versus 35±26months; p=0.002). A linear correlation was KÖTÜ PROGNOZ found between mean disease duration and time between onset and diagnosis (p<0.0001). The subgroup of patients with a PEG had a longer survival time than the other subgroup of patients (p=0.02). CONCLUSIONS: In ALS patients, early and marked weight loss significantly predicts a worse prognosis. The percentage of premorbid weight loss is a suitable and useful measure that can be used in daily practice to identify patients with a poor prognosis.

25 Alteration of nutritional status at diagnosis is a prognostic factor for survival of amyotrophic lateral sclerosis patients. Marin B, Desport JC, Kajeu P, Jesus P, Nicolaud B, Nicol M, Preux PM, Couratier P. Source Université de Limoges, IFR 145 GEIST, Institut d'epidémiologie Neurologique et de Neurologie Tropicale, EA 3174 NeuroEpidémiologie Tropicale et Comparée, Limoges, France. Abstract J Neurol Neurosurg Psychiatry Jun;82(6): Epub 2010 Nov 19. OBJECTIVES: The aims were to analyse changes in nutritional parameters from diagnosis of amyotrophic lateral ERKEN sclerosis DÖNEMDE (ALS) to death and MALNÜTRİSYON to assess their relationships with survival at the time of diagnosis and during follow-up. METHODS: 92 ALS patients were included and clinically assessed every 3 months (ALS functional rating scale, manual muscular testing, forced vital capacity, weight, BMI, percentage weight loss). Bioimpedance was performed to evaluate body composition (fat-free mass, fat mass and hydration status) and phase angle. Survival analyses were performed from diagnosis to death or censoring date using a Cox model. RESULTS: The evolution of nutritional parameters in ALS patients was marked by significant decreases in weight, BMI, fat-free mass and phase angle, and increased fat mass. The authors identified an adjusted 30% increased risk of death for a 5% decrease from usual weight at time of diagnosis (RR 1.30; 95% CI 1.08 to 1.56). During follow-up, the authors identified adjusted 34% (95% CI 18% to 51%) and YÜKSEK MORTALİTE 24% (95% CI 13% to 36%) increased risks of death associated with each 5% decrease in usual weight and each unit decrease in usual BMI, respectively (p<0.0001). Malnutrition during the course was related to a shorter survival (p=0.01), and fat mass level was associated with a better outcome (RR 0.90 for each 2.5 kg fat mass increment). CONCLUSIONS: Nutritional parameters of ALS patients worsened during evolution of the disease, and worse nutritional status (at time of diagnosis or during the course) was associated with a higher mortality. This study offers some justification for studying the use of therapeutic nutritional intervention to modify the survival of ALS patients.

26 Vücut ağırlığı takibi Disfaji değerlendirmesi ORAL BESLENME DESTEĞİ! ALS tanısı Üç ayda bir kontrol Disfajinin erken saptanması Beslenme konusunda bilgilendirme Zorlu vital kapasite (FVC) veya vital kapasite izlemi Üç ayda bir kontrola devam Semptomlarda progresyon FVC> % 50 FVC % FVC < % 30 GÜVENSİZ YUTMA VE / VEYA MALNÜTRİSYON PEG riskli PEG orta riskli PEG riskli PEG kabul edildi Tolere edebildiği kadar oral gerektiğinde PEG ile enteral Anestezi kons PEG PEG reddedildi Tolere edebildiği kadar oral, Gerektiğinde IV / NG destek

27 İnflamatuvar demyelinizan/ aksonal Poliradikülonöropati Ventilatör gereksinimi Var Yok N=60 n=54 Yaş (yıl) 58,5 ( 4-87) 55,5 ( 7,5-84 ) Bulber disfonksiyon 49 ( 91 ) 20 ( 37 ) Maksimum defisite erişme zamanı (gün) 7 ( ) 10 ( 0-53 ) Mayo Clinic GBS Study Group Hipermetabolik- Hiperkatabolik Süreç Enerji tüketimi ; kcal/kg Protein gereksinimi; g/kg Aksonal formlarda uzun süreli enteral nütrisyon desteği gerekebilir! Roubenoff et al JPEN 1992, 16:464

28 Miyastenia Gravis ve Miyastenik Kriz Solunum yetmezliğine neden olan solunum kaslarında zayıflık Bulbar kaslarda zayıflık, yutma çiğneme güçlüğü MG in en şiddetli komplikasyonu Yoğun bakım gerektirir Krizler dışında miyastenik olgularda disfaji çok enderdir. Bulber başlangıçlı olgularda tanı gecikmesi halinde çiğneme kaslarındaki güçsüzlük yetersiz beslenmeye ve malnütrisyona neden olabilir!!

29 MS in seyrinde disfaji çok enderdir Hastalığın çok ilerlemiş evrelerinde ortaya çıkabilir Devic Sendromunda bulber bölge tutulumunda disfaji görülebilir

30 Hastalığın orta ve ileri evrelerinde % olguda yutma güçlüğü Dopaminerjik ilaçların neden olduğu bulantı kusma, % 30 olguda depresyon ve buna bağlı gıda reddi MALNÜTRİSYON

31 MALNÜTRİSYONA YOL AÇAN TEMEL SORUNLAR Yeme ve yutma süresinde uzama Gastrointestinal yavaşlama Protein-ilaç etkileşimi

32

33

34

35 65 yaş ve üstü popülasyonun çok önemli sağlık sorunu!! Tip 2 Diabet ve obesite ile risk İnsülin direncinde artış, amiloid plak birikimini arttırır. Orta evrede ve ileri evrede malnütrisyon riski İleri evrede disfaji % 85

36

37

38

39 Malnutrition in the elderly and its relationship with other geriatric syndromes. Saka B, Kaya O, Ozturk GB, Erten N, Karan MA. Source Istanbul University, Istanbul Faculty of Medicine, Department of Internal Medicine, Millet Cad., Capa, Fatih, Istanbul 34093, Turkey. Abstract Clin Nutr Dec;29(6): Epub 2010 Jun 2 BACKGROUND & AIMS: Age related decline in food intake is associated with various physiological, psychological and social factors. Our aim was to assess the nutritional status of our elderly patients and its association with other geriatric syndromes. METHODS: In this cross-sectional population based study, Mini Nutritional Assessment (MNA) test was used to evaluate nutritional status of 413 elderly patients who were admitted to our outpatient clinic in the last 12 months. MNA test results were compared with the laboratory findings and established geriatric syndromes. RESULTS: Poor nutritional status was found in 44% of the patients (n=181: 13% malnutrition, 31% malnutrition risk). Malnutrition rate was higher among those with subsequent hospitalization (n=122, 25% vs 8%). Patients with poor nutritional status had lower blood haemoglobin, serum total protein and albumin, and revealed more chronic diseases and geriatric syndromes (6 ± 2 vs 3 ± 2, p<0.0001). Patients with depression, fecal incontinence, decreased cognitive function and functional dependence showed poor nutritional status according to MNA test results. CONCLUSIONS: Malnutrition rate of our patients was comparable with the previous data. Malnutrition risk showed positive correlation with the number of existing geriatric syndromes. Depression, dementia, functional dependence and multiple co-morbidities were associated with poor nutritional status.

40 Prevalence of sarcopenia and its association with functional and nutritional status among male residents in a nursing home in Turkey. Bahat G, Saka B, Tufan F, Akin S, Sivrikaya S, Yucel N, Erten N, Karan MA. Source Department of Internal Medicine, Istanbul University, Turkey. Abstract Aging Male Sep;13(3): The prevalence of sarcopenia differs between different populations, ages, gender and between settings such as the community and nursing homes. Studies on the association of sarcopenia with functional status revealed conflicting results whereas its association with nutritional status is well documented. We aimed at investigating the prevalence of sarcopenia and its association with functional and nutritional status among male residents in a nursing home in Turkey. Fat free mass (FFM) was detected by bioelectric impedance analysis. Functional status was evaluated with Katz activities of daily living (ADL) and Lawton Instrumental activities of daily living (IADL). Nutritional assessment was performed by Mini Nutritional Assessment Test (MNA(R)). One hundred fifty-seven male residents composed the study cohort. Mean age was /- 6.7 years. The prevalence of sarcopenia was 85.4%. No significant correlation was found between sarcopenia and ADL or IADL. There was a weak but significant correlation between IADL score and FFM (r = 0.18; p = 0.02). Sarcopenic residents had lower MNA score than non-sarcopenic residents (18.1 +/- 3.2 vs /- 0.8, p = 0.02). FFM was significantly lower in the residents with malnutrition compared to well-nourished residents (26.8 +/- 1 kg/body surface area vs /- 1.8 kg/body surface area, p < 0.05). In conclusion, the prevalence of sarcopenia was very high among male nursing home residents in Turkey. Sarcopenia was associated with low nutritional status but not with functional status.

41 Özet KRONİK NÖROLOJİK HASTALIKLARDA MALNUTRİSYON RİSKİ ÇOK YÜKSEKTİR! POLİKLİNİK İZLEMLERİNDE MALNUTRİSYONA DİKKAT EDİLMELİDİR! ORAL / ENTERAL BESLENME DESTEĞİ HASTALIK MORTALİTESİ VE MORBİDİTESİ YÖNÜNDEN ÇOK ÖNEMLİDİR!!!

42 Katılımınız için teşekkürler

43 NÜTRİSYONEL DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ Öykü Fizik Bakı Kan Biyokimyası Tarama ve Değerlendirme Ölçekleri

44 BESLENME DURUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ Durum değerlendirilmesi yapılırken, aşağıdaki yöntemlerin biri veya birkaçı kullanılabilir. 1. Besin tüketiminin saptanması 2. Antropometrik ölçümler 3. Biyokimyasal testler 4. Biyofizik testler 5. Klinik bulgular ve sağlık öyküsü 6. Psikososyal veriler Pekcan G et al. Beslenme Durumunun Saptanması 2008

45 MALNÜTRİSYON TARAMA VE DEĞERLENDİRME ÖLÇEKLERİ Malnütrisyon Tarama Testi Subjektif Global Değerlendirme Ölçeği

46 (MST) Malnütrisyon Tarama Testi Son zamanlarda istemeden kilo kaybınız var mı? Hayır 0 Evet / emin değilim 2 Yanıtınız evet ise ne kadar kilo kaybettiniz? > 15 4 Emin değilim 2 İştahsızlık nedeniyle daha mı az yiyorsunuz? Hayır 0 Evet 1

47 (MST) Malnütrisyon Tarama Testi SKORLAMA 0-1 Malnütriyon riski yok 2-3 Malnitrisyon riski orta 4-5 Malnütrisyon riski yüksek

48 Subjektif Global Değerlendirme Ölçeği Tıbbi hikayenin ve fiziksel muayene bulgularının da göz önünde bulundurulduğu, ve bu amaçla en yaygın olarak kullanılan yöntemdir. 1 Beslenme durumu; Hastanın beslenme durumu iyi ise A Orta derecede beslenme bozukluğu varsa B Ciddi derecede beslenme bozukluğu varca C olarak değerlendirilir Bauer J et al. Asia Pacific J Clin Nutr 2003; 12(3): Uygun A, Mendana S. Güncel Gastroenteroloji 2005; 9(2):

49 Subjektif Global Değerlendirme Ölçeği 1. Kilo değişikliği 2. Diyet değişikliği 3. Gastrointestinal semptomlar 4. Fonksiyonel kapasite 5. Beslenme gereksinimi hastalık ilişkisi 6. Beslenme bozukluğu yönünden fizik muayene

50 Teşekkürler

Nörolojik Hastalarda Tüple Beslenme Endikasyonları Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman

Nörolojik Hastalarda Tüple Beslenme Endikasyonları Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Nörolojik Hastalarda Tüple Beslenme Endikasyonları Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Acibadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji AD, Maslak Hastanesi Tüple Beslenme; Günlük protein, kalori ve sıvı gereksinimlerini

Detaylı

KEPAN BAHAR OKULU 2-4 MART 2012 ANTALYA. Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman

KEPAN BAHAR OKULU 2-4 MART 2012 ANTALYA. Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman KEPAN BAHAR OKULU 2-4 MART 2012 ANTALYA Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Dünyada hastaneye kabulde malnütrisyon prevalansı : % 28 % 76 Malnütrisyonun sonuçları Yara iyileşmesinde gecikme Bağışıklık sisteminde

Detaylı

Kronik ve Progresif Nöroloji Hastalarında Nutrisyon Desteği

Kronik ve Progresif Nöroloji Hastalarında Nutrisyon Desteği Kronik ve Progresif Nöroloji Hastalarında Nutrisyon Desteği Dr. Haşmet A. Hanağası İstanbul Tıp Fakültesi, Nöroloji Anabilim Dalı Davranış Nörolojisi ve Hareket Bozuklukları Birimi Kronik Nörolojik Hastalıklarda

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA GÜNCEL DURUM > 6330 Aile Sağlığı Merkezi

Detaylı

Nütrisyonel tarama metodları

Nütrisyonel tarama metodları Nütrisyonel tarama metodları Doç Dr Sema Basat Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi 02.11.2013 Özellikle hastanede yatan hastada malnütrisyon TANIMLANMIYOR TEDAVİ EDİLMİYOR. NEDEN? TARAMA, DEĞERLENDİRME,

Detaylı

Nöroloji Yoğun Bakım Hastasında Nutrisyon Desteği. Doç.Dr.Ethem Murat Arsava Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı

Nöroloji Yoğun Bakım Hastasında Nutrisyon Desteği. Doç.Dr.Ethem Murat Arsava Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Nöroloji Yoğun Bakım Hastasında Nutrisyon Desteği Doç.Dr.Ethem Murat Arsava Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Nörolojik Yoğun Bakımda Nutrisyon Nörolojik hasta grubuna ait çalışma sayısı sınırlı

Detaylı

Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomunda Neoadjuvant Kemoterapi

Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomunda Neoadjuvant Kemoterapi Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomunda Neoadjuvant Kemoterapi Prof. Dr. Hakan Bozcuk Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Antalya Plan } KHDAK da kemoterapinin lokal tedavilere

Detaylı

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ GEÇİRİLMİŞ GESTASYONEL DİYABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜ OLAN BİREYLERDE ANJİOPOETİN BENZERİ PROTEİN-2 ( ANGPTL-2

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

DİYALİZ HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİNİ NASIL DEĞERLENDİRELİM?

DİYALİZ HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİNİ NASIL DEĞERLENDİRELİM? DİYALİZ HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİNİ NASIL DEĞERLENDİRELİM? Dr İbrahim GÜNEY Konya Eğt. ve Arş Hastanesi Nefroloji Kliniği TND-2012 Kasım 1. Yaşam Kalitesi Nedir? 2. Yaşam Kalitesi Neden Önemlidir? 3.

Detaylı

Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir

Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir Dr. Cem Alhan XVI. Ulusal Kongre, 19-22 Mayıs, Eskişehir Changing patterns of initial treatment selection among medical therapy (MED, yellow line), percutaneous

Detaylı

Gastrointestinal Cerrahi Sonrası Erken Enteral Nutrisyon ABARTILMAKTADIR. Prof Dr Hedef ÖZGÜN

Gastrointestinal Cerrahi Sonrası Erken Enteral Nutrisyon ABARTILMAKTADIR. Prof Dr Hedef ÖZGÜN Gastrointestinal Cerrahi Sonrası Erken Enteral Nutrisyon ABARTILMAKTADIR Prof Dr Hedef ÖZGÜN Enteral beslenme mümkün olduğunda başlanmalıdır, ama zamanlama nedir? Erken! Ne kadar erken? Hastaya yarar sağlayacak

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ YASLANMA ve YASAM KALİTESİ Tufan Çankaya İzmir, 2003 Giriş: Doğal süreç; Doğum, büyüme-gelişme, üreme, ölüm Ölüm, yaşamın hangi döneminde meydana geliyor? Genç ölüm - Geç ölüm Dünya topluluklarına bakıldığında:

Detaylı

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları DOÇ. DR. GÖKÇEN ORHAN Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi İSTANBUL Euroscore risk sınflaması STS risk

Detaylı

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol 1 Acibadem University Medical Faculty 2 Maltepe University Medical

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

EVDE BAKIM HİZMET DENEYİMLERİ:KAMUDA

EVDE BAKIM HİZMET DENEYİMLERİ:KAMUDA EVDE BAKIM HİZMET DENEYİMLERİ:KAMUDA Doç. Dr. Pemra C.ÜNALAN Ast. Dr. Özge Doğan Marmara Üniversitesi Pendik EAH Evde Sağlık Birimi EVDE SAĞLIKTA HASTA TAKİBİ... Evde sağlık hizmeti alan hastaların ayaktan

Detaylı

PALYATİF BAKIM HASTALARINDA BESLENME

PALYATİF BAKIM HASTALARINDA BESLENME PALYATİF BAKIM HASTALARINDA BESLENME DOÇ.DR. MURAT KEKİLLİ ANKARA EĞT. ARŞT. HAST. GASTROENTEROLOJİ KLN. WHO ya Göre Palyatif Bakım; Ağrı ve diğer fiziksel ve psikolojik problemleri erken tanıyıp, değerlendirip,

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

ESPEN Congress Istanbul 2006

ESPEN Congress Istanbul 2006 ESPEN Congress Istanbul 2006 Malnutrition in the hospitals: Still big problem Nutritional risk of the hospitalized patients at the Turkish hospitals G. Korfali (Turkey) NUTRITIONAL RISK OF HOSPITALIZED

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

Validity, Reliability, and Sensitivity to Change of a Turkish Version of Rheumatoid and Arthritis Outcome Score in Patients with Rheumatoid Arthritis

Validity, Reliability, and Sensitivity to Change of a Turkish Version of Rheumatoid and Arthritis Outcome Score in Patients with Rheumatoid Arthritis Validity, Reliability, and Sensitivity to Change of a Turkish Version of Rheumatoid and Arthritis Outcome Score in Patients with Rheumatoid Arthritis Authors: Altınay Göksel Karatepe, Rezzan Günaydın,

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ Danışman Doç. Dr. Tufan BAL YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI ISPARTA - 2016 2016 [] TEZ

Detaylı

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI UZMANLIK

Detaylı

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ Dr Nur Kır İstanbul Tıp Fakültesi 1. RETİNA GÜNLERİ İSTANBUL 2013 AREDS I Çalışması (2001) Amaç: Farklı evrelerdeki YBMD hastalarında yüksek doz antioksidan ve minerallerin

Detaylı

HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU

HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU BOLU HALKIN EGITIMINI GELISTIRME VE DESTEKLEME DERNEGI TARAFINDAN ORGANİZE EDİLEN YAYGINLAŞTIRMA FAALİYETLERİ - TURKİYE Bolu Halkın Egitimini Gelistirme ve Destekleme

Detaylı

Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version

Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version Knee injury and Osteoarthritis Outcome Score (KOOS), Turkish version LK.1.0 Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version DİZ İNCİNME VE OSTEOARTRİT SONUÇ

Detaylı

Giriş ve Amaç. Acinetobacter enfeksiyonları, ülkemizde Yoğun Bakım (YB) ünitelerinde önemli bir sorundur.

Giriş ve Amaç. Acinetobacter enfeksiyonları, ülkemizde Yoğun Bakım (YB) ünitelerinde önemli bir sorundur. Yoğun Bakım Ünitelerinde Acinetobacter baumannii Kolonizasyon ve Enfeksiyon Gelişimine Yol Açan Risk Faktörleri ile Bulaşma Yolları ve Dinamiklerinin Belirlenmesi Önder Ergönül, Lütfiye Mülazımoğlu, Volkan

Detaylı

Dahiliye Servisi ve Yoğun Bakım Ünitesine Yatan Hastalarda Nütrisyon Riski Taraması

Dahiliye Servisi ve Yoğun Bakım Ünitesine Yatan Hastalarda Nütrisyon Riski Taraması Klinik Çalışma Dahiliye Servisi ve Yoğun Bakım Ünitesine Yatan Hastalarda Nütrisyon Riski Taraması Yaşar KÜÇÜKARDALI*, Emrullah SOLMAZGÜL*, Mustafa KAPLAN*, Mustafa KARATAŞ*, Musa SALMANOĞLU*, Sevil ÇEVİR*,

Detaylı

A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES

A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES by Didem Öztürk B.S., Geodesy and Photogrammetry Department Yildiz Technical University, 2005 Submitted to the Kandilli Observatory and Earthquake

Detaylı

Nütrusyonel Tarama Yöntemleri ve Temel İlkeler. Dr. Timur Selçuk Akpınar İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları AD

Nütrusyonel Tarama Yöntemleri ve Temel İlkeler. Dr. Timur Selçuk Akpınar İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları AD Nütrusyonel Tarama Yöntemleri ve Temel İlkeler Dr. Timur Selçuk Akpınar İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları AD Malnütrisyonu Tanımak Önemli mi? Sık? Önemli morbidite/mortalite sebebi? Tarama yapılmazsa

Detaylı

BOLOGNA PROJESİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ERGOTERAPİ LİSANS PROGRAM

BOLOGNA PROJESİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ERGOTERAPİ LİSANS PROGRAM DERS TANITIM BİLGİLERİ BOLOGNA PROJESİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ERGOTERAPİ LİSANS PROGRAM Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori (saat/hafta) Uygulama (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta)

Detaylı

Diyabet ve Nütrisyon Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu

Diyabet ve Nütrisyon Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu Diyabet ve Nütrisyon Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği Dünyada diyabet patlaması Ülkemizde diyabet %90 arttı 6. IDF

Detaylı

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR:

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR: NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK: Malnütrisyon: Gıda tüketiminin metabolik hızı karşılamayamaması durumunda endojen enerji kaynaklarının yıkımı ile ortaya çıkan bir klinik durumdur ve iki şekilde olabilir.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. İSİM Gülşah KANER. Kişisel Bilgiler Doğum Tarihi: 21.03.1985 Doğum Yeri: İzmir. Eğitim

ÖZGEÇMİŞ. İSİM Gülşah KANER. Kişisel Bilgiler Doğum Tarihi: 21.03.1985 Doğum Yeri: İzmir. Eğitim İSİM Gülşah KANER ÖZGEÇMİŞ Kişisel Bilgiler Doğum Tarihi: 21.03.1985 Doğum Yeri: İzmir Eğitim 1991-1999...İzzet Gökçimen İlköğretim Okulu, İzmir 1999-2003...Karşıyaka Şemikler Süper Lisesi, İzmir 2003-2007...Erciyes

Detaylı

Basınç Ülserini Önlemek

Basınç Ülserini Önlemek Acıbadem Sağlık Grubu Hemşirelik Hizmetleri Direktörlüğü ve Mölnlycke Health Care işbirliği ile 16 Eylül 2015 tarihinde Acıbadem Üniversitesinde gerçekleşen Basınç Yarası ve Hemşirelik Bakımı konulu seminerde

Detaylı

Bütünüyle doğal, tadıyla özel atıştırmalıklar...

Bütünüyle doğal, tadıyla özel atıştırmalıklar... Kuru mey Bütünüyle doğal, tadıyla özel atıştırmalıklar... Completely natural, specially tasty snacks... Kurutulmuş yeşil elma dilimleri / Dried green apple slices Kurutulmuş portakal dilimleri / Dried

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

Palyatif Bakım Felsefesi, Tarihi ve Yönergesi

Palyatif Bakım Felsefesi, Tarihi ve Yönergesi w w w. k a n s e r. g o v. t r Palyatif Bakım Felsefesi, Tarihi ve Yönergesi Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı mrtgultekin@yahoo.com 0 532 256 09 51 Palyatif Bakıma

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU KLK-HAB-BES İlk yayın Tarihi : 15 Mart 2006 Revizyon No : 04 Revizyon Tarihi : 03 Ağustos 2012 İçindekiler A) Malnütrisyon

Detaylı

EVDE BAKIM GEREKTİREN PEDİATRİK HASTALARDA BESLENME DESTEĞİ

EVDE BAKIM GEREKTİREN PEDİATRİK HASTALARDA BESLENME DESTEĞİ EVDE BAKIM GEREKTİREN PEDİATRİK HASTALARDA BESLENME DESTEĞİ Dr. Mehmet GÜNDÜZ Ankara Çocuk Sağlığı Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Beslenme&Metabolizma Ünitesi Sağlık

Detaylı

Proceedings/Bildiriler Kitabı I. G G. kurumlardan ve devletten hizmet beklentileri de. 20-21 September /Eylül 2013 Ankara / TURKEY 111 6.

Proceedings/Bildiriler Kitabı I. G G. kurumlardan ve devletten hizmet beklentileri de. 20-21 September /Eylül 2013 Ankara / TURKEY 111 6. ,, and Elif Kartal Özet Yeni teknolojiler her geçen gün organizasyonlara el. Bugün, elektronik imza (e-imza) e-imza kullanan e- ; e-imza e- im olabilmektir. Bu kapsamda, -imza konulu bir anket Ankete toplamda

Detaylı

HATHA YOGANIN VE KALiSTENiK EGZERSiZLERiN STATiK DE GE ÜZERiNDEKi ETKiLERi

HATHA YOGANIN VE KALiSTENiK EGZERSiZLERiN STATiK DE GE ÜZERiNDEKi ETKiLERi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2003,14 (2), 83-91 HATHA YOGANIN VE KALiSTENiK EGZERSiZLERiN STATiK DE GE ÜZERiNDEKi ETKiLERi Ummuhan BAŞ ASLAN, Ayşe L1VANELlOGLU Hacettepe Üniversitesi,

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ *

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ * Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE

Detaylı

NOVAPAC Ambalaj San. Tic. A.Ş

NOVAPAC Ambalaj San. Tic. A.Ş Ambalaj San. Tic. A.Ş 2014 yılında İstanbul'da 5.000 m2 lik alanda kurulan tek kullanımlık plastik ürünleri araştırıp, geliştirip, tasarlayıp üretmektedir. Uzun yılların deneyimi ile pazara yenilikçi,

Detaylı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS 507004832007 KALİTE KONTROLÜ Seçmeli 4 7 3 Dersin Amacı Günümüz sanayisinin rekabet ortamında kalite kontrol gittikçe önem kazanan alanlardan birisi

Detaylı

ÇOCUKLARDA DİYALİZ. Prof. Dr. Mesiha Ekim. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı

ÇOCUKLARDA DİYALİZ. Prof. Dr. Mesiha Ekim. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı ÇOCUKLARDA DİYALİZ Prof. Dr. Mesiha Ekim Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Kongresi 19-23 Mayıs 2010 Antalya 2008 yılında ilk defa RRT

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY

BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY Monthly Magnetic Bulletin May 2015 BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY http://www.koeri.boun.edu.tr/jeomanyetizma/ Magnetic Results from İznik

Detaylı

MALNÜTRİSYONLA SAVAŞ

MALNÜTRİSYONLA SAVAŞ MALNÜTRİSYONLA SAVAŞ Son yıllarda, sağlık politikalarının ve araştırmalarının obezite üzerine odaklanmasına rağmen, yetersiz beslenme daha genel bir terimle malnütrisyon ekonomi ve sağlık alanında topluma

Detaylı

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji AD Maslak Hastanesi Cephalalgia. 2010 Jul;30(7):793-803. doi: 10.1177/0333102410364676.

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

MİDE KANSERİ TEDAVİSİNDE RADYOTERAPİ UYGULAYALIM MI? Dr. Meltem Nalça Andrieu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD

MİDE KANSERİ TEDAVİSİNDE RADYOTERAPİ UYGULAYALIM MI? Dr. Meltem Nalça Andrieu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD MİDE KANSERİ TEDAVİSİNDE RADYOTERAPİ UYGULAYALIM MI? Dr. Meltem Nalça Andrieu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD Mide kanserleri genellikle tanı anında ileri evrede Lokal ileri

Detaylı

ALS Hastasının Bakım Standartları

ALS Hastasının Bakım Standartları ALS Hastasının Bakım Standartları Amerikan Nöroloji Akademisi Kalite Standartları Alt Komisyon Raporu 17 Ekim 2009 Kanıtlara dayalı bir bakış (Evidence-based review) Çeviri ve uyarlama: Dr. Alper Kaya*

Detaylı

GİRİŞ İki uçlu bozukluk: Manik episod Depresif episod Ötimi (iyilik hali) Kronik gidişli Kesin ilaç tedavisi gerektirir (akut episod ve koruyucu

GİRİŞ İki uçlu bozukluk: Manik episod Depresif episod Ötimi (iyilik hali) Kronik gidişli Kesin ilaç tedavisi gerektirir (akut episod ve koruyucu ÖTİMİK BİPOLAR HASTALARDA ve AİLELERİNDE YAŞAM KALİTESİ: DİYABETİK HASTALAR ve NORMAL KONTROLERLE KAŞILAŞTIRMALI BİR ÇALIŞMA A. Özerdem a, B. Çakaloz a, Ş.Topkaya a, A. Koçyiğit b, M.Yılmaztürk b, B.B.

Detaylı

ALANYA HALK EĞİTİMİ MERKEZİ BAĞIMSIZ YAŞAM İÇİN YENİ YAKLAŞIMLAR ADLI GRUNDTVIG PROJEMİZ İN DÖNEM SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

ALANYA HALK EĞİTİMİ MERKEZİ BAĞIMSIZ YAŞAM İÇİN YENİ YAKLAŞIMLAR ADLI GRUNDTVIG PROJEMİZ İN DÖNEM SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI ALANYA HALK EĞİTİMİ MERKEZİ BAĞIMSIZ YAŞAM İÇİN YENİ YAKLAŞIMLAR ADLI GRUNDTVIG PROJEMİZ İN DÖNEM SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI ALANYA PUBLIC EDUCATION CENTRE S FINAL INFORMATIVE MEETING OF THE GRUNDTVIG

Detaylı

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Diyabetlilerin önemli bir kısmında bulunan psikolojik bozukluklar çoğu zaman gözardı edilmekte ve

Detaylı

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Kalite standartlarına göre bir eğitim araştırma hastanesinde yatak sayısının %5 i oranında 3.düzey yoğun bakım yatağı ve

Detaylı

SolarBaba2015: Solar Energy Conference GÜNEŞ ÖLÇÜM ⁹Ü NEDİR? NEDEN / NASIL YAPILIR? İSKENDER KÖKEY, MSc Country Manager, Turkey

SolarBaba2015: Solar Energy Conference GÜNEŞ ÖLÇÜM ⁹Ü NEDİR? NEDEN / NASIL YAPILIR? İSKENDER KÖKEY, MSc Country Manager, Turkey SolarBaba2015: Solar Energy Conference GÜNEŞ ÖLÇÜM ⁹Ü NEDİR? NEDEN / NASIL YAPILIR? İSKENDER KÖKEY, MSc Country Manager, Turkey İÇERİK Kintech Engineering Hakkında Nereden Çıktı Güneş Ölçümü? Güneşlenme

Detaylı

ÖZET Amaç: Materyal ve Metod: P<0,05 Bulgular

ÖZET Amaç: Materyal ve Metod: P<0,05 Bulgular ÖZET Amaç: Bu çalışmada Misgav Ladach ve Pfannenstiel Kerr insizyon metodları arasında operasyon süresi, kanama miktarı, hastanede kalış süresi, enfeksiyon gelişip gelişmediği, postoperatif ağrı ve analjezi

Detaylı

Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi

Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Gleason Derecelendirme Sistemi 1960 lar Dr Gleason 1920-2008 40 yılda Prostat kanserinde neler değişti? serum PSA (tarama programları) Tümörler lokal

Detaylı

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet)

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet) 4 Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar (Özet) Günümüzde, teknolojinin gelişmesi ile yüz tanımaya dayalı bir çok yöntem artık uygulama alanı bulabilmekte ve gittikçe de önem kazanmaktadır. Bir çok farklı uygulama

Detaylı

Nütrisyon Desteğinde Temel İlkeler

Nütrisyon Desteğinde Temel İlkeler SUNUM PLANI Nütrisyon Desteğinde Temel İlkeler Malnütrisyonun tanımı Beslenme durumunun değerlendirilmesi Tarama testleri Beslenme desteğinin veriliş yolları Beslenme desteğinin izlenmesi Doç. Dr. Habibe

Detaylı

SPOR TÜKETIMINDE PAZARLAMA BILEŞENLERI: ÖLÇEK GELIŞTIRME

SPOR TÜKETIMINDE PAZARLAMA BILEŞENLERI: ÖLÇEK GELIŞTIRME Spor Bilinileri Dergisi Hacettepe J. ofsport Sdences 20041 15 (4)1219-232 SPOR TÜKETIMINDE PAZARLAMA BILEŞENLERI: ÖLÇEK GELIŞTIRME Hasan Biral YALÇIN*, Bekir YÜKTAŞIR*, Zafer DO~RU** Abant Izzet Baysal

Detaylı

EVDE NÜTRİSYON DESTEK TEDAVİSİ

EVDE NÜTRİSYON DESTEK TEDAVİSİ EVDE NÜTRİSYON DESTEK TEDAVİSİ Doç. Dr. Bülent SAKA İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Geriatri Bilim Dalı Klinik Nütrsiyon Birimi Aşağıdaki ifadelerden doğru olan

Detaylı

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANA BİLİM DALI İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER BİR ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ: SHERATON ANKARA HOTEL & TOWERS

Detaylı

Öğrencilere bilgisayar destekli titreşim analizi yeteğinin kazandırılması

Öğrencilere bilgisayar destekli titreşim analizi yeteğinin kazandırılması Ders Öğretim Planı Dersin Kodu 50700 4222007 Dersin Seviyesi Lisans Dersin Adı BİLGİSAYAR DESTEKLİ TİTREŞİM SİMÜLASYONU Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Seçmeli 4 8 3 Dersin Amacı Öğrencilere bilgisayar destekli

Detaylı

GATA EĞİTİM HASTANESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİNDE YATAK KULLANIM UYGUNLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ

GATA EĞİTİM HASTANESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİNDE YATAK KULLANIM UYGUNLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ ARAŞTIRMA GATA EĞİTİM HASTANESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİNDE YATAK KULLANIM UYGUNLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ Yrd.Doç.Dr. Abdulkadir TEKE*, Doç.Dr. Cesim DEMİR*, Doç.Dr. Mustafa ÖZER**, Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Kadir KOYUNCUOĞLU, Onsekiz Mart Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu, Çanakkale, Türkiye. koyuncuoglu45@gmail.com

Detaylı

Diyetisyen. Doktor. Hemşire. Eczacı. www.kepan.org.tr. ü LU CL < Z L Klinik Enteral Parenteral Nütrisyon Derneği

Diyetisyen. Doktor. Hemşire. Eczacı. www.kepan.org.tr. ü LU CL < Z L Klinik Enteral Parenteral Nütrisyon Derneği ü LU CL < Z L Klinik Enteral Parenteral Nütrisyon Derneği www.kepan.org.tr Doktor Diyetisyen K L İN İK EN TERAL PARENTERAL N ÜTRİSYON DERNEĞİ I Eczacı Hemşire MALNÜTRİSYONUN NEDENLERİ Değişmiş besin öğesi

Detaylı

Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE

Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Rehabilitasyon Hizmetlerinin Önemi SUNUŞ Tıbbi Rehabilitasyonun

Detaylı

Dünyada ve Türkiyede Hepatit B ve Hepatit C Epidemiyolojisi. Dr Meral Sönmezoğlu Yeditepe Üniversitesi Hastanesi

Dünyada ve Türkiyede Hepatit B ve Hepatit C Epidemiyolojisi. Dr Meral Sönmezoğlu Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Dünyada ve Türkiyede Hepatit B ve Hepatit C Epidemiyolojisi Dr Meral Sönmezoğlu Yeditepe Üniversitesi Hastanesi EKMUD İstanbul Günleri 1 Mart 2016 Kronik hepatit B ve C Kronik hepatit B ve C dünyada önemli

Detaylı

ENTERAL BESLENME SOLÜSYONLARI RAPORLARINDA ARANMASI GEREKEN GENEL BİLGİLER 13.08.2015

ENTERAL BESLENME SOLÜSYONLARI RAPORLARINDA ARANMASI GEREKEN GENEL BİLGİLER 13.08.2015 ENTERAL BESLENME SOLÜSYONLARI RAPORLARINDA ARANMASI GEREKEN GENEL BİLGİLER 13.08.2015 RAPOR SÜRESİ 6 AY DIR 1- MALNÜTRİSYONTANIMI OLAN TÜM HASTALIKLARDA ÖDENİR. MALNÜTRİSYON TANIMI OLARAK; ERİŞKİN HASTALARDA

Detaylı

Öğrencilere, endüstriyel fanları ve kullanım alanlarını tanıtmak, endüstriyel fan teknolojisini öğretmektir.

Öğrencilere, endüstriyel fanları ve kullanım alanlarını tanıtmak, endüstriyel fan teknolojisini öğretmektir. Ders Öğretim Planı Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS 507004962014 ENDÜSTRİYEL FANLAR Seçmeli 4 8 3 Dersin Amacı Öğrencilere, endüstriyel fanları ve kullanım alanlarını tanıtmak, endüstriyel

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı X, Y, Z KUŞAĞI TÜKETİCİLERİNİN YENİDEN SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ALGILANAN MARKA DENKLİĞİ ÖĞELERİNİN ETKİ DÜZEYİ FARKLILIKLARININ

Detaylı

Dr. Seval Akgün*, Dr. Coþkun Bakar**, Dr. Altuð Kut***, Dr. Sibel Tulgar Kýnýk****

Dr. Seval Akgün*, Dr. Coþkun Bakar**, Dr. Altuð Kut***, Dr. Sibel Tulgar Kýnýk**** Baþkent Üniversitesi Hastanesi Pediatri Polikliniklerine Baþvuran Beþ Yaþ Altý Çocuklarda Obezite Görülme Sýklýðý ve Etkileyen Faktörler Obesity Obesity Prevalence and the Factors Affecting Obesity Among

Detaylı

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Dr. Serhat IŞIK 13.10.2011 TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD

Detaylı

Aydýn Ýli 1 Nolu AÇSAP Merkezi Aile Planlamasý Hizmetlerinin Deðerlendirilmesi Evaluating The Family Planning Services: Child Health Center

Aydýn Ýli 1 Nolu AÇSAP Merkezi Aile Planlamasý Hizmetlerinin Deðerlendirilmesi Evaluating The Family Planning Services: Child Health Center Aydýn Ýli 1 Nolu AÇSAP Merkezi Aile Planlamasý Hizmetlerinin Deðerlendirilmesi Evaluating The Family Planning Services: Child Health Center Dr. Ayfer Fýrat Gemalmaz*, Dr. Pýnar Okyay**, Dr. Eyüp Doyuran***,

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

Diyaliz Hastalarında Parenteral Beslenme. Dr. Murat H. Sipahioğlu Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

Diyaliz Hastalarında Parenteral Beslenme. Dr. Murat H. Sipahioğlu Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Diyaliz Hastalarında Parenteral Beslenme Dr. Murat H. Sipahioğlu Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Protein-Enerji Kaybı (Protein-Energy Wasting, PEW) Diyaliz hastalarında PEW insidansı

Detaylı

.. ÜNİVERSİTESİ UNIVERSITY ÖĞRENCİ NİHAİ RAPORU STUDENT FINAL REPORT

.. ÜNİVERSİTESİ UNIVERSITY ÖĞRENCİ NİHAİ RAPORU STUDENT FINAL REPORT .. ÜNİVERSİTESİ UNIVERSITY... /... AKADEMİK YILI... DÖNEMİ... /... ACADEMIC YEAR... TERM ÖĞRENCİ NİHAİ RAPORU STUDENT FINAL REPORT Deneyimleriniz hakkındaki bu rapor, Mevlana Değişim Programı nın amacına

Detaylı

6. Seçilmiş 24 erkek tipte ağacın büyüme biçimi, ağacın büyüme gücü (cm), çiçeklenmenin çakışma süresi, bir salkımdaki çiçek tozu üretim miktarı,

6. Seçilmiş 24 erkek tipte ağacın büyüme biçimi, ağacın büyüme gücü (cm), çiçeklenmenin çakışma süresi, bir salkımdaki çiçek tozu üretim miktarı, ÖZET Bu çalışmada, Ceylanpınar Tarım İşletmesi'nde bulunan antepfıstığı parsellerinde yer alan bazı erkek tiplerin morfolojik ve biyolojik özelikleri araştırılmıştır. Çalışma, 1995 ve 1996 yıllarında hem

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

Bakımevlerinde beslenme ve sorunlar. Dr Sema Uçak Basat 27.09.2014

Bakımevlerinde beslenme ve sorunlar. Dr Sema Uçak Basat 27.09.2014 Bakımevlerinde beslenme ve sorunlar Dr Sema Uçak Basat 27.09.2014 Türkiye deki huzurevleri SORU 1 Yaşlıda malnutrisyon prevalansı Bakım evinde kalan hastalarda %16-85 Akademik Geriatri Derneği tarafından

Detaylı

KDVWDQHGH SROLNOLQLN V QQHWoL g UHQFLQLQV QQHWLQLQ\DSÕOGÕ Õ\HU 6 QQHWLoLQúXDQ QHULOHQ\HU

KDVWDQHGH SROLNOLQLN V QQHWoL g UHQFLQLQV QQHWLQLQ\DSÕOGÕ Õ\HU 6 QQHWLoLQúXDQ QHULOHQ\HU Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Dergisi 2003; 46: 114-118 Orijinal Makale Gaziantep bölgesindeki anne ve babalarýn sünnet ile ilgili bilgi, tutum ve davranýþlarý Ercan Sivaslý 1, Ali Ýhsan Bozkurt 2, Haluk

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

ALL IC-BFM Study Group relapse treatment proposal. ALL IC-BFM RezALL protokol önerisi

ALL IC-BFM Study Group relapse treatment proposal. ALL IC-BFM RezALL protokol önerisi ALL IC-BFM Study Group relapse treatment proposal ALL IC-BFM RezALL protokol önerisi Results of best international trials Relaps ALL de 2 farklı yaklaşım Multi drug, intensive, short courses AIEOP, BFM,

Detaylı

NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE. 2007- sonrası. Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE

NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE. 2007- sonrası. Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE 2007- sonrası Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE Nadir hastalık ve yetim ilaç tanımı Ülkemizdeki durum Nadir hastalıkların

Detaylı

THE ROLE OF GENDER AND LANGUAGE LEARNING STRATEGIES IN LEARNING ENGLISH

THE ROLE OF GENDER AND LANGUAGE LEARNING STRATEGIES IN LEARNING ENGLISH THE ROLE OF GENDER AND LANGUAGE LEARNING STRATEGIES IN LEARNING ENGLISH THESIS SUBMITTED TO THE GRADUATE SCHOOL OF SOCIAL SCIENCES OF MIDDLE EAST TECHNICAL UNIVERSITY BY OKTAY ASLAN IN PARTIAL FULFILLMENT

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

İç Hastalıkları polikliniğine başvuran yaşlı hastalarda nütrisyonel durumun değerlendirilmesi ve malnütrisyonun diğer geriatrik sendromlarla ilişkisi

İç Hastalıkları polikliniğine başvuran yaşlı hastalarda nütrisyonel durumun değerlendirilmesi ve malnütrisyonun diğer geriatrik sendromlarla ilişkisi ARAŞTIRMA Gülhane Tıp Dergisi 2008; 50: 151-157 Gülhane Askeri Tıp Akademisi 2008 İç Hastalıkları polikliniğine başvuran yaşlı hastalarda nütrisyonel durumun değerlendirilmesi ve malnütrisyonun diğer geriatrik

Detaylı