Fibromyalji tanı ve tedavisinde güncellemeler. Dr. Deniz Evcik Ankara Üniversitesi Haymana MYO

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Fibromyalji tanı ve tedavisinde güncellemeler. Dr. Deniz Evcik Ankara Üniversitesi Haymana MYO"

Transkript

1 Fibromyalji tanı ve tedavisinde güncellemeler Dr. Deniz Evcik Ankara Üniversitesi Haymana MYO

2 Yaklaşık bir asır önce fibrozit terimleriyle başlayan hastalık yıllarında sınıflandırma kriterleri ile çalışılmıştır. Fibromiyalji sendromu (FMS) kronik yaygın kas iskelet sistemi ağrı nedenlerinin başında gelen yumuşak doku hastalığıdır. Hastalık sıklıkla fonksiyonel aktivitelerde yetersizlik, ve performans düşüklüğüne yol açmaktadır. FMS na yorgunluk, uyku bozukluğu, sabahları yorgun kalkma, depresyon gibi semptomlarda sıklıkla eşlik etmektedir.

3 1990 ACR kriterleri En az 3 aydır devam eden yaygın ağrılar - Ağrının yaygınlığı için, vücudun sağ veya sol, gövdenin alt veya üst tarafında olmalıdır. - Bunlara ek olarak aksiyel iskelet ağrısı (boyun, göğüs ön duvarı, torakal omurga, bel) varlığı 18 hassas noktanın en az 11 inde hassasiyet (en az 4 kg basınçla palpe edildiğinde) Diğer bir klinik tanının varlığı FM tanısını dışlamaz.

4 FMS için yaklaşık 20 yıldır ACR klasifikasyon kriterleri kullanılmakta olup klinik uygulamalarda yaklaşık % 25 olgunun bu kriterleri karşılamadığı görülmüştür. Klinisyenlerin özellikle birinci basamakta hassas nokta muayenesinin zorluğu Yorgunluk, kognitive bozukluk, gibi önemli semptomların ACR kriterleri tarafından dikkate alınmaması.. Semptomlarında düzelme olan hastalarda hassas nokta sayısı azalmakta ve hastalığın takibinde ACR 1990 kriterlerinde yer bulmamakta...

5 2010 ACR kriterleri Fibromyalji tanısı koymak için hastalarda 3 durum karşılanmalıdır Yaygın ağrı indeksi 7 ve semptom şiddet skala skoru 5 / yaygın ağrı indeksi 3-6 ve semptom şiddet skalası skoru 9. Semptomlar en az 3 aydır olmalı Hastalarda ağrıyı açıklayan başka bir tanı olmamalı. The American Collage of Rheumatology Preliminiary Diagnostic Criteria for Fibromyalgia and Measurement of Symptom Severity. Arthritis Care&Res 2010

6 Yaygın ağrı indeksi Geçen hafta boyunca hastaların ağrılı olan bölgeleri kaydedilir. Kaç bölgede ağrı olduğu sorulur. Skor; 0-19 arasındadır. Çene (sağ-sol) Omuz kuşağı, (sağ-sol) Üst kol, (sağ-sol) Ön kol, (sağ-sol) Boyun Sırt Bel Göğüs Abdomen Kalça, (sağ-sol) Üst bacak, (sağ-sol) Alt bacak, (sağ-sol)

7 1--Yorgunluk Semptom şiddet skalası 2-Dinlenmeden uyanma 3-Kognitif durum 4- Somatik semptomlar (başağrısı, abdominal ağrı,depresyon..) Tüm maddeler 0-3 (0;problem yok,1; hafif,2 ;orta, 3; ciddi düzeyde) arasında skorlanmakta (maksimum skor 12). Somatik semp; (0;semptom yok,3; çok sayıda semptom)

8 Problemler? Yalancı pozitiflik oranı ACR 1990 kriterlerine göre yüksek Çok daha fazla hastaya FMS tanısı konulmakta. Duyarlılık % 83 Özgüllük % 67 Yeni arayışlar?

9 ACR 2013 kriterleri 1. Ağrı lokalizasyon skoru 2. Semptom etki sorgulaması 3. Başka bir ağrılı hastalık yada semptom varlığının olmaması kuralının kalkması 2013 duyarlılık % 80, özgüllük % 80

10 Ağrı lokalizasyon skoru

11

12 Tedavi Tedavi hedefleri; Semptomlara yönelik Kişiye özel Fonksiyonel düzeyi arttırıcı Yaşam kalitesini yükseltici Farmakolojik Tedavi Non-Farmakolojik Tedavi

13 Farmakolojik Tedavi Trisiklik Antidepresanlar (TSA) (amitriptin, siklobenzaprin) Seratonin Noradrenalin Geri Alım İnhibitörleri (SNRI) (Duloksetin, milnacipran) Selektif Seratonin Geri Alım İnhibitörleri (SSRI) Antikonvülzanlar (gabapentin, Pregabalin) Tramadol FDA onaylı ilaçlar Duloksetin mgr/gün Pregabalin mgr/gün Milnacipran mgr/gün

14 FDA onaylı ilaçlar Pregabalin; (ağrı, yorgunluk, uyku, yaşam kalitesi) Duloksetin (ağrı,uyku, yaşam kalitesi, depresyon) Milnacipran (ağrı,uyku yorgunluk,,depresyon) Yan etkilere dikkat FDA onayı olmayan; Amiltriptilin ve siklobenzaprin; (ağrı&uyku)

15 FDA onaylı ilaçlar Meta-analiz çalışması; 112 çalışma 21 çalışma dahil ediliyor. Ağrı yanıtı ön planda (%30 ve %50) Duloksetin,fluoksetin,gabapentin,milnacipran, pramipexole,pregabalin,tca, tramadol & parasetamol Ağrıda %50 azalma Ağrıda %30 azalma Duloksetin, milnacipran 200mgr/gün, Pregabalin /gün Tramadol & parasetamol Fluoksetin Gabapentin Milnacipran 100mg/gün Roskell NS, A meta-analysis of pain response in the treatment FMS. Pain Practice 2011;11:

16 REFLECTION çalışması Uzun süreli, maliyet etkililik ve tedavi etkinliği değerlendirilmesi 12 ay süreli prospektif ağrı, yorgunluk, global fonksiyon, uyku ve yaşam kalitesi, fiziksel fonksiyon, depresyon, anksiyete) FMS tanısı alıp yeni bir ilaç önerilen hastalar. Pregabalin, duloksetin,milnacipran ve TCA Robinson R. REFLECTION study. Pain Medicine 2013;14:

17 1700 hasta çalışmaya alınıyor, 1200 tamamlıyor. Hastaların %75 iki ve daha fazla ilaç kullanımı var. Hastalar arasında opioid ve NSAİ kullanım oranı Hastaların yaklaşık 40 gün yatak içinde, 86 gün günlük aktivitelerinden uzak kaldığı gözlenmiştir. Medikal bakım ve tedaviden memnuniyetinde dört grup arası fark yok ve (çok iyi %46, iyi %42.8) Duloksetin ve milnacipran grubunda 12 ay içerisinde doktora başvurma oranı daha düşük.

18 FMS uzun süreli Opioid kullanımı Bir yıl süreyle opioid kullanımı,1700 hasta 3 gruba ayrılıyor 1. Opioid 2. Tramadol 3. Tramadol ve opioid kullanımı olmayan Depresyon, fonksiyon, yaşam kalitesi, anksiyete, uyku, ekonomik faktörler Non opiod grupta opioid kullanımına göre daha iyi yanıt. Tramadol ve non opioid grup arasındaki farklılıklar çok az. Tramadol grubunda doktora başvurma daha az sık. Uzun süreli opioid etkinliği??? Yan etki Peng X, et al. Long term evaluation of opioid treatment in FMS Clinical Journal, of Pain 2014 basımda

19 3 yıl süreli Milnacipran etkinliğini ölçen çalışma, 206 hasta (50-200mgr/gün) haftayı tamamlıyor. Yan etkiler, güvenlik, vital bulgular Ağrı, global hastalık değerlendirimi, yaşam kalitesi Sonuçlar; En sık yan etki kusma (%25.9), başağrısı (%13.4) % 20 hasta yan etki nedeniyle ilacı bıraktı. < %1.1 oranında kan basıncı ve kalp hızında artış Klinik düzelme 3. ayda olup sabit devam ediyor. %70.3 çok iyi ve iyi sonuç Arnold LM. Clin J of Pin 2013;29(12):

20 Magnezyum kullanımı FMS ile magnezyum düzey ilişkisinin belirlenmesi ve Magnezyum sitrat(ms) tedavisi 60 premenopozal hasta, 20 sağlıklı kontrol Ağrı,depresyon,yaşam kalitesi, magnezyum düzeyi Hasta grubu üçe ayrılıyor. 8 haftalık takip. 1. grup 300mgr/gün MS 2. grup 10mgr/gün amitriptilin 3. grup (300mgr MS + 10mgr/gün amitriptilin) Sonuç; FMS semptomları ile magnezyum arasında ters korelasyon HNS, FIQ ve BDI MS ile olumlu sonuçlar, Kombine tedavi ise en etkin grup Bagış S et al. Rheumatol Int 2013; 33:

21 NMDA blokörleri? FMS insula,hipokampus ve posterior singulat kortekste glutamat artışı olmasından yola çıkıyor. Memantin glutamat nörotoksitetisini azaltıyor. İlk çalışma, randomize çift kör,1.grup (n=35) 20mg memantin 2.grup (n=35) plasebo grup Klinik bulgular (ağrı, yaşam kalitesi,depresyon, kognitif fonksiyonlar) ve MR spektroskopi (glutamat düzeyini belirlemek için ) 6 ay takipli ve devam etmekte. Olivan-Blaquez B et al. Study protocol.trials 2013; 14:3

22 Tedavi Rehberleri APS (American Pain Society) 2005 EULAR 2008 AWMF ( Association of the Medical Scientific Societies in Germany) / DIVS 2012 (German Interdisiplinary Association of pain Therapy). Canada 2012

23 Kanıt düzeyi Öneri düzeyi Kanıt düzeyi Öneri düzeyi Kanıt düzeyi Öneri düzeyi Amitriptilin Ia A IIa B Ib A Antikonvülzan Ia A Ia C Ib A SNRI (duloksetin/milnacipr an) Kanada AWMF EULAR Ia A Ia B/C** Ib A SSRI Ia A IIa C Ib A Tramadol IIa C Öneri Yok Ib A Aerobik egzer. Ia A Ia A IIb C Biliş. Dav. Ter Ia A Ia A* IV D Balneoterapi Öneri Yok Ia B IIa B Multidisipliner tedavi Ia A Ia A IV D * Egzersizle birlikte, ** Komorbid depresyon veya generalize anksiyete, Eich W et al.schmerz 2012 Carville S et al. Ann Rheum Dis 2008; 67;

24 EULAR farmakolojik tedavileri, AWMF ve Kanada ise non farmakolojik tedavileri de ön planda tutmaktadır. Alman rehberde pregabalin, SSRI, SNRI gibi farmakolojik önerileri zayıf düzeydedir. Özellik milnacipran 2012 de önerilmemektedir.( Bu ilaçların onay almamış). Tramadol önerilmemektedir. Basit analjezikler, NSAİ, kas gevşeticiler kortikosteroid kullanımları önerilmemektedir.

25 Güçlü Opioid kullanımı hiç birinde önerilmemiştir. TCA,SSRI, SNRI gibi antidepresant kullanımları hastaların ağrısı ve eşlik eden semptomların tedavisi için kullanılabilir. Burada eşlik eden semptom tedavide belirleyici olabilir. Antikonvulzanlarla tedaviye düşük dozlarda başlanmalı ve titrasyon arttırılmalıdır. Semptomlara ve yakınmalara göre tekli yada kombinasyon tedavileri tercih edilebilir. AblinJ et al. Evidence based complementary and Alter Med 2013;

26 Non farmakolojik tedavi Non- Farmakolojik tedavi oranları artmakta!!! kombinasyonu önerilir. Hasta eğitimi Bilişsel davranışsal tedavi (BDT) Egzersiz TENS / FTR modaliteleri Tamamlayıcı Alternatif Tedavi uygulamaları (TAT) Manipulasyon Masaj Hidroterapi -balneoterapi Hipnoterapi..vs

27 Bilişsel Davranışsal Terapi FMS klinik bulgular üzerine etkili ve güçlü kanıt düzeyine sahip bir tedavi yöntemi Ağrı ile başa çıkma yöntemlerini içermekte. Meta analiz çalışma ;14 randomize kontrollü çalışma toplam 910 hasta ortalama 9 haftalık (5-15) tedavi Tedavi sonrasında depresif durumda istatistiksel anlamlı düzelme saptandı. Doktora başvurma sayısında azalma tespit edildi. Ağrı, yorgunluk, yaşam kalitesi ve uyku üzerine etki? Bernardy K et al. J of Rheumatology 2010;10;

28 Egzersiz

29 Kanıta dayalı klinik uygulama rehberi; Ottowa 28 Paneli çalışma grubu, (aerobik egzersiz) Aerobik egzersiz uygun aktivite düzeyinde yapıldığında istatistiksel anlamlı düzeyde etkili, Aerobik program çoğunlukla yaşam kalitesi ve ağrı üzerinde etkili, Endurans üzerine olan olumlu etkileri günlük yaşamda hasta mobilitesini artırmaktadır. Güçlü öneri düzeyi Ottawa panel. Phys Ther 2008;857-71

30 Egzersiz FMS de dirençli egzersiz programının etkinliğinin kanıta dayalı tıpta değerlendirildiği Cochrane derlemede; Çalışmalar düşük kaliteli bulunmuştur Orta ve orta-yüksek şiddet düzeyindeki dirençli egzersizlerin FMS olan kadın hastalarda fonksiyon, ağrıda düzelme ve kas gücünde artışa yol açmaktadır. 12 haftalık düşük şiddetli dirençli egzersizin fleksibilite egzersizlerinden üstün olduğunu gösteren kanıt düzeyi düşüktür. Orta-yüksek şiddetli dirençli pogram etkinliği açısından kanıt düzeyi yetersizdir. Busch AJ et al. Cochrane 2013(12)

31 Egzersiz 12 haftalık denge egzersizlerinin etkinliği 12. ve 24.hafta ölçüm Tedavi sonrasında her iki egzersiz grubunda da klinik ve dinamik denge parametrelerinde olumlu etkiler bulunmuştur ancak gruplar arası farklılık tespit edilmemiştir. Olumlu etkilerin kısa süreli devam ettiği bildirilmiştir. Demir-Göçmen D et al. Rheumatol Int 2013;33:743-50

32 Sistematik derleme, Akuaterapi 27 çalışma dahil ediliyor.3 çalışmada 20 hafta ve üzeri tedavi mevcut. Çalışalar birbirinden oldukça farklı yöntem içeriyor. Genelde ağrı, ve depresyon ölçülmüş. Akuaterapi (4-8 hafta, 9-20 hafta ve 20 hafta üzeri ve karasal egzersizlerle karşılaştırma olmak üzere ayrılıyorlar) Genelde yaşam kalitesi, fiziksel fonksiyon ve tutuklukta düzelme bulunmuş ancak tüm FMS hastaları için etkili demek için yeterli veri yok. Lima TM et al. Clinical Rehabilitation 2013; 27:

33 Egzersizlerin karşılaştırılması Meta analiz çalışmada; Aerobik egzersiz ağrı, yorgunluk, depresyonu azaltmakta, yaşam kalitesini arttırmaktadır. Egzersizler hafif-orta şiddette 2-3/hafta en az 4-6 hafta süreyle yapılmalıdır. Su içi-karasal egzersiz arasında belirgin farklılık bulunmamış. Uyku üzerine istenilen etki görülmemekte, farmakolojik yaklaşım eklenmeli Hauser et al. Arthritis Research & Therapy 2010; 12

34 Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp(TAT) egzersizleri Tai chi, yogaqigong,..meta analiz çalışma Heterojen çalışma, 16 çalışma dahil edilmiş, toplam 832 hasta, %81 çalışmayı tamamlamış. Bu egzersizler uzak doğu kökenli olmakla birlikte çalışmalar ABD ve Avrupa dan yapılmış. Sonuçta egzersizler güvenli bulunmuş ve herhangi bir yan etki gözlenmemiş. FMS semptomlarında ve fiziksel fonksiyonda iyileşme gözlenmiştir. Özellikle ağrı azalmasında orta-yüksek düzeyde etkin olduğu bildirilmiştir ancak çalışmaların metodolojisi düşük kalitededir. Mist David S et al. Journal of Pain research 2013: 6;

35 Yoga Sistematik derlemede yoganın etkinliğine bakılmış. ABD den yapılan 8 haftalık bir çalışmada ağrı, hassas nokta sayısı ve dizabilitede düzelme. Brazilyadan yapılmış bir çalışmada su içi yoga uygulaması 4 hafta süreyle uygulanmış ve ağrı ve yaşam kalitesinde düzelmeler tespit edilmiştir. Ancak çalışmaların metodolojik kaliteleri yüksek değildir ve öneri gücü zayıf olarak bulunmuştur. Cramer H et al. Rheumatology 2013; 52: Pilates Randomize çalışma, 50 hasta, 2 grup Grup 1 pilates 1 saat/haftada 3 gün 12 hafta süreyle Grup 2 kontrol grup ev programı Ağrı, FES, Yaşam kalitesi Kontrol grubuna göre pilates grubunda 12. haftada tüm parametrelerde, 24 haftada FES de düzelme Pilates etkin ve güvenli Altan L et al. Arch Phys Med Rehabil 2009;90;1983-8

36 Fizik Tedavi modaliteleri FMS da TENS semptomların rahatlamasında kısa süreli etkili Dailey DL et al. Pain 2013; o hastada TENS ve TENS+egzersiz olarak ikiye ayrılıyor. 3 haftalık TENS toplam 12 hafta program. Egzersiz programı etkin ve gruplar arası belirgin farklılık yok. Mutlu B et al. Rheumatol Int 2013;33: FMS hastalarında kombine terapi (US; 1 mhz ve İnterferans) etkinliği değerlendirilmiş. Hastalar 3 ay boyunca bir gruba haftada bir gün diğerine ise haftada iki gün uygulanmış. Klinik ölçümlerde iyileşme var ancak gruplar arası fark yok. Moretti FA et al. Physiother Res Int 2012;

37 Akapunktur Cochrane derleme; Her beş FMS hastanın birisi akapunktur yöntemine başvuruyor. 9 çalışma ( 395) hasta katılımı var. 3 çalışmada elektro akapunktur uygulanmış. Çalışmalarda plasebo akapunktur, antidepresantlar ve egzersiz karşılaştırmaları var. Elektro akapunktur sonuçları ağrı üzerinde daha iyi Akapunktur güvenli ancak etkinliği için kanıt düzeyi yetersiz ve düşük düzeyde. Deare JC et al. Cochrane 2013

38 Kanıt düzeyi Öneri düzeyi Kanıt düzeyi Öneri düzeyi Kanıt düzeyi Öneri düzeyi Amitriptilin Ia A IIa B Ib A Antikonvülzan Ia A Ia C Ib A SNRI (duloksetin/milnacipr an) Kanada AWMF EULAR Ia A Ia B/C** Ib A SSRI Ia A IIa C Ib A Tramadol IIa C Öneri Yok Ib A Aerobik egzer. Ia A Ia A IIb C Biliş. Dav. Ter Ia A Ia A* IV D Balneoterapi Öneri Yok Ia B IIa B Multidisipliner tedavi Ia A Ia A IV D * Egzersizle birlikte, ** Komorbid depresyon veya generalize anksiyete, Ablin J et al. Evidence based complementary and Alter Med 2013;

39 Alman ve Kanada rehberlerinde nonfarmakolojik yaklaşımlar da ön planda yer alıyor. Almanya da düşük-orta şiddette aerobik egzersizler (yürüyüş, Nordic yürüyüşü, dans,akua jogging ve bisiklet) güçlü öneri düzeyine sahip. Ayrıca düşük şiddette kuvvetlendirici egzersizler de önerilmektedir. Relaksasyon teknikler, BDT yöntemleri güçlü öneriler arasındadır. Biyofeedback öneriler arasına girmiştir.

40 Balneoterapi Kanada rehberinde yer almazken, EULAR ve Alman önerileri arasında yer almaktadır. Meditatif hareket tedavileri de Alman öneri grubunda yer almaktadır. Akapunktur Amerikan Ağrı Derneğinin önerileri arasında yer bulmakta ve bu konuda çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

41 Akapunktur + Masaj 0 Hiperbarik oksijen 0 Soğuk tedavi 0 Lazer tedavisi 0 Elektroterapi/US/TENS ± Magnetik alan tedavisi 0 Transkranial stimülasyon 0 Chiropract girişimler 0 Eich W et al. Schmerz 2012

42 Kanıta dayalı Avrupa FTR uzmanlarının görüşleri; FMS gibi yumuşak dokunun ağrılı sendromlarında en önemli sorunlar arasında fonksiyonlarda yetersizlik, iş ve sosyal katılımda, üretkinlikte azalma, yaşam kalitesinin bozulması Bu durumda değerlendirme tanı tedavide FTR hekimleri tek adres Semptomların takibinde egzersiz uygulamalarında düzeyin belirlenmesi semptomların arttırılmaması FTR multidisipliner çalışmaya açık farmakolojik, non farmakolojik tedavileri bir arada yürütebilir. Oral A et al. Eur J Phys Rehabil Med 2013;49:535-49

43 Hasta eğitimi ve bilgilendirim Sonuç Hastaya özel yaşam tarzı değişikliği, fiziksel aktivite modifikasyonu yapılalı Çalışma-iş koşullarında ayarlama yapılabilmeli FDA onaylı ilaçlar yada geleneksel TCA gibi ilaçlara semptomlara göre başlanıp devam edilebilir. Tekli yada kombinasyon? Multidisipliner yaklaşım. Farmakolojik ve nonfarmakolojik tedavilerin birlikte yapılması

44 Bizlerde kendi ulusal rehberimizi oluşturmalıyız!!!!

45 Teşekkürler

Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi, Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı

Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi, Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi, Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı İçerik FM tedavisinde öneriler APS ve EULAR Yeni ilaçlar Duloxetine Milnacipran Pregabalin Diğer

Detaylı

Depresyonda Güncel Tedaviler. Doç. Dr. Murat ERKIRAN

Depresyonda Güncel Tedaviler. Doç. Dr. Murat ERKIRAN Depresyonda Güncel Tedaviler Doç. Dr. Murat ERKIRAN Akış Major depresif bozuklukta yeni antidepresanlar Major depresif bozukluk tedavisi Psikotik özellikli depresyon tedavisi Geliştirme aşamasında olan

Detaylı

TERMAL SULARIN KORUYUCU, TEDAVİ EDİCİ VE REHABİLİTE EDİCİ SAĞLIK HİZMETLERİ SUNUMUNDAKİ YERİ

TERMAL SULARIN KORUYUCU, TEDAVİ EDİCİ VE REHABİLİTE EDİCİ SAĞLIK HİZMETLERİ SUNUMUNDAKİ YERİ TERMAL SULARIN KORUYUCU, TEDAVİ EDİCİ VE REHABİLİTE EDİCİ SAĞLIK HİZMETLERİ SUNUMUNDAKİ YERİ PROF.DR.MERIH YURTKURAN Sunum Planı Tarihçe, deyimler Balneoterapi(BT etki mekanizmaları Kanıta dayalı tıpta

Detaylı

Kronik Ağrı Tedavisinde Temel Prensipler ve Uygulama Hataları (malpraktis) Prof Dr Dilek Yörükoğlu AÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı

Kronik Ağrı Tedavisinde Temel Prensipler ve Uygulama Hataları (malpraktis) Prof Dr Dilek Yörükoğlu AÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Kronik Ağrı Tedavisinde Temel Prensipler ve Uygulama Hataları (malpraktis) Prof Dr Dilek Yörükoğlu AÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Tıbbi Uygulama Hatası (Malpraktis) Tıpta YanlıĢ Uygulama

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

Spinal Kord Yaralanmaları ve Ağrı. Dr. Ayşegül Ketenci İstanbul Tıp Fak. FTR AD

Spinal Kord Yaralanmaları ve Ağrı. Dr. Ayşegül Ketenci İstanbul Tıp Fak. FTR AD Spinal Kord Yaralanmaları ve Ağrı Dr. Ayşegül Ketenci İstanbul Tıp Fak. FTR AD SKY- Sıklık 1 275 000 Kişi 259 000 Kişi Ağrı % 48-94 Yaşamı sınırlayan şiddetli ağrı % 11-34 Yaşam kalitesini en fazla düşüren

Detaylı

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Prof.Dr. M.Pamir ATAGÜNDÜZ Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı 11 Nisan 2014 Ana Başlıklar

Detaylı

Özgün Problem Çözme Becerileri

Özgün Problem Çözme Becerileri Özgün Problem Çözme Becerileri Research Agenda for General Practice / Family Medicine and Primary Health Care in Europe; Specific Problem Solving Skills ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

İnmede Tedavisi BR.HLİ.102

İnmede Tedavisi BR.HLİ.102 BR.HLİ.102 Serebral Felç (İnme) ve Spastisitede Botoks Spastisite Nedir? Spastisite belirli kasların aşırı aktif hale gelerek, adale katılığına, sertliğine ya da spazmlarına neden olmasıyla ortaya çıkan

Detaylı

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ DR. FZT. AYSEL YILDIZ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI Talasemi; Kalıtsal bir hemoglobin hastalığıdır. Hemoglobin

Detaylı

Froriep Sir William Gowers fibrozitis

Froriep Sir William Gowers fibrozitis FZT. DAMLA DUMAN TANIM Fibromiyalji (FM), kronik yaygın ağrı ve yorgunluk, uyku bozukluğu, kognitif fonksiyon bozukluğu ve depresif ataklar gibi birçok semptomun yer aldığı bir klinik tablodur. FM sıklıkla

Detaylı

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur.

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Travma Sonrası Stres Bozukluğu Askerî Harekâtlar Sonrası Ortaya Çıkan Olguların Tedavisi Bir asker, tüfeğini

Detaylı

Kronik Ağrıya Yaklaşım

Kronik Ağrıya Yaklaşım Kronik Ağrıya Yaklaşım Doç. Dr. Haktan KARAMAN Dicle Ü. Tıp Fakültesi Algoloji-Ağrı Tedavisi Uzmanı 1963 Malcolm W. Browne, ABD Budist rahip Thich Quang Duc, Güney Vietnam Hükümeti'nin din adamlarına eziyet

Detaylı

Yaşlılarda Dirençli Anksiyete Bozukluklarının Tanı ve Tedavisi

Yaşlılarda Dirençli Anksiyete Bozukluklarının Tanı ve Tedavisi Yaşlılarda Dirençli Anksiyete Bozukluklarının Tanı ve Tedavisi Dr. Berker Duman Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri AD, Konsültasyon-Liyezon Psikiyatrisi BD Ankara Üniversitesi Beyin Araştırmaları

Detaylı

HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ

HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ Doç.Dr. Cemil ÇELİK Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Tıp Fakültesi, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Sunumun Hedefleri Genel Bilgiler mtbi

Detaylı

KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ. Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi

KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ. Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İçerik Yaşam kalitesi kavramı Kanser hastalarının bilgi gereksinimleri

Detaylı

Migren hastasının tedavi öncesi değerlendirimi

Migren hastasının tedavi öncesi değerlendirimi Migren tedavisi Migren hastasının tedavi öncesi değerlendirimi Tanıyı doğrulama Genel-fiziki değerlendirme Migren ataklarının özellikleri! Tetik faktörler Atak fazları & semptomları en çok rahatsızlık

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

LOKOMOTOR SİSTEM SEMİYOLOJİSİ

LOKOMOTOR SİSTEM SEMİYOLOJİSİ LOKOMOTOR SİSTEM SEMİYOLOJİSİ Prof.Dr.Ayşe Kılıç draysekilic@gmeil.com AMAÇ Lokomotor sistemin temel yapılarını ve çocuklarda görülen yakınmalarını, öykü, fizik muayene ve basit tanı yöntemlerini öğrenmek

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

AĞRI YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ

AĞRI YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 08.04.2013 Madde 4.6 daki Algoloji Konseyi tanımlaması çıkarıldı. 01 Madde 5.6.4 teki Algoloji Konseyi konsültasyonu yerine Anesteziyoloji uzman hekimi

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

en kötü ağrı en iyi analjezi Oktay Hakbilir Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi

en kötü ağrı en iyi analjezi Oktay Hakbilir Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi en kötü ağrı en iyi analjezi Oktay Hakbilir Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi 1 PREVALANS Ülkemizde yetişkinlerde ağrı prevalansı %64 Bunların %76 sı kronik ağrı Çocuk ve adölesanda acil başvurularının

Detaylı

DİZ OSTEOARTRİTİ En Son Kanıtlar En Yeni Kılavuzlar. Prof. Dr. Reyhan Çeliker

DİZ OSTEOARTRİTİ En Son Kanıtlar En Yeni Kılavuzlar. Prof. Dr. Reyhan Çeliker DİZ OSTEOARTRİTİ En Son Kanıtlar En Yeni Kılavuzlar Prof. Dr. Reyhan Çeliker Akış Şeması Genel bilgiler Diz OA tedavi kılavuzları ACR 2000 Önerileri EULAR 2003 Önerileri ACR-EULAR Farklılıkları MOVE Konsensus

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir.

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir. ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI ETACİD % 0,05 Nazal Sprey 2. BİLEŞİM Etkin madde: Mometazon furoat 50 mikrogram/püskürtme 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ETACİD erişkinler, adolesanlar ve 6-11 yaş arasındaki çocuklarda

Detaylı

Yaşlıda Ağrı Tedavisi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker

Yaşlıda Ağrı Tedavisi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Yaşlıda Ağrı Tedavisi Prof. Dr. Reyhan Çeliker Amaç l Toplumun bir parçası olan yaşlı bireyin, bu döneminde yaşam kalitesinin korunması ve aktif bir yaşam sürmesinin sağlanması rehabilitasyon tıbbının

Detaylı

Ağrı Tedavisinde Akupunkturun Yeri

Ağrı Tedavisinde Akupunkturun Yeri Ağrı Tedavisinde Akupunkturun Yeri Zekeriya AKTÜRK Şifa Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği AD 22 Mart 2016 zekeriya.akturk@sifa.edu.tr, http:aile.sifa.edu.tr 1 Sunum planı Akupunktur nedir? Akupunkturun

Detaylı

DİYABETTEN KORUNMADA CİNSİYET İLİŞKİLİ FARKLILIKLAR. Dr. İlhan TARKUN Kocaeli Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı

DİYABETTEN KORUNMADA CİNSİYET İLİŞKİLİ FARKLILIKLAR. Dr. İlhan TARKUN Kocaeli Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı DİYABETTEN KORUNMADA CİNSİYET İLİŞKİLİ FARKLILIKLAR Dr. İlhan TARKUN Kocaeli Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Cinsiyet İlişkili Farklılıklar ERKEK BEYNİ KADIN BEYNİ Cinsiyet İlişkili

Detaylı

ARAŞTIRMALARIN KANIT DEĞERLERİ VE KANIT KATEGORİLERİ

ARAŞTIRMALARIN KANIT DEĞERLERİ VE KANIT KATEGORİLERİ ARAŞTIRMALARIN KANIT DEĞERLERİ VE KANIT KATEGORİLERİ ARAŞTIRMALARIN KANIT DEĞERLERİ VE KANIT KATEGORİLERİ KDU açısından klinik araştırmaların kanıt değeri birbirinden farklıdır. Bazı çalışma tipleri daha

Detaylı

Tu rkiye deyaşlı Turizminde Kaplıca Sularının ve MekanlarınYaşlı Sağlığı Açısından Değerlendirilmesi

Tu rkiye deyaşlı Turizminde Kaplıca Sularının ve MekanlarınYaşlı Sağlığı Açısından Değerlendirilmesi Tu rkiye deyaşlı Turizminde Kaplıca Sularının ve MekanlarınYaşlı Sağlığı Açısından Değerlendirilmesi Prof. Dr. Deniz Evcik Ankara Üniversitesi Haymana MYO FTR uzman Dr. Yaşlanma biyolojik bir süreç olup

Detaylı

Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014

Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014 Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014 Sedasyon Uygulamaları Günübirlik Anestezi Sonrası Derlenme Safhaları Modifiye Aldrete Skoru Nedir ve Nerede Kullanılır? Modifiye

Detaylı

OKB DE KOMORBİDİTENİN VARLIĞI TEDAVİYİ NASIL ETKİLER? Dr.Abdulkadir Tabo

OKB DE KOMORBİDİTENİN VARLIĞI TEDAVİYİ NASIL ETKİLER? Dr.Abdulkadir Tabo OKB DE KOMORBİDİTENİN VARLIĞI TEDAVİYİ NASIL ETKİLER? Dr.Abdulkadir Tabo OKB DE KOMORBİDİTE Komorbiditenin değerlendirilmesi klinisyen için çok önemli. Komorbid durumların varlığı hastalığın klinik seyrini,

Detaylı

Dr. Dursun Hakan Delibaş Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi 21. KES ( /Antalya)

Dr. Dursun Hakan Delibaş Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi 21. KES ( /Antalya) Dr. Dursun Hakan Delibaş Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi 21. KES (19-22.04.2017/Antalya) Psikosomatik Hastalıklar Travma İlişkisi Araştırmalardan örnekler Sonuç Sunum

Detaylı

Osteoartrit Tedavisi ile İlgili ACR ve EULAR Önerileri. Dr. Ayşe Çefle Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları AD Romatoloji Bilim Dalı

Osteoartrit Tedavisi ile İlgili ACR ve EULAR Önerileri. Dr. Ayşe Çefle Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları AD Romatoloji Bilim Dalı Osteoartrit Tedavisi ile İlgili ACR ve EULAR Önerileri Dr. Ayşe Çefle Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları AD Romatoloji Bilim Dalı En sık görülen eklem hastalığıdır. Kadın ve erkeklerde,

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

Depresyonda İşlevsel İyileşme ve Brintellix

Depresyonda İşlevsel İyileşme ve Brintellix Depresyonda İşlevsel İyileşme ve Brintellix Ömer Aydemir Celal Bayar Üni. Tıp Fak. Psikiyatri A.D. Depresyonda sonlanım Depresyonda Tam İyileşmeyi Sağlamak Belirtili dönem sonrası tam düzelme sağlama Kalıntı

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Diyabetlilerin önemli bir kısmında bulunan psikolojik bozukluklar çoğu zaman gözardı edilmekte ve

Detaylı

Kronik ürtikerde güncel tedaviler

Kronik ürtikerde güncel tedaviler Kronik ürtikerde güncel tedaviler Dr. Emek Kocatürk Göncü İstanbul Okmeydanı Eğitim Araştırma Hastanesi Sunum akışı EAACI/GALEN/EDF/WAO Ürtiker Kılavuzu Amerikan Allerji İmmunoloji Akademisi Ürtiker Kılavuzu

Detaylı

ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA ANTİEPİLEPTİKLERİN KULLANIMI

ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA ANTİEPİLEPTİKLERİN KULLANIMI ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA ANTİEPİLEPTİKLERİN KULLANIMI Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD ANTİEPİLEPTİKLER Karbamezepin Okskarbazepin Lamotrijin Riluzol Valproik

Detaylı

Çalışmaya katılan hasta sayısı: 7601 (7599 hastanın datası toplandı)

Çalışmaya katılan hasta sayısı: 7601 (7599 hastanın datası toplandı) Sevgili Arkadaşlarım, CANTAB için en önemli çalışmamız CHARM Çalışmasıdır.. Eğitimlerde söylediğim gibi adınız-soyadınız gibi çalışmayı bilmeniz ve doğru yorumlayarak kullanmanız son derece önemlidir.

Detaylı

vardiyalı çalışma ve uyku bozuklukları

vardiyalı çalışma ve uyku bozuklukları vardiyalı çalışma ve uyku bozuklukları Dr.İbrahim Öztura Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Uyku-uyanıklık ritmi Sirkadiyen ve homeostatik süreçlerin etkileşimi sonucu uyku ve

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

Gerilim tipi baş ağrısı erişkin yaşta % oranında yaygın görülür.

Gerilim tipi baş ağrısı erişkin yaşta % oranında yaygın görülür. En sık görülen baş ağrısıdır. Boyun baş ağrısı birlikteliği olarak da bilinir. Başta sıkışma, ağırlık tarzında künt bir ağrı mevcuttur. Başın tümünde hissedilen ağrılar genelde başın ön ve arkasında lokalizedir.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr : Tanju ÇELİK MKÜ. Tıp Fak.

Yrd. Doç. Dr : Tanju ÇELİK MKÜ. Tıp Fak. Yrd. Doç. Dr : Tanju ÇELİK MKÜ. Tıp Fak. Ağrı Ağrının tanımı Uluslararası Ağrı Araştırmaları Teşkilâtı tarafından 1979 yılında şu şekilde yapılmıştır: "Ağrı, vücudun herhangi bir yerinden kaynaklanan,

Detaylı

Anksiyete Bozukluklarının Tedavisinde Antidepresanlar. Doç Dr Selim Tümkaya

Anksiyete Bozukluklarının Tedavisinde Antidepresanlar. Doç Dr Selim Tümkaya Anksiyete Bozukluklarının Tedavisinde Antidepresanlar Doç Dr Selim Tümkaya ANKSİYETE BOZUKLUKLARI Anksiyete bozukluklarının yaşam boyu prevalansı yaklaşık %29 dur. Kessler ve ark 2005 Uzunlamasına çalışmalar

Detaylı

Prof.Dr.Hüsnü ERKMEN Üsküdar Üniversitesi

Prof.Dr.Hüsnü ERKMEN Üsküdar Üniversitesi Prof.Dr.Hüsnü ERKMEN Üsküdar Üniversitesi Depresyon toplumda çok yaygın bir hastalıktır. Toplumun % 10-20 si yaşam boyu en az bir depresif atak geçirebilir. Bu yaygınlık toplumda ve kişinin hayat kalitesinde

Detaylı

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme Temel farmakoterapi ilkeleri Az sayıda ilaç Daha önce kullanılan veya ailede kullanılan ilaç Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması Psikolojik desteğin de sağlanması Hastayı

Detaylı

Geleneksel paradigma

Geleneksel paradigma Kanıta-dayalı Tıp Geleneksel paradigma Geleneksel tıbbi uygulamaların temelinde, hastalığın patofizyolojisinin anlaşılması, bunu değiştirebilecek yöntemlerin bulunması ve bu yöntemlerin geçerliliğinin

Detaylı

Diyabette Hasta Uyumu Nasıl Artırılabilir? Depresyonda Tedaviye Uyum

Diyabette Hasta Uyumu Nasıl Artırılabilir? Depresyonda Tedaviye Uyum Diyabette Hasta Uyumu Nasıl Artırılabilir? Depresyonda Tedaviye Uyum Doç. Dr. Eylem Şahin Cankurtaran Dışkapı Y.B.Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği Konu Akışı Depresyon-DM Birlikteliği Diabete

Detaylı

Cerrahi Dışı Tedaviler

Cerrahi Dışı Tedaviler KÖTÜ HUYLU YUMUŞAK DOKU TÜMÖRLERİ Cerrahi Dışı Tedaviler Dr.Selami ÇAKMAK GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi 50 den fazla yumuşak doku sarkomu tipi Kaynaklandığı doku, Klinik gidişat, Görülme yaşı, Agresifliği,

Detaylı

ALLERJİ AŞILARI. Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi

ALLERJİ AŞILARI. Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi ALLERJİ AŞILARI Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi Allerji aşıları Allerjen immunoterapi Allerjik bir hastaya giderek artan miktarlarda allerjen

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

T. C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA TRANSKRANİYAL DOĞRU AKIM STİMULASYON TEDAVİSİ. Dr. Ayça GÜN UZMANLIK TEZİ

T. C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA TRANSKRANİYAL DOĞRU AKIM STİMULASYON TEDAVİSİ. Dr. Ayça GÜN UZMANLIK TEZİ T. C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA TRANSKRANİYAL DOĞRU AKIM STİMULASYON TEDAVİSİ Dr. Ayça GÜN UZMANLIK TEZİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI 2014 T. C. KOCAELİ

Detaylı

Fibromiyalji Sendromunda Uygulanan Tedavi Yöntemleri

Fibromiyalji Sendromunda Uygulanan Tedavi Yöntemleri 136 Derleme / Review DO I: 10.4274/tftr.53244 Management Approaches in Fibromyalgia Syndrome Dilşad SİNDEL, İlknur SARAL, Sina ESMAEILZADEH İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, Fiziksel Tıp ve

Detaylı

TNF İNHİBİTÖRLERİ:ROMATOİD ARTRİTTE ETKİNLİKLERİ (GÜNCEL ÇALIŞMALAR) Dr. Vedat Hamuryudan İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

TNF İNHİBİTÖRLERİ:ROMATOİD ARTRİTTE ETKİNLİKLERİ (GÜNCEL ÇALIŞMALAR) Dr. Vedat Hamuryudan İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi TNF İNHİBİTÖRLERİ:ROMATOİD ARTRİTTE ETKİNLİKLERİ (GÜNCEL ÇALIŞMALAR) Dr. Vedat Hamuryudan İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Bahsedilmeyecek çalışmalar Doğrudan karşılaştırma çalışmaları: Tofacitinib

Detaylı

nöropatik ağrı tedavisine genel bakış

nöropatik ağrı tedavisine genel bakış nöropatik ağrı tedavisine genel bakış mustafa ertaş epidemiyoloji TURDEP Türkiye de TURDEP (1995) verisi: Diyabet prevalansı: %7.2 Glükoz intorelansı: %6.7 Diyabetik Nöropati: Diyabetlilerde ~%50 1 epidemiyoloji

Detaylı

KANITLARIN KATEGORİSİ

KANITLARIN KATEGORİSİ EPOS 2007 AMAÇLAR VE HEDEFLER Rinosinüzit, topluma büyük bir mali yük oluşturan, önemli ve gittikçe artan bir sağlık sorunudur. Bu el kitabı, rinosinüzitin tanısı ve tedavisi hakkında kanıta dayalı öneriler

Detaylı

PALYATİF BAKIMDA AĞRI YÖNETİMİ

PALYATİF BAKIMDA AĞRI YÖNETİMİ PALYATİF BAKIMDA AĞRI YÖNETİMİ http://mavilotus.org/yasli-bakimi/palyatif-bakimin-onkoloji-boyutu/ Uzm. Hem. Yasemin OYUM Acıbadem Bursa Hastanesi Koroner Yoğun Bakım Ünitesi Sorumlu Hemşiresi Hazırlanma

Detaylı

PSİKOFARMAKOLOJİ-5. ANTİDEPRESANLAR Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar.

PSİKOFARMAKOLOJİ-5. ANTİDEPRESANLAR Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül. HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar. PSİKOFARMAKOLOJİ-5 ANTİDEPRESANLAR Doç. Dr. Şaziye Senem Başgül HKU, Psikoloji YL, 2017 Bahar www.gunescocuk.com DEPRESYONUN NÖROKİMYASI Dopamin Çok az olumlu afekt (mutluluk, neşe, ilgi, haz, uyanıklı,

Detaylı

Ergonomi Uygulamaları ile Kâr Etmenin Yolları

Ergonomi Uygulamaları ile Kâr Etmenin Yolları Ergonomi ile Verimlilik Paneli Ergonomi Uygulamaları ile Kâr Etmenin Yolları Uludağ Üniversitesi Endüstri Müh. Böl. 13.05.2010 BURSA ERGONOMİ Çalışan ile teknik sistem arasındaki ilişkiyi inceleyen; bilimsel

Detaylı

MESLEKİ REHABİLİTASYON

MESLEKİ REHABİLİTASYON MESLEKİ REHABİLİTASYON Fizyoterapi ve ergoterapi içinde yer alan, Amerika da 1923 de Federal Mesleki Rehabilitasyon Kanunu ile resmi hale gelen, daha sonraları 1970 lerin ortalarından itibaren karşımıza

Detaylı

BARİATRİK AMELİYATLARIN KİLO VERMENİN ÖTESİNDE 7 ÖNEMLİ YARARI

BARİATRİK AMELİYATLARIN KİLO VERMENİN ÖTESİNDE 7 ÖNEMLİ YARARI BARİATRİK AMELİYATLARIN KİLO VERMENİN ÖTESİNDE 7 ÖNEMLİ YARARI Bariatrik ameliyatlar sadece kilo kaybı sağlayarak fiziksel değişim sağlamazlar, asıl önemli olan kilo kaybı sonrası vücudumuz için bu 7 önemli

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYONDA SOLUNUM İŞİ VE NEFES DARLIĞINI AZALTMA YÖNTEMLERİ. Doç. Dr. Fzt. Sema Savcı H.Ü. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu

PULMONER REHABİLİTASYONDA SOLUNUM İŞİ VE NEFES DARLIĞINI AZALTMA YÖNTEMLERİ. Doç. Dr. Fzt. Sema Savcı H.Ü. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu PULMONER REHABİLİTASYONDA SOLUNUM İŞİ VE NEFES DARLIĞINI AZALTMA YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Fzt. Sema Savcı H.Ü. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu Ventilatuar Limitasyon Dispne Aktivitenin azalması Fonksiyon

Detaylı

AntiTNF ajanların aksiyel spondiloartropatide etkinlikleri

AntiTNF ajanların aksiyel spondiloartropatide etkinlikleri AntiTNF ajanların aksiyel spondiloartropatide etkinlikleri Dr. Mehmet Akif Öztürk Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Aksiyel Spondiloartropati ASteki inflamatuvar

Detaylı

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokullarının veya Yüksekokul ve Fakültelerin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

ZERONA : Yağlardan kurtarır cm bazında inceltir

ZERONA : Yağlardan kurtarır cm bazında inceltir ZERONA : Yağlardan kurtarır cm bazında inceltir ZERO Cerrahi - ZERO Ağrı - ZERO İyileşme süresi Hastalar Zerona sonuçlarından övgüyle bahsetmektedir Dirençli yağlardan kurtulunuz: Karın Sırt Kalça Baldırlar

Detaylı

Multiple Miyelomda Sinir Hücrelerinin Korunması. 16 Ekim 2015 Dr. Berna Ateşağaoğlu

Multiple Miyelomda Sinir Hücrelerinin Korunması. 16 Ekim 2015 Dr. Berna Ateşağaoğlu Multiple Miyelomda Sinir Hücrelerinin Korunması 16 Ekim 2015 Dr. Berna Ateşağaoğlu Tedavi İle Oluşabilecek Yan Etkiler Kan değerlerinde azalma Karaciğer testlerinde bozulma Böbrek testlerinde bozulma Kemiğin

Detaylı

Geriatrik depresyon tedavisinde idame EKT

Geriatrik depresyon tedavisinde idame EKT Geriatrik depresyon tedavisinde idame EKT Dr. Sibel Çakır İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Psikiyatri A.D Duygudurum Bozuklukları ve Geropsikiyatri Birimi Geriatrik depresyon 65 yaş ve üzerinde yaşlı popülasyonda

Detaylı

Aksiyel Muayene. Dr. Aysegül Ketenci İstanbul Tıp Fakültesi

Aksiyel Muayene. Dr. Aysegül Ketenci İstanbul Tıp Fakültesi Aksiyel Muayene Dr. Aysegül Ketenci İstanbul Tıp Fakültesi Omurga Problemleri Omurga, oksiputtan başlayarak koksiks e kadar bir bütündür, bu nedenle herhangi bir bölümündeki sorun diğer bölümlerde de hissedilir.

Detaylı

Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan

Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan Tanı; Dört tanı kriteri Destekleyici tanı kriterleri Eşlik eden özellikler Bu skala; 10 sorudan oluşmaktadır en fazla 40 puan verilmektedir skor sendromun

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dokuz Eylül Üniversitesi 1998

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dokuz Eylül Üniversitesi 1998 1. Adı Soyadı : Feyzan CANKURTARAN 2. Doğum Tarihi : 26.07.1977 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4.Öğrenim Durumu : Doktora 5.Çalıştığı Kurum : Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

Detaylı

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013 KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013 SUNUM KAPSAMI Niçin KMY yaparız? Hangi yöntemi kullanırız? KMY sonuçlarını nasıl değerlendirmemiz gerekir? Kırık

Detaylı

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji AD Maslak Hastanesi Cephalalgia. 2010 Jul;30(7):793-803. doi: 10.1177/0333102410364676.

Detaylı

Kanser ve Ağrı Yönetimi. DOÇ.DR. BUKET K. AKBAY KEAH Onkoloji Okulu İSTANBUL 2013

Kanser ve Ağrı Yönetimi. DOÇ.DR. BUKET K. AKBAY KEAH Onkoloji Okulu İSTANBUL 2013 Kanser ve Ağrı Yönetimi DOÇ.DR. BUKET K. AKBAY KEAH Onkoloji Okulu İSTANBUL 2013 Ağrı Olumsuz bir duygudur. Vücutta bazı şeylerin yanlış gittiğini gösteren bir uyarıdır. Her birey ağrıyı farklı şekillerde

Detaylı

Obsesif Kompulsif Bozukluk. Prof. Dr. Raşit Tükel İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı 5.

Obsesif Kompulsif Bozukluk. Prof. Dr. Raşit Tükel İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı 5. Obsesif Kompulsif Bozukluk Prof. Dr. Raşit Tükel İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı 5. Sınıf Dersi Sunum Akışı Tanım Epidemiyoloji Klinik özellikler Tanı ölçütleri Nörobiyoloji

Detaylı

ADEZİV KAPSÜLİT FZT NAZMİ ŞEKERCİ

ADEZİV KAPSÜLİT FZT NAZMİ ŞEKERCİ ADEZİV KAPSÜLİT FZT NAZMİ ŞEKERCİ DONUK OMUZ - FROZEN SHOULDERADEZİV KAPSÜLİT Adeziv kapsulit omuz ekleminde, eklem kapsülünün kronik iltihabi bir durumu olup eklem kapsülünde kalınlaşma, sertleşme ve

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Kan Basıncı Ölçümü: Evde mi? Ofiste mi? Ambulatuar mı?

Hipertansiyon Tedavisinde Kan Basıncı Ölçümü: Evde mi? Ofiste mi? Ambulatuar mı? Hipertansiyon Tedavisinde Kan Basıncı Ölçümü: Evde mi? Ofiste mi? Ambulatuar mı? Dr. Hasan Micozkadıoğlu Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Logan et al. J Hypertens 2008;26:446-452

Detaylı

hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi

hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi İçindekiler Bel fıtığı nedir? 4 Bel fıtığı teşhisi nasıl yapılır? 6 Bel fıtığı tedavisi nasıl yapılır? 7 Barricaid için bir aday

Detaylı

ATRİYAL FİBRİLASYON ABLASYONU KİMLERE, NE ZAMAN YAPILMALIDIR?

ATRİYAL FİBRİLASYON ABLASYONU KİMLERE, NE ZAMAN YAPILMALIDIR? ATRİYAL FİBRİLASYON ABLASYONU KİMLERE, NE ZAMAN YAPILMALIDIR? Dr. Serkan Topaloğlu 3. Atriyal Fibrilasayon Zirvesi 2014 Hız ve Ritm Kontrolü Hastanın tercihi Semptomatik durum (EHRA skoru) AF nin süresi

Detaylı

Periferik ve Solunum Kas Eğitimi

Periferik ve Solunum Kas Eğitimi Periferik ve Solunum Kas Eğitimi Prof. Dr. Fzt. Sema Savcı H.Ü Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü Kronik Solunum Hastalıkları Dispne Egzersiz toleransında azalma Yaşam kalitesinde

Detaylı

Doğumun Aktif Fazında Uygulanan Hidroterapinin, Doğum Süreci, Anne Memnuniyeti ve Doğum Sonrası Ebeveynlik Davranışı Üzerine Etkisi

Doğumun Aktif Fazında Uygulanan Hidroterapinin, Doğum Süreci, Anne Memnuniyeti ve Doğum Sonrası Ebeveynlik Davranışı Üzerine Etkisi Doğumun Aktif Fazında Uygulanan Hidroterapinin, Doğum Süreci, Anne Memnuniyeti ve Doğum Sonrası Ebeveynlik Davranışı Üzerine Etkisi EBE SEMRA TUNCAY* YRD. DOÇ DR. SENA KAPLAN ** DOÇ.DR. ÖZLEM MORALOĞLU

Detaylı

Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım. Dr. Hakan KAYNAK

Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım. Dr. Hakan KAYNAK Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım Dr. Hakan KAYNAK Uykusuzluk Birçok kişi için = Uyku ilacı Uyku hekimi için =??? Kabus 1979 Sınıflaması Diagnostic Classification of Sleep and Arousal Disorders

Detaylı

AKUT AĞRI UYGULAMALARINDA TÜRKİYE DEN VERİLER

AKUT AĞRI UYGULAMALARINDA TÜRKİYE DEN VERİLER AKUT AĞRI UYGULAMALARINDA TÜRKİYE DEN VERİLER POSTOPERATİF AĞRI Prof. Dr. Zeynep ETİ Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi yoloji Anabilim Dalı Dolin SJ. Br J Anaesth 2002; 89: 409-23 Sommer M et al Eur J

Detaylı

Genel Önlemler. Dr. Bülent Çiftçi Sanatoryum Hastanesi Keçiören-Ankara

Genel Önlemler. Dr. Bülent Çiftçi Sanatoryum Hastanesi Keçiören-Ankara Genel Önlemler Dr. Bülent Çiftçi Sanatoryum Hastanesi Keçiören-Ankara OSAS tedavisinde altın standart tedavi yöntemi PAP tedavisidir. Yaşam tarzı değişikliği Obezite Alkol Sigara Egzersiz(aşırı yorgunluk!!!)

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI Doç. Dr. PINAR ERGÜN Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi PULMONER REHABİLİTASYON ve EVDE BAKIM MERKEZİ Pulmoner

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Yetişkinde Gergin Omurilik Sendromu ve Eşlik Eden Toraks Deformitesi Gergin omurilik, klinik bir durumdur ve zemininde sebep olarak omuriliğin gerilmesi sonucu

Detaylı

SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ

SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ Uzm. Dr. Lütfi AKGÜN Afyonkarahisar Halk Sağlığı Müdürlüğü İnsanlara; mevcut sağlık durumları başta olmak üzere sosyoekonomik durumları ve istekleri göz önünde

Detaylı

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Bir vertebra cisminin alttaki üzerinde öne doğru yer değiştirmesidir. Spondilolizis Pars interartikülaristeki lizise verilen isimdir. Spondilolistezis

Detaylı

Geriatri ve akılcı ilaç kullanımı: Vitamin D. Doç.Dr. İlker TAŞÇI GATA İç Hastalıkları BD, Ankara İç Hastalıkları & Geriatri Uzmanı

Geriatri ve akılcı ilaç kullanımı: Vitamin D. Doç.Dr. İlker TAŞÇI GATA İç Hastalıkları BD, Ankara İç Hastalıkları & Geriatri Uzmanı Geriatri ve akılcı ilaç kullanımı: Vitamin D Doç.Dr. İlker TAŞÇI GATA İç Hastalıkları BD, Ankara İç Hastalıkları & Geriatri Uzmanı Akılcı ilaç kullanımı Kanıta dayalı tıp Metaanaliz RCTs Centre for Evidence-Based

Detaylı

AĞIR ŞİDDETTE DEPRESYON SAĞALTIMI

AĞIR ŞİDDETTE DEPRESYON SAĞALTIMI AĞIR ŞİDDETTE DEPRESYON SAĞALTIMI Yrd. Doç. Dr. Faruk KILIÇ Süleyman Demirel Üniversitesi Psikiyatri AD Sağaltımdaki Temel Hedefler Ağır seviye depresyon: Depresyon tanı ölçütlerinde belirtilen semptomlardan

Detaylı

Ağrı ve psikiyatrik yaklaşım. Prof.Dr.Aslı Sarandöl Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD

Ağrı ve psikiyatrik yaklaşım. Prof.Dr.Aslı Sarandöl Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Ağrı ve psikiyatrik yaklaşım Prof.Dr.Aslı Sarandöl Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Ağrı Hoş olmayan bir uyaran Duygusal Algısal Bilişsel ve davranışsal Biyopsikososyal

Detaylı

KUVVET ANTRENMANLARININ PROGRAMLANMASI

KUVVET ANTRENMANLARININ PROGRAMLANMASI KUVVET ANTRENMANLARININ PROGRAMLANMASI Özel olma ilkesi Kuvvet için yüksek şiddet düşük tekrar Dayanıklılık için düşük şiddet yüksek tekrar Hareketin hızı ve genişliği de önemli 2 Aşırı Yüklenme İlkesi

Detaylı

DR.YUSUF CAN YURT HİPONATREMİ 2014 REHBERİ

DR.YUSUF CAN YURT HİPONATREMİ 2014 REHBERİ DR.YUSUF CAN YURT HİPONATREMİ 2014 REHBERİ HIPONATREMI NEDIR? Kan Na konsantrasyonunun

Detaylı