İNTERNET ORTAMINDA COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ UYGULAMALARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İNTERNET ORTAMINDA COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ UYGULAMALARI"

Transkript

1 Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ İNTERNET ORTAMINDA COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ UYGULAMALARI Caner GÜNEY, Rahmi Nurhan ÇELİK İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Jeodezi Anabilim Dalõ, Maslak İSTANBUL, eposta: Özet: CBS uygulamalarõnõn, geleceğinin nasõl yönlendirileceğinin tartõşõldõğõ günümüzde, en önemli sorun CBS nin geleceği noktanõn kestirimidir. Bu bildiride, bu noktadan hareketle CBS nin gelecekte varabileceği görünen yaklaşõmlar anlatõlmõş, somut bir uygulama üzerinde bu yaklaşõmlar denenerek karşõlaşõlabilecek sorunlarõn altõ çizilmiş ve bu sorunlarõ aşmaya yönelik öneriler yapõlmõştõr. 1. GİRİŞ Kullanõcõlarõn isteklerinin artmasõ yeni teknolojilerin geliştirilmesine, yeni teknolojilerin üretilmesi de kullanõcõlarõn daha farklõ isteklerde bulunmasõna neden olmakta ve zincirin halkalarõ bu şekilde ilerlemektedir. Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) uygulamalarõ da bu zincir içerisinde sürekli gelişmektedir. CBS uygulamalarõ daha düne kadar tek bir bilgisayarda gerçekleştirilen, basit sorgulamalar ve görselleştirmelerin yapõldõğõ sistemlerken bugün inanõlmaz bir ilerleme kaydetmişlerdir. Tek bir bilgisayarda çalõşan CBS uygulamalarõndaki problem çözümü, etkinlik, verimlilik gibi kavramlar birçok kurum ve kuruluşu etkilemiş, kendi uygulamalarõnda bu sistemi kullanmak istemişlerdir. Zamanla kurumlarõn istekleri artmõş, diğer kurumlarla verilerini ve sistemlerini paylaşmak ister duruma gelmişlerdir. Böylece CBS sistemleri önce kurum içersindeki ağlarda sonrasõnda kurumlar arasõ geniş ağlarda kullanõlõr şekle gelmiştir. Yani sistemden beklentilerin artmasõ sonucunda kendini geliştirmek zorunda kalmõştõr. CBS uygulamalarõnõn, öncelikle sorunlarõ görsel ve gerçekçi olarak ortaya koyabilmesi, bu sorunlara daha kolay, hõzlõ, düşük maliyetli ve etkili çözümler sunabilmesi, analizler sonucunda yeni verilere ulaşõlabilmesini sağlamasõ, sistemin çekiciliğini daha da arttõrmõştõr. Artõk sisteme kullanõcõlar istedikleri zaman, istedikleri bilgisayardan, kendilerine verilen kullanõm hakkõ seviyesinde bağlanmak istemekte, ayrõca son kullanõcõlarõn da sisteme entegre edilmesi düşünülmektedir. Bu isteklerde ancak CBS uygulamasõnõn en geniş ağ olan internette yayõnlanmasõ ile olabilmektedir. Sistemin internete taşõnmasõ ile son kullanõcõnõn sistemi kullanabilmesi için farklõ görselleştirme tekniklerinin kullanõlmasõ, sistemin kolay kullanõmõna yönelik etkileşimli sayfalarõn hazõrlanmasõnõ beraberinde getirmiştir. Bununla beraber hala sistemde kullanõlan geometrik veriler iki boyutludur, fakat jeodezik ölçüler üç boyutludur. Bundan sonraki adõm da sistemin üç boyutlu olarak tasarlanmasõdõr. 310

2 Güney, Çelik İnsanoğlu üçboyutlu ve de renkli görmektedir. Ayrõca üç boyutlu görüntünün beyinin daha dazla kõsmõnõn çalõşmasõna, daha fazla sinirin uyarõlmasõna neden olduğu, bunun sonucunda da iki boyutlu haritalara göre daha çok verinin akõlda kaldõğõ bilinmektedir. İki boyutlu bir haritada öncelikle arazi modeli beyinde canlandõrõlmalõ, daha sonra onun üzerinde hangi çalõşma yapõlacaksa o aşama yerine getirilmelidir. Eğer çalõşõlan alanõn kartografik gösterimi biraz karõşõksa iki boyutlu haritadan önce topografya algõlanmaya çalõşõlmalõ sonra yapõlmak istenilen gerçekleştirilmeye çalõşõlmalõdõr. Ama doğrudan üç boyutlu model ile çalõşõlsa yapõlmak istenilenin çok daha kolay, hõzlõ ve etkili olacağõ açõktõr. Haritalarõn amacõ, gerçekliği modellemektir. Bunu yapabilmek için de projeksiyon düzlemindeki statik, alõşõk olunan haritalarõn daha ilerisine geçmek gerekmektedir. Bu da görselleştirmenin daha fazla boyut kullanõlarak, sanal gerçekliliğin daha iyi yorumlanarak yapõlabilir. Eğlence sektörü ve askeri kurumlar üç boyutlu çalõşmanõn avantajlarõnõ daha önceden gördüklerinden günümüzde üçüncü boyutu çok rahat kullanabilmektedirler. CAD programlarõ, animasyon ve grafik programlarõ da üçüncü boyutta çalõşabilmektedirler. CBS uygulamalarõ da bu teknolojide ve artan kullanõcõ istekleri sonucunda klasik iki boyutlu haritalardan daha fazlasõnõ internet ortamõnda verme zorunluluğuna girmiştir. Bu aşamada gerçekleştirildiğinde, CBS gelişimi yine durmayõp daha ilerisi için yoğunlaşacaktõr. CBS nin geleceğinin ne olacağõ konusu tartõşõlmaktadõr. Bu bildiride internet ortamõndaki CBS uygulamalarõ konusu örnek çalõşma olan Seddülbahir ve Kumkale Tarihi Osmanlõ Kalelerinin Dokümantasyonu Projesi üzerinden açõklanacaktõr. Kumkale ve Seddülbahir Kalelerinin Dokümantasyonu Projesi, İstanbul Teknik Üniversitesi Jeodezi Anabilim Dalõ ve Koç Üniversitesi Tarih Bölümü ortak projesidir. Haritalarõn, mimari planlarõn, arazi modellerinin üretilmesi, veri tabanlarõnõn oluşturulmasõ, CBS uygulamalarõnõn geliştirilmesi, çoğul ortam uygulamalarõ ile desteklenmesi, bütün bu ürünlerin internetten yayõnlanmasõ çalõşmalarõ İTÜ Jeodezi Anabilim Dalõ IGS-ISTA Uydu Gözlem ve Değerlendirme Merkezi nde devam etmektedir. [Güney, 2002] Proje kapsamõnda, tarihi dokümantasyon çalõşmalarõnda CBS uygulamalarõnõn yeri, çoğul ortam destekli CBS uygulamalarõnõn nasõl yönlendirilebileceği, temporal GIS in önemi, Virtual GIS uygulamasõnõn geliştirilmesi konularõnda çalõşõlmakta ve böylece tarihi araştõrmalarõn nasõl daha etkili, verimli, düşük maliyetli ve hõzlõ yapõlabileceği üzerinde çalõşõlmaktadõr. Şekil 1, Kumkale yakõnlarõndaki Kumkale Mezarlõğõnda geliştirilen CBS uygulamasõna desteklemek amacõyla üretilen çoğul ortam uygulamasõnõ göstermektedir. [Güney, 2002] Oluşturulacak CBS uygulamasõ ile kalelerin bugünkü ve geçmişteki durumlarõ karşõlaştõrõlabilecek, geçmişten günümüze kalede meydana gelen mimari değişikliklere sebep olan doğal, ekonomik, sosyal ve politik olaylar ortaya çõkarõlabilecektir. 311

3 İnternet Ortamõnda Coğrafi Bilgi Sistemi Uygulamalarõ Şekil 1.1: CBS uygulamalarõnda çoğul ortam desteği 2. SEDDÜLBAHİR-KUMKALE PROJESİ 2.1 CBS Projesinin Gereksinim Matrisinin Belirlenmesi Proje kapsamõnda CBS uygulamasõ geliştirilmesinden önce CBS uygulamasõnõn ne olduğu, projeye yararõnõn ne olacağõ proje ekibindeki jeodezi disiplini tarafõndan diğer disiplinlere açõklanmõştõr. Proje ekibindeki diğer disiplinler olan, tarih, arkeoloji, mimar, sanat tarihi, Osmanlõ tarihi disiplinlerinin, kurulacak olan CBS sistemine katkõlarõnõn neler olabileceği konusunda düşünmeleri sağlanmõştõr. Bu çalõşmalarõn sonucunda proje ekibi tarafõndan sistemin amacõ, kullanõcõ kitlesinin kimler olacağõ belirlenmiştir. Geliştirilecek CBS uygulamasõnõn kalelerin yaşam öyküsünü modelleyebilecek bir sistem olmasõna karar verilmiştir. Kalelerin yaşam öyküsü geçen zamanla birlikte sürekli değişim içinde olduğundan, dinamik bir veri tabanõ içersinde verilerin toplanõlmasõ ve oluşturulacak sistemin temporal GIS olmasõ gerekliliği üzerinde fikir birliğine varõlmõştõr. Şekil 1, değişik zamanlarda Seddülbahir deki mimari değişiklikleri göstermektedir. Geliştirilecek sistemin kullanõcõlarõ olarak da üç hedef kitle belirlenmiştir. Birinci grup (users) proje ekibindeki tarihçiler, mimarlar ve arkeologlardõr. İkinci grup (decision-maker) sözü geçen tarihi eserlerin korunmasõndan sorumlu olan kurum ve kuruluşlardõr. Üçüncü grup (end-user) ise kalelere ilgi duyan herkes olarak belirlenmiştir. [Güney ve Çelik, 2002] 312

4 Güney, Çelik Sistemin kullanõcõ gruplarõna ve amacõna bakõldõğõnda geliştirilen uygulamanõn jeodezi ve fotogrametri mühendisliği dõşõndaki disiplinler tarafõndan kullanõlacağõ ve bu kullanõcõ kitlesinin CBS konusunda uzman olmadõğõ görülmektedir. Yine bu kullanõcõlar sistemi kullanmak için her zaman uygulamanõn geliştirildiği merkezde bulunamazlar. Bu şartlar altõnda geliştirilecek sistem etkileşimli ara yüzü (interactive interface) olan, çoğul ortam (multimedia) destekli ve istenildiği zaman ulaşõlabilecek bir sistem olmalõdõr. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda uygulamanõn internet üzerinde çalõşan Visual GIS uygulamasõ olmasõna projedeki sistem geliştiriciler tarafõndan karar verilmiştir. 2.2 CBS Uygulamasõnõn Geliştirilmesinde İzlenen Yol Kalelerin Visual GIS uygulamasõnõn geliştirilmesine öncelikle sistemin geometrik çatõsõnõn oluşturulmasõ yani jeodezik altyapõsõnõn kurulmasõ ile başlanmõştõr. ITRF96 (International Terrestrial Reference Frame, Epoch 1996) datumunda kalelerin ve çevrelerinin topografik haritalarõ, detaylõ mimari planlarõ ve 3D arazi modelleri üretilmiştir. Diğer taraftan da öznitelik verileri yurt içi ve yurt dõşõndaki kütüphanelerde ayrõntõlõ olarak araştõrõlmõştõr. Elde edilen veriler veritabanõnda depolanmõştõr. Veritabanõ olarak MS Access yazõlõmõ kullanõlmõştõr. Şekil 2, CBS uygulamasõnõn geliştirilmesinde izlenen adõmlarõ gösteren akõş diyagramõdõr. Veritabanõ tablolarõndaki bu veriler ile geometrik veriler arasõndaki ilişkiler kurularak sözel verilerin konumsal adresleri belirlenmiştir. Haritalar ve mimari planlar AutoCAD Land Development Desktop yazõlõmõnda üretilmiştir. Şekil 3, GPS ölçmelerine dayalõ 3D arazi modelini göstermektedir. Geometrik veriler üzerindeki topolojiler AutoCAD Map yazõlõmõ kullanõlarak oluşturulmuştur. Sorgulamalar ve analizler bu topolojilere bağlõ olarak gerçekleştirilmiştir. Üretilen uygulama internete taşõnmakta ve herkesin kullanõmõna açõlmaktadõr. Bunun için de Autodesk Map Guide yazõlõmõ kullanõlmõştõr. Diğer taraftan kullanõcõnõn kendini sanki kaleleri geziyormuş ve kaleler üzerine geliştirilen senaryolarõ yaşõyormuşçasõna gerçekliği yansõtmak için CBS ile ileri görselleştirme teknikleri birleştirme çalõşmalarõna başlanmõştõr. Bu entegrasyonun, çalõşmanõn geniş kitlelere ulaşabilmesi ve de düşük maliyetle bunun yapõlabilmesi için internetten yayõnlanmasõna yönelik çalõşmalar da yapõlmaktadõr. Sanal gerçeklik tekniği bu çalõşmada uygulanmakta ve gerçeklik hissi yansõtõlmaya çalõşõlmaktadõr. Amaçlanan sistem bitirildiğinde kullanõcõ internet ortamõnda kalelere ulaşabilecek, kalelere gitmeksizin kaleleri gezebilecek, 3D arazi modeli üzerinde yürüyerek ya da uçarak gezebilme seçeneklerine sahip olacak, istediği tarihi yapõ hakkõnda sorgulamalarda bulunabilecek, konumsal analizleri gerçekleştirilebilecektir. 313

5 İnternet Ortamõnda Coğrafi Bilgi Sistemi Uygulamalarõ Şekil 1: Değişik periyotlarda Seddülbahir in durumu Kalelerin gerçekçi sunumlarõnõn üretilebilmesi, veri ulaşõmõnõn ve kaleler ile etkileşimin sağlanabilmesi, standart CBS uygulamalarõnõn internet ortamõnda yerine getirilebilmesi için proje ekibi tarafõndan grafik kullanõcõ ara yüzü geliştirilmektedir. Bunun için Java/VRML (Virtual Reality Modeling Language) entegrasyonu kullanõlmaktadõr. Diğer taraftan CAD ortamõndaki veri LandXML formatõna dönüştürülmüş ve ANSI C ortamõnda yazõlan kodlar ve OpenGL kütüphaneleri kullanõlarak etkileşimli arazi modelleri üretilebilmiştir. Parelizasyon (Paralel Processing) tekniği kullanõlarak render işlemleri Unix ortamda gerçekleştirilmiştir. Parelizasyon tekniğinin CBS uygulamalarõndaki kullanõmõ sağlanmõştõr. [Güney vd, 2002.] Proje çok yoğun zaman harcanmasõ gereken bir çalõşma olduğundan, özellikle internet ortamõnda sanal gerçek uygulamalarõna yönelik program kodlarõnõn üretilmesi konusu, kurulacak CVS sistemi ile ilgi duyulan herkesle paylaşõlacaktõr. Bu paylaşõmdaki asõl amaç ise kalelere yönelik olarak geliştirilen Virtual GIS uygulamasõnõ, tüm Virtual GIS projelerinde kullanabilecek altyapõyõ hazõrlayabilmektir. 2.3 Virtual GIS Yaklaşõmõ Virtual GIS, internet ortamõndaki etkileşimli üç boyutlu CBS uygulamalarõnda, sanal gerçeklik tekniğini de kullanarak, kullanõcõya sistemin bir parçasõ olduğu hissini veren bir kavram olarak açõklanabilir. Virtual GIS uygulamalarõnõn geliştirilmesindeki en önemli ilişki JAVA gibi internet programlama dilleri ile VRML arasõnda olanõdõr. 3D GIS fonksiyonlarõ JAVA ile geliştirilirken, 3D olaylarõn gerçekleştiği dünyanõn (3D Scene) görselleştirmesi VRML ile sağlanmaktadõr. [Kyong-Ho vd, 1998] 314

6 Güney, Çelik Şekil 2 CBS uygulamasõnõn geliştirilmesinde izlenen yol 315

7 İnternet Ortamõnda Coğrafi Bilgi Sistemi Uygulamalarõ VRML ile internet ortamõnda etkileşimli üç boyutlu dünyalar (interactive 3D worlds) oluşturulabilmektedir. Buradaki dünya (3D world or 3D scene) kavramõ olayõn gerçekleştiği ortam ve ortam ile ilgili her şey olarak yorumlanmaktadõr. Proje kapsamõnda bu dünya kavramõ, 3D kaleler olarak yani üç boyutlu tarihi yapõlar ile bu yapõlar ve çevresinin üzerinde bulunduğu topografya olarak nitelendirilmektedir. Bu etkileşimli üç boyutlu dünya; arşivlerdeki metin verilerinden, görüntü verisine, animasyona, sözlü tarih çalõşmasõndan elde edilen ses verisine, müzik verisine ve hatta video verisine kadar çeşitli formatlardaki birçok veriyi barõndõrmaktadõr. Geliştirilen VRML dünyasõ JAVA uygulamalarõ ile desteklendiğinde karmaşõk üç boyutlu animasyonlar ve simülasyonlar üretilebilmektedir. Şekil 3: GPS ölçmeleri ve bu ölçmelere dayalõ 3D arazi modeli EAI External Authoring Interface kullanõlarak Java uygulamalarõ ile üç boyutlu VRML dünyalarõ ilişkilendirilebilir. JAVA uygulamalarõnda VRML kullanõlarak etkileşimli kullanõcõ ara yüzleri (interactive user interface) programlanõlabilir. EAI bir çeşit Application Programming Interface (API) dir. Bu özelliği sayesinde Java Appletler ya da Java uygulamalarõ VRML dünyasõ ile etkileşim içine girebilir. Yani EAI dinamik görselleştirmeler (dynamic visualization) için vazgeçilmezdir. JAVA ve VRML destekli internet sağlayõcõsõ (Java-enable browser & VRML plug-in) olan bir internet kullanõcõsõ, Java Applet tarafõndan desteklenen bir sisteme kolayca ulaşabilir ve sanal uzaydaki üç boyutlu CBS işlevlerinden yararlanabilir. 316

8 Güney, Çelik VRML dünyasõndaki nesnelerin gerçeklik hissini arttõrõlabilmek, kullanõcõnõn bu dünyanõn parçasõ olduğunu hissettirebilmek için uygulanan teknikler geliştirilmeli ve mümkün olduğu kadar gerçeğe uygun şekilde üretilmelidirler. Şekil 4, buna örnek olarak gösterilebilir. Aşağõda belirtilen yaklaşõmlar sözü geçen gerçeklik kavramõ için göz önünde bulundurulmalõdõr: [Jung vd., 1998] 1. RGB renklerinin çok iyi kombinasyonlarõ ile gerçek renklere ulaşõlabilmektedir. Bugün CBS yazõlõmlarõ göz önüne alõndõğõnda vektör verinin çiziminde ana renkler ya da bunlarõn basit kombinasyonlarõnõn sunulduğu görülecektir. Eğer bu renklerle üç boyutlu sanal dünyalar yaratõlacaksa gerçekçiliğin çok büyük bir miktarda azalacağõ şimdiden belirtilmelidir. 2. Sadece renk kullanõmõ da gerçekçiliği sõnõrlandõrmaktadõr. Üç boyutlu nesnelerin görünen karakteristik özelliklerinin daha etkili sunumunda doku kaplama olayõ önemli yer tutmaktadõr. Doku görüntüleri olarak değişik görüntüler tasarlanõp uygulanabilmektedir. Bunlara arazi bitki örtüsü kaplamlarõ, duvar kaplamalarõ örnek olarak verilebilmektedir. Daha da gerçekçi olmasõ için nesnenin gerçek görünümünün dijital fotoğrafõ çekilip kaplama örneği olarak kullanõlabilmektedir. Kalelerin 3D duvarlarõnõn kaplanmasõnda bu teknik uygulanmaktadõr. 3. Sis, bulut, güneş õşõklarõ gibi atmosferik efektler sisteme entegre edilmelidir. 4. Arazide yürüme (walk-throughs), uçma (fly-bys), yol tanõmlama (path navigation) gibi çoğulortam destekleri sisteme entegre edilmelidir. Bu tür uygulamalarõn geliştirilmesinde C++, JAVA gibi programlama dilleri ve en önemlisi bunlar için oluşturulmuş kütüphaneler kullanõlmaktadõr. OpenGL (Open Graphics Library) bu kütüphanelere örnek olarak verilebilir. OpenGL, uygulamalarda yüksek kaliteli iki ve üç boyutlu görüntülerin render işlemlerinde kullanõlan, yüzlerce işlevden (functions) ve işlemden (procedure) oluşan bir kütüphanedir. Geometrik nesnelerin iki ve üç boyutlu belirlenmesinden, render işleminin nasõl uygulanacağõndan, õşõklandõrõlmasõnõn ve renklendirilmesinin nasõl yapõlacağõndan, üç boyutlu nesnelerin iki boyutlu ekranda nasõl görselleştirileceğine kadar birçok konuyu kapsar. Proje kapsamõnda, geometrik veri LandXML formatõnda kodlandõktan sonra OpenGL ortamõna geçilmiştir. Buradaki amaç XML formatõnõn OpenGL ile ilişkisini dolayõsõyla CAD ya da CBS yazõlõmlarõnõn görselleştirme ile ilişkisini kurabilmektir. Hangi CAD ya da CBS yazõlõmõ kullanõlõrsa kullanõlsõn standart bir formatta çõkõş verecektir. Bu standart formatta birçok yerde XML olarak kabul edilmektedir. LandXML formatõda XML formatõnõn çok daha spesifik halidir. Standart bir XML formattan OpenGL ortamõna geçiş için de ANSI C dilinde bir program yazõlmõştõr. LandXML dosyasõ ASCII bir dosya olup sadece yüzeyleri kaplayan üçgenlerin XML yapõsõ içinde koordinat bilgilerini taşõmaktadõr. Çok fazla nokta olduğundan ve OpenGL ortamõna daha hõzlõ geçişin sağlanmasõ açõsõndan LINUX ortamõnda MPI (Message Passing System) kullanarak parelizasyon tekniği (paralel processing) uygulanmõştõr. Parelizasyon tekniğin uygulanmasõnda ITRF96 datumundaki gerçek koordinatlardan grafik koordinatlara geçişi sağlayan dönüşüm eşitlikleri kullanõlmõştõr. 317

9 İnternet Ortamõnda Coğrafi Bilgi Sistemi Uygulamalarõ Şekil 4: Gerçeklik hissinin yansõtõlmasõ ANCI C programlama dili ve OpenGL kütüphaneleri kullanõlarak etkileşimli kullanõcõ grafik ara yüzü geliştirilmiştir. Bu ara yüz sayesinde arazi modeli üzerinde kullanõcõ kendi yönlendirebilmektedir. Yönlendirme işlemini yürüyerek, sağa-sola dönerek ve uçarak gerçekleştirmektedir. Şekil 5, geliştirilen ara yüzde takip edilen işlem adõmlarõnõ, şekil 6, da bu adõmlar sonucunda üretilen ara yüzü göstermektedir. Proje kapsamõnda üzerinde çalõşõlan diğer bir teknikte, internet ortamõnda etkileşimli üç boyutlu uygulamalarda kullanõlan QTVR (QuickTime Virtual Reality) dir. 360 derecelik panaromik görüntüler Apple õn Quick Time movie formatõnda internet üzerinden sunulabilmektedir. Bu teknikte kullanõcõ öncelikle farenin sürüklenmesi ile sağa-sola ya da yukarõ-aşağõ 360 derecelik görüntülere ulaşabilmekte, büyültme-küçültme yapabilmekte ve farklõ panaromik görüntülere, farklõ uygulamalara, farklõ internet sayfalarõna görüntü üzerine tõklayarak ulaşabilmektedir. 3. ÖNERİLER Yukarõda belirtildiği üzere Virtual GIS uygulamalarõ yoğun programcõlõk ve ileri çoğul ortam uygulamalarõnõ gerektirmektedir. Kişilerin ve kurumlarõn kendi başlarõna tüm bunlarõ gerçekleştirebilmesi kolay değildir. Buradan hareketle birçok kurum, şirket, vb. organizasyonlar yaptõklarõnõ paylaşma yoluna gitmektedirler. Bunun en önemli örneği de yazõlan birçok program kodunun açõk kod (open source) olmasõ ve bu açõk kodlarõn internet üzerinden herkese hizmet veren OpenGL gibi kütüphanelere çevrilmesidir. Ülkemizde gözlenildiği kadarõyla CBS projelerinde karşõlaşõlan en büyük problem kurumlarõn paylaşõmcõ olmamalarõdõr. Oysaki paylaşma kavramõ artõk bir çok disiplinin ürünü olan CBS uygulamalarõnda kaçõnõlmazdõr. CBS kavramõna disiplinler üstü bir uygulama olarak düşünülmesi gerekmektedir. 318

10 Güney, Çelik *Teknik ağõrlõklõ bu akõş diyagramõ proje kapsamõnda üretilmiş olup anlam bütünlüğünü kaybetmemek için özellikle İngilizce üretilmiştir. Şekil 5: Kullanõcõ grafik arayüzün geliştirilmesindeki işlem adõmlarõ Şekil 6: Geliştirilen kullanõcõ arayüzü 319

11 İnternet Ortamõnda Coğrafi Bilgi Sistemi Uygulamalarõ Buradan hareketle öncelikle bu proje ekseninde, internet ortamõndaki CBS uygulamalarõna ve Virtual GIS kavramõna yönelik program kodlarõnõn yazõmõ açõk kod şeklinde yönlendirilecektir. Bugün bu proje için varolan kodlar yarõn daha başka projeler için ufak değişikliklerle uygulanabilecek hale getirilmesi hedeflenmektedir. Oluşturulacak CVS (Concurrent Versions System) sistemi ile bir sunucuda bulunan tüm açõk kodlar internet bağlantõsõ olan her kullanõcõnõn ulaşabileceği şekle getirilecek ve bu kullanõcõlarõn yazacaklarõ kodlarla sisteme geri besleme yapmalarõ beklenecektir. Yine oluşturulacak eposta sistemi ile CBS ye yönelik görselleştirme ve internet programcõlõğõ konularõnõn tartõşõlacak ve fikir alõşverişinde bulunulacaktõr. 4. SONUÇLAR Gelişen teknoloji ve artõp çeşitlenen insanoğlunun problemlerinde sorunlarõ ortaya çõkarma, sorgulama, çözme, analiz etme, simülasyonlar gerçekleştirme ve tüm bunlarõn internet ortamõnda paylaşma CBS ile gerçekleşmektedir. Haritacõlar için de harita son ürün olmaktan çõkmakta, ürün olarak ortaya konmasõ gereken bir CBS uygulamasõ olmakta ve bunu da hedef kitle ile paylaşmak durumundadõr. Farklõ disiplinlerin bir arada çalõştõğõ bu ve benzeri CBS projeleri artõk kaçõnõlmazdõr. Globalleşen dünyada tek bir disiplinin diğer disiplinlerle ortak çalõşma yürütmeksizin yapabileceği bir çalõşma yok gibidir. Disiplinler, birlikte çalõşarak insanlõk yararõna nasõl bir üretim yapõlacağõ üzerinde tartõşmakta ve bunun yolunun CBS uygulamalarõndan geçtiği sonucuna ulaşmaktadõr. Bu da konumsal veri, harita, veri yönetimi, veri kalitesi ve standartlar kavramlarõnõ vitrine çõkarmaktadõr. Seddülbahir-Kumkale projesi disiplinler arasõ bir proje olduğundan, farklõ disiplinler arasõnda düşünce paylaşõmlarõ ve görüş ayrõlõklarõ yaşanarak bilgi alõşverişleri olmuştur. Farklõ disiplinlerce problemlere getirilen çözümler ve bakõş açõlarõ gözlemlenebilmiştir. Özellikle CBS uygulamalarõnda disiplinlerin birbirlerini anlayabilmesi çok önemlidir. Haritacõlarõn diğer disiplinlerin ne istediğini yorumlayabilmesi, diğer disiplinlerin CBS uygulamalarõ ile nelerin yapõlabileceğini, bunun için hangi standart ve format da veri toplamasõ gerektiği konularõnõ çok iyi anlamõş olmalarõ gerekmektedir. Üç boyutlu CBS uygulamalarõ yakõn gelecekte kullanmamõzõn kaçõnõlmaz olduğu uygulamalar haline gelecektir. İçersinde bir çok donanõm, yazõlõm, ağ, internet, görselleştirme, veri tabanõ gibi her biri kendi içinde çok geniş olan bu konularõ yüklü biçimde barõndõracaktõr. Bu da haritacõlarõ şimdikinden çok fazla diğer disiplinler ile birlikte çalõşmaya sevk edecektir. Diğer disiplinlerin yanõ sõra sektör içindeki çalõşmalara da destek vermeli, açõk kod open source kavramõnõ gerek veriler gerekse program kodlarõ için iyi anlayõp yorumlamak gerekmektedir. Bu proje kapsamõnda oluşturulacak CVS uygulamasõnõn da bu çalõşmalara öncü bir çalõşma olmasõ düşünülmektedir. Proje ile ilgili daha geniş bilgiye, uygulama örneklerine, CVS ile ilgili açõklamalara proje internet adreslerinden ulaşõlabilmektedir. 320

12 Güney, Çelik 5. KAYNAKLAR Güney, C., 2002, İnternet Ortamõnda Çoğulortam Destekli CBS Uygulamalarõ ve Jeodezik Altyapõ (Uygulama: Tarihi Eserlerin Dokümantasyonu), Master tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul Teknik üniversitesi, Mayõs Güney, C., Çelik, R. N., 2002, Multimedia Supported GIS Application for the Documentation of Historical Structures, Survey Review, submitted. Güney, C., Özsavaşçõ, A., Özöner, B., Thys-Şenocak, L., Çelik, R. N., Virtual 3D GIS Application at the Ottoman Fortresses on the Dardanelles, Proceedings of Heritage Management Mapping: GIS and Multimedia, Unesco Virtual Heritage, Alexandria, Egypt, October, 2002 Jung, S., Voser, S. A., Ehlers, M., 1998, A Flowchart Interface For Hybrid Analysis In An Integrated GIS, ISPRS Comission II, Working Group II, July Kyong-Ho, K., Kiwon, L., Ho-Geun, L., Young-Lyol, H., 1998, Virtual 3D GIS s Functionalities Using Java/VRML Environment, Proceedings of Earth Observation & GeoSpatial Web and Internet Workshop 98, ISBN:

YEREL YÖNETİMLERDE KENT BİLGİ SİSTEMİNİN KULLANIMINI KOLAYLAŞTIRMAK İÇİN YAZILIM GELİŞTİRME

YEREL YÖNETİMLERDE KENT BİLGİ SİSTEMİNİN KULLANIMINI KOLAYLAŞTIRMAK İÇİN YAZILIM GELİŞTİRME Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ YEREL YÖNETİMLERDE KENT BİLGİ SİSTEMİNİN KULLANIMINI KOLAYLAŞTIRMAK İÇİN

Detaylı

APSİS ARAÇ TAKİP SİSTEMİ İLE ŞEHİR HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASI ve KONYA UYGULAMASI

APSİS ARAÇ TAKİP SİSTEMİ İLE ŞEHİR HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASI ve KONYA UYGULAMASI Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ POSTER APSİS ARAÇ TAKİP SİSTEMİ İLE ŞEHİR HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASI ve KONYA

Detaylı

GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN ORTA ÖLÇEKLİ CBS ÇALIŞMALARINDA KULLANILABİLİRLİĞİ

GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN ORTA ÖLÇEKLİ CBS ÇALIŞMALARINDA KULLANILABİLİRLİĞİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ( CBS ) TEKİL NESNE TANIMLAYICILARI İÇİN ÖNERİLER

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ( CBS ) TEKİL NESNE TANIMLAYICILARI İÇİN ÖNERİLER Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ COĞRFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ( CBS ) TEKİL NESNE TNIMLYICILRI İÇİN ÖNERİLER Hande

Detaylı

TURİST BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE PANORAMİK GÖRÜNTÜ İLE ENTEGRASYONU

TURİST BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE PANORAMİK GÖRÜNTÜ İLE ENTEGRASYONU Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ POSTER TURİST BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE PANORAMİK GÖRÜNTÜ İLE ENTEGRASYONU Özgün

Detaylı

TARİHİ ESERLERİN FOTOGRAMETRİK YÖNTEMLE 3D MODELLENMESİNE ÖRNEK

TARİHİ ESERLERİN FOTOGRAMETRİK YÖNTEMLE 3D MODELLENMESİNE ÖRNEK Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ TARİHİ ESERLERİN FOTOGRAMETRİK YÖNTEMLE 3D MODELLENMESİNE ÖRNEK Zaide DURAN,

Detaylı

MEKANSAL NESNELERİN GÖRSELLEŞTİRİLMİŞ ÜÇ BOYUTLU MODELLERİNİ OLUŞTURMA TEKNİKLERİ VE BİR ÖRNEK UYGULAMA

MEKANSAL NESNELERİN GÖRSELLEŞTİRİLMİŞ ÜÇ BOYUTLU MODELLERİNİ OLUŞTURMA TEKNİKLERİ VE BİR ÖRNEK UYGULAMA Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ POSTER MEKANSAL NESNELERİN GÖRSELLEŞTİRİLMİŞ ÜÇ BOYUTLU MODELLERİNİ OLUŞTURMA TEKNİKLERİ

Detaylı

GIS Her Yerde...1. e-harita TM : SAYISAL GRAFİK'in GIS Stratejisi...5 Autodesk'in GIS Stratejisi...7

GIS Her Yerde...1. e-harita TM : SAYISAL GRAFİK'in GIS Stratejisi...5 Autodesk'in GIS Stratejisi...7 Giriş GIS Her Yerde...1 GIS Her Yerde Semineri Sunum Özetleri e-harita TM : SAYISAL GRAFİK'in GIS Stratejisi...5 Autodesk'in GIS Stratejisi...7 Uydu görüntüleri satõşõnda web tabanlõ GIS uygulamasõ...10

Detaylı

POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ

POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ Serkan ÖĞÜT Alarko-Carrier San. ve Tic. A.Ş. KISA ÖZET Genel olarak pompalar, sõvõlara hidrolik enerji kazandõrarak bir yerden bir yere naklini sağlamak ve akõşkanlarõn enerji

Detaylı

KENTSEL BİR COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ MODELLEME

KENTSEL BİR COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ MODELLEME KENTSEL BİR COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ MODELLEME Y.Doç.Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU, Araş.Gör. Osman DEMİR Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mühendislik -Mimarlõk Fakültesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

DİGİTAL FOTOGRAMETRİNİN TIP ALANINDA UYGULANMASINA BİR ÖRNEK

DİGİTAL FOTOGRAMETRİNİN TIP ALANINDA UYGULANMASINA BİR ÖRNEK Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ DİGİTAL FOTOGRAMETRİNİN TIP ALANINDA UYGULANMASINA BİR ÖRNEK Dursun Z. ŞEKER

Detaylı

FİLO YÖNETİM SİSTEMİ TASARIMI

FİLO YÖNETİM SİSTEMİ TASARIMI Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ FİLO YÖNETİM SİSTEMİ TASARIMI Caner GÜNEY 1, Ö. AVCI 2, A.Ö. DOĞRU 2,C. KILIÇ

Detaylı

Türk Akreditasyon Kurumu. Doküman No.: P509 Revizyon No: 01. Kontrol Onay. İmza. İsim

Türk Akreditasyon Kurumu. Doküman No.: P509 Revizyon No: 01. Kontrol Onay. İmza. İsim Doküman Adõ: GÜVENLİK SÜREÇLERİ Doküman No.: P509 Revizyon No: 01 5 01 Bilgi İşlem Personelin Bilgilerin Gizliliği konusundaki taahhütlerine ilişkin paragraf eklendi. Sayfa No Rev. Revizyon Nedeni Yürürlük

Detaylı

E-Business ve B2B nin A B C si

E-Business ve B2B nin A B C si E-Business ve B2B nin A B C si Hazõrlayan : Cengiz Pak diyalog Bilgisayar Üretim Sistemleri Yazõlõm ve Danõşmanlõk Ltd. Şti Büyükdere Caddesi No : 48 / 4 Mecidiyeköy İstanbul URL : www.diyalog.com Öneri

Detaylı

BİLGİ TOPLUMUNA DÖNÜŞÜM POLİTİKASI

BİLGİ TOPLUMUNA DÖNÜŞÜM POLİTİKASI BİLGİ TOPLUMUNA DÖNÜŞÜM POLİTİKASI I Gİ R İŞ Bilgi, geleneksel faktörlerin yanõ sõra üretimin en temel girdisi haline gelmiştir. Dünya ekonomisindeki küreselleşme ile bilgi ve iletişim teknolojilerindeki

Detaylı

PRESİZYONLU EĞİM SENSÖRLERİNİN BÜYÜK YAPILARIN HAREKETLERİNİN İZLENMESİNDE KULLANILMASI

PRESİZYONLU EĞİM SENSÖRLERİNİN BÜYÜK YAPILARIN HAREKETLERİNİN İZLENMESİNDE KULLANILMASI Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ PRESİZYONLU EĞİM SENSÖRLERİNİN BÜYÜK YAPILARIN HAREKETLERİNİN İZLENMESİNDE

Detaylı

SAYISAL GRAFİK www.sayisalgrafik.com.tr

SAYISAL GRAFİK www.sayisalgrafik.com.tr Ulaşõlabilir GIS SAYISAL GRAFİK www.sayisalgrafik.com.tr GIS Uygulamaları Semineri 16 Aralık 98 ANKARA Ulaşõlabilir GIS Çözümleri Erol Parmakerli SAYISAL GRAFİK Coğrafi verilerin toplanmasõ ve kaydedilmesinin

Detaylı

E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri

E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri Haluk Tanrõkulu haluk.tanrikulu@telekom.gov.tr Her yerde WEB Web sayfa sayõsõ dünyadaki insan sayõsõndan çoktur. Daha fazla band genişliği = Çok daha fazla disk Alanõ

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Temel Kavramlar ve Uygulamalar

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Temel Kavramlar ve Uygulamalar COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Temel Kavramlar ve Uygulamalar Dr. Tahsin YOMRALIO LU Library of Congress Cataloging-in-Publication Data Yomralõoğlu, Tahsin Coğrafi bilgi sistemleri: Temel kavramlar ve uygulamalar

Detaylı

NESNEYE DAYALI VERİ MODELİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TASARIMINDAKİ YERİ

NESNEYE DAYALI VERİ MODELİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TASARIMINDAKİ YERİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ NESNEYE DAYALI VERİ MODELİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TASARIMINDAKİ YERİ Doğan

Detaylı

VİA Veri / İnternet Adaptörü. Özet Bilgi

VİA Veri / İnternet Adaptörü. Özet Bilgi VİA Veri / İnternet Adaptörü Özet Bilgi MST/YMM-KKH 26 Ağustos 2002 1 Tanõm Taktik Veri / İnternet Adaptörü (VIA), CNR bölgesinde çevrim düzeninde çalõşan taktik telsizlere yerel alan ağõ (LAN) oluşturma

Detaylı

POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU

POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU Serkan ÖĞÜT Alarko-Carrier San. ve Tic. A.Ş. KISA ÖZET Enerji tasarrufunun temelde üç önemli faydasõ bulunmaktadõr.en kõsa vadede şahõs veya firmalar için görünen faydasõ maliyetlerin

Detaylı

35 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz.

35 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz. 3. MALİYET YÖNETİMİ 35 3.1 GİRİŞ Bu bölüm, tüm proje evrelerinde tümleşik ve kapsamlõ bir maliyet yönetim sistemi yardõmõ ile, proje maliyetlerinin yönetilmesi, kontrol edilmesi ve izlenmesi hususunda

Detaylı

SAĞLIK TESİSLERİNDE HASTA HAKLARI UYGULAMALARINA İLİŞKİN YÖNERGE

SAĞLIK TESİSLERİNDE HASTA HAKLARI UYGULAMALARINA İLİŞKİN YÖNERGE SAĞLIK TESİSLERİNDE HASTA HAKLARI UYGULAMALARINA İLİŞKİN YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukukî Dayanak ve Tanõmlar Amaç Madde 1- Bu Yönergenin amacõ; sağlõk tesislerinde yaşanan, hasta haklarõ ihlalleri

Detaylı

Türk Akreditasyon Kurumu. LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: P704 Revizyon No: 03. Hazõrlayan Kontrol Onay

Türk Akreditasyon Kurumu. LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: P704 Revizyon No: 03. Hazõrlayan Kontrol Onay Doküman Adõ: YETERLİLİK DENEYLERİ VE LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: Revizyon No: 03 5.2,5.3 03 5.2 ve 5.3 maddeleri değiştirildi 3, 4 02 5.2. Karşõlaştõrma Ölçümleri

Detaylı

GPS DESTEKLİ DETAY ALIMINDA ALTERNATİF İKİ YENİ

GPS DESTEKLİ DETAY ALIMINDA ALTERNATİF İKİ YENİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ GPS DESTEKLİ DETAY ALIMINDA ALTERNATİF İKİ YENİ YÖNTEM İbrahim KALAYCI, Ayhan

Detaylı

HARİTA MÜHENDİSLİĞİNDE YENİ ARAYIŞLAR

HARİTA MÜHENDİSLİĞİNDE YENİ ARAYIŞLAR Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİNDE YENİ ARAYIŞLAR Tahsin YOMRALIOĞLU Karadeniz Teknik

Detaylı

VIII Inetr 02. Türkiye İnternet Konferansõ 19-21 Aralõk 2002 Harbiye Askeri Müze ve Kültür Sitesi İstanbul

VIII Inetr 02. Türkiye İnternet Konferansõ 19-21 Aralõk 2002 Harbiye Askeri Müze ve Kültür Sitesi İstanbul VIII Inetr 02 Türkiye İnternet Konferansõ 19-21 Aralõk 2002 Harbiye Askeri Müze ve Kültür Sitesi İstanbul Java ve SOAP kullanõlarak Mobil Cihazlardan Hisse Senedi Alõmõ Uygulamasõ Özgür Toprak, Seyhun

Detaylı

Elektronik Ticaret Bülteni Aralõk 2007 HABERLER. Elektronik Ticarette Hukuksal Sorunlar Paneli

Elektronik Ticaret Bülteni Aralõk 2007 HABERLER. Elektronik Ticarette Hukuksal Sorunlar Paneli HABERLER Elektronik Ticarette Hukuksal Sorunlar Paneli Elektronik ticaretin yaygõnlaşmasõyla beraber internet üzerinde yaşanan sorunlar da artmaktadõr. Buna istinaden, üyelerimizi bilgilendirmek amacõyla,

Detaylı

ÖĞRENCİ TAKİP SİSTEMİ

ÖĞRENCİ TAKİP SİSTEMİ ÖĞRENCİ TAKİP 1.0 ÖĞRENCİ TAKİP SİSTEMİ 1- PROGRAMIN AMACI : Bu Program Öğrencilerin Giriş Çõkõşlarõnõ Kontrol Altõna Almak İçin Tasarlanmõştõr. Öğreniciler Giriş Ve Çõkõşlarõnda Yapmalarõ Gereken ( Parmak

Detaylı

DEĞERLENDİRME RAPORU RAPOR NO:2

DEĞERLENDİRME RAPORU RAPOR NO:2 e-dönüşüm TÜRKİYE PROJESİ KISA DÖNEM EYLEM PLANI DEĞERLENDİRME RAPORU RAPOR NO:2 DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI TEMMUZ 2004 İÇİNDEKİLER Sayfa I) KDEP Eylem Gerçekleşme Durumlarõ: Değerlendirme Tablosu... 3

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNDE RASTER TEKNİĞİ İLE KENT TAŞINMAZ DEĞER HARİTALARININ ÜRETİLMESİ

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNDE RASTER TEKNİĞİ İLE KENT TAŞINMAZ DEĞER HARİTALARININ ÜRETİLMESİ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNDE RASTER TEKNİĞİ İLE KENT TAŞINMAZ DEĞER HARİTALARININ ÜRETİLMESİ HarYük.Müh. Erdinç EREN * Prof.Dr. Türkay TÜDEŞ **, Doç.Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU ** * Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü,

Detaylı

Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri

Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri Özet Bulgular 09 Ekim 2002 TS/BAS/02-83 TÜSİAD tarafõndan hazõrlanan Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri

Detaylı

8 YILLIK KESİNTİSİZ TEMEL EĞİTİM

8 YILLIK KESİNTİSİZ TEMEL EĞİTİM 8 YILLIK KESİNTİSİZ TEMEL EĞİTİM ÖNSÖZ 8 YILLIK KESİNTİSİZ EĞİTİM Bu kez sizlere bir kitap özeti değil bir rapor özeti sunuyoruz: Avrupa Yuvarlak Masa European Round Table (ERT) kuruluşu tarafõndan hazõrlanan

Detaylı

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması,

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması, Projenin Amacı DSİ Genel Müdürlüğünde, Bölge Vaziyet Planı çalışmaları kapsamında üretilen ve mevcut DSİ faaliyetlerini içeren CBS veri setleri ile CBS Veritabanının incelenerek yine mevcut CBS donanım,

Detaylı

Üç Boyutlu Grafik Teknolojilerinin Mobil Öğrenme Alanı ile Bütünleştirilmesi

Üç Boyutlu Grafik Teknolojilerinin Mobil Öğrenme Alanı ile Bütünleştirilmesi Future Learning Future 2008 : e Learning Üç Boyutlu Grafik Teknolojilerinin Mobil Öğrenme Alanı ile Bütünleştirilmesi Eray HANGÜL eray.hangul@sandarta.com Tahir Emre KALAYCI tahir.kalayci@ege.edu.tr Aybars

Detaylı

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ULUSAL GRAVİTE DATUMU VE ULUSAL GRAVİTE AĞI NIN (KUGA-2001) OLUŞTURULMASI. Ali KILIÇOĞLU Orhan FIRAT

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ULUSAL GRAVİTE DATUMU VE ULUSAL GRAVİTE AĞI NIN (KUGA-2001) OLUŞTURULMASI. Ali KILIÇOĞLU Orhan FIRAT ÖZET KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ULUSAL GRAVİTE DATUMU VE ULUSAL GRAVİTE AĞI NIN (KUGA-2001) OLUŞTURULMASI Ali KILIÇOĞLU Orhan FIRAT Kuzey Kõbrõs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Ulusal Gravite Datumu nun belirlenmesi

Detaylı

BELDE BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE UYGULAMASI

BELDE BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE UYGULAMASI Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ BELDE BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE UYGULAMASI Mehmet ÇETE, Tahsin YOMRALIOĞLU

Detaylı

Üzerinde. Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov.

Üzerinde. Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr. Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov. Sanal Küre K Üzerinde Yürüyüş Analizi Y.Müh.Mehmet ERBAŞ, mehmet.erbas@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Hakan ŞAHİN, hakan.sahin@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Emre SOYER, emre.soyer@hgk.msb.gov.tr Y.Müh.Feyzi KANTAR, feyzi.kantar@hgk.msb.gov.tr

Detaylı

Nitelikli Elektronik Sertifikanõn İptal Edilmesi EİK m.9 f.1 e göre,

Nitelikli Elektronik Sertifikanõn İptal Edilmesi EİK m.9 f.1 e göre, 15 Ocak 2004 tarihinde T.B.M.M. tarafõndan kabul edilerek yasalaşan ve 23 Ocak 2004 tarihli ve 25355 sayõlõ Resmi Gazete de yayõnlanan 5070 sayõlõ Elektronik İmza Kanunu ( Kanun veya EİK ) -25. maddesinde

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Taşınmaz Değerleme ve Geliştirme Tezsiz Yüksek Lisans Programı COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA 1 Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama İçindekiler

Detaylı

Tüm Dünyada Sõnõrlõ Garanti ve Teknik Destek HP ProLiant ve IA-32 Sunucularõ ve Seçenekleri

Tüm Dünyada Sõnõrlõ Garanti ve Teknik Destek HP ProLiant ve IA-32 Sunucularõ ve Seçenekleri Tüm Dünyada Sõnõrlõ Garanti ve Teknik Destek HP ProLiant ve IA-32 Sunucularõ ve Seçenekleri Genel Koşullar HP, BU SINIRLI GARANTİDE AÇIKÇA BELİRTİLENLER DIŞINDA, AÇIKÇA VEYA İMA YOLUYLA, İMA EDİLEN SATILMA

Detaylı

KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ)

KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ) KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ) Turgut ÖZDEMİR 1, Ayşe TURABİ 2, Füsun ÜÇER 3, Ayhan ARIK 4 SUMMARY The present transportation infrastructures couldn t enough

Detaylı

TÜSİAD õn e-türkiye için e-devlet Ödülleri sahiplerini buldu

TÜSİAD õn e-türkiye için e-devlet Ödülleri sahiplerini buldu 06 Eylül 2002 TS/BAS/02-73 TÜSİAD õn e-türkiye için e-devlet Ödülleri sahiplerini buldu Türk Sanayicileri ve İşadamlarõ Derneği (TÜSİAD) nin, kamu sektörünün internet tabanlõ toplumsal uygulamalarõnõ teşvik

Detaylı

Girdilerin en efektif şekilde kullanõlmasõ ve süreçlerin performansõnõn yükseltgenmesi,

Girdilerin en efektif şekilde kullanõlmasõ ve süreçlerin performansõnõn yükseltgenmesi, GENEL TANIM Hepimizin bildiği üzere Endüstri Mühendisliği, insan, makine, malzeme ve benzeri elemanlardan oluşan üretim ve hizmet sektöründeki bu bütünleşik sistemlerin incelenmesi, planlamasõ, örgütlenmesi,

Detaylı

İNTERNET. 400 yeni abone katõlõyor.

İNTERNET. 400 yeni abone katõlõyor. İNTERNET İnternet dünya genelinde bilgisayar ağlarõnõ birbirine bağlayan ve ağlarõn ağõ olarak da anõlan adeta sõnõrsõz bir iletişim ve bilişim ortamõdõr. 1969 yõlõnda Amerika Birleşik Devletleri İleri

Detaylı

ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ

ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ Ercan ÖZGAN *, Tuncay KAP* Özet - Karayollarõnda, esnek üst yapõ tabakalarõndan olan binder ve aşõnma tabakalarõ trafik etkisi

Detaylı

KENTİÇİ OTOBÜS TAŞIMACILIĞINDA BİR MODEL ÖNERİSİ, SİMÜLASYON TEKNİĞİ İLE PERFORMANS DEĞERLEMESİ

KENTİÇİ OTOBÜS TAŞIMACILIĞINDA BİR MODEL ÖNERİSİ, SİMÜLASYON TEKNİĞİ İLE PERFORMANS DEĞERLEMESİ KENTİÇİ OTOBÜS TAŞIMACILIĞINDA BİR MODEL ÖNERİSİ, SİMÜLASYON TEKNİĞİ İLE PERFORMANS DEĞERLEMESİ Erdal Yõlmaz 1 SUMMARY One of the essential problems of a city is the problem of transportation and one basic

Detaylı

Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgi Sistemi AutoCAD Map İle Gerçekleştirilen Bir Uygulama

Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgi Sistemi AutoCAD Map İle Gerçekleştirilen Bir Uygulama Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgi Sistemi AutoCAD Map İle Gerçekleştirilen Bir Uygulama Arzu Çöltekin Yıldız Teknik Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Yük. Müh. Araştırma Görevlisi 1/5 Özet Günümüzde

Detaylı

TAKBİS-TAPU VE KADASTRO BİLGİ SİSTEMİ

TAKBİS-TAPU VE KADASTRO BİLGİ SİSTEMİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ TAKBİS-TAPU VE KADASTRO BİLGİ SİSTEMİ Orhan MATARACI, Mustafa İLKER Tapu

Detaylı

İşletme Kõlavuzu. Tiyatro Uygulamalarõ İçin Çift Diskli Fren BMG..T. Baskõ 06/2004 A6.C86 11295384 / TR

İşletme Kõlavuzu. Tiyatro Uygulamalarõ İçin Çift Diskli Fren BMG..T. Baskõ 06/2004 A6.C86 11295384 / TR Redüktörlü Motorlar \ Elektronik Hõz Kontrol Cihazlarõ \ Sürücü Otomasyon \ Servis Tiyatro Uygulamalarõ İçin Çift Diskli Fren BMG..T Baskõ 06/2004 11295384 / TR A6.C86 İşletme Kõlavuzu SEW-EURODRIVE Driving

Detaylı

İMAR UYGULAMALARININ İPTAL NEDENLERİ VE ÖNERİLER

İMAR UYGULAMALARININ İPTAL NEDENLERİ VE ÖNERİLER Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ İMAR UYGULAMALARININ İPTAL NEDENLERİ VE ÖNERİLER Mustafa ATASOY, Osman DEMİR,

Detaylı

ELEKTRONİK DEVLET KAMU HİZMETLERİNİN SUNULMASINDA YENİ İMKANLAR. N. Murat İNCE Planlama Uzmanõ

ELEKTRONİK DEVLET KAMU HİZMETLERİNİN SUNULMASINDA YENİ İMKANLAR. N. Murat İNCE Planlama Uzmanõ ELEKTRONİK DEVLET KAMU HİZMETLERİNİN SUNULMASINDA YENİ İMKANLAR N. Murat İNCE Planlama Uzmanõ Mayõs 2001 ISBN 975 19 2763-3 (basõlõ nüsha) Bu Çalõşma Devlet Planlama Teşkilatõnõn görüşlerini yansõtmaz.

Detaylı

44 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz.

44 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz. 4. SÜRE YÖNETİMİ 44 4.1 GİRİŞ İnsanlarõ, ekipmanlarõ, araçlarõ ve parayõ projede en etkin biçimde kullanmak için, etkin çalõşan bir süre yönetim sistemine ihtiyaç vardõr. Doğru planlama, programlama ve

Detaylı

e-devlet İÇERİSİNDE e-kadastro VE e-tapu NUN YERİ

e-devlet İÇERİSİNDE e-kadastro VE e-tapu NUN YERİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ POSTER e-devlet İÇERİSİNDE e-kadastro VE e-tapu NUN YERİ Şaban İNAM 1, Hakan AYBER

Detaylı

(1994) - YOMRALIOĞLU, T. / ÇELİK, K., GIS?, CBS'94-1.Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemleri Sempozyumu, Sayfa:21-32, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon

(1994) - YOMRALIOĞLU, T. / ÇELİK, K., GIS?, CBS'94-1.Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemleri Sempozyumu, Sayfa:21-32, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon GIS? Y.Doç.Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU, Araş.Gör. Kemal ÇELİK Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mühendislik -Mimarlõk Fakültesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü, 61080 Trabzon ÖZET : Geographical Information

Detaylı

İ Ç İ N D E K İ L E R

İ Ç İ N D E K İ L E R STEEL ÜÇ BOYUTLU ÇELİK YAPILAR B Ö L Ü M 1 İ Ç İ N D E K İ L E R BÖLÜM 1. İÇİNDEKİLER BÖLÜM 2. GİRİŞ Bölüm 2-1 SİSTEM VE YAZILIM GEREKSİNİMLERİ 2 KURULUM 2 PROGRAMIN YAPISI 3 ÇALIŞMA ORTAMI İLE İLK TEMAS

Detaylı

WEB KARTOGRAFYA. İSTANBUL, email: ulugtek@itu.edu.tr 2 Selçuk Üniversitesi Mühendislik Mimarlõk Fakültesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği

WEB KARTOGRAFYA. İSTANBUL, email: ulugtek@itu.edu.tr 2 Selçuk Üniversitesi Mühendislik Mimarlõk Fakültesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ WEB KARTOGRAFYA Necla ULUĞTEKİN 1, İ. Öztuğ BİLDİRİCİ 2 1 İstanbul Teknik

Detaylı

Finansal İstikrar ve Finansal İstikrara Yönelik Kamusal Sorumluluk Çerçevesinde Para Politikasõ: Türkiye Analizi

Finansal İstikrar ve Finansal İstikrara Yönelik Kamusal Sorumluluk Çerçevesinde Para Politikasõ: Türkiye Analizi Finansal İstikrar ve Finansal İstikrara Yönelik Kamusal Sorumluluk Çerçevesinde Para Politikasõ: Türkiye Analizi Yrd. Doç. Dr. Burak Darõcõ ÖZET 2008 Global Finansal Kriz sürecinde finansal istikrarõn

Detaylı

Sanal Ortamda Nesnelerin Haptic Kol ile Manipülasyonu. Sevcan AYTEKİN Alpaslan DUYSAK

Sanal Ortamda Nesnelerin Haptic Kol ile Manipülasyonu. Sevcan AYTEKİN Alpaslan DUYSAK Sanal Ortamda Nesnelerin Haptic Kol ile Manipülasyonu Sevcan AYTEKİN Alpaslan DUYSAK İÇERİK Amaç Sanal Ortam Sanal Ortam Aygıtları Uygulama Alanları Üç Boyutlu Modelleme (3B) OpenGL, 3Dmax Sanal Ortamın

Detaylı

Yazõlõm Etmenleri (Software Agents)

Yazõlõm Etmenleri (Software Agents) AFCEA Türkiye 18 Şubat 1999, Ankara Yazõlõm Etmenleri (Software Agents) Dr. Tuncer Ören Emeritüs Profesör (Ottawa Üniversitesi, Kanada) Tübitak - Marmara Araştõrma Merkezi Bilişim Teknolojileri Araştõrma

Detaylı

Lider mi, yönetici mi?

Lider mi, yönetici mi? Lider mi, yönetici mi? HÜSEYİN ÇIRPAN Hüseyin Çõrpan, 1965 yõlõnda doğdu. 1986 yõlõnda Hacettepe Üniversitesi İşletme Yönetimi Bölümü nden mezun oldu. 1993 yõlõnda İngiltere, Devon, Exeter University de

Detaylı

E-POSTA METİNLERİ ÜZERİNDE İÇERİK TARAMASI YAPAN BİR UYGULAMA GELİŞTİRİLMESİ

E-POSTA METİNLERİ ÜZERİNDE İÇERİK TARAMASI YAPAN BİR UYGULAMA GELİŞTİRİLMESİ i Yüksek Lisans Tezi Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü E-POSTA METİNLERİ ÜZERİNDE İÇERİK TARAMASI YAPAN BİR UYGULAMA GELİŞTİRİLMESİ ÖZET Bu çalõşmanõn amacõ, uzak posta sunucusuna bağlanõp POP3

Detaylı

İYELİK TAMLAMASINDA ÇOKLUK ÜÇÜNCÜ KİŞİ SORUNU

İYELİK TAMLAMASINDA ÇOKLUK ÜÇÜNCÜ KİŞİ SORUNU İYELİK TAMLAMASINDA ÇOKLUK ÜÇÜNCÜ KİŞİ SORUNU Doç. Dr. Mustafa S. KAÇALİN Kõrgõzistan Türkiye Manas Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türkoloji Bölümü İlgi tamlamasõ, iyelik tamlamasõ, ad tamlamasõ gibi

Detaylı

SANAL YÖNETİMİN İŞLETME VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ

SANAL YÖNETİMİN İŞLETME VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ SANAL YÖNETİMİN İŞLETME VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ Meriç BEBİTOĞLU DIGITURK Kampanyalar Müdürü Anadolu Üniv. Yön. ve Org. Doktora Programõ GİRİŞ Yönetim, sürekli gelişen ve kendini yenileyen bir olgu olma

Detaylı

Bir Ağ Üzerindeki Müsait İşlevler Ağ Kablosunun Ağa Bağlanmasõ Makineyi Ağ üzerinde Kurmak Windows Yapõlandõrma

Bir Ağ Üzerindeki Müsait İşlevler Ağ Kablosunun Ağa Bağlanmasõ Makineyi Ağ üzerinde Kurmak Windows Yapõlandõrma Ağ Rehberi 1 2 3 4 5 6 7 Bir Ağ Üzerindeki Müsait İşlevler Ağ Kablosunun Ağa Bağlanmasõ Makineyi Ağ üzerinde Kurmak Windows Yapõlandõrma Yazõcõ İşlevini Kullanõm Web Tarayõcõsõyla Ağ Arayüzünün Yapõlandõrõlmasõ

Detaylı

mobil GIS Mobil GIS...1

mobil GIS Mobil GIS...1 Giriş Mobil GIS...1 Haberler İstanbul Tarihi Yarõmada, e-harita ile Internet'e taşõnõyor...5 Kadõköy Meydanõ, Haydarpaşa-Harem Yakõn Çevresi Kentsel Tasarõm Projesi sonuçlandõ...6 Salgõn hastalõklarõ izlemede

Detaylı

UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ

UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile Bilgisayar Destekli Tasarım (CAD) Sistemleri Arasındaki Temel Farklar Universal Bilgi Teknolojileri Ltd. Şti. 2010. Tüm hakları saklıdır.

Detaylı

T.C. BAŞBAKANLIK. Herkes için Bilgi Toplumu. e-türkiye Girişimi Eylem Planõ (TASLAK) (Ağustos 2002)

T.C. BAŞBAKANLIK. Herkes için Bilgi Toplumu. e-türkiye Girişimi Eylem Planõ (TASLAK) (Ağustos 2002) 1 T.C. BAŞBAKANLIK Herkes için Bilgi Toplumu e-türkiye Girişimi Eylem Planõ (TASLAK) (Ağustos 2002) 2 e-türkiye Eylem Planõnõ Yayõma Hazõrlayanlar KOORDİNATÖRLER Ahmet AYVALI Rahmi AKTEPE EDİTÖRLER Ahmet

Detaylı

TARİHSEL BİRİKİME SAHİP KENTSEL AÇIK ALANLARIN DİNAMİZMİ - İSTANBUL KENT ÖRNEĞİ; BEYAZIT MEYDANI, SULTANAHMET MEYDANI VE TAKSİM MEYDANI

TARİHSEL BİRİKİME SAHİP KENTSEL AÇIK ALANLARIN DİNAMİZMİ - İSTANBUL KENT ÖRNEĞİ; BEYAZIT MEYDANI, SULTANAHMET MEYDANI VE TAKSİM MEYDANI İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ! FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARİHSEL BİRİKİME SAHİP KENTSEL AÇIK ALANLARIN DİNAMİZMİ - İSTANBUL KENT ÖRNEĞİ; BEYAZIT MEYDANI, SULTANAHMET MEYDANI VE TAKSİM MEYDANI YÜKSEK LİSANS

Detaylı

Çoğulortam Destekli Coğrafi Bilgi Sistemi Uygulaması: Osmanlı Kaleleri Bilgi Sistemi

Çoğulortam Destekli Coğrafi Bilgi Sistemi Uygulaması: Osmanlı Kaleleri Bilgi Sistemi Çoğulortam Destekli Coğrafi Bilgi Sistemi Uygulaması: Osmanlı Kaleleri Bilgi Sistemi Seddülbahir ve Kumkale 17. yüzyılın ortalarında, Çanakkale Boğazı girişinde her iki kıtada karşılıklı olarak Osmanlı

Detaylı

APC SUM48RMXLBP2U. APC Smart-UPS Modüler ile Kullanõm İçin Kesintisiz Güç Kaynağõ

APC SUM48RMXLBP2U. APC Smart-UPS Modüler ile Kullanõm İçin Kesintisiz Güç Kaynağõ Kullanõcõ Elkitabõ Türkçe APC SUM48RMXLBP2U Uzatõlmõş Ömür (XL) Akü Paketi APC Smart-UPS Modüler ile Kullanõm İçin Kesintisiz Güç Kaynağõ 990-1736 01/2004 Giriş SUM48RMXLBP2U, APC Smart-UPS Modeler Kesintisiz

Detaylı

R10.06 TÜRK AKREDİTASYON KURUMU TÜRKAK AKREDİTASYON MARKASI NIN TÜRKAK TARAFINDAN AKREDİTE EDİLMİŞ KURULUŞLARCA KULLANILMASINA İLİŞKİN ŞARTLAR

R10.06 TÜRK AKREDİTASYON KURUMU TÜRKAK AKREDİTASYON MARKASI NIN TÜRKAK TARAFINDAN AKREDİTE EDİLMİŞ KURULUŞLARCA KULLANILMASINA İLİŞKİN ŞARTLAR R10.06 TÜRKAK AKREDİTASYON MARKASI NIN TÜRKAK TARAFINDAN AKREDİTE EDİLMİŞ KURULUŞLARCA KULLANILMASINA İLİŞKİN ŞARTLAR Rev. 03 01-2006 İÇİNDEKİLER Sayfa 1. AMAÇ... 3 2. KAPSAM... 3 3. İLGİLİ DOKÜMANLAR...

Detaylı

sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede, 15 adet Internet bağlantõ noktasõ

sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede, 15 adet Internet bağlantõ noktasõ GENEL BİLGİ Ege Üniversitesi Tõp Fakültesi Tõp Kütüphanesi 1956 yõlõnda hizmet vermeye başlamõştõr. Kütüphane yaklaşõk 2000 m² kullanõm alanõna sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede,

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE SİAD PLATFORMU 7. SİAD ZİRVESİ AÇILIŞ KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE SİAD PLATFORMU 7. SİAD ZİRVESİ AÇILIŞ KONUŞMASI TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE SİAD PLATFORMU 7. SİAD ZİRVESİ AÇILIŞ KONUŞMASI 19 Aralõk 2003 İzmir Sayõn Bakan, sayõn milletvekilleri,

Detaylı

DIGITAL CHART OF THE WORLD COĞRAFİ VERİ TABANININ KARTOGRAFİK OLARAK KULLANIMI

DIGITAL CHART OF THE WORLD COĞRAFİ VERİ TABANININ KARTOGRAFİK OLARAK KULLANIMI Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ DIGITAL CHART OF THE WORLD COĞRAFİ VERİ TABANININ KARTOGRAFİK OLARAK KULLANIMI

Detaylı

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Genel

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE'DE GİRİŞİMCİLİK RAPORU TANITIM TOPLANTISI KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE'DE GİRİŞİMCİLİK RAPORU TANITIM TOPLANTISI KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE'DE GİRİŞİMCİLİK RAPORU TANITIM TOPLANTISI KONUŞMASI 27 ŞUBAT BEYLİKDÜZÜ FUAR VE KONGRE MERKEZİ Sayõn konuklar, değerli basõn mensuplarõ, Türk Sanayicileri

Detaylı

ÖĞRETMENLİK UYGULAMASININ YÖNETİMİ İLE İLGİLİ YENİ DÜZENLEMENİN GETİRDİKLERİ VE YAŞANAN SORUNLAR

ÖĞRETMENLİK UYGULAMASININ YÖNETİMİ İLE İLGİLİ YENİ DÜZENLEMENİN GETİRDİKLERİ VE YAŞANAN SORUNLAR ÖĞRETMENLİK UYGULAMASININ YÖNETİMİ İLE İLGİLİ YENİ DÜZENLEMENİN GETİRDİKLERİ VE YAŞANAN SORUNLAR Yrd.Doç.Dr. Niyazi CAN E.Ü. Fen Edeb. Fak. Eğitim Bil. Böl. E.mail:niyazic@erciyes.edu.tr Özet Öğretmenlerin

Detaylı

ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN İRDELENMESİ

ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN İRDELENMESİ (1997) - YOMRALIOĞLU, T. / UZUN, B., Özelleştirme Mevzuatõnõn Taşõnmaz Mülkiyeti Açõsõndan İrdelenmesi, İşletme ve Finans Dergisi, Sayõ:120,Ankara ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN

Detaylı

Bilimsel Görselleştirme. Tahir Emre KALAYCI. Bilgisayar Grafikleri

Bilimsel Görselleştirme. Tahir Emre KALAYCI. Bilgisayar Grafikleri Tahir Emre KALAYCI Bilgisayar Grafikleri Gündem 1 Görselleştirme Yararlandığı alanlar Uygulama alanları Örnek Uygulamalar nin Amacı? Görselleştirme adımları Görselleştirme Görselleştirme Görselleştirme

Detaylı

PIC UYGULAMA GELİŞTİRME SİSTEMİ

PIC UYGULAMA GELİŞTİRME SİSTEMİ PIC UYGULAMA GELİŞTİRME SİSTEMİ EOS Mühendislik Danõşmanlõk Yazõlõm Sanayi Ticaret LTD STI. Deniz Aktürk, Msd Elektrik-Elektronik Mühendisi Ankara - 2004 İÇİNDEKİLER DİZİNİ KONU NO KONU BAŞLIKLARI SAYFA

Detaylı

Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü Akreditasyon Üst Kurulu DERS DOSYASI HAZIRLAMA REHBERİ

Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü Akreditasyon Üst Kurulu DERS DOSYASI HAZIRLAMA REHBERİ Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü Akreditasyon Üst Kurulu DERS DOSYASI HAZIRLAMA REHBERİ Ocak 2003 Hazõrlayan ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ AKREDİTASYON ÜST KURULU Başkan Prof. Dr. Erdal EMEL Başkan Yardõmcõlarõ

Detaylı

dinamo / B A R C O D E diyalog / dinamo ve BARCODE teknolojisi

dinamo / B A R C O D E diyalog / dinamo ve BARCODE teknolojisi diyalog / dinamo ve BARCODE teknolojisi dinamo ve BARCODE teknolojisi Yönetici Özeti BARCODE çoğu kez yapõlamayan bir çok şeyin çaresi gibi görünen bir teknoloji. Deposuna veya stoğuna hakim olamayan,

Detaylı

Proje kapsamında Arazi İzleme Sisteminin bir bütün olarak sunulması için bir portal yapısı hazırlanmıştır. Arazi İzleme Sistemi;

Proje kapsamında Arazi İzleme Sisteminin bir bütün olarak sunulması için bir portal yapısı hazırlanmıştır. Arazi İzleme Sistemi; Arazi İzleme CORINE WEB Portal Projesi Kurum adı : T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Proje durumu : Tamamlandı. Uygulama adresleri: http://aris.cob.gov.tr http://aris.cob.gov.tr/csa/ http://aris.cob.gov.tr/csa/

Detaylı

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama Giriş Borsada kullanõlan elektronik alõm satõm sisteminde (VOBİS) tüm emirler hesap bazõnda girilmekte, dolayõsõyla işlemler hesap bazõnda gerçekleşmektedir. Buna paralel olarak teminatlandõrma da hesap

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ REFORMU: GENEL EĞİLİMLER VE ÜLKE DENEYİMLERİ

KAMU YÖNETİMİ REFORMU: GENEL EĞİLİMLER VE ÜLKE DENEYİMLERİ KAMU YÖNETİMİ REFORMU: GENEL EĞİLİMLER VE ÜLKE DENEYİMLERİ OSMAN YILMAZ İKTİSADİ SEKTÖRLER VE KOORDİNASYON GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HUKUKİ TEDBİRLER VE KURUMSAL DÜZENLEMELER DAİRESİ BAŞKANLIĞI ŞUBAT 2001 ISBN 975

Detaylı

SEKTÖREL KURUMSALLAŞMA ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

SEKTÖREL KURUMSALLAŞMA ÜZERİNE DÜŞÜNCELER Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ SEKTÖREL KURUMSALLAŞMA ÜZERİNE DÜŞÜNCELER Doğan UÇAR 1, Necla ULUĞTEKİN 1,

Detaylı

İSTANBUL METROPOLİTAN ALANININ DEPREM RİSK ANALİZİ ÖZET

İSTANBUL METROPOLİTAN ALANININ DEPREM RİSK ANALİZİ ÖZET İSTANBUL METROPOLİTAN ALANININ DEPREM RİSK ANALİZİ ÖZET DEPREM MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştõrma Enstitüsü İstanbul, Mayõs 2002 İSTANBUL METROPOLİTAN ALANININ

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi

Akdeniz Üniversitesi F. Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Bilgisayar II Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (x) Yüksek Lisans( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (x) Dersin Türü Zorunlu (x) Seçmeli

Detaylı

Kabul Tarihi : 15.1.2004

Kabul Tarihi : 15.1.2004 ELEKTRONİK İMZA KANUNU Kanun 5070 No. Kabul Tarihi : 15.1.2004 BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam ve Tanõmlar Amaç MADDE 1.- Bu Kanunun amacõ, elektronik imzanõn hukukî ve teknik yönleri ile kullanõmõna ilişkin

Detaylı

6301 8873 11/2001 TR Kullanõcõ için. Kullanma Kõlavuzu. Logano GE515. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz

6301 8873 11/2001 TR Kullanõcõ için. Kullanma Kõlavuzu. Logano GE515. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6301 8873 11/2001 TR Kullanõcõ için Kullanma Kõlavuzu Sõvõ/Gaz Yakõtlõ Özel Kazan Logano GE515 Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz Önsöz Bu kõlavuz hakkõnda Bu cihaz ilgili Norm ve Yönetmelikler tarafõndan

Detaylı

Hastanede Genel Sosyal Hizmet Uygulamalarõ Sosyal hizmet; insanlarõ, yaşamlarõnõ daha iyi sürdürebilmelerini sağlamak için psiko-sosyal ve ekonomik

Hastanede Genel Sosyal Hizmet Uygulamalarõ Sosyal hizmet; insanlarõ, yaşamlarõnõ daha iyi sürdürebilmelerini sağlamak için psiko-sosyal ve ekonomik Hastanede Genel Sosyal Hizmet Uygulamalarõ Sosyal hizmet; insanlarõ, yaşamlarõnõ daha iyi sürdürebilmelerini sağlamak için psiko-sosyal ve ekonomik yönlerden destekler, içinde bulunduklarõ durumun olumsuz

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR PLANLAMADA COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN KULLANILMASI: KAYAÇUKURU ÖRNEĞİ

SÜRDÜRÜLEBİLİR PLANLAMADA COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN KULLANILMASI: KAYAÇUKURU ÖRNEĞİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ POSTER SÜRDÜRÜLEBİLİR PLANLAMADA COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN KULLANILMASI: KAYAÇUKURU

Detaylı

Daha yeşil bir gelecek için suyun

Daha yeşil bir gelecek için suyun Daha yeşil bir gelecek için suyun dönüşümü Yağmur sularõ, sel sularõ, arõndõrõlmõş sularõn tamamõ, istenildiği şekilde arõtõldõğõ durumda, sulama, meracõlõk, sebze ve meyvecilik, endüstriyel üretim alanõ

Detaylı

Oya YARKINOĞLU GÜCÜK

Oya YARKINOĞLU GÜCÜK Oya YARKINOĞLU GÜCÜK Öğretim Görevlisi İş Adresi: İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Atatürk Organize Sanayi Bölgesi (A.O.S.B.) Mahallesi Havaalanı

Detaylı

VERİ TABANI OLUŞTURULMASI VE WEB SAYFASININ HAZIRLANMASI (İP 6)

VERİ TABANI OLUŞTURULMASI VE WEB SAYFASININ HAZIRLANMASI (İP 6) VERİ TABANI OLUŞTURULMASI VE WEB SAYFASININ HAZIRLANMASI (İP 6) Bu iş paketi kapsamında, İP1, İP2 ve İP3 iş paketlerinden elde edilen bilgiler kullanılarak Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) destekli bir veri

Detaylı

TÜNEL KALIP YAPIDA KULLANICI GEREKSİNİMLERİ

TÜNEL KALIP YAPIDA KULLANICI GEREKSİNİMLERİ TÜNEL KALIP YAPIDA KULLANICI GEREKSİNİMLERİ ARDA HAKAN ÖZGÜL TÜNEL KALIP TEKNOLOJİSİ İLE ÜRETİLEN TOPLU KONUTTA KULLANICI GEREKSİNİMLERİ Konut tiplerindeki (değişik yapõ tipleri) biçimsel çeşitlilik kullanõcõ

Detaylı

TÜRK SERMAYE PİYASASINDA ULUSLARARASI MUHASEBE STANDARTLARINA UYUM Burak PİRGAİP

TÜRK SERMAYE PİYASASINDA ULUSLARARASI MUHASEBE STANDARTLARINA UYUM Burak PİRGAİP TÜRK SERMAYE PİYASASINDA ULUSLARARASI MUHASEBE STANDARTLARINA UYUM Burak PİRGAİP bpirgaip@spk.gov.tr 1. GİRİŞ Finansal sistemler arasõnda mekan ve zaman birliği yaratan modern bilgi/iletişim kanallarõ

Detaylı

RESMİ GAZETE (24 Ekim 2003 tarih ve 25269 sayılı)

RESMİ GAZETE (24 Ekim 2003 tarih ve 25269 sayılı) RESMİ GAZETE (24 Ekim 2003 tarih ve 25269 sayılı) BİLGİ EDİNME HAKKI KANUNU Kanun No. 4982 Kabul Tarihi : 9.10.2003 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanõmlar Amaç MADDE 1.- Bu Kanunun amacõ; demokratik ve

Detaylı