BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA VE BİR TEKSTİL FİRMASINDA UYGULAMA ÖRNEĞİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA VE BİR TEKSTİL FİRMASINDA UYGULAMA ÖRNEĞİ"

Transkript

1 Eskşehr Osmangaz Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Clt: 6 Sayı: 2 Aralık 2005 BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA VE BİR TEKSTİL FİRMASINDA UYGULAMA ÖRNEĞİ İrfan ERTUĞRUL Pamukkale Ünverstes İİBF, Denzl ÖZET Günümüzde blg ve ler teknoloj yaygın olarak kullanılmaktadır. Blg ve teknolojden yararlanan toplumların, küresel rekabetn yoğun olduğu bu evrende daha başarılı olacağı muhakkaktır. Bunun çn se yönetclern küresel rekabette hızlı ve doğru kararlar vermes gerekmektedr. Hızlı ve doğru karar vermenn yolu, seçenekler artıran ve belrszlkler azaltan blmsel yöntemlerden yararlanmaktır. Günümüzde kararların daha çok belrszlkler ve br anlamda bulanıklık çnde alındığı görülmektedr. Bu nedenle, bulanıklığı çeren yöneylem araştırması modellernden bulanık hedef programlamanın önem her geçen gün daha da artmaktadır. Bu makalenn amacı, bulanıklık altında en y karar vermey sağlayan modellerden br olan bulanık hedef programlama modeln ncelemektr. Bu amaç doğrultusunda yazılan makalede konuya genel br grşten sonra bulanık kümeler ve üyelk fonksyonu temel kavramları, bulanık mantık, bulanık hedef programlama anlatılmıştır. Son olarak, br tekstl frmasının konfeksyon fabrkası ve ev tekstl grubuna önce doğrusal programlama sonra da konfeksyon fabrkasında satış ve kar hedefler, ev tekstl grubunda se satış hedefler le bulanık hedef programlama model uygulanarak k model kıyaslanmış ve bu kıyaslamadan çıkan sonuç ve bulgular yorumlanmıştır. Anahtar Kelmeler: Bulanık Küme Teors, Çok Amaçlı Karar Verme, Bulanık Hedef Programlama FUZZY GOAL PROGRAMMING AND AN APPLICATION SAMPLE AT A TEXTILE FIRM ABSTRACT Nowadays, nformaton and hgh technology are extensvely used. It s certan that the socetes whch beneft from nformaton and technology wll be more

2 46 Eskşehr Osmangaz Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Clt:6 Sayı: 2 Aralık 2005 successful n ths world where global competton s ntensve. So managers must make fast and rght decsons for global competton. The means for fast and rght s to make use of the scentfc methods that ncrease alternatves and reduce uncertanty. Decsons are ncreasngly made under uncertanty and fuzzness. So the mportance of fuzzy goal programmng, one of operaton research models takng account of fuzzness, has been ncreasng day by day. The am of ths artcle s to examne fuzzy goal programmng model whch s one of the models provdng the best decson-makng under fuzzy envronments. In ths artcle, n the drecton of ths am, after a general ntroducton about the subject, t s mentoned about the fuzzy sets and the basc concepts of the membershp functon, fuzzy logc, fuzzy goal programmng. Fnally, frstly lnear programmng and then fuzzy goal programmng has appled to confecton factory and household textle group wth proft and sale goals and these two methods have been compared wth each other and then conclusons and fndngs of ths comparson have been nterpreted. Keywords: Fuzzy Set Theory, Mult Crtera Decson Makng, Fuzzy Goal Programmng 1. GİRİŞ Günümüz teknoloj ortamında blgler br yerden br yere hızlı br şeklde letleblmektedr. Bundan dolayı belrszlk durumları gttkçe azalmaktadır. Belrszlğn azaltılması ve hatta ortadan kaldırılablmes çn blgye htyaç vardır. Bu yüzden matematksel modeller, karar verme modeller vb. gb karmaşık konulardak belrszlğn ncelenerek ortadan kaldırılması gerekr. Bulanık küme le lgl kavramlar lk olarak 1964 yılında L.A. Zadeh tarafından ele alınmıştır. Zadeh, br sstemdek karmaşıklığın yarattığı belrszlğn farklı görünümlern ve kşlern algılama farklılıklarını, 1965 yılında bulanık kümeler adı altında yayınlanan makalesnde ele almıştır. Zadeh e göre, br sstemdek karmaşıklık arttıkça, sstem betmleyen fadelern anlamı azalmakta ve anlamlı fadeler de belrszlğe doğru gtmektedr. Br kavramı, br amacı ve br sstem tanımlayan fadelerdek belrszlğe veya kesn olmama halne bulanıklık denr. Br başka deyşle br sözcüğün anlamında ya da br kavramın tanımında bulunablecek belrszlktr (Toshro vd., 1992, 19-62). İnsanların düşünce bçmndek algılama farklılıkları, onların sübjektf davranışları ve hedeflerndek belrszlkler bulanıklık olgusu le açıklanablr. Belrszlk veya blg eksklğn gdermek çn olasılık teors yaygın br şeklde kullanılmaktadır. Olasılık teorsndek belrszlk, genellkle olayların gerçekleşp gerçekleşmemes le lgldr. Bu durum, olasılık teorsnde rassallık kavramıyla açıklanmaktadır. Bununla brlkte, belrszlk kavramı farklı br açıdan da ele alınablr. Çünkü, rassallık kavramı le br olayın meydana gelşndek belrszlk açıklanırken, bulanıklık kavramı le br olayın kendsndek belrszlk açıklanır.

3 Bulanık Hedef Programlama Ve Br Tekstl Frmasında Uygulama Örneğ 47 Küme üyelğnn belrlendğ sınır koşulu, bulanık kümelerde esnek br yapıda fade edlr. Dğer br deyşle, bulanık kümelerde, küme üyelğnn kısm üyelğe geçş sağlanarak, geleneksel küme teors gelştrlr. Böylece, bulanık küme teorsnde kümeye tam olarak üye olan nesnelerden, kümeye tamamen üye olmayan nesnelere doğru esnek ve derecel br geçşe zn verlr (Özkan, 2003, 6). Bulanık küme teors, fazla bastleştrlmş modeller gelştrme bu suretle de gerçek dünyanın karmaşık sstemlernn çözümlenmes çn ortaya atılmıştır (Paksoy vd., 2003, ). Dahası, karar vercye sadece verlen kısıtlar altında alternatflern değerlendrlmesnde değl, yen alternatflern gelştrlmesnde de yardımcı olur (Hammerbacher vd., 1981, 1-9). Bulanık küme teors, gerçek dünyanın matematkle fade edlmesn, böylece klask matematğn yarattığı kesn sınırların aşılarak, belrszlğn karar süreçlernde yer almasını sağlamıştır. Geçtğmz bn yılı gerde bırakırken, blm ve teknolojnn hemen hemen her alanında bulanık küme teorsnn yaygın kullanımı le sıradan nsanlar ble kendlern, gündelk yaşamlarında bu metodolojnn kullanımı le ortaya çıkan endüstryel ürünlerle ç çe, fuzzy kelmesyle başlayan elektronk eşyaları kullanırken bulmuşlardır. Pratkte bu denl yaygın olan çalışmalar, endüstryel sstemlerde de karar verme konusuna getrdğ yen açılımlar le klask yöneylem araştırması çalışmalarının etk alanını genşletmştr. Bulanık küme teors, Zadeh n yayınladığı tarhten bu yana, başta yöneylem araştırması, yönetm blm, kontrol teors, yapay zeka/akıllı sstemler, nsan davranışları olmak üzere pek çok uygulama sahası bulmuştur ve uygulamalar artan br çeştllkte dünya ölçeğnde yaygınlaşmaktadır (Paksoy, 2003, ). Bu makalenn amacı, bulanıklık altında en y karar vermey sağlayan modellerden br olan bulanık hedef programlama modeln ncelemektr Bu amaç doğrultusunda yazılan makale altı bölümden oluşmaktadır. Brnc bölümde konu le lgl genel br grş yapılmıştır. İknc bölümde, bulanık kümeler ve üyelk fonksyonu temel kavramlarından bahsedlmştr. Üçüncü bölümde belrszlk altında akıl yürütme le çok değerl mantığın brleştrldğ bulanık mantık açıklanmıştır. Dördüncü bölümde, yaygın br kullanım alanı olan bulanık hedef programlama anlatılmış, beşnc bölümde se br tekstl frmasının konfeksyon fabrkası ve ev tekstl grubuna önce doğrusal programlama sonra da konfeksyon fabrkasında satış ve kar hedefler, ev tekstl grubunda se satış hedefler le bulanık hedef programlama model uygulanarak k model kıyaslanmıştır. Son bölümde se bu kıyaslamadan çıkan sonuç ve bulgular yorumlanmıştır. 2. BULANIK KÜMELER VE ÜYELİK FONKSİYONU Geleneksel br küme, evrensel kümedek nesnelern ortak özellklerne göre br araya getrldğ topluluktur. Geleneksel br kümenn elemanları, mantıkta yer alan kye bölme kuralına dayanarak belrlenr. Geleneksel ve bulanık kümeler, sınır koşulu ve üyelk dereces anlamında karşılaştırılır. Bulanık br küme, sınır koşulları esnek olarak tanımlanan br kümedr. Bulanık küme teors, kısm üyelğe zn vererek geleneksel küme teorsn genelleştrr ve küme üyelğ çn [0,1]

4 48 Eskşehr Osmangaz Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Clt:6 Sayı: 2 Aralık 2005 aralığındak herhang br değer kabul eder. Bulanık kümelerde br nesnenn üyelk dereces, 0 ve 1 arasındak br sayı le açıklanır. Burada 0 sayısı, lgl nesnenn kümenn üyes olmadığını, 1 sayısı lgl nesnenn kümenn tam üyes olduğunu ve bu k değer arasındak herhang br sayı se, lgl nesnenn kümeye üyelk derecesn veya kısm üyelğn gösterr (Ertuğrul, 1996, 12). Bulanık kümeler, tanımlı oldukları evrensel küme le lgl br kavram ve bu kavramın kullanıldığı ortama göre bçmlenr. Bulanık küme teorsnde üyelk fonksyonlarını belrleme sürec çn özel algortmalar gelştrlmş olmasına rağmen, br çok uygulama şlemsel kolaylık sağlanması nedenyle parametrk olarak fade edleblen üyelk fonksyonları le gerçekleştrlmştr. Üyelk fonksyonlarının doğru ve uygulama le örtüşen br şeklde belrlenmes, bulanık küme teorsnde öneml br yer tutmaktadır. Çünkü, üyelk fonksyonları bulanık küme teorsnn esasını teşkl etmektedr (Özkan, 2003, 10). Bulanık kümelern üyelk fonksyonlarındak çeştllk, yönetclern karar almadak belrszlklern azaltır. Yöneylem araştırmasının karar almada sıkça kullanılan doğrusal programlama, doğrusal olmayan programlama, hedef programlama, çok amaçlı karar verme, dnamk programlama, bekleme hattı modeller, ulaştırma modeller, oyun teors ve şebeke analz gb brçok alanına, bulanık küme teors uygulanablmektedr. 3. BULANIK MANTIK Bulanık mantık, blmsel termnolojde ve teknolojde Fuzzy Logc kelmelernn karşılığı olarak kullanılmaktadır. Bulanık mantık teors, düşünsel ve kavramsal şlev ve görel sınıflandırılmış üyelk dereces temelne dayanması nedenyle blgsayarlarda ve blgsayar destekl tasarımlarda rahatlıkla uygulanablmes bakımından büyük değer taşımaktadır (Güneş vd., 2001). Geleneksel mantık, k değerl mantık olarak da blnr. Dğer taraftan, geleneksel kümelere dayanarak oluşturulan önermelern, kden fazla doğruluk değer le eşleştrlebldğ mantık sstemlerne çok değerl mantık denr. Çok değerl mantıkta önermelern tamamen doğru, tamamen yanlış ve kısmen doğru olduğu kabul edlr. Çok değerl mantık, geleneksel mantığın doğruluk değerlern genşleten mantıksal br sstem olarak görüleblr. Geleneksel mantık gb çok değerl mantık da nsan düşünce bçmyle tam olarak örtüşmez. Sonuç olarak, geleneksel mantığın oluşturulan bazı önermelern doğruluk değerlernn belrlenmesndek yeterszlğ le çok, oldukça, hemen hemen gb belrszlk çeren kavramların nsan düşünme bçmne yaklaşmak çn kullanılma gerekllğ, bulanık mantığın gelşmesne yol açmıştır. Bulanık mantık, belrszlk altında akıl yürütme le çok değerl mantığın brleştrldğ mantıksal br sstemdr.

5 Bulanık Hedef Programlama Ve Br Tekstl Frmasında Uygulama Örneğ 49 Bulanık mantığın dğer mantık sstemlernden öneml br faklılılığı, bulanık mantığın sözel değşkenlern kullanımına zn vermesdr. Sözel değşkenler, net olarak fade edlemeyen kavramların yaklaşık olarak nteleneblmesn sağlar. Böylece sözel değşkenler, sözel fadeler matematksel olarak fade edeblmek çn bulanık kümelern kullanımını gerektren br araç halne gelr. Bulanık akıl yürütme sürec, bulanık kümelere dayanan ve sözel değşkenlern de kullanıldığı bulanık önermelerle yapılır. Bu süreç, tahmn veya yaklaşık akıl yürütme sürec olarak da blnr. Bulanık akıl yürütme sürecnn nsan düşünüş tarzıyla örtüştüğü açıktır. Bulanık mantık, öncüller bulanık önermeler olduğu çn, öncüllere dayanarak çıkarımı yapılan önermenn de bulanık br önerme olması kaçınılmazdır (Özkan, 2003, 142). 4. BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA 4.1. Bulanık Ortamda Karar Verme Geleneksel br karar verme problem, altı bleşenden oluşur. Bu bleşenler sırasıyla karar verc, amaç, karar ölçütü, seçenekler, olaylar ve sonuç olarak fade edleblr. Burada, amaç bleşen br maksmzasyon veya mnmzasyon şlem olarak yorumlanablr. Fayda, kar, gelr veya malyet fonksyonları se karar ölçütlern oluşturur. Evrensel br küme, seçenekler kümes olarak kabul edleblr. Evrensel kümenn hang elemanlarının karar problemnn çözümü olarak kabul edlp edlemeyeceğn fade eden kısıtlayıcı koşulları se olayları belrler. Bu bakış açısından, mevcut durumu veya kısıtlayıcı koşullarını dkkate alarak, karar vercnn belrledğ amaç veya hedef doğrultusunda lerleme çabası, karar problemlernn özünü oluşturur. Bulanık br ortamda karar verme problem de yukarıda ele alınan bleşenlerle açıklanablr. Burada, söz konusu bleşenlerden karar verc ve seçenekler kümesnde herhang br bulanıklık olmadığı kabul edlmştr. Amaç ve karar ölçütü bleşenler se bulanıklık çereblr. Karar verc, amaç fonksyonu çn ulaşmak stedğ erşm düzeyn bulanık olarak belrleyeblr. Ayrıca, karar ölçütünü gösteren fonksyonun parametre değerler bulanık sayılarla tanımlanablr. Brbrn tamamlayan amaç ve karar ölçütü bleşenler, bulanık br hedef olarak ele alınablr. Dğer taraftan, olayları nteleyen ın parametre değerler ve/veya sağ taraf sabtler bulanık olablr. Ayrıca, da yer alan büyük eşt,eşt, küçük eşt lşklernde bazı toleranslara zn verleblr. Dolayısıyla, bulanık ortamdak olaylar bleşen bulanık olarak ele alınablr. Bulanık hedefler ve/veya bulanık la verlen br kararın bulanık olması kaçınılmazdır. Bulanık br karar, verlen hedefler ve ın uzlaştırılmasından belrlenen bulanık br küme olarak tanımlanır. Bulanık hedef ve bulanık ın br alt kümes olan bulanık karar kümes, bulanık kısıtlayıcı doyumunun ve bulanık hedef başarımının eşanlı olarak karşılanma dereces gösterr.

6 50 Eskşehr Osmangaz Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Clt:6 Sayı: 2 Aralık Bulanık Doğrusal Programlama Model Doğrusal programlama, sınırlı kaynakların en etkn bçmde nasıl kullanılması gerektğn saptama teknğ ve br karar verme aracıdır (Tütek vd., 1991). Dğer br tanımla doğrusal programlama, değşkenlere ve kısıtlayıcı şartlara bağlı kalarak amaca en y ulaşma teknğdr (Öztürk, 2002, 17). Geleneksel br doğrusal programlama model, amaç fonksyonu ve kısıtlayıcı kümes şeklnde k kısımda ele alınır. Geleneksel doğrusal programlama modelnde, dan hareketle uygun çözüm alanı veya olası çözümler kümes oluşturulur. Uygun çözüm alanı oluşturulurken temel olarak yapılan şlem, ın kesşm kümesnn belrlenmesdr. Belrlenen bu kesşm kümesnde yer alan olası seçenekler, amaç fonksyonunda değerlendrlr. Doğrusal programlama modellernde maksmzasyon veya mnmzasyon şeklnde oluşturulan amaç fonksyonları, kısıtlayıcı kümesne göre en uygun kılınır. Bu en uygulama sürecnde, amaç fonksyonlarının olabldğnce y değerler alması stenr. Dğer br deyşle, belrl br seçenekler kümesnn sağlayacağı fayda olabldğnce artırılmaya çalışılır. Bu nedenle, geleneksel doğrusal programlama problemlernde amaç fonksyonları, olası seçenekler en yden en kötüye doğru sıralayan br fayda fonksyonu olarak kabul edleblr. Bu bakış açısından, doğrusal programlama modellerndek amaç fonksyonlarının sınırlandırılmamış olduğu fade edleblr (Özkan, 2003, 161). Geleneksel doğrusal programlama modellernde, determnstk olarak fade edlen problemler çn en y çözüm araştırılır. Bu çözümün, karar vercy doyurup doyurmadığı doğrusal programlama modellernde ele alınmaz. Geleneksel doğrusal programlama modellernde doğrusallık, toplanablrlk, sınırlılık ve negatf olmama varsayımlarına ek olarak, kapalı br şeklde geçerl olan bazı varsayımlar vardır. Bunlar, her br kısıtlayıcının önem derecesnn eşt olması; da matematksel anlamda herhang br hlale zn verlmemes; sağ taraf sabtler(b ), teknoloj katsayıları(a j ) ve amaç fonksyonu katsayılarının(c j ) kesn olarak blnes; maksmzasyon veya mnmzasyonun tam zorunluluk olması şeklnde fade edleblr. Doğrusal programlama modellerndek bulanıklık, amaç fonksyonu ve kısıtlayıcı katsayılarının tam olarak blnmedğ ve modeldek bazı eştszlkler ve eştlkler çn net olmayan sınırların tanımlanableceğ anlamına gelr. Bunlar, eksk blgden veya yapısal durumdan kaynaklanablr. Örneğn, malyet olabldğnce azaltmak şeklndek br hedef, bulanık br amacı nteler. Dğer br deyşle, amaç fonksyonu çn belrlenen erşm düzey bulanık olarak fade edlr. Benzer olarak Ax<=b şeklnde fade edlen kısıtlayıcı kümesnde, <= şaretnn matematksel anlamına belrl br aralıkta tolerans gösterleblr. c j, b ve a j parametreler se sırasıyla aşağıda verlen anlamda bulanıklık çereblr. Br ürünün satış fyatının, dolayısıyla da bu üründen elde edlecek brm karın(c j ), rekabet, malyet vb. faktörlerle kesn olarak fade edlmes gerçekç bulunmayablr. Dğer taraftan, belrl br ürüne olan talep mktarı(b ) çoğu durumda tam olarak blnmez. Ayrıca,

7 Bulanık Hedef Programlama Ve Br Tekstl Frmasında Uygulama Örneğ 51 sthdam edlen şgücünden fazla mesa yapması stenebleceğ gb, şgücünün de greve gtmes söz konusu olablr. Benzer olarak, sthdam edlen vasıfsız şgücünün belrl br şte uzmanlaşması veya şgücündek tutarsızlıklar nedenyle şgücü kısıtlayıcısına lşkn teknoloj katsayıları(a j ) bulanıklık çereblr. Dolayısıyla c j, b ve a j katsayıları bulanık sayılarla veya bulanıklığı nteleyen tolerans aralıkları le fade edlr (Özkan, 2003, 162) Hedef Programlama Model Hedef programlama çok amaçlı karar problemlern göz önüne alan lk şletme blm yaklaşımlarından brdr. Bu kavram lk kez 1955 yılında Charnes, Cooper ve Ferguson tarafından ortaya atılmış; zamanla farklı yaklaşımları ve algortmaları temel alarak bugünkü genş br çalışma konusu kümesne dönüşmüştür (Render vd., 1991). Hedef programlama model, çok amaçlı programlama modellernn br türüdür. Optmzasyon düşüncesne dayanan çok amaçlı programlama modellernde, brbryle çelşen amaçları kısıtlayıcı kümesne göre eşanlı olarak doyuran br çözüm vektörünün belrlenmes amaçlanır. Hedef programlama modelnde se, karar vercnn doyurucu bulduğu br çözüm belrlenmeye çalışılır. Bu nedenle, hedef programlama modelnn optmzasyon düşüncesnden daha çok br doyum düşüncesne dayandığı söyleneblr. Hedef programlama model, doğrusal programlama model gb kısıtlayıcı kümes ve amaç fonksyonu şeklnde k bölümde nceleneblr. Br doğrusal programlama modelnde yer alan bütün fonksyonlar hedef programlama modelnn sadece kısıtlayıcı kümesn oluşturur. Hedef programlama modelnde, amaç fonksyonları çn ulaşılmak stenen erşm değerlern karar vercnn belrlemes gerekr. Bunun doğal br sonucu olarak, erşm değerl amaç fonksyonları br eştlk halnde kısıtlayıcı kümesne eklenr. Bu şlem her br hedef fonksyonu çn sapma değşkenlernn tanımlanmasını gerektrr. Sapma değşkenler, hedef fonksyonlarının erşm düzeylernden ne kadar uzaklaştığının ölçülmesn sağlar. Hedef programlama modelnde, hedefler çn belrlenen erşm düzeylernden oluşablecek sapmalar mnmze edlr (Özkan, 1994). Hedef programlama model, hedeflern öncelğne göre k türde düşünüleblr. Bunlardan lk, aynı terch öncelğn çeren hedef programlama modeldr. Burada, hedeflern görel önem brbrne eşttr ve bütün hedefler eşanlı olarak doyurulmaya çalışılır. İkncs se, hedeflern farklı terch özellklern çeren terch öncelkl hedef programlama modeldr. Burada, hedeflere lşkn hyerarşk br yapının karar verc tarafından ortaya konması ve söz konusu hedeflern en önemlden daha az önemlye doğru sıralanması gerekr. Bu sıralama şlem sözel olarak yapılableceğ gb, ağırlık kavramının kullanılmasıyla, sayısal olarak da

8 52 Eskşehr Osmangaz Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Clt:6 Sayı: 2 Aralık 2005 yapılablr. Bütün hedeflern aynı terch öncelğnde yer aldığı hedef programlama problemler ve ağırlıklı hedef programlama problemler smpleks yöntem le çözüleblr. Terch öncelkl hedef programlama modellernn çözümüne se uyarlamalı smpleks yöntemler veya ardışık optmzasyon yöntemyle ulaşılır (Wnston, 1994) Bulanık Hedef Programlama Model Hedef programlama modelnde, amaç fonksyonları, bunların erşm değerler ve determnstk olarak fade edlr. Hedeflere lşkn erşm değerlernn, hedeflern terch öncelkl sıralamasının ve ağırlıkların kesn olarak belrlenmes aslında oldukça zor br ştr (Rubn vd., 1984, ). Erşm değerler, hedeflern terch öncelkl sıralaması ve görel ağırlıklar çoğu kez karar vercnn sübjektf yargılarına dayanarak belrlenr. Hedef programlama modelndek bu sübjektflk olgusu, bulanık küme teors le ele alınablr. Bulanık küme teors hedef programlama modelne uygulandığı zaman, hedeflern erşm düzeyler ve terch öncelkler kesn olmayan fadelerle nteleneblr. Bulanık küme teors, karar verclern sübjektf yargılara dayanan hedefler çn, yaklaşık olarak... e eşt ve... den oldukça küçük gb br dln doğal yapısına göre fade edleblen erşm düzeylernn tanımlanmasına zn verr. Hedeflere lşkn bu tür tanımlamalar, bulanık kümelerde üyelk fonksyonları le ele alınır. Bu sayede, hedef programlama modelnn br optmzasyon düşüncesnden daha çok br doyum düşüncesne dayanma özellğ ön plana çıkarılmış olur. Hedeflern öncelk yapısına göre, bulanık hedef programlama model k şeklde ele alınablr. Bunlardan lk, bütün hedeflern aynı terch öncelğnde yer aldığı bulanık hedef programlama modeldr. Bu modelde, bütün hedefler eşanlı olarak doyuran br çözüm belrlenr. İkncs se, hedeflern farklı terch öncelklernde yer alabldğ terch öncelkl bulanık hedef programlama modeldr. Bu modelde, karar vercnn terch öncelğn dkkate alan br çözüm belrlenmeye çalışılır. Hedefler çn belrlenen erşm düzeylernn bulanık olduğu varsayımı le, genelleştrlmş br bulanık hedef programlama model aşağıdak gb fade edlr (Özkan, 1994, = 181): (Ax) b ; = 1,2,,m 1 (Ax) b ; = m 1 +1,,m 2 (Ax) b ; = m 2 +1,,m 3 Bulanık hedefler Bulanık olmayan

9 Bulanık Hedef Programlama Ve Br Tekstl Frmasında Uygulama Örneğ 53 (Ax) l {=,, } b 1 ; l=1,2,,p x j 0 ; j=1,2,,n = Burada,, smgeler sırasıyla =,, smgelernn bulanıklaştırılmış haldr. Bu modelde, nc hedef çn karar vercnn belrledğ erşm düzey b le gösterlmştr. Geleneksel küme teors le bulanık küme teors arasındak temel fark, üyelk fonksyonlarıdır. Geleneksel br küme sadece br üyelk fonksyonuyla nteleneblrken, bulanık br küme teork olarak sonsuz sayıda üyelk fonksyonuyla nteleneblr. Bulanık kümelere lşkn üyelk fonksyonları keskl ve sürekl, parametrk ve parametrk olmayan, smetrk ve smetrk olmayan şeklnde sınıflandırılablr. Bulanık hedefler lteratürde üçgensel, kz kenar, parçalı doğrusal, ç bükey bçml parçalı doğrusal, yarı ç bükey bçml parçalı doğrusal, s-bçml parçalı doğrusal ve dış bükey bçml parçalı doğrusal şeklnde farklı özellktek üyelk fonksyonları le ntelenmştr. Söz konusu üyelk fonksyonları genellkle karar verc le görüşülerek oluşturulur. Bulanık br hedefn üyelk fonksyonu, kavramların uygulamadak anlamına dayanarak sezgsel olarak da oluşturulablr. Ayrıca, üyelk fonksyonları bulanık küme teorsnn esasını oluşturduğu çn, üyelk fonksyonları belrlendkten sonra bulanık küme teorsnde bulanık olan herhang br şey kalmadığı söylenr. Bulanık hedef programlama çn gelştrlen çözüm yaklaşımlarının brçoğunda, bulanık hedefler şlemsel kolaylık sağlaması nedenyle Zmmermann tp üyelk fonksyonları le ntelenmştr. Bulanık hedefler çn Zmmermann tp üyelk fonksyonları aşağıdak gb fade edlr : (1) 0 ; eğer (Ax) b -d se = (Ax) b μ (x) = 1- (= 1,2,,m 1 ) 1- b ( Ax) d ( Ax) b d ; eğer b -d (Ax) b se ; eğer b (Ax) b +d se

10 54 Eskşehr Osmangaz Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Clt:6 Sayı: 2 Aralık ; eğer (Ax) b +d se (2) 0 ; eğer (Ax) b +d se (Ax) b μ (x) = 1- b ( Ax) d ; eğer b (Ax) b +d se (= m 1 +1,,m 2 ) 1 ; eğer (Ax) b se (3) 0 ; eğer (Ax) b -d se (Ax) b μ (x) = 1- ( Ax) b d ; eğer b -d (Ax) b se (= m 2 +1,,m 3 ) 1 ; eğer (Ax) b se (4) Burada, nc bulanık hedef çn karar vercnn belrledğ erşm değer b le, bu erşm değernden oluşacak sapma çn kabul edleblr tolerans mktarı se d le gösterlmştr. Bulanık erşm değerl hedef programlama model lk olarak Narasmhan tarafından ele alınmıştır. Narasmhan ın yaklaşımı aşağıda verlen kısıtlayıcı kümesnden çözüm vektörü x n belrlenmes şeklnde fade edlr. = (Ax) b =1,2,...,m 1 x j 0 j=1,2,...,n (5)

11 Bulanık Hedef Programlama Ve Br Tekstl Frmasında Uygulama Örneğ 55 Narasmhan, bulanık hedefler bulanık eştlkler olarak kabul ederek, onları üçgensel üyelk fonksyonları le ntelemştr. Zmmermann ın bulanık doğrusal programlama model çn gelştrdğ çözüm yaklaşımından esnlenen Narasmhan, bulanık hedef programlama modelnn çözümünü bulanık karar kümes kavramına dayanarak belrlemeye çalışmıştır. Bu yaklaşım, bulanık karar kümesnn en yüksek üyelk derecel elemanının belrlenmesn, br anlamda da bulanık hedeflern üyelk derecelernn artırılmasını amaçlar. Bunun çn, aşağıda verlen problemn çözümü gerekr (Özkan, 1994, 183): μ D ( x M ~ ) = max (mn[ x 0 μ ( x )]) (6) Bu problem çözeblmek çn bulanık hedefler nteleyen üyelk fonksyonlarını eştlk 6 da yerne koymamız gerekr. Fakat bu durumda br zorlukla karşılaşırız. Bu zorluk, nc üyelk fonksyonunun doğrusal k fonksyon le tanımlanmasından kaynaklanır. Üyelk fonksyonlarını üyelk derecesnn 0 dan 1 e doğru arttığı parça (kısım) ve 1 den 0 a doğru azaldığı parça(kısım) olarak ele alınırsa, söz konusu zorluğun üstesnden gelneblr. Böylece, bulanık karar kümesnn en yüksek üyelk derecel elemanının belrlenmes problem, k alt probleme dönüştürülmüş olur. Dğer br fadeyle, x M vektörünün [b -d, b ] ve [b, b +d ] aralıklarından hangsnde yer aldığı belrlenmeye çalışılır. Bu düşünceden hareketle, nc bulanık hedef çn aşağıda verlen alt problemler oluşturulur (Narasmhan, 1980): 1. problem: 2. problem: max{mn[1 x 0 b (Ax) ]} d max{mn[1 x 0 (Ax) b d ]} b -d (Ax) b b (Ax) b +d = 1,2,,m 1 = 1,2,,m 1 (7)

12 56 Eskşehr Osmangaz Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Clt:6 Sayı: 2 Aralık 2005 Bulanık hedeflere erşme derecesn gösteren λ değşken tanımlanırsa, bu problemler doğrusal programlama problemler olarak fade edlr. 1. problem: 2. problem: 1- b ( Ax) d ( Ax) 1- b d b -d (Ax) b b (Ax) b +d = 1,2,,m 1 = 1,2,,m 1 Burada, x M vektörü herhang br bulanık hedef çn b -d (Ax) b eştszlğn doyururken, dğer br bulanık hedef çn b (Ax) b +d eştszlğn doyurablr. Bu nedenle, söz konusu alt problemler aşağıdak şeklde br araya getrlr (Özkan, 1994, 185). (8) b 1- ( Ax) d Bazı ler çn b -d (Ax) b

13 Bulanık Hedef Programlama Ve Br Tekstl Frmasında Uygulama Örneğ 57 ( Ax) 1- b d Dğer ler çn b (Ax) b +d λ [ 0,1] x 0 Narasmhan yaklaşımında, m 1 adet bulanık hedefl br hedef programlama model çn, 2 m1 adet alt problem oluşturulur. Br doğrusal programlama dzsnn çözümünden oluşan Narasmhan yaklaşımında, oluşturulan alt problemlerden en yüksek λ değern veren problemn çözümü, bulanık hedef programlama modelnn çözümü olarak kabul edlr. (9) 5. UYGULAMA ÖRNEĞİ Bu makalede, uygulama; plk, kumaş, konfeksyon ve ev tekstlnde önde gelen frmalardan br olan DEBA( Denzl Basma Boya Sanay) üzernde yapılmıştır. Frmada üretmn pazar dağılımı %15 ç pyasa ve %85 hracat olarak gerçekleşmektedr. Kumaş, konfeksyon ve ev tekstl üreten bu frmada üretm merkez üç ana ayak üzerne kuruludur. Ham kumaşın mamul kumaşa dönüştürüldüğü ve müşterlere kend kolleksyonunun satıldığı boya terbye fabrkası, kend kumaşlarının ya da dışarıdan gelen kumaşların kullanılarak dünyanın en y frmalarına pantolon ve etek üretmnn yapıldığı konfeksyon fabrkası bulunmaktadır. Bunun yanı sıra desen ve renk çeştllğyle, konfeksyon kaltesndek kumaşıyla ev tekstl ürünler üretmnn yapıldığı ev tekstl üntes bulunmaktadır. Frmada %100 pamuk, %100 rayon, stretch, pamuk ağırlıklı dokuma kumaşların son şlemler ve satışı, rotasyon baskı sstemne göre reaktf, pgment ve ronjan baskı yapılır. Şablonlar, blgsayar programlarıyla hazırlanmaktadır. Reaktf boyama, pgment boyama, hazır gym konfeksyon üretm, ev tekstl üretm, jakarlı kumaş dokuma yapılır. Ürün kategorler; dokuma kumaşlar, %85 dokuma alt gym(pantolon-şort), %15 çarşaflar, yastık kılıfları ve nevresmlerdr. Kumaş üretm, konfeksyon, ev tekstl, kesm, son şlemler, yıkama brmler bulunmaktadır. Uygulama, frmanın konfeksyon fabrkası ve pamuklu ev tekstl grubu üzerne yapılmıştır. Konfeksyon fabrkası, dokuma kumaştan mamul, dış gym

14 58 Eskşehr Osmangaz Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Clt:6 Sayı: 2 Aralık 2005 üretm yapmaktadır.ürün grubunun %90 oranını pantolon ve şort üretmnn oluşturması nedenyle; uygulama bu k ürün üzerne gelştrlmştr. Kumaştan pakete kadar uzanan üretm çzgs, her aşamada yarı mamul kalte aşamasından geçmekte ve sıfır hata hedeflenmektedr. Üretm kalıplarını djtal olarak hazırlayıp serlendrmekte ve lazerl otomatk kesm maknesnde kesmektedr. Üretm çn gerekl olan her türlü aksesuar en kaltel yurt ç ve yurt dışı tedarkçlerden alınmaktadır. Tüm malzemeler üretm önces uygun performans testlerne tab tutulmaktadır. Üretm üntes 4 banttan oluşmakta olup en son teknoloj, elektronk ve otomat maknelernn kullanıldığı bantlarda günlük üretm beden ve operasyon bazında takp edlmektedr.üretm zleme programı sayesnde üretm çıktıları renk/beden ve hatta operasyon bazında günlük olarak takp edlmektedr.bu sayede üretmle lgl eksk yükleme vs. gb problemler önceden tespt ederek zamanında ve tam adetlerde yükleme yapılmaktadır. Ayrıca kırık ğne prosedürler ve ğne dedektörler sayesnde ürün kaltesnn yanı sıra güvenlğ de sağlanmaktadır. Dkm tamamlanan mallar yne frma bünyesndek modern yıkama tessnde yıkanmakta olup, enzm, slkon ve taş yıkama yapılarak görünüm özellkler kazandırılmaktadır. Uygulamada yalınlık olması açısından bölümler kesm, dkm ve ambalaj olarak belrlenmştr Uygulamanın Amacı Araştırmanın amacı, uygulamanın yapıldığı konfeksyon fabrkası ve pamuklu ev tekstl grubunun aylık üretm planını ve elde edeceğ karı, önce kesn verlerle doğrusal programlama model yardımıyla, daha sonra kar ve satış hedeflerne gösterlen tolerans mktarlarıyla beraber bulanık hedef programlama model le belrlemek ve modeller arasında br kıyaslama yapmaktır Uygulamanın Verler Frmanın konfeksyon fabrkasında üretlen br pantolonun satışından elde edlen kar 15 YTL. ve şortun satışından elde edlen kar se 10 YTL. dr. Frma yönetcs, pantolon ağırlıklı üretm yapmakta olup pazar payının korunması çn yaklaşık olarak 2500 adet pantolon satılması gerektğn düşünmektedr. Ayrıca, yönetc br ayda YTL. cvarında br kar elde etmek stemektedr. Üretm bölümlernn br aylık çalışma kapasteler le pantolon ve şort üretm çn stenen şlem süreler aşağıda verlmştr. Tablo 1. Pantolon ve şort üretm çn stenen şlem süreler İstenen Süre(dk.) Brm

15 Bulanık Hedef Programlama Ve Br Tekstl Frmasında Uygulama Örneğ 59 Bölümler Pantolon Şort Br aylık çalışma süres(dk.) Kesm 15,78 22, Dkm 12,24 15, Ambalaj Frmanın ev tekstl grubunda se üretlen br çarşafın satışından elde edlen kar 1,5 YTL., br yastık kılıfı satışından elde edlen kar 0,5 YTL. ve br nevresm takımından elde edlen kar se 3,5 YTL.dr. Frma, çarşaf ve yastık kılıfı ağırlıklı üretm yaptığı çn yaklaşık olarak 5000 adet çarşaf ve adet se yastık kılıfı satması gerektğn düşünmektedr. Üretm bölümlernn br aylık çalışma kapasteler le çarşaf, yastık kılıfı ve nevresm üretm çn stenen brm çalışma süreler aşağıda verlmştr. Tablo 2. Çarşaf, y. kılıfı, nevresm üretm çn stenen şlem süreler İstenen Brm Süre(dk.) Bölümler Çarşaf Y. kılıfı Nevresm Br aylık çalışma süres(dk.) Kesm 0,2 0,07 0, Dkm 1 0,6 0, Ambalaj 0,86 0,86 0, Modeln Uygulanması ve WnQSB le Değerlendrlmes Bu blgler ışığında, konfeksyon fabrkası ve pamuklu ev tekstl grubunun br aylık üretm planını ve elde edeceğ karı belrlemeye çalışalım. Üretlecek pantolon mktarını x 1 değşken le, üretlecek şort mktarını da x 2 değşken le göstererek önce bu problem doğrusal programlama model le çözersek; bu şletme, x 1 =2500 adet pantolon üretrse, x 2 =750 adet şort üretecek ve YTL. kar elde edecektr.

16 60 Eskşehr Osmangaz Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Clt:6 Sayı: 2 Aralık 2005 Tablo 3. Pantolon ve şort çn doğrusal programlama model le WnQSB çözümü İşletme, hedef karını ve üretmes gereken pantolon mktarını tam olarak belrledğnde, hedef karın tam olarak YTL ve üretlmes gereken pantolon mktarının 2500 adet olması stenmş, ancak hedef kardan YTL daha az elde edlmş ve hedef pantolon mktarı kadar üretlmştr. Üretlecek çarşaf mktarını y 1, yastık kılıfı mktarını y 2, ve nevresm mktarını y 3 değşken le göstererek problemn doğrusal programlama modelnn çözümü se şöyledr: Tablo 4. Çarşaf, y. kılıfı ve nevresm çn doğrusal programlama model le WnQSB çözümü

17 Bulanık Hedef Programlama Ve Br Tekstl Frmasında Uygulama Örneğ 61 Bu şletme, 5000 adet çarşaf ve adet yastık kılıfı üretrse YTL. kar elde edecektr. İşletme, hedef satış mktarı kadar çarşaf ve yastık kılıfı, 1744 adet se nevresm üretmştr. Bu problem bulanık hedef programlama model olarak fade edersek; Konfeksyon = fabrkası çn; 15x = 1 +10x (kar hedef 1YTL.) x (satış hedef) 15,78x 1 +22,22x (kesm kısıtlayıcısı) 12,24x 1 +15,79x (dkm kısıtlayıcısı) 30x 1 +60x (ambalaj kısıtlayıcısı) x 1, x 2 0

18 62 Eskşehr Osmangaz Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Clt:6 Sayı: 2 Aralık 2005 Pamuklu ev tekstl grubu çn; aynı kar düzeynde en az 2000 adet nevresm üretmes gerektğn düşünüyorsa; 1,5y = 1 +0,5y 2 +3,5y 3 =18604 ( 1 YTL.) y 1 = 5000 (satış hedef 1) y (satış hedef 2) y 3 =2000 0,2y 1 +0,07y 2 +0,34y (kesm kısıtlayıcısı) 1y 1 +0,6y 2 +0,6y (dkm kısıtlayıcısı) 0,86y 1 +0,86y 2 +0,86y (ambalaj kısıtlayıcısı) y 1, y 2, y 3 0 Konfeksyon fabrkası çn kar ve satış hedeflerne gösterlen tolerans mktarlarının şletme yönetcs tarafından sırayla YTL. ve 500 adet pantolon olarak belrlendğn kabul edelm. Bu durumda, bulanık hedeflere lşkn üyelk fonksyonlarını aşağıda verldğ şeklde fade edeblrz. μ = 1- (x) kar 0 ; eğer 15x 1 +10x (15x x2 ) 5000 ; eğer x 1 +10x ( 15x x2 ) ; eğer x 1 +10x ; eğer 15x 1 +10x se 0 ; eğer x

19 Bulanık Hedef Programlama Ve Br Tekstl Frmasında Uygulama Örneğ 63 μ satış (x ) = x1 500 ; eğer 2000 x x ; eğer 2500 x ; eğer x se Bulanık karar kümesnn en yüksek üyelk derecel elemanını belrlemek çn, bulanık hedeflern tanımlı oldukları [b -d, b ] ve [b, b +d ] aralıklarını dkkate almamız gerekr. Yukarıda verlen üyelk fonksyonlarını ncelersek, kar hedefnn [45000,50000] ve [50000,55000] aralıklarında, satış hedefnn se [2000,2500] ve [2500,3000] aralıklarında tanımlı olduğu görülür. X M vektörünün bu aralıkların 1 hanglernde yer aldığını bulablmek çn dört adet ( 2 m =2 2 =4) doğrusal programlama problemn çözmemz gerekr. Çünkü, modelde kar ve satış şeklnde k bulanık hedef vardır. Söz konusu doğrusal programlama problemler ve bu problemlern WnQSB programıyla elde edlen çözüm değerler aşağıda verldğ gbdr. (15x 1 +10x 2 ) [45000,50000] ve x 1 [2000,2500] aralıkları çn oluşturulan model: 15,78x 1 +22,22x ,78x 1 +22,22x ,24x 1 +15,79x ,24x 1 +15,79x x 1 +60x x 1 +60x (15x x2 ) x 1 +10x λ x 1 +10x x 1 +10x Optmal Çözüm X 1 =2500 X 2 =750 λ =0 15x 1 +10x

20 64 Eskşehr Osmangaz Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Clt:6 Sayı: 2 Aralık x x λ x x x λ [0,1] λ 1 x 1, x 2 0 x 1, x 2, λ 0 Tablo 5. Pantolon ve şort çn (15x 1 +10x 2 ) [45000,50000] ve x 1 [2000,2500] aralıklarında WnQSB çözümü: (15x 1 +10x 2 ) [45000,50000] ve x 1 [2500,3000] aralıkları çn oluşturulan model:

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Clt:3 Sayı: Celal Bayar Ünverstes İ.İ.B.F. MANİSA Bulanık Araç Rotalama Problemlerne Br Model Öners ve Br Uygulama Doç. Dr. İbrahm GÜNGÖR Süleyman Demrel Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre 1 DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cnemre 2 BİRİNCİ BÖLÜM HEDEF PROGRAMLAMA 1.1 Grş Karar problemler amaç sayısına göre tek amaçlı ve çok amaçlı

Detaylı

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU 6.07.0 ÇOKLU REGRESON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-ON KATSAILARININ ORUMU ÇOKLU REGRESON MODELİ Ekonom ve şletmeclk alanlarında herhang br bağımlı değşken tek br bağımsız

Detaylı

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 5-7 Kasım 5 ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN

Detaylı

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE BAÜ Fen Bl. Enst. Dergs (6).8. YAYII YÜK İE YÜKENİŞ YAPI KİRİŞERİNDE GÖÇE YÜKÜ HESABI Perhan (Karakulak) EFE Balıkesr Ünverstes ühendslk marlık Fakültes İnşaat üh. Bölümü Balıkesr, TÜRKİYE ÖZET Yapılar

Detaylı

TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ

TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ ZKÜ Sosyal Blmler Dergs, Clt 3, Sayı 6, 2007, ss. 109 125. TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ Yrd.Doç.Dr. Ahmet ERGÜLEN Nğde

Detaylı

PROJE PLANLAMASINDA BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI. Müh. Ramadan VATANSEVER

PROJE PLANLAMASINDA BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI. Müh. Ramadan VATANSEVER İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PROJE PLANLAMASINDA BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI YÜKSEK LİSANS TEZİ Müh. Ramadan VATANSEVER Anablm Dalı: İşletme Mühendslğ Programı: İşletme

Detaylı

MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİNDE ÇOK ÖZELLİKLİ KARAR VERME VE ÇÖZÜME YÖNELİK GELİŞTİRİLEN BİREYSEL KARİYER PLANLAMA PROGRAMI

MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİNDE ÇOK ÖZELLİKLİ KARAR VERME VE ÇÖZÜME YÖNELİK GELİŞTİRİLEN BİREYSEL KARİYER PLANLAMA PROGRAMI MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİNDE ÇOK ÖZELLİKLİ KARAR VERME VE ÇÖZÜME YÖNELİK GELİŞTİRİLEN BİREYSEL KARİYER PLANLAMA PROGRAMI Fath ÇİL GAZİ ÜNİVERSİTESİ Mühendslk Mmarlık Fakültes Endüstr Mühendslğ Bölümü 4. Sınıf

Detaylı

BİR UN FABRİKASINDA HEDEF PROGRAMLAMA UYGULAMASI

BİR UN FABRİKASINDA HEDEF PROGRAMLAMA UYGULAMASI BİR UN FABRİKASINDA HEDEF PROGRAMLAMA UYGULAMASI Abdullah Oktay DÜNDAR * Muammer ZERENLER ** ÖZET İşletmeler günümüz rekabet ortamının çalkantılı doğasında faalyetlern sürdürürken, sahp oldukları kıt kaynakları

Detaylı

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MATEMATİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ SOFT KÜMELER VE BAZI SOFT CEBİRSEL YAPILAR.

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MATEMATİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ SOFT KÜMELER VE BAZI SOFT CEBİRSEL YAPILAR. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MATEMATİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ SOFT KÜMELER VE BAZI SOFT CEBİRSEL YAPILAR Ebubekr İNAN DANIŞMAN Yrd. Doç. Dr. Mehmet Al ÖZTÜRK ADIYAMAN 2011 Her

Detaylı

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi Harta Teknolojler Elektronk Dergs Clt: 5, No: 1, 2013 (61-67) Electronc Journal of Map Technologes Vol: 5, No: 1, 2013 (61-67) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com e-issn: 1309-3983 Makale

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Journal of Engneerng and atural Scences Mühendslk ve Fen Blmler Dergs Sgma 9, -4, 0 Research Artcle / Araştırma Makales FUZZY TOPSIS METHODS I GROUP DECISIO MAKIG AD A APPLICATIO FOR BAK BRACH LOCATIO

Detaylı

PRODUCTION PLANNING BASED ON GOAL PROGRAMMING FOR MASS CUSTOMIZATION IN A COMPANY

PRODUCTION PLANNING BASED ON GOAL PROGRAMMING FOR MASS CUSTOMIZATION IN A COMPANY BİR İŞLETMEDE KİTLESEL ÖZEL ÜRETİME YÖNELİK HEDEF PROGRAMLAMA TABANLI ÜRETİM PLANLAMA PRODUCTION PLANNING BASED ON GOAL PROGRAMMING FOR MASS CUSTOMIZATION IN A COMPANY ESRA AKBAL Başkent Ünverstes Lsansüstü

Detaylı

PORTFÖY OPTİMİZASYONU. Doç.Dr.Aydın ULUCAN

PORTFÖY OPTİMİZASYONU. Doç.Dr.Aydın ULUCAN PORTFÖY OPTİMİZASYOU Doç.Dr.Aydın ULUCA KARAR VERME Karar verme, ş dünyasının çalışmasını sağlayan temel unsurlardandır. Tüm yönetcler, bulundukları faalyet alanı ve kademelernden bağımsız olarak stratejk

Detaylı

Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemleri ile Tekstil Sektöründe Finansal Performans Ölçümü

Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemleri ile Tekstil Sektöründe Finansal Performans Ölçümü Sosyal Blmler 8/1 (010) s 19516 SOSYAL BİLİMLER Yıl : 010 Clt :8 Sayı :1 Celal Bayar Ünverstes S.B.E. Bulanık Analtk Hyerarş Sürec ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemler le Tekstl Sektöründe

Detaylı

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yayın Gelş Tarh: 18.02.2011 Clt: 13, Sayı: 1, Yıl: 2011, Sayfa: 21-37 Yayına Kabul Tarh: 17.03.2011 ISSN: 1302-3284 ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK

Detaylı

TRANSPORT PROBLEMI için GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI

TRANSPORT PROBLEMI için GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI Yönetm, Yl 9, Say 28, Ekm - 1997,5.20-25 TRANSPORT PROBLEMI ÇIN GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI Dr. Erhan ÖZDEMIR I.Ü. Teknk Blmler M.Y.O. L.GIRIs V AM transport problemlerne en düsük malyetl baslangç çözüm

Detaylı

ERGONOMİK KOŞULLAR ALTINDA MONTAJ HATTI DENGELEME

ERGONOMİK KOŞULLAR ALTINDA MONTAJ HATTI DENGELEME ERGONOMİK KOŞULLAR ALTINDA MONTAJ HATTI DENGELEME Pamukkale Ünverstes Fen Blmler Ensttüsü Yüksek Lsans Tez Endüstr Mühendslğ Anablm Dalı Elf ÖZGÖRMÜŞ Danışman: Yrd. Doç. Dr. Özcan MUTLU Ağustos, 2007 DENİZLİ

Detaylı

TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMLERİNİN KOMBİNASYONU: OTEL İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA

TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMLERİNİN KOMBİNASYONU: OTEL İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMLERİNİN KOMBİNASYONU: OTEL İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA Yrd. Doç. Dr. Meltem KARAATLI * Yrd. Doç. Dr. Gonca DAVRAS ** ÖZ Otel şletmelernde,

Detaylı

AN IMPLEMENTATION OF INTEGRATED MULTI-CRITERIA DECISION MAKING TECHNIQUES FOR ACADEMIC STAFF RECRUITMENT

AN IMPLEMENTATION OF INTEGRATED MULTI-CRITERIA DECISION MAKING TECHNIQUES FOR ACADEMIC STAFF RECRUITMENT Journal of Management, Marketng and Logstcs (JMML), ISSN: 48-6670 Year: 04 Volume: Issue: AN IMPLEMENTATION OF INTEGRATED MULTI-CRITERIA DECISION MAKING TECHNIQUES FOR ACADEMIC STAFF RECRUITMENT Kemal

Detaylı

FİNANSAL MODELLEME. Doç.Dr.Aydın ULUCAN Hacettepe Üniversitesi

FİNANSAL MODELLEME. Doç.Dr.Aydın ULUCAN Hacettepe Üniversitesi FİNANSAL MODELLEME Doç.Dr.Aydın ULUCAN Hacettepe Ünverstes KARAR VERME Karar verme, ş dünyasının çalışmasını sağlayan temel unsurlardandır. Tüm yönetcler, bulundukları faalyet alanı ve kademelernden bağımsız

Detaylı

Obtaining Classical Reliability Terms from Item Response Theory in Multiple Choice Tests

Obtaining Classical Reliability Terms from Item Response Theory in Multiple Choice Tests Ankara Unversty, Journal of Faculty of Educatonal Scences, year: 26, vol: 39, no: 2, 27-44 Obtanng Classcal Relablty Terms from Item Response Theory n Multple Choce Tests Hall Yurdugül * ABSTRACT: The

Detaylı

Bulanık TOPSIS ve Bulanık VIKOR Yöntemleriyle Alışveriş Merkezi Kuruluş Yeri Seçimi ve Bir Uygulama

Bulanık TOPSIS ve Bulanık VIKOR Yöntemleriyle Alışveriş Merkezi Kuruluş Yeri Seçimi ve Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Clt: 14 Sayı: 3 Temmuz 2014 ss. 463-479 Bulanık TOPSIS ve Bulanık VIKOR Yöntemleryle Alışverş Merkez Kuruluş Yer Seçm ve Br Uygulama Selecton of Shoppng Center

Detaylı

a IIR süzgeç katsayıları ve N ( M) de = s 1 (3) 3. GÜRÜLTÜ GİDERİMİ UYGULAMASI

a IIR süzgeç katsayıları ve N ( M) de = s 1 (3) 3. GÜRÜLTÜ GİDERİMİ UYGULAMASI Fırat Ünverstes-Elazığ MİTRAL KAPAK İŞARETİ ÜZERİNDEKİ ANATOMİK VE ELEKTRONİK GÜRÜLTÜLERİN ABC ALGORİTMASI İLE TASARLANAN IIR SÜZGEÇLERLE SÜZÜLMESİ N. Karaboğa 1, E. Uzunhsarcıklı, F.Latfoğlu 3, T. Koza

Detaylı

Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI

Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 4, Sayı 1, 3 6 Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI H. BİRCAN, Y. KARAGÖZ ve Y. KASAPOĞLU

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNDEN AHP VE TOPSIS İLE KAMP YERİ SEÇİMİ

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNDEN AHP VE TOPSIS İLE KAMP YERİ SEÇİMİ KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNDEN AHP VE TOPSIS İLE KAMP YERİ SEÇİMİ Burak KARAHAN Burak PEKEL Neşet BEDİR Cavt CAN Kırıkkale -2014-

Detaylı

DAĞITIM STRATEJİLERİNİN OLUŞTURULMASINA YÖNELİK MODEL OLUŞTURMA: BİR TÜRK FİRMASI ÜZERİNE ÖRNEK UYGULAMA

DAĞITIM STRATEJİLERİNİN OLUŞTURULMASINA YÖNELİK MODEL OLUŞTURMA: BİR TÜRK FİRMASI ÜZERİNE ÖRNEK UYGULAMA ZKÜ Sosyal Blmler Dergs, Clt 2, Sayı 4, 2006, ss. 123 145. DAĞITIM STRATEJİLERİNİN OLUŞTURULMASINA YÖNELİK MODEL OLUŞTURMA BİR TÜRK FİRMASI ÜZERİNE ÖRNEK UYGULAMA Yrd. Doç. Dr. Ahmet ERGÜLEN Nğde Ünverstes

Detaylı

YAZILIM GELİŞTİRME PROJELERİNİN GERÇEK OPSİYON DEĞERLEME MODELİYLE ÇOK ÖLÇÜTLÜ BULANIK DEĞERLEMESİ

YAZILIM GELİŞTİRME PROJELERİNİN GERÇEK OPSİYON DEĞERLEME MODELİYLE ÇOK ÖLÇÜTLÜ BULANIK DEĞERLEMESİ İstanbul Tcaret Ünverstes Fen Blmler Dergs Yıl: 8 Sayı: 5 Bahar 009/ s. 3-6 YAZILIM GELİŞTİRME PROJELERİNİN GERÇEK OPSİYON DEĞERLEME MODELİYLE ÇOK ÖLÇÜTLÜ BULANIK DEĞERLEMESİ A. Çağrı TOLGA, Cengz KAHRAMAN

Detaylı

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre Devre Analz Teknkler DEE AAĐZ TEKĐKEĐ Bu zamana kadar kullandığımız Krchoffun kanunları ve Ohm kanunu devre problemlern çözmek çn gerekl ve yeterl olan eştlkler sağladılar. Fakat bu kanunları kullanarak

Detaylı

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi Fumonc 3 rado net kablosuz duman dedektörü Kracılar ve mülk sahpler çn blg Tebrk ederz! Darenze akıllı fumonc 3 rado net duman dedektörler monte edlmştr. Bu şeklde ev sahbnz yasal donanım yükümlülüğünü

Detaylı

BALİ KHO BİLİM DERGİSİ CİLT:23 SAYI:2 YIL:2013. BULANIK BOYUT ANALİZİ ve BULANIK VIKOR İLE BİR ÇNKV MODELİ: PERSONEL SEÇİMİ PROBLEMİ.

BALİ KHO BİLİM DERGİSİ CİLT:23 SAYI:2 YIL:2013. BULANIK BOYUT ANALİZİ ve BULANIK VIKOR İLE BİR ÇNKV MODELİ: PERSONEL SEÇİMİ PROBLEMİ. BULANIK BOYUT ANALİZİ ve BULANIK VIKOR İLE BİR ÇNKV MODELİ: PERSONEL SEÇİMİ PROBLEMİ Özkan BALİ ÖZET Personel seçm organzasyonların başarısını etkleyen en öneml problemlerden brdr. Bu seçm, belrszlk çeren

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs, Clt 0, Sayı 3, 04, Sayfalar 85-9 Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs Pamukkale Unversty Journal of Engneerng Scences PREFABRİK ENDÜSTRİ YAPIARININ ARMONİ

Detaylı

Pamukta Girdi Talebi: Menemen Örneği

Pamukta Girdi Talebi: Menemen Örneği Ege Ünv. Zraat Fak. Derg., 2002, 39 (3): 88-95 ISSN 1018-8851 Pamukta Grd Taleb: Menemen Örneğ Bülent MİRAN 1 Canan ABAY 2 Chat Günden 3 Summary Demand for Inputs n Cotton Producton: The Case of Menemen

Detaylı

Maliyetlerinin Bulanık Mantık (Fuzzy Logıc) Yaklaşımı Đle Yönetilmesi ve Finansal Performans Üzerindeki Etkisinin Đncelenmesi

Maliyetlerinin Bulanık Mantık (Fuzzy Logıc) Yaklaşımı Đle Yönetilmesi ve Finansal Performans Üzerindeki Etkisinin Đncelenmesi Yrd. Doç. Dr. Al Deran Yrd. Doç. Dr. Ahmet Ergülen Taşıma Malyetlernn Bulanık Mantık (Fuzzy Logıc) Yaklaşımı Đle Yönetlmes ve Fnansal Performans Üzerndek Etksnn Đncelenmes Yrd. Doç. Dr. Ahmet ERGÜLEN Yrd.

Detaylı

BULANIK AKIŞ TİPİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇOK AMAÇLI GENETİK ALGORİTMA

BULANIK AKIŞ TİPİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇOK AMAÇLI GENETİK ALGORİTMA Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gaz Unv. Clt 22, No 4, 855-862, 2007 Vol 22, No 4, 855-862, 2007 BULANIK AKIŞ TİPİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ İÇİN ÇOK AMAÇLI GENETİK ALGORİTMA İzzettn TEMİZ ve

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ Emel KOCADAYI EGE ÜNİVERSİTESİ MÜH. FAK., KİMYA MÜH. BÖLÜMÜ, 35100-BORNOVA-İZMİR ÖZET Bu projede, Afyon Alkalot Fabrkasından

Detaylı

Bitkisel Ürün Sigortası Yaptırma İsteğinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği

Bitkisel Ürün Sigortası Yaptırma İsteğinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği Atatürk Ünv. Zraat Fak. Derg., 42 (2): 153-157, 2011 J. of Agrcultural Faculty of Atatürk Unv., 42 (2): 153-157, 2011 ISSN : 1300-9036 Araştırma Makales/Research Artcle Btksel Ürün Sgortası Yaptırma İsteğnn

Detaylı

TEKNOLOJİ BAĞIMLI YAŞAMIN MATEMATİKSEL DESENLERİ-I

TEKNOLOJİ BAĞIMLI YAŞAMIN MATEMATİKSEL DESENLERİ-I TEKNOLOJİ BAĞIMLI YAŞAMIN MATEMATİKSEL DESENLERİ-I Fevz ÜNLÜ *, Esra DALAN YILDIRIM **,Şule AYAR *** ÖZET: Evren her an nano-önces, nano, mkro, normal, makro ve makro-ötes gözler le gözlemlermze açıktır.

Detaylı

Hasar sıklıkları için sıfır yığılmalı kesikli modeller

Hasar sıklıkları için sıfır yığılmalı kesikli modeller www.statstkcler.org İstatstkçler Dergs 5 (01) 3-31 İstatstkçler Dergs Hasar sıklıkları çn sıfır yığılmalı keskl modeller Sema Tüzel Hacettepe Ünverstes Aktüerya Blmler Bölümü 06800-Beytepe, Ankara, Türkye

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:134-4141 Makne Teknolojler Elektronk Dergs 28 (1) 61-68 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Kısa Makale Tabakalı Br Dskn Termal Gerlme Analz Hasan ÇALLIOĞLU 1, Şükrü KARAKAYA 2 1

Detaylı

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH Dr Türkmen Göksel Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu makalede teknoloj sevyesnn pyasa rekabet ve refah sevyes üzerndek etkler matematksel br model le ncelenecektr

Detaylı

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yıl: 2007/2, Sayı: 6 Journal of Suleyman Demrel Unversty Insttue of Socal Scences Year: 2007/2, Number: 6 KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM

Detaylı

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2 Journal of Yasar Unversty 2010 3294-3319 KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ Dr. Al Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selm Adem HATIRLI 2 ÖZET Bu çalışmada, Batı Akdenz Bölges kent merkezlernde

Detaylı

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI A. DNYİN AMACI : Bast ser ve bast paralel drenç devrelern analz edp kavramak. Voltaj ve akım bölücü kurallarını kavramak. Krchoff kanunlarını deneysel olarak uygulamak. B. KULLANILACAK AAÇ V MALZML : 1.

Detaylı

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi 01.01.2015 tarh ve 29223 sayılı Resm Gazetede yayımlanmıştır. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem

Detaylı

Muhasebe ve Finansman Dergisi

Muhasebe ve Finansman Dergisi Muhasebe ve Fnansman Dergs Ocak/2012 Farklı Muhasebe Düzenlemelerne Göre Hazırlanan Mal Tablolardan Elde Edlen Fnansal Oranlar İle Şrketlern Hsse Sened Getrler Ve Pyasa Değerler Arasındak İlşk Ahmet BÜYÜKŞALVARCI

Detaylı

ĠMKB 100 ENDEKSĠ ĠÇĠN OPTĠMAL PORTFÖY SEÇĠMĠ MODEL ÖNERĠSĠ

ĠMKB 100 ENDEKSĠ ĠÇĠN OPTĠMAL PORTFÖY SEÇĠMĠ MODEL ÖNERĠSĠ ĠMKB 100 ENDEKSĠ ĠÇĠN OPTĠMAL PORTFÖY SEÇĠMĠ MODEL ÖNERĠSĠ ÖZET Sbel ATAN * Snan METE ** ġenol ALTAN *** Murat ATAN **** Menkul kıymetlern dğer yatırım araçlarına göre daha yüksek getrler sağlaması bunlar

Detaylı

ANADOLU ÜNivERSiTESi BiliM VE TEKNOLOJi DERGiSi ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CiltNol.:2 - Sayı/No: 2 : 413-417 (2001)

ANADOLU ÜNivERSiTESi BiliM VE TEKNOLOJi DERGiSi ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CiltNol.:2 - Sayı/No: 2 : 413-417 (2001) ANADOLU ÜNvERSTES BlM VE TEKNOLOJ DERGS ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CltNol.:2 - Sayı/No: 2 : 413-417 (1) TEKNK NOTrrECHNICAL NOTE ELEKTRK ARK FıRıNıNDA TERMODNAMGN KNC YASASıNıN

Detaylı

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm Resm Gazetenn 29.12.2012 tarh ve 28512 sayılı le yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket Bu Doküman

Detaylı

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm EK-1 TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ

FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ 1 Nasır Çoruh, Tarık Erfdan, 3 Satılmış Ürgün, 4 Semra Öztürk 1,,4 Kocael Ünverstes Elektrk Mühendslğ Bölümü 3 Kocael Ünverstes Svl Havacılık Yüksekokulu ncoruh@kocael.edu.tr,

Detaylı

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular Basel II Geçş Sürec Sıkça Sorulan Sorular Soru No: 71 Cevaplanma Tarh: 06.03.2012 İlgl Hüküm: --- Konu: Gayrmenkul İpoteğyle Temnatlandırılmış Alacaklar İçn KR510AS Formunun Doldurulmasına İlşkn Örnek

Detaylı

BIST da Demir, Çelik Metal Ana Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performans Analizi: VZA Süper Etkinlik ve TOPSIS Uygulaması

BIST da Demir, Çelik Metal Ana Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performans Analizi: VZA Süper Etkinlik ve TOPSIS Uygulaması EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Clt: 4 Sayı: Ocak 04 ss. 9-9 BIST da Demr, Çelk Metal Ana Sanay Sektöründe Faalyet Gösteren İşletmelern Fnansal Performans Analz: VZA Süper Etknlk ve TOPSIS Uygulaması

Detaylı

TEKLİF MEKTUBU SAĞLIK BAKANLIĞI_. '.. m

TEKLİF MEKTUBU SAĞLIK BAKANLIĞI_. '.. m SAĞLIK BAKANLIĞI TC Kayıt No: 133709 TURKIYE KAMU HASTANELERI KURUMU ı TRABZON ILI KAMU HASTANELERI BIRLIGI GENEL SEKRETERLIGI Kanun Eğtm Araştırma Hastanes TEKLİF MEKTUBU Sayı : 23618724 12.10.2015 Konu

Detaylı

İstanbul Ünverstes İşletme Fakültes Dergs Istanbul Unversty Journal of the School of Busness Admnstraton Clt/Vol:39, Sayı/No:2,, 310-334 ISSN: 1303-1732 www.fdergs.org Stokastk envanter model kullanılarak

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Journal of Engneerng and Natural Scences Mühendslk ve Fen Blmler Dergs Sgma 31, 203-213, 2013 Research Artcle / Araştırma Makales ANALYTIC NETWORK PROCESS AND TOPSIS METHODS WITH SELECTION OF OPTIMAL INVESTMENT

Detaylı

TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA

TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Araştırma Makaleler TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Dr., Dokuz Eylül Ünverstes, İİBF İşletme Bölümü erhan.demrel@deu.edu.tr ÖZET Ekonomk faalyetlern

Detaylı

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Murat ATAN - Araş. Gör. Gaye KARPAT ÇATALBAŞ 2 ÖZET Bu çalışma, Türk bankacılık sstem çnde faalyet gösteren tcar bankaların

Detaylı

YAŞAM ÇÖZÜMLEMESİNDE AYKIRI DEĞERLER OUTLIERS IN SURVIVAL ANALYSIS

YAŞAM ÇÖZÜMLEMESİNDE AYKIRI DEĞERLER OUTLIERS IN SURVIVAL ANALYSIS YAŞAM ÇÖZÜMLEMESİNDE AYKIRI DEĞERLER OUTLIERS IN SURVIVAL ANALYSIS NURAY TUNCER PROF. DR. DURDU KARASOY Tez Danışmanı Hacettepe Ünverstes Lsansüstü Eğtm-Öğretm Yönetmelğnn İstatstk Anablm Dalı İçn Öngördüğü

Detaylı

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/journal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

EVRİMSEL ALGORİTMA İLE SINIRLANDIRMALI DİNAMİK OPTİMİZASYON

EVRİMSEL ALGORİTMA İLE SINIRLANDIRMALI DİNAMİK OPTİMİZASYON EVRİMEL ALGORİTMA İLE INIRLANDIRMALI DİNAMİK OPTİMİZAYON Ş. BALKU, R. BERBER Ankara Ünvetes Mühendslk Fakültes, Kmya Mühendslğ Bölümü Tandoğan, 06100 Ankara ÖZET Aktf çamur proses atıksu arıtımında kullanılan

Detaylı

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR.

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR. EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATL RESMİ GAETEDE YAYNLANMŞTR. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

Eskşehr Osmangaz Ünverstes Müh.Mm.Fak.Dergs C.XX, S.2, 2007 Eng&Arch.Fac. Eskşehr Osmangaz Unversty, Vol..XX, No2, 2007 Makalenn Gelş Tarh.2.2006 Makalenn Kabul Tarh 08.06.2007 YENİDEN ÜRETİM SİSTEMLERİNDE

Detaylı

Biyomedikal Amaçlı Basınç Ölçüm Cihazı Tasarımı

Biyomedikal Amaçlı Basınç Ölçüm Cihazı Tasarımı Byomedkal Amaçlı Basınç Ölçüm Chazı Tasarımı Barış Çoruh 1 Onur Koçak 2 Arf Koçoğlu 3 İ. Cengz Koçum 4 1 Ayra Medkal Yatırımlar Ltd. Şt, Ankara 2,4 Byomedkal Mühendslğ Bölümü, Başkent Ünverstes, Ankara,

Detaylı

AHP-TOPSIS YÖNTEMİNE DAYALI TEDARİKÇİ SEÇİMİ UYGULAMASI *

AHP-TOPSIS YÖNTEMİNE DAYALI TEDARİKÇİ SEÇİMİ UYGULAMASI * Ekonometr ve İstatstk Sayı:13 (12. Uluslararası Ekonometr, Yöneylem Araştırması, İstatstk Sempozyumu Özel Sayısı) 2011 1 22 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ AHP-TOPSIS

Detaylı

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Ünsal M.; Varol, A.: Soğutma Kulelernn Boyutlandırılması İçn Br Kuramsal 8 Mayıs 990, S: 8-85, Adana 4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Asaf Varol Fırat Ünverstes, Teknk Eğtm Fakültes,

Detaylı

GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ YÖNTEMİNE GÖRE FARKLI SERTLİKLERDE OPTİMUM TAKIM TUTUCUSUNUN BELİRLENMESİ

GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ YÖNTEMİNE GÖRE FARKLI SERTLİKLERDE OPTİMUM TAKIM TUTUCUSUNUN BELİRLENMESİ 2. Ulusal Tasarım İmalat ve Analz Kongres 11-12 Kasım 21- Balıkesr GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ YÖNTEMİNE GÖRE FARKLI SERTLİKLERDE OPTİMUM TAKIM TUTUCUSUNUN BELİRLENMESİ Esra YILMAZ*, Ferhat GÜNGÖR** *ylmazesraa@gmal.com

Detaylı

Türkiye de Zeytin Sıkma Tesislerinin Karlılığı ve Etkinliği: Ege Bölgesi Örneği 1

Türkiye de Zeytin Sıkma Tesislerinin Karlılığı ve Etkinliği: Ege Bölgesi Örneği 1 Yıldıztekn ve Tuna Araştırma Makales (Research Artcle) Akın F.OLGUN M. Metn ARTUKOĞLU 3 Hakan ADANACIOĞLU 4 Ege Ünverstes Zraat Fakültes Tarım Ekonoms Bölümü 35100 Bornova/İzmr., e-posta: akn.olgun@ege.edu.tr

Detaylı

NAKLĠYE FĠRMASI SEÇĠMĠNDE BULANIK AHP VE BULANIK TOPSIS YÖNTEMLERĠNĠN KARġILAġTIRILMASI

NAKLĠYE FĠRMASI SEÇĠMĠNDE BULANIK AHP VE BULANIK TOPSIS YÖNTEMLERĠNĠN KARġILAġTIRILMASI Marmara Ünverstes Ġ.Ġ.B.F. Dergs YIL 008, CĠLT XX, AYI NAKLĠYE FĠRMAI EÇĠMĠNDE BULANIK AHP E BULANIK TOPI YÖNTEMLERĠNĠN KARġILAġTIRILMAI Prof. Dr. Ahmet ÖZTÜRK * Yrd. Doç. Dr. Ġrfan ERTUĞRUL ** ArĢ. Grv.

Detaylı

DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI

DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI Mehmet Aktan Atatürk Ünverstes, Endüstr Mühendslğ Bölümü, 25240, Erzurum. Özet: Dövz kurlarındak değşmler,

Detaylı

İl Özel İdareleri ve Belediyelerde Uygulanan Program Bütçe Sistemi ve Getirdiği Yenilikler

İl Özel İdareleri ve Belediyelerde Uygulanan Program Bütçe Sistemi ve Getirdiği Yenilikler İl Özel İdareler ve Beledyelerde Uygulanan Program Bütçe Sstem ve Getrdğ Yenlkler Hayrettn Güngör Mehmet Deınrtaş İlk 2 Mayıs 1990 gün ve 20506 sayılı, kncs 19 Şubat 1994 gün ve 2 ı 854 sayılı Resm Gazete'de

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TIBBİ GÖRÜNTÜ, ARŞİV VE İLETİŞİM SİSTEMLERİNİN DEVLET HASTANELERİ PERFORMANSINA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TIBBİ GÖRÜNTÜ, ARŞİV VE İLETİŞİM SİSTEMLERİNİN DEVLET HASTANELERİ PERFORMANSINA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü DergsYıl: 2013/1, Sayı:17 Journal of Süleyman Demrel Unversty Insttute of Socal ScencesYear: 2013/1, Number:17 VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TIBBİ GÖRÜNTÜ,

Detaylı

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi V tsttşfaktör T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Il Kamu Hastaneler Brlğ Genel Sekreterlğ Kanun Eğtm ve Araştırma Hastanes Sayı ı 23618724/?ı C.. Y** 08/10/2015 Konu : Yaklaşık Malyet

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI OYUN KURAMININ EKONOMİDE UYGULANMASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI OYUN KURAMININ EKONOMİDE UYGULANMASI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI OYUN KURAMININ EKONOMİDE UYGULANMASI Hall İbrahm KESKİN YÜKSEK LİSANS TEZİ ADANA 009 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA

Detaylı

AHP AND GRA INTEGRATED APPROACH IN INNOVATION PERFORMANCE REVIEW PROCESS: AN APPLICATION IN DAIRY INDUSTRY

AHP AND GRA INTEGRATED APPROACH IN INNOVATION PERFORMANCE REVIEW PROCESS: AN APPLICATION IN DAIRY INDUSTRY Dumlupınar Ünverstes Sosyal Blmler Dergs / Dumlupınar Unversty Journal of Socal Scences İNOVASYON PERFORMANSI DEĞERLENDİRME SÜRECİNDE AHS VE GİA BÜTÜNLEŞİK YAKLAŞIMI: SÜT ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

Detaylı

ÇOK DURUMLU AĞIRLIKLANDIRILMIŞ BİLEŞENLİ SİSTEMLERİN DİNAMİK GÜVENİLİRLİK ANALİZİ

ÇOK DURUMLU AĞIRLIKLANDIRILMIŞ BİLEŞENLİ SİSTEMLERİN DİNAMİK GÜVENİLİRLİK ANALİZİ T.C. KARA HARP OKULU SAVUNMA BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HAREKÂT ARAŞTIRMASI ANA BİLİM DALI ÇOK DURUMLU AĞIRLIKLANDIRILMIŞ BİLEŞENLİ SİSTEMLERİN DİNAMİK GÜVENİLİRLİK ANALİZİ DOKTORA TEZİ Hazırlayan Al Rıza BOZBULUT

Detaylı

MONTE CARLO SİMÜLASYON METODU VE MCNP KOD SİSTEMİ MONTE CARLO SIMULATION METHOD AND MCNP CODE SYSTEM

MONTE CARLO SİMÜLASYON METODU VE MCNP KOD SİSTEMİ MONTE CARLO SIMULATION METHOD AND MCNP CODE SYSTEM Ekm 26 Clt:14 No:2 Kastamonu Eğtm Dergs 545-556 MONTE CARLO SİMÜLASYON METODU VE MCNP KOD SİSTEMİ Özet Aybaba HANÇERLİOĞULLARI Kastamonu Ünverstes, Fen-Edebyat Fakültes, Fzk Bölümü, Kastamonu. Monte Carlo

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225 Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı:, 20 225 FİNANSAL ANALİZDE KULLANILAN ORANLAR VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: EKONOMİK KRİZ DÖNEMLERİ İÇİN İMKB İMALAT SANAYİ

Detaylı

TÜKETİCİ TATMİNİ VERİLERİNİN ANALİZİ: YAPAY SİNİR AĞLARI ve REGRESYON ANALİZİ KARŞILAŞTIRMASI

TÜKETİCİ TATMİNİ VERİLERİNİN ANALİZİ: YAPAY SİNİR AĞLARI ve REGRESYON ANALİZİ KARŞILAŞTIRMASI 1 TÜKETİCİ TATMİNİ VERİLERİNİN ANALİZİ: YAPAY SİNİR AĞLARI ve REGRESYON ANALİZİ KARŞILAŞTIRMASI Metehan TOLON Nuray GÜNERİ TOSUNOĞLU Özet Tüketc tatmn araştırmaları özelde pazarlama yönetclernn, genelde

Detaylı

OLASILIK. Bölüm 4. Temel Tanımlar ve Kavramlar-I. Olasılık

OLASILIK. Bölüm 4. Temel Tanımlar ve Kavramlar-I. Olasılık ölüm 4 Olasılık OLSILIK opulasyon hakkında blg sahb olmak amacı le alınan örneklerden elde edlen blgler bre br doğru olmayıp heps mutlaka br hata payı taşımaktadır. u hata payının ortaya çıkmasının sebeb

Detaylı

AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ

AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ III. ULUSAL HAVACILIK VE UZAY KONFERANSI 16-18 Eylül 2010, ANADOLU ÜNİVERSİTESİ, Eskşehr AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ Davut ÇIKRIKCI * Yavuz YAMAN Murat SORGUÇ

Detaylı

BELEDİYELERDE PERFORMANS ÖLÇÜMÜ İÇİN ÇOK ÖLÇÜTLÜ BULANIK BİR MODEL ÖNERİSİ

BELEDİYELERDE PERFORMANS ÖLÇÜMÜ İÇİN ÇOK ÖLÇÜTLÜ BULANIK BİR MODEL ÖNERİSİ İTANBUL TEKNİK ÜNİERİTEİ FEN BİLİMLERİ ENTİTÜÜ BELEDİYELERDE PERFORMAN ÖLÇÜMÜ İÇİN ÇOK ÖLÇÜTLÜ BULANIK BİR MODEL ÖNERİİ YÜKEK LİAN TEZİ Müh. Emre ALİOĞLU Anablm Dalı: AUNMA TEKNOLOJİLERİ Programı: TRATEJİ

Detaylı

FUZZY TOPSİS YÖNTEMİ İLE SANAL MAĞAZALARIN WEB SİTELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

FUZZY TOPSİS YÖNTEMİ İLE SANAL MAĞAZALARIN WEB SİTELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ FUZZY TOPSİS YÖNTEMİ İLE SNL MĞZLRIN WEB SİTELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Süleyman DÜNDR (*) Fath EER (**) Şuayb ÖZDEMİR (***) Özet: Bu çalışmanın amacı, fuzzy TOPSİS yöntemn kullanarak sanal mağazaların

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR wwwteknolojkarastrmalarcom ISSN:1304-4141 Makne eknolojler Elektronk Dergs 00 (4 1-14 EKNOLOJİK ARAŞIRMALAR Makale Klask Eş Eksenl (Merkezl İç İçe Borulu Isı Değştrcsnde Isı ransfer ve Basınç Kaybının

Detaylı

PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI

PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI Mehmet ARDIÇLIOĞLU *, Galp Seçkn ** ve Özgür Öztürk * * Ercyes Ünverstes, Mühendslk Fakültes, İnşaat Mühendslğ Bölümü Kayser

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ BULANIK HEDONİK REGRESYON. Gökalp Kadri YENTÜR İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ANKARA 2011

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ BULANIK HEDONİK REGRESYON. Gökalp Kadri YENTÜR İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ANKARA 2011 ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ BULANIK HEDONİK REGRESYON Gökalp Kadr YENTÜR İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ANKARA 011 Her hakkı saklıdır ÖZET Yüksek Lsans Tez BULANIK HEDONİK

Detaylı

Soğutucu Akışkan Karışımlarının Kullanıldığı Soğutma Sistemlerinin Termoekonomik Optimizasyonu

Soğutucu Akışkan Karışımlarının Kullanıldığı Soğutma Sistemlerinin Termoekonomik Optimizasyonu Soğutucu Akışkan arışımlarının ullanıldığı Soğutma Sstemlernn ermoekonomk Optmzasyonu * 1 Hüseyn aya, 2 ehmet Özkaymak ve 3 rol Arcaklıoğlu 1 Bartın Ünverstes akne ühendslğ Bölümü, Bartın, ürkye 2 arabük

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ T.C. SÜLEYMAN EMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM ALI YÜKSEK LİSANS TEZİ PARANIN ZAMAN EĞERİ VE ÖĞRENME ETKİSİ ALTINAKİ KESİKLİ ZAMAN-EĞİŞKEN TALEPLİ PARTİ BÜYÜKLÜĞÜ MOELLERİ

Detaylı

BULUT TEKNOLOJ S F RMALARININ BULANIK AHP MOORA YÖNTEM KULLANILARAK SIRALANMASI

BULUT TEKNOLOJ S F RMALARININ BULANIK AHP MOORA YÖNTEM KULLANILARAK SIRALANMASI BULUT TEKNOLOJ S F RMALARININ BULANIK AHP MOORA YÖNTEM KULLANILARAK SIRALANMASI Bahad r Fath YILDIRIM.Ü. letme Fakültes Say sal Yöntemler ABD. Onur ÖNAY.Ü. letme Fakültes Say sal Yöntemler ABD. ÖZET Bulut

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 07 KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ, LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ FAİZ ESNEKLİĞİ Bugünk dersn çerğ: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 1.1 İŞLEMLER (MUAMELELER) TALEBİ... 2 1.2 ÖNLEM (İHTİYAT) TALEBİ...

Detaylı

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus SU İHTİYAÇLARII BELİRLEMESİ Suİhtyacı Proje Süres Brm Su Sarfyatı Proje Süres Sonundak üfus Su ayrım çzs İsale Hattı Su Tasfye Tess Terf Merkez, Pompa İstasyonu Baraj Gölü (Hazne) Kaptaj Su Alma Yapısı

Detaylı

ASLI GiBiOiR işbu fotokopi, Odamızda mevcut. T.O.B.B.'nce onaylı aslından çeldlmtştıı KAPASITE RAPORU. MAYIS?JltO

ASLI GiBiOiR işbu fotokopi, Odamızda mevcut. T.O.B.B.'nce onaylı aslından çeldlmtştıı KAPASITE RAPORU. MAYIS?JltO - LLUJ ISTANBUL ASLI GBOR şbu fotokop, Odamızda mevcut TOBB'nce onaylı aslından çeldlmtştıı SANAY OASı KAPASITE RAPORU 4 Mayıs 007 Rapor No 007-057 679 685 Frma Unvanı ESER TEKSTIL ITHALAT HRACAT IŞ TIc

Detaylı

Depo operatörü lojistik firmasının seçimi için bulanık VIKOR ve bulanık TOPSIS yöntemlerinin uygulanması

Depo operatörü lojistik firmasının seçimi için bulanık VIKOR ve bulanık TOPSIS yöntemlerinin uygulanması İstanbul Ünverstes İşletme Fakültes Dergs Istanbul Unversty Journal of the School of Busness Clt/Vol:42, /No:2, 2013, 198-218 ISSN: 1303-1732 wwwfdergsorg 2013 Depo operatörü lostk frmasının seçm çn bulanık

Detaylı

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR.

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR. EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

AHP VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE KURUMSAL PROJE YÖNETİM YAZILIMI SEÇİMİ

AHP VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE KURUMSAL PROJE YÖNETİM YAZILIMI SEÇİMİ Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yıl: 2015/1, Sayı:21 Journal of Süleyman Demrel Unversty Insttute of Socal Scences Year: 2015/1, Number:21 AHP VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE KURUMSAL PROJE

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 27,Sayı:4,2013 110 VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE

Detaylı

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. KURUL KARARI. Karar No: 5398-1 Karar Tarihi: 30/12/2014

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. KURUL KARARI. Karar No: 5398-1 Karar Tarihi: 30/12/2014 01.01.2015 tarh ve 29223 sayılı Resm Gazetede yayımlanmıştır. Enerj Pyasası Düzenleme Kurumundan : KURUL KARARI Karar No: 5398-1 Karar Tarh: 30/12/2014 Enerj Pyasası Düzenleme Kurulunun 30/12/2014 tarhl

Detaylı

YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI

YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI , EK-A YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI Değerl Arkadaşlar, --e------ Bldğnz üzere, ş dünyası sthdam edeceğ adaylarda, ünverste mezunyet sonrası kendlerne ne ölçüde katma değer ekledklern de cddyetle

Detaylı

BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ ÖRNEK 20 İKİ KATLI YIĞMA KONUT BİNASININ TASARIMI

BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ ÖRNEK 20 İKİ KATLI YIĞMA KONUT BİNASININ TASARIMI BÖLÜM II D ÖRNEK 0 BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ ÖRNEK 0 İKİ KATLI YIĞMA KONUT BİNASININ TASARIMI 0.1. BİNANIN GENEL ÖZELLİKLERİ...II.0/ 0.. TAŞIYICI

Detaylı

Şehiriçi Karayolu Ağlarının Sezgisel Harmoni Araştırması Optimizasyon Yöntemi ile Ayrık Tasarımı *

Şehiriçi Karayolu Ağlarının Sezgisel Harmoni Araştırması Optimizasyon Yöntemi ile Ayrık Tasarımı * İMO Teknk Derg, 2013 6211-6231, Yazı 392 Şehrç Karayolu Ağlarının Sezgsel Harmon Araştırması Optmzasyon Yöntem le Ayrık Tasarımı * Hüseyn CEYLAN* Halm CEYLAN** ÖZ Bu çalışmada, şehrç ulaştırma ağlarının

Detaylı