BİLGİ YÖNETİMİ VE VERİMLİLİĞE ETKİSİ: Türkiye Büyük Millet Meclisi Uygulaması

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BİLGİ YÖNETİMİ VE VERİMLİLİĞE ETKİSİ: Türkiye Büyük Millet Meclisi Uygulaması"

Transkript

1 T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI BİLGİ YÖNETİMİ VE VERİMLİLİĞE ETKİSİ: Türkiye Büyük Millet Meclisi Uygulaması Doktora Tezi Kemal Karakoçak Ankara-2007 i

2 T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI BİLGİ YÖNETİMİ VE VERİMLİLİĞE ETKİSİ: Türkiye Büyük Millet Meclisi Uygulaması Doktora Tezi Kemal KARAKOÇAK Tez Danışmanı Yrd.Doç.Dr.Akın KOÇAK Ankara-2007 ii

3 i

4 İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 1 I- Konunun Önemi... 1 II- Araştırmanın Amaç ve Hipotezleri... 5 III- Araştırmanın Kapsamı... 6 IV- Araştırma Yöntemi ve Teknikleri... 6 V- Araştırmanın Düzeni... 7 VI- Araştırmanın Kaynakları... 9 I. BÖLÜM BİLGİ KAVRAMI VE BİLGİNİN GELİŞİMİ Bilgi Kavramı Ve Bilginin Gelişimi: Veri, Enformasyon, Bilgi, Bilgelik Veri Enformasyon Veriden Enformasyona Bilgi Enformasyon ve Bilgi Bilgelik-Akıl Bilgiden Bilgeliğe Bilginin Sınıflandırılması Bir konunun veya alanın bilgisi olarak sınıflama ii

5 1.5.2 Bilginin;kullanma ve düzenleme tarzına, kaynağına, varlık oluşuna göre sınıflandırılması Kullanma ve Düzenleme Tarzına Göre Bilgi Türleri Kaynağına Göre Bilginin Sınıflandırılması Varlık Oluşuna Göre Bilginin Sınıflandırılması Bilginin ikili ayrıma göre sınıflandırılması Bilinenin öznel anlamını bilen kişi olarak bilgi türleri II. BÖLÜM BİLGİ YÖNETİMİ,VERİMLİLİK VE YENİLİK BİLGİ YÖNETİMİ Bilgi Yönetiminin Tanımı ve Amacı Bilgi Yönetiminin Gelişimi Bilgi Yönetiminin Özellikleri Bilgi Yönetimini Etkileyen Unsurlar Örgüt Yapısı Zihinsel Sermaye Teknoloji Bilgi Yönetimi ve Bilgi ve İletişim Teknolojisi Bilgi Yönetiminde Günümüzde Kullanılan Temel Bilgi ve İletişim Teknolojileri Örgüt Kültürü Güven ve İşbirliği iii

6 Örgütsel Öğrenme BİLGİ YÖNETİMİ VE VERİMLİLİK Verimlilik Kavramı Bilgi Yönetimin Verimliliğe Etkisi Örgüt yapısı ve verimlilik Zihinsel sermaye ve verimlilik Teknoloji ve verimlilik BİLGİ YÖNETİMİ VE YENİLİK (İNNOVASYON) Yenilik (İnnovasyon) Yenilik Sınıflaması Bilgi Yönetimi ve Yenilik İlişkisi BİLGİ YÖNETİMİ SİSTEMİ MİMARİSİ Beş Katmanlı Mimari Yedi Katmanlı Mimari KAMU SEKTÖRÜNDE BİLGİ YÖNETİMİ Kamu Sektörünün Bilgi Yönetimi Açısından Özelliği Devlet ve e-devlet e- Devlet e-devlet Aşamaları Parlamento ve e-parlamento iv

7 2.5.4 Bilgi Yönetimi ve e-devlet Türkiye de Parlamento Türkiye Büyük Millet Meclisi Örgüt Yapısı ve Tarihçesi TBMM GENEL SEKRETERLİĞİ BİLGİ FAALİYETLERİ Genel Sekreterliğin Görevleri Açısından Genel Sekreterliğin Örgüt Yapısı Açısından TBMM Genel Sekreterliği nin Bilgi Yönetimi Alanında Kısa Tarihçesi Kanunlar ve Kararlar Müdürlüğü Kütüphane Dokümantasyon Tercüme Müdürlüğü Araştırma Müdürlüğü Tutanak Müdürlüğü Bilgi İşlem Müdürlüğü TBMM Genel Sekreterliği Bilgi Faaliyetleri Altyapısı Örgüt Yapısı İnsan Kaynakları/Zihinsel Sermaye Kurum Kültürü-Güven İşbirliği Teknolojik Altyapı III. BÖLÜM TBMM'DE BİLGİ YÖNETİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER MODELİ VE İSTATİSTİKSEL ANALİZİ TBMM DE Bilgi Yönetimini Etkileyen Faktörler Modeli/İstatistiksel Analizi Araştırma Modeli Değişkenleri v

8 3.1.1 Bilgi Yönetimi Sağlayıcıları Bilgi Yaratma Süreci Bilgi Yönetimi Ara Sonucu Olarak Örgütsel Yaratıcılık Örgütsel Verimlilik ve E-Devlet Araştırma Modeli Hipotezleri Modelin İstatistiksel Analizi Örneklem Güvenirlik ve Geçerlilik Analizi Yapısal Modelin Değerlendirilmesi Araştırma Modeli Değişkenlerinin Tahminleri Araştırma Modeli Ölçme Eşitlikleri Araştırma Modeli Yapısal Eşitlikleri Araştırma Modeli İndirgenmiş Eşitlikleri Araştırma Modeli Uyum İyiliği İstatistikleri Araştırma Modeli Sonuçlarının Yorumu Bilgi Yönetimi Sağlayıcıları Yönünden Bilginin Yaratılması Yönünden Bilgi Yönetimi Sağlayıcıları,Örgütsel Yaratıcılık ve Verimlilik Yönünden SONUÇ VE ÖNERİLER KAYNAKÇA EKLER vi

9 EK-1: ARAŞTIRMA MODELİ YOL DİYAGRAMI KATSAYI TAHMİNLERİ EK-2 ARAŞTIRMA MODELİ YOL DİYAGRAMI- T DEĞERLERİ EK-3 TBMM İDARİ TEŞKİLAT ŞEMASI EK-4 ANKET SORULARI ÖZET SUMMARY vii

10 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1- Örgütlerde açık ve örtük bilginin kullanımı Tablo 2. Bilgi Yönetimi teorileri ve kullanımı Tablo 3. Bilgi yaratılması ve yenilik karşılaştırması Tablo yıllarında Kanunlar ve Kararlar Müdürlüğünce Gerçekleştirilen Başlıca İşler Tablo yılında Kütüphane Dokümantasyon ve Tercüme Müdürlüğünce Gerçekleştirilen Çeşitli İş ve Etkinlikler Tablo.6- Tutanak Müdürlüğünce Genel Kurul,Komisyon ve Başkanlık Divanında Tutulan Tutanak Sayıları Tablo 7 Anketin Örgüt Yapısına Göre Değerlendirilmesi Tablo 8- Anketin Örgüt Yapısına Göre Değerlendirilmesi Tablo 9- Anketin Örgüt Yapısına Göre Değerlendirilmesi Tablo 10- Anketin Örgüt Yapısına Göre Değerlendirilmesi Tablo 11- TBMM Genel Sekreterliği Personel Dağılımı Tablo 12- Anketin İnsan Unsuruna Göre Değerlendirilmesi Tablo 13- Anketin İnsan Unsuruna Göre Değerlendirilmesi Tablo 14 Anketin Öğrenme Değişkenine Göre Değerlendirilmesi Tablo 15 Anketin Öğrenme Değişkenine Göre Değerlendirilmesi Tablo 16- Anketin İşbirliği Değişkenine Göre Değerlendirilmesi Tablo 17- Anketin İşbirliği Değişkenine Göre Değerlendirilmesi Tablo 18- Anketin Güven Değişkenine Göre Değerlendirilmesi Tablo 19- Anketin Güven Değişkenine Göre Değerlendirilmesi viii

11 Tablo 20- TBMM Genel Sekreterliği Bilgi ve İletişim Altyapısı Tablo 21- Anketin Bilgi ve İletişim Teknolojisi Altyapısı Değişkenine Göre Değerlendirilmesi Tablo 22- Anketin Bilgi ve İletişim Teknolojisi Altyapısı Değişkenine Göre Değerlendirilmesi Tablo 23- Ankete Cevap Verenlerin Birimlere Göre Dağılımı Tablo 24- ANOVA (Bilgi Yönetimi Sağlayıcıları) Tablo 25-ANOVA (Bilgi Yaratma Süreci-SECI). 217 Tablo 26-ANOVA (Örgütsel Yaratıcılık)..218 Tablo 27-ANOVA (Verimlilik ve e-devlet) Tablo 28. Güvenirlilik ve Geçerlilik Test Sonuçları..218 Tablo 29. Güvenirlilik ve Geçerlilik Test Sonuçları..220 ix

12 ŞEKİLLER LİSTESİ Şekil 1- Anlam Şeması. 11 Şekil: 2 Veride n Enformasyona Şekil 3: Bilgi Yaratma Biçimleri Şekil 4. Bilgi Yönetimi Bölümünün Örgütteki Yeri 77 Şekil 5. Zihinsel Sermaye Ana Bileşenleri Şekil 6-Beş Katmanlı Bilgi Yönetimi Teknoloji Mimarisi..143 Şekil 7-Yedi Katmanlı Bilgi Yönetimi Teknoloji Mimarisi Şekil 8- Bilgi Yönetimini Etkileyen Faktörlerin Verimliliğe Etkisi Araştırma Modeli x

13 KISALTMALAR ANOVA BILYAR BIR BIT BITDES BTD DMA DIS e-devlet EDEVLET e-dtr EKR GVN ICS INSAN ISB KULTUR Varyans Analizi Modeldeki bilgi yaratma değişkeninden oluşan örtük değişken Ankette kullanılan Birleştirme değişkeni Bilgi ve İletişim Teknolojileri Modeldeki Bilgi ve İletişim teknolojisi altyapısı örtük değişkeni Ankette kullanılan Bilgi ve İletişim altyapısı değişkeni Belge Yönetimi Standardı (Document Management Allience) Ankette kullanılan Dışsallaştırma değişkeni Elektronik Devlet Modeldeki e-devlet değişkeninden oluşan örtük değişken E-Dönüşüm Türkiye Projesi Ankette kullanılan e-devlet değişkeni Ankette kullanılan Güven değişkeni Ankette kullanılan İçselleştirme değişkeni Modeldeki T-tipi beceri değişkeninden oluşan örtük değişken Ankette kullanılan İşbirliği değişkeni Modeldeki işbirliği ve güven değişkenlerinden oluşan örtük değişken LISREL MERKEZ MRK OGR Yapısal Eşitlik Modellemesi Paket Programı Modeldeki merkezileşme değişkeninden oluşan örtük değişken Ankette kullanılan Merkezileşme değişkeni Ankette kullanılan Öğrenme değişkeni xi

14 ORGYARAT Modeldeki örgütsel yaratıcılık değişkeninden oluşan örtük değişken POP/SMTP RSM Say2000 SECI SOS SPSS TCL/TK TCP/IP VERIM VPN VRM WWW TTB YRT Elektronik İleti Protokolü/Basit Mesaj Aktarma Protokolü Ankette kullanılan Resmileşme değişkeni Maliye Bakanlığı Saymanlık Uygulaması Bilgi yaratma süreci Ankette kullanılan Sosyalleşme değişkeni Sosyal Bilimler İçin İstatistik Paket Programı Araç Komut Dili Internet haberleşme protokolü Modeldeki Verimlilik değişkeninden oluşan örtük değişken Sanal Özel Ağ (Virtual Private Network) Ankette kullanılan Verimlilik değişkeni Dünya çapında ağ Ankette kullanılan T-tipi beceri değişkeni Ankette kullanılan Örgütsel yaratıcılık değişkeni xii

15 Giriş I- Konunun Önemi Güç, kalkınma,ilerleme, gelişme,egemen olma ile ilgili ne kadar kavram varsa şu veya bu ölçüde bilgiyle ilgilidir. Bilgi tarım toplumundan sanayi toplumuna geçiş ile bilimsel devrimin gerçekleşmesinde dinamo rolü üstlenmiştir. Bilimsel devrim bilgi üretim,yönetim ve geliştirme süreçlerinde büyük bir dönüşümün gerçekleşmesini sağlamıştır. 1 Bilginin önemi, politikadan sanata yaşamın çeşitli alanlarında, iş ve insan ilişkilerinde şüphesiz uzun yıllardan beri bilinmektedir. Çok eski çağlardan beri bilgi sahibi kişiler yüceltilmiş, bilgi edinme amacıyla yapılan çalışmalar övgü ile anılmış ve bilginin korunması için büyük özen gösterilmiştir. Bilginin aktarılmasında ilk çağlardan başlayarak masallar, hikayeler ve destanlar aracı olmuştur. 12. yüzyıldan sonrada üniversiteler, kitaplar önemli roller üstlenmişlerdir. Son yıllarda iletişimi ve işbirliğini kolaylaştıran teknolojinin gelişmesiyle çok sayıda taraftarı olan Bilgi Çağı na girilmiştir. 2 Bilgi Yönetimi, işletmenin ürettiği mal veya hizmetlere yüksek katma değer katarak rekabet avantajı sağlayacak şekilde bilgi kaynaklarının tespitine ve bu kaynaklardan etkin yararlanmaya dayalı bir uygulama olması nedeniyle literatürde artan bir biçimde yer almaya başlamıştır. Genel olarak kâr amacı güden işletmelerde (kurumlarda) incelenen Bilgi Yönetiminin, hizmet üreten kamu kurumlarında nasıl ele alınması gerektiği ve bu tür kurumlarda 1 Yeniçeri Ö., İnce M., Bilgi Yönetim Stratejileri ve Girişimcilik, IQ Kültür Sanat Yayıncılık: 153,Araştırma-İnceleme Dizisi:114, 1. Baskı, Aralık 2005, s.17 2 Barutçugil İ., Bilgi Yönetimi, Kariyer Yayınları:24, Yönetim Dizisi: 7, İkinci Baskı, Ekim 2002 s.19 1

16 verimliliği nasıl etkilediği konuları da incelenmelidir. 3 Zira kamu kurumlarının gerek örgüt yapısı gerek yönetim biçimi gerekse faaliyet alanı (yasama, sosyal güvenlik, adalet,sağlık,eğitim vd.) gibi başta gelen konularda özel sektör kurumlarına göre farklılık göstermektedir. Bu itibarla bilgi yönetimi uygulamasının kamuda özel sektör kurumlarına nazaran daha farklı ele alınması gerektiği ortaya çıkmaktadır. 4 Bilgi yönetiminde önemli bir unsur olan insanın (çalışanın) kamuda istihdamında liyakatin ikinci planda kalması, atamalarda siyasi tercihlerin ağır basması gibi nedenler kamuda etkin bilgi yönetimini zorlaştırmaktadır. Örgüt sosyolojisi uzmanları kamu kurumlarını kendi temel görevlerini istikrarlı ve düzenli bir biçimde yapan, görevlerini engelleyecek veya kesintiye uğratacak değişimlere direnç gösteren tekel durumunda olan büyük bir hiyerarşik yapılar olarak görmektedirler. 5 Örneğin Türkiye de kamuda örgüt yapılanması yasa ile belirlenmiş ve genel olarak hiyerarşiktir ve bu hiyerarşik yapının yeniden düzenlenmesi oldukça zaman alıcıdır. Bu tür bir örgüt yapısında kamu çalışanı(memur) örtük bilgisini rahatlıkla ortaya koyabileceği bir ortam bulamayabilir veya paylaşamayabilir. Özel sektör örgütlerinde görgül araştırmalarla da ortaya konmuş olan bilgi yönetimini etkileyen faktörlerin aynı şekilde kamu sektörü örgütlerinde de geçerli olup olmadığı veya ne ölçüde geçerli olduğu incelemeye muhtaçtır. 3 Cong X., Pandya K.V., Issues of Knowledge Management in Public Sector, Academic Conferences, OECD, Knowledge Management: Learning-by-Comparing Experiences from Private Firms and Public Organizations, 2001, (CERI/CD)2 5 Borins S., Leadership and Innovation in Public Sector, Leadership & Organization Development Jounal, 2002, Vol.23, No.8, p:467 2

17 Küreselleşme, bilgisayar ve iletişim alanındaki gelişen teknolojiler, bilgi merkezli firma anlayışı 6,gereksinimlerdeki hızlı değişimler ve genel olarak artma eğilimi gösteren nüfus gibi parametrelere bakıldığında bilgiye olan gereksinimin, bilgi kullanımının önemini ve doğal olarak da bilgi yönetiminin önemini artırmaktadır. Albrect in 7 ortaya koyduğu gibi geleceğin iş dünyası sekiz büyük eğilime ayak uydurmak zorundalar. Bu eğilimlerin başında özel sektör için müşterilerin, kamu sektörü için de vatandaşların artık çok daha özgül talep ve tercihleri olduğu, enformasyonun kar getirmeyen bir varlık, bilginin ise rekabet üstünlüğü sağlayacak bir varlığa dönüşmesi, bilgi-yoğun örgütlerin fikri ve sinai haklarla ilgili yasal mücadelelerinin artacağı gelmektedir. Özel sektör örgütleri yaşamlarını sürdürmek, kamu sektörü örgütleri vatandaşlara daha iyi hizmet vermek için o çok önemli kaynak olan bilgiyi iyi yönetmek zorundadırlar. Küresel ekonomide bir şirketin en büyük rekabet avantajı olan bilgi aynı zaman da şirketi diğer şirketlerden farklı kılan bir unsurdur. 8 Dolayısıyla, Bilgi Yönetiminin artan önemini kavrayamayan kurumlar rekabet etme gücünü kaybedebilmekte ve piyasadan çekilmek zorunda kalabilmektedir. 9 Bu durum bize göre, toplumun refah açısından geri kalmasına ve gün geçtikçe yaşam kalitelerinin düşmesine yol açmaktadır. 6 Prusak L., Where Knowledge Management Come From, IBM System Journal, Vol. 40, No:4, 2001 pp: Albrecht K., Eight Supertrends Shaping the Future of Business, The Futurist, Spt/Oct. 2006, Vol.40, No.5,p: Davenport T.H., Prusak L., İş Dünyasında Bilgi Yönetimi, Rota Yayınları, 2001, 1.Basım, s: OECD, a.g.m s:3 3

18 Küreselleşme kurumların iş yapma şeklini değiştirmekte, toplumların yaşam şeklini büyük ölçüde etkilemektedir. Bilgisayar ve iletişim alanındaki hızlı teknolojik gelişmeler ise piyasada büyük bir rekabetin yaşanmasına sebep olmaktadır. Kurumların böyle bir ortamda kalabilmesinin ve yaşamını sürdürebilmesinin temel şartı, hızla gelişen bilgi ve iletişim teknolojilerini de kullanarak amaca uygun bilgileri üretebilmeleri, kurum içi ve dışında üretilen amaçlarına yönelik bütün bilgilerin toplanması,sınıflanması, aktarılması ve etkin kullanımını içeren verimli bir bilgi yönetimi sistemini uygulamaktır. Burada konuya kamu sektörü açısından bakıldığında rekabet dolayısıyla bazı kamu hizmetlerinin (eğitim,sağlık, gibi) özel sektör tarafından hatta uluslararası şirketler tarafından da yapılmaya başlandığı görülmektedir. Örneğin eğitim konusunda özel sektör firmaları Internet aracılığıyla uzaktan eğitim ile hizmet verirken kamu sektörü buna eğitim birimlerinin Internete bağlanmaları ve bilgisayar alımı için hızlı bir şekilde yatırım yaparak cevap vermektedir. 10 Kurumların verimliliğinde bilgi, kritik bir başarı faktörü olmaya başladığı günümüzde kurumlarda bilgi yönetimi uygulaması bir yatırım kararı olup bu kararın her yatırım kararı gibi sonuçlarının tanımlanması ve ölçülmesi gerekir. Bunu ölçmek için kurumların bilgi yönetimi temelinde kriterleri belirlemesi gerekir. Ancak genel kabul görmüş bir kriteri belirlemenin de güç olacağı açıktır. 10 OECD, a.g.m s:9 4

19 II- Araştırmanın Amaç ve Hipotezleri Araştırmanın amacı, TBMM Genel Sekreterliği nin TBMM nin yasama ve denetim faaliyetini verimli bir şekilde sunmasına yardımcı olacak bilgi yönetimi sisteminin kurulması ve kurulacak bilgi yönetimi sistemini etkileyen faktörlerin kurumda ne derecede etkisi olduğunu aşağıda belirtilen hipotezler aracılığıyla test edilmesidir. Günümüzde, genel olarak özel sektör kuruluşlarında uygulanmakta olan bilgi yönetimi sistemi uygulamasında, bilgi yönetimi sağlayıcılarının bilgi yaratma sürecine olumlu etkisi olduğu, bilgi üretme sürecinin örgütsel yaratıcılığı tetikleyeceği ve bunun da örgütün verimliliğine olumlu katkı sağladığı ortaya konmuştur. Araştırmamızda, bir kamu kurumu olan TBMM Genel Sekreterliği nde bilgi yönetimi sistemi sağlayıcılarının hemen hemen aynı olumlu etkiye sahip olduğu hipotezleri test edilmektedir. Buna göre: H1: Bilgi yaratma süreci ile güven arasında olumlu bir ilişki vardır. H2: Bilgi yaratma süreci ile işbirliği arasında olumlu bir ilişki vardır. H3: Bilgi yaratma süreci ile öğrenme arasında olumlu bir ilişki vardır. H4:Bilgi yaratma süreciyle ademi merkezileşme arasında olumlu bir ilişki vardır. H5: Bilgi yaratma süreciyle resmileşme arasında olumsuz bir ilişki vardır. H6: Çalışanların T-tipi beceriye sahip olmasıyla bilgi yaratma arasında olumlu ilişki vardır. H7: Bilgi yaratma süreciyle teknoloji arasında olumlu bir ilişki vardır. H8: Bilgi yaratma süreciyle örgütsel yaratıcılık arasında olumlu bir ilişki vardır. H9: Örgütsel yaratıcılık ile örgütsel verimlilik arasında olumlu bir ilişki vardır. H10: Örgütsel yaratıcılık ile e-devlet arasında olumlu bir ilişki vardır. 5

20 III- Araştırmanın Kapsamı Araştırmanın çalışma alanı, bilgi yönetimi sağlayıcılarının bilgi yaratma sürecine olumlu etkisini ölçmek için incelediğimiz TBMM Genel Sekreterliği dir.ayrıca araştırmada bilgi yönetimi sağlayıcılarının sadece bilgi yaratma sürecine etkisi ele alınmakta, bilgi yönetimi sürecini içeren bilginin paylaşılması ve kullanılması kapsam dışına bırakılmaktadır. IV- Araştırma Yöntemi ve Teknikleri Araştırmanın veri kaynağını TBMM Genel Sekreterliği Merkez Teşkilatı birimlerinde memur ve yönetici sıfatıyla çalışanlara Şubat 2007 de uygulanan anket 11 oluşturmaktadır. Anket, Likert ölçeğinde sayıları ile gösterilen beş kategoride ele alınmakta ve 1 en olumsuzu, 5 en olumluyu ifade etmektedir. Ankete 110 kişilik yönetici grubu, 162 kişilik memur grubu olmak üzere 272 kişi cevap vermiştir. Memur ve yönetici grubundan elde edilen cevapların farklı olup olmadığı ise varyans analizi (ANOVA) ile test edilmiştir. Araştırmada, bilgi yönetimi sağlayıcılarının bilgi yaratma sürecine etkileri, bilgi yaratma süreci ile örgütsel yaratıcılık arasındaki ilişkiyi ve örgütsel yaratıcılığın örgüt verimliliğine etkilerinin teorik arka planı verilmiş, bu teorik arka plandan hareketle oluşturulan model, Yapısal Eşitlik Modellemesi 13 (Structural Equations Modelling) ile incelenmiş ve LISREL paket programı kullanılmıştır. 11 Ek-4 TBMM Genel Sekreterliği Bilgi Yönetimi Yeteneği Anketi 12 Moser C.A.,Kalton G., Survey Methods in Social Investigation, Heinemann Educational Books, London,1979, Second Edition, p: Loehlin J.C., Latent Variables Models: An Introduction to Factor,Path and Structural Eqeation Analysis, Fourt Edition, 2004, Lawrence Erlbaum Associates, Publishers, Mahwah New Jersey 14 Jöreskog K.,Sörbom D., Oct. 2001, Scientific Software International Inc., 6

21 Yapısal eşitlik analizlerinin amacı, önceden belirlenen ilişki örüntülerinin toplanan veri tarafından doğrulanıp doğrulanmadığını ortaya koymaktır. Bu çalışmada ortaya konan teori ise; bilgi yönetimi sağlayıcılarının (kültür, öğrenme, yapı, insan ve teknoloji) bilgi yaratma sürecine olumlu etki yaptıkları ve bilgi yaratma sürecinin ise örgüt yaratıcılığını olumlu etkileyeceğini ve bunun neticesinde verimliliği ve kamu sektörü için e-devleti olumlu etkileyeceğidir. Yapısal eşitlik analizlerinde ilk yapılan çalışma ölçme modelinin testidir. 15 Bu testler, SPSS 10.0 paket programıyla yapılan güvenirlik ve geçerlilik testleridir. Modelleme açısından yapısal eşitlik çalışmaları üç türe (doğrulayıcı modelleme,alternatif modelleme, model geliştirme) ayrılmaktadır. Bunlar arasında en çok kabul göreni ise alternatif modellemedir. Alternatif modellemede bir dizi değişken arasındaki ilişkilerin açıklanmasından birden fazla modelin aynı düzeyde sonuçlar vermesi her zaman mümkün olmakta, ayrıca söz konusu değişkenler arası ilişkilere dair olası en iyi açıklamanın test edilen model tarafından üretildiğine dair güçlü kanıtların sunulmasına olanak tanımaktadır. 16 Dolayısıyla çalışmamızda çok sayıda değişkeni modele dahil ederken veya çıkarırken hangi kritere göre bunun yapıldığı daha kolay anlaşılacağı alternatif modelleme kullanılmaktadır. V- Araştırmanın Düzeni Araştırma Giriş bölümü ve üç bölümden oluşmaktadır. 15 Şimşek Ö.F. Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş- Temel İlkeler ve Uygulamalar, Ekinoks Yayınları, Ankara, Şimşek Ö.F. a.g.e s:3-4 7

22 Giriş kısmında konunun önemi, araştırmanın amacı ve kapsamı ile kullanılan yöntem ve teknikler anlatılmakta ve ağırlıklı olarak kullanılan kaynaklar yer almaktadır. 1. Bölüm de, bilgi kavramı ve bilginin gelişimi ele alınmaktadır. Bilginin gelişim sürecinde veri, enformasyon, bilgi ve bilgelik kavramları ele alınmakta ve veriden enformasyona, enformasyondan bilgiye ve bilgiden bilgeliğe geçiş açıklanmaktadır. Ayrıca bilginin sınıflandırılması da ele alınmaktadır. 2. Bölüm de, bilgi yönetimi kavramını ayrıntılı ele alınmakta ve bilgi yönetiminin amacı açıklanmaktadır. 2.1 bölümünde ayrıca bilgi yönetimini etkiyen faktörler incelenmektedir. 2.2 bölümünde ve 2.3 bölümünde sırasıyla, verimlilik ve yenilik kavramları incelenmekte ve bu kavramların bilgi yönetimi ile ilişkisi ele alınmaktadır. 2.4 bölümünde, bilgi yönetim sistemi teknolojik mimarisi ele alınmakta ve bu mimariyi oluşturan katmanların işlevleri anlatılmaktadır. 2.5 bölümünde, bilgi yönetim sisteminin genel olarak kamu kurumlarında nasıl ele alındığı ve e-devlet ile bilgi yönetiminin kamu kurumlarında uygulanabileceği ifade edilmektedir. 8

23 2.6 bölümünde, TBMM Genel Sekreterliği nde bilgi faaliyetleri ele alınmakta ve bu faaliyetlerin bilgi yönetimi sağlayıcıları açısından incelenmesine yer verilmektedir. 3. Bölüm de, kurulan araştırma modelinin; değişkenleri, hipotezleri açıklanmakta ve yapılan istatistiksel analizler ve yorumlar yapılmaktadır. Sonuç ve Öneriler kısmında, araştırmanın sonuçları değerlendirilmekte ve TBMM Genel Sekreterliği nde bilgi yönetimi sistemi kurulması için yapılan öneriler yer almaktadır. Ekler bölümünde ise, araştırmada kullanılan yapısal modeldeki değişkenlerin katsayı tahminleri ve t- değerlerini içeren yol diyagramları, TBMM Genel Sekreterliği Teşkilat Şeması ve uygulanan anket soruları yer almaktadır. VI- Araştırmanın Kaynakları Araştırma sürecinde, Başkent Üniversitesi,Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi,Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi, TBMM Kütüphaneleri ile çevrimiçi veri tabanları ve Internet üzerindeki bilgi kaynakları kullanılmıştır. Çalışmada yararlanılan çevrimiçi kitaplar ve makalelerin yer aldığı Internet siteleri arasında, <http://www.ebrary.com <http://www.proqest.umi.com önemli bir yer tutmaktadır. 9

24 Gerek araştırma modelinin oluşturulmasında gerek araştırma modeline veri sağlayan anket sorularının oluşturulmasında aşağıdaki makalelerden ağırlıklı olarak yararlanılmıştır. Gold A.H., Malhotra A., Segars A.H, Knowledge management: An Organizational Capabilities perspective, Journal of Management Information System, 2001, Vol. 18, No. 1, pp: Lee H., Choi B., Knowledge Management Enablers, Processes and Organizational Performance: An Integrative View and Empirical Examination, Journal of Management Information System, 2003, Vol.20, No.1, pp: Lee Y-C, Lee S-K, Capabilities, Processes, and Performance of Knowledge Management: A Structural Approach, Human Factors and Ergonomics in Manufacturing, 2007, Vol. 17, No: 1, pp: Ayrıca e-devlet ve kamu kesiminde bilgi yönetimi için OECD,Devlet Planlama Teşkilatı ve Sayıştay ın Internet sitelerinden yararlanılmıştır. Bilgi yönetimi için yararlanılan diğer Internet siteleri ise; <http://www.brint.com, <http://www.bilgiyonetimi.org, <http://www.skyrme.com, <http://www.digitaldevlet.net dir. Tezin yazımında ise Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından hazırlanan tarihli aşağıdaki yönerge kullanılmıştır. Tez Yazım Yönergesi: <http://sosbilens.ankara.edu.tr/dosyalar/tezyazimyönergesi.doc 10

25 I. BÖLÜM BİLGİ KAVRAMI VE BİLGİNİN GELİŞİMİ 1.Bilgi Kavramı ve Bilginin Gelişimi : Veri, Enformasyon, Bilgi, Bilgelik (akıl ) Bilgiyi nelerin oluşturduğu tartışma konusu olmuştur. Bu hususu açıklamak için ; veri, enformasyon, bilgi ve bilgelik-akıl arasındaki farklılıkları belirlemek daha yardımcı olacaktır. Veri, enformasyon, bilgi ve bilgelik yukarı doğru bir sıradüzen içinde en Enformasyon-Bilgi-Bilgelik) uzanan bir zincirdir Bir bağlamdan çıkarılan rakamlar, kelimeler veriyi temsil etmektedir. Bağlama ilave yapıldığında yani bir katkıda bulunulduğunda veri enformasyona dönüşmektedir. İnsanların tecrübe ve yargılarına dayanarak kullanılan enformasyon ise bilgiyi oluşturur. Bilgelik ise, değişen şartlar çerçevesinde ileriyi çok alıntı yapılan ve veriden bilgeliğe (VEBB-Veri- görebilme yeteneğine sahip olmadır. Bilgelik, kendi ihtisas alanındaki tecrübelerinin toplamıdır. Bilgelik ayrıca, sağlıklı değerlendirme ve karar verme konusunda bilgiyi nasıl kullanacağının anlayışı olarak da tanımlanmaktadır. 19 Şekil 1 de bilginin gelişimi özetlenmiştir. Sistematik İ irgeyic nd i Nedenini Bilmek (Know-Why) Nasılı Bilmek( Know-How) Neyi Bilmek (Know-What Gerçek Akıl- Bilgelik-(Wisdom) Anlayış-Vukuf(Understanding) Bilgi (Knoowledge) Enformasyon Veri (Data) Varlıklar Keşfetme,buluş, muhakeme, sezgi,soyutlama,değerler Enformasyon işleme, yeniden şekillendirme, öğrenme,kümeleme,yapma Veri işleme, düzenleme, ayıklama,hesaplama,raporla ma Simgeleme,kaydetme,depolama Şekil 1- Anlam Şeması Kaynak: C.C Aktan, İ.Y. Vural, Bilgi Çağında Bilginin Yönetimi, Bilgi Çağı ve Bilgi Yönetimi ve Bilgi sistemleri,çizgi Kitapevi, Şubat 2005, 1. Baskı,s: 6, 17 Ackoff R.L., From Data to Wisdom, Journal of Applied System Analysis, 1989, Vol.16,, p: Hey J., The DIKW Chain: The Metaphorical Link, 2004, (Erişim Tarihi: Kasım 2006) 19 Montano B., Innovations of Knowledge Management, IRM Press, 2004, s: 302, 11

26 1.1. Veri Anlam Şemasının ilk basamağında yer alan veri, bilişimde kullanıldığı şekliyle olgu, kavram veya komutların, iletişim, yorum ve işlem için elverişli biçimli gösterimi olarak Türk Dil Kurumu 20 tarafından tanımlanmaktadır. Elverişlilik, kişiler ya da otomatik makinelerle iletişim,yorum ya da işleme uygunluk biçiminde düşünülür. Yeniçeri ve İnce 21 veriyi çeşitli durumların, gözlemlerin veya oluşumların her türlü gösterimidir. Veri, olaylar hakkındaki birbirinden ayrı, nesnel gerçekleri ifade eder. Bilginin hammaddesi olan veri, miktarları, eylemleri, olguları vs. temsil eden, tesadüfi olmayan, rastgele bir araya gelmemiş olan sembollerden oluşan bir grup olarak tanımlamaktadırlar. Aktan ve Vural 22 ise veriyi, gözlemlenebilen, ölçülebilen veya hesaplanabilen bir davranış veya tutuma ait değerdir. Veri, kavramsal bir çerçeve ve yapı içerisinde bulunan bir tür enformasyon şeklinde tanımlamaktadır. Zaim 23 ise veriyi bir organizasyonda veya fiziki çevrede gelişen hadiseleri temsil eden, insanların anlayabileceği ve kullanabileceği şekle dönüştürülmemiş ham gerçeklerdir. Bu yönüyle veri geçmişten veya gelecekten bağımsız olarak bir olayın veya vakanın münferit olarak tespit edilmesi olarak ifade etmektedir. Verinin bilgisayar alanındaki tanımı ise, zihinsel veya bilgisayarda işlene(bile)n/dönüştürüle(bile)n her şey olup bu genel görüş temel olarak bilgisayar programcısının algılamasına aittir. 24 şeklinde verilmektedir. 20 (Erişim Tarihi tarihi: ) 21 Yeniçeri Ö., İnce M., a.g.e., s Aktan C.C., Vural İ.Y:, a.g.e., s Zaim H., Bilginin Artan Önemi ve Bilgi Yönetimi, İşaret Yayınları 2005, s (Erişim Tarihi: ) 12

27 Veri, kağıt üzerinde veya elektronik ortamda bulunan enformasyonun herhangi bir biçimidir. Elektronik ortamda olan verinin biçimi; veritabanındaki veri, metin, görüntü, ses verisi olabilir. Ayrıca, bilgisayar tarafından okunan ve yazılan ama bir uygulama programında kullanılan komutlar dışında kalan her şey veri olarak dikkate alınır. Kelime işlem dokümanındaki metnin aksine, sadece veritabanında depolanan veri olarak dikkate alınmaktadır. 25 Bu durum kelime işlem dokümanındaki metinler içinde yer alan verinin işlenmesi, düzenlenmesi, erişim ve paylaşıma hazır hale getirilmesi zorunluluğunu ortaya koymaktadır. Modern kuruluşlar genellikle verileri bir çeşit teknoloji sisteminde depolarlar. Finans, muhasebe, pazarlama gibi departmanlar verileri genel olarak bir uygulama yazılımı aracılığıyla bilgisayar sistemine girerler. Yakın zamana kadar sisteme girilen veriler merkezi enformasyon sistemleri birimlerince yönetiliyor ve yönetimden ya da şirketin diğer bölümlerinden verilerle ilgili bir istek geldiğinde bu birim yanıt veriyordu. Günümüzdeki eğilim ise gelişen yazılım ve teknolojinin de etkisiyle verilerin daha az merkezileşmesi ve çalışanların masalarındaki bilgisayar aracılığıyla istedikleri verilere erişebilmesi şeklindedir. Ayrıca, masaüstü bilgisayarların dışında hareketliliğin (mobility) artmasına paralel olarak kullanıcılar el tipi bilgisayarları ile kurumun içinden veya kurum dışından istedikleri verilere güvenli ve hızlı bir şekilde erişebilmektedir. Niceliksel açıdan şirketler veri yönetimi işini; maliyet, hız ve kapasite cinsinden değerlendirirler. Bir veriyi arayıp bulmak ne kadar maliyetlidir? Veriyi sistemimize ne kadar sürede alabilir ya da sistemdeki veriye ne kadar sürede 25 BECKH0CJUMEKJVN?term=data&x=0&y=0 (Erişim Tarihi: ) 13

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi İLETİŞİMLETİŞİİŞİM İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi amaçlarla iletişim kurmaya devam

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Müfredat I. Yarıyıl Bilimsel Araştırma Yöntemleri Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Kredi AKTS Güz 3 3 6 Dili Seviyesi Yüksek Lisans Türü Zorunlu Amacı Öğrencilerin bilim ve bilim felsefesi konusunda

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

3. sınıf. Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste

3. sınıf. Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste 3. sınıf 5. Yarıyıl (Güz Dönemi) Bilgi Kaynaklarının Tanımlanması ve Erişimi I (AKTS 5) 3 saat Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste Kütüphane Otomasyon

Detaylı

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 HAZIRLAYAN: MURAT KOÇAK Müfettiş KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Teftiş Kurulu

Detaylı

VERİ MADENCİLİĞİNE BAKIŞ

VERİ MADENCİLİĞİNE BAKIŞ VERİ MADENCİLİĞİNE BAKIŞ İçerik Veri Madenciliği Neden Veri Madenciliği? Veri ve Veri Madenciliğinin Önemi Günümüzde Kullanılan Veri Madenciliğinin Çeşitli İsimleri Veri Madenciliği Nedir? Neden Veri Madenciliği?

Detaylı

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri VERİ KAYNAKLARI YÖNETİMİ İ İ 5. ÜNİTE GİRİŞ Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri yönetimidir. Geleneksel yada çağdaş, birinci yada ikinci elden derlenen veriler amaca uygun veri formlarında tutulur.

Detaylı

4.Sınıf. Dersin amacı öğrencilerin Türkiye deki idari ve yasal düzenlemeler hakkında bilgi sahibi

4.Sınıf. Dersin amacı öğrencilerin Türkiye deki idari ve yasal düzenlemeler hakkında bilgi sahibi 4.Sınıf 7. Yarıyıl (Güz Dönemi) Yönetim ve Mevzuat (AKTS 4) 3 saat Dersin amacı öğrencilerin Türkiye deki idari ve yasal düzenlemeler hakkında bilgi sahibi olmasını sağlamaktır. Türkiye Cumhuriyeti nin

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER Özgül ÜNLÜ HBÖ- HAREKETE GEÇME ZAMANI BU KONU NİÇİN ÇOK ACİLDİR? Bilgi tabanlı toplumlar ve ekonomiler bireylerin hızla yeni beceriler edinmelerini

Detaylı

Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri

Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri Organizasyonun bilgi ihtiyacını analiz etmek ve bu ihtiyacı karşılamak için enformasyon planı geliştirmek, Bilgi ve Belge işlemlerini

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders Kodları AKTS

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders Kodları AKTS Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO501 Eğitimde Program Geliştirme 3 0 3 8

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin

Detaylı

İçİ İç ndek ndek ler Birinci Kısım GİRİŞ 1. Dijital Devrim...3 2. Yeni Ekonomi...19 3. Küreselleşme ve Değişim...35

İçİ İç ndek ndek ler Birinci Kısım GİRİŞ 1. Dijital Devrim...3 2. Yeni Ekonomi...19 3. Küreselleşme ve Değişim...35 İçindekiler Birinci Kısım GİRİŞ 1. Dijital Devrim...3 Küreselleşme... 4 Fütüristlerin Görüşleri... 7 Bilgi Toplumu... 8 Kağıtsız Fabrikalar... 9 Tek Kişilik Şirketler...10 Küresel Üretici...11 Küresel

Detaylı

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi Cilt:22 Sayı:1, Yıl:2007, ss:105-121 MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Murat Selim SELVİ * Hatice ÖZKOÇ

Detaylı

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24 iv İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR... İ ÖZET... İİ ABSTRACT... İİİ İÇİNDEKİLER... İV KISALTMALAR DİZİNİ... X ŞEKİLLER DİZİNİ... Xİ ÇİZELGELER DİZİNİ... Xİİİ GİRİŞ GİRİŞ... 1 ÇALIŞMANIN AMACI... 12 ÇALIŞMANIN

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Okuma-Yazma Öğretimi Teori ve Uygulamaları ESN721 1 3 + 0 7 Okuma yazmaya hazıroluşluk, okuma yazma öğretiminde temel yaklaşımlar, diğer ülke

Detaylı

2015 YILI GİRİŞİMCİLİK SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM MODÜLLERİ KATALOĞU

2015 YILI GİRİŞİMCİLİK SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM MODÜLLERİ KATALOĞU 2015 YILI GİRİŞİMCİLİK SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM MODÜLLERİ KATALOĞU ZORUNLU EĞİTİM MODÜLLERİ ( 30 SAAT) Kodu Adı Açıklama Modül Saati Eğitim Yöntemi (*) GSER01 GSER02 GSER04 GSER14 Girişimciliğin Temelleri

Detaylı

MATEMATİĞİ SEVİYORUM OKUL ÖNCESİNDE MATEMATİK

MATEMATİĞİ SEVİYORUM OKUL ÖNCESİNDE MATEMATİK MATEMATİĞİ SEVİYORUM OKUL ÖNCESİNDE MATEMATİK Matematik,adını duymamış olsalar bile, herkesin yaşamlarına sızmıştır. Yaşamın herhangi bir kesitini alın, matematiğe mutlaka rastlarsınız.ben matematikten

Detaylı

YEREL YÖNETİMLERDE İNTERNET KULLANIMI ve BULDAN BELEDİYE Sİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLERDE İNTERNET KULLANIMI ve BULDAN BELEDİYE Sİ ÖRNEĞİ YEREL YÖNETİMLERDE İNTERNET KULLANIMI ve BULDAN BELEDİYE Sİ ÖRNEĞİ Öğr. Gör. Özlem FEDAİ DENİŞ Pamukkale Üniversitesi, İ.İ.B.F GİRİŞ Türkiye de yerel yönetimlerin kamu bütünü içindeki payı 1950 li yıllardan

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE...

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... 1 1.1. HALKLA İLİŞKİLERİN TANIMI... 1 1.1.1. Halkla İlişkilerin Farklı Tanımları... 2 1.1.2. Farklı Tanımlarda Halkla İlişkilerin Ortak Özellikleri

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Yönetim Bilgi Sistemleri BBA 384 Bahar 3+0+0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Yönetim Bilgi Sistemleri BBA 384 Bahar 3+0+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Yönetim Bilgi Sistemleri BBA 384 Bahar 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı. Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği

Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı. Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği Bilgi Sistemleri Yönetim Bilgi Sistemleri Para, insangücü, malzeme, makine, teknoloji ve bilgi gibi

Detaylı

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde; Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Detaylı

1 PAZARLAMA ARAŞTIRMASI

1 PAZARLAMA ARAŞTIRMASI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 PAZARLAMA ARAŞTIRMASI 11 1.1. Pazarlama Araştırması Kavramı ve Kapsamı 12 1.2. Pazarlama Araştırmasının Tarihçesi 14 1.3. Pazarlama Araştırması Pazarlama Bilgi Sistemi ve

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Girişimcilik İlkeleri BBA 204 Bahar 3, 0, 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Girişimcilik İlkeleri BBA 204 Bahar 3, 0, 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Girişimcilik İlkeleri BBA 04 Bahar 3, 0, 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

VERİ TABANI SİSTEMLERİ

VERİ TABANI SİSTEMLERİ VERİ TABANI SİSTEMLERİ 1- Günümüzde bilgi sistemleri Teknoloji ve bilgi. 2- Bilgi sistemlerinin Geliştirilmesi İşlevsel Gereksinimleri 1.AŞAMA Gereksinim Belirleme ve Analiz Veri Gereksinimleri Gereksinimler

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS İŞLETME İ ANABİLİM DALI, BİLİM DALI DERS HAVUZU DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel

Detaylı

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 ENDÜSTRİYEL YAPININ YENİLİKÇİ VE BİLGİ ODAKLI DÖNÜŞÜMÜNÜN BURSA ÖRNEĞİNDE İNCELENMESİ PROJE RAPORU İÇİNDEKİLER

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ 11 1.1. İşletme Fonksiyonu Olarak Pazarlama Fonksiyonu 13 1.1.1. Pazarlama Fonksiyonları 14 1.2. Pazarlamanın Tanımı 15 1.3. Pazarlamanın

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1... 1 MESLEK DANIŞMANLIĞI HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1... 1 MESLEK DANIŞMANLIĞI HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1... 1 MESLEK DANIŞMANLIĞI HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ... 1 Meslek Seçimine Yardım Hizmetlerinin Gelişimi... 3 Meslek seçiminin dinamiğini açıklama girişimleri... 5 Avrupa Ülkelerinde Meslek

Detaylı

MEÜ. SAĞLIK BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ DERS TANIMI FORMU

MEÜ. SAĞLIK BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ DERS TANIMI FORMU MEÜ. SAĞLIK BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ DERS TANIMI FORMU Dersin Adı-Kodu: BİS 601 Örnek Genişliği ve Güç Programın Adı: Biyoistatistik Dersin düzeyi Doktora Ders saatleri ve Teori Uyg. Lab. Proje/Alan Çalışması

Detaylı

Bilgi Teknolojisinin Temel Kavramları

Bilgi Teknolojisinin Temel Kavramları Bilgi Teknolojisinin Temel Kavramları 1. Günlük yaşantıda bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? 2. Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Donanım Yazılım Bilişim

Detaylı

Karar Destek Sistemleri

Karar Destek Sistemleri Karar Destek Sistemleri Şirketler gün geçtikçe daha fazla veri toplamaktadırlar. Ve bu veri dağları içerisinde veri avına çıkmaktaırlar. Bu işlemleri kolaylaştırmak amacıyla bazı bilgisayar tabanlı sistemler

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Bileşenleri Tedarik zincirlerinde üç temel bileșenden söz edilebilir: Aktörler: Tedarik zinciri

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III Ünite:I Eğitim Psikolojisinde Bilimsel Araştırma Yöntem ve Teknikleri 13 Psikoloji ve Eğitim Psikolojisi 15 Eğitim Psikolojisi ve Bilim 17 Eğitim Psikolojisi ve Bilimsel Araştırma

Detaylı

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ 359 BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ Osman ÇİMEN, Gazi Üniversitesi, Biyoloji Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara, osman.cimen@gmail.com Gonca ÇİMEN, Milli

Detaylı

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU ULUSAL AKADEMİK AĞ VE BİLGİ MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU ULUSAL AKADEMİK AĞ VE BİLGİ MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU ULUSAL AKADEMİK AĞ VE BİLGİ MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam Madde 1- (1) Bu Yönetmelik ile Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma

Detaylı

İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR

İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 380000000001101 Hukukun leri Fundamentals

Detaylı

EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR. Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme

EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR. Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme Giriş Öğretim bir sanattır ve her sanat dalında olduğu gibi öğretim alanında da incelikler vardır. Disiplinler arası

Detaylı

GÖRÜŞME GÖRÜŞME GÖRÜŞME. Sanat vs Bilim? Görüşme Yapma Becerileri. Hangi Amaçlar için Kullanılır? (mülakat-interview)

GÖRÜŞME GÖRÜŞME GÖRÜŞME. Sanat vs Bilim? Görüşme Yapma Becerileri. Hangi Amaçlar için Kullanılır? (mülakat-interview) Görüşme Görüşme Türleri Görüşme Süreci (mülakat-interview) Nitel araştırmada en sık kullanılan veri veri toplama aracıdır. Amacı, bir bireyin iç dünyasına girmek ve onun bakış açısını anlamaktır. Odak

Detaylı

MURAT EĞİTİM KURUMLARI

MURAT EĞİTİM KURUMLARI 2013 KPSS de Testlerin Kapsamları Değişti ÖSYM tarafından yapılan açıklamaya göre 2013 KPSS de uygulanacak testlerin içeriğinde bir takım değişiklikler yapıldı. Bu değişikler başta Genel Yetenek - Genel

Detaylı

Denetleme Kurumu. BASEL II ve TEKNOLOJĐ. Ahmet Türkay VARLI Bilgi Yönetimi Daire Başkanı 31.05.2005

Denetleme Kurumu. BASEL II ve TEKNOLOJĐ. Ahmet Türkay VARLI Bilgi Yönetimi Daire Başkanı 31.05.2005 Bankacılık k Düzenleme D ve Denetleme Kurumu BASEL II ve TEKNOLOJĐ Ahmet Türkay VARLI Bilgi Yönetimi Daire Başkanı 31.05.2005 Sunumda yer alan görüşler tamamen sunum yapan kişiye ait olup, kurumsal anlamda

Detaylı

SiSTEM ANALiZi ve TASARIMI

SiSTEM ANALiZi ve TASARIMI SiSTEM ANALiZi ve TASARIMI BIL3403 Öğ. Gör. ASLI BiROL abirol@kavram.edu.tr 01.10.2012 Dersin Amacı Bu ders ile öğrenci; edindiği mesleki bilgi birikimini kullanarak sektörde uygulanabilir bir projeyi

Detaylı

DERS BİLGİLERİ PSIR 281 3 3+0 3 4. Donanım, CPU, yazılım, işletim sistemleri, internet, yönetim bilişim sistemleri, ERP sistemleri

DERS BİLGİLERİ PSIR 281 3 3+0 3 4. Donanım, CPU, yazılım, işletim sistemleri, internet, yönetim bilişim sistemleri, ERP sistemleri DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl Sosyal Bilimler için Bilgisayar Teknikleri PSIR 28 T+U Saat Kredi AKTS 3 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili İngilizce Dersin Seviyesi Lisans Dersin Türü Zorunlu Dersin

Detaylı

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 441000000001101 Fizik I Physics I

Detaylı

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programları Bilimsel Araştırma Yöntemleri I Dr. M. Volkan TÜRKER 7 Bilimsel Araştırma Süreci* 1. Gözlem Araştırma alanının belirlenmesi 2. Ön Bilgi

Detaylı

GİRİŞİMCİLİK. Dr. İbrahim Bozacı. Örnekler ve İş Planı Rehberli. Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi.

GİRİŞİMCİLİK. Dr. İbrahim Bozacı. Örnekler ve İş Planı Rehberli. Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi. Dr. İbrahim Bozacı Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi GİRİŞİMCİLİK Örnekler ve İş Planı Rehberli İş Fikri Küçük İşletme Pazarlama Aile İşletmeleri İnsan Kaynakları Hedef Kitle

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ Dr. Salih DURSUN İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ KAVRAM MODELLER UYGULAMA Beta Yay n No : 2668 İşletme - Ekonomi : 558 1. Baskı Mart 2012 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-692 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Konular Veritabanı Tasarım Aşamaları Veri Modeli Nedir? Veri Modeli Temel Bileşenleri İş Kuralları (Business Rules) İş Kurallarını Veri

Detaylı

Üniversite - Sanayi İşbirliği: Durum, Engeller ve Çözümler. Dragan Soljan, Erhan Akın, Sema Akın, Kubilay Ayturan

Üniversite - Sanayi İşbirliği: Durum, Engeller ve Çözümler. Dragan Soljan, Erhan Akın, Sema Akın, Kubilay Ayturan Üniversite - Sanayi İşbirliği: Durum, Engeller ve Çözümler Dragan Soljan, Erhan Akın, Sema Akın, Kubilay Ayturan Modern üniversiteler mezunlarına uygulanabilir gerçek bilgiyi veren, sektör, girişimcilik

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 Bilişsel Psikolojiye Giriş... 1 Bilişsel Psikoloji Nedir?... 2 Bilgi-işlem Modeli... 5 Bilişsel Psikolojinin Alanları... 7 Bilişsel Nörobilim...... 7 Duyum/Algı...... 8 Örüntü Tanıma...

Detaylı

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Tuna USLU Gedik Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Programı Özel Gebze Doğa Hastanesi Sağlık Hizmetleri A.Ş.

Detaylı

Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri

Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri 5.DÖNEM 6.DÖNEM DERSLER T U K ECTS DERSLER T U K ECTS SNF 301 FEN VE TEK. ÖĞR. 4 0 4 6 SNF 304 TÜRKÇE ÖĞRETIMI 4 0 4 6 SNF 303

Detaylı

Mehmet BOZ ULAKBİM mehmet@ulakbim.gov.tr AB 06 Pamukkale Üniversitesi 9 Şubat 2006, Denizli Neden Toplu Katalog?

Mehmet BOZ ULAKBİM mehmet@ulakbim.gov.tr AB 06 Pamukkale Üniversitesi 9 Şubat 2006, Denizli Neden Toplu Katalog? Toplu Katalog Çalışmaları; Gelişmeler Işığında Bir Değerlendirme Mehmet BOZ ULAKBİM mehmet@ulakbim.gov.tr AB 06 Pamukkale Üniversitesi 9 Şubat 2006, Denizli Kapsam Neden Toplu Katalog? Nasıl bir Sistem?

Detaylı

Kariyer ve Profesyonel Ağlar

Kariyer ve Profesyonel Ağlar Kariyer ve Profesyonel Ağlar Kariyer Fransızca carrière kelimesinden gelmektedir. Bir yere çıkan, bir yere gelen anlamına gelmektedir. Bir meslekte çalışma ve zamanla elde edilen aşama, başarı ve uzmanlıktır.

Detaylı

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015 18.10.2015 OTOMATİK KONTROL Giriş, Motivasyon, Tarihi gelişim - Tanım ve kavramlar, Lineer Sistemler, Geri Besleme Kavramı, Sistem Modellenmesi, Transfer Fonksiyonları - Durum Değişkenleri Modelleri Elektriksel

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 DEĞİŞİM OLGUSU

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 DEĞİŞİM OLGUSU İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 DEĞİŞİM OLGUSU 1.1. Değişim ve Önemi...5 1.2. Değişimin Tanımı...7 1.3. Değişimin Benzer Kavramlarla İlişkisi...10 1.4. Değişimin Nedenleri...12 1.5. Değişimin Çeşitleri...21 1.6. Değişimin

Detaylı

CBS de KURUMSALLAŞMA MA SÜRECİ. Prof Dr Tahsin YOMRALIOĞLU. www.gislab. İnsanlar. Yöneticiler. Görevleri. bilgi. information.

CBS de KURUMSALLAŞMA MA SÜRECİ. Prof Dr Tahsin YOMRALIOĞLU. www.gislab. İnsanlar. Yöneticiler. Görevleri. bilgi. information. CBS de KURUMSALLAŞMA MA SÜRECİ Prof Dr Tahsin YOMRALIOĞLU LU www.gislab gislab.ktu.edu.tr Yeryüzü Kaynakları İnsanlar İhtiyaçları Yöneticiler Görevleri BİLGİ information bilgi BİLİŞİM teknoloji 1 Bilgi

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz.

Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz. fırsatlara erişmek, barış ve Aile ilişkileri kimliğimizin oluşmasına katkıda bulunur. Binaların içindeki ve çevresindeki alanlar ve tesisler, insanlarin bu binaları nasıl kullanacağını belirler. Oyun aracılığıyla

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH A.B.D. BİLGİ FORMU

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH A.B.D. BİLGİ FORMU TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH A.B.D. BİLGİ FORMU Bölüm TARİH ANA BİLİM DALI Bölüm Başkanı PROF.DR. AYGÜN ATTAR Bölümün amacı Tarih Anabilim Dalının amacı yüksek

Detaylı

Güssün Güneş & İlkay Holt 9-11 Şubat 2006 Pamukkale Denizli

Güssün Güneş & İlkay Holt 9-11 Şubat 2006 Pamukkale Denizli Üniversitelerde Enformasyon Okuryazarlığı Becerilerinin Kazandırılmasında Kütüphane ve Bilgi Merkezlerinin Rolü: Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi Enformasyon Okuryazarlığı Programları Güssün Güneş

Detaylı

Course Content for Freshmen

Course Content for Freshmen Course Content for Freshmen Yarıyıl (Güz Dönemi) Bilgi ve Belge Yönetimine Giriş (AKTS 4) 3 saat Bilgi ve belge yönetiminin temel kavramlarının yer aldığı dersin temel konu başlıkları; bilgi nedir, bilgi

Detaylı

Bilim ve Bilimsel Araştırma

Bilim ve Bilimsel Araştırma Bilim ve Bilimsel Araştırma Bilim nedir? Scire / Scientia Olaylar ve nesneleri kavramak, tanımak ve sınıflandırmak üzere çözümleyen, olgular arasındaki nesnellik ilişkilerini kuran, bu ilişkileri deney

Detaylı

İSTATİSTİKÇİ TANIM A- GÖREVLER

İSTATİSTİKÇİ TANIM A- GÖREVLER TANIM Toplumsal, ekonomik, kültürel, bilimsel olgu ve olaylarla ilgili bilgileri derleyen ve derlemiş olduğu bilgileri istatistik tekniklerini kullanarak yorumlayan ve sayısal olarak ifade eden, karar

Detaylı

R. Orçun Madran & Yasemin Gülbahar BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ

R. Orçun Madran & Yasemin Gülbahar BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Web Temelli Öğretim Yönetim Sistemleri ve İçerik Yönetim Sistemlerinin Bilginin Yönetilmesi ve Sunumu Açısından Değerlendirilmesi R. Orçun Madran & Yasemin Gülbahar BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ 28.12.2007 Madran

Detaylı

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER...

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... 1 1.1. Ekonomi, İhtiyaç, Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Mal, Hizmet ve Fayda... 3 1.3. Üretim Faktörleri... 3 1.3.1. Emek... 4 1.3.2. Doğa... 4 1.3.3.

Detaylı

Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir.

Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir. Eğitişim Dergisi. Sayı: 16. Ağustos 2007 GİRİŞ Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir. KARİYER YÖNETİMİ 1 / 13 Kariyer, bireyin iş yaşantısındaki aktivite,

Detaylı

Template. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması

Template. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması WINTER Template Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması Doç.Dr.Serhat ODLUYURT Arş.Gör. Melih ÇATTIK Anadolu Üniversitesi Engelliler

Detaylı

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC)

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Kontrol Fonksiyonu Gerçekleştirilmek istenen amaçlara ne ölçüde ulaşıldığını belirlemek, planlanan amaçlar (standartlar), ile

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ ŞEBİNKARAHİSAR MYO MESLEK YÜKSEKOKULU MUHASEBE VE VERGİ UYGULAMALARI BÖLÜMÜ BİLGİ FORMU

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ ŞEBİNKARAHİSAR MYO MESLEK YÜKSEKOKULU MUHASEBE VE VERGİ UYGULAMALARI BÖLÜMÜ BİLGİ FORMU TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ ŞEBİNKARAHİSAR MYO MESLEK YÜKSEKOKULU MUHASEBE VE VERGİ UYGULAMALARI BÖLÜMÜ BİLGİ FORMU Bölüm Bölüm Başkanı Bölümün amacı Bölümün Hedefi Muhasebe ve Vergi Uygulamaları

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ

İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME ve PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ Endüstri Müh. Mustafa ÇORUH Ana Bilim Dalı Programı

Detaylı

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İşletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirmesine ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamasına yönelik bilgi toplama, analiz, seçim, karar ve uygulama

Detaylı

Özgeçmiş www.orhankocak.net okocak@yalova.edu.tr ; orkoc@hotmail.com. Đstanbul Üniversitesi 1998 Ens./Çalışma Ek. Doktora Sosyal Bilimler

Özgeçmiş www.orhankocak.net okocak@yalova.edu.tr ; orkoc@hotmail.com. Đstanbul Üniversitesi 1998 Ens./Çalışma Ek. Doktora Sosyal Bilimler Özgeçmiş www.orhankocak.net okocak@yalova.edu.tr ; orkoc@hotmail.com 1. Adı Soyadı : Orhan KOÇAK 2. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Đktisat Anadolu Üniversitesi 1994 Y.Lisans

Detaylı

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ Girişimcinin Gündemi GİRİŞİMCİLER VE KOBİ LER AÇISINDAN MARKA VE ÖNEMİ Günal ÖNCE Günümüzde markalara, Amerikan Pazarlama Birliği nin tanımladığının yanı sıra sadece sahip oldukları

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Bilgisayar, uzun ve çok karmaşık hesapları bile büyük bir hızla yapabilen, mantıksal (lojik) bağlantılara

Detaylı

Bilim ve teknolojideki hızlı gelişmeler karşısında okullarda ve iş yerlerinde

Bilim ve teknolojideki hızlı gelişmeler karşısında okullarda ve iş yerlerinde Sağlık Personeli Yetiştiren Okullarda Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon Eğitimi Yrd. Doç. Dr. Türkan ÖZBAYIR Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu, Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, İZMİR

Detaylı

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İçinde bulunduğumuz mayıs ayı Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) tarafından tüm dünyada Uluslararası İç Denetim Farkındalık Ayı olarak ilan edilmiştir.

Detaylı

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Amaç Değişen ve gelişen müşteri isteklerinin en verimli

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS. Etik ve Sosyal Sorumluluk BBA 208 Bahar 3, 0, 0 3 5. Ön Koşul Dersleri - İngilizce

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS. Etik ve Sosyal Sorumluluk BBA 208 Bahar 3, 0, 0 3 5. Ön Koşul Dersleri - İngilizce DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Etik ve Sosyal Sorumluluk BBA 208 Bahar 3, 0, 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

İngilizce İletişim Becerileri I (ENG 101) Ders Detayları

İngilizce İletişim Becerileri I (ENG 101) Ders Detayları İngilizce İletişim Becerileri I (ENG 101) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS İngilizce İletişim Becerileri I ENG 101 Güz 4 0 0 4 4.5 Ön Koşul

Detaylı

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL PSI 501 İleri İstatistik Zorunlu 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 II. YARIYIL Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 III. YARIYIL

Detaylı

TEKNOLOJİ haftalık ders sayısı 1, yıllık toplam 37

TEKNOLOJİ haftalık ders sayısı 1, yıllık toplam 37 TEKNOLOJİ haftalık ders sayısı 1, yıllık toplam 37 GİRİŞ Altıncı sınıf Teknoloji dersi önceki senelere ait bilgilerin devamı ve genişlemiş halidir. Teknoloji dersi, öğrencileri değişik tecrübe ve etkinliklerin

Detaylı

YAZILIM KAVRAMINA BİR BAKIŞ. Gürcan Banger Elektrik Yük. Müh. ESOGÜ - 9 Nisan 2007

YAZILIM KAVRAMINA BİR BAKIŞ. Gürcan Banger Elektrik Yük. Müh. ESOGÜ - 9 Nisan 2007 YAZILIM KAVRAMINA BİR BAKIŞ Gürcan Banger Elektrik Yük. Müh. ESOGÜ - 9 Nisan 2007 YAZILIM ve DONANIM Bilgisayar kavramı, donanım ve yazılım olmak üzere iki ana bileşenden oluşuyor. Elektronik, mekanik

Detaylı

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS YAPAY ZEKA BG-421 4/2 2+1+0 2+.5 4 Dersin Dili : TÜRKÇE Dersin Seviyesi : LİSANS

Detaylı

MESLEKİ TERMİNOLOJİ I 1. HAFTA YAZILIM MÜH. TEMEL KAVRAMLAR

MESLEKİ TERMİNOLOJİ I 1. HAFTA YAZILIM MÜH. TEMEL KAVRAMLAR YAZILIM: SOFTWARE Yazılım (Software): Yazılım sadece bir bilgisayar programı değildir. Basılı veya elektronik ortamdaki her tür dokümanı da içeren ürün. Dokümanlar yazılım mühendislerine ve son kullanıcıya

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN İçerik Dosya Organizasyonu (File Organization) Veritabanı Sistemleri (Database Systems) BM307 Dosya Organizasyonu (File Organization) İçerik Dosya

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Proje Yönetimi BBA 481 Güz 3+0+0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Proje Yönetimi BBA 481 Güz 3+0+0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Proje Yönetimi BBA 481 Güz 3+0+0 3 6 Ön Koşul Dersleri BBA 282 Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Yönetim Bilimi BBA 383 Güz 3+0+0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Yönetim Bilimi BBA 383 Güz 3+0+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Yönetim Bilimi BBA 383 Güz 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri MATH 169, BBA 282 Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ALANI

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ALANI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ALANI AMAÇ Bu öğrenme faaliyeti ile Bilişim Teknolojileri alanındaki meslekleri tanımış olacaksınız. A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ Bilgisayar kullanımı yirminci yüzyılın özellikle

Detaylı

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

Proje Tasarım Esasları Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler Analitik Düşünme

Proje Tasarım Esasları Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler Analitik Düşünme Proje Tasarım Esasları Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel bilgiler Analitik Düşünme İçerik Giriş Toplumsal problemler Analitik düşünme Analitik düşünme adımları 2 Giriş http://www.dersteknik.com/2012/05/cevremizdeki-sosyal-problemler-nelerdir.html

Detaylı

ORTAK DEĞERLENDİRME ÇERÇEVESİ (CAF), AVRUPA KALİTE YÖNETİMİ VAKFI (EFQM) ve DENGELİ KURUMSAL KARNENİN (BSC) KARŞILAŞTIRMASI

ORTAK DEĞERLENDİRME ÇERÇEVESİ (CAF), AVRUPA KALİTE YÖNETİMİ VAKFI (EFQM) ve DENGELİ KURUMSAL KARNENİN (BSC) KARŞILAŞTIRMASI ORTAK DEĞERLENDİRME ÇERÇEVESİ (CAF), AVRUPA KALİTE YÖNETİMİ VAKFI (EFQM) ve DENGELİ KURUMSAL KARNENİN (BSC) KARŞILAŞTIRMASI Bay Samu Seitsalo, Direktör Yardımcısı CIMO, Finlandiya Uluslararası Hareketlilik

Detaylı