Merhaba Arkadafllar, 60. sayımızla birlikteyiz. 16 yılı geride bıraktı ımız bu sayımız için sizlere, cıvıl cıvıl okula koflan çocukların bulundu u

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Merhaba Arkadafllar, 60. sayımızla birlikteyiz. 16 yılı geride bıraktı ımız bu sayımız için sizlere, cıvıl cıvıl okula koflan çocukların bulundu u"

Transkript

1 Merhaba Arkadafllar, 60. sayımızla birlikteyiz. 16 yılı geride bıraktı ımız bu sayımız için sizlere, cıvıl cıvıl okula koflan çocukların bulundu u nefleli bir kapak hazırlayacaktık. Ne yazık ki 23 Ekim günü, Van dan gelen haberle bütün planlarımız de iflti Van da 7,2 fliddetinde deprem oldu Ve HMAL yüzlerce can aldı. 65 ö retmenimiz yaflamını yitirdi. Sarsıntılar hâlâ devam ediyor, çimentosu, demiri eksik yapılar birer birer çöküyor. nsanlar, kıfl flartlarında çadırlarda yaflamaya çalıflıyorlar. Okullar kapandı, Van halkı geçici olarak baflka kentlere taflınmaya baflladı. nsanlar depremden ölmedi, standardlara uygun olmayan kalitesiz yapıların çökmesi nedeniyle can verdi. Halbuki bu do al afetin zararlarını azaltmak mümkün arkadafllar... Hepimiz çok iyi biliyoruz; standardlara uygun kaliteli yapılar, depremin zararlarını en aza indiriyor yılında fiili de dünyanın eksenini de ifltiren fliddetli bir deprem meydana geldi; 1,5 milyon ev etkilendi. Can kaybı 700 ü geçmedi. 11 Mart 2011 de Japonya da 9 fliddetindeki depremde bir kifli bile yaflamını yitirmedi. Tüm can kayıpları deprem sonrası yaflanan tsunamide gerçekleflti. Topraklarımızda binlerce yıllık büyük depremlerin izleri var. Birçok büyük medeniyet yerle bir olup yok olmufl. Da lar yarılmıfl, koca flehirler denizlerin, göllerin içinde kaybolmufl. Bu topraklarda depremle birlikte yaflamak zorundayız. Do al bir afet olan depremi önlemek mümkün de il. Ancak uygun malzeme ve tekniklerle zararlarından korunmak mümkün. Büyük Atatürk ün de dedi i gibi; Felaket bafla gelmeden evvel önleyici ve koruyucu tedbirleri düflünmek lazımdır. Geldikten sonra dövünmenin yararı yoktur. Arkadafllar, yakın gelecekte sizler de bir meslek seçimi için ilk adımı atacaksınız. Sizlere bu konuda yardımcı olabilmek için meslek seçimine nasıl hazırlanaca ınızı arafltırdık. Tüm canlıların yaflamında çok önemli bir yer tutan suyun do al çevrimi nasıl gerçeklefliyor?.. Gök cisimlerinin yerleri nasıl belirleniyor?.. Bu soruların yanıtlarını, Çevre ve Bilim Teknik sayfalarımızda bulacaksınız. Kalbimiz, vücudumuzun durmadan çalıflan motoru. Kalbimizin nasıl çalıfltı ın ö renece iz. Dünya Standardlar Günü ve Türkiye Standardlar Haftası dolayısıyla bilgi da arcı ımızı tazeleyece iz. Bu sayımızda estetik ve esnek bir spor dalı olan jimnastik sporunu, bitkilerden genlisiayı, uçakların tarihi geliflimini, canlılardan yengeci, unutulmaya yüz tutan mesleklerden de irmencili i inceledik. Elektrikten önce evlerde yaflam nasıldı, hiç merak ettiniz mi? O günlerde kullanılan gereçlere ve basit teknolojilerine göz ataca ız. Gelecek sayımızda, yeni ve umut dolu bir yılda buluflmak umuduyla, Hoflçakalın. 1

2 4 Meslek Seçimi TÜRK STANDARDLARI ENST TÜSÜ ÖNCÜ ÇOCUK DERG S Ekim - Kas m - Aral k 2011 Y l: 16, Say : 60 Sahibi Türk Standardlar Enstitüsü Ad na Hulusi fientürk Sorumlu Yaz flleri Müdürü Bilal Durdal Yay n Kurulu O. Murat Perçin A. Sabit Yöney Asl han Köker Canan Do an Türkay Birben Yönetim Yeri Türk Standardlar Enstitüsü Pazarlama ve Tan t m Dairesi Baflkanl Necatibey Cad. 112, Bakanl klar / Ankara Tel: Kalp 32 Genlisea Abone Ayfle Nedret Günefl Tel: Faks: e-posta: Yay n Türü: Yerel Süreli Bas m Tarihi: Aral k 2011 Bask : Sistem Ofset Bas m Yay. San. ve Tic. Ltd. fiti. Strazburg Cad. 7/A S hhiye - ANKARA Tel: (pbx) Yay na Haz rlayan: Zet Tan t m Ltd. fiti. Bu say da katk lar ndan dolay Dr. Eyüp Bayatl ya teflekkür ederiz. 46 De irmencilik 2

3 10 Su Çevrimi Gök Cisimlerinin Yerleri Nas l Belirlenir? Ek m Dünya Standardlar Günü ve Türkiye Standardlar Haftas Jimnastik Uçak Tarihi 42 Yengeç 52 Elektrik Yokken 58 Önemli Gün ve Haftalar 3

4 konu 4 nsan do ar, büyür, geliflir, okula gidecek yafla gelir. 8 yıllık zorunlu e itim bittikten sonra ya okumaya devam eder ya da belli bir ö renim basama ından ayrılıp çalıflmaya bafllar. Meslek seçimi, insanların yaflamında çok önemli bir karardır. nsan meslek seçerken aslında kendine belli bir yaflam flekli ve çalıflma ortamı seçer. Yetenek ve isteklerine uygun meslek seçimi, hem bireyin mutlulu unu sa lar hem de verimli çalıflarak ülke ekonomisine katkısını artırır. Çünkü seçilen ifl, bireyin tüm yaflamını ve mutlulu unu etkiler. Çevrenizdeki yetiflkinlerin ço u, gelece iniz hakkında ö üt verir, ifl ya da meslek önerirler. Oysa sizin yetenek ve ilgilerinizi tanımadan, ülkemizdeki meslekleri, bunların özelliklerini ve koflullarını bilmeden, kimse meslek seçimi konusunda gerçek anlamda size yardımcı olamaz. Sizler de mutlaka tanık olmuflsunuzdur; çevrenizde iflinden memnun olmayan, sık sık ifl de ifltiren, hangi iflin ne e itimi gerektirdi ini bilmeyen birçok insan var. Bu da meslek seçiminin birey ve toplum açısından ne kadar önemli oldu unu gösteriyor. Dolayısıyla tüm dünyada oldu u gibi ülkemizde de uzmanlar anasınıfından bafllayan bir dizi çalıflma yürütüyorlar. Çünkü ülkemizin gelece ini devralacak siz gençlerin meslek seçiminde do ru bilgilendirilmeleri ve yönlendirilmeleri çok önemlidir. Hepiniz, gelece e yönelik planlar, projeler yapıp, hangi mesle in size daha uygun olaca ını düflünüyorsunuzdur. Bazı insanlar çok küçük yafllarda hangi alanda çalıflmak istediklerini belirlerler. E er içinde bulundukları koflullar, diledikleri mesle i seçmelerine olanak sa larsa, meslek seçimi kendileri için büyük sorun yaratmaz. Bazen de aile karar verir, bireyler bu karara uyarlar ve meslek seçme sorunu ile karflılaflmazlar. Ancak bazıları için meslek seçimi bu kadar kolay de ildir. Kendi yetenek, ilgi ve isteklerini bilmeyen, çeflitli mesleklerin koflullarını ve olanaklarını tanımayan kimseler meslek seçmekte güçlük çeker, kararsızlı a düflerler. Bir an önce hayata atılma çabası içinde olduklarından, kendilerine ilk önerilen ifle girerler. Bazen de bir mesle i ani bir kararla seçerler. Burada seçimi yapan kendileri de il, rastlantılardır. Kimi insanların mesleklerini bilinçli olarak seçmedikleri,

5 rastlantı sonucu seçtikleri bir gerçektir. Meslek seçimini etkileyen faktörler arasında aile baskısı ve gelene ini de sayabiliriz. Bazı aileler, çocuklarının baba mesle ini devam ettirmesi için baskı yaparlar. Bu arada mesle in çocuklarına uygun olup olmadı ını düflünmezler. Bazı aileler de çocuklarını, kendilerinin sahip olamadıkları meslek dallarında görmek isterler, bunun için de her türlü fedakârlı a katlanırlar. Tabii burada bireymeslek uygunlu u aranmaz. Birey-meslek uyumunun sa lanmadı ı hallerde, ya genç sık sık meslek de ifltirerek belli bir alanda ilerleyemedi inden baflarısız olur ya da aile baskısına karflı gelemedi inden mutsuz bir birey olarak toplumda yer alır. Bazı aileler çocuklarına hiçbir baskı yapmadıkları halde, bazı mesleklerin itibarlı, bazılarının de ersiz oldu unu söylemekle, çocuklarının meslek seçimini etkilemifl olurlar. Bu aileler, meslekleri, toplum içindeki saygınlıklarına göre de erlendirdiklerinden, çocuklarında da meslekler hakkında bazı ön yargıların oluflmasına neden olurlar. Oysa önemli olan, mesle e aile veya toplum içinde verilen de er de il, bireye uygunlu udur. Bireyin özellikleri ile mesle in özellikleri ba dafltı ı takdirde, birey mutlu, huzurlu ve baflarılı, topluma yararlı ve uyumlu bir insan olur. Birçok ülkede meslek seçimi konusunda gence ve aileye yardımcı olmak üzere görevlendirilmifl uzmanlar, hatta genci mesle e yöneltme iflini yürüten merkezler var. Uzmanlar, okul veya meslek seçmesi gerekti i sırada çocu a ve ailesine yol gösterirler. Bu uzmanların görevi, gencin yapısına, karakterine, yetenek ve ilgilerine en uygun olan mesle i seçmesine yardım etmek, ifl çevresine giriflini ve uyumunu kolaylafltırmak, uygun görülen mesle in birey ve toplum açısından yararlı olmasını sa lamaktır. Genci meslek hayatına alıfltırdıktan sonra takip etmek, bafları durumunu izlemek de bu uzmanların görevlerinden. Birey-meslek iliflkilerini düzenlemek, gençleri uygun mesleklere yöneltmek, her ifle uygun eleman seçmek kolay bir ifl de il. Toplum içinde yerini bulmufl insan sayısının az, ifl hayatından flikâyetçi olanların sayısının bir hayli kabarık olması, bu iflin ne kadar karmaflık ve önemli oldu unu gösteriyor. Mesle e yöneltme çalıflmasının do masının ve insan-meslek iliflkilerinin incelenmesinin bir di er nedeni de endüstri ve tekni in 5

6 yetenekli ve becerikli kiflinin daha az ifl kazası yapaca ı görüflünden hareket edilerek, bireyi tanıma ve ileride çalıflaca ı ifl alanı için yetifltirme çalıflmaları hızlandırıldı. flte bu nedenle insanı tanımak için yeteneklerinin ve ilgilerinin saptanması, birey ile meslek arasında uygunluk aranması önem kazandı. Pek çok batı ülkesinde bu çalıflmaları yürüten Mesle e Yöneltme Merkezleri ve Meslekî Rehberlik Büroları var. Bu kurumların henüz bulunmadı ı endüstrileflmifl ülkelerde de ya ilk ve orta dereceli okullarda faaliyetlerini yürüten Rehberlik Servisleri ya da meslekî rehberlikle görevlendirilmifl olan e itim uzmanları çalıflıyor. Rehberlik ve mesle e yöneltme çalıflmalarına, pek çok Avrupa ve Amerika ülkesinde I. Dünya Savaflı yıllarında bafllamıflsa da bizde rehberlik kavramının benimsenmesi 1950 leri buldu. Hatta o dönemde Milli E itim Bakanlı ınca ülkemize davet edilen yabancı uzmanların bu konuda hazırladıkları raporları bulmak mümkün. Son yıllarda ilk ve orta dereceli okullarımızda açılan ve sayısı gittikçe artırılan Rehberlik Servisleri nin baflarılı çalıflmaları sayesinde pek çok problemli çocu a yardım edilebilmekte, ailelere yol gösterilebilmektedir. Ancak okullarımızın tümünde rehberlik servisi bulunmadı ından, mesleki rehberlik alanında uzmanlaflmıfl e itimci sayısı da yok denecek kadar az oldu undan, meslek seçme konusunda gençlere gereken yardım henüz yapılamıyor. Meslek seçimi bir yandan kendini tanımayı, öte yandan ülkedeki meslekleri tanımayı gerektirdi inden oldukça güçtür. 6

7 Kendini tan mak Sa lık durumunuzu, yorgunlu a dayanıklı olup olmadı ınızı inceleyin, akranlarınızla kıyaslayarak hangi alanlarda eksik veya zayıf oldu unuzu belirleyin. Hangi faaliyetlerden hofllanıp hangilerinden hofllanmadı ınızı ve yapmaktan zevk aldı ınız iflleri saptayın. Yetenek ve becerilerinizi saptamanın yanı sıra hangi alanlarda baflarısız oldu unuzu da belirlemeye çalıflın. Kiflilik ve karakter özelliklerinizi, di er insanlarla kurdu unuz iliflkilerde uyum veya uyumsuzlukları, grup halinde çalıflmayı sevip sevmedi inizi, lider olma veya yönetme arzusuna sahip olup olmadı ınızı, çevrenizin de gözlemlerini ve elefltirilerini dikkate alarak de erlendirin. Arkadafllarınızla, ailenizle ve uzman ö retmenlerinizle bunları paylaflın. fl alanlar n ve meslekleri tan mak Çeflitli meslekler, bunların gerektirdi i ö renim düzeyi, koflulları ve sa ladı ı olanaklar hakkında bilgi toplayın. Meslekleri tanıtan kitapları inceleyin. Meslek sahibi kimselerle konuflun, elinizden geldi ince ifl yerlerini ziyaret edin, farklı meslekleri tanımaya çalıflın. Mesleklerin ülke çapındaki geçerlili ini arafltırın. Ülkemizde bütün bu etkinlikleri üstlenmifl olan merkezler bulunmadı ından, bu 7

8 alanda uzmanlaflmıfl e itimci sayısı da yok denecek kadar az oldu undan, genci mesle e yöneltme iflinde okula, ö retmenlere ve aileye pek çok görev düflüyor. Unutmayın arkadafllar, aileniz, arkadafllarınız, ö retmenleriniz ve uzmanlar sizlere sadece destek ve yol gösterici olabilir. Kendi adınıza son kararı, zamanı geldi inde siz vereceksiniz. Her aile meslek seçimi sırasında kararsızlı a düflen çocu una nasıl yardım etmesi gerekti ini düflünür. Ancak ailelerin ço u, çocuklarını ve meslekleri yeterince tanımadıklarından pek yardımcı olamazlar. Ailelerin çocu una yardım edememesinin tek nedeni, çocu unu ve meslekleri tanıma konusunda bilgisizli i de ildir. Ailelerin iflini güçlefltiren etkenlerden biri de gencin içinde bulundu u geliflim basama ıdır. Ergenlik dönemi adını alan bu geliflim basama ında genç, kendi bedeninde oluflan fiziksel ve fizyolojik de iflimlerin etkisi altındadır. Geçirdi i büyüme ve geliflme bunalımları tüm yaflamını etkiler. Dünyayı de ifltirme, yenilik yaratma, ortamından uzaklaflma, macera yaflama duyguları onda bir kararsızlık, bir bocalama yaratır. Bu kararsızlık ve bocalama, meslek seçimi söz konusu oldu unda da kendini gösterir. Gencin bir gün atom bilgini, bir gün artist, bir üçüncü gün de tornacı olmak istedi i görülür. Bunalımlı bir dönemde olması kadar, kendini ve meslekleri tanımaması da bu kararsızlı a neden olur. mesleki rehberlik uzmanlarına gereksinim büyüktür. Bu gereksinimi karflılayabilmek amacıyla ortaö retim, hatta ilkö retim okullarında bu alanda çalıflacak uzmanların yetifltirilmesi ve görev alması için çalıflmalar sürüyor. Ancak bu uzmanlar yetiflinceye kadar mesle e yöneltme konusundaki en büyük görev ailelerinize düflüyor. Bu güç görevi yerine getirirken de ailenize yardımcı olacak kurum; okulunuzdur. Arkadafllar, son yılların en popüler mesleklerinden birisi de kariyer danıflmanlı ı. Kariyer planlaması adı altında profesyonel kurulufllar tarafından kifli ve kurumlara danıflmanlık ve e itim hizmetleri veriliyor. Bu dalda hizmet veren firmalar ifl ortamlarının iyilefltirilmesi, ifl yerlerine uygun personel sa lanması ve ifl arayanlara uygun ifl sa lanması konusunda hizmet veriyorlar. Kısacası mesleki rehberlik konusunda profesyonel hizmet sa lıyorlar. Ne dersiniz, sizden bir kariyer danıflmanı olur mu? Kendi kariyer planlamanızdan bir bafllayın isterseniz... Kararsızlı ın egemen oldu u bu zorlu ergenlik döneminde gerek gence, gerekse çocu una nasıl yardımcı olaca ını bilemeyen aileye rehberlik etmek için uzman e itimcilere ve mesle e yöneltme veya 8

9 Afla daki kibrit çöplerinden sadece dört tanesinin yerini de ifltirerek iki kare oluflturabilir misiniz? bilmece bulmaca 1 2 Listedeki bitki isimlerini afla daki tabloda bulup iflaretleyebilir misiniz? I A C P X M T S C X G E T D U U N A R P Q C Z Z NUSPOK FMN LBXASAR I PGXXAPH EUWET K K LP KGXET CK J QXG J TN N BCOELZRUE JUF İ ESXXEVQHWT E U W E I X V T Y C N C F N Y J G S L V R R Q A Y CG Z NZ J İ GMUCGHOCQK Z MM J V L P L Q E H H M E F Y U H R U O K F W K V U A O H N MUWJ L E B I AWEQRP C TWÖE VNLA B T E R A L F Y M H K N J M A Z I O K P I F L L E SK P I SP ZWF GAOAZ BCONM J LE I P J J A X N O Y R A K S A F L M L X A X B X N F Q P U N M S S E R İ K I B V E D U Ö R T H N L B U P I AKUMEDK LKTDEWGAFC İ DEK V YDHH I YQOZUBAFHYADRS JMWY I N P A I I C P D O Y B N M A Ç A Z R D W H Z T T E E L T K Y L O K P E J E L Y İ E F T I L K I B H E R DA J N I A RMU T I VMB S F V ÇF V D A V U E V B B I Z O E X C E L E N S E D İ R C T A v E C V Y H I W I I S C F U P V V X G T E V I GQQK I U J MB GKMSPMCVH I X LVB I LAHANA ARDIÇ ERİK KIZILCIK ÇAM BADEM DEFNE ARMUT HURMA PALMİYE SELVİ AHLAT CEVİZ MERSİN SEDİR MAZI PIRASA KÖKNAR 9

10 Tüm canlılar dünyanın yüzeyinde ya da yüzeye çok yakın ince bir toprak katmanında yaflarlar ve günefl enerjisinin dıflındaki gereksinimlerini bu katmanın içerdi i kaynaklardan karflılarlar. E er yaflamın sürmesi için gerekli olan su, oksijen ve di er maddeler sadece bir tek kez kullanılsaydı hepsi çoktan tükenmifl olurdu. Do anın tüm ifllevlerinin çevrimler halinde düzenlenmifl olması bu ifllevlerin sonsuza de in yinelenmesini sa lar. Hava, su, toprak, bitkiler ve hayvanlar arasında sürekli bir alıflverifl olması yeryüzünün tüm zenginliklerinin tekrar tekrar kullanılabilmesini ve böylelikle yaflamın sürmesini sa lar. En önemli yaflam kayna ı sudur. Tüm canlıların % 75 i sudan oluflur. Denizler, karalar ve hava arasındaki su alıflverifli, yeryüzünde yaflamın var olmasını sa layan koflulları sürekli kılar. 10

11 Dünyadaki suyun yüzde 97 si okyanuslardadır. Deniz suyu tuzlu oldu undan içme suyu olarak ya da tarımda kullanılamaz. Bazı çöl bölgelerinde, tatlı su bulunmadı ı için deniz suyunun tuzu alınarak kullanılır. Ama dünyanın hemen tümü, su çevriminin do al süreci sayesinde, tatlı su gereksinimini sürekli olarak karflılayabiliyor. Bu süreç iki etkene dayanıyor: güneflin ısısı ve yerçekimi. Yeryüzünün yüzde yetmifl birini kaplayan denizleri etkileyen günefl ısısı, buharlaflmaya yol açar. Gözle görülmeyen bir gaz olan su buharı, hava akımı ve rüzgârla yükselir. Su buharının bir bölümü yo unlaflıp ya mur olarak do rudan do ruya denize düfler. Ama atmosferdeki dolaflımdan dolayı, büyük miktarda su buharı taflıyan hava, kara üzerine sürüklenir ve ya mur ya da kar biçiminde ya ar. 11

12 Bu ya ıflların ço u, güneflin etkisiyle yeniden ve hızla buharlaflır. Bir bölümü topra a ifller ve bitkiler tarafından so urularak terleme yoluyla eksik bir biçimde de olsa havaya döner. Ya murun bir bölümü sel halinde topra ın yüzeyinden akar, dereler haline gelir ve akarsulara katılır. Ya murun ve erimifl karın bir bölümü topraktan geçerek alttaki kayalara ulaflır ve yeraltı suyunu oluflturur. Kutuplarda ve yüksek da larda ya ıfllar genellikle kar biçimindedir. Bu bölgelerde, ya ıfllar buz haline gelirler ve buz tabakalarıyla buzulları olufltururlar. Yerçekimi, bu buz kütlelerinin afla ılara do ru inmesine yol açar. Böylece, denizlere dönen buzullar orada parçalanarak buzda larını olufltururlar. Do rudan do ruya atmosfere dönmeyen bütün su, bu yolla çevrimi tamamlamak üzere yavafl yavafl denizlere döner. Su ve buzların bu sürekli hareketi, kara parçalarının aflınmasında büyük rol oynar. Karadaki suyun yüzde yetmifl beflten fazlası, Grönland Adasında ve Antarktika da görüldü ü gibi tabakalar ve buzullar halinde donmufltur. Geri kalan suyun büyük bir bölümü de yeraltı suyu adını alır. Göllerde, 12

13 ırmaklarda ve toprakta bulunan su bunlara oranla çok azdır. Toprakta bulunan ve bitkilerin büyümesini sa layan suya kılcal su denir. Su ve toprak parçacıklarının molekül çekimi dolayısıyla bu su, topra ın en üst birkaç metresi içinde yaygın durumdadır. Arkadafllar, bu do al döngüyü ve kıt olan su kaynaklarımızı korumak için hepimiz üzerimize düflen görevleri biliyoruz de il mi? Su buharı soğuyup yoğunlaşınca bulutları oluşturan su damlacıklarına dönüşür. Güneş, toprağı, ırmakları, gölleri ve denizleri ısıtarak suyun buharlaşıp tekrar havaya yükselmesini sağlar. Bulutlar yükselerek soğuk hava ile karşılaşır ve yoğunlaşma ile oluşan su damlacıkları yağmur ya da kar olarak yeryüzüne iner. Bulutlar ve su buharı Yağış Yüksek dağlarda biriken kar ve buz tabakaları, taze su depolarıdır. Buharlaşma Yüzey akıntıları Sızma Buharlaşma Okyanuslar: En büyük su depoları Bitkilerin kökleriyle topraktan çektikleri suyun büyük bir bölümü, yaprakların yüzeyinden buharlaşarak havaya karışır. Yüzey akıntıları dereler ve ırmaklarda toplanır. Su tabakası Toprak tarafından emilen su, sızarak yeraltı sularına karışır. Yeraltı suyu akışı Anakaya 13

14 Baflımızı kaldırıp, ara sıra da olsa gökyüzüne baktı ımızda, parlayan yıldızların güzelli inden etkilenmeyenimiz yoktur. Ancak, günlük yaflamın kofluflturmasında, bu güzelli in farkına pek azımız varırız. Bir de büyük kentlerde yaflıyorsak, etrafımızdaki beton yı ını ve ıflık kirlili i, istesek de bu güzelli i görmemizi engelliyor. Ancak, yine de arada bir gökyüzüne bakıp, bundan zevk alıyorsanız, siz de amatör gökbilimci sayılırsınız. Arkadafllar, gökbilimcileri iki gruba ayırabiliriz: Amatör gökbilimciler ve profesyonel gökbilimciler. Amatörler, zorunlu olmadıkları halde gökyüzünün keyfini çıkarırken, profesyoneller birtakım karmaflık denklemlerle u raflmak zorundadır. 14

15 Gökbilim, sınırı olmayan bir laboratuvarda yapılır ve bu laboratuvarda çalıflmak için uzman olmak gerekmez. Bu laboratuvara girenler, yani geceleri bir defa da olsa kafasını kaldırıp gökyüzüne bakan herkes bir amatör gökbilimci sayılır. Baflka hiçbir bilim dalı bu denli halka açık de ildir. Amatör gökbilimci, istedi i konuda, canı istedi i zaman çalıflmakta özgürdür. Amatör gökbilimci olmak için teleskop da flart de il. Peki bir teleskop sahibi olmadan hangi gökcisimlerini görebiliriz? Takımyıldızları, gezegenlerin hareketlerini, Ay ın ve hatta gözünüz çok keskinse Venüs ün evrelerini, örtülmeleri (zaman zaman, Ay gezegenleri ve yıldızları, daha seyrek olarak bir gezegen bir yıldızı örter), Ay ve Günefl tutulmalarını, göktaflı ya murlarını, kuyruklu yıldızları, ikili yıldızları, de iflken yıldızları, bulutsuları, yıldız kümelerini, hatta milyonlarca ıflık yılı uzaklıktaki birkaç gökadayı gözleyebiliriz. Üstelik, gökyüzünde genifl bir alanın gözlenmesini gerektirdi i için, gezegenlerin ve Ay ın hareketleri, takımyıldızlar, göktaflı ya murları gibi gök olaylarını gözlemenin en iyi yolu onlara herhangi bir araç olmaksızın bakmaktır. Bir dürbünle yapabilecekleriniz ise çıplak gözle yapabileceklerinizin biraz daha ötesinde. Basit bir arazi dürbünüyle, kuyruklu yıldızları, gökadaları ve yıldız kümelerini çok daha ayrıntılı, yıldızları çok daha parlak görürüz. Çıplak gözle birbirinden ayıramadı ımız ikili yıldızları ayırt ederiz. Eski ça lardan bu yana insanlar, gökyüzüne bakmıfl, onun güzelli i ve ulaflılmazlı ına ilgi duymufllar. Eski Yunanlılar ilk yıldız atlaslarını oluflturmufl, gökcisimlerine çeflitli adlar vermifller. O zamanlardan günümüze de in pek çok yıldız atlası oluflturulmufl. Bugün biz de modern bir yıldız katalo una ya da gökyüzü haritasına baktı ımızda, de iflik adlandırmalarla karflılaflırız. Bunlar biraz karmaflık görünseler de temelleri aslında daha önce kurulan adlandırma sistemlerine dayanır. Bir amatör gökbilimcinin gereksinim duydu u en önemli gereç yıldız haritasıdır. bilmedi imiz bir yere giderken kara yolları haritasına gereksinim duyuyorsak, gökyüzünde bir gökcismini bulmak için de yıldız atlasına gereksinim duyarız. Bir gökyüzü haritasını kullanmak, bir kara yolları haritasını kullanmaktan biraz daha karmaflıktır ve bilgi gerektirir. 15

16 Gökyüzünde kimi gökcisimlerini bulmanın bazı kolay yolları vardır. Bunun için bazı iflaretçi yıldızlardan yararlanılır. Kutup Yıldızı nın bu flekilde kolayca bulundu unu birço unuz bilirsiniz. Kutup Küçük Ayı Yıldızı çok parlak bir yıldız olmadı ı ve içinde bulundu u takımyıldız olan Küçük Ayı da pek belirgin bir takımyıldız olmadı ı için, ilk bakıflta kolay bulunamaz. flte burada Büyük Ayı Takımyıldızı yardıma yetiflir. Büyük Ayı, bir ayıdan çok kepçeye benzer. Bu kepçenin kazana dalan kenarını oluflturan iki yıldızdan, kepçenin içinin baktı ı yöne do ru ilerledi imizde, do ruca Kutup Yıldızı na gideriz. Kutup Yıldızı Kutup Yıldızını bulmak Büyük Kare, Büyük Ayı Takımyıldızı gibi, gökyüzüne baflımızı kaldırdı ımızda hemen tanıyabilece imiz flekillerden Büyük Ayı biridir. Birbirine yakın parlaklıklarda dört yıldızın oluflturdu u bu kareye büyük denmesinin nedeniyse, gökyüzünde gerçekten genifl sayılabilecek bir alan kaplamasıdır. Büyük Kare, bafllı baflına bir takımyıldızı de ildir; Kanatlı At Takımyıldızı nın gövdesini oluflturur. Büyük Kare, pek de parlak olmayan yıldızlardan olufltu u halde, gökyüzünde kolayca bulunabilir. Bunun en önemli nedeni, çevresindeki ve içindeki yıldızların onu oluflturan yıldızlardan çok daha sönük olmalarıdır. Sonbaharda Büyük Kare baflucuna yakın, biraz güneyde yer alır. Gökyüzüne baktı ınızda onu kolaylıkla tanıyabilirsiniz. 16

17 Bir gökyüzü haritasını kullanabilmek için, her fleyden önce, yıldızların parlaklık sistemi, gökyüzündeki uzaklıkların ölçümü, gökyüzü koordinatları, gökcisimlerinin adlandırıldı ı gibi konularda birtakım temel bilgilere sahip olmak gerekiyor. Profesyonel gökbilimciler gökcisimlerinin yerlerini nasıl belirliyorlar? Yeryüzü üzerinde bir bölgeyi tanımlarken, onun co rafi koordinatları verilir. Baflka koordinat sistemleri de kullanılmakla beraber, bu koordinatlar genellikle enlem ve boylam koordinat sistemidir. Gökyüzünde bir gökcisminin konumunu tanımlarken de koordinat sistemlerinden yararlanılır. Söz gelimi Yılan Takımyıldızı nın 56. parlak yıldızı demek, bir gökbilimci için pek bir fley ifade etmez. Zaten aranan gökcismini bu flekilde bulmak da neredeyse olanaksızdır. Bunun yerine, yerküredekine benzer bir koordinat sistemi kullanılır. E er biraz matematik bilgisine sahipsek, bir küre üzerindeki bir noktayı belirtirken bazen küresel koordinatların kullanıldı ını biliriz. Bu küreyi biraz özellefltirerek üzerinde yafladı ımız yerküreyi ele alırsak, onun üzerindeki bir noktadan söz ederken (bu bir yerleflim yeri olabilir) onun enlemini ve boylamını (bazen yükseklik de gerekebilir) veririz. Böylece yeryüzündeki konumunu anlatabiliriz. Hemen hepimiz, enlem ya da boylam kavramlarını az ya da çok bildi imiz için, küresel koordinatlara pek de yabancı sayılmayız. Burada yerkürenin koordinat sistemine de inmemizin nedeni, gökyüzü koordinatlarıyla büyük bir benzerlik göstermesidir. Nitekim, Yer den baktı ımızda, gökyüzü dev bir küre gibi görünür. Dünya da, bu kürenin merkezinde gibidir. Bu yüzden, eski ça larda 17

18 Yükseklik (Altitude) Güney 180º Kutup Yıldızı Ufuk Azimut Zenith Batı 270º Doğu 90º Nadir insanlar yanılmıfl, kendilerini Evren in merkezine yerlefltirmifllerdir. Kuzey 0º Yerküre ve gökkürenin koordinatlarının benzerli ini daha iyi anlamak için flöyle düflünebiliriz: Yerküreyi bir balon varsayalım. Onu iyice fliflirip içeriden baktı ımızda enlem ve boylamlar gökyüzü koordinatlarına benzer hale gelir. Ancak, gökyüzü koordinatları enlem ve boylam olarak de il, dik açıklık ve sa açıklık olarak adlandırılır. Yerküreyle karflılafltırırsak, dik açıklık enleme, sa açıklık boylama karflılık gelir. Yerkürenin ekvatoruyla, gökkürenin ekvatoru aynı düzlemdedir. Astronomik koordinatlar Astronomi ile ilgilenenler gözlemlemek istedikleri gökcisimlerini bulmak için bazı koordinatlara ihtiyaç duyarlar. flte bunlar gökyüzü koordinatlarıdır. E er elinizde motorlu otomatik bulucu sisteme sahip bir teleskopunuz varsa ve gözlemek istedi iniz gökcisminin koordinatları elinizdeyse yapaca ınız tek fley teleskoba bu koordinatları girmektir. Gökyüzü koordinatlarını anlamak için Dünya nın merkez oldu u bir küre düflünelim. flte bu hayali küre Gökküresi dir. Bir denizin ortasında geminizle seyahat etti inizi varsayın. Dört bir tarafınıza baktı ımız zaman denizin gökküresi ile birleflti i noktaya çevren (ufuk) denir. Sizin bulundu unuz noktadaki çekül do rultusuna dik olan düzlemin gökküresi ile arakesitine gökbilim çevren denir. Çekül do rultusu gök yuvarla ını iki noktada keser. Bunlardan biri tam tepemizdedir ve buna baflucu (zenit) denir. Di eri ise gökküresinin göremedi imiz noktasında yer alır ve nadir denmektedir. Gök koordinatları, hareketli de ildir. Yani, dünya nın kendi etrafında döndü ü gibi, 18 Kuzey Gök Yarıküresi Kuzey Gök Yarıküresi

19 gökyüzü de kendi çevresinde dönmez. Buna karflın, biz, Dünya ile birlikte döndü ümüzden, gö ü yeryüzünden gözledi imizde, 24 saatlik periyotla döndü ünü görürüz. Çünkü, Dünya kendi çevresinde 24 saatte bir döner. Sa açıklık de erleri sıfırla 24 arasındadır. Yani, gökyüzü dev bir saat gibi, kendi çevresinde 24 saatte bir döner. Gökyüzü her saat sa açıklı ını bir saat de ifltirir. Gökyüzüne ilgimiz yalnızca ona çıplak gözle bakmakla sınırlıysa, bu koordinatlara pek gereksinim duymayız. Bu tür gözlemler için genellikle basit haritalar yeterli olur. Ama daha az belirgin gökcisimlerini incelemek istiyorsak, hem bir yıldız katalo u hem de iyi bir yıldız atlasına gereksinim duyarız. Yıldız kataloglarında, yıldızların ya da öteki gökcisimlerinin birtakım özellikleri yanında koordinatları (sa açıklık ve dik açıklık olarak) verilir. Bu koordinatlar, yer haritalarındaki koordinat çizgilerine benzer biçimde gökyüzü haritalarına da çizilir. Böylece, katalogda buldu umuz bir gökcisminin gökyüzündeki konumunu kolayca buluruz Doğu Sağ Açıklık Saat Açısı Güney Kuzey 10 Haydi arkadafllar!.. lk fırsatta kent ıflıklarından uzakta sakin bir yer bulup gökyüzünü incelemeye gidiyoruz. Gözlemevlerimizde düzenlenen gökyüzü flenliklerinin tarihini flimdiden iflaretleyin ve olana ınız varsa mutlaka bu etkinliklere katılın Batı 19

20 Kalbimiz, gö sümüzün ön tarafında, kaburgalarımızı birlefltiren kemi in arkasında, vücudumuzun sol tarafında yer alır. fiekliyle bir armudu andıran bu organımız yaklaflık olarak yumru umuz büyüklü ündedir. Kalbimiz iki kulakçık ve iki karıncık olmak üzere toplam dört ana bölümden oluflur. Kalbi, aslında iki pompanın birleflmesinden oluflan bir organ olarak düflünebiliriz. Bu pompa, daha iyi ifllev görmek üzere Septum denilen bir yapıyla ikiye ayrılmıfl olup ayrıca kapakçıklar içerir. Kalbi oluflturan temel oluflum kas tabakasıdır. Bu kas yapısı her an, her koflulda ve yaflam boyunca tüm vücuda kan pompalayacak kadar güçlüdür. Kalbin kanı pompalama ifllemini birime dönüfltürerek daha kolayca anlayabiliriz. fiöyle ki, çocukluk döneminde bir insanın kalbi dakikada yaklaflık olarak 90 kez kasılarak kanı pompalar, yani atar. Kalp zarı boşluğu 20 KALP DUVARI KESİTİ Kalp zarı fibröz tabakası Kalp zarı seröz tabakası Trabeküller Endokard Kalp kası Kalp zarı iç tabakası Eriflkinlikte bu sayı 70 atım civarına düflerken egzersiz durumlarında ise yaklaflık 200 lere kadar çıkabilir. Kalbin temel fonksiyonu olan pompalama iflleminden kısaca bahsedersek; ço u resimde koyu kırmızı-mavi renklendirilmifl olarak görmeye alıflık oldu umuz kirli kan tüm vücuttan venler aracılı ıyla toplanarak kalbe ulafltırılır. Bu kirli kanı kalp, temizlenmek üzere akci erlere yollar. Aynı flekilde akci erlerden gelen oksijenli temiz (parlak kırmızı) kan da kullanılmak üzere kalp tarafından geri pompalanır ve arterler

21 KALBİN YAPISI Brakiosefalik atardamar Sol köprücükaltı atardamarı Sol şahdamarı Üst ana toplardamar Çıkan aort Sağ akciğer atardamarı Oval çukur Sağ akciğer toplardamarı Sağ kulakçık Alt ana toplardamar girişi Koroner atardamar dalı Triküspid kapak Korda tendinea Sağ karıncık Trabekül Sol akciğer toplardamarı Akciğer ana toplardamarı Akciğer kapağı Koroner atardamar Korda tendinea Karıncıklararası bölmenin kaslı bölümü Sol karıncık Papiller kas Sol karıncık kası Sağ kulakçık kasılır Triküspid kapak açılır Sağ karıncık gevşer KULAKÇIK KASILMA ANI (KARINCIK GEVŞEME ANI) Sol kulakçık kasılır Mitral kapak açılır Sol karıncık gevşer Sağ ve sol kulakçıklar kasılır, kan gevşemiş karıncıklara geçer. KARINCIK KASILMA ANI Akciğer atardamarı Pulmoner kapak açılır Trikuspid kapak kapanır Sağ karıncık kasılır Aort Aort kapağı açılır Mitral kapak kapanır Sol karıncık kasılır Karıncıklar kasılır ve kan oksijenlenme için akciğerlere atılır, aort yolu ile de vücudun geri kalan kısmına gönderilir. 21

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM

VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM ÜNİTE 1 VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ - 1 Ad :... Soyad :... Vücudumuzu ayakta tutan, hareket etmemizi sağlayan ve bazı önemli organları koruyan sert yapıya iskelet denir. İskelet

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1.

Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1. Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1.5-2 m 2 ) Deri esas olarak iki tabakadan olu ur Üst deri (Epidermis)

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

Tema Sonu De erlendirme. erlendirme. A.3.1, B.3.13, B.3.31, C.3.5 kazan mlar. Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, 11 ders saati EL ELE, HEP B RL KTE

Tema Sonu De erlendirme. erlendirme. A.3.1, B.3.13, B.3.31, C.3.5 kazan mlar. Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, 11 ders saati EL ELE, HEP B RL KTE Ü N T E L E N D R L M fi Y I L L I K P L A N ARAÇ GEREÇLER, YÖNTEM VE Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, proje ve performans formlar, resim kâ - d, boya, sözlük, yaz m k lavuzu Gözlem ve inceleme, tart

Detaylı

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER CO RAFYA TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER ÖRNEK 1 : 1990 nüfus say m na göre nüfus yo unluklar Türkiye ortalamas n n alt nda olan afla daki illerin hangisinde, nüfus yo unlu unun azl yüzey flekillerinin

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

Solunum Sistemi. Anahtar Kavramlar alveol diyafram bronş bronşçuk. Soluk al p verme olay s ras nda hava vücudumuzda nas l bir yol izler?

Solunum Sistemi. Anahtar Kavramlar alveol diyafram bronş bronşçuk. Soluk al p verme olay s ras nda hava vücudumuzda nas l bir yol izler? Solunum Sistemi Anahtar Kavramlar alveol diyafram bronş bronşçuk Soluk al p verme olay s ras nda hava vücudumuzda nas l bir yol izler? Mert, televizyonda deniz altı dünyasını tanıtan bir belgesel izliyordu.

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir

Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir B irçok yaz mda olas l k sorusu sordum. Bu yaz mda soru sormayaca m, sadece olas l n matematiksel tan m n verece im. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 say lar aras

Detaylı

Su, yeryüzünde en bol bulunan maddelerden biridir ve yaflamın temelidir. Ancak dünyadaki suların yüzde 97 sinden fazlası okyanus ve denizlerde tuzlu

Su, yeryüzünde en bol bulunan maddelerden biridir ve yaflamın temelidir. Ancak dünyadaki suların yüzde 97 sinden fazlası okyanus ve denizlerde tuzlu Su, yeryüzünde en bol bulunan maddelerden biridir ve yaflamın temelidir. Ancak dünyadaki suların yüzde 97 sinden fazlası okyanus ve denizlerde tuzlu su olarak bulunur. Geri kalan yüzde 2,5 i tatlı sudur.

Detaylı

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007 2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007 İsim/ Soy isim: Sınıf:.. SORULAR 1. Yukarıdaki şekilde de

Detaylı

BİREYSELLEŞMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU

BİREYSELLEŞMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU BİREYSELLEŞMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI: BEP HAZIRLAMA :07.10.2011 BEP Birimi Üyeleri: - ÖĞRENCİNİN ŞU ANKİ PERFORMANS DÜZEYİ:.. öz bakım becerilerini yerine getirir... okuma yazmayı

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

ASTRONOMİ TARİHİ. 2. Bölüm Antik Astronomi. Serdar Evren 2013

ASTRONOMİ TARİHİ. 2. Bölüm Antik Astronomi. Serdar Evren 2013 ASTRONOMİ TARİHİ 2. Bölüm Antik Astronomi Serdar Evren 2013 Fotoğraf: Eski Yunan mitolojisinde sırtında gök küresini taşıyan astronomi tanrısı, ATLAS. En Eski Astronomi (Antik veya Teleskop Öncesi) Kültürel

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

Fen ve Teknoloji. Uygulamal Etkinlik. Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay n z.

Fen ve Teknoloji. Uygulamal Etkinlik. Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay n z. Ad : Soyad : S n f : 5. SINIF Nu. : Canl lar Dünyas n Gezelim, Tan yal m TEST 86 1. Afla da verilen flemaya, canl gruplar ile ilgili bildi iniz örnekleri yaz n z. Canl lar Uygulamal Etkinlik Bitkiler Hayvanlar

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç Kaldırma Kuvveti - Dünya, üzerinde bulunan bütün cisimlere kendi merkezine doğru çekim kuvveti uygular. Bu kuvvete yer çekimi kuvveti

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

SU, HALDEN HALE GİRER

SU, HALDEN HALE GİRER Atmosferde yükselen buhar soğuk hava tabakasıyla karşılaştığında yoğuşur. Gaz halindeki bir madde dışarıya ısı verdiğinde sıvı hale geçiriyorsa bu olaya yoğuşma denir. Sıcak Hava Yükselir ve Soğuyup Yağış

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI DİSİPLİN/ GELİŞİM ALANI: UZUN DÖNEMLİ AMAÇ: - Vücudumuz bilmecesini çözelim - Maddeyi tanıyalım - Kuvvet ve hareket - Işık ve ses - Canlılar dünyasını

Detaylı

Anne baba olmaya. Evde Pedagog. ile haz rlan n

Anne baba olmaya. Evde Pedagog. ile haz rlan n Anne baba olmaya Evde Pedagog ile haz rlan n Bebek bekliyorsunuz ve çok yo un duygular içindesiniz. Bebe inizin geliflimini en iyi flekilde sa lamak istiyorsunuz. flte tam bu durumdaki anne baba adaylar

Detaylı

Fezalar Eğitim Kurumları MSO 2013. Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı 6. SINIF AÇIKLAMALAR. Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır.

Fezalar Eğitim Kurumları MSO 2013. Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı 6. SINIF AÇIKLAMALAR. Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır. GROUP A M S O Fezalar Eğitim Kurumları Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı (23 ŞUBAT 2013, CUMARTESİ) 2 0 1 3 6. SINIF AÇIKLAMALAR Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır. Matematik bölümünün

Detaylı

Yönler ve Yön Bulma. Yönler ikiye ayrılır.

Yönler ve Yön Bulma. Yönler ikiye ayrılır. Yönler ve Yön Bulma Nerede olduğumuzu anlatmak, bir yeri bulmak veya bulunduğu yeri tarif edebilmek için yönleri kullanırız. Yön, belli bir noktaya göre, bir yerin bulunduğu taraftır. Evimizin, okulumuzun,

Detaylı

ÜNİTE 7 : GÜNEŞ SİSTEMİ VE ÖTESİ UZAY BİLMECESİ

ÜNİTE 7 : GÜNEŞ SİSTEMİ VE ÖTESİ UZAY BİLMECESİ ÖĞRENME ALANI : DÜNYA VE EVREN ÜNİTE 7 : GÜNEŞ SİSTEMİ VE ÖTESİ UZAY BİLMECESİ A GÖK CİSİMLERİNİ TANIYALIM (5 SAAT) 1 Uzay ve Evren 2 Gök Cismi 3 Yıldızlar 4 Güneş 5 Takım Yıldızlar 6 Kuyruklu Yıldızlar

Detaylı

Gökyüzünde Hareket (II)

Gökyüzünde Hareket (II) Gökyüzünde Hareket (II) M. Atakan Gürkan, Sabancı Üniversitesi Galileo Öğretmen Eğitim Programı, Eylül 2013, İTÜ Bilim Merkezi Birinci Kısmın Özeti Dünya'nın hareketi 1) Kendi çevresinde değişmeyen bir

Detaylı

CELESTRON Teleskop Eğitimi

CELESTRON Teleskop Eğitimi CELESTRON Teleskop Eğitimi CELESTRON MARKASI Celestron 1960 yılında ABD'nin California eyaletinde kurulmuş olan bir firmadır. 50 yılı geçen süre zarfında teleskop, dürbün ve mikroskop konusunda Amerika

Detaylı

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam. Serap Ak

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam. Serap Ak EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam http://star-www.st-and.ac.uk/~fv/webnotes/chapter5.htm http://star-www.st-and.ac.uk/~fv/webnotes/chapter4.htm Gök küresinde bulunan önemli yıldızların ekvatoral koordinatları

Detaylı

Temel Kaynak 4. Ülkeler

Temel Kaynak 4. Ülkeler SOSYAL B LG LER Temel Kaynak 4 Uzaktaki Arkadafl m Ülkeler Dünya n n 1/4 i karalarla kapl d r. Karalar, büyük parçalar hâlinde de bulunmaktad r. Buna k ta denir. Dünya da 6 k ta vard r. Bunlar, Asya Amerika

Detaylı

Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz -

Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz - Saymadan Saymak Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz - lan say 1 2... n say s na eflittir. Yani, tan m gere i, n! = 1 2... (n-1) n dir. n!, n fortoriyel diye okunur. Örne in,

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

KUTUP IŞINIMI AURORA. www.astrofotograf.com

KUTUP IŞINIMI AURORA. www.astrofotograf.com KUTUP IŞINIMI AURORA www.astrofotograf.com Kutup ışıkları, ya da aurora, genellikle kutup bölgelerinde görülen bir gece ışımasıdır. Aurora, gökyüzündeki doğal ışık görüntüleridir. Genelde gece görülen

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgilerinin topoğrafik harita ya da arazi üzerindeki

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 3: Güneş Enerjisi Güneşin Yapısı Güneş Işınımı Güneş Spektrumu Toplam Güneş Işınımı Güneş Işınımının Ölçülmesi Dr. Osman Turan Makine ve İmalat Mühendisliği Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN 1-1 YARDIMCI DERS KİTAPLARI VE KAYNAKLAR Kitap Adı Yazarı Yayınevi ve Yılı 1 Hidroloji Mehmetçik Bayazıt İTÜ Matbaası, 1995 2 Hidroloji Uygulamaları Mehmetçik Bayazıt Zekai

Detaylı

Uzay Keflfediyoruz. Günefl Sistemi Nerede? Her Yer Gökada Dolu! n yaln zca biri! evrendeki sonsuz Dünya bizim evimiz ve

Uzay Keflfediyoruz. Günefl Sistemi Nerede? Her Yer Gökada Dolu! n yaln zca biri! evrendeki sonsuz Dünya bizim evimiz ve uzayi kesfet 13/2/6 19:35 Page 34 Uzay Keflfediyoruz n yaln zca biri! de in is kc gö da y sa evrendeki sonsuz Dünya bizi eviiz ve ister isiniz? ak n ta z r la flu renek, ko Evrendeki adresiizi ö Her Yer

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI İLKOKULU 3. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PLANI

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI İLKOKULU 3. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PLANI ARALIK KASIM EKİM BEŞ DUYUMUZ KUVVET VE HAREKET MADDEYİ TANIYALIM 1.1.1 Duyu organlarını tanır. 1.1.2. Duyu organlarının temel görevlerini açıklar. 1.1.3. Duyu organlarının sağlığını korumak için yapılması

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1 BOfiALTIM S STEM Besinlerin hücrelerimizde kullan lmas sonucu karbondioksit, amonyak, üre, ürik asit, madensel tuz gibi vücut için zararl maddeler oluflur. Bu zararl maddelerin vücuttan uzaklaflt r lmas

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Gökyüzünde Işık. Oyunları. Atmosfer optiği, genel olarak havadaki su

Gökyüzünde Işık. Oyunları. Atmosfer optiği, genel olarak havadaki su Muhammed Raşid Tuğral ODTÜ Fizik Bölümü Öğrencisi, ODTÜ Amatör Astronomi Topluluğu Üyesi Gökyüzünde Işık Herkes hayatında en az bir kez gökkuşağı görmüştür. Rengârenk dairesel şekliyle gökyüzünde muhteşem

Detaylı

Atoller (mercan adaları) ve Resifler

Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atol, hayatlarını sıcak denizlerde devam ettiren ve mercan ismi verilen deniz hayvanları iskeletlerinin artıklarının yığılması sonucu meydana gelen birikim şekilleridir.

Detaylı

GÜNEŞ SİSTEMİ. SİBEL ÇALIK SEMRA SENEM Erciyes Üniversitesi İstanbul Üniversitesi

GÜNEŞ SİSTEMİ. SİBEL ÇALIK SEMRA SENEM Erciyes Üniversitesi İstanbul Üniversitesi GÜNEŞ SİSTEMİ SİBEL ÇALIK SEMRA SENEM Erciyes Üniversitesi İstanbul Üniversitesi GÜNEŞ SİSTEMİ GÜNEŞ GEZEGENLER ASTEROİTLER METEORLAR KUYRUKLU YILDIZLAR GÜNEŞ SİSTEMİ Merkezinde Güneş, çevresinde elips

Detaylı

Olimpiyat Sporlarıyla İlgili Bilmeceler

Olimpiyat Sporlarıyla İlgili Bilmeceler Hazırlayan: Tuğba Can Okçuluk Uzaktaki hedefe yapılan atışlarla, Toplayan en yüksek puanı, Kazanır madalya, Avcılığa dayanan bu spor dalında. Atletizm Yüz metre koşusu, üç bin metre koşusu, Maratonu, dekatlonu,

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =.

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =. 2014 2015 Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 1. Aşağıda verilen boşluklarara ifadeler doğru ise (D), yanlış ise (Y) yazınız. A. Fiziğin ışıkla

Detaylı

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri On5yirmi5.com Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri Bir bölgedeki canlı varlıklarla cansız varlıkların oluşturduğu bütünlüğe ekosistem denir. Ekosistemdeki canlı ve cansız varlıklar birbiriyle

Detaylı

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır.

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun boşluğu iki delikle dışarı açılır. Diğer taraftan

Detaylı

Kaynak: Dudular, Kardelen ve Prof. Dr. Oktay Hüseyin (Guseinov) "Canlılar Neden Genellikle Yuvarlaktır?"

Kaynak: Dudular, Kardelen ve Prof. Dr. Oktay Hüseyin (Guseinov) Canlılar Neden Genellikle Yuvarlaktır? Kaynak: Dudular, Kardelen ve Prof. Dr. Oktay Hüseyin (Guseinov) "Canlılar Neden Genellikle Yuvarlaktır?" Eğitişim Dergisi. Sayı 15. Mayıs 2007. CANLILAR NEDEN GENELLİKLE YUVARLAKTIR? Kardelen Dudular Prof.

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2. www.kpsscografyarehberi.com ULUTAŞ

E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2. www.kpsscografyarehberi.com ULUTAŞ E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2 ULUTAŞ DÜNYA'NIN HAREKETLERİ ve SONUÇLARI Dünya'nın iki çeşit hareketi vardır. Dünya bu hareketlerin ikisini de aynı zamanda gerçekleştirir.

Detaylı

Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z

Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z Yoksulun fians Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z sonuca geçelim: Teorem. Yoksulun zengine karfl flans yoktur. Bu çok bilinen teorem i kan tlayabilmek için her fleyden önce önermeyi

Detaylı

SU HALDEN HALE GĠRER

SU HALDEN HALE GĠRER SU HALDEN HALE GĠRER SU DÖNGÜSÜ Yeryüzündeki suyun buharlaģıp havaya karıģması, bulutları oluģturması ve yağıģ olarak yeryüzüne dönmesi sürecinde izlediği yola su döngüsü denir. Su buharı soğuduğunda ise

Detaylı

Yol (km) a) 50 cm 2 m b) 140 km 1040 m c) 8000 m 8 km

Yol (km) a) 50 cm 2 m b) 140 km 1040 m c) 8000 m 8 km .2 Uzunluklar Ölçme Kilometre 1. Grafik: Servis Arac n n Ald Yollar 1. Yandaki grafik, okul servis arac n n bir hafta boyunca ald yolu (km) göstermektedir. Grafi e göre afla daki sorular cevaplay n z.

Detaylı

Vaziyet Plan Aksüt nflaat Mimarl k Ticaret Limited fiirketi

Vaziyet Plan Aksüt nflaat Mimarl k Ticaret Limited fiirketi Vaziyet Plan AKSÜT NfiAAT VE M MARLIK Aksüt nflaat Mimarl k Ticaret Limited fiirketi Konaklar Mahallesi Ç nar Sokak Emlak Bankas Apt. Kat 1 Daire 2 4. Levent / stanbul Tel: 0212 325 90 62-63 Faks: 0212

Detaylı

Adımlar: A Windows to the Universe Citizen Science Event. windows2universe.org/starcount. 29 Ekim 12 Kasım, 2010

Adımlar: A Windows to the Universe Citizen Science Event. windows2universe.org/starcount. 29 Ekim 12 Kasım, 2010 Adımlar: Nelere ihtiyacım var? Kurşun veya tükenmez kalem Kırmızı-ışık veya gece görüşü olan el feneri GPS ünitesi, İnternet erişimi ya da bölgeyi tarif eden harita Rapor formu ile birlikte çıktısı alınmış

Detaylı

ORION ALIfiVER fi MERKEZ YANI - ÇORLU www.armadacity.com

ORION ALIfiVER fi MERKEZ YANI - ÇORLU www.armadacity.com 0282 444 69 96 ORION ALIfiVER fi MERKEZ YANI - ÇORLU www.armadacity.com ARMADA CITY B R PROJES D R. Trakya n n en baflar l projesiyle tan fl n. Çorlu nun tam kalbinde, konforla donanm fl, ihtiyac n z olan

Detaylı

BAYMAK ELEKTR KL AN SU ISITICI BANYO T P / MUTFAK T P. TS 6844 / EN 60335-2 - 35 e UYGUN ÜRET LM fit R. MONTAJ VE KULLANMA KILAVUZU

BAYMAK ELEKTR KL AN SU ISITICI BANYO T P / MUTFAK T P. TS 6844 / EN 60335-2 - 35 e UYGUN ÜRET LM fit R. MONTAJ VE KULLANMA KILAVUZU BAYMAK ELEKTR KL AN SU ISITICI BANYO T P / MUTFAK T P TS 6844 / EN 60335-2 - 35 e UYGUN ÜRET LM fit R. MONTAJ VE KULLANMA KILAVUZU 63 9810.0211 - Rev.02-17/06/2008 ELEKTR KL AN SU ISITICI GARANT

Detaylı

1.ÜNİTE: VÜCUDUMUZ BİLMECESİNİ ÇÖZELİM. Fen ve Teknoloji-4.sınıf

1.ÜNİTE: VÜCUDUMUZ BİLMECESİNİ ÇÖZELİM. Fen ve Teknoloji-4.sınıf 1.ÜNİTE: VÜCUDUMUZ BİLMECESİNİ ÇÖZELİM Fen ve Teknoloji-4.sınıf A. DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ İSKELET Kemiklerden oluşan ve eklemlerle bağlanan, vücudumuzun dik durmasını ve hareket etmesini sağlayan yapıya

Detaylı

LKÖ RET M. B L fi M TEKNOLOJ LER 7. BASAMAK. Ö RENC ÇALIfiMA K TABI. YAZARLAR pek NCE Burcu fienyüzlü Benlihan U UR DEVLET K TAPLARI

LKÖ RET M. B L fi M TEKNOLOJ LER 7. BASAMAK. Ö RENC ÇALIfiMA K TABI. YAZARLAR pek NCE Burcu fienyüzlü Benlihan U UR DEVLET K TAPLARI LKÖ RET M B L fi M TEKNOLOJ LER 7. BASAMAK Ö RENC ÇALIfiMA K TABI YAZARLAR pek NCE Burcu fienyüzlü Benlihan U UR DEVLET K TAPLARI BEfi NC BASKI..., 2011 M LLÎ E T M BAKANLI I YAYINLARI... : 4448 DERS K

Detaylı

Fen ve Teknoloji 7. BOŞALTIM SİSTEMİ. Hazırlayan: NİHAT BAHÇE HAYAL BİLİMDEN DAHA ÖNEMLİDİR. ÇÜNKÜ BİLİM SINIRLIDIR.

Fen ve Teknoloji 7. BOŞALTIM SİSTEMİ. Hazırlayan: NİHAT BAHÇE HAYAL BİLİMDEN DAHA ÖNEMLİDİR. ÇÜNKÜ BİLİM SINIRLIDIR. KAZANIMLAR; BOŞALTIM SİSTEMİ. KARACİĞER: Proteinlerin kullanılması sonucunda amonyak açığa çıkmaktadır. Zehirli olan amonyağı daha az zararlı olması için üreye dönüştürmektedir. 1. Boşaltım sistemi ile

Detaylı

Kardivasküler Sistem

Kardivasküler Sistem Kardivasküler Sistem Kalp Fonksiyonları Kan damarları yoluyla oksijeni ve barsaklarda emilen besin maddelerini dokulara iletir Metabolizma sonucu oluşan artık maddeler ve CO 2 nin dokulardan uzaklaştırılmasında

Detaylı

Alsecco Hafif D fl Cephe S valar

Alsecco Hafif D fl Cephe S valar Alsecco Hafif D fl Cephe S valar Mineral Esasl Malzemelerle Oluflturulmufl Yap lar çin Alsecco Ürünleri Alsecco haz r s va bir Ytong ürünüdür. 2 Mineral Esasl Yüzeyler için alsecco Ürünleri Yap larda Komple

Detaylı

alternatif cevabı olabilir fakat anlatmak veya vurgulamak istediğim konu insanların alışveriş merkezlerine ihtiyacı olsun olmasın gitme durumları.

alternatif cevabı olabilir fakat anlatmak veya vurgulamak istediğim konu insanların alışveriş merkezlerine ihtiyacı olsun olmasın gitme durumları. HASTA İŞİ İnsanların içlerinde barındırdıkları ve çoğunlukla kaçmaya çalıştıkları bir benlikleri vardır. O benliklerin içinde yaşadıkları olaylar ve onlardan arta kalan üzüntüler barınır, zaten bu yüzdendir

Detaylı

Hem Nefleli, Hem Dinamik

Hem Nefleli, Hem Dinamik 66 Hem Nefleli, Hem Dinamik ZM R Ç L DE YER ALAN EK N KOLEJ, M N K ARKADAfiLARIN MEKANI NASIL ALGILAYACAKLARI, VÜCUT ÖLÇÜLER VE DÜfiÜNCE fiek LLER GÖZ ÖNÜNE ALINARAK TASARLANMIfiTIR. SINIFLARDA HEM NEfiEL

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

ISPARTA VE ÇEVRESI SU KAYNAKLARININ BELIRLENMESI, DEGERLENDIRILMESI VE KALITESININ KORUNMASI

ISPARTA VE ÇEVRESI SU KAYNAKLARININ BELIRLENMESI, DEGERLENDIRILMESI VE KALITESININ KORUNMASI ISPARTA VE ÇEVRESI SU KAYNAKLARININ BELIRLENMESI, DEGERLENDIRILMESI VE KALITESININ KORUNMASI Prof. Dr. Nevzat Özgür & Çalisma Grubu Süleyman Demirel Üniversitesi Jeotermal Enerji, Yeraltisuyu ve Mineral

Detaylı

DEPREM ANI 1... 2... 3...

DEPREM ANI 1... 2... 3... DEPREM ANI 1. Afla da plan verilen evin deprem s ras nda tehlikeli ve güvenli yerleriyle ç k fllar n gösteriniz. Güvenli yerleri mavi yuvarlak ile, tehlikeli yerleri k rm z çarp ile ç k fl yollar n da

Detaylı

KES RLER. Bunlar biliyor musunuz? Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi.

KES RLER. Bunlar biliyor musunuz? Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi. KES RLER Bunlar biliyor musunuz? Bütün: Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi. Yar m: Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Kesir: Bir bütünün bölündü ü eflit parçalar n birini veya

Detaylı

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ Çoğu kez yünlü kazağımızı ya da naylon iplikten yapılmış tişörtümüzü çıkartırken çıtırtılar duyarız. Eğer karanlık bir odada kazağımızı çıkartırsak,

Detaylı

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır.

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır. SOLUNUM SİSTEMİ Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. İhtiyaç duyulan bu enerji besinlerden karşılanır. Hücre içerisinde besinlerden enerjinin üretilebilmesi için,

Detaylı

Bitkilerde Çiçeğin Yapısı, Tozlaşma, Döllenme, Tohum ve Meyve Oluşumu

Bitkilerde Çiçeğin Yapısı, Tozlaşma, Döllenme, Tohum ve Meyve Oluşumu Bitkilerde Çiçeğin Yapısı, Tozlaşma, Döllenme, Tohum ve Meyve Oluşumu Çiçeğin Yapısı Tohumlu bitkilerin eşeyli üreme organı çiçektir. Açık tohumlu bitkilerin çiçeklerine kozalak adı verilir. Erkek kozalaklarda

Detaylı

9. SINIF FİZİK YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI. MEV Koleji Özel Ankara Okulları

9. SINIF FİZİK YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI. MEV Koleji Özel Ankara Okulları 9. SINIF FİZİK YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI MEV Koleji Özel Ankara Okulları Sevgili öğrenciler; yorucu bir çalışma döneminden sonra hepiniz tatili hak ettiniz. Fakat öğrendiklerimizi kalıcı hale getirmek

Detaylı

Bir tavla maç 5 te biter. Yani 5 oyun kazanan ilk oyuncu

Bir tavla maç 5 te biter. Yani 5 oyun kazanan ilk oyuncu Bir Tavla Sorusu Bir tavla maç 5 te biter. Yani 5 oyun kazanan ilk oyuncu tavla maç n kazan r. Kimi tavlac lar maç n 5-4 bitmesine raz olmazlar, aradaki fark n en az 2 olmas n isterler, 6-4, 7-5, 8-6 gibi...

Detaylı

Minti Monti. Kutup ayısını tanımak ister misin?

Minti Monti. Kutup ayısını tanımak ister misin? Minti Monti Çocuklar için eğlenceli poster dergi Ücretsizdir Kış 2011 Sayı:4 ISSN: 2146-281X Kutup ayısını tanımak ister misin? Kutup Ayısı, Buz Ülkesinin Kralı Minti Monti Kuzey Kutbu'nda Sevdiklerine

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ AÇILARI GİRİŞ Güneş ışınları ile dünya üzerindeki yüzeyler arasında belirli açılar vardır. Bu açılar hakkında bilgi edinilerek güneş enerjisinden en

Detaylı

TOPOĞRAFYA. Ölçme Bilgisinin Konusu

TOPOĞRAFYA. Ölçme Bilgisinin Konusu TOPOĞRAFYA Topoğrafya, bir arazi yüzeyinin tabii veya suni ayrıntılarının meydana getirdiği şekil. Bu şeklin kâğıt üzerinde harita ve tablo şeklinde gösterilmesiyle ilgili ölçme, hesap ve çizim işlerinin

Detaylı

SIVILARI ÖLÇME. Marketten litreyle al nan ürünlerden baz lar afla da verilmifltir.

SIVILARI ÖLÇME. Marketten litreyle al nan ürünlerden baz lar afla da verilmifltir. S v lar Ölçme MATEMAT K SIVILARI ÖLÇME Marketten litreyle al nan ürünlerden baz lar afla da verilmifltir. Baflka hangi ürünleri litreyle al rs n z? S v lar ölçme birimi litredir. Litre = L Arda, evlerindeki

Detaylı

Karabük Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi...www.IbrahimCayiroglu.com. STATİK (2. Hafta)

Karabük Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi...www.IbrahimCayiroglu.com. STATİK (2. Hafta) AĞIRLIK MERKEZİ STATİK (2. Hafta) Ağırlık merkezi: Bir cismi oluşturan herbir parçaya etki eden yerçeki kuvvetlerinin bileşkesinin cismin üzerinden geçtiği noktaya Ağırlık Merkezi denir. Şekil. Ağırlık

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ RASATHANESİ. Evrende Neler Var?

ANKARA ÜNİVERSİTESİ RASATHANESİ. Evrende Neler Var? ANKARA ÜNİVERSİTESİ RASATHANESİ Evrende Neler Var? Astronomi: Evrende Neler Var? İnsan Evren in Merkezinde Değildir. Astrofizik: Yıldızlar Nasıl Işıyor? Doğa Yasaları Her Yerde Aynıdır. Gözümüzün derinlik

Detaylı

Çünkü Sochi de hava durumu diğer yereler göre daha yumuşaktır.

Çünkü Sochi de hava durumu diğer yereler göre daha yumuşaktır. WAX VE KAYAK BAKIMI WAX VE KAYAK BAKIMI Kayak türleri Kayakları seçme kuralları Klasik kayaklar Paten kayaklar Yeni kayaklar Kayak temizleme Parafin Kuru wax Yaş wax Structur Kayaklar geçmiş yıllara göre

Detaylı

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir?

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir? Temel Yaşam Desteği Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun, yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunuma başlanmaz

Detaylı

Kay s 9 Armut 12 Çilek 15 Elma 9

Kay s 9 Armut 12 Çilek 15 Elma 9 Nesne Grafi i ve Tablo MATEMAT K 17. Afla daki tablolardan hangisi bu grafikteki verilere göre düzenlenmifltir? a. Meyve Say s b. Meyve Say s c. Kay s 3 Armut 4 Çilek 5 Elma 3 Kay s 9 Armut 12 Çilek 15

Detaylı

1. Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere ne ad verilir?

1. Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere ne ad verilir? Soru - Yanýt 15 1. Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere ne ad verilir? Yanýt: Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere kayaç denir.

Detaylı

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV ISBN No: 978-99-44-234-22-1 Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun Kapak Can Eren Tasar m / Uygulama Referans Ajans Tel: +90.212 347 32 47

Detaylı

MATEMAT K. BÖLME filem

MATEMAT K. BÖLME filem Do al Say larla Bölme fllemi MATEMAT K BÖLME filem 12 çile i 3 taba a eflit olarak paylaflt rd m zda bir taba a kaç çilek düfler? Tabaklara çilekleri birer birer paylaflt ral m. Üç tabak oldu u için çilekler

Detaylı

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d Matematik ve Sonsuz G erek konuflma vermeye gitti im okullarda, gerek bana gelen okur mektuplar nda, ö renci ve ö retmenlerin matematikteki sonsuzluk kavram n pek iyi bilmediklerini gözlemledim. Örne in,

Detaylı

3. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

3. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 3. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 3. sınıf seviyesinde öğrencilerden; duyu organları ve görevleri ile birlikte sağlığının korunması için yapılması gerekenler; canlı ve cansız varlıklar, doğal

Detaylı

KAN BASINCI (TANSĐYON) Prof. Dr. Erdal ZORBA

KAN BASINCI (TANSĐYON) Prof. Dr. Erdal ZORBA KAN BASINCI (TANSĐYON) VE SAĞLIK Prof. Dr. Erdal ZORBA KAN BASINCI (TANSĐYON) VE SAĞLIK Kalbimiz günde 24 saat hiç durmamaksızın kan pompalama görevini yerine getirir. Kan basıncı, kalbin kanı vücudun

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı