İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ"

Transkript

1 İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ UÇAK VE UZAY BİLİMLERİ FAKÜLTESİ BİTİRME ÇALIŞMASI Bölümü : Uzay Mühendisliği Bölümü Konusu : Üçgenleme yöntemi ile koordinat ölçümü Adı ve Soyadı : Halit Bener SUAY Öğrenci No. : Danışmanı : Yrd. Doç. Dr. Turgut Berat KARYOT Teslim Tarihi : 22 Mayıs 2006

2 2 ÖNSÖZ Çalışmamda amaç, aktif üçgenleme yöntemin ayrıntılarıyla teorik olarak hangi temeller üzerine kurulu olduğunu tam olarak anlamak, edindiğim ön bilgiler ışığında benzer bir sistemin tasarımını ve uygulamasını yapmak, bir noktanın koordinatlarını ölçmek, kendimden sonra bu sahada çalışmak isteğinde olabilecek kişilere elimden geldiğince faydalı bir bilgi birikimi bırakmak idi. Çalışmam için öncelikle üçgenleme yönteminin, hayatta hangi alanlarda kullanıldığını araştırdım. Ardından, yöntemin matematiksel olarak nasıl modellendiğini öğrenmeye yönelik araştırmalarıma devam ettim. Matematik modelin uygulamada hangi donanımlarla, hangi şartlar altında çalışabileceği üzerine bilgi topladım, sonrasında kendi uygulamamı yapabileceğim bir donanım ve bir yazılım tasarladım. Hedefim doğrusal ışık kaynağı (Bu çalışmada LASER) ile işaretlenen bir noktanın, sayısal kamera kullanılarak, kameraya göre üç boyutlu uzaydaki koordinatlarını bulmak idi. Sayısal kamera Linux işletim sistemi ile çalışan masaüstü bilgisayardan denetlenmektedir ve CMOS algılayıcı yüzeye sahiptir. Tasarımı hayata geçirerek, denemeler yaparak ve sistemin çalışmasını izleyerek yöntemin doğruluğunu ve tekrarlanabilirliğini etkileyen durumlar hakkında deneyim edindim. Sonuç olarak üçgenleme yöntemi ile koordinat ölçme işlemi için hazırlanacak bir sistemde hangi donanımların niçin kullanılabileceğini, sistemin hatalarının kaynaklarını, sistem hatalarının yazılım ile nasıl düzeltileceğini ve hangi çeşit düzeltmeye niçin ihtiyaç olunduğunu tamamen kavradım. Bu çok aşamalı, zorlu ve sabır gerektiren tasarım ve uygulama çalışmasında bana her zaman cesaret ve güven vererek yol gösteren değerli hocam Sayın Turgut Berat KARYOT a, her aşamada sorunlarıma ortak olan kıymetli çalışma arkadaşım Başak Zeynep YILMAZ a, sistemin tasarım ve çiziminde bilgi, fikir ve görüşlerini paylaşarak destek olan sevgili Başar SAVRAN a, tasarım aşaması bittikten sonra sistemin uygulamaya geçirilmesi sürecinde beni destekleyen Sayın K.Can BAYAR ve Sayın Hakan ALTINAY a (hayatım boyunca unutamayacağım) bana özveriyle vakit ayıran, adeta bir öğretmen gibi yardımcı olan KaleALTINAY Robotik ve Otomasyon A.Ş. Mühendisleri Sayın Ömer EREN e, Sayın M.Volkan DURUK a, Sayın M.Ağan ŞİMŞEK e, Sayın Atilla ÜSTÜN'e, bana vakit ayıran Sayın Tayfun KESİMOĞLU'na, Sayın Ayhan MERMER'e, Sayın Ali KAYA'ya, Sayın Mustafa ODABAŞI na, yazılımsal kabiliyetimin bu aşamaya gelmesinde temel teşkil eden Sayın M.Nejat AYDIN a, KaleALTINAY Robotik ve Otomasyon A.Ş. Mekanik Atölyesi çalışanlarından Sayın Necdet ÇINARLI, Sayın Engin ÖZCAN, Sayın Yaşar DEMİRBAŞ'a, ayrıca bugünlere gelmemi sağlayan değerli annem Mevlude Oya SUAY a, babam Engin SUAY a, beni hiç yalnız bırakmayan kardeşim İlhan Damla SUAY a ve sevgili Büşra SÖZÜPEK e sonsuz teşekkürler. Sizsiz olmazdı... İstanbul, Mayıs 2006 Halit Bener SUAY

3 3 ÖZET Aktif üçgenleme yöntemi ile koordinat ölçümü problemi, bir ışık kaynağı kullanılarak aydınlatılan ve bir algılayıcı (genelde sayısal kamera) kullanılarak, koordinatı ölçülmek istenen noktanın bir referans noktasına göre (genelde kameranın algılayıcı yüzeyi ya da mercek takımının merkez noktası) koordinatlarını (uzaklığını ve yüksekliğini) belirlemek problemidir. Bu problem, temel geometri esaslarına dayanır. Kullanılan ışık kaynağı, algılayıcı ve ölçülmek istenen nokta, kuşbakışı bakıldığında bir üçgen oluştururlar. Ölçülmek istenen noktadan yansıyan ışının algılayıcı yüzey üzerindeki iz düşümü, algılayıcı yüzeyin yatay doğrultudaki merkezi ve mercek takımının merkezi de kuşbakışı bakıldığında ikinci bir üçgen oluştururlar. Bu iki üçgen, problemin çözümü için gerekli bütün bilgileri barındırır. Bilgi toplayabilmek için, algılayıcıdan elde edilen görüntüyü bir yazılım ile işlemek gerekir. Görüntü, işlendikten sonra bilinen diğer açı ve uzaklık bilgileriyle birlikte değerlendirilir. a b c Yukarıda tanımladığım ilk üçgende, genel kural olan = = yazılı ifade ile Sinα Sinβ Sinθ Bir üçgende, iç açıların sinüslerinin, o açıların karşılarındaki kenarların uzunluklarına bölümleri birbirlerine eşittir teoremi kullanılarak, bildiğimiz iki açı değeri (1. Doğrusal ışık kaynağından çıkan ışının algılayıcı yüzey ile yaptığı açı; 2. Doğrusal ışık kaynağı ile algılayıcı yüzey arasındaki mesafenin karşısındaki açı) ve bir uzunluk değeri (doğrusal ışık kaynağı ile algılayıcı yüzey arasındaki mesafe) sayesinde, bilmediğimiz uzunluğu, yani ölçmek istediğimiz noktanın algılayıcı merceğinin merkez referans noktasından uzaklığını bulabiliriz. Ben de çalışmamda matematiksel olarak bu yöntemi uyguladım. Görüntü yakalamak, işlemek ve hesap yapmak için yazdığım yazılım C programlama dilindedir. Amerikan EPIX Inc. firmasının modeli SV2112 olan Zoran marka CMOS algılayıcı yüzeye sahip sayısal kamerası ve 640nm dalga boyunda kırmızı renkli ışık saçan LASER ışık kaynağı, tasarımını yaptığım alüminyum tabla üzerine monte edilmiştir. Sayısal kamera, Intel tabanlı, Linux Fedora Core 2 işletim sistemi ile çalışan bir masaüstü bilgisayarın PCI yuvasına takılı olan EPIX Inc. firmasının modeli D2X olan görüntü yakalama kartı ile çalışmaktadır. Bu donanımla LASER ışık kaynağının aydınlattığı noktanın koordinatlarının ölçümüne çalıştım. Çalışmanın sonucu olarak kullanılan LASER ışık kaynağının, kaynağın doğrultusunu değiştiren mekanizmanın, CMOS algılayıcı yüzeyin resim elemanı (piksel) sayısının, kullanılan mercek takımının, tasarladığım tablanın boyutlarının ve üretim şeklinin, tümü birleşerek artan ölçüm hatalarına sebep olduklarını, önceden uzaklığı bilinen belirli bir noktanın ölçülmesi yöntemiyle bu hataların belirlenebileceğini, sistemin kalibrasyonunun bu şekilde yapılabileceğini öğrendim. Yöntem ve sistem hakkında çok daha detaylı bilgiyi çalışmada çeşitli başlıklar altında aktarmaya çalıştım.

4 4 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... 2 ÖZET... 3 İÇİNDEKİLER... 4 NOTASYON LİSTESİ GİRİŞ AKTİF ÜÇGENLEME YÖNTEMİ İLE DERİNLİK ÖLÇÜMÜ PRENSİBİ TASARLANAN VE GERÇEKLEŞTİRİLEN OPTO-MEKANİK PLATFORM Algılayıcı donanım Sayısal kamera CMOS algılayıcı yüzey Mercek Görüntü yakalama kartı Doğrusal ışık kaynağı Masaüstü bilgisayar Adım motoru Donanımsal yapı YAZILIM TABANI Linux işletim sistemi hakkında genel bilgi ve Linux tabanlı yazılım geliştirmek için bu çalışmada kullanılanlar Linux nedir? Linux tabanlı işletim sisteminin tercih edilme gerekçeleri Linux tabanlı yazılım geliştirmek için bu çalışmada kullanılanlar Görüntü yakalama kartının sisteme tümleştirilmesi Görevin planlanması ve programların akış şemaları Uygulama Sistemin kalibrasyonu için giriş ve ölçümlerden alınan sonuçlar İYİLEŞTİRME ÖNERİLERİ SONUÇ KAYNAKLAR EKLER EK 1: ANA_PROGRAM.C KAYNAK KODU EK 2: UZ.C KAYNAK KODU EK 3: DOSYA_ADİ.H EK 4: MAKEFİLE... 98

5 5 Şekil 1: NOTASYON LİSTESİ Y i : Y m : Y l : Y o : Cisimden yansıyan noktanın CMOS yüzeyinde izinin düştüğü piksel ile merkez piksel arasındaki mesafe CMOS yüzeyin ilk pikseliyle merkez pikseli arasındaki mesafe LASER ile sayısal kamera arasındaki mesafe CMOS yüzey ile mercek takımının referans merkez noktası arasındaki dik mesafe M: Mercek takımının referans merkez noktası N: LASER ışınının cisimden yansıdığı nokta L: LASERin referans merkez noktası [KN]: Ölçüm cihazıyla cisim arasındaki dik uzaklık, menzil [MN]: Hesaplanacak Z mesafesi α : β : LASER ışınının, Y o mesafesinin doğrultusuyla yaptığı açı LASERin, Y l mesafesinin doğrultusuyla saat yönünde yaptığı açı Kısaltma ve terimlerin açıklamaları: CMOS: Complementary Metal Oxide Semiconductor kelimelerinin baş harflerinin kısaltmasıdır. Sayısal kameralar, film yerine algılayıcı yüzey kullanırlar. CMOS bir çeşit algılayıcı yüzeyin kısaltmasıdır. Sayısal kamera: Eski tip film kullanan kameralar yerine, film kullanmaksızın ışığın parçacıklarını gerilim değerlerine çeviren algılayıcı yüzeye sahip kamera türüdür. Algılayıcı yüzey: Bu çalışmada CMOS ile eş anlamlı olarak kullanılmıştır. Çünkü kullanılan sayısal kameranın algılayıcı yüzeyi CMOS türü yüzeydir. Mercek takımı referans merkezi: Bu çalışmada kullanılan mercek, içerisinde farklı mercekler barındırır ve ışığı her biri farklı kırarak istenilen noktaya odaklanılmasını dağlarlar. Bütün bu alt merceklere mercek takımı diyebiliriz. Bu takımın bir referans merkez noktası olmalı ki, çalışma sırasında bu noktadan algılayıcı yüzeye olan dik uzaklık hesaplanabilsin. Piksel: Picture s Element kelimelerinin birleşmesiyle meydana gelmiştir. Sayısal bir resmin en küçük parçacığına denir. Merkez piksel: Algılayıcı yüzeyin yatay düzlemde 1288 pikseli vardır. Tam ikiye böldüğümüzde 644. piksel merkez piksel olacaktır. LASER: Çalışmada kullanılan doğrusal ışık kaynağıdır.

6 6 Doğrusal ışık kaynağı: Işığı florasan kaynaklar ya da tungsten teli kullanan kaynaklar gibi küresel olarak yaymayan, bir doğrultu üzerinde yayan ışık kaynağına denir. Bu çalışmada LASER ile eş anlamlıdır. Satır:Sayısal bir resmin pikselleri yan yana dizildiklerinde o resmin bir satırını oluştururlar. Sütun: Sayısal bir resmin pikselleri alt alta dizildiklerinde o resmin bir sütununu oluştururlar. Yatay aynalama: Sayısal bir resmin satırlarında bulunan piksellerin yer değiştirerek resme aynadan bakılıyormuş izlenimini yaratması Dikey aynalama: Sayısal bir resmin sütunlarında bulunan piksellerin yer değiştirerek resme aynadan bakılıyormuş izlenimini yaratması Alt- örnekleme (piksel kırpılması): Algılayıcı yüzeyin bütün piksellerinin değil, her iki pikselde bir ya da her dört pikselde bir pikselin etkin olmasına denir. Böylece etkin olmayan pikseller kırpılmış olur. Görüntünün çözünürlüğü azalır. Kare/saniye oranı: Bir kameranın bir saniyede kaç kare (kez) görüntü aldığını ifade eden orandır.

7 7 1.GİRİŞ Aktif üçgenleme yöntemi özellikle endüstriyel ortamda ve havacılıkta, konum ve koordinat bulma, çevre algılama, kalite kontrol ve üretim gibi alanlarda kullanılmaktadır. Sanayide kaynak, boyama, taşıma, kesme gibi alanlarda endüstriyel robotların kullanımı oldukça yaygınlaşmıştır. Kullanıldıkları ortamlarda, bu çeşit robotlar programlandıkları şekilde çalışırlar ve eğer harici bir sistem kullanılmıyorsa çevrelerini uzaktan algılamaktan acizdirler. Programlandıkları çevre koşulları, robotlar çalışırlarken sağlanamıyorsa ki bu bir çok durumda meydana gelebilir dış ortamı algılamak yapılan işin ve robotun sağlığı açısından son derece önemlidir. Bu noktada koordinat belirleyebilecek ve konum bulabilecek, bu bilgiyi robota aktarabilecek bir cihazın önemi ortaya çıkmaktadır. Optik algılayıcı sistemler, algılayıcı yüzeyler, mercekler, LASER teknolojisi ve sayısal kameralar üzerinde yapılan araştırmalar ve teknolojik gelişmeler sayesinde bu yöntemi kullanan, mikron mertebesinde hassasiyette ölçüm yapma kabiliyetine sahip cihazlar yabancı firmalar tarafından seri olarak üretilmekte ve satışa sunulmaktadır. Fakültemizin 1996 mezunlarından M. Ağan ŞİMŞEK in bitirme ödevi çalışması, benim çalışmalarım için temel oluşturmuştur. Sayın ŞİMŞEK, aktif üçgenleme yöntemiyle, CCD algılayıcı yüzeyli sayısal kamera ve galvanometreden yansıyan çizgisel LASER ışığı kullanarak konum ve şekil algılama çalışması yapmıştır. Çalışmasının sonunda o günkü imkanların el verdiği düzeyde ne gibi iyileştirmeler yapılabileceğinden bahsetmiştir. Ben de kendisinin ödevinde oluşturduğu düzeneği ve matematiksel modeli kendime örnek alarak çalışmalarıma yön verdim. Ülkemizde henüz yeni yaygınlık kazanmaya başlayan görüntü işlemek ve ölçüm yapmak, çevre algılamak üzerine bilgi birikimi oluşması açısından bu çalışma Sayın ŞİMŞEK in çalışmasının daha genişletilmiş ve oldukça ilerletilmiş bir sürümüdür. Bu alanda fakültemizde yapılan çalışmaların ve bilgi birikiminin azlığı açısından da son derece önemli bir çalışma olduğu kanısındayım. Aynı matematiksel modeli kullanılmakla birlikte, çalışmamı farklı kılan noktalar, donanım kalitesinin kıyaslanamayacak kadar yüksek olması, kullandığım özgür olarak dağıtılabilen işletim sistemi, yazılımımın akışı, yazılımımın bir kullanıcı arayüzüne sahip olması, doğrusal ışık kaynağını adım motoru kullanarak yönlendirilmesi, çalışan sistemin kalibre edilmesi yönünde girişimlerim, elde ettiğim sonuçlar ve önerilerimdir. Çalışmamda dört ana bölüm bulunmaktadır. Birinci bölümde kullandığım yöntemin prensipleri ve matematiksel modellemesi, ikinci bölümde kullandığım donanımsal alt yapı, üçüncü bölümde kullandığım yazılım alt yapısı, yazılımların akış şemaları, yazılımın uygulama aşaması, uygulamadan elde edilen veriler, sistemin kalibrasyonu için yapılanlar, son olarak dördüncü bölümde ise sistem için iyileştirme önerileri bulunmaktadır.

8 8 2.AKTİF ÜÇGENLEME YÖNTEMİ İLE DERİNLİK ÖLÇÜMÜ PRENSİBİ Ölçüm yaparken 3 durumla karşı karşıya kalınabilir. İlk durum cisimden yansıyan ışının, [ışık kaynağı kamera] doğrultusu ile yaptığı açının (LMN açısının) dar açı olması durumudur. Şekil 1.a bu durumu temsil eder. CMOS düzlemi Y i α M Z Y m Yansıyan ışın Cisim Y o K Mercek α N 90 β Y l Yansıma noktası β LASER ışını 90 β L Bu durum için: Şekil 1.a İlk durum için geometrik yapı Sabitler - Sistemde LASER ışınının doğrultusunu değiştirmek için adım motoru kullanıldığından, her bir adımda sabit bir açı değişimi olur, sonuç olarak β açısı bilinir

9 9 - β açısı bilindiğine göre 90 - β da buradan hesaplanabilir - Ym + Y l mesafesi, donanımsal bir özelliktir, Y m CMOS yüzeyi üreten firma tarafından belirlenmiştir, Y l ise sistemin tasarım aşamasında belirlendiğinden toplam mesafe bilinir - Yo mesafesi merceğin odaklandığı mesafeye göre değişmekte olsa bile, bu çalışmada mercek 1 metreye odaklanmıştır ve bu sabit odak uzaklığı için Yo da sabittir ve hesaplanabilir Değişkenler - Yi mesafesi ve N yansıma noktasının konumu LASERin doğrultusu değiştikçe ( β açısı değiştikçe ) değişecektir - β açısı değiştikçe 90 - β açısı değişecektir - Yi mesafesi değiştikçe α açısı değişecektir Kullanılan eşitlik Z ( Yl + Ym + Yi ) = Sin( β ) Sin ( α + 90 β ) (1.1) Ayrıca, şekilden açıkça görüldüğü üzere Tan ) = Y i (α (1.2) Yo α = ArcTan( Tan( α)) (1.3) (1.3) işlemi sonucunda α açısı elde edilir. Adım motorunun kontrolünü yazılım yaptığından β açısı da sürekli bilinmektedir. Böylece Z = Sin( β ) ( Y + Y l m Sin( α + 90 β ) + Y ) i (1.4) (1.4) işlemi sonucunda aradığımız Z uzaklığı elde edilir.

10 10 Ölçüm sırasında, ikinci durumla karşılaşılma ihtimali oldukça düşüktür. Bu halde cisimden yansıyan ışının, [ışık kaynağı kamera] doğrultusu ile yaptığı açı (LMN açısı) dik açı olur. Şekil 1.b bu durumu temsil eder. CMOS düzlemi Z Cisim M, K Yansıyan ışın N Y m Y o Mercek 90 β Yansıma noktası Y l LASER ışını β 90 β L Şekil 1.b İkinci durum için geometrik yapı Bu durum için: Sabitler - İlk durumla aynı şekilde β açısı bilinir - β açısı bilindiğine göre yine 90 - β da buradan hesaplanabilir - Ym + Y l mesafesi, donanımsal bir özelliktir, Y m CMOS yüzeyi üreten firma tarafından belirlenmiştir, Y l ise sistemin tasarım aşamasında belirlendiğinden toplam mesafe bilinir

11 11 - Yo mesafesi merceğin odaklandığı mesafeye göre değişmekte olsa bile, bu çalışmada mercek 1 metreye odaklanmıştır ve bu sabit odak uzaklığı için Yo da sabittir ve hesaplanabilir - Burada Şekil 1.adan farklı olarak Yi mesafesi sıfıra eşit olduğundan şekilde görünmemektedir. - M ve K noktaları aynı noktadır. - Yi sıfır olduğundan α açısı da sıfırdır. Değişkenler - β açısı değiştikçe 90 - β açısı değişecektir Kullanılan eşitlik Z ( Yl + Ym ) = Sin( β ) Sin (90 β ) (1.5) Adım motorunun kontrolünü yazılım yaptığından β açısı sürekli bilinmektedir. Böylece Z = Sin( β ) ( Y + Y Sin(90 β ) l m ) (1.6) (1.6) işlemi sonucunda aradığımız Z uzaklığı elde edilir.

12 12 Karşılaşılabilecek üçüncü durumda cisimden yansıyan ışının, [ışık kaynağı kamera] doğrultusu ile yaptığı açı (LMN açısı) geniş açıdır. Şekil 1.b bu durumu temsil eder. Cisim CMOS düzlemi K Z α 90 β N Y m Y i α M Yansıyan ışın 90 β α Y o Mercek Yansıma noktası LASER ışını Y l β 90 β L Bu durum için: Şekil 1.c Üçüncü durum için geometrik yapı Sabitler - β açısı ilk iki duruma benzer şekilde bilinir - β açısı bilindiğine göre 90 - β da buradan hesaplanabilir - Ym ve Y l mesafeleri, donanımsal özelliklerdir, Y m CMOS yüzeyi üreten firma tarafından belirlenmiştir, Y l ise sistemin tasarım aşamasında belirlendiğinden toplam mesafe bilinir

13 13 - Yo mesafesi merceğin odaklandığı mesafeye göre değişmekte olsa bile, bu çalışmada mercek 1 metreye odaklanmıştır ve bu sabit odak uzaklığı için Yo da sabittir ve hesaplanabilir Değişkenler - Yi mesafesi ve N yansıma noktasının konumu LASERin doğrultusu değiştikçe ( β açısı değiştikçe ) değişecektir - β açısı değiştikçe 90 - β açısı değişecektir - Yi mesafesi değiştikçe α açısı değişecektir Kullanılan eşitlik Z ( Yl + Ym Yi ) = Sin( β ) Sin (90 β α) (1.7) Ayrıca, şekilden açıkça görüldüğü üzere Tan ) = Y i (α (1.8) Yo α = ArcTan( Tan( α)) (1.9) (1.9) işlemi sonucunda α açısı elde edilir. Adım motorunun kontrolünü yazılım yaptığından β açısı da sürekli bilinmektedir. Böylece Z = Sin( β ) ( Y + Y l m Sin(90 β α) Y ) i (1.10) (1.10) işlemi sonucunda aradığımız Z uzaklığı elde edilir.

14 14 3.TASARLANAN VE GERÇEKLEŞTİRİLEN OPTO-MEKANİK PLATFORM 3.1.Algılayıcı donanım Çalışmamda Amerikan EPIX Inc. firması tarafından satışa sunulan ZORAN marka ZR32112 CMOS algılayıcı yüzeyli SILICON VIDEO 2112C model sayısal kamera ve yine EPIX Inc. firması tarafından satışa sunulan bu sayısal kamera için tasarlanmış D2X model görüntü yakalama kartı kullandım Sayısal kamera SILICON VIDEO 2112C model sayısal kamera, etkin olarak programlanabilen 1288 x 1032 piksellik çözünürlüğe sahiptir, alt örnekleme yapmak, resimler üzerinde yatay ve dikey aynalama yapmak mümkündür, 10 bitlik piksel derinliği sunar, ZORAN marka ZR32112PLC renkli CMOS algılayıcı sayesinde piksel kırpmak (decimation) mümkündür ve geniş bir piksel zamanlama sıklığı aralığında görüntü verebilir. Hareketli ya da hareketsiz görüntü almak mümkündür. Sadece tek bir kabloyla görüntü yakalama kartına bağlanır. Güç ve veri aktarımı aynı kablo üzerinden gerçekleşir. 181gr. ağırlığındadır. 1, 2/3, 1/2" veya 1/3 çaplı C tipi adaptörlü mercekler ile uyumludur. Çözünürlük 16 MHz için kare / saniye 1288 x fps 1024 x fps 800 x fps 640 x fps 640 x fps 320 x fps 320 x fps

15 15 Şekil 2 Sayısal kameranın boyutları Resim 1 SILICON VIDEO 2112C

16 CMOS algılayıcı yüzey ZR x1032 Sayısal algılayıcı özellikleri: Canlı ve hareketsiz görüntü alınabilir Renk dengesi sağlar Denetlenebilir pozlandırma Alının görüntüyü boyutlandırmak mümkündür Yatay ya da düşey aynalama yapılabilir 2lik veya 4lük piksel kırpma ( alt örnekleme) 1288 x 1032 etkin çözünürlük 12,3 mm algılayıcı köşegen uzunluğu 7,5 mikrometre x 7,5 mikrometre piksel boyutu RGB Bayer süzgeci En fazla 16 Mhz çalışma sıklığı 1280 x 1024 pikselde 9.3 kare/saniye görüntü 640 x 480 2lik piksel kırpma 32,4 kare/saniye görüntü 322 x 258 4lük piksel kırpma 102 kare/saniye görüntü 10 bit piksel derinliği besleme gerilimi 3.3V Güç tüketimi 260 mw Şekil 3 Piksel kırpmak (Kare içine alınan pikseller etkinleştirilirler)

17 17 Şekil 4 CMOS algılayıcı yüzeyin boyutları Şekil 5 CMOS algılayıcı yüzey üzerinde pikseller için sıra ve sütun gösterimi

18 Mercek Çalışmada NAVITAR marka 1 mercek çapına sahip 25mm sabit odak uzaklıklı DO 2514 model mercek kullanılmıştır. Diyafram açıklığı 1,4 tamamen kapalı arasında değişebilir. Diyafram ve odak ayarı el ile yapılır. Odak menzili 0.5 metre sonsuz arasında ayarlanabilir. C tipi adaptöre sahiptir. 60 gr ağırlığındadır. ( 1 = 25.4 mm çevrim oranı göz önünde bulundurulabilir) Görüntü yakalama kartı Resim 2 NAVITAR DO Mercek EPIX Inc. firmasının satışa sunduğu PIXCI D2X görüntü yakalama kartının özellikleri: Çizgi ya da alan tarama kabiliyeti 8 24 bit kamera verisi Dışarıdan Tetikleme 32 bit PCI veri yolu 32 bitlik ve 64 bitlik PCI veri yolları ile uyumlu piksel / satır satır / resim (alan tarama) satır / resim (satır tarama) Bilimsel çalışmalar ve yapay görme uygulamaları için gereken yüksek çözünürlüğü sağlar. Piksel değerlerini etkilemeden kameradan bilgisayara aktarır. Kameranın piksel sıklığı kameradan görüntü yakalama kartına olan veri akışının hızını belirler. Bilgisayarın PCI veriyolu denetleyicisi, görüntü yakalama kartından gelen, PCI veriyolundan geçen bilgisayarın belleğine veya diğer bir PCI veriyolu varış noktasına giden verinin hızını belirler. Yazılımsal uyumluluk: 32bitlik çalışma ortamı gerekir. Microsoft Windows XP, 2K, NT, ME, 98, 32-bit DOS ve bu çalışma için en önemlisi 32 bit LINUX işletim sistemi için kart sürücüsü de yine EPIX tarafından sağlanır. Boyutlar: cm uzunluk cm yükseklik

19 19 Resim 3 PIXCI D2X görüntü yakalama kartı Resim 4 Çalışmada kullanılan kamera kablo ve görüntü yakalama kartı 3.2.Doğrusal ışık kaynağı Bu çalışmada, doğrusal ışık kaynağı olarak sıradan bir LASER işaretçi kullanıldı. Genellikle LASER işaretçiler 650/670 nanometre dalga boyuna sahip kırmızı LASER diyot kullanırlar. Görece pahalı olan işaretçiler kırmızı turuncu ışık saçan 635 nanometre dalga boyuna sahip olanlar neredeyse diğerlerinin iki katı kadar parlaktırlar, insan gözünün kısa dalga boylarında ışığa çok hassas olması nedeniyle daha rahat görünürler Resim 5 Kırmızı LASER diyot (karşılaştırma amaçlı bozuk para ile birlikte gösterilmiştir)

20 Masaüstü bilgisayar Intel anakart ( PCI veriyoluna sahip ) Celeron 400 MHz işlemci 8 MB ekran kartı 256 MB ram bellek 20 GB sabit disk 3.4.Adım motoru Resim 6 Çalışmada kullanılan sıradan LASER işaretçi 15 derecelik adıma sahip 7.5 V beslemeyle çalışan oldukça az maliyetli 6 telli bir adım motoru 1:4 oranında dişli takımı ve ULN2803 entegresi kullanılarak sürülmüştür

21 Donanımsal yapı Bilgisayar Paralel kapı PIXCI Bağ1 A1 K K Cisim A2 DK Bağ2 L Bağ3 M Şekil 6 Donanımsal yapı

22 22 İfadeler: K: Sayısal kamera L: LASER M: Adım motoru DK: LASER ve adım motorunu denetleme birimi A1: Adım motorunu beslemek için 220V alternatif akım 7.5 V doğru akım adaptörü A2: LASERi beslemek için 220V alternatif akım 4.5V doğru akım adaptörü Bağ1: Kamera ile görüntü yakalama kartını birbirine bağlayan kablo Bağ2: LASERi besleyen kablo Bağ3: Adım motorunun sargılarına giden çoklu kablo

23 23 4.YAZILIM TABANI 4.1.Linux işletim sistemi hakkında genel bilgi ve Linux tabanlı yazılım geliştirmek için bu çalışmada kullanılanlar Linux nedir? Linux, bilgisayarlar üzerinde uzun yıllardan beri çalışan işletim sistemi olan UNIX'e dayanan bir işletim sistemidir. Bir anlamda UNIX'in kişisel bilgisayarlar için olan bir sürümüdür. Zaman içinde UNIX, çok fazla görsel özellikleri kazanamadığı için günümüzde kişisel bilgisayarlar ve mini bilgisayar sistemlerinde yaygın kullanımı azalmıştır. Temel bazı işlemleri yapmak için bir öğrenci olan Linus Torvalds tarafından geliştirilen bir Linux işletim sistemi ardından özellikle Internet üzerinde çok sayıda programcının katkısıyla gelişmiş, ardından büyük bilgisayarlar şirketlerinin de destekleriyle bugün yaygın kullanılan bir işletim sistemi haline gelmiştir. Web sunucusu gibi özellikleri yerleşik olarak içeren Linux işletim sistemleri özellikle Internet bağlantılarının yönetilmesinde yaygın olarak kabul görmüştür. Tabi ki en önemlisi Linux ücretsizdir. Linux, ücretsiz, sağlam ve güçlü bir işletim sistemidir. Açık bir yapıda olduğu için, Linux'ün kaynak kodu herkes tarafından erişilebilir ve değiştirilebilir. Diğer bir deyişle bütün programcılar Linux'e katkıda bulunabilirler. Açık kod kavramıyla yaygınlaşan LINUX'ün temel özellikleri şunlardır: Sağlamlık (Kararlılık) Teknik sitelerde ve dokümanlarda şu şekilde açıklamalara sık rastlarsınız: Linux bilgisayarların daha az sistem çökmelerine maruz kalmıştır. Ve bu konudaki istatistikler Linux işletim sitemlerinin daha sağlam olduğunu göstermektedir. Güvenlik Linux'ün açık bir işletim sistemi olması, bilgisayar korsanlarının güvenlik boşluklarını daha kolay bularak sistemi zor durumda bırakacakları ifadesi genellikle doğru olmamaktadır. Bu bir anlamda Linux'ün güvenliğinin de çok sayıda kişi tarafından sağlandığı anlamına gelmektedir. Hız Linux işletim sistemi hızlı ve etkindir. Yine araştırmalar (SPEC Corporation's SPECweb99 benchmarks) Linux işletim sisteminin isteklere karşı daha hızlı yanıt verdiğini göstermektedir. Maliyet Linux işletim sistemi CD'lerine dağıtım denilmektedir. Hemen hemen tüm Linux dağıtımları Internet üzerinde ücretsiz indirilebilmektedir. Ayrıca birçok Linux yazılımı da ücretsizdir. Çoğu Linux işletim sistemlerinde Apache gibi ücretsiz Web sunucusu yazılımı da gelmektedir. Doğal olarak, maliyeti düşük olmaktadır.

24 24 Yaygınlık Bilinçli kullanıcı, eğitim kurumları ve profesyoneller Linux işletim sistemine büyük ilgi göstermektedir ve günümüzde değişik Linux işletim sistemleri yaygın olarak kullanılmaktadır Linux tabanlı işletim sisteminin tercih edilme gerekçeleri Linux işletim sisteminin kendisi C programlama dilinde yazılmış olduğundan, yüklendiğinde hazır olarak C programlama dilinde yazılım geliştirmek için bir çok yazılımı beraberinde sunuyor. Bilgisayarın bütün donanımına müdahale etme iznini en yetkili kullanıcıya veriyor. Bu da benim çalışmamda büyük bir kolaylık sağladı. Ayrıca telif ücreti ödemeden kendi geliştirdiğim yazılı Linux işletim sistemi kurulu olan bütün bilgisayarlarda özgürce kullanma hakkına sahip olmak Linux tabanlı yazılım geliştirmek için bu çalışmada kullanılanlar Bu çalışma bir Linux dağıtımı olan RedHat firmasının geliştirdiği Fedora Core 2 (2_6_5_1.358 çekirdeği ile) işletim sistemi üzerinde yapıldı. Bu dağıtımın tercih edilmesinin sebebi kullanılan görüntü yakalama kartının sürücüsünün bu işletim sistemine uyumlu olmasıdır. Çalışmamda kullandığım yazılım C programlama dilinde yazılmıştır. Yazılım, GNOME Linux masaüstü yöneticisinde çalışabilen etkileşimli ve görsel bir kullanıcı arayüzüne sahiptir. Yazılımın kaynak kodunu yazmak için gedit (gnome edit) yazılımını, kaynak kodu derlemek için işletim sisteminin beraberinde gelen gcc ( gnu compiler collection) yazılımını, görsel arayüzü oluşturmak ve resim işlemek için GTK (gimp tool kit) ve GDK (gimp drawing kit) kütüphanelerini ve bu tezi yazmak için de Open Office yazılımını kullandım. - GNOME, GNOME (GNU Network Object Model Environment), GNU Projesi' nin bir parçası olarak Unix ve Unix benzeri işletim sistemleri için geliştirilen bir masaüstü ve geliştirme ortamıdır. Ağustos 1997' de Miguel de Icaza ve Federico Mena tarafından KDE' ye bir başka alternatif olması için geliştirilmeye başlanmış ve günümüzde de KDE ile birlikte en popüler Unix masaüstü ortamı olmuştur. GIMP Araç Seti ( GIMP Toolkit ) (GTK+) ve kendine ait GNOME kütüphaneleri kullanılarak geliştirilmektedir. - GEDIT gedit, GNOME masaüstü yöneticisinin resmi yazı düzenleme yazılımıdır. Bist ve kullanımı kolaydır. Bu yazılımı kullanmamdaki sebep C programlama dili için yazım renklendirmesi sunması idi. Aynı bir C derleyicisinin yaptığı gibi kaynak kodun içerisindeki işlemleri farklı renkte, anahtar kelimeleri farklı renkte gösterebilmektedir. Ancak bir derleyici değil, düzenleme aracıdır.

25 25 - GCC (GNU Compiler Collection ) Bir çok yazılım diline destek veren, kullanımı rahat ve hızlı bir derleyicidir. - GTK GTK(GIMP Toolkit-GIMP Araç Seti), yazılımlarda kullanıcı grafik arayüzü oluşturmaya yarayan bir kütüphanedir.gpl lisansı altında korunmaktadır, yani GTK kullanarak hiçbir lisans ya da telif ücreti ödemeden açık, özgür yazılımlar, hatta özgür olmayan ticari yazılımlar geliştirebilirsiniz. Bu kütüphaneyi kullanarak açık-kodlu, ücretiz veya ücretli programlar yazabilirsiniz. GTK, GIMP araç kiti olarak bilinir çünkü ilk olarak GNU Resim İşleme Programı'nı (GIMP) geliştirmek için yazılmış, ancak daha sonra GTK çok fazla sayıda projede kullanılmıştır, bunlara GNOME projesi de dahildir. GTK GDK (GIMP Çizim kiti GIMP Drawing Kit) üzerine inşa edilmiştir. GDK ise pencere işlevlerine ve istemci taraflı resim işleme kütüphanesi olan gdk-pixbuf' un düşük seviye işlevlerine ulaşmak için arabirimdir. GTK tam olarak bir nesne tabanlı uygulama programlayıcısı arayüzüdür (API). Tamamen C ile yazılmış olmasına rağmen, sınıflar (classes) ve geri çağırım işlevleri (callback functions) (işlem işaretleyiciler) fikri kullanılarak uyarlanmıştır. GTK,GTK takımı tarafından geliştirilen üç bileşene bağımlılık duyar: GLib: Bazı standart çağrıların yerine işlevler, ayrıca bağlı listeleri vb. yönetmek ve işlemek için ek işlevler içerir. Pango: GTK Pango kütüphanesini uluslararası metin çıktısı için kullanır. ATK: Bu kütüphane erişebilirlik için arayüzlerin ayarlanmasını sağlar.

26 Görüntü yakalama kartının sisteme tümleştirilmesi Görüntü yakalama kartının kullanılabilmesi, dolayısıyla kameraya erişilebilmesi ve görüntü alınabilmesi için öncelikle kartın sürücüsünün bilgisayara tanıtılması, yüklenmesi gerekir. Ayrıca istenilen çözünürlükte görüntü alabilmek için görüntü yakalama kartına bilgisayarın belleğinin bir kısmını ayırmak gerekmektedir. Bu işlem Linux için özel bir yöntemle gerçekleştirilir. - Bellek ayırmak için: Çalışmamda kullandığım Fedora Core 2 dağıtımı, işletim sistemi başlatıcısı olarak GRUB yazılımını kullanmaktadır, /etc/grub.conf dosyasında bu yazılımın ayarları bulunmaktadır. Örneğin bilgisayarda birden çok işletim sistemi yüklü ise, yahut aynı işletim sistemi farklı ayarlarda başlatılmak isteniyor ise burada yazılı olan kısımlar üzerinde değişiklik yapmak gerekir. İşletim sistemi başlarken, Linux e bilgisayarın belleğinin sadece bir kısmını kullanması için izin vermemiz mümkündür. Bu sayede arta kalan bellek görüntü yakalama kartı tarafından kullanılacak ve istenilen çözünürlükte görüntü almak mümkün olacaktır. Bunun için /etc/grub.conf dosyasında bulunan title Fedora Core ( ) + PIXCI root (hd0,0) kernel /boot/vmlinuz ro root=label=/ rhgb quiet initrd /boot/initrd img satırları şu şekilde değiştirilmiştir title Fedora Core ( ) + PIXCI root (hd0,0) kernel /boot/vmlinuz ro root=label=/ rhgb quiet mem = 220 initrd /boot/initrd img Bu sayede, Linux işletim sistemi, bilgisayarın 256 MB olan tüm belleğini değil, 220 MB kısmını kullanıyor. Görüntü yakalama kartı için de 36 MB yer ayrılmış olur. - Sürücüyü yüklemek ve her açılışta kendiliğinden yüklenmesini sağlamak için: Görüntü yakalama kartı üreticisi tarafından yazılmış önergeleri izleyerek, 1. Sürücü (pixcii86.ko) dosyasının hangi konumda olduğu önemlidir, çalışmada kullanılan bilgisayarda dosyanın konumu /root/desktop/cyclops konumundadır. Sürücüyü işletim sistemine tanıtmak için root (en üst yetkiye sahip kullanıcı) kullanıcısı olarak komut satırına: # /sbin/insmod /root/desktop/cyclops/pixcii86.ko PIXCIPARM=-IA_ IM_ MB_16384 komutu yazılır ve uygulanır.

5 İki Boyutlu Algılayıcılar

5 İki Boyutlu Algılayıcılar 65 5 İki Boyutlu Algılayıcılar 5.1 CCD Satır Kameralar Ölçülecek büyüklük, örneğin bir telin çapı, objeye uygun bir projeksiyon ile CCD satırının ışığa duyarlı elemanı üzerine düşürülerek ölçüm yapılır.

Detaylı

GÖRÜNTÜ TABANLI ALGILAMA İLE QUADROTORUN HAREKETLİ BİR CİSMİ TAKİBİ

GÖRÜNTÜ TABANLI ALGILAMA İLE QUADROTORUN HAREKETLİ BİR CİSMİ TAKİBİ GÖRÜNTÜ TABANLI ALGILAMA İLE QUADROTORUN HAREKETLİ BİR CİSMİ TAKİBİ 1 PROJENİN TANIMI Bu projede bir quadrotora, görüntü tabanlı algılama ile hareketli bir nesneyi otonom olarak takip etme özelliği kazandırılmıştır.

Detaylı

SORULAR (1-36) SORU -2 Aşağıdakilerden hangisi klavye ve farenin takıldığı portlardan biridir?

SORULAR (1-36) SORU -2 Aşağıdakilerden hangisi klavye ve farenin takıldığı portlardan biridir? SORULAR (-36) SORU - Aşağıdakilerden hangisi sadece giriş donanımıdır? A) Ses kartı B) Klavye C) Yazıcı D) Ekran SORU -2 Aşağıdakilerden hangisi klavye ve farenin takıldığı portlardan biridir? A) Paralel

Detaylı

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr Gölhisar Meslek Yüksekokulu Bilgisayarın Yapısı Donanım (Hardware): Bir bilgisayara genel olarak bakıldığında; Kasa, Ekran, Klavye, Fare, Yazıcı, Hoparlör,

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu bulunmaktadır; 1. Performans: İşletim sistemi, makine

Detaylı

Öğr. Gör. Hakan YÜKSEL hakanyuksel@sdu.edu.tr SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ. Akademik Bilişim 2013 1

Öğr. Gör. Hakan YÜKSEL hakanyuksel@sdu.edu.tr SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ. Akademik Bilişim 2013 1 Öğr. Gör. Hakan YÜKSEL hakanyuksel@sdu.edu.tr SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ Akademik Bilişim 2013 1 İçerik Hareket Temelli İşlemler Temassız hareket algılayıcısı: Kinect Kinect Uygulamaları Kinect in getirdikleri

Detaylı

Dijital (Sayısal) Fotogrametri

Dijital (Sayısal) Fotogrametri Dijital (Sayısal) Fotogrametri Dijital fotogrametri, cisimlere ait iki boyutlu görüntü ortamından üç boyutlu bilgi sağlayan, sayısal resim veya görüntü ile çalışan fotogrametri bilimidir. Girdi olarak

Detaylı

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ İÇERİK 2 2 Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri Unix Linux Windows Mac OS Android Yazılım Yazılım(Software),

Detaylı

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri İÇERİK 2 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI İşletim Sistemleri ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri

Detaylı

1. PS/2 klavye fare 2. Optik S/PDIF çıkışı 3. HDMI Giriş 4. USB 3.0 Port 5. USB 2.0 Port 6. 6 kanal ses giriş/çıkış 7. VGA giriş 8.

1. PS/2 klavye fare 2. Optik S/PDIF çıkışı 3. HDMI Giriş 4. USB 3.0 Port 5. USB 2.0 Port 6. 6 kanal ses giriş/çıkış 7. VGA giriş 8. İşlemci: İşlemci,kullanıcıdan bilgi almak, komutları işlemek ve sonuçları kullanıcıya sunmak gibi pek çok karmaşık işlemi yerine getirir. Ayrıca donanımların çalışmasını kontrol eder. İşlemci tüm sistemin

Detaylı

Açık Kaynak Kodlu Yazılım

Açık Kaynak Kodlu Yazılım Temel Kavramlar İşletim Sistemi Bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan, aynı zamanda diğer uygulama yazılımlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.

Detaylı

5.41. UYDU ANTENİ YÖNLENDİRME OTOMASYON PROJESİ

5.41. UYDU ANTENİ YÖNLENDİRME OTOMASYON PROJESİ 5.41. UYDU ANTENİ YÖNLİRME OTOMASYON PROJESİ Prof. Dr. Asaf VAROL avarol@firat.edu.tr GİRİŞ 1960 lı yıllardan sonra ABD ve Rusya arasında yaşanan aya adım atma yarışı uzay teknolojisinin süratle gelişmesine

Detaylı

Önemli Teknolojik Özellikler

Önemli Teknolojik Özellikler Gerçek 1.3 Mega Piksel Otomatik Odaklamalı Web Kamerası Genius, yenilikçi bir web kamerası olan Slim 1322AF yi sunmaktan gurur duyar. Optik, otomatik odaklamalı bir merceğe sahiptir ve gerçek zamanlı,

Detaylı

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri Sanayi fabrika otomasyonunda proximity (yaklasım) sensorler kullanılır. Porximity sensorler profesyonel yapıda cevre sartlarından

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

C) 19 inçlik CRT ile LCD monitörün görünebilir alanı farklıdır. D) Dijital sinyali, analog sinyale çevirmek için DAC kullanılır.

C) 19 inçlik CRT ile LCD monitörün görünebilir alanı farklıdır. D) Dijital sinyali, analog sinyale çevirmek için DAC kullanılır. 1(13) - Aşağıdaki yazıcı türlerinden hangisinde fotoğrafik resim kalitesinde çıktı elde edilebilinir? A) İğne Uçlu C) Lazer B) Nokta Vuruşlu D) Mürekkep Püskürtmeli 2(11) - Monitörlerle ilgili olarak verilen

Detaylı

Bilgisayarda Programlama. Temel Kavramlar

Bilgisayarda Programlama. Temel Kavramlar Bilgisayarda Programlama Temel Kavramlar KAVRAMLAR Programlama, yaşadığımız gerçek dünyadaki problemlere ilişkin çözümlerin bilgisayarın anlayabileceği bir biçime dönüştürülmesi / ifade edilmesidir. Bunu

Detaylı

ECDL ImageMaker Müfredat

ECDL ImageMaker Müfredat ECDL ImageMaker Müfredat Test Hedefleri: ECDL ImageMaker testi bir görüntü işleme uygulaması kullanarak Adayın yetkin olmasını ve sayısal görüntülerin altında yatan ana kavramların bazılarını anlamasını

Detaylı

MODEL 1000 Tek Kanallı Çözünmüş Oksijen Ölçüm Sistemi

MODEL 1000 Tek Kanallı Çözünmüş Oksijen Ölçüm Sistemi MODEL 1000 Tek Kanallı Çözünmüş Oksijen Ölçüm Sistemi Optik ve Dijital Kalibrasyon Yok Değişen Optik Kapak Yok Sarf Malzeme Yok 5 Yıl Sensör Garantisi Anoksik Bölgelerde Mükemmel Hassasiyet Sıfır Akışlı

Detaylı

Dr. Organizer Diş. Ver. 199e. 1992 den beri. Program özellikleri, sistem gereksinimleri

Dr. Organizer Diş. Ver. 199e. 1992 den beri. Program özellikleri, sistem gereksinimleri 1992 den beri Dr. Organizer Diş Ver. 199e Program özellikleri, sistem gereksinimleri Alp Bilişim&Danışmanlık Halitağa cad. 42/7Tınaz iş merkezi Kadıköy İstanbul (216) 418 60 44 (216) 418 60 37 (532) 246

Detaylı

Canon XEED SX60. Özellikler

Canon XEED SX60. Özellikler Canon XEED SX60 Projektörler Arşiv Ürünleri XEED SX60 pırıl pırıl sunum ve filmler için parlak, yüksek kontrastlı projeksiyon sağlar. SXGA+, sessize yakın kullanım ve Ev Sineması moduyla, hem evde hem

Detaylı

Giriş Çıkış Birimleri:

Giriş Çıkış Birimleri: DONANIM VE YAZILIM Giriş Çıkış Birimleri: Bilgisayara dış ortamdan bilgi girilmesini sağlayan ve girilen bu bilgilerin bilgisayar tarafından işlendikten sonra, tekrar dış ortama çıkarılması için kullanılan

Detaylı

Dr. Organizer Diş. Ver. 4.5. 1992 den beri. Program özellikleri, sistem gereksinimleri

Dr. Organizer Diş. Ver. 4.5. 1992 den beri. Program özellikleri, sistem gereksinimleri 1992 den beri Dr. Organizer Diş Ver. 4.5 Program özellikleri, sistem gereksinimleri Alp Bilişim&Danışmanlık Halitağa cad. 42/7Tınaz iş merkezi Kadıköy İstanbul (216) 418 60 44 (216) 418 60 37 (532) 246

Detaylı

MODEL 1500 Tek Kanallı Askıda Katı Madde Ölçüm Sistemi

MODEL 1500 Tek Kanallı Askıda Katı Madde Ölçüm Sistemi MODEL 1500 Tek Kanallı Askıda Katı Madde Ölçüm Sistemi Optik ve Dijital Sıfıra Yakın Sensör Sapması Sarf Malzeme Yok Hareketli Parça Yok MLSS (Aktif Çamur), RAS (Geri Devir), WAS (Atık Aktif Çamur) Ölçümleri

Detaylı

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar Bilgi Teknolojileri ve Uygulamalarına Giriş Dersin Konusu ve Amaçları: Bu dersin amacı daha önce bilgisayar ve bilgi teknolojileri alanında herhangi bir bilgi ve/veya deneyime sahip olmayan öğrenciye bilgi

Detaylı

Tak ve Çalıştır USB2.0 USB Video Sınıfı Web Kamerası

Tak ve Çalıştır USB2.0 USB Video Sınıfı Web Kamerası Tak ve Çalıştır USB2.0 USB Video Sınıfı Web Kamerası Eye 320 ile gerçek tak ve çalıştır özelliğini yaşayın! Bu USB Video Sınıfı web kamerası için hiçbir sürücü gerekmez. Her yerde, her türlü dizüstü, masaüstü

Detaylı

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir.

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler çağırılma kaynaklarına göre 3 kısma ayrılırlar: Yazılım kesmeleri Donanım

Detaylı

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince

Detaylı

Görüntü Bağdaştırıcıları

Görüntü Bağdaştırıcıları Görüntü Bağdaştırıcıları Görüntü Bağdaştırıcıları (Ekran Kartları) Ekrandaki Görüntü Nasıl Oluşur? Monitörünüze yeteri kadar yakından bakarsanız görüntünün çok küçük noktalardan oluştuğunu görürsünüz.

Detaylı

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin

Detaylı

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri İşletim Sistemi 2 İşletim sistemi (Operating System-OS), bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem

Detaylı

Girdi ve Giriş Aygıtları

Girdi ve Giriş Aygıtları Girdi ve Giriş Aygıtları 1 Girdi nedir? Girdi, bilgisayarın belleğine girilen veri ve talimatlardır. 2 Giriş Aygıtları Nelerdir? Giriş aygıtı, kullanıcıların bir bilgisayara veri ve talimatları girmelerine

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK ÖLÇME TESİSAT GRUBU TEMRİN-1-Mikrometre ve Kumpas Kullanarak Kesit ve Çap Ölçmek

ELEKTRİK-ELEKTRONİK ÖLÇME TESİSAT GRUBU TEMRİN-1-Mikrometre ve Kumpas Kullanarak Kesit ve Çap Ölçmek ELEKTRİK-ELEKTRONİK ÖLÇME TESİSAT GRUBU TEMRİN-1-Mikrometre ve Kumpas Kullanarak Kesit ve Çap Ölçmek Amaç: Mikrometre ve kumpas kullanarak kesit ve çap ölçümünü yapabilir. Kullanılacak Malzemeler: 1. Yankeski

Detaylı

Bilgisayar en yavaş parçası kadar hızlıdır!

Bilgisayar en yavaş parçası kadar hızlıdır! Donanım Bilgisayar en yavaş parçası kadar hızlıdır! Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU) Bilgisayar içerisinde meydana gelen her türlü aritmetiksel, mantıksal ve karşılaştırma işlemlerinden sorumlu olan

Detaylı

Bilgisayar donanım ve yazılım olmak üzere iki bölümden oluşur. Bilgisayarın çalışabilmesi için, ikisi de gereklidir.

Bilgisayar donanım ve yazılım olmak üzere iki bölümden oluşur. Bilgisayarın çalışabilmesi için, ikisi de gereklidir. Bilgisayar donanım ve yazılım olmak üzere iki bölümden oluşur. Bilgisayarın çalışabilmesi için, ikisi de gereklidir. Donanım: Bilgisayarın gözle görülen, elle tutulan tüm elektronik parçalarına donanım

Detaylı

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software)

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software) Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software) Yazılım (Software) Eğitim TV - egitimtv.biz - facebook.com/egitimtv 2 Yazılım Daha önce de bahsettiğimiz gibi; yazılım, bilgisayar üzerinde çalışan

Detaylı

Donanım ve Yazılım Altyapısı Bileşeni

Donanım ve Yazılım Altyapısı Bileşeni Donanım ve Yazılım Altyapısı Bileşeni Her Okula 1 Adet Çok Fonksiyonlu Yazıcı 1 Adet Doküman Kamera Her Dersliğe Etkileşimli Tahta Panel Tip Etkileşimli Akıllı Tahta Kablolu İnternet Bağlantısı Her Öğretmene

Detaylı

Bilişim Teknolojilerine Giriş

Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilginin toplanması, işlenmesi, saklanması ve iletilmesini sağlayan teknolojilerin bütününe bilişim teknolojileri denir. Bilişim Teknolojisi Girilen verileri saklayan, işleyen,

Detaylı

DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET

DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET AMAÇ: DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET Bir nesnenin sabit hızda, net kuvvetin etkisi altında olmadan, düzgün bir hat üzerinde hareket etmesini doğrulamak ve bu hızı hesaplamaktır. GENEL BİLGİLER:

Detaylı

Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır?

Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır? Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır? Bilgisayar, Hesap makinesi gibi araçlara neden ihtiyaç duyulmuştur? Zaman tasarrufu Bilginin depolanması ihtiyacı Hatasız işlem yapma isteği İletişim

Detaylı

Yazılım Çeşitleri. Uygulama Yazılımları. İşletim Sistemleri. Donanım

Yazılım Çeşitleri. Uygulama Yazılımları. İşletim Sistemleri. Donanım Yazılım Yazılım Bilgisayarlar üretildikleri anda içlerinde herhangi bir bilgi barındırmadıkları için bir işlevleri yoktur. Bilgisayarlara belirli yazılımlar yüklenerek işlem yapabilecek hale getirilirler.

Detaylı

Turquaz. Açık kodlu muhasebe yazılımı http://www.turquaz.com. Turquaz Proje Grubu

Turquaz. Açık kodlu muhasebe yazılımı http://www.turquaz.com. Turquaz Proje Grubu Turquaz Açık kodlu muhasebe yazılımı http://www.turquaz.com Turquaz Proje Grubu Konu Başlıkları 1. Turquaz Proje Grubu 2. Programın fikri 3. Geliştirme aşaması 4. Programın içeriği 5. Yapılacaklar 6. Dizayn

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak amacıyla tasarlanmış, kapalı

Detaylı

sentry360 2013 Ürün Kataloğu

sentry360 2013 Ürün Kataloğu sentry360 2013 Ürün Kataloğu Hakkında Sentry360 sentry360 Sentry360 uygulama odaklı bir lider geliştiricisi ve üreticisi çok megapiksel güvenlik kameraları ve video yönetim yazılımı ticari ve hükümet pazarlar.

Detaylı

Dijital (Sayısal) Fotogrametri

Dijital (Sayısal) Fotogrametri Dijital (Sayısal) Fotogrametri Dijital fotogrametri, cisimlere ait iki boyutlu görüntü ortamından üç boyutlu bilgi sağlayan, sayısal resim veya görüntü ile çalışan fotogrametri bilimidir. Girdi olarak

Detaylı

Linux İşletim Sistemleri. Eren BAŞTÜRK. basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com

Linux İşletim Sistemleri. Eren BAŞTÜRK. basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com Linux İşletim Sistemleri Eren BAŞTÜRK basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com Giriş Linux İşletim Sistemleri Linux Terimlerinin Açıklanması Gömülü Linux İşletim Sistemleri Ubuntu Kurulumu Linux İşletim

Detaylı

SORULAR. A) Ses kartı. SORU -1 Aşağıdakilerden hangisi sadece giriş donanımıdır? D) Ekran. B) Klavye. C) Yazıcı

SORULAR. A) Ses kartı. SORU -1 Aşağıdakilerden hangisi sadece giriş donanımıdır? D) Ekran. B) Klavye. C) Yazıcı SORULAR SORU -1 Aşağıdakilerden hangisi sadece giriş donanımıdır? A) Ses kartı B) Klavye C) Yazıcı D) Ekran SORU -2 Aşağıdakilerden hangisi klavye ve farenin takıldığı portlardan biridir? A) Paralel port

Detaylı

Kullanım kılavuzu. Stereo Mikrofon STM10

Kullanım kılavuzu. Stereo Mikrofon STM10 Kullanım kılavuzu Stereo Mikrofon STM10 İçindekiler Temel Bilgiler...3 Fonksiyona genel bakış...3 Donanıma genel bakış...3 Montaj...4 Mikrofonunuzun kullanımı...5 Ses kaydetme...5 Videolar için ses kaydetme...8

Detaylı

5.57. KIZIL ÖTESİ IŞIK KONTROLLÜ ARAÇ. Abdulkadir Şengür ksengur@firat.edu.tr

5.57. KIZIL ÖTESİ IŞIK KONTROLLÜ ARAÇ. Abdulkadir Şengür ksengur@firat.edu.tr 5.57. KIZIL ÖTESİ IŞIK KONTROLLÜ ARAÇ Prof. Dr. Asaf Varol avarol@firat.edu.tr Abdulkadir Şengür ksengur@firat.edu.tr Engin Avcı enginavci@firat.edu.tr Özet Bu benzetim projesinde, önüne çıkan engeli algılayan

Detaylı

Görünüş çıkarmak için, cisimlerin özelliğine göre belirli kurallar uygulanır.

Görünüş çıkarmak için, cisimlerin özelliğine göre belirli kurallar uygulanır. Görünüş Çıkarma Görünüş çıkarma? Parçanın bitmiş halini gösteren eşlenik dik iz düşüm kurallarına göre belirli yerlerde, konumlarda ve yeterli sayıda çizilmiş iz düşümlere GÖRÜNÜŞ denir. Görünüş çıkarmak

Detaylı

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR BİLGİSAYAR CPU, bellek ve diğer sistem bileşenlerinin bir baskı devre (pcb) üzerine yerleştirildiği platforma Anakart adı verilmektedir. Anakart üzerinde CPU, bellek, genişleme yuvaları, BIOS, çipsetler,

Detaylı

6.12 Örnekler PROBLEMLER

6.12 Örnekler PROBLEMLER 6.1 6. 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 Çok Parçalı Taşıyıcı Sistemler Kafes Sistemler Kafes Köprüler Kafes Çatılar Tam, Eksik ve Fazla Bağlı Kafes Sistemler Kafes Sistemler İçin Çözüm Yöntemleri Kafes Sistemlerde

Detaylı

5.63. YÜK KONTROLLÜ ASANSÖR ROBOT TASARIMI

5.63. YÜK KONTROLLÜ ASANSÖR ROBOT TASARIMI 5.63. YÜK KONTROLLÜ ASANSÖR ROBOT TASARIMI Prof. Dr. Asaf VAROL Fırat Üniversitesi T.E.F. Elk. ve Bilg. Eğt Böl. asaf_varol@yahoo.com Arş. Gör. Ferhat BAĞÇACI Fırat Üniversitesi T.E.F. Elk. ve Bilg. Eğt

Detaylı

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması OPTİK Işık Nedir? Işığı yaptığı davranışlarla tanırız. Işık saydam ortamlarda yayılır. Işık foton denilen taneciklerden oluşur. Fotonların belirli bir dalga boyu vardır. Bazı fiziksel olaylarda tanecik,

Detaylı

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama BİL 542 Paralel Hesaplama Dersi Projesi MPJ Express Java Paralel Programlama Recep Ali YILMAZ 131419106 Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Yüksek Lisans Programı

Detaylı

Archive Player Divar Series. Kullanım kılavuzu

Archive Player Divar Series. Kullanım kılavuzu Archive Player Divar Series tr Kullanım kılavuzu Archive Player İçindekiler tr 3 İçindekiler 1 Giriş 4 2 Çalışma 5 2.1 Programın başlatılması 5 2.2 Ana pencere tanıtımı 6 2.3 Açma düğmesi 6 2.4 Kamera

Detaylı

TEKNİK ŞARTNAME. Özel Amaçlı Taşınabilir Bilgisayar (7 adet)

TEKNİK ŞARTNAME. Özel Amaçlı Taşınabilir Bilgisayar (7 adet) Özel Amaçlı Taşınabilir Bilgisayar (7 adet) 1) İşlemci : En az 2.3 GHz 6 MB paylaşımlı L3 önbelleğe sahip, Intel Core i7 işlemci (3.5 GHz'e kadar Turbo Boost) olmadır. 2) Ram : En az 16 GB 1600 MHz DDR3L

Detaylı

Profesyonel Dedektör Serisi Alarm vermesi ve vermemesi gereken zamanları çok iyi bilir. Artık sprey algılamalı çok noktalı anti-mask teknolojisi ile!

Profesyonel Dedektör Serisi Alarm vermesi ve vermemesi gereken zamanları çok iyi bilir. Artık sprey algılamalı çok noktalı anti-mask teknolojisi ile! Profesyonel Dedektör Serisi Alarm vermesi ve vermemesi gereken zamanları çok iyi bilir Artık sprey algılamalı çok noktalı anti-mask teknolojisi ile! Üstün Bosch teknolojisi yakalama performansını artırır

Detaylı

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru 1 Konular 1. Bilgisayar Nedir? 2. Bilgisayarın Tarihçesi 3. Günümüz Bilgi Teknolojisi 4. Bilgisayarların Sınıflandırılması

Detaylı

KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Elektrik ve Elektronik Teknolojisi KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince çeşitli bilgileri

Detaylı

Genel Bilgi. İz Düşüm Düzlemleri ve Bölgeler. Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ Şekil: İz düşüm düzlemlerine bakış doğrultuları. Page 1.

Genel Bilgi. İz Düşüm Düzlemleri ve Bölgeler. Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ Şekil: İz düşüm düzlemlerine bakış doğrultuları. Page 1. TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Teknik Resim Genel Bilgi Uzaydaki cisimlerin eksiksiz bir anlatımı için, ana boyutlarıyla birlikte parçanın bitmiş hallerinden ve üzerindeki işlemlerle birlikte diğer

Detaylı

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ Derya Birant, Alp Kut Dokuz Eylül Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İÇERİK Giriş PLC nedir? PLC lerin Uygulama

Detaylı

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015 18.10.2015 OTOMATİK KONTROL Giriş, Motivasyon, Tarihi gelişim - Tanım ve kavramlar, Lineer Sistemler, Geri Besleme Kavramı, Sistem Modellenmesi, Transfer Fonksiyonları - Durum Değişkenleri Modelleri Elektriksel

Detaylı

İnfrared sıcaklık ölçüm

İnfrared sıcaklık ölçüm İnfrared sıcaklık ölçüm cihazı testo 830 Hızlı, temassız yüzey sıcaklık ölçümü Maks./min. değer gösterimi, temassız yüzey sıcaklığı ölçümü C Lazer ölçüm noktası işaretleyicisi ve daha uzun mesafelerde

Detaylı

MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş

MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş Yard. Doç. Dr. Alper Kürşat Uysal Bilgisayar Mühendisliği Bölümü akuysal@anadolu.edu.tr Ders Web Sayfası: http://ceng.anadolu.edu.tr/ders.aspx?dersid=101

Detaylı

Temel Bilgi Teknolojileri - II Ayrıntılı Ders İçerikleri

Temel Bilgi Teknolojileri - II Ayrıntılı Ders İçerikleri Temel Bilgi Teknolojileri - II Ayrıntılı Ders İçerikleri Hesap Tabloları(Excel 2007) HAFTA 1 1. Hesap Tablolarına Giriş 1.1. Hesap tablosu tanımı, kullanım amacı ve yerleri 1.2. MS Excel Uygulamasına giriş

Detaylı

HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri

HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri AutoCAD ile iletişim Çizimlerde Boyut Kavramı 0/09 2. Hafta

Detaylı

TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT

TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT DERS 6 Perspektif Cismin üç yüzünü gösteren, tek görünüşlü resimlerdir. Cisimlerin, gözümüzün gördüğü şekle benzer özelliklerdeki üç boyutlu (hacimsel) anlatımını

Detaylı

Sanal Ortamda Nesnelerin Haptic Kol ile Manipülasyonu. Sevcan AYTEKİN Alpaslan DUYSAK

Sanal Ortamda Nesnelerin Haptic Kol ile Manipülasyonu. Sevcan AYTEKİN Alpaslan DUYSAK Sanal Ortamda Nesnelerin Haptic Kol ile Manipülasyonu Sevcan AYTEKİN Alpaslan DUYSAK İÇERİK Amaç Sanal Ortam Sanal Ortam Aygıtları Uygulama Alanları Üç Boyutlu Modelleme (3B) OpenGL, 3Dmax Sanal Ortamın

Detaylı

HIZLI BAşVURU KILAVUZU

HIZLI BAşVURU KILAVUZU HIZLI BAşVURU KILAVUZU Windows Vista için İçindekiler Bölüm 1: Sistem Gereksinimleri...1 Bölüm 2:...2 Yerel Yazdırma Yazılımını Yükleme... 2 Ağdan Yazdırma Yazılımını Yükleme... 5 Bölüm 3: WIA Sürücüsünü

Detaylı

Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU)

Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU) Donanım Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU) Bilgisayar içerisinde meydana gelen her türlü aritmetiksel, mantıksal ve karşılaştırma işlemlerinden sorumlu olan elektronik bir aygıttır. Başlıca üç bölümden

Detaylı

Bölüm 3: Vektörler. Kavrama Soruları. Konu İçeriği. Sunuş. 3-1 Koordinat Sistemleri

Bölüm 3: Vektörler. Kavrama Soruları. Konu İçeriği. Sunuş. 3-1 Koordinat Sistemleri ölüm 3: Vektörler Kavrama Soruları 1- Neden vektörlere ihtiyaç duyarız? - Vektör ve skaler arasındaki fark nedir? 3- Neden vektörel bölme işlemi yapılamaz? 4- π sayısı vektörel mi yoksa skaler bir nicelik

Detaylı

Temel Bilgi Teknolojileri - I Ayrıntılı Ders İçerikleri

Temel Bilgi Teknolojileri - I Ayrıntılı Ders İçerikleri Temel Bilgi Teknolojileri - I Ayrıntılı Ders İçerikleri Bilgi Teknolojileri (IT) Kavramları, Bilgisayar Kullanımı ve Dosyaların Yönetimi, Bilgi ve İletişim HAFTA 1 1. Genel Kavramlar(Bilgisayarın tanımı,bilgi

Detaylı

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI Herhangi bir düzlem üzerinde doğrultuya dik olmayan düşey bir düzlem üzerinde ölçülen açıdır Görünür eğim açısı her zaman gerçek eğim açısından küçüktür Görünür eğim

Detaylı

Metin Tabanlı İçerik Oluşturma Araçları

Metin Tabanlı İçerik Oluşturma Araçları Metin Tabanlı İçerik Oluşturma Araçları Microsoft Office Word Kelime işlemci, görsel nesnelerin veya çizimlerin resim ya da arka plan olarak kullanıldığı metinler oluşturabilen, harita ve tablo gibi şekiller

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Mikroişlemci Nedir? Bir bilgisayarın en önemli parçası Mikroişlemcisidir. Hiçbir bilgisayar mikroişlemci olmadan çalışamaz. Bu nedenle Mikroişlemci

Detaylı

TEKNİK ŞARTNAME FORMU

TEKNİK ŞARTNAME FORMU BİLGİSAYAR VE BİLGİSAYAR BİLEŞENLERİ ALIMI TEKNİK ŞARTNAMESİ 1 - a) Masaüstü Bilgisayar 36 Adet 1. Intel Core i5-4.nesil ve işlemci hızı 2.6 Ghz veya üzeri olmalıdır. 2. İşlemci Önbelleği en az 3Mb olmalıdır.

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ. 1. HAFTA 27.09.2012 Öğr. Gör. Serkan ÖREN

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ. 1. HAFTA 27.09.2012 Öğr. Gör. Serkan ÖREN BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ 1. HAFTA 1 AutoCAD, tüm dünyada başta mühendisler ve mimarlar tarafından kullanılan, dünyaca tanınan yazılım firması Autodesktarafından hazırlanan, bilgisayar

Detaylı

Fotogrametrinin Optik ve Matematik Temelleri

Fotogrametrinin Optik ve Matematik Temelleri Fotogrametrinin Optik ve Matematik Temelleri Resim düzlemi O : İzdüşüm (projeksiyon ) merkezi P : Arazi noktası H : Asal nokta N : Nadir noktası c : Asal uzaklık H OH : Asal eksen (Alım ekseni) P OP :

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI. 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar

BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI. 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar Yılmaz DEMİR BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENİ Ünitelerimiz

Detaylı

icono Kullanıcı Kılavuzu

icono Kullanıcı Kılavuzu Kullanıcı Kılavuzu ĐÇĐNDEKĐLER 1 Genel Bakış... 3 1.1 ÖRNEK UYGULAMA... 4 2 Kurulum... 4 3 Kullanım... 5 3.1 KANALLARI GĐRĐŞ OLARAK KULLANMA... 7 3.2 KANALLARI ÇIKIŞ OLARAK KULLANMA... 7 3.3 ĐCONO HABERLEŞME

Detaylı

Compiere Açık kodlu ERP + CRM yazılımı. Hüseyin Ergün Önsel Armağan Serkan Demir

Compiere Açık kodlu ERP + CRM yazılımı. Hüseyin Ergün Önsel Armağan Serkan Demir Compiere Açık kodlu ERP + CRM yazılımı Hüseyin Ergün Önsel Armağan Serkan Demir ERP Nedir? ERP = Kurumsal Kaynak Planlama Organizasyonların farklı fonksiyonlarının ve departmanlarının kullandığı enformasyonu

Detaylı

Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların

Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların bilgilerini saklamalarına, program yüklemelerine izin

Detaylı

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU 1 2 KURS MODÜLLERİ 1. BİLGİSAYAR KULLANIMI 3 1. Bilişim (Bilgi ve İletişim) Kavramı Bilişim, bilgi ve iletişim kelimelerinin bir arada kullanılmasıyla meydana gelmiştir. Bilişim, bilginin teknolojik araçlar

Detaylı

Kodak 1500. Ağıziçi Kamera. İdeal sohbet başlatıcısı

Kodak 1500. Ağıziçi Kamera. İdeal sohbet başlatıcısı Kodak 1500 Ağıziçi Kamera İdeal sohbet başlatıcısı Her görüntüyü mükemmel bir görüntü haline getirin Gerçek Otomatik Odaklanma İnsan gözü gibi, kameranın patentli Likit lens teknolojisi kamera ile görüntüsü

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI İşletim Sisteminde Yapılan Uygulamalar Bir Bilgisayarda Hangi İşletim Sistemi Yüklü Olduğunu

Detaylı

Bilgi ve iletişim teknolojileri

Bilgi ve iletişim teknolojileri Bilgi ve iletişim teknolojileri 1 Bilgisayar, Hesap makinesi gibi araçlara neden ihtiyaç duyulmuştur? Zaman tasarrufu Bilginin depolanması ihtiyacı Hatasız işlem yapma isteği İletişim ihtiyacı 30\2 Bilişim

Detaylı

Uyum, özen, düzenlilik ve temizlik

Uyum, özen, düzenlilik ve temizlik Uyum, özen, düzenlilik ve temizlik Eskiden gereken meziyetlerdir. Bununla birlikte, bunun tek nedeni PISA nın öğrenci ve öğretmenlere benzer şekilde medyanın kullanım biçimlerindeki değişikliklere maruz

Detaylı

PARALEL PCI ARABİRİM KARTI

PARALEL PCI ARABİRİM KARTI PARALEL PCI ARABİRİM KARTI Hızlı Kurulum Kılavuzu Giriş IEEE1284 arabirim PCI eklenti kartını satın aldığınız için teşekkür ederiz. Bu kart, kullanıcıların paralel aygıtlarını bağlamak üzere bilgisayar

Detaylı

2. Ayırma Gücü Ayırma gücü en yakın iki noktanın birbirinden net olarak ayırt edilebilmesini belirler.

2. Ayırma Gücü Ayırma gücü en yakın iki noktanın birbirinden net olarak ayırt edilebilmesini belirler. DENEYİN ADI: Işık Mikroskobu DENEYİN AMACI: Metallerin yapılarını incelemek için kullanılan metal ışık mikroskobunun tanıtılması ve metalografide bunun uygulamasına ilişkin önemli konulara değinilmesi.

Detaylı

ENDÜSTRİYEL GÖRÜNTÜ İŞLEME. atel sistem

ENDÜSTRİYEL GÖRÜNTÜ İŞLEME. atel sistem endüstriyel görüntü işleme ölçüm ve kontrol leri, tecrübe ve bilgi birikimiyle işletmelerin ihtiyaçlarını en kapsamlı şekilde analiz ederek, en ekonomik ve uygun çözümü sunar. Son yılların vazgeçilmez

Detaylı

ANAKARTLAR. Anakartın Bileşenleri

ANAKARTLAR. Anakartın Bileşenleri ANAKARTLAR Anakartlar, bilgisayarların temel donanım elemanıdır. Bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir. Anakartın Bileşenleri 1-Yonga

Detaylı

SC-T46. Genel Bakış. sertifikası. İnce İstemci

SC-T46. Genel Bakış. sertifikası. İnce İstemci Genel Bakış ViewSonic SC-T46 PC, güçlü Intel N2930 1.8GHz CPU ile Windows 8 Embedded Standard veya Linux işletim sistemi kullanır. SC-T46, Citrix ICA/HDX, PCoIP ve Microsoft RemoteFX gibi başlıca uzak

Detaylı

Hunter 511. Rot Ayar Sistemi

Hunter 511. Rot Ayar Sistemi Hunter 511 Rot Ayar Sistemi 511 Serisi Resimde 511 Rot ayar sistemi ile DSP500 serisi sensörler, 17 inç renkli moitörde de patentli WinToe özelliği görülmektedir. HUNTER 511 Serisi Rot ayar sistemi, ProAlign

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı. Klasör ve Dosya Mantığı. Klasör ve Dosya Mantığı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı. Klasör ve Dosya Mantığı. Klasör ve Dosya Mantığı İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı İŞLETİM SİSTEMLERİ İşletim sistemini, bir bilgisayar sisteminde kullanıcı ile iletişim kurarak, donanım ve yazılım nitelikli kaynakların kullanıcılar arasında adil bir biçimde paylaştırılmasını

Detaylı

Dijital Kameralar (Airborne Digital Cameras)

Dijital Kameralar (Airborne Digital Cameras) Dijital Kameralar (Airborne Digital Cameras) Klasik fotogrametrik görüntü alımındaki değişim, dijital kameraların gelişimi ile sağlanmaktadır. Dijital görüntü, analog görüntü ile kıyaslandığında önemli

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun. Doç.Dr.Mehmet MISIR-2013 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun. Son yıllarda teknolojinin gelişmesi ile birlikte; geniş alanlarda, kısa zaman aralıklarında

Detaylı