E-KİTAP EMEK SÜREÇLERİNDE DÖNÜŞÜM VE MÜHENDİS EMEĞİ. Elif Aksu Kaya. Elif Aksu Kaya EMEK SÜREÇLERİNDE DÖNÜŞÜM VE MÜHENDİS EMEĞİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "E-KİTAP EMEK SÜREÇLERİNDE DÖNÜŞÜM VE MÜHENDİS EMEĞİ. Elif Aksu Kaya. Elif Aksu Kaya EMEK SÜREÇLERİNDE DÖNÜŞÜM VE MÜHENDİS EMEĞİ"

Transkript

1 Elif Aksu Kaya EMEK SÜREÇLERİNDE DÖNÜŞÜM VE MÜHENDİS EMEĞİ Yüksek Lisans Tezi EMEK SÜREÇLERİNDE DÖNÜŞÜM VE MÜHENDİS EMEĞİ Elif Aksu Kaya EMO Yayın No: EK/2012/515 ISBN: E-KİTAP 1954 TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI Sayfa 1 ANKARA MAYIS 2012

2

3 EMEK SÜREÇLERİNDE DÖNÜŞÜM VE MÜHENDİS EMEĞİ Elif Aksu Kaya Yüksek Lisans Tezi Temmuz 2012

4 TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası 1954 EMEK SÜREÇLERİNDE DÖNÜŞÜM VE MÜHENDİS EMEĞİ Elif Aksu Kaya Elektronik Baskı, Ankara-Temmuz 2012 ISBN: EMO Yayın No: EK/2012/515 TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Ihlamur Sokak No:10 Kat: Kızılay Ankara Tel: (312) Faks: (312) E-Posta: Kütüphane Katalog Kartı KAY 2012 Kaya Aksu, Elif Emek Süreçlerin Dönüşümü ve Mühendis Emeği; Yayına Hazırlayan: Elektrik Mühendisleri Odası, --1.bs.--Ankara. Elektrik Mühendisleri Odası, s.:29 cm (EMO Yayın No:EK/2012/515; ISBN: ) Mühendisler--Ekonomi Dizgi TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası

5 T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI KALKINMA İKTİSADI VE İKTİSADİ BÜYÜME BİLİM DALI EMEK SÜREÇLERİNDE DÖNÜŞÜM VE MÜHENDİS EMEĞİ Yüksek Lisans Tezi EMİNE ELİF AKSU KAYA Dan şman: Yrd. Doç. Dr. ÖZGÜR MÜFTÜOĞLU İstanbul, 2011

6

7 GENEL BİLGİLER İsim ve Soyad : Emine Elif Aksu Kaya Anabilim Dal : İktisat Program : Kalk nma İktisad ve İktisadi Büyüme Tez Dan şman : Yrd. Doç Dr. Özgür Müftüoğlu Tez Türü ve Tarihi : Yüksek Lisans Aral k 2011 Anahtar Kelimeler : Mühendislik, Mühendis, Emek Süreçleri, Niteliksizleşme, Değersizleşme, İşçileşme, Gerçek Boyunduruk ÖZET Mühendislik mesleği, ortaya ç kt ğ günden bugüne değin, emek süreçlerindeki değişimlere bağl olarak bir dönüşümden geçmiştir. Bu dönüşümün mühendislerin gerek çal şma koşullar na gerekse toplumsal kimliklerine yans malar örnekler üzerinden ele al narak tart ş lm şt r. Zihin emeği kapsam nda olan mühendislikte yaşanan değişimlerin, el emeğinin tarihsel süreç boyunca geçirdiği değişimlerle ortak ve farkl olan yanlar vurgulanmaya çal ş lm şt r. Mühendislik alan nda genel anlamda saptanabilen değişimlerin yan s ra, mesleğin sanayileşme süreciyle olan doğrudan bağ nedeniyle, farkl ülkelerin sanayileşme tarihlerine bağl olarak ortaya ç kan mühendislik görünümleri ve bu bağlamda Türkiye de mühendisliğin özgül durumu da konu edilmiştir. Bu çal şmada mühendislik alan nda yaşanan dönüşümün işçileşme kavram yla aç klanabileceği ileri sürülmüştür. Niteliksizleşme, emeğin değersizleşmesi, işsizlik sorunu gibi olgular n işçileşme sürecinin temel göstergeleri aras nda say labileceği düşüncesiyle, çal şma kapsam nda bu kavramlara özel bir vurgu yap lm şt r. i

8 GENERAL INFORMATION Name and Surname : Emine Elif Aksu Kaya Field : Economics Programme : Development Economics and Economic Growth Supervisor : Assoc. Professor Özgür Müftüoğlu Degree Awarded and Date : Master December 2011 Keywords : Engineering, Engineer, Labor Process, Deskilling/Dequalification, Devalorization, Proletarization, Real Subsumption. ABSTRACT Engineering has undergone major changes since its appearance depending on the degree of industrialization and labor processes. This study discusses the impacts of such changes on engineers working conditions, as well as, on their public identity. I have emphasized the common and different aspects of the changes for both the white-collar and the blue-collar workers, since transformations in the production process affect both intellectual and manual work. Parallel to the general changes in engineering, I have discussed the developments in this field both in Turkey s and in other countries industrialization processes because engineering is closely and directly linked with industrialization per se. My hypothesis in this study rests on the assumption, that the changes we observe in engineering can be explained by the concept of proletarization. I have specifically emphasized concepts like, dequalification, worthlessness of labor and unemployment, presuming that they are the main indicators of the proletarization process. ii

9 ÖNSÖZ Mühendislik alan ndaki dönüşüm üzerine bir çal şma yapmay seçmemin nedeni, meslek alanlar nda yaşanmaya başlam ş olan ve sonuçlar yla her geçen gün daha s k karş laşt ğ m z/karş laşacağ m z işçileşme olgusunun en önemli güncel konulardan birisi olduğunu düşünmemdi. Bu alanda yap lm ş çal şmalar n say s henüz pek az; bu nedenle bu çal şman n ileride yap lacak araşt rmalara katk s olmas n umuyorum. Tez yaz m sürecindeki destekleri için dan şman hocam Yrd. Doç. Dr. Özgür Müftüoğlu na, ücretli mühendislerin sorunlar konusunda bir bilinç uyand rmak için toplumsal alanda çaba gösteren tüm mühendis-mimar arkadaşlar ma ve tezi yazabileceğim konusunda ümitsizliğe düştüğüm her anda beni yüreklendiren Kurtuluş Kaya ya teşekkürlerimi sunuyorum. İstanbul, Aral k 2011 E. Elif AKSU KAYA iii

10

11 İÇİNDEKİLER Sayfa No. TABLO LİSTESİ... VI KISALTMALAR... VII GİRİŞ KAPİTALİST ÜRETİM SİSTEMİNDE EMEĞİN DÖNÜŞÜMÜ 1.1. Emek Gücünün Emekten Ayr larak Metalaşmas Bağ ms z Çal şan Zanaatkâr n Emeği Ev Eksenli Emek Emeğin Bağ ms zl ğ n Yitirişi: Atölyeler Kapitalist Üretim Tarz n n Doğuşu Makineli Üretimde Emek Taylorizm ve Fordizm in Emek Üzerindeki Etkileri Üretimin Yeniden Esnekleştirilmesi MÜHENDİSLİK MESLEĞİNİN GELİŞİMİ 2.1. Mühendisliğin Tan m Mühendisliğin Tarihi ya da Tarihleri İşçi S n f n n Çocuklar : İngiltere de Mühendisler Mühendis Bey den İşsizlik Paniğine: Fransa da Mühendisler AR-GE Odakl Bir Eğitim: Almanya da Mühendisler Kitlesel Bir Meslek: ABD de Mühendisler Makine Mühendisi Değil, Nissan Mühendisi: Japonya da Mühendisler Mühendisin Dönüşen Kimliği Profesyonellik Tart şmas nda Mühendislik Taylor un Yönetici Mühendisinden Güvencesiz Mühendise TÜRKİYE DE MÜHENDİSLİĞİN DÜNÜ VE BUGÜNÜ 3.1. Osmanl Döneminde Askeri Mühendisler : Bir Ülkünün Taş y c lar : Türkiye de Sanayileşmenin İnşa Döneminde Mühendisler ve Sonras : Mühendisliğin Gerçek Boyunduruk Dönemi iv

12 3.5. Mühendislik Alan nda Birkaç Güncel Tart şma Beşeri Sermaye ve Yaşam Boyu Eğitim Yetkin Mühendislik SONUÇ KAYNAKÇA EKLER v

13 Elif Aksu Kaya EMEK SÜREÇLERİNDE DÖNÜŞÜM VE MÜHENDİS EMEĞİ TABLO LİSTESİ Sayfa No. Tablo 1 : İstihdam, İşsizlik, Ücretler Tablo 2 : İş-Kur a Kay tl İşsiz Mühendis, Mimar, Şehir Planc s Rakamlar Sayfa 13 vi

14 TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI E-KİTAP KISALTMALAR ABD ABET AGÜ Ar-Ge İTÜ KİT KOBİ MBA SEKA TBMM TMMOB TÜİK TÜSİAD Amerika Birleşik Devletleri Accreditation Board for Engineering and Technology Azgelişmiş Ülkeler Araşt rma Geliştirme İstanbul Teknik Üniversitesi Kamu İktisadi Teşebbüsü Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Master of Business Administration Türkiye Selüloz ve Kâğ t Fabrikalar A.Ş. Türkiye Büyük Millet Meclisi Türk Mühendis ve Mimar Odalar Birliği Türkiye İstatistik Kurumu Türk Sanayicileri ve İşadamlar Derneği Sayfa 14 vii

15 Elif Aksu Kaya EMEK SÜREÇLERİNDE DÖNÜŞÜM VE MÜHENDİS EMEĞİ GİRİŞ Modern anlam yla mühendislik mesleği kapitalist üretim sisteminin tarihine koşut olarak gelişmiştir. Sanayi Devrimi nin ard ndan kapitalist gelişim, gerek bilim ve teknolojinin üretime uygulanmas anlam nda, gerekse üretim süreçlerinin farkl emek organizasyonlar yla yap land r lmas ve üretimin denetlenmesi anlam nda mühendislik emeğine zorunlu bir ihtiyaç duymuştur. Üretim sürecinde üstlendiği bu kritik işlevler dolay s yla ücretli çal şan kesim içinde ayr cal kl bir konum edinmiş olan mühendislerin zaman içinde, emek gücünün makinelerle ikamesi, işbölümü ve emeğin parçalanmas, niteliksizleştirme ve değersizleştirme gibi kapitalist gelişime içkin süreçlerden etkilendiği ve başlang çtaki ayr cal klar n yitirdiği gözlenmektedir. Bu alanda eğitim veren yükseköğretim kurumlar n n say s ndaki art ş sonucu mesleğin kitleselleşmesi ve buna bağl olarak baş gösteren işsizlik sorunu, mühendislik alan nda yaşanan dönüşümün en aç k göstergesi olarak karş m za ç kmaktad r. Profesyonel mesleklerde yaşanan dönüşüm mühendislikle s n rl da değildir, dünyada ve Türkiye deki gelişmeler mühendislik, mimarl k, avukatl k, doktorluk, öğretmenlik gibi genellikle orta s n f kapsam içinde görülen tüm mesleklerin bir başkalaşma sürecinden geçtiklerini göstermektedir. Bu başkalaşma eğitimdeki, çal şma koşullar ndaki, toplumsal kimliklerdeki, anlam dünyalar ndaki, ideolojilerdeki farkl yans malar yla çok boyutludur. Mühendisliğin güncel konumuna işaret eden düşündürücü ve etkileyici bir örnek olarak, 2011 y l n n baş nda Tunus ta 23 y ll k bir iktidara son veren olaylar n 26 yaş ndaki bir bilgisayar mühendisinin işsizliğe dayanamayarak kendisini yakmas yla başlad ğ n hat rlatabiliriz. Benzer bir örnek Fransa n n France Télécom firmas nda, yoğun çal şman n gerilimine ve yaş ilerlediğinde işten ç kar lacağ endişesine dayanamayarak peş peşe intihar eden mühendislerdir. Türkiye de de zaman zaman bas na yans yan mühendis ama pazarc l k yap yor, öğretmen ama inşaatlarda çal ş yor haberleri, profesyonel mesleklerde işsizlik, güvencesizlik ve geleceksizlik sorunlar n n yayg nlaşt ğ n n bir başka ifadesidir. Sayfa 15

16 TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI E-KİTAP K sacas, bir zamanlar emek piyasas içinde yüksek ücretli, iş garantili, toplumsal sayg nl ğ olan, iyi eğitimli kesimin ayağ n bast ğ zeminin bir süreden beri dünyan n her yerinde salland ğ aç kt r. Bu çal şmada kapitalist üretim süreçlerindeki değişimler uyar nca mühendislik mesleğinin geçirdiği dönüşüm üzerinde durulmaktad r. Mühendislik mesleğinin seçilmesi, kapitalist üretim süreciyle olan doğrudan bağ nedeniyle, birikim rejimlerindeki değişimin üretime, istihdama, eğitime yans malar n n en somut görülebildiği meslek alanlar ndan birisi olmas yla ilintilidir. Çal şman n birinci bölümünde kapitalizmin başlang c ndan bugüne yaşanan işçileşme süreci ele al nm şt r. Sermaye birikiminin dinamikleri ve sermaye-emek ilişkisinin temel kavramlar, emek süreçlerindeki tarihsel dönüşümün eşliğinde aktar lm şt r. Bu bölümün amac, zihin emeği kapsam ndaki mühendislikte yaşanan dönüşümün, kol emekçilerinin geçirdiği dönüşümlerle benzerlik ve farkl l klar n yakalayabilmek için bir temel sunmakt r. Çal şman n ikinci bölümünde mühendis emeğinin/kimliğinin tarihsel şekillenişi üzerinde durulmuştur. Mühendislik sanayinin içinde doğan ve gelişen bir meslek olduğu için, farkl ülkelerdeki farkl sanayileşme çizgilerinin mühendis kimliği üzerindeki etkileri ayr ayr irdelenmiştir. Ard ndan, sanayi devriminden günümüze, sermaye birikim süreçlerindeki genel değişimlerin mühendis emek gücünün evrimini ne yönde etkilediği tart ş lm şt r. Çal şman n son bölümünde ise Türkiye nin sanayileşme tarihi mühendislik üzerinden, bu tarih içinde mühendisin dönüşen konumuna vurgu yap larak işlenmiştir. Cumhuriyet in imar ve inşa döneminde, yaln zca bir meslek değil, ayn zamanda bir toplumsal kimlik olarak da özel bir önem verilen mühendisliğin, 1980 sonras piyasalaşma ve uluslararas laşma sürecinde metalaşman n sonuçlar yla nas l karş laşt ğ ve bu karş laşman n yaratt ğ değişimler aktar lmaya çal ş lm şt r. Sayfa 16 2

17 Elif Aksu Kaya EMEK SÜREÇLERİNDE DÖNÜŞÜM VE MÜHENDİS EMEĞİ Gerek dünyada gerekse Türkiye de mühendis kimliğinde yaşanan değişimleri salt teorik düzeyde ele almamak, örnekler üzerinden daha aç k hale getirebilmek için, ulaş labilen anket ve say sal verilerden, sözlü tarih çal şmalar ndan, an ve biyografilerden yararlan lm şt r. Ancak mühendisin üretim süreci içinde dönüşen konumunu ve çal şma koşullar n ortaya koyan saha araşt rmas say s yeterli değildir. Bu alandaki çal şmalar n derinleşebilmesi için bu eksikliğin giderilmesi bir ihtiyaçt r. 3 Sayfa 17

18 TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI E-KİTAP BİRİNCİ BÖLÜM KAPİTALİST ÜRETİM SİSTEMİNDE EMEĞİN DÖNÜŞÜMÜ Kapitalizm kendi varl k koşullar n sürekli yeniden üreten, bu nedenle sürekli hareket halinde olan, olmas gereken bir sistemdir. Özünde birikim (bir eylem olarak ve eylem yoluyla biriktirmek) bulunan bir toplumsal ilişki olan kapitalizm için kesintisiz devinmek, değişen koşullara, yeni ihtiyaçlara göre dönüşmek bir zorunluluktur. Kapitalizmin sermaye birikimine dayanan yap s n ve işleyişini Marks çözümleyerek kuramlaşt rm şt r. Marks a göre, kapitalist üretim sisteminde birikim (sermaye birikimi) art değer üretimi ile sağlan r. Önceki üretim biçimlerinden farkl olarak bu sistemde üretim, bireylerin ve toplumun ihtiyaçlar n n karş lanmas na (başka bir deyişle, kullan m değerleri üretimine) değil, art k-üretimin gerçekleştirilmesine (başka bir deyişle, değeri üretime yat r lan sermayeyi aşan değişim değerleri üretimine) dönük olarak yap l r. Bunun olabilmesi için, değeri yaratan emeğin, kendi ücretine karş l k gelen emek zaman ndan daha fazla çal şmas gerekir. Eğer bir işçi, bir günlük çal şmas ile kendi ücretinin bir işgününe denk gelen k sm değerinde üretim yap yorsa, burada değer yarat lm ş (meta üretilmiş) fakat art değer üretilmemiş, dolay s yla meta üretiminin kapitalist biçimi gerçekleşmemiş olur. Böyle bak ld ğ nda ( ) art k değer üretme sürecinin, belli bir noktan n ötesine uzat lm ş bir değer yaratma sürecinden başka bir şey olmad ğ n görürüz (Marx, 2011: 197) ve bu da basit değer yaratma sürecinin değerlenme süreci haline gelmesi anlam na gelir. Kapitalist üretim süreci, kullan m değerleri üreten yararl emekten ibaret olan emek süreci ile değerlenme sürecinin birliğidir. Art değer üretimi emek gücü aç s ndan karş l ğ ödenmemiş emek zaman n, dolay s yla sömürüyü işaret eder. Sermaye aç s ndan ise, karş l ğ n ödemediği emek zaman boyunca yap lan üretimi kendisine mal ederek sermayesini art rmas n n formülüdür. Sermaye birikiminin dinamiği, art değerin sürekli art r lmas çabas d r, bu da emek gücü Sayfa 18 4

19 Elif Aksu Kaya EMEK SÜREÇLERİNDE DÖNÜŞÜM VE MÜHENDİS EMEĞİ sömürüsünün değişen araç ve yöntemlerle sürekli olarak derinleştirilmesi anlam na gelir. Kapitalist üretim sistemine kesintisiz hareketini veren işte bu dinamiktir. Bu dinamiğin gerekleri sonucunda, kapitalist üretim biçiminin ortaya ç kt ğ ilk dönemden dünya ölçeğinde genişlediği günümüze gelene dek, emek gücünün üretim sürecindeki yeri ve işlevi, yap s, bileşimi, özellikleri, al şkanl klar ve kendini alg lay ş biçimiyle anlam dünyas aral ks z değişmiştir. Bu bölümde kapitalizmin tarihsel gelişme ad mlar n n izinde, emek gücünde yaşanan dönüşümler ortaya konmaya çal ş lacakt r Emek Gücünün Emekten Ayr larak Metalaşmas Kapitalist üretim sisteminin temel dinamiği olan art değer üretiminin, emek gücünün karş l ğ ödenmemiş çal şmas ndan kaynakland ğ n belirtmiştik. Bu tan m, üretim sürecinde emeğin, kendisinden başkas ile (bir yabanc ile) girdiği bir toplumsal ilişkiyi gerektirmekte ve ön koşul olarak içermektedir: Üretim araçlar na sahip olmayan emeğin, üretim araçlar na sahip olanlar ile kurduğu ücret karş l ğ çal şma ilişkisidir bu. Peki, belli bir ücret karş l ğ nda, üretiminin ürünleri bir başkas n n mülkü olacak şekilde kurulan çal şma ilişkisi insanl k tarihi boyunca hep var m yd? Tarih böyle olmad ğ n gösteriyor bizlere. Emeği üretim araçlar üzerindeki mülkiyet ya da alacak hakk ndan ay rmak, böylelikle yaşayabilmek için tek varl ğ olan emek gücünü satmak zorunda b rakmak, kapitalizmin oluşum aşamas nda doğurduğu en önemli ve köklü (ve de ac l ) toplumsal dönüşüm olmuştur. Bu dönüşüm, emek gücünün emekten ayr larak bir meta olarak varoluşunun başlang c d r. Marks n kapitalizmin İlk Birikim ad n verdiği bu döneminde, feodal toprak mülkiyeti sisteminin çözülmesi yaşanm şt r. Bu çözülme, bir derebeyinin toprağ na bağl olarak yaşayan serflerin feodal bağlar ndan özgürleşerek kitleler halinde kentlere akmas yla sonuçlanm şt r. Mülksüzleşen küçük toprak sahibi köylüler, feodal topluma özgü küçük zanaat üretiminin dağ lmas ya da sermayeye tâbi olmas yla mülksüzleşen zanaatkârlar, yeni oluşan burjuva s n f na mülkiyet transferiyle mülksüzleşen küçük mülk sahipleri de ayn kaderi paylaşm şlard r. Hiçbir üretim arac na sahip olmayan ve yaşamak için ücretli 5 Sayfa 19

20 TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI E-KİTAP emek konumunda çal şmaktan başka bir seçeneği bulunmayan devasa bir kalabal k, kapitalizmin ayn dönemli ürünü olan kentleri doldurmuştur bu dönemde. Marks, kapitalizmin oluşumu için gereken koşullar şu şekilde formülleştirmiştir: ( ) sermaye birikimi art k değerin varl ğ n, art k değer kapitalist üretimin, bu ise meta üreticilerinin elinde önemli büyüklükte sermaye ve emek gücü kütlelerinin varl ğ n bir ön koşul olarak gerekli k lar (Marx, 2011: 686). Meta üreticilerinin elinde bulunmas gereken sermaye, başlang çta ticaret yoluyla sağlanm şt r. Coğrafi keşifler sonucu yeni topraklar n bulunmas ve sömürgeleştirilmesi, bu topraklardaki değerli madenlerin yağmalanarak Avrupa ya taş nmas, ayr ca buralarda köle emeği kullan larak girişilen geniş çapl tar msal üretim, tüccarl k ve tefecilikle uğraşan bir kesimin elinde para istifi oluşmas na yol açm şt r. Kapitalistin sermaye olarak ortaya ç kabilmesi için, kendi emeğiyle ya da ücretli emek d ş nda başka bir yöntemle yarat lm ş birtak m değerleri dolaş ma sokmak zorunda oluşu, sermayenin doğuş tarihine ait olan, tarihi bir ön varsay m d r (Marx, 2008: 421) ve bu ön varsay m sömürgecilik ve deniz aş r ticaretin gelişmesiyle yerine gelmiştir. İstifin sermayeye dönüşmesi ise emeğin sömürülmesiyle gerçekleşecektir. Bunun için gerekli olan, emeğinin arac ve hammaddesi olan topraktan kopmuş, korunmas z ve özgür emeğin ortaya ç k ş n n ise feodal üretim tarz n n çözülmesiyle yaşanan geniş mülksüzleşme dalgas yla oluştuğunu yukar da belirtmiştik. Dolay s yla sermayenin oluşumu, salt parasal servet biçiminde birikmiş bulunan değerin, bir yandan hammadde ve üretim araçlar n sat n almas, bir yandan da mülksüzleşen emek gücüyle para karş l ğ canl emek mübadelesine girebilmiş olmas yla gerçekleşmiştir. Emeğin kendi çal şma koşullar n n mülkiyetinden kopar lmas ve ücretli emek gücü olarak bir başkas hesab na çal şmay kabul etmesi, insanl k tarihinin en şiddetli ve kanl dönüşümlerinden biri olmuştur. Bugün, sermayenin çok s n rl bir kesim elinde topland ğ, geride kalanlar n ise ücretli çal şmaktan başka şans n n olmad ğ tekelci kapitalizm döneminde, üstelik giderek büyüyen işsizliğin yüreklere sald ğ işsiz ve aç kalma korkusu yüzünden emek gücü, birbirini çiğnercesine iş arar, bir işe girebilmek için niteliklerine nitelik katar ve iş bulabildiğinde mutlu olurken, ilk ücretli emekçiler zorunlu Sayfa 20 6

21 Elif Aksu Kaya EMEK SÜREÇLERİNDE DÖNÜŞÜM VE MÜHENDİS EMEĞİ çal şmaya var güçleriyle direnmişlerdir. Mülksüzleşerek kentleri dolduran kalabal ğ n büyük bir k sm, ücret karş l ğ bir işte çal şmaktansa, dilenci ya da h rs z olmay tercih etmiş, bu yolla özgürlüklerini korumaya çal şm şlard r. Sermayenin yard m na ise, kapitalizmin tarihinde hep olduğu üzere, yine devlet koşmuş; polis, ordu, vergi ve adalet sistemi zoruyla özgür emek, emek pazar na sokulmuştur. Zorunlu çal şma prangas n boynuna geçirmesi için insanl ğ n zindanla, k rbaçla, açl kla terbiye edildiği bu kanl tarih, kapitalizmin başlang c d r. Mülksüzleşen köylü ve zanaatkârlar n ücretli işçilere dönüşmesi, toplumda özgür mübadele ilişkisinin yerleşmesiyle ilintilidir. Mülksüzleşmiş emek art k kendisi için gerekli ihtiyaç maddelerini kendisi üretemiyordur ve bir mübadele dolay m yla elde etmek durumundad r. Ayn şekilde, emeğe de dolays z olarak el konulam yordur, onun yerine sermaye emek gücünü işçiden sat n almak durumundad r, yani emeğin elde edilmesi de yine mübadele yoluyla gerçekleşiyordur. Böylelikle kölelik, serflik gibi emekçinin, sahibi taraf ndan mülk edinildiği kapitalizm öncesi çal şma ilişkisi ortadan kalkm ş olur. Art k emekçi, kullan c s na ait bir üretim arac değildir; canl emek kapasitesi kendisinden başka kimseye ait değildir ve kendi gücü üstündeki tasarruf hakk n, mübadele yoluyla kendisi kullan r (Marx, 2008: 429). Bir meta sahibi olan (emek gücünün sahibi olan) ücretli emekçi ile para sahibi olan kapitalist, hukuken eşit konumda olduklar bir sözleşme yaparlar ve çal şma ilişkisi bu şekilde başlat l r. Emeğin ücretli emek gücüne dönüşerek sermaye yönetimindeki bir emek sürecinde art değer üretmek için çal ş r hale gelmesine Marks, sermayenin emek üzerinde biçimsel boyunduruğu ad n vermiştir. Biçimsel boyundurukta emek sürecinin karakterinde değişiklik meydana gelmez. Sermaye o esnada mevcut olan emek sürecini (zanaattaki ya da tar mdaki emek sürecini) boyunduruğu alt na al r. Teknoloji aç s ndan bak ld ğ nda emek süreci eskisi gibi sürmektedir, yaln zca sermayeye tâbi olmuştur. Bu nedenle, sermayenin emek üzerindeki biçimsel boyunduruğunda tek art değer üretme biçimi, mutlak art değer üretimi olarak karş m za ç kar. Mutlak art değer üretimi, üretim yöntemleri ayn kal rken işgününü uzatmak ve/veya işi daha yoğun hale getirmek yoluyla 7 Sayfa 21

22 TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI E-KİTAP art değer üretilmesidir. Bu dönemde çal şma saatleri uzar, çocuk emeği kullan lmaya başlan r, işçi sağl ğ ve iş güvenliğine özensiz, sağl ks z koşullar çal şma ortam na egemen olur. Üretimin art k sipariş üzerine değil, pazar için kitlesel olarak yap l yor olmas emeğin sürekliliğini ve işin yoğunluğunu art r r. Ayn zamanda biçimsel boyunduruk, emek sürecini sermayenin yönetmesinden kaynaklanan iktisadi 1 bir üstlük-astl k ilişkisinin gelişmesine de yol açar; bu, emek üzerinde sermaye denetiminin ilk ortaya ç k ş d r. Böylelikle emek, üretim sürecindeki eski bağ ms zl ğ n yitirir. İstihdam edilen işçi say s n n artt ğ ve üretim ölçeğinin genişlediği biçimsel boyunduruk dönemi, emek aç s ndan da birtak m değişimler getirmiştir. Emeğin nitelik değişimi biçimsel aşamada başlar. Bu dönemde, kullan m değerlerinin çoklaşmas sonucu yeni iş türleri oluşur ve emek yetileri çeşitlenir. Öte yandan özgür işçinin köle ya da serfin güvenceli varoluşundan yoksun olmas da bu noktada önem kazan r; onun (ve ailesinin) varoluşu, emek yetisini sürekli olarak kapitaliste satabilmesine bağl d r, bu nedenle özgür işçi elde ettiği konumu (işini) korumak durumundad r. Marks bu sorumluluk bilincinin özgür işçiyi daha iyi bir işçi k ld ğ n çünkü her meta sat c s gibi, ürettiği metadan sorumlu olup, rakiplerince yerinden edilmemek için onu belli bir kalitede tutmak zorunda olduğunu belirtmektedir. Bu durum, belli s n rlar olsa da, önceki üretim tarzlar na oranla daha özgür bir biçimde işçinin bireyselliğini geliştirir, işçi kendi emek yetisini (dolay s yla kendi değişim değerini) art rma yönünde k şk rt l r ; nitekim bu ilk dönemde işçinin becerisine ve verimliliğine bağl olarak büyük ücret farkl l klar görülür. İşçinin köleden ya da serften farkl olarak kendi emek yetisinin sahibi olmas ve onu istediği kişiye satabilme hakk n n bulunmas, onun faaliyetini köle ya da serfinkinden daha hareketli, daha becerili ve daha yoğun k lmaktad r. Ancak Marks n değişen üretim ilişkilerinin emek gücünün niteliği üzerinde doğurduğu bu etkiden söz ettiği bölümdeki Hiç kuşkusuz bu, sadece, serf ya da kölelerin özgür ücretli işçilere dönüşümü ele al nd ğ nda geçerlidir. Kapitalist ilişki burada toplumsal ölçeklenmede bir yükseliş olarak görünür. Bağ ms z köylü ya da zanaatç ücretli 1 İktisadi sözcüğü üzerindeki vurgu, ilgili yaz s nda Marks n bizzat yapt ğ bir vurgudur. Bu vurgunun nedeni, sermaye ile emek aras nda siyasi ve toplumsal olarak sabitleşmiş bir üstünlük ve tabiiyet ilişkisinin henüz ortaya ç kmam ş olduğu bir dönemden söz ediliyor oluşundand r (Marx, 2011: 787). Sayfa 22 8

23 Elif Aksu Kaya EMEK SÜREÇLERİNDE DÖNÜŞÜM VE MÜHENDİS EMEĞİ işçiye dönüştürüldüğünde bunun tersi olur (Marx, 2011: 795) uyar s, çal şmam z n konusunu oluşturan emeğin niteliksizleşmesi tart şmas nda ak lda tutulmas gereken, önemli bir ipucunu içermektedir. Ayn dönüşüm serf ya da köle emeğine nitelik kazand r rken bağ ms z köylü ya da zanaatç için tersi olmuştur; başka bir deyişle, belli bir emeğin niteliğindeki dönüşüm kendisini önceleyen koşullarla ilintilidir. Bu bak ş aç s n emek süreçlerindeki dönüşümlerle ilişkilendirerek genişletirsek şunu söyleyebiliriz: Belli bir zamanda, tüm endüstriler, tüm meslekler, tüm emek türleri için geçerli olan bir niteliksizleşmeden söz etmek mümkün değildir. Emeğin niteliğindeki dönüşüm tek yönlü ve tek boyutlu olmayan, görelilikler ve z tl klar içeren diyalektik bir dönüşümdür; her zaman üretim sürecindeki değişimlere bağl olarak ayn anda gerçekleşen iki karş t eğilimi içerir. Bilimsel-teknik gelişmeler ve iş organizasyonundaki değişiklikler bir k s m emek gücünü niteliksizleştirirken, eş zamanl olarak bir k s m emek gücüne ise nitelik kazand r r. Bu, tüm vas flar ve meslekler için geçerlidir; emek gücünün yap s ve bileşimi kapitalizmde sürekli değişir ama her alan bundan ayn anda ayn biçimde etkilenmez. Öte yandan emek sürecini parçalayarak işgücünü niteliksizleştirmenin ve ucuzlatman n kapitalizm için genel bir eğilim olduğunu da belirtmek gerekir; tüm vas flar gereken koşullar oluştuğunda bir değersizleşme sürecine uğrayacaklard r. Braverman bu durumu şu şekilde ifade etmiştir: Kapitalist üretim tarz kapsaml vas flar, bulunduklar her yerde imha eder ve kendi ihtiyaçlar na karş l k düşen vas flar ve meslekler ortaya ç kart r (Braverman, 2008: 103). Dolay s yla emeğin niteliksizleştirilmesini koşullarla ilişki içinde dinamik bir olgu (bir süreç) olarak kavramak gerekir. Nitekim Marks n yukar da söz ettiği, kapitalizmin oluşumu s ras nda emeğin nitelik kazan ş, atölye içi işbölümünün ortaya ç kmas ve makineleşmeye geçiş ile yeniden dönüşüme uğrayarak değişmiştir; birtak m emek türleri niteliksizleşirken, örneğin makineleşme yeni nitelikli emek türlerine ihtiyac ortaya ç karm şt r. 9 Sayfa 23

24 TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI E-KİTAP Çal şmam z aç s ndan önem oluşturan bu noktay vurgulad ktan sonra, göreli art değer üretiminin başlamas sonucu tam anlam yla kapitalizme özgü üretim tarz n n ortaya ç kt ğ döneme geçmeden önce, emek gücünün emekten ayr larak metalaşmas n n üreticiler üzerindeki etkisini daha ayr nt l ele alacağ z. Bir karş laşt rma yap labilmesi aç s ndan, kapitalist üretim biçiminin ortaya ç k ş ndan önce, bağ ms z çal şan zanaatkâr n emeği hakk nda k saca bilgi verdikten sonra, bir geçiş süreci olarak ev imalat nda emeğe, onun ard ndan, bir mekânda toplu halde sermaye denetimi alt nda işbölümü uyar nca çal şman n ortaya ç kt ğ manifaktürlerde emeğe değineceğiz Bağ ms z Çal şan Zanaatkâr n Emeği Feodal dönemde zanaatç l k zamanla toprakla ilgili işlerden bağ ms zlaşarak uzmanlaşm ş ve kent loncalar nda örgütlenmiş basit meta üretimi biçimini alm şt r. Basit meta üretimi, kapitalist meta üretiminden farkl olarak, emek gücünün metalaşmad ğ dönemde dolays z üreticilerce yap lan üretim anlam na gelmektedir. Dolaş m, dolays z üreticiler aras ndaki değiş tokuş yoluyla olmaktad r. Bu dönemde zanaatkâr, kulland ğ hammaddelerin ve üretim araçlar n n sahibiydi. Ustalar, kendi mekânlar nda, kendi hammaddelerini ve kendi iş aletlerini kullanarak aile üyeleri ve/veya kalfa ve ç raklar yla üretim yap yor, ürettikleri ürünleri sat yorlard. Her ne kadar kalfa ve ç raklar, işin sahibi olan bir zanaat ustas n n yan nda çal ş yor, emek güçlerini onun emrine veriyor olsalar da Dobb un belirttiğine göre bu, zanaat n gelir kaynağ n başkas n n emeği oluşturur denemeyecek kadar küçük bir bağlanmayd (Dobb, 1992: 65) 3. 2 Tarihsel süreç, çal şmam z n konusu olan mühendis emeği ile ilintisi bak m ndan, zanaatç l k içinden gelişen sanayi üretim süreciyle s n rl tutulacak, ayn dönemde tar msal emek gücünün geçirdiği değişimlere değinilmeyecektir. 3 Yine de şunu da belirtmek gerekebilir ki zamanla zanaatç l ğ n bu eşitsiz çal şma ilişkisi içinde kentteki ilk s n fsal farkl laşma belirtileri uç vermeye başlam şt r. Giderek (kimi zanaatkâr loncalar n n tekelci nitelikler kazanarak aş r zenginleşmesinin de etkisiyle) zanaat ustalar ve tüccarlar ayr cal kl bir konuma gelmişlerdir. Öte yandan sözde lonca üyeleri olmalar na rağmen onun üzerinde hiçbir denetimleri olmayan ve ondan herhangi bir korunma görmeyen, giderek büyüyen bir ücretli hizmetliler ve kalfalar s n f ortaya ç km şt r Sayfa 24 10

25 Elif Aksu Kaya EMEK SÜREÇLERİNDE DÖNÜŞÜM VE MÜHENDİS EMEĞİ İşin yöntemi ya da emeğin fiyat loncalar taraf ndan düzenlense de emek süreci üzerinde zanaatkâr d ş nda bir denetim söz konusu değildi. Üretim, taleplerin kestirilebilir olduğu küçük bir pazara dönük yap ld ğ ndan üretkenliğin art r lmas ya da maliyetlerin düşürülmesi gibi bir ihtiyaç/sorun yaşanm yordu. Dolay s yla üretim araçlar n n geliştirilmesi veya işbölümü uygulanarak çal şma organizasyonunun değiştirilmesi gibi aray şlar yoktu. Başka bir biçimde söylersek, üretici güçlerin gelişimi söz konusu değildi. Üretimin belirleyici etmeni emek arac n n sanatl kullan m yd ve bu sanat, ç rakl ktan geçen bir mesleki gelişim sonunda kazan l yordu. Usta da en az kalfas ve ç raklar kadar üretim sürecinin içindeydi; dolay s yla hem iş sahibi, hem iş gören, hem de işin yöneticisi konumundayd. Üretim s ras nda sanat n ortaya koyuyor, ç raklar n da eğitiyordu. Kalfa ve ç raklar belli bir öğrenim sürecini tamamlad ktan sonra ustal ğa yükselebiliyorlard. Bağ ms z zanaat üretimi sisteminde, üretim araçlar n n ve ürününün sahibi olan üreticinin işiyle ve emeğinin ürünüyle kurduğu ilişki ve kendi üretim eylemini alg lay ş, kapitalist üretim sisteminde emek gücünün kendini alg lay ş ndan doğal olarak farkl yd. Gorz zanaatkâr n alg dünyas n şöyle anlatm şt r: Aletlerinin ve ürünlerinin sahibi olduğu ölçüde, küçük sanatkâr kişisel kimliğini koruyor, üretimine özel damgas n vuruyor ve işini, özerkliğinin dolays z uygulamas olarak yaş yordu. ( ) Mesleği ona toplum içinde tamamen kendisine özgü bir kimlik ve bir yer veriyordu (Gorz, 1986: 20). İşini, özerkliğinin dolays z uygulamas olarak yaşamak kapitalist üretim ilişkisi kurulduğu anda ortadan kalkacak, yerini emeğin yabanc laşmas alacakt r. Bunun nedeni, kapitalizmde emeğin işçinin kendi öz mal değil, bir başkas n n mal olmas d r. İşçi, kapitalistin işyerine ad m att ğ andan itibaren, emek gücünün kullan m değeri, yani onun (Dobb, 1992: 109). Gerek loncalar gerekse kent yasalar bu kesimin örgütlenmesini, hatta bir araya gelmelerini dahi yasaklam şt r. 11 Sayfa 25

PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği

PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği A.Faruk GÖKSU-ÇEKÜL Vakfı www.cekulvakfi.org.tr www.kentselyenileme.org ÇEKÜL Vakfı, kurulduğu günden bugüne kadar, Kendini Koruyan Kentler adı altında,

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

İZMİR İLİ İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI İSTATİSTİKLERİ VE İŞ GÜVENLİĞİNİNKENT YAŞAMINA ETKİLERİ. Aykut AKDEMİR Maden Mühendisi izmir@maden.org.

İZMİR İLİ İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI İSTATİSTİKLERİ VE İŞ GÜVENLİĞİNİNKENT YAŞAMINA ETKİLERİ. Aykut AKDEMİR Maden Mühendisi izmir@maden.org. 719 İZMİR İLİ İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI İSTATİSTİKLERİ VE İŞ GÜVENLİĞİNİNKENT YAŞAMINA ETKİLERİ Alpaslan ERTÜRK Maden Yüksek Mühendisi izmir@maden.org.tr Aykut AKDEMİR Maden Mühendisi izmir@maden.org.tr

Detaylı

İZMİR METROPOL İLÇELERİNDE YAPILAN ASANSÖR DENETİMLERİ VE GÜVENLİK SEVİYESİNDEKİ GELİŞMELERİN İNCELENMESİ

İZMİR METROPOL İLÇELERİNDE YAPILAN ASANSÖR DENETİMLERİ VE GÜVENLİK SEVİYESİNDEKİ GELİŞMELERİN İNCELENMESİ 401 İZMİR METROPOL İLÇELERİNDE YAPILAN ASANSÖR DENETİMLERİ VE GÜVENLİK SEVİYESİNDEKİ GELİŞMELERİN İNCELENMESİ M. Berkay ERİŞ, Halim AKIŞIN, Zafer GÜNEŞ Makina Mühendisleri Odas akm@mmo.org.tr ÖZET Kentimizde

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

ENGELLİLERİN ERİŞİLEBİLİRLİĞİ. Ayşe Baysal İnşaat Mühendisi baysal.ayse@gmail.com

ENGELLİLERİN ERİŞİLEBİLİRLİĞİ. Ayşe Baysal İnşaat Mühendisi baysal.ayse@gmail.com 831 ENGELLİLERİN ERİŞİLEBİLİRLİĞİ Ayşe Baysal İnşaat Mühendisi baysal.ayse@gmail.com GİRİŞ Ülkemizde olduğu gibi kentimizde de sadece engelliler için değil, yaşl, hasta, hamile, küçük çocuklu aile ve çocuklar

Detaylı

Hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum.

Hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum. Değerli konuklar, Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu (YOİKK) çalışmaları kapsamında düzenlediğimiz Kurumsal Yönetim konulu toplantımıza hepiniz hoş geldiniz. 11 Aralık 2001 tarihli Bakanlar

Detaylı

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Ü s t S ı n ı f Orta Sınıf Alt Sınıf TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Toplumsal tabakalaşma dünya yüzeyindeki jeolojik katmanlara benzetilebilir. Toplumların,

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 Ekim 2014 İÇİNDEKİLER Giriş... 2 Dünya da Uluslararası Doğrudan Yatırım Trendi... 3 Yıllar

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

Brexit ten Kim Korkar?

Brexit ten Kim Korkar? EDAM Türkiye ve Avrupa Birliği Bilgi Notu Brexit ten Kim Korkar? Haziran 2016 Sinan Ülgen EDAM Başkanı 2 23 Haziranda İngiliz halkı, İngiltere nin AB de kalıp kalmayacağına dair bir halkoyuna katılacak.

Detaylı

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 24 Mart 2016 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29663 YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

TOBB-ETU, Iktisat Bölümü Macroeconomics II (IKT 234) HW II (Ozan Eksi)

TOBB-ETU, Iktisat Bölümü Macroeconomics II (IKT 234) HW II (Ozan Eksi) TOBB-ETU, Iktisat Bölümü Macroeconomics II (IKT 234) HW II (Ozan Eksi) Mankiw 12-3: Iş yöneticileri/iş adamlar ve politika yap c lar ço¼gu zaman Amerikan Endüstrisinin rekabet edilebilirli¼gi (Amerikan

Detaylı

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler Endüstri Mühendisliğine Giriş Jane M. Fraser Bölüm 2 Sık sık duyacağınız büyük fikirler Bu kitabı okurken, büyük olasılıkla öğreneceğiniz şeylere hayret edecek ve varolan bilgileriniz ve belirli yeni becerilerle

Detaylı

DENKLİK İŞLEMLERİ. A-Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliğine Göre; Meslekî ve Teknik Eğitimde Belge, Sertifika ve Diplomaların Denkliği

DENKLİK İŞLEMLERİ. A-Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliğine Göre; Meslekî ve Teknik Eğitimde Belge, Sertifika ve Diplomaların Denkliği DENKLİK İŞLEMLERİ 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunun 35.maddesi ile verilen denklik yetkisi çerçevesinde; A-Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliğine Göre; Meslekî ve Teknik Eğitimde Belge, Sertifika ve Diplomaların

Detaylı

Ci C n i s n e s l e l iş i l ş e l v e v bo b z o u z k u l k u l k u l k a l r a r y l y a l a il i g l i g l i i l P i a P r a i r s i s t e t

Ci C n i s n e s l e l iş i l ş e l v e v bo b z o u z k u l k u l k u l k a l r a r y l y a l a il i g l i g l i i l P i a P r a i r s i s t e t Kadınlarda cinsel işlev bozukluğu Parlak buluş! Cinsel işlev bozukluklar yla ilgili Paris te düzenlenen büyük bir toplant ilaç satanlar için milyar dolarl k pazarlar yaratabilecek yeni bir hastal ğ tan

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

Bilgi A ac n n Kültürel Miras E itimleri başlığı alt nda, gençlerin dile gelen yap lar n öykülerine kulak kesildi i Kentin ncir Çekirdekleri projesi

Bilgi A ac n n Kültürel Miras E itimleri başlığı alt nda, gençlerin dile gelen yap lar n öykülerine kulak kesildi i Kentin ncir Çekirdekleri projesi Bilgi A ac n n Kültürel Miras E itimleri başlığı alt nda, gençlerin dile gelen yap lar n öykülerine kulak kesildi i Kentin ncir Çekirdekleri projesi var. Proje Tan t m Neler Yapaca z? Proje, gençlerin,

Detaylı

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.

Detaylı

VANGÖLÜ ELEKTRİK PERAKENDE SATIŞ ANONİM ŞİRKETİ

VANGÖLÜ ELEKTRİK PERAKENDE SATIŞ ANONİM ŞİRKETİ VANGÖLÜ ELEKTRİK PERAKENDE SATIŞ ANONİM ŞİRKETİ 01.01.2015-31.12.2015 DÖNEMİ YILLIK FAALİYET RAPORU Merkez Adres: Valimithat Bey Mah. Cemaller Sok.No:4 Kat:4-6 İpekyolu/VAN Tel: (0432) 217 70 61 Fax:(0432)

Detaylı

Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı

Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı Overview Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industrylevel, and Firm-level Perspective

Detaylı

İ.Esenyurt Üniv.2016 Yüksek Lisans / Bahar Dönemi Yönetimde Yeni Gelişmeler Sunum 02. Hazırlayan; Erkut AKSOY

İ.Esenyurt Üniv.2016 Yüksek Lisans / Bahar Dönemi Yönetimde Yeni Gelişmeler Sunum 02. Hazırlayan; Erkut AKSOY 1 Yönetimde Yeni Gelişmeler Yalın Organizasyonlar Sunumu; Erkut AKSOY Kaynak; Öğrenci No.:1432110032 2016 Bahar Dönemi Yüksek Lisans III.Dönem YALIN ORGANİZASYONLAR ZASYONLAR; Daha önceki konularda değindiğimiz

Detaylı

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİĞİN UYGULANMASINA İLİŞKİN GENELGE (2015/50) Bu Genelge, 25.05.2015

Detaylı

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ Belirli amaçları gerçekleştirmek üzere gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve belirlenen hedefe ulaşmak için, ortak ya da yöneticilerin dikkat ve özen

Detaylı

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KUYUMCULUK TEKNOLOJİSİ ALANI ANKARA 2007 ÖĞRENME FAALİYETİ -24 KUYUMCULUK TEKNOLOJİSİ AMAÇ Bu faaliyette

Detaylı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) Çevre İş Sağlığı Güvenliği ŞİRKETLER

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

Cümlede Anlam İlişkileri

Cümlede Anlam İlişkileri Cümlede Anlam İlişkileri Cümlede anlam ilişkileri kpss Türkçe konuları arasında önemli bir yer kaplamaktadır. Cümlede anlam ilişkilerine geçmeden önce cümlenin tanımını yapalım. Cümle, yargı bildiren,

Detaylı

DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Devlet katkısı başlangıç tarihi nedir? Devlet katkısından kimler faydalanabilir?

DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Devlet katkısı başlangıç tarihi nedir? Devlet katkısından kimler faydalanabilir? DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Katılımcı tarafından ödenen katkı paylarının %25 i oranında devlet tarafından katılımcının emeklilik hesabına ödenen tutardır. Devlet katkısı başlangıç tarihi

Detaylı

Bakım Ve Onarım Elektrikçisi Mesleği Nedir, Şartları Ve Maaşları

Bakım Ve Onarım Elektrikçisi Mesleği Nedir, Şartları Ve Maaşları T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KIRIKKALE - MERKEZ - 17 Ağustos Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi Bakım Ve Onarım Elektrikçisi Mesleği Nedir, Şartları Ve Maaşları Bakım ve Onarım Elektrikçisi Mesleği Nedir,

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ Deneyde dolu alan tarama dönüşümünün nasıl yapıldığı anlatılacaktır. Dolu alan tarama

Detaylı

İSTANBUL ( ). İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA GÖNDERİLMEK ÜZERE ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA. : TMMOB Şehir Plancıları Odası (İstanbul Şubesi)

İSTANBUL ( ). İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA GÖNDERİLMEK ÜZERE ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA. : TMMOB Şehir Plancıları Odası (İstanbul Şubesi) YÜRÜTMEYİ DURDURMA TALEPLİDİR. İSTANBUL ( ). İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA GÖNDERİLMEK ÜZERE ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA DAVACI VEKİLİ DAVALI : TMMOB Şehir Plancıları Odası (İstanbul Şubesi) :

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri Mikroekonomik Analiz I IKT701 1 3 + 0 6 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih, Talep, Maliyet, Üretim, Kar, Arz.

Detaylı

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ ALANI ANKARA 2007 ÖĞRENME FAALİYETİ -19 HALKLA İLİŞKİLER VE

Detaylı

Para Arzı. Dr. Süleyman BOLAT

Para Arzı. Dr. Süleyman BOLAT Para Arzı 1 Para Arzı Bir ekonomide dolaşımda mevcut olan para miktarına para arzı (money supply) denir. Kağıt para sisteminin günümüzde tüm ülkelerde geçerli olan itibari para uygulamasında, paranın hangi

Detaylı

2. KIRSAL KALKINMA MALİ DESTEK PROGRAMI İLE İLGİLİ SORULAR

2. KIRSAL KALKINMA MALİ DESTEK PROGRAMI İLE İLGİLİ SORULAR 2. KIRSAL KALKINMA MALİ DESTEK PROGRAMI İLE İLGİLİ SORULAR 1. SORU: Kırsal kalkınma programında sadece eğitim amaçlı projelere destek verileceği yazılmıştır. Uygulamaya yönelik (örneğin, tarımsal ürünlerin

Detaylı

14.8. İşyeri Temsilcileri Şube Koordinasyonu

14.8. İşyeri Temsilcileri Şube Koordinasyonu 14.8. İşyeri Temsilcileri Şube Koordinasyonu Kamu ve özel sektörde çalışan mimarların mesleki alanda gereksinimlerini karşılamak, mesleki uğraşlarını kolaylaştırmak, mesleki hizmetinin güvencelerini sağlamak

Detaylı

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol 1. Giriş Bu yazıda, Bursa daki (ciro açısından) en büyük 250 firmanın finansal profilini ortaya koymak amacındayız.

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlayan: Doç.Dr. Hakan Güler Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Karlsruhe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Almanya

Detaylı

Özelge: 4632 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında vakıf/sandıklardan bireysel emeklilik sistemine yapılan aktarımlarda vergilendirme hk.

Özelge: 4632 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında vakıf/sandıklardan bireysel emeklilik sistemine yapılan aktarımlarda vergilendirme hk. Özelge: 4632 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında vakıf/sandıklardan bireysel emeklilik sistemine yapılan aktarımlarda vergilendirme hk. Sayı: 64597866-120[94-2014]-131 Tarih: 28/08/2014 T.C. GELİR

Detaylı

UNIVERZITET U TRAVNIKU PRAVNI FAKULTET SOSYAL HUKUK SOSYAL GÜVENLİK T-152/14 MURAT VELİ ÇAKIR

UNIVERZITET U TRAVNIKU PRAVNI FAKULTET SOSYAL HUKUK SOSYAL GÜVENLİK T-152/14 MURAT VELİ ÇAKIR UNIVERZITET U TRAVNIKU PRAVNI FAKULTET SOSYAL HUKUK SOSYAL GÜVENLİK T-152/14 MURAT VELİ ÇAKIR Sosyal Güvenlik Nedir? Sosyal güvenlik, bireylerin ve ailelerin ekonomik ve sosyal risklerle karşılaşmaları

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU I- 2008 Mali Yılı Bütçe Sonuçları: Mali Disiplin Sağlandı mı? Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2008 mali yılı geçici bütçe uygulama sonuçlarına

Detaylı

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Enerji ve Kalkınma Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Kırılma Noktası Dünyanın gerçeklerini kırılma noktalarında daha iyi kavrıyoruz. Peşpeşe gelen, birbirine benzer damlaların bir tanesi bardağın

Detaylı

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Konular Geçmi ten önemli trendler Esneklik ve esnek güvence Bireyselcilik ve azalan dayan ma Silikle en toplum 2 Toplumsal: Daha az evlilik Daha fazla

Detaylı

İNOVASYON GÖSTERGELERİ VE KAYSERİ:KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Prof. Dr. Hayriye ATİK 16 Haziran 2015

İNOVASYON GÖSTERGELERİ VE KAYSERİ:KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Prof. Dr. Hayriye ATİK 16 Haziran 2015 İNOVASYON GÖSTERGELERİ VE KAYSERİ:KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ Prof. Dr. Hayriye ATİK 16 Haziran 2015 Sunum Planı Giriş I)Literatür Uluslararası Literatür Ulusal Literatür II)Karşılaştırmalı Analiz III)

Detaylı

Farklı Televizyon Yayın Ortamlarında Aynı Anda Farklı Reklam Yayını Bir Koltuğa İki Karpuz Sığar mı?

Farklı Televizyon Yayın Ortamlarında Aynı Anda Farklı Reklam Yayını Bir Koltuğa İki Karpuz Sığar mı? Farklı Televizyon Yayın Ortamlarında Aynı Anda Farklı Reklam Yayını Bir Koltuğa İki Karpuz Sığar mı? *Av.Erdal AKSU 17 Kasım 2008 KONU: Rekabet Kurulu nun 03.07.2008 tarihinde Kablo TV şebekesine entegre

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Senato: 2 Mart 2016 2016/06-6 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönergenin amacı, Kahramanmaraş

Detaylı

MÜDEK 01 Mayıs 2014-30 Eyl 2016

MÜDEK 01 Mayıs 2014-30 Eyl 2016 MÜDEK Marmara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Lisans Eğitim Programı, 01 Mayıs 2014-30 Eylül 2016 tarihleri arası geçerli olmak üzere MÜDEK tarafından akredite edilmiştir.

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜÇ BOYUTLU GRAFİK ANİMASYON (3DS MAX) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜÇ BOYUTLU GRAFİK ANİMASYON (3DS MAX) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜÇ BOYUTLU GRAFİK ANİMASYON (3DS MAX) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2015 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim

Detaylı

TEDAŞ Dışında Bir Elektrik Tedarikçisinden Elektrik Almak İçin Hangi Koşullar Gerekmektedir?

TEDAŞ Dışında Bir Elektrik Tedarikçisinden Elektrik Almak İçin Hangi Koşullar Gerekmektedir? Sık Sorulan Sorular? TEDAŞ Dışında Bir Elektrik Tedarikçisinden Elektrik Almak İçin Hangi Koşullar Gerekmektedir? TEDAŞ dışında elektrik alabilmeniz için Elektrik Piyasası Düzenleme Kurulu'nun belirlediği

Detaylı

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİNİN TANIMI Yetişkinler din eğitimi kavramını tanımlayabilmek için önce yetişkinler eğitimini tanımlayalım. En çok kullanılan ifade ile yaygın

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DERS GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DERS GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DERS GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...i BİRİNCİ BÖLÜM...1 Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar...1 Amaç...1 Kapsam...1 Dayanak...1 Tanımlar...1 İKİNCİ BÖLÜM...2

Detaylı

Almanya dan Bir Örnek WESER-EMS UNION

Almanya dan Bir Örnek WESER-EMS UNION Almanya dan Bir Örnek WESER-EMS UNION Prof.Dr. Selahattin Kumlu Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Antalya Faaliyet Onayı Alma Koşulları Hayvansal üretimin geliştirilmesine katkıda bulunacak

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Emre HORASAN

Yrd. Doç. Dr. Emre HORASAN Yrd. Doç. Dr. Emre HORASAN Finansal Sistem; fonun arz ve talebini dengeleyen ve fonları zaman, miktar, vade ve kişiler bazında kullanılabilir hale getiren bir sistemdir. Finansal Sistemin görevleri: Malların,

Detaylı

İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ

İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ TMMOB 2. İzmir Kent Sempozyumu / 28-30 Kasım 2013 393 İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ Alper KALAYCI Makina Mühendisleri Odas alper@alperkalayci.com Dr. Cenk SEVİM cenk.sevim@aerowind.com ÖZET Yenilenebilir enerji

Detaylı

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması 23 Aralık 2008 Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması Son günlerde akaryakıt fiyatları ile ilgili olarak kamuoyunda bir bilgi kirliliği gözlemlenmekte olup, bu durum Sektörü ve Şirketimizi itham altında

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi. Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi. Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI Yrd.Doç.Dr. Kemal ÜÇÜNCÜ Orman Endüstri Makinaları ve İşletme Anabilim Dalı 1. Proje Konusunun

Detaylı

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir.

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir. Bursa nın 25 Büyük Firması Araştırması; -Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir. -Bu çalışma Bursa il genelinde yapılmış,

Detaylı

KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU

KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU Ocak 2016 Kuruyemiş sektörü geçtiğimiz sezon kuraklı ve don gibi olumsuz koşullar nedeniyle rekoltelerde düşüş yaşarken fiyatlarda önemli artışlara sahne olmuştur. Geçtiğimiz yıl

Detaylı

HALK EĞİTİMİ MERKEZLERİ ETKİNLİKLERİNİN YÖNETİMİ *

HALK EĞİTİMİ MERKEZLERİ ETKİNLİKLERİNİN YÖNETİMİ * HALK EĞİTİMİ MERKEZLERİ ETKİNLİKLERİNİN YÖNETİMİ * Doç. Dr. Meral TEKİN ** Son yıllarda halk eğitimi, toplumdaki öneminin giderek artmasına koşut olarak, önemli bir araştırma alanı olarak kabul görmeye

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönerge, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve değişiklikleri ile İzmir Üniversitesi Ana Yönetmeliği esas alınarak düzenlenmiştir.

MADDE 2 (1) Bu Yönerge, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve değişiklikleri ile İzmir Üniversitesi Ana Yönetmeliği esas alınarak düzenlenmiştir. İZMİR ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve Kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönerge; İzmir Üniversitesi nin Fakülteleri, Meslek Yüksekokulu ve bölümlerinde ÖSYM ve Üniversite tarafından

Detaylı

Pazar Çevresi ve Pazar Fırsatlarının İzlenmesi

Pazar Çevresi ve Pazar Fırsatlarının İzlenmesi 1 Pazar Çevresi ve Pazar Fırsatlarının İzlenmesi PAZAR Alıcılarla satıcıların serbest bir biçimde karşılaştıkları, kâr amaçlı ya da kâr amaçsız her türlü mal ve hizmetin alıcı ve satıcılar arasında değiştirildiği

Detaylı

2006 DAN 2013 E KADIN DOSTU KENT OLMA YOLUNDA İZMİR. Semra Ulusoy ulusoy@unfpa.org

2006 DAN 2013 E KADIN DOSTU KENT OLMA YOLUNDA İZMİR. Semra Ulusoy ulusoy@unfpa.org 95 2006 DAN 2013 E KADIN DOSTU KENT OLMA YOLUNDA İZMİR Semra Ulusoy ulusoy@unfpa.org İnsanlara en yak n yönetişim katman olan yerel ve bölgesel yönetimler, eşitsizliklerin sürmesi ve artmas na karş mücadelede

Detaylı

MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 ve 49 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 ve 49 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİLLER YÜKSEKOKULU EĞİTİM, ÖĞRETİM VE SINAV YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı Ağrı İbrahim Çeçen

Detaylı

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I İLİŞKİSEL PAZARLAMA 31 MAYIS 2014 K O R A Y K A R A M A N

Detaylı

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş. 22-11-2013 Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU İş bu rapor, Galata Yatırım A.Ş. tarafından, Sermaye Piyasası Kurulu nun 12/02/2013 tarihli ve 5/145 sayılı kararında yer alan; payları ilk kez halka

Detaylı

Transfer fiyatlandırma:maliyet dağıtım anlaşmalarıve grup içi hizmet giderleri paylaşımı

Transfer fiyatlandırma:maliyet dağıtım anlaşmalarıve grup içi hizmet giderleri paylaşımı Transfer fiyatlandırma:maliyet dağıtım anlaşmalarıve grup içi hizmet giderleri paylaşımı Grupiçi hizmet: Bağımlışirketler arasında gerçekleşen, genellikle ana şirketin yavru şirketlerine veya aynı gruba

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE MAYIS 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

Halkla İlişkiler ve Organizasyon

Halkla İlişkiler ve Organizasyon Halkla İlişkiler ve Organizasyon A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ Halkla İlişkiler ve Organizasyon Hizmetleri alanı, küreselleşen dünya içinde kurum ve kuruluşlar için bir ihtiyaç olarak varlığını hissettirmektedir.

Detaylı

Türkiye İlaç Sektörü Strateji Belgesi ve Eylem Planı Toplantısı

Türkiye İlaç Sektörü Strateji Belgesi ve Eylem Planı Toplantısı Türkiye İlaç Sektörü Strateji Belgesi ve Eylem Planı Toplantısı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKAN YARDIMCISI YADİGAR GÖKALP İLHAN: -GELİŞMEKTE OLAN SAĞLIK SEKTÖRÜ VE SAĞLIĞA ERİŞİMDEKİ ARTIŞ, KAMU HARCAMALARINI

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı Panel Konuşması Erdem BAŞÇI 7 Nisan 2012, İstanbul Değerli Konuklar, Dünya ekonomisinin son on yılda sergilediği gelişmeler emtia fiyatları üzerinde

Detaylı

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır.

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır. Yazıyı PDF Yapan : Seyhan Tekelioğlu seyhan@hotmail.com http://www.seyhan.biz Topolojiler Her bilgisayar ağı verinin sistemler arasında gelip gitmesini sağlayacak bir yola ihtiyaç duyar. Aradaki bu yol

Detaylı

GİTES DEMİR-ÇELİK ve DEMİR DIŞI METALLER EYLEM PLANI

GİTES DEMİR-ÇELİK ve DEMİR DIŞI METALLER EYLEM PLANI GİTES DEMİR-ÇELİK ve DEMİR DIŞI METALLER EYLEM PLANI HEDEF -1 1.1 DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNDE GÜÇ BİRLİĞİ VE SİNERJİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Çelik üreticisi firmalarca, bulundukları bölgelerde, yurt dışından hurda

Detaylı

YÜZBİN ÇATI PROJESİ DURUM RAPORU NEDEN ÇATI

YÜZBİN ÇATI PROJESİ DURUM RAPORU NEDEN ÇATI YÜZBİN ÇATI PROJESİ DURUM RAPORU NEDEN ÇATI Enerji arz güvenliğine küçük küçük ama toplamda en büyük katkıyı sağlayacak bir çözümdür. Çaılarımız boş ve kullanılmıyor. Ülkemizde 8.000.000 konut çatısı ve

Detaylı

MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ELEMANLARININ YURTİÇİ VE YURTDIŞI GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ

MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ELEMANLARININ YURTİÇİ VE YURTDIŞI GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ELEMANLARININ YURTİÇİ VE YURTDIŞI GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ MART 2016 MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ELEMANLARININ YURTİÇİ VE YURTDIŞI GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ BİRİNCİ

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİDE EĞİTİM

YENİLENEBİLİR ENERJİDE EĞİTİM YENİLENEBİLİR ENERJİDE EĞİTİM Enerjinin Önemi Enerji, Dünyamızın en önemli ihtiyaçlarından biridir. Türkiye nin son otuz yılda enerji talebi yıllık ortalama %8 artış göstermiştir.ülkemiz elektrik enerjisinin

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın BDDK Başkanım, İktisadi Araştırmalar Vakfı, Borsamız

Detaylı

TARIM TOPLUMUNDAN BİLGİ TOPLUMUNA GEÇİŞTE HANGİ ALANLARDA NASIL DEĞİŞİMLER YAŞANMIŞTIR?

TARIM TOPLUMUNDAN BİLGİ TOPLUMUNA GEÇİŞTE HANGİ ALANLARDA NASIL DEĞİŞİMLER YAŞANMIŞTIR? TARIM TOPLUMUNDAN BİLGİ TOPLUMUNA GEÇİŞTE HANGİ ALANLARDA NASIL DEĞİŞİMLER YAŞANMIŞTIR? İÇİNDEKİLER 1.GİRİŞ 2. BİLGİ TOPLUMUNUN ÖNCESİ: TARIM VE ENDÜSTRİ TOPLUMU 2.1.TARIM TOPLUMUNUN ÖZELLİKLERİ: 2.2.TARIM

Detaylı

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland.

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland. 21 OCAK-MART DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 21 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 1 Nisan 21 tarihinde

Detaylı

ARCHİ DANIŞMANLIK VE GAYRİMENKUL DEĞERLEME A.Ş. KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ, GÖZDEN GEÇİRME RAPORU. Sayfa 1 / 7

ARCHİ DANIŞMANLIK VE GAYRİMENKUL DEĞERLEME A.Ş. KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ, GÖZDEN GEÇİRME RAPORU. Sayfa 1 / 7 ARCHİ DANIŞMANLIK VE GAYRİMENKUL DEĞERLEME A.Ş. KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ, GÖZDEN GEÇİRME RAPORU 2015 Sayfa 1 / 7 10 Ocak 2016 ARCHİ DANIŞMANLIK VE GAYRİMENKUL DEĞERLEME A.Ş. 2015 YILI KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ,

Detaylı

ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014)

ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014) GİRİŞ ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014) 2012-2014 dönemi Orta Vadeli Mali Planı, Orta Vadeli Programla uyumlu olmak üzere gelecek üç yıla ilişkin merkezi yönetim bütçesi toplam gelir ve gider tahminleriyle

Detaylı

10. Performans yönetimi ve bütçeleme bağlantıları

10. Performans yönetimi ve bütçeleme bağlantıları 10. Performans yönetimi ve bütçeleme bağlantıları girdi süreç çıktı etki, sonuç Üretkenlik,verimlilik, etkinlik Kaynaklar Nihai Hedefler 4.10.2006 1 Yönetim anlaşması en azından aşağıdakileri içermelidir

Detaylı

Çalışma alanları. 19 kasım 2012

Çalışma alanları. 19 kasım 2012 Çalışma alanları 19 kasım 2012 Çalışma alanları Hizmet alanları Sanayi alanları Tarım tarımsal üretim tarım+ticaret kenti Sanayi imalat sanayi atölyeden hafif sanayi fabrikaya ağır sanayi seri üretim (fordizm)

Detaylı

DEVRİM KOLEKTİF DEHADIR Toplumda her gün tekrarlanan, olup biten olaylara yüzeysel bakmak yaygındır, neredeyse bir düşünce sistemi özelliği

DEVRİM KOLEKTİF DEHADIR Toplumda her gün tekrarlanan, olup biten olaylara yüzeysel bakmak yaygındır, neredeyse bir düşünce sistemi özelliği DEVRİM KOLEKTİF DEHADIR Toplumda her gün tekrarlanan, olup biten olaylara yüzeysel bakmak yaygındır, neredeyse bir düşünce sistemi özelliği kazanmıştır. Özel mülkiyet ilişkilerine dayalı düşünce biçimi

Detaylı

TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI

TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI I. KURUMSALLA MA VE ÖRGÜTLENMEN N GEL LMES Trabzon ubesi nin kurumsal ve örgütlenme yap güçlendirerek daha etkin ve verimli

Detaylı

İşletmeye Giriş Dersi. İşletmeye Giriş. Ders notları ve duyurular için; in; 4 adet soru 4 adet cevap. Giriş. Temel Kavramlar İşletme Nedir?

İşletmeye Giriş Dersi. İşletmeye Giriş. Ders notları ve duyurular için; in; 4 adet soru 4 adet cevap. Giriş. Temel Kavramlar İşletme Nedir? İşletmeye Giriş Dersi Ders Notu - 1 Yrd. Doç.. Dr. M. Volkan TÜRKERT vturker@marmara.edu.tr vturker@gmail.com www.volkanturker.com.tr Ders notları ve duyurular için; in; www.volkanturker.com.tr Ana menü

Detaylı

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu Rapor No:01 Rapor Tarihi: 10.03.2011 muz İl Genel Meclisimizin 01.03.2011 tarih ve 2011/33 sayılı kararı doğrultusunda 08-09-10 Mart 2011 tarihlerinde toplanmıştır. İdaremiz araç parkında bulunan makine

Detaylı