KAMU/ÖZEL SEKTÖR ÜCRET FARKLILIKLARI TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KAMU/ÖZEL SEKTÖR ÜCRET FARKLILIKLARI TÜRKİYE ÖRNEĞİ"

Transkript

1 GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ KAMU/ÖZEL SEKTÖR ÜCRET FARKLILIKLARI TÜRKİYE ÖRNEĞİ BİTİRME ÖDEVİ HAZIRLAYAN NİHAN KOÇ DANIŞMAN Yrd. Doç. Dr. SEZGİN POLAT HAZİRAN 2013 i

2 İÇİNDEKİLER I. GİRİŞ... 1 II. LİTERATÜR TARAMASI... 2 III. MODEL... 4 A. DATA VE MODEL... 4 B. DESKRİPTİF ANALİZ... 5 C. REGRESYON SONUÇLARI IV. ÜCRET DÜZENLEMELERİ V. SONUÇ KAYNAKÇA ii

3 TABLO LİSTESİ Tablo 1: Kamu sektörü... 5 Tablo 2: Özel sektör... 6 Tablo 3: Cinsiyete göre oluşan ortalama ücretler... 6 Tablo 4: Kıdem faktörüne bağlı olarak kamu-özel sektör istihdam seviyeleri... 7 Tablo 5: Eğitim ve cinsiyete bağlı ortalama ücret seviyesi, kamu sektörü... 8 Tablo 6: Eğitim ve cinsiyete bağlı ortalama ücret seviyesi, özel sektör... 9 Tablo 7: Kıdem ve cinsiyete bağlı ortalama ücret seviyesi, kamu sektörü Tablo 8: Kıdem ve cinsiyete bağlı ortalama ücret seviyesi, özel sektör Tablo 9:Kamu ve özel sektörde göçmen-yerli istihdami iii

4 Özet Bu çalışmanın amacı Türkiye de kamu ve özel sektör arasında ücret farklılığı yaratan faktörleri incelemektir. Yapılan analizden elde edilen sonuçlara göre, kamu sektöründe istihdam edilenlerin ortalama saatlik ücretleri özel sektörde istihdam edilenlerin ücretlerinden yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu durumun sebeplerinden biri olarak, kamu sektöründe çalışanların daha yaşlı, daha eğitimli ve daha kıdemli olduklarını söylemek mümkündür. Kadın-erkek ücret eşitsizliğine konusunda; özel sektörde, kamu sektörüne kıyasla, bu farkın daha yaygın olduğu gözlenmektedir. Eğitimin getirisini ele alındığında ise, kamu sektöründe, her eğitim seviyesi için geçerli olacak şekilde, eğitimin getirisi daha yüksek sonuç vermiştir. Bölgesel faktörlere bağlı ücret dalgalanmaları ise, özel sektörde daha yaygın bir durumdur. Abstract The main objective of this paper is to examine the factors, which explain the wage differentials in the public sector and the private sector in Turkey. The results obtained from the analysis show that the average hourly wage of employees in the public sector is higher than in the private sector. One of the reasons for this result is that public sector workers are older, more educated and have more experience compared to private sector workers. Besides, it is possible to argue that wage inequality between women and men is more common in the private sector. The results on the return to education show that for each level of education, return to education is higher in the public sector than in the private sector. Further, the results indicate that wage differentiation due to regional factors is more common in the private sector rather than in the public sector. iv

5 I. GİRİŞ Kamu-özel sektör ücret farklılıkları, işgücü piyasalarının başlıca özelliklerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu durum, ücret düzeyinin gelişmiş ülkelere kıyasla daha düşük seviyede seyrettiği gelişmekte olan ülkelerde daha da önemli hale gelmektedir. Bunun sebebi, gelişmekte olan ülkelerde kamu sektörünün işgücü piyasasında geniş yer kaplaması ve ücret oluşumunda etkin rol oynamasıdır. 1 Çalışma kapsamında, kamu-özel sektör ücret farklılıklarını yaratan faktörler, Türkiye örneği üzerinden ele alınacaktır. Diğer gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi, Türkiye de de kamu sektörü işgücü piyasasının önemli kısmını oluşturmaktadır. Bu nedenle, kamu sektörünün operasyon anlayışı ve ücret mekanizması, tüm işgücü piyasasındaki üretim ve ücret düzeylerini etkilemektedir. Türkiye de kamu sektöründeki ücret seviyesinin bir diğer önemli özelliği ise kamu harcamaları içinde en önemli harcama kalemini oluşturmasıdır. Buradan hareketle, kamu kesimi ücret düzeylerinin mali problemler ve bütçe kısıtıyla yakından ilgili olduğunu söylemek mümkündür. 2 Bu sebeple, kamu bütçesindeki personel ödemeleri kaleminin azaltılması, bütçe açıklarını azaltmak için alternatif bir yol olarak görülmüş ve 1980 li yıllarda kamu kesiminde ücretler enflasyonla aşındırılırken, istihdam seviyesi korunmuştur. 3 Türkiye de kamu-özel sektör ücret farklılıklarının seviyesini ve nedenlerini incelediğimiz bu çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2011 Hane Halkı İşgücü Anketi verileri kullanılmıştır. Oluşturduğumuz örneklemde 15 yaş ve üzeri çalışanlar incelenmiş, elde edilen sonuçlar içerisinde, kadın ve erkekler arasındaki ücret farklılıklarına da yer verilmiştir. Çalışılanlar,kamu ve özel sektör çalışanları olarak iki kategoriye ayrılmıştır. Kamu kesiminin içine KİT ler de dahildir. Ücret 1 Aysıt TANSEL (2005). Public-Private Employment Choice, Wage Differentials and Gender in Turkey, Economic Development and Cultural Change, 53(2), p Ibid., p Ibid., p.457 1

6 farklılıkları, saatlik ücretler üzerinden hesaplanmıştır. Çalışmamız şu şekilde organize edilmiştir: 2. bölümde literatürde bu konuyla ilgili daha önce gerçekleştirilmiş çalışmaların sonuçlarını ele alacağız; 3. bölümde model tanıtımıyla birlikte deskriptif analizlere ve modelden elde edilen sonuçlarına yer vereceğiz, 4. bölümde ise neoklasik işgücü piyasasında ücret denklemlerinin özelliklerine değindikten sonra kamu-özel sektör ücret düzenlemelerinin farklılıklarından bahsedeceğiz, 5. bölümü ise araştırmamızın sonuçlarına ayıracağız. II. LİTERATÜR TARAMASI Kamu-özel sektör ücret farklılığı konusuyla ilgili olarak daha önce farklı zamanlarda ve farklı ülkeler için pek çok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalardan bir tanesi Tansel (2005) tarafından, 1994 TÜİK Hane Halkı Bütçe Anketi verileriyle Türkiye örneği ele alınarak gerçekleştirilmiştir. Tansel (2005) oluşturduğu modelde ücret farklılıklarının belirleyicileri olarak beşeri faktörler ve bölgesel faktörleri incelemiştir. Elde edilen sonuçlar, kamu sektörü ücret seviyesinin hem kadın hem de erkeklerde geçerli olacak şekilde özel sektör ücret seviyesinden yüksek olduğu yönündedir. Ancak, erkekler için üniversite eğitimi seviyesinde kamu ve özel sektör ücret düzeylerinin paralel seyrettiği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, kamu kesiminde çalışanların daha yaşlı, eğitim düzeyi daha yüksek ve daha deneyimli oldukları tespit edilmiştir. Kadın-erkek ücret farklılıklarını da ele aldığı çalışmasında Tansel (2005), kamu kesiminde cinsiyete bağlı ücret farklılığının sınırlı olduğunu tespit ederken; özel sektörde bu farklılığının daha yaygın olduğu sonucuna ulaşmıştır. Bu çalışmadan elde edilen bir başka önemli sonuç ise ücretlerin standart sapmasının kamu sektöründe, özel sektöre kıyasla daha düşük olmasıdır. Lindauer ve Sabot (1983) kamu-özel sektör ücret farklılığı konusunu 1971 yılına ait verilerle Tanzanya için ele almışlardır. Elde edilen sonuçlar, kamu sektörü çalışanlarının özel sektör çalışanlarından daha yüksek ücret aldıklarını göstermiştir. Ancak, bu ücret farklılığının bir kısmının çalışanların donanımları arasındaki farktan kaynaklandığı belirtilmiş ve kamu sektöründeki iş talebinin daha çok donanım gerektirdiği konusu açıklanmıştır. Tansel (2005) in elde ettiği sonuçlara paralel olarak bu çalışma sonucunda da kamu sektörü çalışanlarının daha yaşlı, daha eğitimli ve mevcut işlerinde daha deneyimli oldukları tespit edilmiştir. Bölgesel faktörlerin 2

7 ücret üzerindeki etkisi incelendiğinde, özel sektör kesiminde aynı niteliklere sahip çalışanlardan büyük şehirlerde yaşayanlara daha yüksek ücret ödendiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumun gerekçesi olarak da büyük şehirlerde yaşamanın maliyetinin yüksek olduğu söylenmiştir. Öte yandan kamu kesiminin bölgesel farklılıklara duyarsız olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma kapsamında ele alınan bir başka faktör de başkentte yaşamanın ücret üzerindeki etkisidir. Sonuçlar, özel sektör çalışanları için başkentte oturmanın ücret üzerinde ekstra bir prim sağladığı yönünde çıkarken, kamu kesimi için bu prim düzeyi özel sektöre kıyasla oldukça sınırlı çıkmıştır. Disney (2007) ise, yılları arasında İngiltere de kamu-özel sektör ücret farklılıklarına ilişkin bir çalışma gerçekleştirmiştir. Çalışma sonucunda, ilk ve orta düzeydeki eğitim seviyelerinde erkeklerin kamu sektöründe özel sektör ücretlerinden daha yüksek ücretler elde ettikleri; ancak üniversite eğitimi seviyesinde ücret farklılıklarının özel sektör lehine genişlediği tespit edilmiştir. Öte yandan, kamu sektöründe kadınlar her eğitim seviyesinde özel sektörde çalışan kadınlardan daha çok ücret elde etmişlerdir. Yine kadın çalışanlar için geçerli olan bu ücret farklılığı her eğitim seviyesinde giderek açılmaktadır. Gaag ve Vijverberg (1988) yaptıkları çalışmada Cote d Ivoire daki kamu ve özel kesim arasındaki ücret farklılıklarını incelemişlerdir. Çalışma sonucunda, ortalama ücretler arasındaki farklılıkların kamu kesimi lehine olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, Tansel (2004), Lindauer ve Sabot (1983) çalışmalarında elde edilen sonuçlara paralel olarak; kamu sektörü çalışanlarının daha uzun süre eğitim almış ve daha uzun kıdem süresine sahip oldukları sonucuna ulaşmışlardır. Bu çalışma kapsamında ücretlerle ilgili elde edilen bir başka detay da, özel sektör ücretlerinin kamu sektöründeki ücretler daha fazla değişkenlik göstermesidir. Diğer çalışmalardan da elde edilen sonuçlara kısaca yer verecek olursak: Terrell (1993) Haiti de kamu-özel sektör ücret farkının yüksek olduğunu tespit etmiştir; Assaaad (1997) Mısır da kamu ücret seviyesinin özel sektör ücretlerine paralel ya da daha yüksek olduğunu gözlemiştir; Nielsen ve Rosholm (2001) Zambiya da kamu ücretlerinin daha yüksek olduğu sonucuna ulaşmışlardır; Kıbrıs Cumhuriyeti ne ilişkin Christofides ve Pashardes (2002) yaptıkları çalışmada ücret farklılıklarının kamu lehine gerçekleştiğini gözlemlemişlerdir. Öte yandan, Adamchick ve Bedi (2000) Polonya da; Corbo ve Stelcner (1983) ise Şili de 3

8 ücretlerin kamu sektöründe, özel sektöre kıyasla daha düşük seyrettiği sonucuna ulaşmışlardır. III. MODEL A. DATA VE MODEL Çalışma kapsamında TÜİK tarafından hazırlanan 2011 Hane Halkı İşgücü Anketleri kullanılmıştır yaş ve üzeri çalışanların dahil edildiği örneklemde, çalışanlar kamu ve özel sektör olarak iki kategori altında incelenmiştir. Kamu kategorisi dahilinde KİT çalışanları da ele alınmıştır. Özel sektör kategorisine kayıtlı ve kayıt dışı çalışanlar dahil edilmiştir. Ücret denklemi oluşturulurken, beşeri sermaye kazanç fonksiyonu 5 kullanılmıştır. Saatlik ücretlerin logaritması; yaş, eğitim, deneyim, ve bölgesel faktörler gibi açıklayıcı değişkenler aracılığıyla hesaplanmıştır. Formül olarak vermek gerekirse: ln = Denklemde, ücretleri;, sabit terimi;, çalışanların karakteristik özelliklerini;, bölgesel faktörleri;, model tarafından açıklanamayan hata terimlerini ve son olarak da, kamu ve özel sektör olarak sektör kategorilerini belirtmektedir. Yaptığımız model kapsamında eğitim değişkeni kategorik alınmış ve bu kategoriler mezun olunan eğitim seviyesine göre belirlenmiştir. Bu durumun sebebi olarak, eğitim görülen yıldan ziyade, mezun olunan eğitim seviyesinin ücretler üzerinde etkili olması gösterilebilir. 6 Bu sonuç çerçevesinde, eğitimi kategorik değişken olarak almak daha mantıklı olacaktır. Model kapsamına kıdem değişkeni ile birlikte bu değişkenin kuadratik formu da alınmıştır. Burada amaçlanan kıdemin ücretler üzerinde azalan oranda bir artış etkisi olduğunu göstermektir. Bölgesel 4 Türkiye İstatistik Kurumu, Hanehalkı İşgücü İstatistikleri 2011; 5 Jacob MINCER (1958). Investment in Human Capital and Personal Income Distribution, Journal of Political Economy, 66(4), p Jacques van der GAAG and Wim VIJVERBERG (1988). A Switching Regression Model for Wage Determinants in the Public and Private Sectors of a Developing Country, The Review of Economics and Statistics, 70(2), p.251 4

9 faktörler Nomenclature of territorial units for statistics (NUTS) sınıflaması kapsamında, 26 bölgeye ayrılmış şekilde, kukla değişken olarak modele dahil edilmiştir. Yukarıda değindiğimiz değişkenlere ek olarak; cinsiyet, çalışılan iş yeri büyüklüğü, meslek ve ekonomik faaliyet sınıflaması, göç gibi faktörler kukla değişken olarak model kapsamına alınıp, kontrol edilmiştir. B. DESKRİPTİF ANALİZ İlk etapta kamu ve özel sektörde istihdam edilenlerin yaş, eğitim ve kıdem seviyelerini karşılaştırdık. Tablo 1 ve Tablo 2 den elde edilen sonuçlardan hareketle, kamu sektörü çalışanlarının yaş ortalamasının özel sektörde çalışanların yaş ortalamasından yüksek olduğunu söyleyebiliriz. Eğitim konusuna geldiğimizde ise; kamu sektörü çalışanlarının ortalama eğitim süresi 12,74 yıl iken, özel sektör çalışanlarında bu süre 8,33 yıldır. Kıdem faktörü söz konusu olduğunda ise; kamu sektöründe istihdam edilenlerin ortalama kıdem süresi 13,49 yıl iken; özel sektörde bu rakam sadece 3,74 yıldır. Ancak, belirtmek gerekir ki, burada ele alınan kıdem faktörü hali hazırda çalışılan işteki kıdem süresini baz almaktadır. Kamu ve özel sektördeki ortalama saatlik ücretlere bakacak olursak, kamu sektöründeki ortalama saatlik ücretlerin, özel sektördeki ücret seviyesinden yüksek olduğunu görebiliriz. Ücretlerle ilgili bir başka detay da, özel sektör ücretlerinin, kamu sektöründeki ücretlerden daha yüksek bir standart sapmaya ve varyansa sahip olmasıdır. Bu noktada, özel sektör ücretlerinin kamu sektörü ücretlerinden daha değişken olduğunu söylemek mümkündür. Bu analizden elde edilen sonuçlar, Tansel (2005) ve Lindauer ve Sabot (1983) çalışmaları ile paralellik göstermiş ve kamu sektörü çalışanları, özel sektör çalışanlarına kıyasla, daha yaşlı, daha kıdemli ve daha eğitimli çıkmışlardır. TABLO 1: KAMU SEKTÖRÜ Ortalama Standart Sapma Varyans yaş 39,63 9,27 85,95 eğitim 12,74 3,37 11,38 kıdem 13,49 9,17 84,03 ln (saatlik ücret) 2,34 0,56 0,32 5

10 TABLO 2: ÖZEL SEKTÖR Ortalama Standart Sapma Varyans yaş 33,59 10,64 113,20 eğitim 8,33 3,91 15,30 kıdem 3,74 5,24 27,46 ln ( saatlik ücret) 1,27 0,63 0,40 Cinsiyet faktörüne bağlı olarak gerçekleşen ortalama ücretler Tablo 3 te verilmiştir. Bu tablodan hareketle, özel sektörde kadınların ortalama saatlik ücretlerinin erkeklerin ücretlerinden düşük olduğunu söyleyebiliriz. Kamu sektöründen elde edilen sonuçlar ise, özel sektörde elde edilen sonuçlardan farklıdır. Kamu sektöründe kadınların ortalama saatlik ücretleri erkeklerinkinden yüksektir. Bu durumun sebebi olarak, kamuda çalışan kadınların beşeri sermayelerinin, bir diğer deyişle donanımlarının, kamuda çalışan erkeklerinkinden yüksek olduğu öne sürülebilir. 7 TABLO 3: CİNSİYETE GÖRE OLUŞAN ORTALAMA ÜCRETLER ln(saatlik ücret) ortalama Özel Sektör Kamu Sektörü Kadın Erkek Kıdem faktörüne bağlı olarak gerçekleşen kamu ve özel sektördeki istihdam oranları Tablo 4 te verilmiştir. Analizin açıklamasını kolaylaştırmak adına, kıdem faktörü 4 kategoriye ayrılmıştır: 10 yıldan kısa süreli, 10 ile 19 yıl arası, 20 ile 29 yıl arası ve son olarak 30 yıl ve üzeri kıdem seviyelerine bağlı olarak istihdam seviyeleri incelenmiştir. 7 Aysıt TANSEL (2005).Op. cit., p

11 TABLO 4: KİDEM FAKTÖRÜNE BAĞLİ OLARAK KAMU-ÖZEL SEKTÖR İSTİHDAM SEVİYELERİ Kıdem (yıl) Özel Sektör Kamu Sektörü Toplam ,29 10,71 100, ,94 48,06 100, ,86 76,14 100, ,72 81,28 100,00 Toplam ,18 21,82 100,00 Tablo 4 ten hareketle ilk olarak kamu istihdamının toplam istihdamın %22 sini oluşturduğunu söyleyebiliriz. Bu noktada denilebilir ki, Türkiye için, özellikle 80 li yılların sonundan itibaren özelleştirmelerin hız kazanmasıyla, kamu sektörünün işgücü istihdamındaki payı azalma eğilimine girmiştir. Bunun dışında, 20 yıl ve üzeri seviyede kıdeme sahip kişilerin çoğunluğunun kamu sektöründe istihdam edildiğini görmek mümkündür. Bu durum, çalışmamız dahilinde kıdem değişkenini aynı işte çalışma süresi olarak almamızdan kaynaklanmaktadır. Eğitim seviyelerine bağlı olarak, kadın ve erkeklerin, kamu ve özel sektörde aldıkları saatlik ortalama ücretlere ve ücretlere ait standart sapma ve varyanslara Tablo 5 ve Tablo 6 da yer verilmiştir. Kamu sektöründe, erkekler için, eğitim düzeyi arttıkça ortalama saatlik ücret seviyesi de artmıştır. Kadınlarda ise, 8 yıllık eğitim alanların ortalama ücretleri 5 yıl eğitim alan kişilerin ücretlerinden düşük çıkmıştır. Bu durum göz ardı edildiği takdirde, erkeklerde elde edilen sonuçlara paralel olarak, kadınlarda da eğitim seviyesi arttıkça ortalama ücretlerin arttığını söylemek mümkündür. Lise eğitim seviyesine baktığımızda; meslek lisesi mezunlarının, normal lise mezunlarına kıyasla, ortalama ücretlerinin daha yüksek olduğunu söyleyebiliriz. Cinsiyetler arası ücret farklılıklarına değinecek olursak, kamu sektöründe, aynı eğitim seviyesine sahip kadın ve erkekler arasında ücret farkının en düşük düzeyde gerçekleştiği kategori diplomasız kesime aittir. Ancak, kamu sektöründe bu kesimin istihdamı yalnızca 126 kişi ile sınırlıdır. Bu kategori 7

12 haricinde, kadın-erkek ücret farklılıklarının en az olduğu düzey üniversite eğitim düzeyidir. TABLO 5: EĞİTİM VE CİNSİYETE BAĞLİ ORTALAMA ÜCRET SEVİYESİ, KAMU SEKTÖRÜ Özel sektör kesiminde, her iki cinsiyet için de geçerli olacak şekilde, 5 yıllık eğitim alan çalışanların ortalama saatlik ücretleri, 8 yıllık eğitim alanların ücretlerinden yüksek çıkmıştır. Bu duruma sebep olarak, ak, 5 yıllık eğitim gören çalışanların anların ortalama yaşının, 8 yıllık eğitim görenlerin ortalama yaşından yüksek olması ve 5 yıllık eğitim alan çalışanlarişgücü piyasasına daha erken girdikleri için, 8 yıllık eğitim alanlara kıyasla daha yüksek bir kıdem seviyesine esine sahip olmaları gösterilebilir. Bu durumu dışarda tutacak olursak, kamu sektöründe elde edilen sonuçlara benzer şekilde, gerek kadın gerekse erkekler için, eğitim düzeyi arttıkça ortalama ücret düzeyinin de arttığını ını söyleyebiliriz. Normal lise ile meslek lisesi karşılaştırması yaptığımızda, meslek lisesi mezunu erkeklerin, normal lise mezunu erkeklere kıyasla daha yüksek ücret almasına karşılık; meslek lisesi mezunu kadınların ücretleri, normal lise mezunu kadınların ücretlerinden biraz daha düşük kalmaktadır. Eğitim seviyelerinin standart sapma ve varyanslarına baktığımızda, üniversite mezunları arasındaki ücret değişkenliğinin inin yüksek olduğunu görmekteyiz. Bu durumun sebebi olarak, daha alt kademedeki eğitim seviyelerinde okul ve eğitim kalitesi ayrıştırıcı bir faktör olmamasına rağmen, üniversite eğitimi düzeyinde bu faktörlerin ayrıştırıcı özellik taşıdığından ından söz edilebilir. Yani bu durumu, sinyal teorisi kapsamında değerlendirmek erlendirmek mümkündür. Ayrıca, üniversitede hangi meslek grubuna yönelik formasyon alındığı ı konusu da, meslekler ücret farklılığı doğurmakta 8

13 ve bu eğitim seviyesinde gerçekleşen ücret değişkenliğinin ğinin bir diğer boyutunu oluşturmaktadır. TABLO 6: EĞİTİM VE CİNSİYETE BAĞLİ ORTALAMA ÜCRET SEVİYESİ, ÖZEL SEKTÖR Tablo 5 ve Tablo 6 dan yola çıkarak bir kamu ve özel sektör karşılaştırması yapacak olursak; aynı eğitim kategorisinde, hem kadın hem de erkeklerde, kamu sektörü ortalama ücret düzeylerinin özel sektördekinden daha yüksek seviyede gerçekleştiğini ini söylemek yerinde olacaktır. Elde edilen bu sonuç, Tansel (2005) çalışmasının sonuçlarıyla bir noktada ayrışmaktadır: Tansel (2005) çalışmasında, üniversite mezunu erkeklerin ücret düzeylerinin kamu ve özel sektörde paralel seyrettiği i sonucuna ulaşmıştır. Oysa ki bizim elde ettiğimiz sonuçlar üniversite seviyesi de dahil olmak üzere, her eğitim seviyesinde kamu sektörü çalışanlarının daha çok kazandığı ı yönündedir. Kamu ve özel sektör ücret seviyelerine ilişkinortak özelliklerden bahsedecek olursak; her iki sektörde de, aynı eğitim seviyesinde erkeklerin ortalama ücretlerinin kadınların ücretlerinden yüksek olduğunu söyleyebiliriz. Eğitim konusuna istihdam açısından bakacak olursak; üniversite mezunu kadınların %56 sının; üniversite mezunu erkeklerin ise %57 sinin kamu sektöründe istihdam edilmesi dikkate değer er noktalardan bir tanesidir. Bu durumda, kamu kesimi çalışanlarının anlarının özel sektör çalışanlarına kıyasla daha eğitimli ve donanımlı oldukları bir kez daha doğrulanmıştır. 9

14 Kıdem düzeyine bağlı olarak, kadın ve erkekler için gerçekleşen ortalama saatlik ücret ve bu ücretlerin standart sapma ve varyansları, kamu ve özel sektör için sırasıyla Tablo 7 ve Tablo 8 de gösterilmiştir. TABLO 7: KİDEM VE CİNSİYETE BAĞLİ ORTALAMA ÜCRET SEVİYESİ, KAMU SEKTÖRÜ TABLO 8: KIDEM VE CİNSİYETE BAĞLI ORTALAMA ÜCRET SEVİYESİ, ÖZEL SEKTÖR Kamu sektöründe hem erkekler hem de kadınlar için kıdem seviyesi arttıkça, ücret seviyesinin de arttığı gözlemlenmiştir. Bunun dışında, ında, aynı kıdem kategorisine dahil olan çalışanlar anlar arasında, kadınların ortalama saatlik ücretleri erkeklerin ücretlerinden yüksektir. Özel sektöre gelindiğinde inde ise; kıdemin 30 yıllık süresinde hem kadınlar hem de erkekler için kıdem seviyesi arttıkça ücretlerde de artış eğilimi söz konusudur. Ancak; 30 yıl ve üzeri kıdem süresinde, yıl arası kıdem süresine kıyasla, ücretlerde bir düşüş gözeçarpmaktadır. Özel sektör çerçevesinde, kıdeme bağlı olarak gerçekleşen en kadın erkek ücret farklılıklarına bakıldığında ise kıdemin ilk 10 yılında ve 30 yılın üzerinde olduğu u durumda erkeklerin ortalama saatlik ücretlerinin kadınların ücretlerinden yüksek olduğu görülmektedir. Geri kalan dönemde, yani yıl arasında, ortalama ücretler arasındaki fark kadınların 10

15 lehinedir. Kamu ve özel sektör bağlamında, kıdeme bağlı olarak değişen ortalama ücretler ele alındığında, her iki cinsiyet için de geçerli olacak şekilde, aynı kıdem kategorisine dahil olan çalışanlar arasında kamu sektöründe istihdam edilenlerin ortalama saatlik ücretlerinin daha yüksek olduğu anlaşılmaktadır. Kamu ve özel sektör kapsamında gerçekleştirilen istihdamın, yerli ve göçmen kategorileri halinde incelenmiş şekli Tablo 9 da verilmiştir. Burada dikkat çeken özellik; kamu kesimi istihdamının %60 lık kısmını göçmenler çalışanlar oluştururken, özel sektör istihdamında bu oranın sadece %38 olmasıdır. Kamu sektöründe göçmen istihdamının bu derece yüksek olmasının sebeplerinden biri olarak devletin atama ve zorunlu hizmet politikalarını öne sürmek mümkündür. TABLO 9:KAMU VE ÖZEL SEKTÖRDE GÖÇMEN-YERLİ İSTİHDAMİ Göçmen Yerli Toplam Özel Sektör ,83 62,17 100,00 Kamu Sektörü ,66 40,34 100,00 Toplam ,59 57,41 100,00 C. REGRESYON SONUÇLARI Bu bölümde, beşeri sermaye kazanç fonksiyonu kullanılarak oluşturan modelden elde edilen sonuçlara yer verilmektedir. Modelin yapısına bakıldığında, modelin açıklayıcılığına ilişkin göstergelerden biri olan R 2 nin%62 olduğunu görmekteyiz, ücret denklemlerine ilişkin oluşturulan modeller göz önüne alındığında, bu modelin açıklayıcılığının yüksek olduğunu söylemek mümkündür. Ayrıca, F olasılığı %5 seviyesinde geçerli olduğundan, modele dahil ettiğimiz tüm değişkenlerin birlikte kullanılmasının anlamlı olduğunu söyleyebiliriz. Deneyim değişkeninin lineer ve kuadratik formu beklenildiği üzere sırasıyla pozitif ve negatif etki göstermiştir. Eğitimin etkisine bakacak olursak, eğitim değişkeninin her seviyede pozitif ve anlamlı sonuçlar verdiğini görmek mümkündür. 11

16 Ayrıca, deskriptif analizde ortaya çıkardığımız 8 yıllık eğitime sahip çalışanların ortalama ücretlerinin 5 yıllık eğitim görmüş çalışanların ücretlerinden düşük olduğu sonucunu göz ardı edecek olursak, eğitim seviyesi arttıkça eğitimin getirisinin arttığını söylemek mümkündür. Eğitimin getirisini sektörler bazında ele aldığımızda ise, genel olarak her eğitim seviyesinde kamu sektöründe çalışmanın ortaya çıkardığı ekstra getiri özel sektörde çalışmanın oluşturduğu getiriden yüksektir. Belirtmek gerekir ki, hem kamu hem de özel sektörde, meslek lisesi mezunu olmanın yarattığı getiri, normal lise mezunu olmanın yarattığı getiriden yüksektir. Eğitimin getirisi kadınlar ve erkekler için oluşturulan iki ayrı model çerçevesinde incelendiğinde ise; normal ve meslek lisesi eğitim seviyesinde ve üniversite seviyesinde, eğitimin getirisi kadınlarda, erkeklerde elde edilen sonuçlardan daha yüksek çıkmıştır. Ancak, 5 ve 8 yıllık eğitimlerin getirisi erkeklerde daha yüksek sonuç vermiştir. Bu durumun sebebi olarak, 5 ve 8 yıllık eğitim alanların çoğunluğunun nitelik gerektirmeyen ve fizik gücüne dayalı işlerde çalışması; buna bağlı olarak da bu işlerde erkeklerin kadınlardan daha çok istihdam edilmesi gösterilebilir. Modelimiz çerçevesinde yaptığımız araştırma da bu yönde sonuç vermiştir. Bu konuyla ilgili olarak Tansel (2004) yaptığı çalışmada, genel olarak eğitimin getirisinde cinsiyet ayrımcılığının oldukça kısıtlı düzeyde olmasıyla birlikte, kadınlarda eğitimin getirisinin daha yüksek olduğunu tespit etmiştir. Genel model analizine ilişkin ortaya çıkan sonuçlardan bir tanesi de, diğer değişkenler kontrol edildiğinde, kadınların ücretlerinin, erkeklerin ücretlerinden %8 gibi bir oranda daha düşük olmasıdır. Kadın-erkek ücret farklılığına ilişkin bir diğer önemli sonuç da, özel sektörde çalışan erkeklerin ücretleri referans alındığında, özel sektörde çalışan kadınların ücretlerinin %8 oranında daha düşük olmasına karşılık; kamuda çalışan erkekler, özel sektörde çalışan erkeklerden %45 oranında daha fazla ücret almaktadırlar. Kamuda çalışan kadınların ücretleri de yine referans kategoriye kıyasla %37 daha fazladır. Kamu-özel sektör ücret farklılığına ilişkin elde edilen genel sonuç ise, kamu sektöründe çalışmanın, özel sektörde çalışmaya kıyasla %45 oranında ekstra getiri sağladığıdır. Modelden elde edilen bir diğer sonuç ise, iş yeri büyüklüğü, yani iş yerinde istihdam edilenlerin sayısı arttıkça ücret üzerindeki ekstra getirinin de arttığı yönündedir. Bölgesel faktörler ele alındığında ise, diğer değişkenler kontrol edildiğinde ve İstanbul referans alındığında, diğer tüm bölgelerdeki ücretlerin daha 12

17 düşük düzeyde kaldığını görmekteyiz. En düşük ücretler ise NUTS2 sınıflaması kapsamında, Mardin Bölgesi nde (Siirt-Mardin-Batman-Şırnak) gözlenmiştir. Bölgesel faktörlerin ücret düzeyleri üzerindeki etkisiyle ilgili olarak göze çarpan bir diğer özellik ise; Ankara daki ücretlerin İstanbul daki ücretlere kıyasla, %10 daha düşük olmasıdır. Elde edilen bu sonuç, Lindauer ve Sabot (1983) çalışmasında elde edilen sonuçlardan farklıdır. Lindauer ve Sabot (1983), yaptıkları analiz sonucunda Tanzanya nın başkenti olan Dar es Salaam daki ücretlerin, diğer şehirlerdeki ücretlerden yüksek olduğu sonucuna ulaşmışlardır. Göç faktörü incelendiğinde ise, 1980 öncesi göç eden çalışanların ücretleri baz alındığında, göçmen olmanın ücretler üzerinde ekstra bir getiri sağladığı görülmektedir. Bu getiri oranı, göç edilen yılın günümüze yaklaşmasıyla beraber artış eğilimi göstermektedir. Yine bu konuyla ilgili olarak, özel sektörde istihdam edilen göçmen kesimin ücretleri referans alındığında, özel sektördeki yerli istihdamın ücretlerinin %5 daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Kamu kesimine gelindiğinde ise, hem göçmen hem de yerli istihdamın ücretleri, özel sektör kesiminin ücretlerinden daha yüksektir. Kamudaki yerli çalışanlar referans kategoriye göre %39 daha fazla ücret elde ederken; kamuda çalışan göçmen kesim, referans kategoriye kıyasla %47 oranında ekstra getiri elde etmektedirler. Genel haliyle ele alınan model, kamu ve özel sektör için ayrı ayrı ele alındığında, diğer değişkenler kontrol edildiğinde, özel sektörde çalışan kadınların ücretleri erkeklerin ücretlerinden %8 oranında daha düşük olduğu sonucunu verirken; kamu sektöründe istihdam edilen kadınların ücretleri, erkeklerin ücretlerinden %5 oranında daha düşük çıkmıştır. Bu bilgiden hareketle, kadın-erkek ücreteşitsizliğinin özel sektörde daha yaygın olduğunu söylemek mümkündür. Kamu ve özel sektör için yapılan iki ayrı model kapsamında deneyimin getirisine baktığımızda; kamu sektöründe istihdam edilenler için deneyimin getirisi %2,3 iken, özel sektörde bu oran %2,4 olarak belirlenmiştir. Yani kamu sektöründe deneyimin getirisi, özel sektördekinden daha düşüktür. Bu noktada elde edilen sonuç Tansel (2004) araştırmasının sonuçlarıyla uyumludur. Yine de sektörler arasındaki bu fark önemsenmeyecek kadar düşük seviyededir. Sektörler için oluşturduğumuz iki ayrı modelden elde edilen sonuçlardan hareketle, bölgesel farklılıktan kaynaklı ücret farklılığının kamu sektörüne kıyasla, özel sektörde daha geniş olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu konuyla ilgili olarak, Lindauer ve Sabot (1983) yaptıkları çalışmada 13

18 merkezi yönetimlerin bölgesel farklılıklara ve yaşam koşullarının maliyetine, özel sektörden çok daha az duyarlı olduklarını tespit etmişlerdir. IV. ÜCRET DÜZENLEMELERİ Tam rekabet durumundaki bir işgücü piyasasında ücretler, arz ve talep arasındaki eşitliği düzenleyecek şekilde ayarlanmaktadır. Bu bağlamda, neoklasik rekabetçi işgücü piyasasında ücret farklılıkları ya çalışanların niteliklerinden; ya çalışanların elde ettikleri faydayı direkt olarak etkileyen ve ücretle ilgisi olmayan yalnızca işin özelliklerinden kaynaklanan tanzim edici ücret farklılıklarının karşılanmasından ya da kısa dönemde işgücü arzı ve talebinin hareketliliği sebebiyle oluşan geçici düzenleme problemlerinden kaynaklanmaktadır. Bu noktadan hareketle, neoklasik işgücü piyasası varsayımına göre, aynı özelliklere sahip işçiler aynı ücreti alacaklardır. Ancak, işgücü piyasaları incelendiğinde bazı sektörlerde verilen ücretlerin, arz ve talebe göre belirlenen denge ücret seviyesinden farklı olduğu görülmektedir. Bu farkları açıklamaya yönelik olarak geliştirilen teorilerden bir tanesi etkin ücret hipotezidir. Bu hipotezin temel varsayımı, işgücü verimliliği ile ücretler arasında pozitif bir ilişkinin bulunmasıdır. Etkin ücret hipotezine göre, işverenler; çalışanların verimliliğini arttırmak, kaytarmalarını engellemek, daha yüksek donanıma sahip çalışan istihdam etmek, işten ayrılma oranlarını azaltmak, grev gibi firmanın işleyişini sekteye uğratacak uygulamalardan kaçınmak için piyasada işgücü arzı ve talebine göre belirlenen denge ücret seviyesinden daha yüksek ücretler ödeme eğiliminde olabilmektedirler. 8 İşgücü piyasasında ücretlerin farklılaşmasına ilişkin bir diğer açıklama ise tanzim edici ücret farklılıkları çerçevesinde verilmektedir. Tanzim edici ücret, işin niteliğinden kaynaklanan ve çalışanın fayda seviyesini düşüren faktörleri bertaraf etmek için ödenen ücretlerdir. Çalışma saatlerinin uzunluğu, kötü çalışma koşulları, kaza riski, yapılan işin sıradanlığı, iş güvencesinin olmaması gibi olumsuz çalışma koşullarına sahip işlerdeortaya çıkan tanzim edici ücretler, işgücü piyasasında denge ücret seviyesinden sapılmasının sebeplerinden biridir. 9 İşgücü piyasasında ödenen ücretlerin denge ücret seviyesinden farklı olmasının bir diğer sebebi olarak da asgari 8 Alan B. KRUEGER and Lawrence H. SUMMERS (1988). Efficiency Wages and the Inter-Industry Wage Structure, Econometrica, 56(2), p Pierre CAHUC and André ZYLBERBERG (2004). Labor Economics 14

19 ücrete ilişkin düzenlemelerden bahsetmek yerinde olacaktır. Asgari ücret düzenlemeleri, çalışanlara ödenecek ücret düzeyine alt sınır getirmektedir; getirilen bu sınır da çoğunlukla piyasada belirlenen denge ücret seviyesinin üzerinde olmaktadır. Ancak, belirtmek gerekir ki, kayıtlı istihdamın yanı sıra kayıt dışı istihdamın da mevcut olduğu ekonomilerde, asgari ücret düzenlemeleri tüm piyasada geçerli olmamaktadır. Ücret farklılıkları konusuna kamu ve özel sektör çerçevesinde bakacak olursak, bu farkı oluşturan etkenlerden bir tanesi çalışanların karakteristik özellikleri arasındaki farklar olmakla birlikte; çalışanların nitelikleri, bu iki sektör arasındaki tüm ücret farkınıaçıklamakta yetersiz kalmaktadır. Kamu ve özel sektör arasındaki ücret farklılıklarını yaratan bir başka etken de bu iki sektörün ücret düzenlemelerinin ve motivasyonlarının farklılığıdır. Özel sektörde ücret ve istihdam motivasyonu karı maksimize etmeye yöneliktir. 10 Kamu sektöründe ise karar verici olan politikacılar ve bürokratlar için politik motivasyonlar etkin rol oynamaktadır. 11 Hükümetler, ücret ve istihdam düzeylerini bir politika aracı olarak görebilmektedirler. Bu sebeple kamu ücret ayarlamalarından kamu sektörü çalışanlarının bir çıkarı olduğu söylenebilir. 12 Özel sektörde ücretler, çalışanların marjinal verimliliğine eşit olacak bir ücret düzeyi belirlemek üzerine kuruludur. Kamu kesiminde ise, özel sektörün aksine, ücret seviyelerinin, çalışanların marjinal verimliliğine eşit olması gibi bir zorunluluk yoktur. Öte yandan, belirtmek gerekir ki, kamu sektörü toplam ücret ödemelerini belirlerken bütçe kısıtı içerisinde çalışmaktadır. Ücret düzenlemeleri çerçevesinde, kamu sektöründe sendika, toplu pazarlık ve politik motivasyonlar gibi piyasa dışı faktörler etkili olurken; özel sektörde işgücü piyasasının yapısı etkili olmaktadır. Ayrıca, özel sektör kesimi, rekabetçi piyasa yapısına uygun olarak, fiyat alıcı bir pozisyonda bulunmasına karşılık; kamu kesiminin fiyat alıcı pozisyonda bulunmaması durumu da, iki sektör arasındaki ücret farklılığına sebep olan bir başka faktördür. Lindauer ve Sabot (1983) özellikle düşük gelirli ülkelerde bu durumun yaygın olduğunu tespit etmişlerdir. Kamu sektöründeki yüksek ücretlerin sebeplerinden bir diğeri olarak, sendikalaşma oranlarının kamu sektöründe, özel sektörden daha yüksek olması öne 10 Aysıt TANSEL (2005). Op. Cit., p Ibid. 12 Ibid. p

20 sürülebilir. Sendikalar, ücret ve istihdam pazarlıklarıyla ürün ve emek piyasası üzerinde etkilerde bulunurlar. Sendikaların işgücü piyasasındaki etkinlik seviyesi piyasasının rekabetçi yapısıyla yakından ilgilidir. Denilebilir ki, tam rekabetçi bir piyasada sendika ve diğer piyasa dışı aktörlerin ücret üzerinde etkisi oldukça sınırlıdır. Öte yandan, eksik rekabet koşulları altında, piyasa dışı aktörler ücret seviyesinin temel belirleyicisi haline gelmektedirler. 13 Gelişmekte olan ülkelerde sendikalar, üye çalışanların ücretlerini rekabetçi piyasa koşulları altında kazanacakları ücretlerden daha yüksek tutma konusunda genellikle başarılıdırlar. Genel olarak, istihdamın ücret değişikliklerine tepkisinin nispeten düşük olduğu sektörlerde sendika ücret kazanımlarının yüksek olması beklenmektedir. Çünkü, istihdamın ücretlere tepkisi ne kadar küçük olursa, sendikaların önemli istihdam kayıplarına yol açmadan ücretleri yükseltme gücü bir o kadar büyük olacaktır. Burada bahsedilen duruma paralel olarak, Gunderson (1970) sendikaların daha yüksek ücret elde etmek için kamusektöründeki, özel sektöre oranla, inelastik olan istihdam seviyelerinden faydalandıklarını belirtmiştir. 14 Ücret mekanizmaları çerçevesinde, kamu ve özel sektör arasındaki ücret farklılığının, elde edilen maddi ücret dışında bir de yan ödemeler boyutu vardır. Ücretli izinler, primler, çalışma saatleri, hastalık izinleri gibi faktörler yan ödemeler kapsamında sayılabilir. Bizim modelimizde yan ödemeler kapsamında sadece primler ele alınmıştır. Genel anlamda, yan ödemeler, özel sektöre kıyasla, kamu sektöründe daha iyidir. Dolayısıyla, kamu-özel sektör arasındaki ücret farklılığı, yan ödemeler de dahil edildiğinde daha da belirgin hale gelmektedir. V. SONUÇ Bu çalışmanın amacı, Türkiye de kamu ve özel sektör arasındaki ücret farklılığını yaratan faktörleri açıklamaktır. Temel olarak, ücret farklılıkları, çalışanların karakteristik özelliklerinden kaynaklanabileceği gibi, işin niteliğinden veya ücret düzenlemelerinin farklılıklarından da kaynaklanabilmektedir. 13 David L. LINDAUER and Richard H. SABOT (1983). The Public/Private Wage Differential in a poor Urban Economy, Journal of Development Economics, 12, p Aysıt TANSEL (2005). Op. cit., p

Araştırma Notu 16/190

Araştırma Notu 16/190 Araştırma Notu 16/190 ASGARİ ÜCRET ETKİSİ GENÇLERDE VE KADINLARDA YOĞUNLAŞIYOR Seyfettin Gürsel * Gökçe Uysal ve Melike Kökkızıl Yönetici Özeti Bu araştırma notunda Ocak 2016'dan itibaren geçerli olan

Detaylı

Türkiye de eğitimin bireysel getirisi : 1988-2008

Türkiye de eğitimin bireysel getirisi : 1988-2008 No. 2012-1 Türkiye de eğitimin bireysel getirisi : 1988-2008 Ozan Bakış Özet: Bu notta Türkiye de eğitimin bireysel getirisinin zaman içindeki değişimi dünya ülkeleri ile kıyaslamalı olarak ele alınmıştır.

Detaylı

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II ÇALIŞMA EKONOMİSİ II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

AYLIK İSTİHDAM DEĞERLENDİRMELERİ

AYLIK İSTİHDAM DEĞERLENDİRMELERİ SOSYAL SEKTÖRLER VE KOORDİNASYON GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İSTİHDAM VE ÇALIŞMA HAYATI DAİRESİ AYLIK İSTİHDAM DEĞERLENDİRMELERİ OCAK 2014 DÖNEMİ Hazırlayan: Eyüp VAROĞLU Hane halkı İşgücü Anketi (HİA) 2014 yılı Ocak

Detaylı

Araştırma Notu 16/192

Araştırma Notu 16/192 Araştırma Notu 16/192 8 Nisan 2016 ÜNİVERSİTE MEZUNU KADINLARIN İŞSİZLİKLE İMTİHANI Seyfettin Gürsel* Gökçe Uysal ve Mine Durmaz Yönetici Özeti Bu araştırma notunda Türkiye işgücü piyasasında son bir yıl

Detaylı

5. İşçi fazlasını, işveren fazlasını ve iş fazlasını şekil yardımıyla gösteriniz.

5. İşçi fazlasını, işveren fazlasını ve iş fazlasını şekil yardımıyla gösteriniz. 1. Emeğin marjinal ürününün formulü nedir? 2. İşçi fazlasının formulü nedir? 3. İşveren fazlasının formulü nedir? 4. İş fazlasının formulü nedir? 5. İşçi fazlasını, işveren fazlasını ve iş fazlasını şekil

Detaylı

TÜRKİYE İŞGÜCÜ PİYASASINDA ÜCRET SEVİYESİNDE CİNSİYET AYRIMCILIĞI: BLINDER-OAXACA AYRIŞTIRMA YÖNTEMİ

TÜRKİYE İŞGÜCÜ PİYASASINDA ÜCRET SEVİYESİNDE CİNSİYET AYRIMCILIĞI: BLINDER-OAXACA AYRIŞTIRMA YÖNTEMİ 231 TÜRKİYE İŞGÜCÜ PİYASASINDA ÜCRET SEVİYESİNDE CİNSİYET AYRIMCILIĞI: BLINDER-OAXACA AYRIŞTIRMA YÖNTEMİ Arş. Gör. Veysel ERASLAN* Özet Türkiye İşgücü Piyasasında Ücret Seviyesinde Cinsiyet Ayrımcılığı:

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

Türkiye de Sigara Fiyatları ve Tüketim İlişkisi

Türkiye de Sigara Fiyatları ve Tüketim İlişkisi Türkiye de Sigara Fiyatları ve Tüketim İlişkisi Zeynep Önder Giriş Türkiye dünyadaki en büyük sigara tüketici ülkelerden biridir. A.B.D. Tarım Bakanlığı verilerine göre, 199-1999 yılları arasında dünyadaki

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları İKT 207: Mikro iktisat Faktör Piyasaları Tartışılacak Konular Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Tam Rekabetçi Faktör Piyasalarında Denge Monopson Gücünün Olduğu Faktör Piyasaları Monopol Gücünün Olduğu Faktör

Detaylı

TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ. NÜFUS ve KENTLEŞME

TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ. NÜFUS ve KENTLEŞME TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ NÜFUS ve KENTLEŞME 211 İÇİNDEKİLER 1.NÜFUS... 1 1.1. Nüfus Büyüklüğü, Nüfus Yoğunluğu ve Nüfus Artış Hızı... 3 1.2. Yaş ve Cinsiyet Dağılım Özellikleri... 8 1.2.1. Nüfusun

Detaylı

1. SOSYAL SERMAYE 1. (1) (2) 2. (3). (4) 3. (5) (6) 4.

1. SOSYAL SERMAYE 1. (1) (2) 2. (3). (4) 3. (5) (6) 4. 1. SOSYAL SERMAYE 1. Sosyal sermaye OECD tarafından grup içerisinde ya da gruplar arasında işbirliğini kolaylaştıran anlayışlar, paylaşılan değerler, normlarla birlikte ağlar olarak tanımlanmaktadır (1).

Detaylı

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular PLATFORM NOTU'15 / P-3 Yayınlanma Tarihi: 05.02.2015 * Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular Cem Başlevent 1 YÖNETİCİ ÖZETİ Son yıllarda yaşanan olumlu gelişmelere rağmen, kayıtdışı

Detaylı

tepav Eğitim ve beceriler üzerine bazı tespitler Ozan Acar Ankara, 12 Mart 2007 economic policy research foundation of turkey

tepav Eğitim ve beceriler üzerine bazı tespitler Ozan Acar Ankara, 12 Mart 2007 economic policy research foundation of turkey tepav economic policy research foundation of turkey Eğitim ve beceriler üzerine bazı tespitler Ozan Acar Ankara, 12 Mart 2007 Eğitim ve beceriler üzerine bazı tespitler Slide 2 Çerçeve Lizbon stratejisi

Detaylı

tepav Nisan2011 N DEĞERLENDİRMENOTU 2008 Krizinin Kadın ve Erkek İşgücüne Etkileri Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Nisan2011 N DEĞERLENDİRMENOTU 2008 Krizinin Kadın ve Erkek İşgücüne Etkileri Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Nisan2011 N201127 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ayşegül Dinççağ 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Hasan Çağlayan Dündar 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri 2008 Krizinin

Detaylı

Sayı: 2014-18 / 01 Aralık 2014 EKONOMİ NOTLARI. Alt Sektör Ayrımında İşgücüne Katılım ve İstihdam İlişkisi Altan Aldan H. Burcu Gürcihan Yüncüler

Sayı: 2014-18 / 01 Aralık 2014 EKONOMİ NOTLARI. Alt Sektör Ayrımında İşgücüne Katılım ve İstihdam İlişkisi Altan Aldan H. Burcu Gürcihan Yüncüler EKONOMİ NOTLARI Alt Sektör Ayrımında İşgücüne Katılım ve İstihdam İlişkisi Altan Aldan H. Burcu Gürcihan Yüncüler Özet: Türkiye işgücü piyasası verileri incelendiğinde işgücüne katılım ve istihdam arasındaki

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELERİN MAKRO ANALİZİ

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELERİN MAKRO ANALİZİ T.C. KALKINMA BAKANLIĞI İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELERİN MAKRO ANALİZİ EKONOMİK MODELLER VE STRATEJİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ekonomik ve Stratejik Araştırmalar Dairesi Mayıs 2014 Tem.05 Oca.06 Tem.06

Detaylı

ÇALIŞMA HAYATINDA KADINLAR: DAHA ÇOK ÇALIŞIYOR, DAHA AZ KAZANIYOR

ÇALIŞMA HAYATINDA KADINLAR: DAHA ÇOK ÇALIŞIYOR, DAHA AZ KAZANIYOR EMEK ARAŞTIRMA RAPORU: ÇALIŞMA HAYATINDA KADINLAR: DAHA ÇOK ÇALIŞIYOR, DAHA AZ KAZANIYOR (Mart-2017) Bu çalışmayı, 8 Mart ı yaratan, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü nü bize armağan eden ve hayatın her

Detaylı

7. Orta Vadeli Öngörüler

7. Orta Vadeli Öngörüler 7. Orta Vadeli Öngörüler Bu bölümde tahminlere temel oluşturan varsayımlar özetlenmekte, bu çerçevede üretilen orta vadeli enflasyon ve çıktı açığı tahminleri ile para politikası görünümü önümüzdeki üç

Detaylı

Araştırma Notu 16/191

Araştırma Notu 16/191 Araştırma Notu 16/191 7 Mart 2016 REİSİ KADIN OLAN 1,2 MİLYON HANE YOKSUNLUK İÇİNDE YAŞIYOR Gökçe Uysal * ve Mine Durmaz ** Yönetici özeti Gerek toplumsal cinsiyet eşitliği gerekse gelecek nesillerin fırsat

Detaylı

Araştırma Notu 14/163

Araştırma Notu 14/163 g Araştırma Notu 14/163 7 Mart 2014 REİSİ KADIN OLAN HER DÖRT HANEDEN BİRİ YOKSUL Gökçe Uysal * ve Mine Durmaz ** Yönetici özeti Gerek toplumsal cinsiyet eşitliği gerekse gelecek nesillerin fırsat eşitliği

Detaylı

7. Orta Vadeli Öngörüler

7. Orta Vadeli Öngörüler 7. Orta Vadeli Öngörüler Bu bölümde tahminlere temel oluşturan varsayımlar özetlenmekte, bu çerçevede üretilen orta vadeli enflasyon ve çıktı açığı tahminleri ile para politikası görünümü önümüzdeki üç

Detaylı

Kadın işçiler. Dr. Nilay ETİLER Kocaeli Üniversitesi

Kadın işçiler. Dr. Nilay ETİLER Kocaeli Üniversitesi Kadın işçiler Dr. Nilay ETİLER Kocaeli Üniversitesi Toplumsal cinsiyete dayalı işbölümü İkincil konum Hizmet ve bakım ağırlıklı işler Doğurganlık özelliği Küresel Cinsiyet Eşitsizliği raporu 124. sırada

Detaylı

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof.

Detaylı

Araştırma Notu 16/200

Araştırma Notu 16/200 Araştırma Notu 16/200 11 Kasım 2016 TASARRUF DÜŞÜŞÜNÜN GELİR GRUPLARINA GÖRE GÖRÜNÜMÜ Seyfettin Gürsel * Gökçe Uysal ve Melike Kökkızıl Yönetici Özeti Hanehalkı Bütçe Anketi verilerini kullanarak yaptığımız

Detaylı

İŞSİZLİK BÜYÜK ÖLÇÜDE ERKEKLERDE YAŞANAN İŞGÜCÜ ARTIŞI İLE İSTİHDAM KAYIPLARINDAN KAYNAKLANIYOR

İŞSİZLİK BÜYÜK ÖLÇÜDE ERKEKLERDE YAŞANAN İŞGÜCÜ ARTIŞI İLE İSTİHDAM KAYIPLARINDAN KAYNAKLANIYOR Araştırma Notu 09/31 01.03.2009 İŞSİZLİK BÜYÜK ÖLÇÜDE ERKEKLERDE YAŞANAN İŞGÜCÜ ARTIŞI İLE İSTİHDAM KAYIPLARINDAN KAYNAKLANIYOR Seyfettin Gürsel ***, Gökçe Uysal-Kolaşin ve Mehmet Alper Dinçer Yönetici

Detaylı

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ YILLIK 2015 (SAYI: 36)

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ YILLIK 2015 (SAYI: 36) TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ YILLIK 2015 (SAYI: 36) (2015 Yıllık TÜİK HİA Verilerinin Değerlendirilmesi) Türkiye İstatistik Kurumu nun (TÜİK) 2015 Hanehalkı İşgücü İstatistikleri, 23 Mart 2016 tarihli

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 12 Eczacı Profili-1998-2007 II. 1998 ARAŞTIRMASI BULGULARI ll.l.toplumsal VE EKONOMİK ÖZELLİKLER Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 Tabloda

Detaylı

etmektedir. Genç nesil olan 25 yaş kesiti için eğitim kazanımı neredeyse her bölgede tüm nüfusa oranla daha eşittir.

etmektedir. Genç nesil olan 25 yaş kesiti için eğitim kazanımı neredeyse her bölgede tüm nüfusa oranla daha eşittir. Eğitimde eşitlik önemli ve küresel bir konudur. Eğitimde Reform Girişimi (ERG), Türkiye Eğitim Sisteminde Eşitlik ve Akademik Başarı başlıklı araştırmasında, Türkiye de eğitimde eşitliğin sosyoekonomik

Detaylı

EKONOMİK KATILIM VE FIRSATLARDA CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİNİN SOSYOEKONOMİK VE KÜLTÜREL DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ. Aslı AŞIK YAVUZ

EKONOMİK KATILIM VE FIRSATLARDA CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİNİN SOSYOEKONOMİK VE KÜLTÜREL DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ. Aslı AŞIK YAVUZ EKONOMİK KATILIM VE FIRSATLARDA CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİNİN SOSYOEKONOMİK VE KÜLTÜREL DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ Aslı AŞIK YAVUZ 1 İçindekiler 1. Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi 2. Çalışmanın Amacı 3. Çalışmada

Detaylı

TRC2 BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

TRC2 BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME TRC2 BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME Hamit BİRTANE Uzman Mart 2012 TRC2 BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME Günümüz ekonomilerinin en büyük sorunlarından biri olan

Detaylı

GÖÇMENLER ARASINDAKİ GELİR FARKLILIKLARININ BELİRLEYENLERİ: 1989 BULGARİSTAN GÖÇMENLERİ ÖRNEĞİ

GÖÇMENLER ARASINDAKİ GELİR FARKLILIKLARININ BELİRLEYENLERİ: 1989 BULGARİSTAN GÖÇMENLERİ ÖRNEĞİ GÖÇMENLER ARASINDAKİ GELİR FARKLILIKLARININ BELİRLEYENLERİ: 1989 BULGARİSTAN GÖÇMENLERİ ÖRNEĞİ Cem DİŞBUDAK Muğla Üniversitesi İ.İ.B.F., İktisat Bölümü Doç. Dr. E-posta: cemdisbudak@msn.com Özgür BALMUMCU

Detaylı

Ekonomide Uzun Dönem. Bilgin Bari İktisat Politikası 1

Ekonomide Uzun Dönem. Bilgin Bari İktisat Politikası 1 Ekonomide Uzun Dönem Bilgin Bari İktisat Politikası 1 Neden bazı ülkeler zengin bazı ülkeler fakir? Bilgin Bari İktisat Politikası 2 Bilgin Bari İktisat Politikası 3 Bilgin Bari İktisat Politikası 4 Bilgin

Detaylı

MOTORLU KARA TAŞITI, RÖMORK VE YARI-RÖMORK İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman

MOTORLU KARA TAŞITI, RÖMORK VE YARI-RÖMORK İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman MOTORLU KARA TAŞITI, RÖMORK VE YARI-RÖMORK İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman 638 1. SEKTÖRÜN TANIMI Motorlu kara taşıtı, römork ve yarı-römork sektör ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına

Detaylı

6. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

6. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 6. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 A.5. Doğrusal olmayan fonksiyonların eğimi Doğrusal fonksiyonlarda eğim her noktada sabittir

Detaylı

tepav Ağustos2012 N ALMANYA DAKİ TÜRK KADINLARININ İŞGÜCÜNE KATILIMI Yapısal ve Kültürel Faktörlerin Etkisi DEĞERLENDİRMENOTU

tepav Ağustos2012 N ALMANYA DAKİ TÜRK KADINLARININ İŞGÜCÜNE KATILIMI Yapısal ve Kültürel Faktörlerin Etkisi DEĞERLENDİRMENOTU DEĞERLENDİRMENOTU Ağustos2012 N201247 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ali SÖKMEN 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri ALMANYA DAKİ TÜRK KADINLARININ İŞGÜCÜNE KATILIMI Türkiye de kadınların

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Güz 2001 Sayı 5 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET Erdoğan GAVCAR * Meltem ÜLKÜ

Detaylı

Kazançlar ve eğitim ilişkisi: İl bazında yeni veri tabanı ile kanıt 1

Kazançlar ve eğitim ilişkisi: İl bazında yeni veri tabanı ile kanıt 1 ODTÜ Gelişme Dergisi, 29 (3-4), 2002, 367-380 Kazançlar ve eğitim ilişkisi: İl bazında yeni veri tabanı ile kanıt 1 Ramazan Sarı Abant İzzet Baysal Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü, 14280 Bolu Özet Bu

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 Gözden Geçirme Notları 2010 Yılı Gençlerin İşsizlik ve İstihdam İstatistikleri İstatistik Kurumu (TÜİK) Hanehalkı İşgücü İstatistikleri veri tabanı 2010 yılı sonuçlarına göre ülkemizde gençlerin

Detaylı

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU:

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU: TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) (Ocak 2013 TÜİK HİA Verilerinin Değerlendirilmesi) Türkiye İstatistik Kurumu nun (TÜİK) Ocak 2013 Hanehalkı İşgücü İstatistikleri, 14 Nisan 2013 tarihli

Detaylı

GRAFİK 1 : ÜRETİM ENDEKSİNDEKİ GELİŞMELER (Yıllık Ortalama) (1997=100) Endeks 160,0 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0. İmalat Sanayii

GRAFİK 1 : ÜRETİM ENDEKSİNDEKİ GELİŞMELER (Yıllık Ortalama) (1997=100) Endeks 160,0 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0. İmalat Sanayii TÜTÜN ÜRÜNLERİ İMALAT SANAYİİ Hazırlayan Ömür GENÇ ESAM Müdür Yardımcısı 78 1. SEKTÖRÜN TANIMI Tütün ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında 16 no lu gruplandırma

Detaylı

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Çalışma Ekonomisi Dersi Çalışma Soruları - 1

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Çalışma Ekonomisi Dersi Çalışma Soruları - 1 Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Çalışma Ekonomisi Dersi Çalışma Soruları - 1 1. Ünite 1. Basit ekonomik akım tablosunu çiziniz ve kısaca anlatınız. 2. Emek piyasalarının özelliklerini maddeler

Detaylı

Grafik 9 - Lise ve Üzeri Eğitimlilerin Göç Edenler İçindeki Payları. Kaynak: TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi

Grafik 9 - Lise ve Üzeri Eğitimlilerin Göç Edenler İçindeki Payları. Kaynak: TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi İNSAN VE TOPLUM Ülke genelinde medyan yaş (medyan yaş / ortanca yaş; bir nüfus gurubunun yaşları, küçükten büyüğe doğru sıralandığında tam ortada kalan bireyin yaşıdır) 30,1 iken; Afyonkarahisar ve çevre

Detaylı

ADANA İLİ EĞİTİM DURUMU RAPORU

ADANA İLİ EĞİTİM DURUMU RAPORU ADANA İLİ EĞİTİM DURUMU RAPORU Ağustos 2013, Adana Hazırlayanlar Doç. Dr. Sedat UÇAR, Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Tuba DEMİRCİOĞLU, Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Mehmet Akif Davarcı;

Detaylı

AVRO BÖLGESİ NDE YENİ KORKU: DEFLASYON Mehmet ÖZÇELİK

AVRO BÖLGESİ NDE YENİ KORKU: DEFLASYON Mehmet ÖZÇELİK Mehmet ÖZÇELİK Bilgi Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü KONYA Şubat, 2016 www.kto.org.tr 0 GİRİŞ 2008 küresel ekonomik krizinin ardından piyasalarda bir türlü istenilen hareketliliği yakalayamayan

Detaylı

BİLGİ TOPLUMU İSTATİSTİKLERİ 2010

BİLGİ TOPLUMU İSTATİSTİKLERİ 2010 BİLGİ TOPLUMU İSTATİSTİKLERİ 2010 ÖZET DEĞERLENDİRME Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Bilgi Toplumu Dairesi tarafından 2010 yılında ikincisi yayımlanan Bilgi Toplumu İstatistikleri yayını Türkiye nin bilgi

Detaylı

Araştırma Notu 12/134

Araştırma Notu 12/134 Araştırma Notu 12/134 4 Haziran 2012 YOKSULUN ENFLASYONU ZENGİNİN ENFLASYONUNDAN YÜKSEK Seyfettin Gürsel * ve Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Sayı: 212-3 / 13 Aralık 212 EKONOMİ NOTLARI Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Özet: Akım kredi verileri, kredilerin dönemsel dinamiklerini daha net ortaya koyabilmektedir. Bu doğrultuda,

Detaylı

Çalışma Ekonomisi I Final Dönemi sınav soruları 21.01.2009

Çalışma Ekonomisi I Final Dönemi sınav soruları 21.01.2009 Çalışma Ekonomisi I Final Dönemi sınav soruları 21.01.2009 1- İşgücüne dahil olmama nasıl bir sınıflama içinde görülmektedir?. Buna göre işgücüne dahil olmayan grupları işgücü içinden ayıran en önemli

Detaylı

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ TOBB Kadın Girişimciler Kurulu Kongresi Ankara, 25 Ağustos 2008 Y.Doç.Dr. İpek İlkkaracan İstanbul Teknik Üniversitesi Kadının

Detaylı

Araştırma Notu 14/162

Araştırma Notu 14/162 p Araştırma Notu 14/162 4 Şubat 2014 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI ARTIYOR Seyfettin Gürsel * ve Melike Kökkızıl ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

SANAYİDE GELİŞMELER VE İSTİHDAM EĞİLİMLERİ. Esra DOĞAN, Misafir Araştırmacı. Mehmet Furkan KARACA, Yardımcı Araştırmacı

SANAYİDE GELİŞMELER VE İSTİHDAM EĞİLİMLERİ. Esra DOĞAN, Misafir Araştırmacı. Mehmet Furkan KARACA, Yardımcı Araştırmacı 15 Mayıs 2014 SANAYİDE GELİŞMELER VE İSTİHDAM EĞİLİMLERİ Esra DOĞAN, Misafir Araştırmacı Mehmet Furkan KARACA, Yardımcı Araştırmacı Hanehalkı İşgücü Anketinde Yeni Düzenlemeler Avrupa Birliğine tam uyum

Detaylı

DERS PROFİLİ. Kamu Maliyesi ECO321 Güz 5 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Sevinç Rende

DERS PROFİLİ. Kamu Maliyesi ECO321 Güz 5 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Sevinç Rende DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Kamu Maliyesi ECO321 Güz 5 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları Dersin

Detaylı

Mevsimlik Çalışma Arttı, İşsizlik Azaldı: Nisan, Mayıs, Haziran Dönemi

Mevsimlik Çalışma Arttı, İşsizlik Azaldı: Nisan, Mayıs, Haziran Dönemi Mevsimlik Çalışma Arttı, İşsizlik Azaldı: Nisan, Mayıs, Haziran Dönemi HAZIRLAYAN.0. Prof. Dr. Mustafa DELİCAN İnsan Kaynakları Araştırma Merkezi Doç. Dr. Levent ŞAHİN - İnsan Kaynakları Araştırma Merkezi

Detaylı

İşgücü Piyasası Görünümü: Aralık 2016

İşgücü Piyasası Görünümü: Aralık 2016 İşgücü Piyasası Görünümü: Aralık 2016 15 Aralık 2016 İŞSİZLİKTEKİ ARTIŞ DURDU Seyfettin Gürsel * Gökçe Uysal Yönetici Özeti ve Selin Köksal Mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü verilerine göre tarım

Detaylı

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ! İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!! IŞIL KURNAZ" GAZİ ÜNİVERSİTESİ UNDP 2014 İNSANİ GELİŞME RAPORU# TÜRKİYE TANITIM

Detaylı

İŞGÜCÜ VE İSTİHDAM Demografik Fırsat Penceresi

İŞGÜCÜ VE İSTİHDAM Demografik Fırsat Penceresi İŞGÜCÜ VE İSTİHDAM 1. Dünya Çalışma Örgütü nün 213 yılında yayınladığı Global İstihdam Trendleri -213 verilerine göre; 212 yılında dünya genelinde toplam işsiz sayısı 197 milyonu bulmuş ve projeksiyonlara

Detaylı

TÜRKIYE NIN EN BÜYÜK KULLANıLMAYAN

TÜRKIYE NIN EN BÜYÜK KULLANıLMAYAN TÜRKIYE NIN EN BÜYÜK KULLANıLMAYAN POTANSIYELI : KADıNLAR T.C. Devlet Planlama Teşkilatı Dünya Bankası TEMEL BULGULAR Türkiye deki birçok kadın çalışmak istiyor ancak çalışmalarını engelleyen bazı zorluklarla

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Çalışma Ekonomisi Bölümü Bahar Dönemi Vize soruları 16.04.2004

Kocaeli Üniversitesi Çalışma Ekonomisi Bölümü Bahar Dönemi Vize soruları 16.04.2004 Kocaeli Üniversitesi Çalışma Ekonomisi Bölümü Bahar Dönemi Vize soruları 16.04.2004 1-Günümüze kadar hangi ücret teorileri ve hangi ihtiyaçlardan doğmuştur. Teorilerin adını ve önemini kısaca belirtiniz.

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

oranları genel yapıyla benzerlik göstermekte ve yüzde 24,4 ile Orta Doğu dışındaki ülkelere göre oldukça düşük bir seviyede bulunmaktadır.

oranları genel yapıyla benzerlik göstermekte ve yüzde 24,4 ile Orta Doğu dışındaki ülkelere göre oldukça düşük bir seviyede bulunmaktadır. YÖNETİCİ ÖZETİ Türkiye de kadınların işgücüne katılımı 2008 yılı itibariyle yüzde 24 tür. Bu oranla Türkiye, Ortadoğu ülkeleriyle aynı grupta yer alırken Güney Avrupa ile Latin Amerika ülkelerinin, hatta

Detaylı

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERİ ANALİZİ, İZLEME VE DEĞERLENDİRME DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ

SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ Yrd. Doç. Dr. Tahsin Gökhan TELATAR Sinop Üniversitesi SYO İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü 28.03.2017 Uluslararası

Detaylı

HANEHALKI İŞGÜCÜ ARAŞTIRMASI Bölgesel Sonuçlar 2004-2013 İşgücü ve Yaşam Koşulları Daire Başkanlığı İşgücü İstatistikleri Grubu İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 3 TEMEL İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ... 5 YE İLİŞKİN İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ,

Detaylı

Araştırma Notu 13/159

Araştırma Notu 13/159 Araştırma Notu 13/159 27 Aralık 2013 1,4 MİLYON GENÇ NE OKULDA NE İŞTE Seyfettin Gürsel, Gökçe Uysal-Kolaşin ve Melike Kökkızıl Yönetici Özeti TÜİK tarafından açıklanan Hanehalkı İşgücü Anketi 2012 verilerine

Detaylı

2014 YILI BİRİNCİ VE İKİNCİ ÇEYREK İŞSİZLİK RAPORU

2014 YILI BİRİNCİ VE İKİNCİ ÇEYREK İŞSİZLİK RAPORU 2014 YILI BİRİNCİ VE İKİNCİ ÇEYREK İŞSİZLİK RAPORU HAZIRLAYANLAR 22.09.2014 RAPOR Prof. Dr. Halis Yunus ERSÖZ Doç. Dr. Levent ŞAHİN Türkiye İşgücü Piyasasının Genel Görünümü 1. İşgücü Bilindiği üzere,

Detaylı

iktisaoa GiRiş 7. Ürettiği mala ilişkin talebin fiyat esnekliği değeri bire eşit olan bir firma, söz konusu

iktisaoa GiRiş 7. Ürettiği mala ilişkin talebin fiyat esnekliği değeri bire eşit olan bir firma, söz konusu 2009 BS 3204-1. şağıdakilerden hangisi dayanıksız mal veya hizmet grubu içerisinde ~ almaz? iktiso GiRiş 5. Gelirdeki bir artış karşısında talebi azalan mallara ne ad verili r? ) Benzin B) Mum C) Ekmek

Detaylı

Araştırma Notu #011. Seyfettin Gürsel *, Selin Pelek. Yönetici özeti

Araştırma Notu #011. Seyfettin Gürsel *, Selin Pelek. Yönetici özeti 65 60 Araştırma Notu #011 21 Temmuz 2008 KAYIT DIŞI İSTİHDAMIN EKONOMİK VE TOPLUMSAL ÖZELLİKLERİ Seyfettin Gürsel *, Selin Pelek Yönetici özeti Son dönemde aktif sigortalı sayısında artış gözlenmekle beraber

Detaylı

İNSAN VE TOPLUM. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

İNSAN VE TOPLUM. KÜTAHYA www.zafer.org.tr İNSAN VE TOPLUM Ülke genelinde medyan yaş 30,1 iken Kütahya ve çevre illerinde bu değer daha yüksektir. Tablo 67 de yer alan ve TÜİK tarafından yapılan nüfus projeksiyonu 2023 yılında Kütahya ve çevresinin

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2016-25. 31 Mayıs 2016. Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2016-25. 31 Mayıs 2016. Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016 Sayı: 2016-25 BASIN DUYURUSU 31 Mayıs 2016 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016 Enflasyon Gelişmeleri 1. Nisan ayında tüketici fiyatları yüzde 0,78 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü Mahmut ZORTUK E-posta : mahmut.zortuk@dpu.edu.tr Telefon : 0274 265 2031-2020 Öğrenim Bilgisi Doktora İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler (2007) Enstitüsü Ekonometri Anabilim Dalı Yüksek -Tezli Dumlupınar

Detaylı

Araştırma Notu 15/182

Araştırma Notu 15/182 Araştırma Notu 15/182 18 Mayıs 2015 15-19 YAŞINDA 950 BİN GENÇ NE EĞİTİMDE NE İŞGÜCÜNDE Seyfettin Gürsel, Gökçe Uysal and Melike Kökkızıl Yönetici Özeti Hanehalkı İşgücü Anketi verileri kullanılarak hazırlanan

Detaylı

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2011 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2011 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI D EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2011 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI Devlet Planlama Örgütü İstatistik ve Araştırma Dairesi tarafından Ekim 2011 tarihinde uygulanan Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarına göre,

Detaylı

ULUSAL ÖLÇEKTE GELIŞME STRATEJISINDE TRC 2 BÖLGESI NASIL TANIMLANIYOR?

ULUSAL ÖLÇEKTE GELIŞME STRATEJISINDE TRC 2 BÖLGESI NASIL TANIMLANIYOR? YEREL KALKINMA POLİTİKALARINDA FARKLI PERSPEKTİFLER TRC2 BÖLGESİ ULUSAL ÖLÇEKTE GELIŞME STRATEJISINDE TRC 2 BÖLGESI NASIL TANIMLANIYOR? BÖLGESEL GELIŞME ULUSAL STRATEJISI BGUS Mekansal Gelişme Haritası

Detaylı

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2010 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2010 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI 11 MART 2011 D EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2010 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI Devlet Planlama Örgütü İstatistik ve Araştırma Dairesi tarafından Ekim 2010 tarihinde uygulanan Hanehalkı İşgücü Anketi

Detaylı

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2014 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2014 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI 08/05/2015 D EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2014 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI Devlet Planlama Örgütü İstatistik ve Araştırma Dairesi tarafından Ekim 2014 tarihinde uygulanan Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarına

Detaylı

Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği

Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KADIN CALISMALARI ANABİLİM DALI Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği Yüksek Lisans Bitirme Projesi Derya Demirdizen Proje Danışmanı Prof.

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ 2006 NÜFUS VE KONUT SAYIM SONUÇLARINA GÖRE REVİZE EDİLMİŞ EKİM 2004 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI.

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ 2006 NÜFUS VE KONUT SAYIM SONUÇLARINA GÖRE REVİZE EDİLMİŞ EKİM 2004 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI. 15/02/2008 D EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ 2006 NÜFUS VE KONUT SAYIM SONUÇLARINA GÖRE REVİZE EDİLMİŞ EKİM 2004 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI. Devlet Planlama Örgütü İstatistik ve Araştırma Dairesi tarafından

Detaylı

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2012 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2012 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI D EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2012 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI Devlet Planlama Örgütü İstatistik ve Araştırma Dairesi tarafından Ekim 2012 tarihinde uygulanan Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarına göre,

Detaylı

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2015 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2015 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI D EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2015 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI Devlet Planlama Örgütü İstatistik ve Araştırma Dairesi tarafından Ekim 2015 tarihinde uygulanan Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarına göre,

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2013 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2013 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI D EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2013 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI Devlet Planlama Örgütü İstatistik ve Araştırma Dairesi tarafından Ekim 2013 tarihinde uygulanan Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarına göre,

Detaylı

ÜNİTE 4: FAİZ ORANLARININ YAPISI

ÜNİTE 4: FAİZ ORANLARININ YAPISI ÜNİTE 4: FAİZ ORANLARININ YAPISI Faiz oranlarının yapısı; Menkul kıymetlerin sahip olduğu risk, Likidite özelliği, Vergilendirme durumu ve Vade farklarının faiz oranlarını nasıl etkilediğidir. FAİZ ORANLARININ

Detaylı

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

İşgücü Piyasası Görünümü: Ekim 2016

İşgücü Piyasası Görünümü: Ekim 2016 İşgücü Piyasası Görünümü: Ekim 2016 17 Ekim 2016 SANAYİDE ŞİDDETLİ İSTİHDAM KAYBI Seyfettin Gürsel * Gökçe Uysal ve Selin Köksal Eylül 2015 Yönetici Özeti Mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü verilerine

Detaylı

EMEK ARAŞTIRMA RAPORU-2

EMEK ARAŞTIRMA RAPORU-2 EMEK ARAŞTIRMA RAPORU-2 KAMU İSTİHDAM RAPORU (Aralık, 2015) Ø KAMU SEKTÖRÜNDE İSTİHDAM EDİLEN İŞÇİ SAYISI YÜZDE 3,4! GERİLEDİ. KADROLU İŞÇİ SAYISI İSE YÜZDE 4,6 DÜŞTÜ! Ø BELEDİYELERDE KADROLU İŞÇİ SAYISI

Detaylı

A N A L İ Z. Yaşam Memnuniyeti Araştırması (2013): Doğu Marmara İlleri Analizi. Furkan BEŞEL

A N A L İ Z. Yaşam Memnuniyeti Araştırması (2013): Doğu Marmara İlleri Analizi. Furkan BEŞEL A N A L İ Z Yaşam Memnuniyeti Araştırması (2013): Doğu Marmara İlleri Analizi Furkan BEŞEL Ağustos 2014 GİRİŞ Yaşam Memnuniyeti Araştırmasının (YMA) amacı TÜİK tarafından Bireyin genel mutluluk algısını,

Detaylı

2016 YILI I.DÖNEM AKTÜERLİK SINAVLARI EKONOMİ

2016 YILI I.DÖNEM AKTÜERLİK SINAVLARI EKONOMİ SORU 1: Aşağıdakilerden hangisi/hangileri tüm dünyada görülen artan işsizlik oranını açıklamaktadır? I. İşsizlik yardımı miktarının arttırılması II. Sendikalaşma oranında azalma III. İşgücü piyasında etkin

Detaylı

Kaynak: St. Louis Fed

Kaynak: St. Louis Fed ABD İstihdam Raporuna Doğru 06.10.2016 ABD de Eylül ayı İstihdam Raporu 7 Ekim Cuma günü saat 15:30 da açıklanıyor. Raporda tarım dışı istihdam değişimi ve işsizlik oranı yakından takip ediliyor. İstihdam

Detaylı

Araştırma Notu 16/194

Araştırma Notu 16/194 Araştırma Notu 16/194 4 Mayıs 2016 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI 8 YILDA 20 PUANI GEÇTİ Seyfettin Gürsel *, Melike Kökkızıl ** ve Selin Köksal *** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu

Detaylı

Araştırma Notu 14/173

Araştırma Notu 14/173 Araştırma Notu 14/173 09 Eylül 2014 EKONOMİK KONJONKTÜR VE KAYIT DIŞI İSTİHDAMIN GELİŞİMİ Seyfettin Gürsel, Mine Durmaz ** Yönetici Özeti Kayıt dışı istihdamı incelediğimiz bu üçüncü ve son araştırma notunda

Detaylı

İşgücü Piyasası Görünümü: Şubat 2016

İşgücü Piyasası Görünümü: Şubat 2016 (Bin kişi) İşgücü Piyasası Görünümü: Şubat 2016 15 Şubat 2016 HİZMETLER VE İNŞAATTA İSTİHDAM ARTIŞLARI Seyfettin Gürsel * Gökçe Uysal ve Melike Kökkızıl 2015 Yönetici Özeti Mevsim etkilerinden arındırılmış

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi Mayıs 2017 2 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2017 NİSAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

Detaylı

Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel

Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Uygulamalar YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÖNETİMİ BÖLÜMÜ Sağlık Kurumlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Uygulamalar Sunum Planı:

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

Türkiye de Sendika Üyeliğinin Kamu ve Özel Sektördeki Ücretler Üzerindeki Etkileri *

Türkiye de Sendika Üyeliğinin Kamu ve Özel Sektördeki Ücretler Üzerindeki Etkileri * Türkiye de Sendika Üyeliğinin Kamu ve Özel Sektördeki Ücretler Üzerindeki Etkileri * Anıl DUMAN ** Alper DUMAN *** Öz: Makalede Türkiye deki sendika ücret primi kamu ve özel sektör ayrımı yapılarak 2002

Detaylı