Organik Elektronik. Günümüzde elektronik aygıtların bu denli yaygın ve kullanışlı olmalarını

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Organik Elektronik. Günümüzde elektronik aygıtların bu denli yaygın ve kullanışlı olmalarını"

Transkript

1 Organik Elektronik Orhan Mert, fienol Mutlu Elektrik-Elektronik Mühendisli i Bo aziçi Üniversitesi - STANBUL Plastik malzemeler bugüne kadar elektriksel izolasyon gerektiren hemen hemen her yerde kullan ld klar ndan, mükemmel birer yal tkan olarak bilinirler. Ancak son 20 y lda elektronik ve malzeme biliminde yaflanan geliflmeler bu al flkanl tamamen de ifltirecek boyutta ve çeflitlilikte yepyeni ürünleri hizmetimize sunmaya bafllad. T ohumları 1980 li yıllarda atılan yarı-iletken organik polimer araştırmalarının başarıyla sonuçlanması üzerine, Alan J. Heeger, Alan G. MacDiarmid ve Hideki Shirakawa 2000 yılı Nobel Kimya Ödülü nü almaya hak kazanırken [1], elektronik endüstrisinin bu malzemelere ilgi göstermesiyle yepyeni bir teknoloji kolu olan Organik Elektronik de ortaya çıkmış oluyordu. Bu yeni teknolojide aktif yarı-iletken malzeme olarak kullanılan polimer ve küçük moleküllerin yapısını karbon molekülleri teşkil ettiğinden, alanı tanımlamak için genellikle organik kelimesi kullanılır. Yarı-iletken malzeme olarak polimer kullanıldığı zamanlarda, kullanılan polimerler de organik olmasına yani karbon içermesine rağmen, organik yerine polimer kelimesi de kullanılmaktadır. Günümüzde elektronik aygıtların bu denli yaygın ve kullanışlı olmalarını borçlu olduğumuz mikroelektronik teknolojilerinin temel yapı taşını oluşturan ve bir inorganik yarı-iletken olan silisyum, halen üretilen çiplerin % 95 inden fazlasının hammaddesi olmakla birlikte yüksek altyapı ve işletim maliyeti nedeniyle yüksek hacim, düşük fiyat gerektiren piyasalara hitap edememektedir. İşte bu noktada organik yarı-iletkenler; getirdikleri düşük altyapı maliyeti, geniş ve esnek yüzeylere uygulanabilme, kolay ve hızlı üretim yöntemleri ile uygulamaya özgü sentezlenebilen malzeme özellikleri gibi avantajlarla, silisyumun dolduramadığı alanlara girebilecek niteliklere sahiptir. Elektronik aygıtlarla zenginleşen ve şekillenen modern yaşantımızın farklı alanlarına yönelik yeni ürünler ve uygulamalar yakın gelecekte hakkında en çok konuşulacak gelişmelerden olacaktır. Bu uygulamalara örnek olarak bir markette alışveriş yaptığınızı hayâl ediniz. Elinize bir yiyecek aldığınızda, ambalajındaki bir dokunmatik sensör sayesinde renkli bir OLED (organik LED), ekran üzerinde ürünün üretim tarihini ve son kullanma tarihine kaç gün kaldığını öğreniyorsunuz. Alışverişinizi tamamladığınızda, kasadan geçerken aldığınız ürünlerin barkodlarını teker teker okutmak zorunda kalmıyorsunuz, çünkü bu işlemi ürünün üzerindeki Endüstri otomasyon / 30

2 RFID (radio frequency identification - radyo frekansı ile tanımlama) etiket sizin yerinize çoktan yapmış oluyor. Günlük gazetenizi cebinizde taşıdığınız katlanabilen e-okuyucudan takip ediyorsunuz. Cep telefonu ve MP3 çalarınızı üzerinize giydiğiniz polimer güneş pilleriyle şarj ediyor, sevdiğiniz filmi yüksek görüntü kaliteli ve bir o kadar da dekoratif OLED TV nizden izliyorsunuz. Bu ve bunlar gibi pek çok yeniliği hayâl olmaktan çıkaran organik elektronik teknolojilerinin en temel ürünleri olan organik LED ler (OLED - organik ışık saçan diyot), organik ince film transistörler (OTFT - organic thin film transistor) ve polimer güneş pilleri, son yıllarda katettikleri mesafeyle beklentilerin boşa çıkmayacağını ispatlar nitelikte. fiekil 1. 4 inç esnek OLED ekran (Universal Display & LG) [2] Organik Ifl k Yayan Diyotlar (OLED) Bu yeni alanın üzerinde en fazla araştırma ve yatırım yapılan aygıtlarının başında OLED ler gelmektedir. Bu aygıtlarda yarı-iletken malzeme olarak eğer organik polimer kullanılır ise bunlara polimer LED (PLED), eğer küçük molekül kullanılır ise OLED denmektedir. PLED lerde polimerler sıvı içinde yüzeye uygulanabildikleri için üretimleri daha kolaydır. Küçük molekülleri yüzeye kaplamak için ise, daha pahalı ve zor bir yöntem olan yüksek vakumda buharlaştırma işlemine ihtiyaç vardır. Yakın gelecekte LCD ve plazma ekranların yerini alması öngörülen OLED lerin matris şeklinde dizilmesinden meydana gelen ekranlar, bir süreden beri Sony, Samsung ve Philips gibi büyük televizyon üreticilerinin ürün gamında yer almaktadır. Aynı öngörüye sahip ve bu alanda faaliyet göstermek amacıyla kurulan pek çok yeni firma da ilk ürünlerini uluslararası fuarlarda tanıtmaya başlamış durumdalar. Bunlar arasında Cambridge Display ve Universal Display en çok dikkat çekenlerdir. OLED ekranlara esnekliğini veren, bir tarafı ışığı geçiren iletken oksitle kaplı polietilen tereftalat (PET - polyethylene terephthalate) veya poliyetilen naftalat (PEN - polyethylene napthalate) filmleri üzerinde üretilmeleridir. Bu sayede, katlanabilen veya rulo şeklinde kendi üzerine dolanabilen ekranların üretilmesi mümkün hale gelirken, e-okuyucu gibi istendiğinde gazete, kitap veya harita olabilen elektronik cihazlar da ortaya çıkmıştır. Şekil 1 de Universal Display ile LG firmalarının ortak üretimi olan esnek bir OLED ekran görülmektedir [2]. OLED lerin üretimi birbirinden farklı özelliklere sahip organik materyallerin cam veya esnek plastik yüzeyler üzerine belirli aşamalarla ince film oluşturacak şekilde kaplanmasıyla gerçekleşmektedir. Bir OLED in elektrotlarına elektriksel gerilim uygulandığında aygıt, yapısındaki aktif organik polimerin enerji bant aralığına bağlı olarak belirli bir renkte ışık saçar. III-V grubu inorganik yarı-iletken LED lerde karşılaşılan beyaz ışık elde etme sorunu OLED ler için geçerli değildir, çünkü organik yarı-iletkenlerin enerji bant aralıkları kimyasal sentezleri sırasında belirli sınırlar dahilinde kontrol edilebilmektedir. Bu sayede görünür bölgedeki tüm renklerin elde edilebilmesi mümkün olmaktadır. OLED ekranların günümüzün en yaygın görüntü teknolojisi olan LCD ye göre de pek çok üstünlüğü vardır. Bunlardan biri yüksek kontrast oranıdır. LCD pikselleri ekranın arka bölgesindeki ışık kaynağından (florasan, inorganik LED) gelen ışığı engellemek ya da geçirmek suretiyle görüntü oluşturur. Bu nedenle, sürekli çalışan arka ışık yüzünden tamamen siyah bir piksel elde etmek mümkün olamaz. Oysa OLED lerin kendileri birer ışık kaynağı olduğundan, istenilen pikselin üzerindeki gerilim sıfırlanarak siyah piksel elde edilebilir. Bu özellik, yüksek görüntü kalitesinin yanı sıra, düşük güç tüketimi ve geniş görüntü açısı anlamına gelirken, taşınabilir elektronik cihazlar için OLED ekranların ideal aday olduğu bir kez daha ortaya çıkmaktadır. OLED lerin sunduğu bu avantajlar her zaman olduğu gibi ilk önce askerî kuruluşların ilgisini çekmiştir. Amerikan Ordusu, OLED tabanlı esnek ekranların geliştirilmesi amacıyla uzun süreden beri Arizona Devlet Üniversitesi ile yaklaşık 50 milyon dolarlık bir işbirliği içerisindedir [3]. Bazı Avrupa ülkelerinde de özellikle daha verimli polimerlerin araştırılması için benzer yatırımlar birbirini takip etmektedir. Avrupa Komisyonu tarafından desteklenen OLLA projesiyle OLED lerin aydınlatmada kullanılması amaçlanmaktadır (Şekil 2) [4]. fiekil cm 2 beyaz OLED (OLLA) [4] 31 / Endüstri otomasyon

3 fiekil 3. Bir polimer LED i oluflturan katmanlar Boğaziçi Üniversitesi Mikro Elektro Mekanik Sistemler Laboratuarı nda (BUMEMS) TÜBİTAK desteğiyle yürütülen organik/polimer elektronik sistemler araştırmalarında gelinen aşamada, PLED ve OLED lerin üretim ve karakterizasyonu yapılmaktadır. Bu çalışmalarda üretilen PLED lerin temsilî yapısı Şekil 3 te görülebilir.pled üretim işlemi ise şu adımlardan oluşur: İletkenliği ve ışık geçirgenliği olan indiyum kalay oksit (ITO - Indium-Tin-Oxide) kaplı 100 µm kalınlığındaki esnek PET üzerinde, ITO şekillendirilir. ITO yüzeyinin pürüzlerini gidermek ve elektriksel taşıyıcıların (delikler) verimli bir biçimde ışık yayan yarı-iletken polimer MEH- PPV ye aktarılmalarını kolaylaştırmak için, bir iletken polimer olan PEDOT:PSS ince film halinde kaplanır. Daha sonra kavuniçi-turuncu renkte ışık veren MEH-PPV aktif polimeri yüzeye uygulanır. En son işlem olarak da, elektronları aktif polimere enjekte edecek elektrod olarak ince aluminyum filmi yüksek vakumda ısıl buharlaştırma ile yüzeye kaplanarak aygıtın üretimi tamamlanır. Organik yarı-iletkenlerin sahip oldukları avantajların yanında, elbette bazı dezavantajları da vardır. Bunlardan belki de en önemlileri, atmosferde bolca bulunan oksijen ve nemden etkilenip performanslarının bozulmasıdır. Bu iki etmenin polimerde yol açtığı kötüleşme mekanizmasına halâ tam ve fiekil 4. Ifl yan Bo aziçi Üniversitesi logosu kesin bir açıklama getirilmemiş olmakla birlikte, oksijen gazının yarı-iletken polimeri kimyasal olarak katkıladığı ve yarı-iletken özelliğini bozup bir iletken haline getirdiği bilinmektedir. Bu nedenle polimerik yarı-iletken aygıtlarının nitrojen veya argon gazıyla dolu kontrollü ortamlarda üretilip paketlenmeleri gerekmektedir. Üretim maliyetlerini yükselten bu duruma çare bulmak amacıyla son yıllarda pek çok çalışma yapılmaktadır. Laboratuarımızda yapılan araştırmalar sonucunda, oksijenli ve nemli ortamda elektriksel ve opto-elektronik özellikleri zarar gören PLED lerin optimum ısıl işlem ve elektriksel gerilim kombinasyonu ile vakumda tedavi edilmeleri sayesinde, üretilmelerinden günler sonra bile tekrar hayata döndürülmeleri sağlanabilmiştir [5]. Şekil 4 te bu yöntemle üretilmiş ve tekrar işlevsel hale getirilmiş Boğaziçi Üniversitesi logosu şeklinde ışıyan bir PLED görülmektedir. Şu ana kadar ulaşılan 200 cd/m 2 parlaklık değeri ve en az saat ömür süresine sahip OLED materyallerinin daha da geliştirilmesi, bu aygıtların pazar payının artması için en önemli aşama konumundadır [6]. Görüntü teknolojileri pazarının büyüklüğü göz önüne alındığında, yapılan yatırımların karşılıksız kalması beklenmemektedir. Organik nce-film Transistörler (OTFT) Organik ince-film transistörler (OTFT - organic thin film transistor) en az organik LED ler kadar gelecek vaat eden aygıtlardır. OTFT araştırmaları da uzun süreden beri devam etmesine rağmen, bu çalışmalara son yıllarda endüstriyel ilginin doğmasını sağlayan gelişme, yeni polimerlerin sentezlenmesiyle taşıyıcı hareket kabiliyetinin amorf silisyum transistörlerinkinin üzerine çıkması olmuştur [7]. Bugüne kadar, LCD ekranların piksel sürücü devrelerini oluşturan amorf silisyum transistörlerin yerini alacağı gözüyle bakılan OTFT ler, aynı zamanda çok ucuz RFID etiketlerin ve akıllı kartların da habercisidir. Gelişmiş baskı sistemleri ve yürüyen bant sistemlerinde, sürekli ve esnek yüzeyler üzerinde üretilen OTFT devrelerinin yüzlercesini bir dakika içerisinde basmak mümkün hale gelmek üzeredir. Rulodan-ruloya ismi verilen bu yöntemle çok farklı malzemeler aynı yüzey üzerine katmanlar halinde biriktirilebilmektedir (Şekil 5). Kompleks mikro-sistemlerin çok ucuz olmasının ve kullan-at uygulamalarına girebilmesinin yolunu açan rulodan-ruloya üretim ile hedeflenen ilk alanlardan birisi RFID pazarı olmuştur. Silisyumdan yapılan ve şu anda bile çok yaygın olan RFID etiketlerin 15 ile fiekil 5. Rulodan-ruloya bask sistemi Endüstri otomasyon / 32

4 20 cent arasındaki maliyeti düşünüldüğünde, 2-3 cente üretilebilen organik RFID ler devreye girdiğinde bu alanda bir talep patlamasının yaşanması hiç de sürpriz olmayacaktır. Organik elektronik sistemlerde bütün bileşenlerin polimerlerden yapılmış olması, hem entegrasyon aşamasının kolaylaşmasında hem de üretim maliyetlerinin düşürülmesinde önemli paya sahiptir. Örneğin; bir RFID etiketinde anten, bellek, doğrultucu diyot ve kontrol devresinin aynı proses adımlarıyla sisteme eklenebilmesi önemli bir avantaj sağlamaktadır. Bu açıdan bakıldığında, devrelerin büyük bölümünü oluşturan organik ince-film transistörlerin performansı, entegre polimer sistemlerin ticarî başarıya ulaşmasında oldukça etkili ve belirleyici olacaktır. Üretim prensibi OLED lerde olduğu gibi malzemelerin ince filmler halinde plastik veya cam yüzeyde biriktirilmesi esasına dayanan OTFT lerin değişik topolojileri bulunmakla beraber, en çok tercih edilen yapı (alt kapı, alt kontak) Şekil 6 da görülmektedir. Bu yöntemin seçilmesindeki en büyük etken, oldukça hassas olan yarı-iletken polimerin yüzeye kaplanma işleminin üretim sürecinin en son adımında yapılmasıdır. Böylece üretimden doğabilecek riskler minimuma indirilmektedir. Diğer alan etkili transistörlerle benzer çalışma esaslarına sahip olan OTFT lerin geçit elektroduna uygulanan gerilim belirli bir eşik değerinin üzerine çıktığında, aktif polimerin geçit yalıtkanı sınırında çoğunluk taşıyıcılarından (genellikle deliklerden) oluşan 5-10 nm kalınlığında bir kanal meydana gelir. Savak ve kaynak arasına uygulanan gerilimle de bu iki elektrod arasında oluşturulan kanal üzerinden akımın akması sağlanır. OTFT lerin tasarımında ve analizinde dikkat edilen en önemli performans kriterleri ise; taşıyıcı hareket kabiliyeti (mobilite), eşik ve besleme gerilimleri, sızıntı akımı ve maksimum çalışma frekansıdır. OTFT çalışmalarında şu ana kadar alınan en iyi sonuçlar, yarı-iletken malzeme olarak pentasen (pentacene) isimli küçük molekülün kullanılmasıyla elde edilmiştir. Pentasen in yüksek vakumda ısıl olarak buharlaştırılmasıyla üretilen transistörlerin taşıyıcı hareket kabiliyeti 2 cm 2 /Vsan, eşik gerilimi 1,8 V, çalışma gerilimi 3 V, sızıntı akımı 1 pa, maksimum çalışma frekansı da 10 khz civarlarındadır [8]. Ancak bu değerler üretim biçimine ve kullanılan polimerlere göre değişen oldukça geniş sınırlar arasında seyretmektedir. Bilimsel literatürdeki sonuçlardan bir genelleme yapılacak olursa, besleme gerilimlerinin V, taşıyıcı hareket kabiliyetinin 0,01-1 cm 2 /Vsan, maksimum çalışma frekansının da 0,1-2 khz arasında olduğu söylenebilir. Bu performans değerleri ucuz maliyet gerektiren pek çok uygulama için kabul edilebilir boyutlarda olmakla beraber, yarı-iletken polimerin sentezlenmesinde kaydedilen ilerlemeler ve üretim yöntemlerinin geliştirilmesiyle daha yüksek performansa sahip transistörler yapmak mümkün olacaktır. BUMEMS Laboratuarı nda geliştirilen OTFT prosesiyle işte böyle bir performans artışı hedeflenmektedir. Bilinen proseslerde transistörün geçit elektrodunun savak ve kaynak elektrotlarıyla çok küçük de olsa izdüşümde üst üste gelen alanlarının olması, aygıtın frekans yanıtını sınırlayan önemli parazitik bir etki oluşturur. Üst üste gelen metaller aralarındaki geçit yalıtkanı ile birlikte küçük birer kapasite oluştururken, geçit elektrodundaki işaretin frekansı arttıkça bu kapasitelerin de elektriksel empedansı azalır ve sonunda geçit ile savak (kaynak) elektrodu kısa devre edilmiş gibi olur. Bu parazitik kapasiteleri azaltmak için çok hassas optik hizalama yapılması gerektiğinden, amaçlanan hızlı ve ucuz üretim süreci zarar görür. Laboratuarımızda uygulanan üretim sürecinde ise, geçit elektrodu savak ve kaynak elektrotlarının şekillendirilmesi sırasında maske olarak kullanıldığından, MOSFET proseslerinde olduğu gibi kaynak-savak elekrodların kendiliğinden hizalanması hataya yer vermeksizin elde edilebilir. Bu yöntemle üretilmiş OTFT resimlerinin görüldüğü Şekil 7 de kendiliğinden hizalı transistör ile normal transistörler arasındaki fark net bir biçimde anlaşılabilir. Esnek PET üzerin fiekil 7. (a) Kendinden-hizalanm fl ve hizalanmam fl transistörler, (b) Kendinden-hizal OTFT fiekil 6. Geçit ve savak/kaynak kontaklar n n altta oldu u OTFT topolojisi 33 / Endüstri otomasyon

5 fiekil 9. P3HT:PCBM günefl hücresi fiekil 8. Esnek PET üzerinde evirici devreleri de üretilen kendinden-hizalı transistörlerden oluşan evirici devreleri de Şekil 8 de görülmektedir. Günümüzde organik transistörlerin entegrasyonuyla gerçeklenen devrelerin büyük çoğunluğunu dijital devreler oluşturmaktadır. Bu devrelerden birine örnek RFID etiketlerde kullanılan kod üreteçleridir. Philips firması tarafından üretilen ve 13,56 MHz frekans bandında çalışan RFID etiket 1938 transistörün entegrasyonuyla oluşan 64 bit kod üreteciyle bugüne kadar gerçeklenen en kompleks OTFT devresi konumundadır [9]. Yarı-iletken polimerlerde taşıyıcı kabiliyetinin arttırılması sağlandığında, yüksek performanslı analog devrelerin de önü açılmış olacaktır ki bu, OTFT lerin uygulama alanlarını büyük ölçüde genişletecektir. Organik Günefl Pilleri Enerji ihtiyacı ve tüketiminin arttığı dünyamızda organik yarı-iletkenlerden üretilen güneş pilleri özellikle son 2-3 yılda bu ihtiyacın karşılanmasında rol oynayabilecek birer seçenek olduklarını kanıtladılar. Diğer organik yarı-iletken aygıtlar gibi ince filmlerden oluşan güneş pillerinde farklı film biriktirme yöntemleri, pek çok polimer ve bunların karışımı denenmiştir. Şu ana kadar en yüksek güç çevrim verimini P3HT yarı-iletken polimeri ve bir karbon-60 türevi olan PCBM nin homojen karışım halinde yüzeye kaplandığı yöntemin sağladığı görülmüştür. Şu an için % 5 olan bu güç çevrim verimine ulaşan ABD li Konarka şirketi, bu tür güneş pillerini üretmek ve geliştirmek vizyonuyla kurulan ilk şirket olma özelliğini taşımaktadır [10]. % 10 verimlilik hedefiyle sürdürülen çalışmalarla birkaç yıl içerisinde oranın % 2 lerden % 5 lere geldiği düşünülürse, daha pek çok ticarî kuruluşun organik güneş pillerine yatırım yapacağı rahatlıkla söylenebilir. Esnek yüzeylerde üretilebilen P3HT:PCBM güneş pilleri, oldukça hafif olmaları sayesinde, giyilebilen modüller şeklinde kullanılabilecektir. Taşınabilir elektronik cihazları hareket halindeyken bile şarj edecek enerjiyi sağlayabilecek polimer güneş pilleri, rulodan-ruloya üretim sistemleriyle ucuza mal edilebileceklerinden dolayı özellikle enerjiye ulaşmakta çok zorluk çeken, fakir ama bol güneşli Afrika ülkelerinde yaşam kalitesinin yükselmesine büyük katkıda bulunabilecektir. İki elektrodun arasına P3HT: PCBM karışımının sandviç edilmesiyle meydana gelen bir polimer güneş pilinin detaylı gösterimi Şekil 9 daki gibidir. Esnek ve saydam ITO kaplı PET yüzey üzerine sırasıyla delik-taşıyıcı katman olarak bilinen PEDOT: PSS, aktif karışım P3HT:PCBM ve son olarak aluminyum kaplanarak güneş hücresinin üretimi gerçekleşir. Güneş ten gelen fotonlar PET, ITO ve PEDOT:PSS katmanlarından geçerek P3HT:PCBM filmine ulaştıklarında, sahip oldukları enerjiyi elektron-delik çiftleri olan exitonları oluşturmak için kullanır. ITO ve aluminyum elektrodlarının iş fonksiyonu seviyeleri arasındaki farkın sebep olduğu elektrik alan etkisiyle, bu elektron-delik çiftleri birbirinden ayrılır, elektronlar aluminyum, delikler ise ITO elektrodu üzerinden taşınmak suretiyle devrede akımın akmasını sağlayarak foton enerjisinin elektrik enerjisine dönüşümü tamamlanır. Polimer güneş pillerinde çözüm bekleyen başlıca sorunlar; ITO katmanının yüksek yüzey direncine sahip olması, gelen güneş ışığının çoğunun yüzeyden ve aluminyum elektrottan geri yansıması ve üretilmiş hücrelerin paketlenmesi olarak sayılabilir. ITO, hem iletken hem de ışığı geçiren bir malzeme olduğundan, OLED, LCD ve güneş pilleri gibi opto-elektronik uygulamaları için neredeyse vazgeçilmez öneme sahiptir. Ancak PET ve cam yüzeylere püskürtülen (sputter) ITO nun yüksek yüzey direnci, güneş pili uygulamalarında sık karşılaşılan seri bağlı modüllerde önemli güç Endüstri otomasyon / 34

6 kayıplarına neden olur. Bu sorunu gidermek için önerilen karbon nano-tüp gibi malzemeler başarılı sonuçlar vermekle birlikte, ticarî beklentilerin karşılanması noktasından epey uzakta bulunmaktadır. Diğer bir sorun ise, gelen güneş ışığının sadece küçük bir kısmının P3HT:PCBM filmi tarafından soğurulmasıdır. Yaklaşık 100 nm kalınlığındaki filmin kalınlığının arttırılması soğurulan foton miktarının artmasını sağlamakta, ancak bu, hücrenin seri direncini de arttırdığı için pek cazip bir çözüm oluşturmamaktadır. Bu konuda asıl umut vaat eden araştırmalar, gelen ışığın daha yüksek bir oranının hücre içerisine girmesi ve içeride daha çok kalmasını sağlayacak malzeme ve yöntemler üzerinde yapılmaktadır. BUMEMS Laboratuarı nda ITO nun yüzey direncini azaltmak amacıyla, her güneş hücresinin ITO elektrodu, üzerine ince bir altın film kaplanıp birbiriyle bağlantılı ince yollar halinde şekillendirilmiştir. Böylece ITO katmanının uç noktalarından toplanan delikler düşük dirençli altın yollar üzerinden taşınarak seri bağlı hücrelerin toplam seri direnci büyük oranda azaltılabilmektedir. Şekil 10 da BUMEMS Laboratuarı nda cm 2 esnek yüzey üzerinde üretilmiş P3HT: PCBM polimer güneş hücreleri altın yollarla birlikte görülmektedir. Polimer güneş hücrelerinin önündeki belki de en büyük engel, çevresel şartlara karşı dayanıklı fakat aynı zamanda esnek ve ışığı geçiren paketleme imkânlarının sınırlı oluşudur. Yoğun araştırma yapılan bu konuda alınacak mesafeyle yeşil-enerji pazarına hızlı bir giriş yapacağı tahmin edilen polimer güneş pilleri, geleceğin temiz ve güvenilir enerji seçeneklerinden biri olacaktır. Organik yarı-iletkenlerin keşfinden bugüne kadar gelinen süreçte, ticarî ürünler ortaya koyabilecek performansa ulaşan OLED, OTFT ve organik güneş pilleri, kimya, elektronik ve malzeme bilimi gibi farklı disiplinleri içlerinde barındırdıklarından, her geçen gün yepyeni gelişmelere tanık olunmaktadır Bir alanda sağlanan ilerleme diğer alanlarda da yeni fikirlerin doğmasına katkıda bulunmakta, böylece bilgi kalitesi ve birikimi tahmin edilenden daha hızlı biçimde artmaktadır. Önümüzdeki yıllarda da hız kesmeden devam edecek gibi görünen araştırmaların hedefinde, bu üç aygıtın performanslarının ve yaşam sürelerinin arttırılması ve bunların başarılı ticarî ürünlere dönüştürülmeleri olacaktır. Bir diğer hedef ise, bu üç aygıtın aynı yüzey üzerinde farklı amaçları gerçekleyecek sayıda ve bağlantılarda monolitik şekilde birleştirilmesinden oluşacak tümleşik sistemlere ulaşmak olacaktır. Bu hedefe varıldığında, şimdiden hayâl bile edemeyeceğimiz kadar farklı ve işlevsel ürün, yaşantımızda yer alacaktır. E&O fiekil cm 2 esnek yüzey üzerinde P3HT:PCBM günefl hücreleri Kaynaklar [1] [2] contentid=591 [3] /readmore/flexdisplay.html [4] [5] Ali Osman Sevim, fienol Mutlu, Post-fabrication electric field and thermal treatment of polymer light emitting diodes and their photovoltaic properties, Organic Electronics, [6] news_events/article a.html [7] Hagen Klauk, Organic Electronics: Materials, Manufacturing, and Applications, 1. bask, Wiley- VCH, [8] H. Klauk, U. Zschieschang, M. Halik, Lowvoltage organic thin-film transistors with large transconductance, Journal of Applied Physics, 102, , [9] E. Cantatore, T.C.T. Geuns, A.F.A. Gruijthuijsen, G.H. Gelinck, S. Drews, D.M. de Leeuw, A 13.56MHz RFID System based on Organic Transponders, IEEE International Solid-State Circuits Conference, 2006, s [10] M.A. Green, K. Emery, Y. Hishikawa, W. Warta, Solar cell efficiency tables, Progress in Photovoltaics (Version 32), Wiley Interscience, / Endüstri otomasyon

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI İ ç e r i k Genel bilgi ve çalışma ilkesi Güneş pili tipleri Güneş pilinin elektriksel

Detaylı

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV)

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV) BÖLÜM 2. FOTOOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (P) Fotovoltaik Etki: Fotovoltaik etki birbirinden farklı iki malzemenin ortak temas bölgesinin (common junction) foton radyasyonu ile aydınlatılması durumunda

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Sakarya Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü M6/6318 Bölümün tanıtılması Elektrik Elektronik Mühendisliğinin tanıtılması Mühendislik Etiği Birim Sistemleri Doğru ve

Detaylı

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Özhan ÖZKAN MOSFET: Metal-Oksit Yarıiletken Alan Etkili Transistor (Geçidi Yalıtılmış

Detaylı

GÜNE LLER GÜNE LLER Güne pilleri, üzerlerine gelen güne ının (foton) enerjisini elektrik enerjisine dönü

GÜNE LLER GÜNE LLER Güne pilleri, üzerlerine gelen güne ının (foton) enerjisini elektrik enerjisine dönü GÜNEŞ PİLLERİ GÜNEŞ PİLLERİ Güneş pilleri, üzerlerine gelen güneş ışığının (foton) enerjisini elektrik enerjisine dönüştüren fotovoltaik düzeneklerdir. Fotovoltaik, görünür ışınlara maruz kaldığında, voltaj

Detaylı

Ekran, görüntü sergilemek için kullanılan elektronik araçların genel adıdır.

Ekran, görüntü sergilemek için kullanılan elektronik araçların genel adıdır. Ekran Ekran, görüntü sergilemek için kullanılan elektronik araçların genel adıdır. Ekrandaki tüm görüntüler noktalardan olusur. Ekrandaki en küçük noktaya pixel adı verilir. Pixel sayısı ne kadar fazlaysa

Detaylı

Genel Aydınlatmada LED Teknolojileri

Genel Aydınlatmada LED Teknolojileri Genel Aydınlatmada LED Teknolojileri Prof. Dr. Aydınlatma Türk Milli Komitesi Başkanı İTÜ Enerji Enstitüsü, Enerji Planlaması ve Yönetimi A.B.D. Başkanı ISO AGİD Genişletilmiş Sektör Toplantısı LED Aydınlatmada

Detaylı

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Başlık KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tanım İki veya daha fazla malzemenin, iyi özelliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özellik çıkarmak için, mikro veya makro seviyede

Detaylı

Çağrının hedeflerine ulaşabilmek için, ülkemizin ihtiyaç ve birikimleri doğrultusunda, aşağıdaki konu başlıkları belirlenmiştir:

Çağrının hedeflerine ulaşabilmek için, ülkemizin ihtiyaç ve birikimleri doğrultusunda, aşağıdaki konu başlıkları belirlenmiştir: TÜBİTAK-ARDEB Mikro/Nano/Opto-Elektronik Teknolojileri (MEMS, NEMS, MOEMS) ve Çağrı MetniYarı İletken Teknolojileri Çağrı Programı 1003-BIT-MNOE-2015-2 Enerji Üretebilen MEMS Cihazlar Çağrı Metni 1. Genel

Detaylı

RFID VE UYGULAMALARI RFID (RADIO FREQUENCY IDENTIFICATION) VE UYGULAMALARI - BURSARF

RFID VE UYGULAMALARI RFID (RADIO FREQUENCY IDENTIFICATION) VE UYGULAMALARI - BURSARF RFID VE UYGULAMALARI RFID (RADIO FREQUENCY IDENTIFICATION) VE UYGULAMALARI - BURSARF İÇİNDEKİLER 1. PASİF (UHF) RFID NEDİR, NASIL ÇALIŞIR? 2. RFID DEPO VE SEVKİYAT UYGULAMALARI 3. RFID ÜRETİM TAKİP UYGULAMALARI

Detaylı

YENİ BİR İLETKEN POLİMER: POLİ(3,8 DİAMİNOBENZO[c]SİNNOLİN) ELEKTROKİMYASAL ÜRETİMİ VE ELEKTROKROMİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

YENİ BİR İLETKEN POLİMER: POLİ(3,8 DİAMİNOBENZO[c]SİNNOLİN) ELEKTROKİMYASAL ÜRETİMİ VE ELEKTROKROMİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ YENİ BİR İLETKEN POLİMER: POLİ(3,8 DİAMİNOBENZO[c]SİNNOLİN) ELEKTROKİMYASAL ÜRETİMİ VE ELEKTROKROMİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Eda AKGÜL a *, Ahmet Ferat ÜZDÜRMEZ b, Handan GÜLCE a, Ahmet GÜLCE a, Emine

Detaylı

Atitek Elektronik LTD. UHF Temelli OGS Sistemleri

Atitek Elektronik LTD. UHF Temelli OGS Sistemleri Nedap OGS Sistemleri Türkiye Genel Distribütörü Atitek Elektronik LTD. UHF Temelli OGS Sistemleri COPYRIGHT Bu doküman ve içindeki bilgiler Atitek Elektronik Sistemleri ve Teknolojileri San.Tic.Ltd.Şti.

Detaylı

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR Çalışmanın amacı. SUNUM PLANI Çalışmanın önemi. Deney numunelerinin üretimi ve özellikleri.

Detaylı

RFID İLE DEMİRBAŞ TAKİP SİSTEMİ RFID (RADIO FREQUENCY IDENTIFICATION) İLE DEMİRBAŞ VE DEĞERLİ EŞYA TAKİBİ

RFID İLE DEMİRBAŞ TAKİP SİSTEMİ RFID (RADIO FREQUENCY IDENTIFICATION) İLE DEMİRBAŞ VE DEĞERLİ EŞYA TAKİBİ RFID İLE DEMİRBAŞ TAKİP SİSTEMİ RFID (RADIO FREQUENCY IDENTIFICATION) İLE DEMİRBAŞ VE DEĞERLİ EŞYA TAKİBİ İÇİNDEKİLER 1. PASİF (UHF) RFID NEDİR, NASIL ÇALIŞIR? 2. RFID DEMİRBAŞ TAKİBİ SİSTEMİNİN AMACI.

Detaylı

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015 18.10.2015 OTOMATİK KONTROL Giriş, Motivasyon, Tarihi gelişim - Tanım ve kavramlar, Lineer Sistemler, Geri Besleme Kavramı, Sistem Modellenmesi, Transfer Fonksiyonları - Durum Değişkenleri Modelleri Elektriksel

Detaylı

DRYLAM TM KILIF SİSTEMİ

DRYLAM TM KILIF SİSTEMİ Prysmian Group Türkiye DRYLAM TM KILIF SİSTEMİ Yazarlar Zekeriya Şirin, Barış Sönmez, Serdar Büyük, Gerard Pera Document: PR0001TR Özet DRYLAM TM kılıf sistemi; petrol ve gaz sektörü gibi zorlu endüstriyel

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Optik Sensörler Üzerine düşen ışığa bağlı olarak üstünden geçen akımı değiştiren elemanlara optik eleman denir. Optik transdüserler ışık miktarındaki değişmeleri elektriksel

Detaylı

ALAN ETKİLİ TRANSİSTÖR

ALAN ETKİLİ TRANSİSTÖR ALAN ETKİLİ TRANİTÖR Y.oç.r.A.Faruk BAKAN FET (Alan Etkili Transistör) gerilim kontrollu ve üç uçlu bir elemandır. FET in uçları G (Kapı), (rain) ve (Kaynak) olarak tanımlanır. FET in yapısı ve sembolü

Detaylı

SICAKLIK ALGILAYICILAR

SICAKLIK ALGILAYICILAR SICAKLIK ALGILAYICILAR AVANTAJLARI Kendisi güç üretir Oldukça kararlı çıkış Yüksek çıkış Doğrusal çıkış verir Basit yapıda Doğru çıkış verir Hızlı Yüksek çıkış Sağlam Termokupldan (ısıl İki hatlı direnç

Detaylı

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI BESLEME KARTI Araç üzerinde bulunan ve tüm kartları besleyen ünitedir.doğrudan Lipo batarya ile beslendikten sonra motor kartına 11.1 V diğer kartlara 5 V dağıtır. Özellikleri; Ters gerilim korumalı Isınmaya

Detaylı

Malzeme Bilimi ve Mühendisliği. h$p://www.mse.cankaya.edu.tr

Malzeme Bilimi ve Mühendisliği. h$p://www.mse.cankaya.edu.tr Malzeme Bilimi ve Mühendisliği 1 h$p://www.mse.cankaya.edu.tr Malzeme Bakır Çağı (M.Ö. 5000-3000) Tunç Çağı (M. Ö. 3000-1000) Demir Çağı (M.Ö. 1190-330 ) 2 Malzeme Günümüzde birçok malzeme çeşidi bulunmaktadır.

Detaylı

Üretim Yönetimi. 3.1. Ürün Tasarımı 19.02.2012. 3.1.1. Ürün Tasarımını Etkileyen Faktörler. Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu

Üretim Yönetimi. 3.1. Ürün Tasarımı 19.02.2012. 3.1.1. Ürün Tasarımını Etkileyen Faktörler. Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu Üretim Yönetimi Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu Yrd. Doç. Dr. Selçuk ÇEBİ http://scebi.ktu.edu.tr 3.1. Ürün Tasarımı Ürün tasarımı, ürünün fiziksel özelliklerini ve fonksiyonlarını açıkça

Detaylı

EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3. Elektronik Isı Pay Ölçer

EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3. Elektronik Isı Pay Ölçer EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3 Elektronik Isı Pay Ölçer Çevrenin Korunması Avantaj ve Özellikleri İklim koruma için enerji tüketiminin ölçümü Kaynakların ve çevrenin korunması Günümüzde; çevremiz, korunmaya

Detaylı

T.C Ondokuz Mayıs Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği KMB 405 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı III

T.C Ondokuz Mayıs Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği KMB 405 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı III 1 T.C Ondokuz Mayıs Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği KMB 405 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı III Deney 1: Yenilenebilir Enerji Sistemleri Yrd.Doç.Dr. Berker FIÇICILAR Ekim 2015 2 Deneyin

Detaylı

YAKIT PİLİ ve GÜÇ KOŞULLANDIRMA

YAKIT PİLİ ve GÜÇ KOŞULLANDIRMA TÜBİTAK MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ YAKIT PİLİ ve GÜÇ KOŞULLANDIRMA Betül ERDÖR Betul.Erdor@mam.gov.tr 20 Ocak 2007 ANKARA TÜBİTAK MAM ENERJİ ENSTİTÜSÜ SUNUM PLANI Giriş Yakıt pili nedir? Yakıt pili modülü

Detaylı

ÜNİTE 3 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK)

ÜNİTE 3 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) ÜNİTE 3 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Diyotu tanımlayınız. Diyot bir yönde akım geçiren, diğer yönde akım geçirmeyen elektronik devre elemanıdır. Diyotlarda anot ve katodu tanımlayınız. Diyot

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI

Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI Öğr. Gör. Oğuzhan ÇAKIR 377 42 03, KTÜ, 2010 1. Deneyin Amacı Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI CDS (Kadmiyum

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ FOTOELEKTROLİZ YOLUYLA HİDROJEN ÜRETİMİ

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ FOTOELEKTROLİZ YOLUYLA HİDROJEN ÜRETİMİ Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ FOTOELEKTROLİZ YOLUYLA HİDROJEN ÜRETİMİ İ. Engin TÜRE Birleşmiş Milletler Sinai Kalkınma Örgütü -Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız, tartışmalarımız, durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik

Detaylı

3M VHB Bantlar VHB. THE Acrylic Foam Tape. Güvenilirlik, Güç. ve Dayanıklılık. VHB Akrilik Köpük Bantlar

3M VHB Bantlar VHB. THE Acrylic Foam Tape. Güvenilirlik, Güç. ve Dayanıklılık. VHB Akrilik Köpük Bantlar 3M VHB Bantlar VHB THE Acrylic Foam Tape Güvenilirlik, Güç ve Dayanıklılık VHB Akrilik Köpük Bantlar Kalite avantajları güçlü ve dayanıklı yapıştırma geliştirilmiş estetik görüntü mükemmel sızdırmazlık

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ Gelişen teknoloji ile beraber birçok endüstri alanında kullanılabilecek

Detaylı

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER Dielektrik malzemeler; serbest elektron yoktur, yalıtkan malzemelerdir, uygulanan elektriksel alandan etkilenebilirler. 1 2 Dielektrik malzemeler Elektriksel alan

Detaylı

İleri Elektronik Uygulamaları Hata Analizi

İleri Elektronik Uygulamaları Hata Analizi İleri Elektronik Uygulamaları Hata Analizi Tuba KIYAN 01.04.2014 1 Tarihçe Transistör + Tümleşik devre Bilgisayar + İnternet Bilişim Çağı Transistörün Evrimi İlk transistör (1947) Bell Laboratuvarları

Detaylı

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Güneş Pillerinin Yapısı ve Elektrik Üretimi Güneş Pillerinin Yapımında Kullanılan Malzemeler Güneş Pilleri ve Güç Sistemleri PV Sistemleri Yardımcı

Detaylı

EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013

EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013 EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013 Genel kurallar: 1. Dönem projeleri aşağıda verilen konulardan seçilecektir. Bu konular dışında proje önermek

Detaylı

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Sıkı bir çalışmanın yerini hiç bir şey alamaz. Deha yüzde bir ilham ve yüzde doksandokuz terdir. Thomas Alva Edison İçerik TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI Transdüser ve Sensör

Detaylı

CEPHE KAPLAMA MALZEMESİ OLARAK AHŞAPTA ORTAM NEMİNİN ETKİSİ

CEPHE KAPLAMA MALZEMESİ OLARAK AHŞAPTA ORTAM NEMİNİN ETKİSİ CEPHE KAPLAMA MALZEMESİ OLARAK AHŞAPTA ORTAM NEMİNİN ETKİSİ Öğr. Gör. Hakan ÜNALAN (Anadolu Üniversitesi Engelliler Entegre Yüksekokulu) Yrd. Doç. Dr. Emrah GÖKALTUN (Anadolu Üniversitesi Mimarlık Bölümü)

Detaylı

Üç farklı malzeme türünden imal edilen ve günlük haya6a sıkça karşılaş9ğımız ürünlerden biri, gazlı içecek kaplarıdır. Gazlı içecekler alüminyum

Üç farklı malzeme türünden imal edilen ve günlük haya6a sıkça karşılaş9ğımız ürünlerden biri, gazlı içecek kaplarıdır. Gazlı içecekler alüminyum Üç farklı malzeme türünden imal edilen ve günlük haya6a sıkça karşılaş9ğımız ürünlerden biri, gazlı içecek kaplarıdır. Gazlı içecekler alüminyum (metal) kutularda (üs6e), cam (seramik)(ortada) ve plasek

Detaylı

BÖLÜM I YÜZEY TEKNİKLERİ

BÖLÜM I YÜZEY TEKNİKLERİ BÖLÜM I YÜZEY TEKNİKLERİ Yüzey Teknikleri Hakkında Genel Bilgiler Gelişen teknoloji ile beraber birçok endüstri alanında kullanılabilecek malzemelerden istenen ve beklenen özellikler de her geçen gün artmaktadır.

Detaylı

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI I

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI I T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI I DENEY 7: MOSFET Lİ KUVVETLENDİRİCİLER Ortak Kaynaklı MOSFET li kuvvetlendirici

Detaylı

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını ile şekil verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını Elektron ışını, bir ışın kaynağından yaklaşık aynı hızla aynı doğrultuda hareket eden elektronların akımıdır. Yüksek vakum içinde katod

Detaylı

NITRON MG SERİSİ MEMBRAN AZOT JENERATÖRLERİ

NITRON MG SERİSİ MEMBRAN AZOT JENERATÖRLERİ Verimli membran teknolojisi Dünyanın en iyi geçirgenlik (permeability) özelliğine sahip membranları % 95 - % 99.5 arasında azot safiyeti Az sayıda hareketli parça NITRON MG SERİSİ MEMBRAN AZOT JENERATÖRLERİ

Detaylı

LED LER VE AYDINLATMA

LED LER VE AYDINLATMA WIN FAZ II PANEL TÜYAP - BÜYÜKÇEKMECE LED LER VE AYDINLATMA 19 Mart 2011 Cumartesi Prof. Dr. Sermin ONAYGİL İTÜ Enerji Enstitüsü Giriş Aydınlatma: tüketilen toplam elektrik enerjisi içindeki payı - ~%20

Detaylı

Operatör panelleri FED

Operatör panelleri FED Operatör panelleri FED 120x32 to 1024x768 piksel çözünürlük Text bazlı monokrom ve renkli dokunmatik ekranlı tipler Entegre web tarayıcılı tipler Kullanıșlı WYSIWYG editörleriyle kolay tasarım Sistemden

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 4: Fotovoltaik Teknolojinin Temelleri Fotovoltaik Hücre Fotovoltaik Etki Yarıiletken Fiziğin Temelleri Atomik Yapı Enerji Bandı Diyagramı Kristal Yapı Elektron-Boşluk Çiftleri

Detaylı

ML LED AYDINLATMA SİSTEMLERİ

ML LED AYDINLATMA SİSTEMLERİ ML LED AYDINLATMA SİSTEMLERİ LED li AYDINLATMA NELER KAZANDIRIR? 0212 528 87 72 Teknolojideki gelişmeler LED in aydınlatma ihtiyaçlarımızın karşılanmasında verimli ve güvenilir şekilde kullanılmasına imkan

Detaylı

6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler. Doç. Dr. Ersan KABALCI

6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler. Doç. Dr. Ersan KABALCI 6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 FET FETler (Alan etkili transistörler) BJTlere çok benzer yapıdadır. Benzerlikleri: Yükselteçler Anahtarlama devreleri Empedans uygunlaştırma

Detaylı

Dijital (Sayısal) Fotogrametri

Dijital (Sayısal) Fotogrametri Dijital (Sayısal) Fotogrametri Dijital fotogrametri, cisimlere ait iki boyutlu görüntü ortamından üç boyutlu bilgi sağlayan, sayısal resim veya görüntü ile çalışan fotogrametri bilimidir. Girdi olarak

Detaylı

Çizgi İzleyen Robot Yapımı

Çizgi İzleyen Robot Yapımı Çizgi İzleyen Robot Yapımı Elektronik Elektronik tasarım için yapılması gerek en önemli şey kullanılacak malzemelerin doğru seçilmesidir. Robotun elektronik aksamı 4 maddeden oluşur. Bunlar; 1. Sensörler

Detaylı

ENDÜSTRİYEL TİP GAZ DEDEKTÖRLERİ. powered by

ENDÜSTRİYEL TİP GAZ DEDEKTÖRLERİ. powered by ENDÜSTRİYEL TİP GAZ DEDEKTÖRLERİ IPACK ENDÜSTRİYEL GAZ ÖLÇÜMLEME VE KONTROL SİSTEMLERİ Endüstriyel işletmelerde kullanılan yanıcı parlayıcı patlayıcı ve/veya toksik gazların anlık veya sürekli olarak tespiti

Detaylı

DELL KILAVUZU MOBILITE

DELL KILAVUZU MOBILITE DELL KILAVUZU MOBILITE DİZÜSTÜ BİLGİSAYARLAR OLMASI GEREKTİĞİ GİBİ Hiçbir şeyden ödün vermeyen bir dizüstü bilgisayar istiyorsunuz. En sık seyahat edenlere bile dayanabilecek sistemlerle servis dışı kalma

Detaylı

TANITIM BROŞÜRÜ POLAR POLİÜRETAN

TANITIM BROŞÜRÜ POLAR POLİÜRETAN TANITIM BROŞÜRÜ İçinde bulunduğumuz yüzyılda hızlı endüstrileşmenin sonucu olarak ortaya çıkan enerji ihtiyacı ve bu ihtiyacın yaklaşık % 90 oranında fosil türevli yakıt tüketimi ile giderilmesi son dönemde

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ 1- Kırpıcı Devreler: Girişine uygulanan sinyalin bir bölümünü kırpan devrelere denir. En basit kırpıcı devre, şekil 1 'de görüldüğü gibi yarım

Detaylı

MMM291 MALZEME BİLİMİ

MMM291 MALZEME BİLİMİ MMM291 MALZEME BİLİMİ Ofis Saatleri: Perşembe 14:00 16:00 ayse.kalemtas@btu.edu.tr, akalemtas@gmail.com Bursa Teknik Üniversitesi, Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi, Metalurji ve Malzeme

Detaylı

Çıktı ve Çıkış Aygıtları

Çıktı ve Çıkış Aygıtları Çıktı ve Çıkış Aygıtları 1 Çıktı nedir? Çıktı, kullanıma uygun hale getirilecek şekilde işlenmiş veridir. 2 Çıktı nedir? Çıkış aygıtı, bilgiyi bir veya daha fazla insana aktaran donanım bileşeni tipidir.

Detaylı

Kullanım Kılavuzu BARKODES BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ TTFSM RW-USB. TTFSM RW-USB MF ETHERNET CONVERTER Kullanma Kılavuzu

Kullanım Kılavuzu BARKODES BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ TTFSM RW-USB. TTFSM RW-USB MF ETHERNET CONVERTER Kullanma Kılavuzu 1 Kullanım Kılavuzu Barkodes Bilgisayar Sistemleri Bilgi İletişim ve Yazılım Tic. Ltd. Şti. Adres: Altay Çeşme Mahallesi Sanayi Sokak No:8 Demirli Sitesi B Blok Maltepe-İstanbul/Turkey Tel: + 90 (216)

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

TIEFENBACH. Başarımızın Sırrı Yüksek Kalite. Yeni altyapımızla geleceğe hazırız

TIEFENBACH. Başarımızın Sırrı Yüksek Kalite. Yeni altyapımızla geleceğe hazırız TIEFENBACH Başarımızın Sırrı Yüksek Kalite Tiefenbach Control Systems firması 1950 yılında DR. H Tiefenbach adıyla kurulmuştur. Bugün 90 uzman personeli ile özellikle üstün yeraltı elektrohidrolik sistemleri

Detaylı

Üretimin Modernizasyonunda Üretim Süreçlerinin Yenileştirilmesi insansız seri üretim

Üretimin Modernizasyonunda Üretim Süreçlerinin Yenileştirilmesi insansız seri üretim Üretimin yenileştirme çalışması İş gücü, zaman ve enerji kullanımları konusunda avantaj sağlayan bir yöntemdir. Üretimin modernizasyonu Firmaların rekabet avantajlarını kazanmaları ve sürdürebilmeleri

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ MEKATRONİĞİN TEMELLERİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Mekatronik Programı Yrd. Doç. Dr. İlker ÜNAL Vize %30 Dersin Koşulları Final %60 Ödev %10 Dersin Konuları Mekatronik Sistemler Birimler ve Ölçme

Detaylı

201 ı yılından itibaren bu sistemler otomatik olarak çalışmaktadır. Bu sistemler ücretli. geçiş tarifelerini, çalışma bilgilerini, hat

201 ı yılından itibaren bu sistemler otomatik olarak çalışmaktadır. Bu sistemler ücretli. geçiş tarifelerini, çalışma bilgilerini, hat Trafik yönetimi geliştirilmesi ve yolcu bilgilendirmelerinin zamanında teslim edilmesini sağlayan ; birincil olarak trafiği verimli kontrol etmekte, yönlendirmekte, tıkanıklık yönetimi sağlamakta, sıradışı

Detaylı

Ürün Kataloğu. ipekboru Elektrik Tesisat Boruları Electrical Instalation Conduit

Ürün Kataloğu. ipekboru Elektrik Tesisat Boruları Electrical Instalation Conduit Ürün Kataloğu PVC Borular Elektrik Tesisat Boruları Electrical Instalation Conduit www.ipekboru.com.tr PE Borular, Esnek Tesisat Borular PP Borular, Esnek,, Duman Yoğunluğu Az Esnek HDPE Borular 1. Organize

Detaylı

T.C. ADALET BAKANLIĞI İSKENDERUN M TİPİ KAPALI VE AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU İŞYURDU MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. ADALET BAKANLIĞI İSKENDERUN M TİPİ KAPALI VE AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU İŞYURDU MÜDÜRLÜĞÜ T.C. ADALET BAKANLIĞI İSKENDERUN M TİPİ KAPALI VE AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU İŞYURDU MÜDÜRLÜĞÜ LED NEDİR? LED (Light emitting diodes) Işık yayan diyotlar anlamına gelir.üzerinden akım geçtiğinde üretiminde

Detaylı

ACD BİLGİ İŞLEM ACD KABLOSUZ VERİ TOPLAMA SİSTEMLERİ URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ. URT-V2 Terminallerinin

ACD BİLGİ İŞLEM ACD KABLOSUZ VERİ TOPLAMA SİSTEMLERİ URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ. URT-V2 Terminallerinin ACD BİLGİ İŞLEM URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ URT-V2 Terminallerinin Donanım Özellikleri Genel Yetenekleri Terminal Dış Özellikler Montajda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Detaylı

ModulA. Daha da fazlasını ister misiniz? Pompadan daha fazlası www.masgrup.com

ModulA. Daha da fazlasını ister misiniz? Pompadan daha fazlası www.masgrup.com ModulA Daha da fazlasını ister misiniz? Pompadan daha fazlası www.masgrup.com Yeni Biral ModulA: Konu enerji verimliliği ise, pompa teknolojisi modüller halinde yapılandırılabilen bu üstün çözüm hiç bu

Detaylı

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom KASET Röntgen filmi kasetleri; radyografi işlemi sırasında filmin ışık almasını önleyen ve ranforsatör-film temasını sağlayan metal kutulardır. Özel kilitli kapakları vardır. Kasetin röntgen tüpüne bakan

Detaylı

MALZEME BİLİMİ. 2014-2015 Güz Yarıyılı Kocaeli Üniversitesi Ford Otosan Ġhsaniye Otomotiv MYO. Yrd. Doç. Dr. Egemen Avcu

MALZEME BİLİMİ. 2014-2015 Güz Yarıyılı Kocaeli Üniversitesi Ford Otosan Ġhsaniye Otomotiv MYO. Yrd. Doç. Dr. Egemen Avcu MALZEME BİLİMİ 2014-2015 Güz Yarıyılı Kocaeli Üniversitesi Ford Otosan Ġhsaniye Otomotiv MYO Yrd. Doç. Dr. Egemen Avcu Bilgisi DERSĠN ĠÇERĠĞĠ, KONULAR 1- Malzemelerin tanımı 2- Malzemelerinseçimi 3- Malzemelerin

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: MMM 4036

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: MMM 4036 Dersi Veren Birim: Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Dersin Türkçe Adı: ELEKTRONİK MALZEMELERİ Dersin Orjinal Adı: ELEKTRONİK MALZEMELERİ Dersin Düzeyi:(Ön lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Lisans

Detaylı

PCB(Printed Circuit Board) Hazırlayan: Recep ELMAS Metin EVİN

PCB(Printed Circuit Board) Hazırlayan: Recep ELMAS Metin EVİN PCB(Printed Circuit Board) Hazırlayan: Recep ELMAS Metin EVİN PCB(BASKI DEVRE) l Printed Circuit Board, elektronik komponentlerin üzerine monte edildiği plakaya verilen isimdir. Ø Baskılı devre (PCB) hemen

Detaylı

renk teknolojisi ve yaratıcılığı KURUMSAL PROFİL

renk teknolojisi ve yaratıcılığı KURUMSAL PROFİL KURUMSAL PROFİL KURUMSAL PROFİLİMİZ BMCOLOR, müşterilerinin güveni ile 30 yıllık başarılı bir geçmişten günümüze ulaşmıştır. BMCOLOR, modern altyapısı ve nitelikli insan kaynağı ile baskı ve ambalaj sektörüne

Detaylı

22" 10 Parmak Dokunmatik SuperClear VA Panel Full HD Monitör. Genel Bakış. En sevdiğiniz uygulamalara erişim sunarak Windows 8 Uyumluluğu

22 10 Parmak Dokunmatik SuperClear VA Panel Full HD Monitör. Genel Bakış. En sevdiğiniz uygulamalara erişim sunarak Windows 8 Uyumluluğu 22" 10 Parmak Dokunmatik, MHL sertifikalı Full HD Ekran 22" 10 Parmak Dokunmatik SuperClear VA Panel Full HD Monitör Genel Bakış ViewSonic TD2240 10 parmak dokunmatik ekran 1920 x 1080 Full HD çözünürlük

Detaylı

Metalurji ve Malzeme Mühendisliği nden Beklentiler

Metalurji ve Malzeme Mühendisliği nden Beklentiler Metalurji ve Malzeme Mühendisliği nden Beklentiler 1. Kaleseramik Ar-Ge Merkezi 2. Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Nedir? 3. Ülkemizde durum 4. Dünyada durum 5. Metalurji ve Malzeme Mühendisliğinin geleceği

Detaylı

IDC Savunma Sanayii. Antikor tabanlı tanımlama sistemleri birçok üstün özellikler sahiptir. Yüksek hassasiyette ve kısa sürede hızlı sonuç üretme.

IDC Savunma Sanayii. Antikor tabanlı tanımlama sistemleri birçok üstün özellikler sahiptir. Yüksek hassasiyette ve kısa sürede hızlı sonuç üretme. IDC Savunma Sanayii Biyolojik Tabanlı Tanımlama Sistemleri Antikor tabanlı tanımlama sistemleri, biyolojik madde ve mikroorganizmaların tespitinde sayısal ve ayırt edici sonuçlar ile ortamda bulunan biyolojik

Detaylı

Atomdan e koparmak için az ya da çok enerji uygulamak gereklidir. Bu enerji ısıtma, sürtme, gerilim uygulama ve benzeri şekilde verilebilir.

Atomdan e koparmak için az ya da çok enerji uygulamak gereklidir. Bu enerji ısıtma, sürtme, gerilim uygulama ve benzeri şekilde verilebilir. TEMEL ELEKTRONİK Elektronik: Maddelerde bulunan atomların son yörüngelerinde dolaşan eksi yüklü elektronların hareketleriyle çeşitli işlemleri yapma bilimine elektronik adı verilir. KISA ATOM BİLGİSİ Maddenin

Detaylı

SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE

SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE OPTİK MALZEMELER ARAŞTIRMA GRUBU SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE Birhan UĞUZ 1 0 8 1 0 8 1 0 İçerik Elipsometre Nedir? Işığın Kutuplanması Işığın Maddeyle Doğrusal Etkileşmesi Elipsometre Bileşenleri Ortalama

Detaylı

SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı

SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı MONO KRİSTAL FOTOVOLTAİK MODÜLLERİN SICAKLIK KATSAYILARINA GENEL BAKIŞ Dr. Ertan ARIKAN GTC Dış Ticaret Organize Sanayi Bölgesi Adıyaman İçindekiler

Detaylı

Kaplama dekoratif görünüşü çekici kılarlar 2

Kaplama dekoratif görünüşü çekici kılarlar 2 METALĠK KAPLAMALAR Uygulamada metalik kaplamalar yalnız korozyondan korunma amacı ile dahi yapılmış olsalar bile diğer önemli bazı amaçlara da hizmet ederler: Dekoratif görünüşü çekici kılarlar. 1 Kaplama

Detaylı

Sıcak Daldırma Galvanizleme Prosesimiz İntermetalik Alaşım Katmanları Galfan Korozyon Dirençleri Ar-Ge Çalışmalarımız

Sıcak Daldırma Galvanizleme Prosesimiz İntermetalik Alaşım Katmanları Galfan Korozyon Dirençleri Ar-Ge Çalışmalarımız Sıcak Daldırma Galvanizleme Prosesimiz İntermetalik Alaşım Katmanları Galfan Korozyon Dirençleri Ar-Ge Çalışmalarımız Bilindiği gibi, demir ve alaşımları bir çok alanda kullanılan malzemelerdir. Kullanım

Detaylı

Monoblok trifaze KGK sistemi. PowerWave 33 60 500 kw Benzersiz güç performansı

Monoblok trifaze KGK sistemi. PowerWave 33 60 500 kw Benzersiz güç performansı Monoblok trifaze KGK sistemi PowerWave 33 60 500 kw Benzersiz güç performansı PowerWave 33 güç merkezi ABB, kesintisiz güç kaynağı sistemlerinde global standartlar ortaya koymuștur. PowerWave 33 ün en

Detaylı

DİRENÇ NEDİR? MELEK SATILMIŞ 190 GAMZE ÖZTEKİN 12

DİRENÇ NEDİR? MELEK SATILMIŞ 190 GAMZE ÖZTEKİN 12 DİRENÇ NEDİR? MELEK SATILMIŞ 190 GAMZE ÖZTEKİN 12 1 DİRENÇ NEDİR Elektrik ve elektronik devrelerde, akim ve gerilimi sinirlamak amaciyla kullanilan devre elemanlarina direnç denir. R harfi ile gösterilir.

Detaylı

SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ. Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi

SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ. Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi Proton hızlandırıcısı kontrol sistemi Neler üzerinde duracağız? Kontrol edilecek parametreler

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ VE ÖZELLİKLERİ Batur BEKİROĞLU Dr. Vatan TUĞAL Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Elektrik Eğitimi Bölümü Göztepe, İstanbul

GÜNEŞ PİLLERİ VE ÖZELLİKLERİ Batur BEKİROĞLU Dr. Vatan TUĞAL Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Elektrik Eğitimi Bölümü Göztepe, İstanbul Özet: Bu çalışmada güneş ışığının güneş pilleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ayrıca güneş pillerinde temel yapıtaşlarını oluşturan kısa-devre akımı ( ), açık-devre gerilimi ( ) ve dolum faktörü (FF)

Detaylı

Sıcaklık Nasıl Ölçülür?

Sıcaklık Nasıl Ölçülür? Sıcaklık Nasıl Ölçülür? En basit ve en çok kullanılan özellik ısıl genleşmedir. Cam termometredeki sıvıda olduğu gibi. Elektriksel dönüşüm için algılamanın farklı metotları kullanılır. Bunlar : rezistif

Detaylı

Görüntü Bağdaştırıcıları

Görüntü Bağdaştırıcıları Görüntü Bağdaştırıcıları Görüntü Bağdaştırıcıları (Ekran Kartları) Ekrandaki Görüntü Nasıl Oluşur? Monitörünüze yeteri kadar yakından bakarsanız görüntünün çok küçük noktalardan oluştuğunu görürsünüz.

Detaylı

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 Volümetrik debimetre nedir?? Fark basınç ölçümü ile hava akış verimini kontrol etmenizi sağlayan, bakım gerektirmeyen, yenilikçi bir Pnömatik otomasyon kontrol sistemidir, bu

Detaylı

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Fırın Tasarımı Toz metalurjisinin çoğu uygulamalarında nihai ürün açısından yüksek yoğunluk öncelikli bir kavramdır. Toz yoğunlaştırması (densifikasyon) aşağıda

Detaylı

%RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU

%RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU %RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU Çoğu sürücü için yakıt tasarrufu en önemli konudur Daha düşük yakıt tüketimi, depo başına daha çok kilometre ve daha düşük CO2 emisyonları anlamına gelir.

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Optokuplör Optokuplör kelime anlamı olarak optik kuplaj anlamına gelir. Kuplaj bir sistem içindeki iki katın birbirinden ayrılması ama aralarındaki sinyal iletişiminin

Detaylı

Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine

Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine GERİ DÖNÜŞÜM Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine geri dönüşüm denir. Geri dönüşebilen maddeler;

Detaylı

Elektronik-I Laboratuvarı 1. Deney Raporu. Figure 1: Diyot

Elektronik-I Laboratuvarı 1. Deney Raporu. Figure 1: Diyot ElektronikI Laboratuvarı 1. Deney Raporu AdıSoyadı: İmza: Grup No: 1 Diyot Diyot,Silisyum ve Germanyum gibi yarıiletken malzemelerden yapılmış olan aktif devre elemanıdır. İki adet bağlantı ucu vardır.

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Yarıiletken Malzemeler EEE213 3 3+0 3 5

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Yarıiletken Malzemeler EEE213 3 3+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Yarıiletken Malzemeler EEE213 3 3+0 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Zorunlu / Lisans Yüz Yüze

Detaylı

ÜRÜN BROŞÜRÜ PRECITEC LR. Ultra hassasiyet gerektiren yüzeyler için optik sensör

ÜRÜN BROŞÜRÜ PRECITEC LR. Ultra hassasiyet gerektiren yüzeyler için optik sensör ÜRÜN BROŞÜRÜ PRECITEC LR Ultra hassasiyet gerektiren yüzeyler için optik sensör 2 PRECITEC LR Ultra hassasiyet gerektiren yüzeyler için optik sensör ÖNE ÇIKAN ÖZELLİKLERİ OPTİK ÖLÇÜMLE SINIRLARI ZORLAYIN

Detaylı

clarity - the new generation

clarity - the new generation clarity - the new generation we process the future Çevre Teknolojisi Hurda cam tasn f Cam benzersiz bir materyaldir. Özellikleri defalarca yapılan geri dönüşüm sirkülasyonlarında dahi değişmemektedir.

Detaylı

AKILLI ŞEBEKELER Smart Grids. Mehmet TÜMAY Taner TOPAL

AKILLI ŞEBEKELER Smart Grids. Mehmet TÜMAY Taner TOPAL AKILLI ŞEBEKELER Smart Grids Mehmet TÜMAY Taner TOPAL Özet Günümüzde elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım teknolojilerinde bilişim teknolojilerinin kullanımı yaygınlaşmaktadır. Akıllı şebekeler

Detaylı