Bu metin Nisan 2014 tarihlerinde Kocaeli Üniversitesinde düzenlenen Uluslararası Balkan Kongresi başlıklı konferansta sunulan tebliğdir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bu metin 28 29 Nisan 2014 tarihlerinde Kocaeli Üniversitesinde düzenlenen Uluslararası Balkan Kongresi başlıklı konferansta sunulan tebliğdir."

Transkript

1 Bu metin Nisan 2014 tarihlerinde Kocaeli Üniversitesinde düzenlenen Uluslararası Balkan Kongresi başlıklı konferansta sunulan tebliğdir. This paper was presented in International Balkan Congress that took place at Kocaeli University, Turkey on April 28.29, 2011.

2 Türkiye ye Komşu Balkan Ülkeleri ile Ekonomik Đşbirliği ve Yatırım Đmkanları: Yunanistan ve Bulgaristan Örneği Selim Bekçioğlu *, Gülşah Sezen **, Umut Tolga Gümüş *** Giriş Dünyada II. Dünya Savaşı ve soğuk savaş yıllarının bitişinin ardından hızlanan küreselleşme süreci, ülkelerin birbirine yakınlaşarak piyasaların birbirine daha fazla ve hızla entegre olmasına, ülkelerin dış ticaret politikalarını yeniden gözden geçirmelerine neden olmuştur. Bu çerçevede komşularımızın 1990'ların başından itibaren hızla dünyaya entegre olma çabaları ve bu ülkelerin Avrupa pazar ekonomilerine geçişleri bölgede yeni bir ekonomik ve ticari potansiyel doğmasına yol açmıştır. Türkiye bir yandan AB piyasasına entegre olarak yeni teknolojileri elde edebilecek gelişen bir ülke bir yandan da komşularıyla ilişkilerini geliştirerek kendi tecrübeleri ile onlara da katkıda bulunabilecek bir ülke konumundadır. Komşularımızda son 10 yılda meydana gelen büyük değişiklikler son derece önem taşımakta ve dış ticaret verileri komşu ülkelerin gelişmiş ülke ekonomileri kadar önemli bir pazar olduğunu göstermektedir. 203 milyar dolarlık Balkan pazarından ülkemiz 2000 yılı sonu itibariyle 2.1 milyar dolar yani yüzde 1 bile pay alamamaktadır. Bu çalışmanın amacı, ülke sınırlarının sadece haritalarda kaldığı globalleşme rüzgarının her zamankinden daha hızlı estiği günümüzde, komşumuz AB üyesi Yunanistan ve en önemli ticaret partnerleri Avrupa Birliği ülkeleri olan ve AB tam üyeliği gündemde olan Bulgaristan ile ekonomik ve ticari ilişkilerimizin olabilecek en üst seviyede olması için yapılması gereken, açık bulunan yatırım alanlarının belirlenmesidir. Söz konusu ülkelerle olan ticaret hacmi ve karşılıklı faaliyette bulunulan firma sayılarının yıllara göre değişimi istatistikî bir yaklaşım ile ele alınacak, bulunan sonuçlar ekonomik işbirliği çerçevesinde irdelenecektir Türkiye nin Balkanlar Stratejisi 1980 lerin sonlarında dünyada yaşanan gelişmelere paralel olarak Balkanlar coğrafyasında meydana gelen rejim değişiklikleri ile hem demokrasiye hem de serbest piyasa ekonomisine geçiş yaşanmıştır. Bu tarihe kadar, Batı Avrupa daki ekonomik kalkınma modelinden farklı bir sisteme sahip olan bölge ülkeleri, bugün temel dış politika hedeflerinden biri haline gelen AB nin temelleri atılırken de doğal olarak bu yapılanmanın dışında kalmıştır. Rejim değişikliğinin hemen ardından ise yüzlerini Batı ya dönerek, mevcut devletler sistemindeki yeni yerlerini almışlardır. Bu dönemde, en temel kaygılardan biri, devlet inşa süreçlerinin önemli bir ayağını oluşturan ekonominin yeni dünya düzeninin gereklerine uygun şekilde yeniden yapılandırılması olmuştur. Bu kapsamda, bölge ülkelerinin geçirdiği değişim ve dönüşüm sürecinde ABD ve AB belirleyici aktörler olarak ön plana çıkmış; IMF, Dünya Bankası ve NATO gibi uluslararası örgütler yoğun bir şekilde kullanılmıştır. Gelinen noktada Balkan ülkeleri, 20 yıllık bir süreç içerisinde hem NATO ve AB * Prof. Dr.; Adnan Menderes Üniversitesi. ** Ar. Gör.; Adnan Menderes Üniversitesi. *** Ar. Gör.; Adnan Menderes Üniversitesi. 250

3 üyesi olmuş (veya üyelik yolunda ciddi mesafe kat etmiş); hem de dünya politik ekonomisinde önemli bir jeoekonomik geçiş noktasını temsil etmeye başlamıştır lar boyunca Balkanlar coğrafyasında tecrübe edilen kanlı savaşlar, etnik çatışmalar ve sınır anlaşmazlıkları göstermiştir ki Balkanların geleceği için güvenlik ve istikrarın tesis edilmesi her şeyin üstünde gelmektedir. Bölgede güvenlik ve istikrarın sağlanmasında en önemli faktörlerden bir tanesi ise ekonominin kalkındırılması ve yaşam standardının yükseltilmesinden geçmektedir. Diğer bir ifadeyle, ilişkilerin sadece devlet-devlet zemininde yürütülmesinden kaçınarak, ticari bağlar kurup taraflara işbirliğinden doğan karşılıklı kazanç ve çıkarın gösterilmesinde yatmaktadır. Böylece birbirleri ile ticaret yapan kişiler ve devletler birbirilerini daha iyi anlamaya başlayacak ve karşılıklı refahın arttığını gördükçe çatışmadan değil uzlaşmadan yana tavır sergileyecektir 1. Zira 2000 li yılların başından itibaren, içsel ve dışsal dinamiklerin de etkisiyle, söz konusu anlayış bölgede kendini göstermeye başlamıştır. Son dönemde bölge ülkelerinin gerek kendi iç ekonomi-politik yapılarının iyileştirilmesinde gerekse dış pazarlara açılmada ciddi adımlar attığı görülmektedir. AB ye uyum çerçevesinde birçok yasa çıkartılmış ve reformlar gerçekleştirilmiştir. Avrupa da kurumlar vergisinin en düşük olduğu ülkeler bu coğrafyada yer almaktadır. Henüz AB üyesi olmamalarına rağmen Kosova ve Karadağ para birimi olarak Euro yu kullanmaktadır. Vergi muafiyetleri, sübvansiyonlar ve bürokrasinin azaltılması gibi devlet tarafından sağlanan teşvikler; ikili ve çok-taraflı serbest ticaret anlaşmaları ve özelleştirmeler bir taraftan yabancı yatırımcıların iştahını kabartırken diğer taraftan da sözkonusu ülkelerin ekonomik kalkınması için önemli sıçrama taşlarını oluşturmaktadır. Bu kapsamda, tek tek ülkeler incelenecek olursa görülmektedir ki Sırbistan ın 2009 yılı verilerine göre GSYH si 43 milyar dolara ulaşmıştır. Kişi başına milli geliri ise 5.6 bin dolar civarındadır. Ülkede, AB ile bütünleşme yolunda kararlı bir ekonomik program uygulanmaktadır. Yapısal reformlar başlığı altında bugüne kadar çıkardığı yasalar ciddi sayılara ulaşmıştır. Bu yönüyle Sırbistan, yakın coğrafyasında Türkiye açısından da önemli bir pazara dönüşmüştür. Ülkede ticari mevzuatın sadeleştirilmesi, bürokrasinin azaltılması ve en son Başbakan Erdoğan ın Temmuz ayındaki Sırbistan ziyareti esnasında imzalanan vize muafiyeti ve serbest ticaret anlaşmaları sonucunda ilerleyen dönemde iki ülke arasında önemli bir yatırım dalgasını beklemek yanlış olmayacaktır yılında AB ye tam üye olması beklenen Hırvatistan nın ekonomisi ise yılları arasında ortalama %4,4 büyümüş; GSYH si 63 milyar dolar civarında gerçekleşmiştir. Ülkenin, 2005 te başlayan tam üyelik müzakereleri süresince, siyasi ve ekonomik politikalarını Birlikle uyumlu hale getirme çabası çerçevesinde attığı adımlar ve kurumsal yapısında gerçekleştirdiği düzenlemeler önemlidir. Ayrıca Adriyatik in incisi olarak bilinen bu ülke, coğrafi konumu itibariyle de bölge ülkelerine kıyasla oldukça avantajlı durumdadır. Zira Hırvatistan 1777 km ile Adriyatik e en uzun kıyısı olan ülkedir. Bu noktada, Türk firmalarının Hırvatistan daki yatırımları içerisinde ülkenin kıyı şeridindeki turizm tesislerinin büyüklük açısından ilk sırada yer aldığı görülmektedir

4 Bölgede ekonomik anlamda önemli bir değişim geçiren bir diğer ülke ise Bosna-Hersek tir. Her ne kadar ülke ekonomisinin istikrarı için gerekli kurumlar AB, NATO, BM, ABD gibi uluslararası aktörlerin teknik ve finansal desteği ile ayakta duruyor olsa ve işsizlik rakamı %45 gibi astronomik seviyelerde dolaşsa da, Bosna- Hersek in serbest piyasa ekonomisinin sağlıklı işleyebilmesi için gösterdiği çaba dikkate değerdir. Türkiye nin süreçteki katkısı ise ayrı bir tartışma konusudur. Zira Ankara hem siyasi alanda üçlü mekanizma toplantılarını başlatarak Bosna-Hersek i Sırbistan ve Hırvatistan ile diyalog masasına oturtmuş, hem de ekonomik alanda eğitim kurumlarından altyapı projelerine kadar birçok sektörde yatırım yapmıştır. Ülkede 2 tane Türk Üniversitesi, Ziraat Bankasının toplam 21 şubesi, Hayat Grubu nun kağıt fabrikası ve Şişecam ın soda fabrikası bulunmaktadır. Ayrıca Bosna-Hersek Havayolları nın %49 u Türk Hava Yollarına aittir. AB aday ülkesi olan ve müzakerelere devam eden Makedonya ise bölgede yatırımcıları bekleyen önemli bir ekonomik potansiyel barındırmaktadır. Bilhassa Türk yatırımcılar için cazibe merkezi konumunda olan bu ülkede, 250 yi aşkın Türk firma faaliyet göstermektedir. Bunların yaklaşık 100 ü bu ülkeye doğrudan yabancı sermaye yatırımı gerçekleştirmiştir. Küresel ekonomik krize rağmen, iki ülke arasındaki 2009 yılı ticaret hacmi ise 324 milyon dolardır. Balkanlarda turizm denildiğinde ilk akla gelen ve bu sektörde en hızlı büyüyen ülkelerden biri olan Karadağ da son dönemde yatırımcılar açısından oldukça ilgi görmektedir. IMF, Dünya Bankası ve Avrupa Yatırım Bankası üyesi olan, AB, NATO ve Dünya Ticaret Örgütü ile ise üyelik müzakerelerine devam eden bu ülke, son dönemde özellikle ulaştırma projeleri ile dikkat çekmektedir. Bu anlamda ülkenin en büyük yatırım projesi 7 ülkeden geçmesi planlanan Adriyatik- Đyonya otoyoludur. Türkiye ile ilişkiler açısından ise yasal çerçeve tamamlanmış; vize muafiyeti ve serbest ticaret anlaşmaları imzalanmış olmasına rağmen ekonomik krizin de etkisiyle çok fazla ilerleme sağlanamamıştır. Karadağ ile Türkiye arasında 2009 yılı dış ticaret hacmi, bir önceki yıla kıyasla %36 oranında azalarak yalnızca 32,3 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Karadağ daki Türk yatırımların toplamının ise 50 milyon Euro civarında olduğu bilinmektedir. Bu anlamda, Karadağ Türk firmaları için devlet teşvikleri ve ikili anlaşmalar da dikkate alındığında hem önemli bir çekim merkezi hem de el değmemiş bir pazar niteliği taşımaktadır. AB nin 2004 genişlemesi çerçevesinde Birliğe üye olan Slovenya, ekonomik ve ticari ilişkilerini o tarihten bu yana AB nin Gümrük Birliği politikaları çerçevesinde yürütmektedir. Özellikle makine, elektrik-elektronik ve otomotiv yan sanayinde oldukça gelişmiş bir endüstriye sahiptir. Avrupa pazarlarına yakınlığı ve üretim maliyetlerinin düşük olması ülkeye birçok yabancı doğrudan yatırımın gelmesini sağlamaktadır. Ayrıca, diğer Orta Avrupa ülkeleri gibi turizm cenneti olan Slovenya, turistik tesisleri ve kapasitesi ile bu sektörde de iddialı olduğunu göstermektedir. Son olarak, 2008 yılında Sırbistan dan bağımsızlığını ilan ederek Balkanların en genç devleti olan Kosova gelmektedir. Bağımsızlık ilanından bugüne sadece 69 devlet tarafından tanınan bu ülke, uluslararası sistemde tam bir aktör haline gelememiş ve bu yönüyle devlet inşa sürecini henüz tamamlayamamıştır. Söz konusu durum, ekonomik kalkınmanın önündeki en temel engellerden birini de oluşturmaktadır. Kosova nın sağlıklı bir şekilde piyasa ekonomisine geçişi, dünya devletleri ile ticaret yapabilmesi ve bu şekilde halkın refahının arttırılması ve 252

5 yoksulluğun giderilmesi yönündeki uluslararası çabalar devam etmektedir. Bu çabalara en fazla destek veren ülkelerin başında ise Türkiye gelmektedir. Tanınma sorunu nedeniyle ekonomik anlamda da izole edilmiş olan Kosova nın Türkiye ile ticari ilişkileri hayati öneme sahiptir. Bu çerçevede, 2009 yılında Türkiye nin Kosova ya ihracatı 278 milyon dolar, Kosova dan ithalatı ise 10 milyon dolar civarında gerçekleşmiştir Balkan Ülkeleri: Yunanistan ve Bulgaristan Balkan Ülkeleri içerisinde bize komşu iki ülke olan Bulgaristan ve Yunanistan ın ekonomik yapılarını sırasıyla inceleyelim: Bulgaristan Ekonomisi Eski bir Doğu Bloğu ülkesi olan Bulgaristan, AB üyeliğine hazırlanma aşamasında ekonomisini pazar ekonomisi prensipleri çerçevesinde AB standartlarına getirmeye çalışmıştır. Yaklaşık 10 yıl önce ağır bir mali kriz yaşamış olan ülke, daha sonra ekonomik reformlara ağırlık vermiş ve bu sayede makroekonomik istikrar ve yüksek büyüme oranlarına kavuşmuştur. Krizden sonra Bulgar parası Leva nın Alman Markı na sabitlenmesi ve Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yapılan standby anlaşması istikrarı kuvvetlendirmiştir. Düşük enflasyon ve yapısal reformlarda kat edilen mesafe sayesinde yatırım ortamı da iyileşmiş ve ülkeye yabancı sermaye girmeye başlamıştır. Bulgaristan, en kısa zamanda Avro para birimine geçmek için istemleri yerine getirmektedir. AB Ekonomik ve Mali Đşler Konseyi (EKOF_N) in, AB üye ülkeler Maliye Bakanları nın katılımıyla Brüksel de gerçeklesen oturumunda, Bulgaristan ın 2009 yılına kadar ekonomik ve mali gelişim tahminlerini gösteren belge onaylanmıştır. Katılma Ortaklığı ile uyumlu program olarak adlandırılan bu programın uygulanması, Bulgaristan ı, Avrupa döviz Birliği ne girmesi için gerekli kriterlere ve Avro para birimine geçmesine bir adım daha yaklaştırmaktadır yılında COMECON sisteminin çökmesi ve Bulgar ekonomisinin büyük ölçüde bağımlı olduğu Sovyet pazarının kaybedilmesi nedeniyle Bulgar ekonomisi ciddi bir küçülme yasamış ve halkın refah seviyesi yaklaşık yüzde 40 oranında düşmüştür. Đlerleyen yıllarda Yugoslavya ile Irak a uygulanan Birleşmiş Milletler ambargoları da bu ülkelerle ticari ve ekonomik ilişkileri olan Bulgaristan için olumsuz bir etki yaratmıştır. Enflasyon, 1994 yılında yüzde 122 ye kadar çıkmış ve iki yıl sonra da yapılan ekonomik reformların yetersizliği ve bankacılık sisteminin istikrarsızlığı nedeniyle bir mali kriz yaşanmıştır yılında başlatılan reformlar ve para kurulu sisteminin ( currency board ) uygulanmaya başlamasıyla ekonomi hızla toparlanmaya başlamıştır yılında enflasyon yüzde 1 e inmiş ve 1996 ile 1997 yıllarında yaşanan küçülmeden

6 sonra GSY_H, 1998 de yüzde 4.0, 1999 da yüzde 2.3, 2000 de yüzde 5.4, 2001 de ise yüzde 4.0 büyümüştür yılındaki hükümet değişikliği, ekonomi politikaların da değişmesi anlamına gelmemiş, sürdürülebilir ekonomik büyümeye ve istihdam yaratmaya yönelik reformlara devam edilmiştir. Bu devamlılığın sonucunda büyüme oranı, 2002 de yüzde 4.5, 2003 de yüzde 5, 2004 te yüzde 6.6 olarak gerçekleşmiş ve Ekim 2002 de Avrupa Komisyonu, Bulgaristan ın işlevsel pazar ekonomisi statüsünü tanımıştır. Bulgaristan ekonomisi 2006 yılında Türkiye ile aynı oranda büyüme göstermiş ve ülkedeki GSY_H artısı yüzde 6,1 olmuştur. Bulgaristan Ulusal Đstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan ön verilere göre, kişi basına hesaplanan GSYĐH 6.37 milyar leva (3.25 milyar Avro) tutarında gerçekleşmiştir. Bulgaristan Merkez Banksı verilerine göre 2007 yılında GSYĐH yüzde 6,2 oranında büyümüştür. Yılı enflasyon ise 2007 yılında yüzde 8,4 e yükselmiştir. Ekonomik Kalkınma Merkezi uzmanlarına göre istikrarlı ekonomik gelişmeye rağmen 2007 yılında Bulgaristan, yüzde 6 seviyesinde seyreden ve genelde yüksek olan ekonomik büyümesinin 2008 yılında bir ölçüde yavaşlaması beklenmektedir. Son dönemlerde Bulgaristan hükümetinin ekonomi politikaları, vergi oranlarını düşürmeye ve ülkeye daha fazla doğrudan yabancı yatırım çekmeye yönelik olmuştur. Diğer yandan dış borç yapılandırılması ve menkul kıymetler borsasının geliştirilmesi yönünde çalışmalar yapılmış ve özelleştirmeye ağırlık verilmiştir. Bu dönemde özel sektörün gelişimi ve ekonomi içerisindeki payını artırmış olması da dikkat çekicidir. Ocak 2007 de Avrupa Birliği üyeliğine geçmeden önce Bulgaristan ın siyasi ve ekonomik alanlarda gerekli uyum paketlerini uygulaması amacıyla verilen fonlar, ülke ekonomisinin gelişiminde önemli bir role sahip olmuştur. AB nin PHARE, ISPA ve SAPARD fonlarının yanı sıra Avrupa Đmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ve Dünya Bankası nın bir kurulusu olan Uluslararası Finans Kurumu (IFC) tarafından sağlanan finansman ülkeye aktarılmaktadır. 254

7 Ülkedeki en büyük yatırımcı olan EBRD tarafından bugüne değin 46 proje için 848 milyon Euro luk kaynak sağlanmıştır. Bulgaristan ın AB ne katılmasının yarattığı iyimserlik ise yerini is çevrelerinin somut sorunlarına bırakmıştır. Bulgaristan ekonomisinin rekabet gücü ve yenilikçi kapasitesi sorunu günümüzde güncel bir sorun olmuştur. AB üyeliği Bulgaristan'dan şirketlere Avrupa piyasalarına açılma olanağı sağlamıştır. Ancak aynı zamanda esneklik, uyum ve yenilikçilik ile ilgili bazı sorunlar gündeme getirmiştir Bulgaristan da Belli Başlı Sektörler Ülkenin yüzde 38 i ekilebilir tarım arazisi niteliğindedir. Üretimi yapılan başlıca tarım ürünleri buğday, arpa ve mısırdır. Ayrıca tütün, seker kamışı ve ayçiçeği üretimi de yapılmaktadır. Diğer yandan Bulgar şarapları, uluslararası pazarlarda kendilerine önemli bir yer edinmiş durumdadır ve Bulgaristan dünyanın en büyük altıncı şarap üreticisidir. Hükümetin bu sektörde mevcut şarap üretim tesislerinin modernizasyonu ve yeni tesisler açılması yönünde projeleri 2006 yılında uygulamaya konmuştur. Organik üretimi destekleyen AB nin son uygulamaları sonucu Bulgaristan Tarım Bakanlığı tarafından 16 Eylül 2003 de organik üretim yapan çiftçilere 5 yıllık sübvansiyon sağlanacağı, yağ üretenlere topraklarındaki her bir üretim birimi için 44 Leva, meyve ve sebzeler için ise 78 Leva verileceği bildirilmiştir. Bu destekler, Bulgar çiftçisinin rekabet avantajını artırmasında önemli rol oynamıştır. Diğer yandan Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde kurulan Ulusal Tarım Danışmanlık Servisi (NAAS), Avrupa Birliği nin bölgedeki tarımsal ve kırsal kalkınma için sağladığı ve 2007 yılına kadar her yıl ortalama 53 milyon Avro yardımı içeren SAPARD fonunun kullanımını yönetmiştir da hem sanayi üretimi hem de sanayi satışları artmıştır. Sanayi üretimi 2006 yılında %12.2 artarken, inşaat sektöründe son yıllarda yaşanan büyüme geçtiğimiz yıl hız kesmiş ve %7.9 oranında gerçekleşmiştir. Đhracat satışları iç pazar satışlarından daha hızlı gelişmiş ve 2006 yılının endüstriyel büyümeye önemli katkıda bulunmuştur. Bulgar istatistik Enstitüsü nün yürüttüğü anket çalışmaları 2007 yılı için sanayide yatırım beklentisinin yüksek olduğunu göstermektedir için % 11 olarak belirlenen bu rakam, 2007 yılı için % 16.4 olarak saptanmıştır. Geçtiğimiz yıl imalat sanayiinde en kayda değer gelişme % 39,6 ile ulaşım araçları imalatında, % 26,1 ile metal üretiminde, % 24 ile elektrikli aletlerde ve % 21,9 ile mobilya Sektörlerinde gerçekleşmiştir. Radyo, televizyon ve iletişim ekipmanları üretiminde % 35,2 tütün üretiminde ise % 26,9 oranında bir gerilme yaşanmıştır. Perakende ticaret % 13,3 büyürken toptan satışlar 2006 da sadece % 2,5 oranında gelişme kaydetmiştir. Küçük ölçekli üretim hatlarından oluşan otomobil, otobüs ve kamyon üretimi durma noktasında olduğu için piyasadaki talep ithalatla karşılanmaktadır. Bulgaristan da 2000 yılı sonrasında on yasını doldurmamış ithal ikinci el piyasasına yönelim gözlenmektedir. Binek aracı kullanımında kaydedilen artış, beraberinde yan sanayi ihtiyacını da oluşturmaktadır. Özellikle hava ve yağ filtresi, motor parçaları, egzoz sistemleri, 3 Bulgar Yatırımlar Ajansı: 255

8 araç alarmı gibi güvenlik sistemleri, direksiyon kilitleri gibi ekipmanlara ve ikinci el araçların bakımını yapmak üzere test cihazlarına pazarda ihtiyaç duyulmaktadır. Tekstil sektörü, geçtiğimiz on yıl içerisinde ciddi sıkıntılar yasamış, ancak ucuz ve kalifiye is gücüne ilave olarak üretim teknolojisine yapılan yatırımlarla sektör son dönemlerde tekrar canlanmaya başlamıştır. Hazır giyim üretiminde özellikle sözlemse üzerinden çalışmayı tercih eden yabancı firmaların ağırlığı vardır. Konfeksiyon ihracatı son bes yıl içinde büyük artış kaydetmiştir. Diğer yandan Bulgaristan, yılda yaklaşık milyon dolar değerinde pamuk ithal etmektedir. Yunanistan ve Özbekistan baslıca tedarikçi konumundadır. Bu sektör, 1970 ve 80 lerde Doğu Bloğu ülkeleri pazarına hitap etmektedir ve 1990 larda da aynı ülkelerdeki pazarlarını korumayı başarmıştır. Sektörün baslıca 200 firması, elektrik motoru, transformatör, pil, kablo, bilgisayar, ofis ekipmanları, elektronikler, iletişim ekipmanları, elektrikli ev eşyaları üretilmektedir. Elektrikli Esyalar Alanında Baslıca Yabancı Yatırımlar : FESTO (Almanya), SIGMA DELTA (Belçika), PRAMET (Çek Cumhuriyeti), SCHNEIDER ELECTRIC (Fransa), SILWAY TECHNOLOGY (Fransa), ABB, LIEBHERR (Almanya), SIEMENS (Almanya), SPARKY TRADING (Almanya), VIDEOTON HOLDING (Macaristan), KOSTRA DEVELOPMENT (_srail), HYUNDAI (Kore), ASEA BROWN BOVERI (_sviçre), MICHIGAN MAGNETICS (ABD). Komünizm dönemi ağır sanayi politikaları neticesinde ülkede en fazla gelişen sektörlerden biri de kimya sanayi olmuştur. Ancak sektör doğal gaz gibi üretim girdilerinin fiyat değişimlerinden kolaylıkla etkilenmektedir. Kimya sektöründe üretilen ürünlerin basında organik ve inorganik kimyasallar, suni gübreler, plastikler, soda külü, PVC, plastikler, poliamid ve polyester lifler, boyalar ve vernikler, sentetik ürünler, parfümeri, kozmetik, ecza ve petrol ürünleri gelmektedir yılında Güneydoğu Avrupa Bölgesinin en büyük petrol rafinerisi Neftochim in Rus Lukoil tarafından alınmasının ardından tesiste modernizasyon projesi başlatılmıştır. Stiren köpük üreticisi olan Avusturyalı Avustrotherm Aitos daki ikinci fabrika inşaatı için 2 milyon Avro yatırmaktadır. Bulgaristan da kömür madenciliği sektörü küçük olmakla birlikte öneme sahiptir. Bulgaristan ın enerji kalemleri içinde kömür en önemli kalemdir. Bulgaristan da linyit, altbitümlü, bitümlü ve antrasit kömürü bulunmaktadır. Linyit kömürü ( ccal) Meriç ırmağının doğu ve batı bölümlerinde ve Sofya civarında yoğun olarak bulunmaktadır. Altbitümlü kömür ( ccal) Bobov Dol, Pernik, Burgaz ve Blagoevgrad sehirleri civarında, bitümlü kömür (5000 ccal) ise Bulgaristan ın merkez bölgesi olan Gabrovo-Tvırditza-Sliven civarında mevcuttur. En eski ve en yüksek kalorili olan antrasit kömürü (6000 ccal) Svoge şehri civarında çıkarılmaktadır. Bulgaristan da bitümlü ve antrasit kömürü ise çıkarılmaya uygun değildir. Pleven düzlüğünde petrol kaynakları, bunun yanı sıra Vratza, Loveç ve Varna bölgelerinde doğalgaz kaynakları bulunmaktadır. Ancak söz konusu petrol ve doğalgaz ülkenin ihtiyacını karşılamaktan uzaktır. 256

9 Bulgaristan da demir, kursun, çinko ve bakır cevherleri bulunmaktadır. Ancak demir kaynakları yetersiz olduğu için ithalatı da yapılmaktadır. Bulgaristan da yoğun olarak kireç tası ve granit de bulunmaktadır. Đnşaat, turizm, bankacılık, ulaştırma ve haberleşme faaliyetlerini de içeren hizmet sektörü GSYĐH nın %60,7 sini oluşturmaktadır. GSYĐH nın itici motoru olan hizmet sektörünün 2007 yılında %10 oranında büyüdüğü tahmin edilmektedir. Bulgaristan da inşaat sektörü, 1989 dan sonra ciddi bir oranda küçülmüş, 1997 de tamamlanan projelerin sayısı 1989 dakinin ancak dörtte biri oranında gerçekleşmiştir. Daha sonra tekrar bir çıkış trendi yakalanmıştır. Sektörün yüzde 90 ı özel sektör firmalarından oluşmaktadır. Ülkede AB üyeliği öncesinde tamamlanması gereken altyapı projelerinin yanısıra konut inşaatı alanında merkezi ve yerel yönetimler tarafından projeler geliştirilmiştir. Diğer yandan emlak piyasasına yabancı yatırımcıların ilgi göstermesi sonucu inşaatlarda ve emlak fiyatlarında artış beklenmektedir yılı boyunca ticari bankaların kredi genişlemesi devam etmiştir. Aralık 2006 tarihinde Avrupa Merkez Bankası nın faiz oranını % 3.5 oranına yükseltmesinin Bulgaristan da da Euro kredi faizinin yükselmesine yol açacağı beklenmektedir yılında göze çarpan bankalar arası birleşme eğiliminin 2007 yılında da devam edeceği öngörülmektedir. Bulbank, Hebros Bank ve HVB Bank Biochim bankaları UniCredit Bulbank adı altında tek bir banka olarak birleşmiş ve Pazar lideri DSK Bank ı yerinden ederek Bulgaristan ın en büyük bankası haline gelmiştir. Bulgaristan da Türk sermayeli D-Commerce Bank ile Ziraat Bankası nın Sofya şubesi faaliyet göstermektedir. Bulgaristan da belli baslı bankalar aşağıda sıralanmaktadır: Bulbank, DSK Bank, United Bulgarian Bank, HVB Bank Biochim, First Investment Bank, aiffeisenbank Bulgaria, Bulgarian Post Bank, SG Expressbank, Economic and Investment Bank, Piraeus Bank Evrobank. Turizm, Bulgaristan ekonomisinde öncelikli sektörlerin basında yer almaktadır. Bulgaristan, Karadeniz kıyısındaki sahil şeridi, tarihi mirası, dağları, kaplıcaları, geniş düzlükleri, ırmakları, gölleri ve mağaraları ile hem yaz hem de kıs turizminde bir potansiyele sahip bulunmaktadır. Dağ ve kıs turizmi açısından önemli bir bölge olan Pomporova da bulunan Bor, Snejanka, Rojen Prespa, Panorama, Orfey, Malina otelleri özelleştirilmektedir. Diger yandan Borovetz de 5-6 tatil köyü, iki adet 4/5 yıldızlı otel ve kayak pisti yapımının yanı sıra Rila dagında 4/5 yıldızlı otel ve butik otel yapımının planlanmaktadır. Gabrova yerel yönetimi de Uzana da kayak tesisleri yapılması için yatırımcı arayışında olduğunu belirtmektedir. Ülkenin sabit telekomünikasyon sistemini kontrol eden Bulgar Telecom (BTC), 2003 yılı içinde özellestirilmistir. BTC, 2007 nin Mayıs ayında, milyar Leva ya American International Group, Inc. (AIG) tarafından yüzde 65 hissesi alınmıştır. Yakın gelecekte AIG nin Bulgar Telecom un kalan hisselerinde yüzde 25 ini satın alması beklenmektedir. Bulgaristan da beklenen üçüncü nesil GSM lisansı ihaleleri gerçekleşmiştir. Intracom Bulgaria ile Bulgar Telecom (BTC) üçüncü nesil GSM lisansı ihaleleri imzalamışlardır. 257

10 Intracom Bulgaria telekomünikasyon altyapı projesini ve tesisat servislerini gerçekleştirecektir. Sözleşmelerin toplam değeri 13.6 milyon Avro olarak hesaplanmıştır ve projelerin 2 sene içerisinde gerçekleşmesi beklenmektedir. Geçtiğimiz yıl Bulgaristan da enerji sektöründe yaşanan en önemli gelişme Kozlodui Nükleer Santrali nin 3. ve 4. reaktörlerinin AB ile yapılan Üyelik Katılım Anlaşması nın bir koşulu olarak 1 Ocak 2007 tarihinde kapatılmasıdır. Bu durum Bulgaristan ın enerji sektöründe dışa bağımlılığını artırmıştır. Aşağıdaki tablodan da görüleceği üzere 2005 yılında Bulgaristan ın nükleer enerji yerel enerji kaynaklarının % 45 lik bölümünü oluşturmaktadır Bulgaristan ın Dış Ticareti Bulgaristan DTÖ kurallarıyla uyumlu bir liberal dış ticaret rejimi uygulamaktadır. Dış ticaret mevzuatı tamamıyla AB mevzuatı ile uyumlaştırılmış olmakla beraber kimi zaman uygulamada deneyim eksiklikleri ile karşılaşılmaktadır. Tablo 2. Bulgaristan ın Dış Ticareti (FOB) 2006 yılında Bulgaristan ın ithalatı %25,1 artarak 18,372 milyar Euro olarak gerçekleşmiştir. Đthal ettiği madde grupları içerisinde ilk beş sırayı petrol ve doğal gaz (%17,4), makine ve teçhizat (% 8,9), Tekstil (% 7,7), otomotiv (%7,4) ve diğer hammaddeler (% 6,5) almaktadır. Geçtigimiz yıllarda olduğu gibi 2006 yılında da en büyük ithalatçı ülke grupları, AB ülkeleri (% 47) ve Balkan ülkeleri hariç olmak ve Rusya basta gelmek üzere diger Avrupa ülkeleri (%21,7) ve Türkiye dahil Balkan ülkeleri (% 11,6) olmuştur. Bulgaristan a ithalat yapan ilk beş ülke sırasıyla Rusya, Almanya, Đtalya, Türkiye ve Yunanistan dır. Geçtiğimiz yıl Bulgaristan ın ihracatı ise % 26,6 artarak 11,983 milyar Euro olmuştur. Bulgaristan ın en büyük ihraç kalemleri sırasıyla demir dısı metaller (% 14,2) giysi ve ayakkabı (% 13,4), petrol ürünleri (% 13,3), diger hammaddeler (% 9) ve demir ve çelik (%7.4) olmuştur. Bulgaristan ın en büyük ihracat pazarı 2006 yılında Türkiye olmuştur (%11,4). Bulgaristan ın ihracat yaptığı diğer ilk dört ülke de sırasıyla Đtalya, Almanya, Yunanistan ve Belçika dır. Ülke grupları açısından bakıldığında ise AB ülkeleri (% 55) ve Türkiye dahil Balkan ülkeleri (%24,2) en basta gelmektedir yılında ihracatın ithalatı karşılama oranı bir önceki yıla nazaran düşük de olsa biraz iyileşme göstererek % 65.2 oranında gerçekleşmiştir. Bulgaristan ın 258

11 2007 yılındaki ihracatının 19,77 milyar Euroya, ithalatının ise 28,79 Euroya ulaştığı öngörülmektedir. Tablo 3- Bulgaristan ın En Çok Đhracat Yaptığı On Ülke Tablo 4- Bulgaristan ın En Çok Đthalat Yaptığı On Ülke Bulgaristan ın Yatırım Olanakları 5 Milyon ve üzerindeki yabancı yatırımlar Bulgaristan Yatırımlar Ajansı ndan, bu miktarın altındaki yatırımlar Bulgaristan KOBĐ Geliştirme Ajansından belirli şekillerde destek görmektedir. Tarım üreticileri ayrıca Tarım Bakanlığına bağlı Devlet Tarım Fonundan destek almaktadırlar. Bulgaristan Yatırımlar Ajansı yatırımları üç kategoriye ayırarak yatırımcılara aşağıdaki destekleri vermektedir: 259

12 Üçüncü yatırım kategorisi: 5 20 milyon ; Bilgi ve gerekli izinlerin alınmasında destek, idari işlemler için mümkün olan en kısa süreyi sağlamak, Đkinci yatırım kategorisi: milyon : Bilgi ve gerekli izinlerin alınmasında destek, idari hizmetler, kurumsal destek, Birinci yatırım kategorisi: 36 milyon üzeri: Bilgi temini, kurumsal destek, gerekli Altyapının inşasında ve arsa tahsisinde devlet yardımının sağlanması. Bulgaristan KOB Geliştirme Ajansı 150 kişiye kadar isçi çalıştıran ve ödenmiş sermayesi azami 8 milyon leva, ticaret hacmi azami 1 milyon leva olan şirketleri desteklemektedir. Ajansın temel fonksiyonları; bilgi (mevzuat, ekonomik göstergeler, ticari talepler, istatistik vb.) ve danışmanlık (vergi, proje geliştirme, özelleştirme, ihaleler vb.) hizmetleri sunmak, yenileştirme ve teknoloji geliştirme konusunda projelere destek vermek, Bulgaristan da kurulu yerli yabancı firmaların yurtdışı fuarlara katılımlarını desteklemek ve fuarlar organize etmek olarak özetlenebilir. Ayrıca uluslararası işbirliği programlarına katılmakta olan Ajans 2006 yılında, AB fonu PHARE in Bulgaristan daki uygulayıcısı konumundadır. AB desteklerinden yararlanacak altyapı projelerine Türk firmaları da katılabilmektedir. Bulgaristan da Yatırımcıya Sunulan Teşvikler Đssizlik oranı, Bulgaristan ortalama issizlik oranlarının % 50 üzerinde olan bölgelerde yapılan yatırımlarda, sermayeye dönüştürülmesi ya da sosyal sigorta ödemelerine yatırılması koşuluyla 5 yıl kurumlar vergisi muafiyeti bulunmaktadır. Araştırma merkezleri veya üniversitelerle ortaklasa yapılan AR GE harcamaları vergi tabanından düşürülmektedir. Amortisman oranları bilgisayar ve yazılım için 2 yıl, yeni üretim ekipmanı için 2 yıl içinde sıfırlanmaktadır. En az 50 işyeri açılmasını sağlayan 5 milyon nun üzerindeki yatırım projeleri dahilinde olan ekipman ithalatında 2 yıl süreyle KDV ödeme muafiyeti sağlanmaktadır. Temettü üzerinden % 7 vergi kesintisi (şirketin en az %20 sine sahip AB vatandaşlarına %0) sağlanmaktadır. Gelir vergisinde en yüksek basamak oranı % 24 tür ve 300 üzerindeki gelirlere uygulanır. Đs Kurumu aracılığıyla istihdam edilen gençler veya engelliler için bir yıla kadar asgari ücret ve emeklilik ve sağlık sigorta ödentilerinin iadesi sağlanmaktadır. Sermaye transfer serbest yapılmaktadır. Gayrimenkul Yatırımları Bulgaristan da yabancı gerçek ve tüzel kişilerin doğrudan toprak edinim hakkı bulunmamaktadır. Öte yandan yabancılar, emlak edinme veya kullanma, inşaat 260

13 ve hizmet gibi sınırlı mülkiyet haklarına sahiptir. Bulgaristan Anayasası ve Yatırımları Teşvik Kanunu na göre yabancı yatırımcılar yerlilerle eşit muameleye tabii olup Bulgaristan da kurulu şirketler yabancı sermaye payına bakılmaksızın tarım arazileri dahil her türlü gayrimenkul edinim hakkına haizdir. Anayasada Şubat 2005 te yapılan değişiklikle AB vatandaşlarının ve ikili anlamsalar çerçevesindeki diğer yabancıların 7 yıllık bir geçiş dönemi sonucunda veya veraset yoluyla her türlü gayrimenkul edinim hakları doğmaktadır. Bulgaristan ile Türkiye Arasındaki mevcut ve sona eren Anlaşmalar Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşması (1979) (Fesh edilmiştir) Ticaret ve Ekonomik, Sınaî ve Teknik Đşbirliği Anlaşması (1994) Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması (1994) Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması (1994) Turizm Đşbirliği Anlaşması (1997) Serbest Ticaret Anlaşması (1998) (Sona ermiştir) Enerji ve Altyapı Alanlarında Đşbirliği Anlaşması ve Protokolü (1998) Uzun Vadeli Sözleşme (1999) Đkili Hava Ulaştırma Anlaşması (2004) Deniz Ticareti Taşımacılık Anlaşması (2004) Bulgaristan, Türkiye ile AB arasında bir gümrük birliği oluşturan 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı (OKK) ile Tarım ürünlerine ilişkin Rejim hakkındaki 1/98 sayılı OKK nın ve Türkiye-AB Kömür-Çelik Serbest Ticaret Anlaşması nın ve diğer tüm Türkiye-AB hukukî düzenlemelerinin bir parçası haline gelmiştir Yunanistan Ekonomisi Yunanistan ekonomisinin, 1950 ve 1973 yılları arasında ortalama ekonomik büyümesi %7 ile aynı dönemde Japonya dan sonra ikinci olmuştur. Büyüme oranları, 1950 ler boyunca, çoğu zaman %10 ları aşıp modern kaplan ekonomi ye (sanayi üretimi de özellikle 1960 lı yıllarda %10 oranında artmıştır) yaklaşarak en yüksek konuma gelmiştir. Buna rağmen mucize terimi, Yunanistan da pek yaygın değildir. Bunun nedeni, Yunan toplumunun kendisiyle alakalıdır: 1970 lerdeki savaş sonrası dönem yılları arasında askeri diktatörlükle sonuçlanan, ağır anlaşmazlıkların olduğu bir dönemdir. Yunanlılar için bu çeyrek yüzyılı olumlu görmek mümkün değildir. Bunun ötesinde, büyüme (en azından en başlarda) yoksul ve zengin arasındaki ekonomik uçurumu genişletip siyasi ayrımları arttırmıştır arasında Yunanistan ın işgali ve direnişçilerle yapılan ateşli mücadelelerin alt yapı ve ekonomi üzerinde beklenmedik, yıkıcı etkileri olmuştur

14 Ayrıca, savaştan sonra Yunanistan, 1949 yılına kadar Đç Savaş la uğraşmış ve 1950 yılında Yunan ekonomisi daha da kötüleşmiştir. Ekonomik büyüme açısından Yunanistan, 1950 den sonra (1980 lerdeki ekonomik durgunluk dışında) yıllık büyüme açısından birçok Avrupa ülkesinden daha iyi bir performans sergilemiştir. Bu performans Yunanistan ı, gelişmiş bir ekonomi haline getirmiştir. Yunanlılar bugün, AB ülkelerinden Fransa ve Almanya dakine yakın seviyedeki kişi başına düşen gelir seviyelerinin zevkini çıkarmaktadır. Yunanistan, 1981 de başlayan AB üyeliğinin ardından uygulamaya başladığı istikrar politikalarıyla ekonomisini yeniden düzenlemiştir. AB pazarında rekabet edebilmek için ekonomik-ticari düzenlemelerini ve uygulamalarını serbestleştirmek zorunda kalmıştır. Geçmişe bakıldığında Yunanistan, AB bütçesinden faydalanır konumdadır. GSYĐH sinin %4.2 sine tekabül edecek şekilde, 1998 de AB den Yunanistan a yapılan toplam net ödeme 3.15 milyar eurodur deki net girişin ise, 3.22 milyar euro olduğu tahmin edilmektedir. Yunanistan Delors II paketi çerçevesinde AB den, Temmuz 1994 te 16.6 milyar ECU (Avrupa Para Birimi) değerinde destek almıştır. Bunun 14 milyar ECU su Toplum Destek Çerçevesinden (CSF) ve 2.6 milyar ECU su Uyum Fonu ndandır (Cohesion Fund). Bu yardım düzeyi, 1999 da düzenlenen temel kamu işleri ve ekonomik gelişim projeleriyle, rekabet, insan kaynakları programları, yaşam koşullarını iyileştirme, yoksul ve gelişmiş bölgeler arasındaki farkı indirgemeye hizmet etmek amacıyla devam etmiştir. Yunanistan ın, AB bütçesi fonundan, GSYĐH sinin %1.8 ine denk düşen 20.1 milyar Euro alması kararlaştırılmıştır. Daha sabit makro ekonomik çerçeve ve düşük faiz oranları sayesinde büyüme önemli ölçüde artmıştır. Yunan ekonomisi 1994 ten beri sürekli büyümektedir ve 1996 dan itibaren AB 25 ortalamasının üzerindedir te Yunan ekonomisinde büyüme oranı 4.7% olmakla birlikte, AB15teki en belirgin yükselmeyi göstermiştir. Bunun bir bölümü, 2004 te Atina da gerçekleştirilen Yaz Olimpiyat Oyunları alt yapısına yapılmış olan yatırımlara dayanmaktadır. Bunun sonucunda net gelir, 1997 de AB27 ortalamasının 85% ne denk düşerken, 2007 de 100% üne tekabül etmektedir. Son zamanlardaki ekonomik performans tatmin edicidir. Bununla birlikte, yetkililer için iki zorluk vardır: 1) Olimpiyat Oyunlarının coşkusunun ardından meydana gelen ekonomik durgunluk ve AB tarafından çiftçilere 2006 da yapılan mali yardımın geri çekilmesi, 2) Özellikle sosyal güvenlik, kalkınma, işçi piyasası alanında gelecek yatırımları teşvik amaçlı düzenlenen yapısal ekonomik reformlarda ilerleme kaydetmek ve ülkenin yüksek işsizlik oranını azaltarak büyüme ve ekonomik istikrarı arttırmaktır yılının 3. çeyreğinde Yunanistan da, %4.4 lük bir büyüme gerçekleşmişken, geçmiş yılda aynı zaman diliminde %3.8 lik bir büyüme gerçekleşmiştir. Bu, AB ve Avrupa bölgesindeki en yüksek orandır. Şu anki zorluklar, %8.8 oranında olan işsizliği azaltma, sosyal güvenlik sistemi reformu, 262

15 kamu sektörünün özelleştirmesi, vergi sisteminin gözden geçirilmesi ve belirli bürokratik yetersizliklerin indirgenmesidir. Avrupa Birliği kuralları çerçevesinde Yunanistan, GSYĐH sini Ekim 2007 de %9,6 oranında yükseltmiştir. (2006 da planlanan değerden daha küçük bir oranda) Yunanistan da devlet, 1990 lı yılların başlarına kadar savunma sanayi, hava ve demiryolları, rafineriler ve sanayi sektörünün %70 inde etkin rol oynamıştır. Yunanistan da sürdürülmekte olan özelleştirme faaliyetlerine rağmen devletin ekonomideki etkisi sıfırlanmamıştır. Ekonomisi küçük ama açık olan Yunanistan ın endüstriyel yapısı diğer AB ülkelerine kıyasla daha sınırlıdır. Ülkedeki sanayinin çoğu Atina ve Selanik şehirlerinde yoğunlaşmıştır. Yunanistan sanayi sektörü özellikle 2000 yılından itibaren Uzakdoğu dan gelen yoğun rekabet karşısında ciddi sıkıntılarla karşılaşıp küçülmeye başlamıştır. Turizm, toplam milli gelirdeki payı ile, Yunanistan için çok önemli bir kalemdir. Aynı zamanda turizm, ülkenin döviz kaynakları için de büyük önem taşımaktadır. Yunanistan ın ekonomisi için turizmden sonra en önemli sektörler gayrimenkul ve ticaret sayılabilir. Son yıllarda finans sektörü de büyüme göstermektedir. Telekom pazarının serbestleşmesi de iletişim sektörünün önemini arttırmıştır. GSYĐH nin %74,4 ünü hizmetler (ulaşım, turizm, haberleşme, ticaret, bankacılık, kamu yönetimi, savunma), %20,6 sını sanayi ve %5,1 sini tarım sektörü oluşturmaktadır Yunanistan da Belli Başlı Sektörler Yunanistan ın yaklaşık %80 i dağlık arazidir. Bu nedenle topraklarının yaklaşık %20 si işlenmekte, işlenmekte olan toprakların ise sadece %37 si sulanabilmektedir. Yunanistan birçok tarımsal üründe kendine yetebilen bir ülke olmakla birlikte bazı tahılları, et ve mandıra ürünlerinin çoğunluğunu ithal etmektedir. Yunanistan, şeftali ve domates üretiminde dünyada başı çeken önemli ülkelerdendir. Ülkenin diğer önemli tarım ürünleri arasında tütün, pamuk ve şeker pancarı yer almaktadır. Aynı zamanda balık çiftliklerinde Avrupa daki balık üretiminin yaklaşık yarısını karşılamaktadır. Yunanistan, dünyanın dördüncü büyük zeytinyağı ihracatçısı konumundadır. Yunanistan hem yer üstü hem de yeraltı doğal kaynakları açısından çok zengin olmayan bir ülkedir. Yunanistan, perlit (inci taşı), bentonit, puzolan ve sünger taşı üretiminde dünyada üst sıralarda yer almakta olup, ülkede boksit rezervleri de bulunmaktadır. Maden yatakları alüminyum yönünden zengindir; fakat bu madeni çıkartma bedeli diğer ülkelere kıyasla çok yüksektir ve bu sebeple ülkenin enerji ihtiyacı gittikçe artmaktadır. Yunanistan ın enerji üretim kaynakları kısıtlıdır. Enerji 263

16 ihtiyacının %60,5 lik kısmı petrol, %7,1 lik kısmı ise doğalgazla karşılanmakta ve bu miktarın tamamı ithal edilmektedir. Taşoz Adası yakınlarında ciddi miktarda petrol ve doğalgaz yatakları fark edilmiş ancak henüz işletmeye başlanmamıştır. Yunanistan daki yapı endüstrisinin gelişimi Atina da düzenlenen olimpiyat oyunları ve AB fonlarından sağlanan desteklerle güçlenmiştir. Fonlar ve Çerçeve Programlarından sağlanan desteğin yanı sıra Avrupa Yatırım Bankası ndan (AYB) alınan kredilerle özel sektörün de işbirliğinde büyük projelere imza atılmıştır. Yunanistan yapı endüstrisinde 1999 yılından bu yana kamu ve özel sektörün işbirliğine büyük önem vermektedir. Yunanistan ın üretim sektörü birçok AB üyesi ülkeye kıyasla daha küçüktür. Đmalat sanayinde en geniş pazar payına sahip sektör, hammaddelerini yerel kaynaklardan sağlayan yiyecek içecek ve tütün gibi tüketim malları sanayidir. Ayrıca, tekstil ve giyim eşyasının hammaddesi olan pamuk üretiminde AB den sağlanan tarımsal destek kapsamındaki fonlarında yardımıyla AB nin ve Avrupa nın bir numaralı pamuk üreticisi konumuna yükselmesi doğal olarak ilgili sektörlerin gelişmesinde önemli bir etken olmuştur li yıllarda AB fonlarından çok yoğun biçimde faydalanan Yunanistan AB nin korumacılık duvarlarının da etkisiyle oldukça kuvvetli bir tekstil ve hazır giyim sektörü oluşturmuştur. Hatta 1980 li yılların sonuna doğru tekstil ve giyim sektörünün toplam ihracattaki payı %25 lere kadar yükselmiştir; fakat Uzak Doğu ülkeleri ile yapılan rekabet nedeniyle son yıllarda gerileme gerçekleşmiştir. Hazır giyim yanında diğer sektörlerden mobilya, petrokimya ürünleri, kimyasallar, kağıt ürünleri gibi imalat sanayi sektörlerinde yapılan yatırımlarda kendi kendine yeterli hale gelen Yunanistan, beyaz eşya, otomotiv ve high-tech diye nitelendirilen elektronik ürünleri üretiminde iç pazarın çok küçük olması ve AB de yoğun bir rekabetin hüküm sürmesi nedeniyle fazla bir aşama kaydedememiş ve iç talep tamamen ithalat ile karşılanmıştır 5. Yunanistan da bankacılık sektörü oldukça gelişmiştir. Yunan bankalarının yaklaşık hepsinin Balkanlarda şubeleri ve bayileri bulunmaktadır. Yerel bankaların yanı sıra belli başlı tüm yabancı bankalar Yunan pazarına girmiş ve Yunan bankaları ile birçok yerel banka arasında birleşme yaşanmıştır. Ancak, sigortacılık sektörü için aynı başarı söz konusu değildir. Yunanistan ın sigorta piyasası diğer Avrupa ülkelerine kıyasla daha küçüktür. Genel sigortacılık hizmetlerinde hayat sigortasının önemi 1998 yılından itibaren her yıl artış göstermektedir. Turizm, Yunan ekonomisinde çok önemli bir yer tutmaktadır. Turizm, GSYĐH nin %15 ini oluşturmaktadır. Son yıllarda Yunanistan a kendi nüfusundan fazla turist gelmiştir

17 Sektörün GSYĐH deki büyük payının yanı sıra aynı zamanda istihdam sorununu azaltmaya büyük katkısı bulunmaktadır. Resmi politika, turizm ürünlerini çeşitlendirmeyi ve bu sektörün ülkenin ekonomisine katkısını daha da artırmayı amaçlamaktadır. Hükümet turizm sektörüne yabancı yatırımcıları ve özel sektör işletmelerini çekmeyi amaçlamaktadır Yunanistan da Yatırım Teşvikleri: Yunanistan, Dış Ticaret Örgütü nün (DTÖ) yatırım ve teşviklere ilişkin düzenlemelerini kabul etmiştir. Yerli ve yabancı yatırımcılar arasında yatırım teşvikleri uygulamasında eşitlik esası söz konusudur. Az gelişmiş bölgelere verilen yatırım teşvikleri daha fazladır. Yunanistan daki yatırımlar hakkında detaylı bilgi Yunan Yatırım Merkezi ELKE den alınabilmektedir 6. Yunanistan daki yatırımcılara sağlanan teşvikler bölgelere göre belirlenmiş olup, bölgeler AB ile mutabakat çerçevesinde gelişmişlik seviyesine göre belirlenmiştir. Yunanistan bu doğrultuda 6 bölgeye ayrılmıştır. (A,B,C,D1,D2,D3) Sıralamada A en gelişmiş, D3 ise en gelişmemiş bölgeyi ifade etmektedir. Bölgelere göre; - Nakit veya leasing sübvansiyonu - Vergi muafiyeti - Đşçi maliyeti sübvansiyonu gibi alanlarda sağlanan teşvikler farklılık gösterebilmektedir. Yerli ve yabancı yatırımcı arasında teşvik farkı bulunmamaktadır. Ancak yatırımın istihdam yaratacak üretim ağırlıklı girişimlerden oluşması şarttır Yunanistan da Ülke Bazında Yabancı Yatırımlar: 2005 yılı rakamları ile Yunanistan daki toplam yabancı yatırım tutarı 24,7 milyar Euro dur. Yunanistan a yatırım yapan ülkeler ağırlıklı olarak AB üyesi ülkelerden oluşmaktadır

18 Tablo 5- Yunanistan da Ülke Bazında Yabancı Yatırımlar Ülke Miktar (milyon Euro) Pay (%) Lüksemburg 11, ,0 Hollanda 2, ,9 Almanya 1, ,5 Fransa 1, ,3 Đtalya ,5 Belçika ,8 Portekiz ,7 Đspanya ,7 Đrlanda ,6 Avusturya ,3 Finlandiya ,1 Toplam Euro Bölgesi 17, ,4 Đngiltere 1, ,3 Đsveç ,3 Danimarka ,1 Toplam AB Euro Bölgesi hariç 1, ,6 Toplam AB 19, ,0 Diğer Avrupa ülkeleri 2, ,7 ABD 1, ,5 Diğer Amerika ülkeleri ,6 Afrika ülkeleri ,9 Asya ülkeleri ,2 Avustralya 2.3 0,0 Toplam Euro Bölgesi hariç 7, ,6 Toplam 24, ,0 266

19 Yunanistan Dış Ticareti Yunanistan 1981 yılından beri AB üyesi bir ülkedir ve ticareti de AB uygulamalarına göre yürütülmektedir. Ödemeler dengesi göstergelerine göre ithalatının 1/3 oranındaki ihracatıyla Yunanistan mal ticaretinde büyük yapısal açığa sahiptir li yıllarda AB, Yunanistan ın ihracatında 3/5 ve ithalatında 2/3 paya sahip iken son yıllarda bu durum özellikle ihracat alanında Balkan ve Doğu Avrupa ülkeleri lehine değişmeye başlamıştır. AB nin son genişlemesi ile Yunanistan ihracatının %56 sını ve ithalatının ise %59 unu AB ülkeleri ile gerçekleştirir duruma gelmiştir. Yunanistan 1981 yılında Avrupa Birliğine girdikten sonra dış ticaretindeki açık giderek artmıştır. AB ye girmeden önce, Yunanistan ın endüstriyel ürünlerinin %45 i gümrük vergileri, kotalar ve diğer kısıtlayıcı önlemler yoluyla koruma altındaydı ların başında neredeyse tüm korumalar kaldırılmıştır. Yunanistan ihracat piyasasının büyük bir bölümü 1960 ve 1970 lerde ücretlerin düşük olduğu bir dönemde gelişmiştir. Bugün işgücü maliyeti düşük olan ülkelerin pazarlarıyla büyük bir rekabet içindedir. Yunan şirketleri, ülkede ve bölgede yabancı ortaklarla stratejik birlik kurmak için, daha kaliteli ve yüksek katma değerli mal üretmenin yollarını aramaktadır. Yunan firmaları üretimlerini giderek artan bir şekilde katma değeri yüksek ve kaliteli ürünlere yönlendirmeye ve bölgesel ya da ülke bazında pazarlama tecrübelerinden yararlanmak isteyen yabancı ortaklarla stratejik birlik tesis etmeye çalışmaktadır. Üretimlerini yenilemeyen firmalar ise eski Doğu Bloğu ülkelerinde pazar bulabilmektedir yılında toplam ihracatın %32,4 ü Balkanlara, Orta ve Doğu Avrupa ya ve Kafkaslara gerçekleştirilmiştir. Yunanistan Merkez Bankası tarafından yapılan bir araştırmaya göre sözü geçen ülke gruplarına yapılan ihracat döneminde yıllık ortalama %20 oranında artış göstermiştir. Yunanistan, Arnavutluk, Makedonya, Bulgaristan gibi Balkan Ülkeleri ile olan ticaretinde fazla verirken, Türkiye ve Romanya ile ticaretinde açık vermektedir. Rusya ile yapılan ticarette verilen büyük açık bu ülkeden ithal edilen gaz ve rafine edilmiş petrol ürünlerinden kaynaklanmaktadır. AB ye 2004 yılında giren Macaristan, Çek Cumhuriyeti ve Polonya gibi sanayileşmiş ülkelerle olan ticarette de önemli oranda açık verilmektedir. Yunanistan ın AB nin son genişleme dalgasının yarattığı ihracat fırsatlarından yararlanabilmesi, ticaret fazlası vermesi, Yunanlı üreticilerin performansına bağlıdır. Yunanistan ın Avrupa Ekonomik ve Parasal Birliğine girişi öncesinde Yunanlı ihracatçılar ticaret yaptıkları başlıca ortaklarının para birimlerine karşı drahminin değer kazanmasına yol açan sıkı para politikası ile de başa çıkmak zorunda kalmışlardır. Bu durum ayrıca Yunanistan ın neredeyse tümüyle ithalatına bağımlı olduğu sermaye mallarının fiyatlarının düşük tutulmasına da yardımcı olmuştur. Tek para birimine geçişten bu yana rekabet gücünde düşüş yaşanmış, döviz kuru enflasyondaki artışın etkisiyle Merkez Bankası hesaplarına göre %10 oranında değerlenmiştir. Euro nun güçlenmesinin ülkeye çeşitli etkileri olmuştur. Yunanistan ın dış ticareti ağırlıklı olarak Euro bölgesindeki ya da Euro kullanan ülkelerle 267

20 gerçekleşmiştir. Euro nun güç kazanması ithal edilen petrolün fiyatının düşük tutulmasına yardımcı olmuştur. Bununla beraber fiyatları daha çok ABD doları ile belirlenen tahıl, kimyasallar ve tütün gibi ihraç ürünlerinin ihracatı zorlaşmıştır. Ülkenin dış ticaret politikası büyük ölçüde üyesi bulunduğu Avrupa Birliği ne bağlıdır. Gerek ithalat, gerekse ihracat rejimi, Avrupa Birliğinin izlediği politikalara göre belirlenmektedir. Yunanistan ın Đhracatı Yunanistan ın 2007 yılı toplam ihracatı yaklaşık 25,7 milyar dolardır. Đhracatında en önemli kalemleri, tarım ürünlerinden meyve ve sebzeler, tütün, pamuk, kısmen petrol ürünleri, bitkisel yağlar, tekstil iplikleri ve mamulleri, demir dışı metallerden alüminyum, demir-çelik ürünleri oluşturmaktadır. Bunların arasında önemli düzeyde artış gösterenlerden ilki pamuktur. Son 5 yıllık dönemde Yunanistan ın pamuk ihracatı önemli ölçüde artmıştır. Bunda AB fonlarından pamuk üreticilerine sağlanan yardımların büyük etkisi olduğu düşünülmektedir. Ülke grupları itibariyle Yunanistan ın AB ye yönelik ihracatı %45-60 düzeyinde değişmektedir. Bu grup içinde önemli sayılabilecek ülkeler sırasıyla Almanya, Đtalya ve Đngiltere dir. Şekil 1- Yunanistan ın Đhracatı Ülke Bazında İhracat (2006) BDT 4% Balkanlar 17% OECD 6% K.Afrika&Ortadoğu 9% Kuzey Amerika 5% Diğer 7% AB-10 9% AB-15 43% AB-15 AB-10 Kuzey Amerika OECD Balkanlar BDT K.Afrika&Ortadoğu Diğer Yunanistan, özellikle tekstil ve giyim eşyası hammaddesi olan pamuk üretiminde AB den sağlanan tarımsal destek kapsamındaki fonlarının da yardımıyla AB nin ve Avrupa nın en önemli pamuk üreticisi konumuna yükselmiştir. Tarım ürünleri ihracatının %70 ini yaş meyve ve sebze, pamuk, tütün ve zeytinyağı oluşturmaktadır. Zeytinyağında Đspanya, Đtalya ve Tunus tan sonra dünyanın en büyük dördüncü ihracatçısıdır. 268

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Bulgaristan a ihracat yapan 585 firma bulunmaktadır. 31.12.2013

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Bulgaristan Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Avrupa

Detaylı

GÜNEY KORE EKONOMİK GÖSTERGELER VE TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER

GÜNEY KORE EKONOMİK GÖSTERGELER VE TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER GÜNEY KORE EKONOMİK GÖSTERGELER VE TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ, MART 2014 1. GÜNEY KORE VE TÜRKİYE TEMEL GÖSTERGELER Güney Kore 1970 li yıllarda temelini attığı ihracata

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ YUNANİSTAN ÜLKE RAPORU Ocak 2009 T.K. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Yunanistan Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi Konumu

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ MAKEDONYA ÜLKE RAPORU Şubat-2009 Y.U. I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Makedonya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU GENEL BİLGİLER TABLOSU Resmi Adı Rusya Federasyonu Başkenti Moskova Resmi Dil Rusça Bağımsızlık Tarihi 24 Ağustos 1991 Yüzölçümü 17.075.400 km 2 Nüfus 142,8

Detaylı

ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ

ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ 1/8 ALMANYA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Almanya Federal Cumhuriyeti Berlin Almanca BAĞIMSIZLIK TARİHİ 23

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AĞUSTOS 2014 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: Fas Krallığı

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Technology. and. Machine

Technology. and. Machine Technology and Machine Cezayir Teknoloji İthal Etmek İSTİYOR Kuzey Afrika nın en geniş yüzölçümüne, 35 milyona yakın nüfusa ve büyük petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip olan Cezayir, ekonomik veriler

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Ruanda ya ihracat yapan 1 firma bulunmaktadır. (AHENK KOZMETİK İÇ VE DIŞ TİC. A.Ş) 30.06.2015 tarihi

Detaylı

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi TÜRKİYE EKONOMİSİ BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2010 yılında

Detaylı

SLOVENYA NIN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE - SLOVENYA DIŞ TİCARETİ

SLOVENYA NIN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE - SLOVENYA DIŞ TİCARETİ İZMİR TİCARET ODASI SLOVENYA NIN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE - SLOVENYA DIŞ TİCARETİ Pınar Erdem Dış Ekonomik İlişkiler Müdürlüğü AB Masası Uzman Yardımcısı Şubat - 2007 Slovenya iki milyonluk

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA 1 / 8 HOLLANDA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER (2012) RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Hollanda Krallığı Amsterdam Flemenkçe BAĞIMSIZLIK TARİHİ 30 Ocak 1648 DEVLET

Detaylı

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Mayııs 2014 2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

T.C. PARĐS BÜYÜKELÇĐLĐĞĐ TĐCARET MÜŞAVĐRLĐĞĐ FRANSA AYLIK RAPORU (Haziran 2010)

T.C. PARĐS BÜYÜKELÇĐLĐĞĐ TĐCARET MÜŞAVĐRLĐĞĐ FRANSA AYLIK RAPORU (Haziran 2010) T.C. PARĐS BÜYÜKELÇĐLĐĞĐ TĐCARET MÜŞAVĐRLĐĞĐ FRANSA AYLIK RAPORU (Haziran 2010) 1. BAŞLICA EKONOMĐK GÖSTERGELER GSMH : 1921 Milyar (2009) GSMH artış oranı : % -2,2 (2009) / %0,8 (2010/3) Kişi başına milli

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

SIRBİSTAN ÜLKE RAPORU 05.03.2015

SIRBİSTAN ÜLKE RAPORU 05.03.2015 SIRBİSTAN ÜLKE RAPORU 05.03.2015 SIRBİSTAN ÜLKE RAPORU 05.03.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Sırbistan a ihracat yapan 210 firma bulunmaktadır. 31.12.2014

Detaylı

İTALYA CUMHURİYETİ 1/8

İTALYA CUMHURİYETİ 1/8 İTALYA CUMHURİYETİ 1/8 İTALYA YA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL İtalya Cumhuriyeti Roma İtalyanca BAĞIMSIZLIK TARİHİ 1861 DEVLET BAŞKANI HÜKÜMET BAŞKANI Giorgio Napolitano Enrico Letta

Detaylı

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU Şekil 1 Kırşehir Sanayi Rekabetçilik Eksenleri İş Yapma Düzeyi Yenilikçilik potansiyeli Girişimcilik Düzeyi Teşviklerden yararlanma

Detaylı

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Hazırlayan: Gündem KONT İzmir Ticaret Odası TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; ihracat 2015 yılı Mart ayında, 2014

Detaylı

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ Türkiye milli katılım organizasyonunun, T.C. Ekonomi Bakanlığı'na izin başvurusu yapılmış olup, Türkel

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ

T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI (KARS, ARDAHAN, IĞDIR, AĞRI) T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 14-15 MAYıS 2012 2 1. Azerbaycan Cumhuriyeti SUNUM PLANı Ekonomik ve Sosyal Göstergeler Enerji Kaynakları

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ FRANSA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı Yönetim Şekli Coğrafi Konumu : Fransa Cumhuriyeti

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

GENEL BİLGİLER. Lizbon. Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA (9 Mart 2006)

GENEL BİLGİLER. Lizbon. Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA (9 Mart 2006) T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 201 PORTEKİZ GENEL BİLGİLER RESMİ ADI Portekiz Cumhuriyeti BAŞKENT Lizbon RESMİ DİL Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ÇEK CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU Şubat 2009 Y.U. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Çek Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ 2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ Türkiye de son 6 yılda kurulan uluslararası sermayeli şirketlerin* sayısı 2010 yılı Kasım ayı itibariyle 26 bin 40 e ulaşmıştır.

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ALMANYA ÜLKE RAPORU Mayıs 2009 İ.A 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Almanya Federal Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _.

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. -~-~- -----~ li T \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. TÜRKiYE'DE YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI Türkiye'de özellikle 1950 sonrasında çıkarılan

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Bosna Hersek. olmak üzere iki entiteden oluşur. vardır. bağımsız olmaları yatırımcılar için (hızlı karar çıkma anlamında) avantajdır.

Bosna Hersek. olmak üzere iki entiteden oluşur. vardır. bağımsız olmaları yatırımcılar için (hızlı karar çıkma anlamında) avantajdır. Bosna Hersek Bosna Hersek in toplam yüzölçümü ve nüfusu: Bursa, Kütahya, Bolu, Bilecik, Uşak ve Çanakkale illerinin toplamına eşittir. ( 50.000 km² - nüfus 4 milyon ) Bosna Hersek * Federasyon bölgesi

Detaylı

AKTİF YAYINLARI Yayın No: 2

AKTİF YAYINLARI Yayın No: 2 AKTİF YAYINLARI Yayın No: 2 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 Fob İhracat (milyar $) Fob İthalat (milyar $) 2006 2007 2008 2009 2010* 2011* 11,6 15,1 19,1 14,4 16,7 15,9 14,2 18,02 23,1 18,1

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ (2012) YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ (2012) YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ (2012) YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI 1 YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI T.C. Ekonomi Bakanlığı, Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Müdürlüğü tarafından 01 Ocak 2012

Detaylı

İTALYA CUMHURİYETİ ÜLKE PROFİLİ

İTALYA CUMHURİYETİ ÜLKE PROFİLİ İTALYA CUMHURİYETİ ÜLKE PROFİLİ Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü MAYIS 2015 1. GENEL BİLGİLER Ülke adı : İtalya Cumhuriyeti Yüzölçümü : 301.340 km 2 Yönetim Biçimi : Cumhuriyet Devlet Başkanı : Sergio

Detaylı

MOLDOVA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU. Hazırlayan: Hande Türker ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ

MOLDOVA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU. Hazırlayan: Hande Türker ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ MOLDOVA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU Hazırlayan: Hande Türker ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ Şubat 2015 1 1. GENEL BİLGİLER Ülke adı: Moldova Yönetim biçimi: Cumhuriyet Başkent: Kişinev Nüfus: 3.583.288 (2014)

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (Kasım 2015) TEPAV Perakende Güven Endeksi-TEPE (Ağustos 2015) TEPE, Ekim ayında bir önceki aya ve geçen yılın aynı dönemine göre arttı. Geçtiğimiz 3 ayda işlerin

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti Resmi Dil : Swahili, İngilizce Başkenti : Resmi başkent Dodoma(1 699 000) (de facto olarak Darüsselam); Dar es Selam; ticari başkent (2.498.000)

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR OCAK 2014 İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ.. 2 İTHALAT

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ... 2 İTHALAT

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

MİLLİ GELİR VE BÜYÜME

MİLLİ GELİR VE BÜYÜME EYLÜL Gayrisafi Yurtiçi Hâsıla (GSYH), yılının. çeyreğinde, önceki yılın aynı dönemine göre %, oranında büyüdü.. çeyrek gelişim hızı ise, %, e yukarı yönlü revize edildi. Böylece Türkiye ekonomisi, yılın

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Mart 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

8. ULUSLARARASI BALKAN FORUMU

8. ULUSLARARASI BALKAN FORUMU STRATEJİK VİZYON BELGESİ 8. ULUSLARARASI BALKAN FORUMU Ticaret, Yatırım, Finans ve Rekabet ( 15-16 Ocak 2016, İstanbul ) Balkanlaşma kelimesi Birinci Dünya Savaşından sonra kullanılmaya başlayan, Yugoslavya

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA 1. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) RESMİ ADI : Brezilya Federal Cumhuriyeti BAŞKENTİ : Brasilia RESMİ DİL : Portekizce DİN : Roman Katolik (% 74), Protestan (% 15), diğer

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7 DANİMARKA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL DEVLET BAŞKANI Danimarka Krallığı Kopenhag Danca 2. Margrethe HÜKÜMET BAŞKANI Helle

Detaylı

Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur)

Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur) Sudan ve Seramik Sektörü Bilgi Notu GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur) Resmi Dil : Arapça (resmi

Detaylı

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9 FRANSA ÜLKE BÜLTENİ Başkent Resmi Dil(ler) Yönetim Biçimi Cumhurbaşkanı Başbakan Paris Fransızca Parlamenter Başkanlık Tipi Cumhuriyet Nicolas Sarkozy François Fillon Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ NEVŞEHIR GENEL BİLGİLER Nüfus Nevşehir: 285.460 Türkiye: 76.667.864 Okur Yazarlık Oranı (6+Yaş) Nevşehir: %95 Türkiye: %93

Detaylı

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ Ahmet GÜNEŞ Dış Ticaret Uzmanı BURSA 21/05/2015 1 SUNUM PLANI 1. Yeni Teşvik Sisteminin Hazırlık Süreci

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI. GÜNEY SUDAN CUMHURİYETİ T.C. Juba Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği

EKONOMİ BAKANLIĞI. GÜNEY SUDAN CUMHURİYETİ T.C. Juba Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği EKONOMİ BAKANLIĞI GÜNEY SUDAN CUMHURİYETİ T.C. Juba Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği E-mail: juba@ekonomi.gov.tr Tel: +211 954366772 Adres: Block 3K South, Plots No.880-881, Hai Matar, Juba Republic of

Detaylı

2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012)

2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. MISIR GENEL BİLGİLERİ 1. HARİTA ve BAYRAK 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) Nüfusu : 85 milyon Yüzölçümü : 1.001.450 km 2 Dil : Arapça Din : Sünni Müslüman %90, Kıpti %9,

Detaylı

EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU

EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU Hazırlayan: Erhan DEMİRCAN Uzman Bu Rapor Karacadağ Kalkınma Ajansı tarafından, Türkiye ve TRC2 (Diyarbakır, Şanlıurfa) Bölgesi güncel ekonomik gelişmelerinin bölge aktörlerince

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR TEMMUZ 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI ŞUBAT 2015

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI ŞUBAT 2015 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI ŞUBAT 2015 İZMİR YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİNİN HEDEFLERİ 1. Mevzuat ve Hedefler Tasarrufların katma değeri yüksek yatırımlara yönlendirilmesi, Üretim ve

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Kasım - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Kasım - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Kasım - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR KASIM 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü Sunum: Murat YAZICI (Daire Başkanı) Pamuğun Geleceği Şekilleniyor Konferansı Bodrum 12-14 Haziran 2014 TEKSTİL VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİ

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 İNGİLTERE 1 / 7

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 İNGİLTERE 1 / 7 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 İNGİLTERE 1 / 7 İNGİLTERE YE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Birleşik Krallık Londra İngilizce BAĞIMSIZLIK TARİHİ 1707 DEVLET BAŞKANI HÜKÜMET BAŞKANI DİN

Detaylı

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ M. Özger BOZOĞLU Dış Ticaret Uzmanı Ahmet GÜNEŞ Dış Ticaret Uzmanı İSTANBUL 10/12/2014 1 SUNUM PLANI 1.

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI. KAMERUN T.C. Yaounde Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği

EKONOMİ BAKANLIĞI. KAMERUN T.C. Yaounde Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği EKONOMİ BAKANLIĞI KAMERUN T.C. Yaounde Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği E-mail: yaounde@ekonomi.gov.tr Tel:00 237 22 21 80 23 Adres: Turkish Embassy Office Boulevard de l'urss 1782 B.P. 35155 Bastos-Yaounde-CAMEROUN

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ 2012

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ 2012 YENİ TEŞVİK SİSTEMİ 2012 Önceki Teşvik Sisteminin Değerlendirilmesi Yeni Teşvik Sisteminin Değerlendirilmesi TR32 Düzey 2 Bölgesi Değerlendirmesi Hazırlayan: Emrah ÇELİK Aydın Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü

Detaylı

POLONYA ÜLKE RAPORU 17.11.2015

POLONYA ÜLKE RAPORU 17.11.2015 POLONYA ÜLKE RAPORU 17.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Polonya ya ihracat yapan 460 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

ALMANYA ÜLKE RAPORU 23.03.2015

ALMANYA ÜLKE RAPORU 23.03.2015 ALMANYA ÜLKE RAPORU 23.03.2015 ALMANYA ÜLKE RAPORU 23.03.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Almanya ya ihracat yapan 1.073 firma bulunmaktadır. 31.12.2014 tarihi

Detaylı

POLONYA ÜLKE BİLGİLERİ VE TÜRKİYE İLE İKİLİ İLİŞKİLERİ

POLONYA ÜLKE BİLGİLERİ VE TÜRKİYE İLE İKİLİ İLİŞKİLERİ İZMİR TİCARET ODASI POLONYA ÜLKE BİLGİLERİ VE TÜRKİYE İLE İKİLİ İLİŞKİLERİ Dış Ekonomik İlişkiler Müdürlüğü AB ve Uluslararası Organizasyonlar Masası MAYIS 2013 1. GENEL BİLGİLER Resmi adı : Polonya Cumhuriyeti

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi TÜRKİYE EKONOMİSİ BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2010 yılında

Detaylı

Şubat 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç

Şubat 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ HIRVATİSTAN ÜLKE RAPORU Şubat 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Hırvatistan Cumhuriyeti Yönetim Şekli :

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE EYLÜL 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

TÜRKİYE'NİN İLK 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU 2012

TÜRKİYE'NİN İLK 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU 2012 İstanbul Sanayi Odası tarafından bu yıl 45 incisi hazırlanan TÜRKİYE NİN İLK 500 BÜYÜK KURULUŞU içerisinde bu yılda 2011 yılına göre değişiklik olmamış ve 487 özel, 13 de kamu sanayi kuruluşu yer almaktadır.

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Ağustos 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Ağustos 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (Ağustos 2015) TEPAV Perakende Güven Endeksi-TEPE (02.09.2015) TEPE, Ağustos ayında bir önceki aya göre artarken, geçen yılın aynı dönemine göre azaldı. Önümüzdeki

Detaylı

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon.

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon. GAMBİYA ÜLKE RAPORU 1. Nüfus: 1.797.860 (Dünyada 149.) 2. Nüfus artış oranı: % 2,4 (Dünyada 32.) 3. Yaş yapısı: 0-14yaş: % 40 15 64 yaş: % 57 65 yaş ve üstü: % 3 4. Şehirleşme: % 58 5. En büyük şehir:

Detaylı